ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΎ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αναπτυξιακή Αξιολόγηση σελ 2. Σημαντικά ορόσημα ανάπτυξης στο τέλος των 7 πρώτων μηνών σελ 7

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΎ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αναπτυξιακή Αξιολόγηση σελ 2. Σημαντικά ορόσημα ανάπτυξης στο τέλος των 7 πρώτων μηνών σελ 7"

Transcript

1 1 A Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Mονάδα Αναπτυξιακής & Συμπεριφορικής Παιδιατρικής Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Χωρέμειο Ερευνητικό Εργαστήριο ιευθυντής-καθηγητής: Γ. Χρούσος ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΎ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Μετάφραση-Προσαρμογή στα Ελληνικά: Αργυρώ Ελευθεριάδoυ, Λογοπεδικός Επιμέλεια: Νένη Περβανίδου, Παιδίατρος-Υπεύθυνη Μονάδας Αναπτυξιακή Αξιολόγηση σελ 2 Σημαντικά ορόσημα ανάπτυξης στο τέλος των 3 πρώτων μηνών σελ 4 Σημαντικά ορόσημα ανάπτυξης στο τέλος των 7 πρώτων μηνών σελ 7 Σημαντικά ορόσημα ανάπτυξης στο τέλος των 12 πρώτων μηνών σελ 10 Σημαντικά ορόσημα ανάπτυξης στο τέλος των 24 πρώτων μηνών σελ 13 Σημαντικά ορόσημα ανάπτυξης στο τέλος των 36 πρώτων μηνών σελ 16 ιαταραχές του Αυτιστικού Φάσματος σελ 19 Εγκεφαλική Παράλυση σελ 22 Νοητική Υστέρηση σελ 24 Απώλεια Όρασης σελ 27 Απώλεια Ακοής σελ 29 ιαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητας ( ΕΠ-Υ) σελ 32

2 2 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Τι είναι η ανάπτυξη του παιδιού; H ανάπτυξη του παιδιού δεν είναι μόνο σωματική. Τα παιδιά, ξεκινώντας από τη γέννησή τους, μεγαλώνοντας αναπτύσσονται και μαθαίνουν. Η ανάπτυξη του παιδιού και η αξιολόγηση της μπορεί να σχετίζονται με τον τρόπο που αυτό παίζει, μαθαίνει, μιλάει, και συμπεριφέρεται. Τι είναι αναπτυξιακή καθυστέρηση; Το παιδί μου θα το ξεπεράσει; Οι δεξιότητες των παιδιών που περιλαμβάνουν τα πρώτα τους βήματα, τις πρώτες λέξεις, το γέλιο τους για πρώτη φορά, και το γνέψιμο με το χέρι «γεια» ονομάζονται ορόσημα ανάπτυξης. Τα παιδιά φτάνουν σε ορόσημα ανάπτυξης στο παιχνίδι, στη μάθηση, στην ομιλία, στη συμπεριφορά και στην κινητικότητα (μπουσούλημα, περπάτημα κτλ.). Αναπτυξιακή καθυστέρηση εμφανίζεται όταν το παιδί σας δεν φτάνει αυτά τα αναπτυξιακά ορόσημα την ίδια στιγμή όπως άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας. Εάν το παιδί σας δεν αναπτύσσεται κανονικά, υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε τα οποία πιθανό να βοηθήσουν. Τις περισσότερες φορές, ένα αναπτυξιακό πρόβλημα δεν είναι κάτι που το παιδί «θα το ξεπεράσει» μόνο του. Αλλά με βοήθεια, το παιδί σας μπορεί να αξιοποιήσει όλο το δυναμικό του! Τι είναι αναπτυξιακή αξιολόγηση; Γιατροί και ψυχολόγοι χρησιμοποιούν αναπτυξιακά τεστ για να κρίνουν εάν τα παιδιά μαθαίνουν και αποκτούν τις βασικές δεξιότητες στην ηλικία που αυτές αναμένονται, ή εάν έχουν δυσκολίες. Ο γιατρός του παιδιού σας μπορεί να σας κάνει ερωτήσεις ή να μιλήσει και να παίξει με το παιδί σας κατά τη διάρκεια της εξέτασης για να δει πώς αυτό μαθαίνει, μιλάει, συμπεριφέρεται και κινείται. Εφόσον δεν υπάρχει εργαστηριακή εξέταση που να δείχνει ότι το παιδί σας μπορεί να έχει καθυστέρηση, η αναπτυξιακή αξιολόγηση θα βοηθήσει να κριθεί εάν το παιδί σας χρειάζεται να επισκεφθεί κάποιον ειδικό.

3 3 Γιατί η αναπτυξιακή αξιολόγηση είναι σημαντική; Όταν η αναπτυξιακή καθυστέρηση δεν εντοπίζεται νωρίς, τα παιδιά καθυστερούν να δεχθούν τη βοήθεια που χρειάζονται. Το γεγονός αυτό μπορεί να τα δυσκολέψει στη μάθηση όταν ξεκινούν το σχολείο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες 17 % των παιδιών έχουν αναπτυξιακή διαταραχή ή διαταραχή της συμπεριφοράς όπως ο Αυτισμός, η Νοητική Υστέρηση, ή η ιαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητας ( ΕΠ-Υ). Επιπλέον, πολλά παιδιά έχουν μεμονωμένη γλωσσική καθυστέρηση ή διαταραχές σε άλλους τομείς της ανάπτυξης. Όμως, λιγότερα από τα μισά παιδιά με δυσκολίες αυτού του είδους έχουν εντοπιστεί πριν ξεκινήσουν το σχολείο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το παιδί θα μπορούσε να έχει ήδη δεχθεί βοήθεια γι αυτές τις δυσκολίες και θα μπορούσε ακόμη να έχει ξεκινήσει το σχολείο όντας πιο έτοιμο για μάθηση. Ανησυχώ γιατί το παιδί μου μπορεί να έχει αναπτυξιακή καθυστέρηση. Με ποιον μπορώ να επικοινωνήσω για να αξιολογηθεί αναπτυξιακά το παιδί μου; Μιλήστε στον παιδίατρο σας εάν έχετε κάποιες ανησυχίες σχετικά με το πως αναπτύσσεται το παιδί σας. Εάν εσείς ή ο γιατρός σας νομίζετε ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα, μπορείτε να επισκεφθείτε με το παιδί σας έναν αναπτυξιaκό παιδίατρο ή παιδοψυχίατρο ή ψυχολόγο. Επίσης, τα Κέντρα για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νοσημάτων (CDC) έχουν διαδικτυακές συνδέσεις σε επιπλέον πληροφορίες για τις οικογένειες στο Εάν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, είναι πολύ σημαντικό το παιδί σας να δεχθεί βοήθεια το συντομότερο δυνατό. Πώς μπορώ να βοηθήσω στην ανάπτυξη του παιδιού μου; Η σωστή διατροφή, η άσκηση, και η ξεκούραση είναι πολύ σημαντικά για τη σωματική υγεία και την ανάπτυξή του παιδιού. Παρέχοντας ένα ασφαλές και ζεστό σπίτι και αφιερώνοντας χρόνο στο παιδί σας παίζοντας, τραγουδώντας, διαβάζοντας, ακόμη και απλά μιλώντας του- μπορεί να φέρει μεγάλη αλλαγή στην ανάπτυξή του. Για επιπλέον ιδέες σχετικά με δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε με το παιδί σας, και για πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια του παιδιού σας, δείτε το και αναζητήστε τον τομέα «αναπτυξιακά ορόσημα».

4 4 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΟΡΟΣΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΗΝΩΝ Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Τα παιδιά αναπτύσσονται με το δικό τους ρυθμό, οπότε είναι αδύνατον να πούμε πότε ακριβώς το παιδί σας θα αποκτήσει μια δεξιότητα. Τα αναπτυξιακά ορόσημα που εμφανίζονται παρακάτω θα σας δώσουν μια γενική ιδέα των αλλαγών που μπορείτε να περιμένετε, αλλά μην ανησυχήσετε εάν η εξέλιξη του δικού σας μωρού ακολουθεί λίγο διαφορετική πορεία. Κοινωνική και Συναισθηματική Ανάπτυξη Αρχίζει να αναπτύσσει κοινωνικό χαμόγελο Χαίρεται να παίζει με άλλους ανθρώπους και μπορεί να κλάψει όταν το παιχνίδι διακοπεί Γίνεται πιο εκφραστικό και επικοινωνεί πιο πολύ με το πρόσωπο και με το σώμα Μιμείται κάποιες κινήσεις και εκφράσεις του προσώπου Κινητικότητα Σηκώνει το κεφάλι και το στήθος όταν είναι μπρούμυτα Στηρίζει το πάνω μέρος του σώματος με τα χέρια όταν είναι μπρούμυτα Τεντώνει τα πόδια προς τα έξω και κλοτσάει όταν είναι μπρούμυτα και ανάσκελα Ανοίγει και κλείνει τα χέρια Πιέζει τα πόδια προς τα κάτω όταν οι πατούσες είναι τοποθετημένες σε μία σταθερή επιφάνεια Φέρνει τα χέρια στο στόμα ίνει δυνατά χτυπήματα με τα χέρια σε αιωρούμενα αντικείμενα που κινούνται Αρπάζει και κουνάει τα παιχνιδάκια που πιάνει

5 5 Όραση Παρακολουθεί τα πρόσωπα με έντονο ενδιαφέρον Ακολουθεί τα κινούμενα αντικείμενα Αναγνωρίζει οικεία αντικείμενα και ανθρώπους από απόσταση Αρχίζει να χρησιμοποιεί τα χέρια και τα μάτια συντονισμένα Ακοή και Ομιλία Χαμογελάει με το άκουσμα της φωνής σας Αρχίζει να βαβίζει Αρχίζει να μιμείται ήχους Γυρίζει το κεφάλι προς την πηγή του ήχου Παρακολούθηση Αναπτυξιακής Υγείας Ειδοποιήστε το γιατρό του παιδιού σας εάν το παιδί σας παρουσιάζει κάποιο από τα παρακάτω σημάδια πιθανής αναπτυξιακής καθυστέρησης γι αυτήν την ηλικιακή περίοδο: ε δείχνει να ανταποκρίνεται σε δυνατούς ήχους εν παρακολουθεί τα χέρια στους 2 μήνες εν ακολουθεί με τα μάτια κινούμενα αντικείμενα στους 2-3 μήνες εν αρπάζει και δεν κρατάει αντικείμενα στους 3 μήνες εν αρχίζει να χαμογελάει σε ανθρώπους στους 3 μήνες ε στηρίζει καλά το κεφάλι στους 3 μήνες εν απλώνει τα χέρια να πιάσει παιχνίδια στους 3-4 μήνες ε βαβίζει στους 3-4 μήνες ε φέρνει αντικείμενα στο στόμα στους 4 μήνες Αρχίζει να βαβίζει, αλλά δεν προσπαθεί να μιμηθεί τους ήχους που εσείς παράγετε στους 4 μήνες ε σπρώχνει κάτω με τα πόδια όταν οι πατούσες είναι τοποθετημένες σε σταθερή επιφάνεια στους 4 μήνες υσκολεύεται να κινήσει το ένα ή και τα δύο μάτια σε όλες τις κατευθύνσεις

6 6 Στραβίζει τα μάτια συνεχώς (παροδικός στραβισμός είναι φυσιολογικός σε αυτούς τους πρώτους μήνες) εν προσέχει τα καινούργια πρόσωπα, ή δείχνει πολύ φοβισμένο όταν βλέπει νέα πρόσωπα και διαφορετικό περιβάλλον Βιώνει μια δραματική απώλεια δεξιοτήτων που είχε κατακτήσει παλαιότερα (Προσαρμογή από το CΑRING FOR YOUR BABY AND YOUNG CHILD: BIRTH TO AGE 5 των Steven Shelov, Robert E.Hannermann, 1991, 1993, 1998, 2004 από την American Academy of Pediatrics)

7 7 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΟΡΟΣΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΠΡΩΤΩΝ ΜΗΝΩΝ Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Τα παιδιά αναπτύσσονται με το δικό τους ρυθμό, οπότε είναι αδύνατον να πούμε πότε ακριβώς το παιδί σας θα αποκτήσει μια δεξιότητα. Τα αναπτυξιακά ορόσημα που εμφανίζονται παρακάτω θα σας δώσουν μια γενική ιδέα των αλλαγών που μπορείτε να περιμένετε, αλλά μην ανησυχήσετε εάν η εξέλιξη του δικού σας μωρού ακολουθεί λίγο διαφορετική πορεία. Κοινωνική και Συναισθηματική Ανάπτυξη Χαίρεται με το κοινωνικό παιχνίδι Ενδιαφέρεται για τις ανεστραμμένες εικόνες Αντιδρά στις συναισθηματικές εκδηλώσεις των άλλων ανθρώπων και δείχνει συχνά χαρούμενο Αντίληψη Βρίσκει αντικείμενα που δε φαίνονται ολόκληρα Εξερευνά με τα χέρια και το στόμα Αγωνίζεται να πιάσει αντικείμενα που είναι μακριά του Γλώσσα Αντιδρά στο όνομά του Ξεκινά να αντιδρά στο «όχι» Μπορεί να καταλάβει τα συναισθήματα από τον τόνο της φωνής Ανταποκρίνεται στον ήχο κάνοντας ήχους Χρησιμοποιεί τη φωνή του για να εκφράσει χαρά και δυσαρέσκεια Βαβίζει ακολουθίες ήχων

8 8 Κινητικότητα Κινείται και προς τις δύο κατευθύνσεις (μπροστά-πίσω, πίσω-μπροστά) Κάθεται με, και στη συνέχεια χωρίς, τη βοήθεια των χεριών Στηρίζει όλο το βάρος στα πόδια Απλώνει το ένα χέρι για να φτάσει κάτι Μετακινεί ένα αντικείμενο από το ένα χέρι στο άλλο Χρησιμοποιεί τα χέρια για να μαζέψει αντικείμενα Όραση Αναπτύσσει πλήρη έγχρωμη όραση Η όραση από απόσταση ωριμάζει Η ικανότητα να εντοπίζει κινούμενα αντικείμενα βελτιώνεται Παρακολούθηση Αναπτυξιακής Υγείας Ειδοποιήστε το γιατρό του παιδιού σας εάν το παιδί σας παρουσιάζει κάποιο από τα παρακάτω σημάδια πιθανής αναπτυξιακής καθυστέρησης γι αυτήν την ηλικιακή περίοδο: είχνει πολύ δύσκαμπτο, με σφιγμένους μύες είχνει πολύ χαλαρό, σαν μια κουρελιασμένη κούκλα Το κεφάλι ακόμη πέφτει πίσω όταν το σώμα κάθεται Απλώνει μονό το ένα χέρι για να φτάσει κάτι Αρνείται την αγκαλιά ε δείχνει στοργή προς το πρόσωπο που τον ή την περιποιείται ε δείχνει να χαίρεται όταν είναι με κόσμο Το ένα ή και τα δύο μάτια συνεχώς γυρίζουν προς τα μέσα ή προς τα έξω Συνεχές δάκρυσμα, ξηρότητα στα μάτια, ή ευαισθησία στο φως εν ανταποκρίνεται στους ήχους γύρω του ή της υσκολεύεται να βάλει πράγματα στο στόμα ε γυρίζει για να εντοπίσει την πηγή ήχων στους 4 μήνες

9 9 εν κινείται προς καμία κατεύθυνση (μπροστά-πίσω, πίσω-μπροστά) στους 5 μήνες υσκολεύεται να ηρεμίσει τη νύχτα μετά τους 5 μήνες ε χαμογελά από μόνο του στους 5 μήνες ε μπορεί να καθίσει με βοήθεια στους 6 μήνες ε γελά ή παράγει δυνατούς ήχους στους 6 μήνες εν απλώνει έντονα το χέρι για να φτάσει αντικείμενα στους 6-7 μήνες εν ακολουθεί αντικείμενα και με τα δύο μάτια σε κοντινή (30 εκ.) και σε μακρινή (2 μ.) απόσταση στους 7 μήνες εν προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή με κινήσεις του στους 7 μήνες εν βαβίζει στους 8 μήνες ε δείχνει ενδιαφέρον για παιχνίδια του τύπου «κούκου-τσα» (κρύβομαιεμφανίζομαι) στους 8 μήνες Βιώνει μια δραματική απώλεια δεξιοτήτων που είχε κατακτήσει παλαιότερα Από το CΑRING FOR YOUR BABY AND YOUNG CHILD: BIRTH TO AGE 5 των Steven Shelov, Robert E.Hannermann, 1991, 1993, 1998, 2004 από την American Academy of Pediatrics. Χρησιμοποιείται με άδεια της Bantam Books, ένα τμήμα της Random House, Inc.

10 10 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΟΡΟΣΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ (12 ΜΗΝΕΣ) Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Τα παιδιά αναπτύσσονται με το δικό τους ρυθμό, οπότε είναι αδύνατον να πούμε πότε ακριβώς το παιδί σας θα αποκτήσει μια δεξιότητα. Τα αναπτυξιακά ορόσημα που εμφανίζονται παρακάτω θα σας δώσουν μια γενική ιδέα των αλλαγών που μπορείτε να περιμένετε, αλλά μην ανησυχήσετε εάν η εξέλιξη του δικού σας μωρού ακολουθεί λίγο διαφορετική πορεία. Κοινωνική και Συναισθηματική Ανάπτυξη Ντροπαλό ή ανήσυχο με τους ξένους Κλαίει όταν η μαμά ή ο μπαμπάς φεύγει Του αρέσει να μιμείται ανθρώπους στο παιχνίδι του είχνει ειδικό ενδιαφέρον για ορισμένους ανθρώπους και παιχνίδια οκιμάζει την ανταπόκριση των γονέων του στις αντιδράσεις του κατά τη διάρκεια της σίτισης Μπορεί να είναι φοβισμένο σε μερικές περιπτώσεις Προτιμά τη μητέρα του και/ ή το άτομο που το φροντίζει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλον Επαναλαμβάνει ήχους και χειρονομίες για να τραβήξει την προσοχή Απλώνει το χέρι ή το πόδι για να βοηθήσει όταν το ντύνουν Αντίληψη Εξερευνά αντικείμενα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους (κουνώντας, χτυπώντας, πετώντας, ρίχνοντας) Βρίσκει εύκολα κρυμμένα αντικείμενα είχνει τη σωστή εικόνα όταν κάποιος την έχει ονομάσει Μιμείται τις χειρονομίες

11 11 Ξεκινά να χρησιμοποιεί σωστά τα αντικείμενα (πίνει με το ποτήρι, βουρτσίζει τα μαλλιά, παίρνει τηλέφωνο, ακούει από το ακουστικό) Γλώσσα ίνει μεγάλη προσοχή στην ομιλία Ανταποκρίνεται στις απλές λεκτικές εντολές Ανταποκρίνεται στο «όχι» Χρησιμοποιεί απλές χειρονομίες, όπως κούνημα του κεφαλιού για το «όχι» Βαβίζει με κυμάτισμα της φωνής (αλλαγές στον τόνο) Λέει «μπαμπά» και «μαμά» Χρησιμοποιεί επιφωνήματα, όπως «ωωω!» Προσπαθεί να μιμηθεί λέξεις Κινητικότητα Κάθεται χωρίς βοήθεια Μπουσουλάει μπροστά με την κοιλιά Στέκεται στα τέσσερα με τα χέρια και τα γόνατα Περπατάει με τα χέρια και τα γόνατα Εναλλάσσει στάσεις, από την καθιστική, μπουσουλάει ή γυρίζει μπρούμυτα (ακουμπάει με το στομάχι) Σηκώνεται όρθιο Περπατάει κρατώντας σφιχτά τα έπιπλα Στέκεται όρθιο στιγμιαία χωρίς στήριξη Μπορεί να κάνει δύο με τρία βήματα χωρίς στήριξη εξιότητες των Χεριών και των ακτύλων Χρησιμοποιεί διπολική λαβή (πιάνει με τα δύο δάκτυλα) Χτυπά δυνατά δύο αντικείμενα μαζί Βάζει αντικείμενα σε δοχεία ίνει οικειοθελώς τα αντικείμενα

12 12 είχνει με το δείχτη Προσπαθεί να μιμηθεί ότι γράφει γρήγορα- μουντζουρώνει Παρακολούθηση Αναπτυξιακής Υγείας Ειδοποιήστε το γιατρό του παιδιού σας εάν το παιδί σας παρουσιάζει κάποιο από τα παρακάτω σημάδια πιθανής αναπτυξιακής καθυστέρησης γι αυτήν την ηλικιακή περίοδο: ε μπουσουλάει Σέρνει τη μία πλευρά του σώματος καθώς μπουσουλάει (για περισσότερο από ένα μήνα) ε στέκεται όρθιο χωρίς στήριξη εν ψάχνει για αντικείμενα που τα κρύβουν ενώ παρακολουθεί εν παράγει μεμονωμένες λέξεις («μαμά» ή «μπαμπά») εν μαθαίνει να χρησιμοποιεί χειρονομίες, όπως το να χαιρετάει με το χέρι και να κουνάει το κεφάλι ε δείχνει αντικείμενα ή εικόνες Βιώνει μια δραματική απώλεια δεξιοτήτων που είχε κατακτήσει παλαιότερα Από το CΑRING FOR YOUR BABY AND YOUNG CHILD: BIRTH TO AGE 5 των Steven Shelov, Robert E.Hannermann, 1991, 1993, 1998, 2004 από την American Academy of Pediatrics. Χρησιμοποιείται με άδεια της Bantam Books, ένα τμήμα της Random House, Inc.

13 13 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΟΡΟΣΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΕΥΤΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ (24 ΜΗΝΕΣ) Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Τα παιδιά αναπτύσσονται με το δικό τους ρυθμό, οπότε είναι αδύνατον να πούμε πότε ακριβώς το παιδί σας θα αποκτήσει μια δεξιότητα. Τα αναπτυξιακά ορόσημα που εμφανίζονται παρακάτω θα σας δώσουν μια γενική ιδέα των αλλαγών που μπορείτε να περιμένετε, αλλά μην ανησυχήσετε εάν η εξέλιξη του δικού σας μωρού ακολουθεί λίγο διαφορετική πορεία. Κοινωνικότητα Μιμείται τη συμπεριφορά των άλλων, κυρίως ενηλίκων και μεγαλύτερων παιδιών Έχει καλύτερη αντίληψη ότι το ίδιο είναι ανεξάρτητο από τους άλλους Ενθουσιάζεται περισσότερο με τη συντροφιά των άλλων παιδιών Συναισθηματική ανάπτυξη Επιδεικνύει αυξανόμενη ανεξαρτησία Αρχίζει να δείχνει προκλητική συμπεριφορά Το άγχος του αποχωρισμού αυξάνεται μέχρι τα 1 ½ χρόνια και στη συνέχεια φθίνει Αντίληψη Βρίσκει αντικείμενα ακόμη κι όταν είναι κρυμμένα κάτω από δύο ή τρία καλύμματα Αρχίζει να ταξινομεί αντικείμενα βάσει του σχήματος και του χρώματός τους Ξεκινά να παίζει με φαντασία Γλώσσα είχνει αντικείμενα και εικόνες όταν κάποιος του τα έχει ονομάσει

14 14 Αναγνωρίζει ονόματα οικείων ανθρώπων, αντικείμενα, και μέρη του σώματος Λέει αρκετές μεμονωμένες λέξεις (στους 15 με 18 μήνες) Χρησιμοποιεί απλές φράσεις (στους 18 με 24 μήνες) Χρησιμοποιεί 2 με 4 λέξεις σε προτάσεις Ακολουθεί απλές εντολές Επαναλαμβάνει λέξεις που ακούει σε συζητήσεις Κινητικότητα Περπατάει ανεξάρτητο Τραβάει από πίσω του παιχνίδια καθώς περπατάει Κουβαλάει μεγάλα παιχνίδια ή πολλά παιχνίδια καθώς περπατάει Ξεκινά να τρέχει Στέκεται στις μύτες των ποδιών του Κλοτσάει τη μπάλα Σκαρφαλώνει πάνω και κατεβαίνει κάτω από τα έπιπλα χωρίς βοήθεια Ανεβοκατεβαίνει τις σκάλες στηριζόμενο κάπου εξιότητες των Χεριών και των ακτύλων Μουντζουρώνει μόνος του ή μόνη της Αναποδογυρίζει τα δοχεία για να αδειάσει το περιεχόμενο Χτίζει πύργους με τέσσερα ή και περισσότερα τούβλα Μπορεί να χρησιμοποιεί το ένα χέρι περισσότερο από το άλλο Παρακολούθηση Αναπτυξιακής Υγείας Ειδοποιήστε το γιατρό του παιδιού σας εάν το παιδί σας παρουσιάζει κάποιο από τα παρακάτω σημάδια πιθανής αναπτυξιακής καθυστέρησης γι αυτήν την ηλικιακή περίοδο: εν περπατάει στους 18 μήνες

15 15 εν καταφέρνει να αναπτύξει ένα ώριμο βάδισμα της μορφής φτέρνα προς δάχτυλα ποδιού ακόμη και μετά από αρκετούς μήνες έναρξης της βάδισης, ή περπατάει μόνο στις μύτες των ποδιών του εν παράγει τουλάχιστον 15 λέξεις ε χρησιμοποιεί προτάσεις δύο-λέξεων μέχρι την ηλικία των 2 χρόνων Στους 15 μήνες, δε δείχνει να γνωρίζει τη χρήση των κοινών αντικειμένων του σπιτιού (βούρτσα, τηλέφωνο, κουδούνι, πιρούνι, κουτάλι) ε μιμείται κινήσεις ή παραγωγή λέξεων μέχρι το τέλος αυτής της περιόδου εν ακολουθεί απλές εντολές στην ηλικία των 2 χρόνων ε μπορεί να σπρώξει παιχνίδι με ρόδες στην ηλικία των 2 χρόνων Βιώνει μια δραματική απώλεια δεξιοτήτων που είχε κατακτήσει παλαιότερα Από το CΑRING FOR YOUR BABY AND YOUNG CHILD: BIRTH TO AGE 5 των Steven Shelov, Robert E.Hannermann, 1991, 1993, 1998, 2004 από την American Academy of Pediatrics. Χρησιμοποιείται με άδεια της Bantam Books, ένα τμήμα της Random House, Inc.

16 16 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΟΡΟΣΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ (36 ΜΗΝΕΣ) Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Τα παιδιά αναπτύσσονται με το δικό τους ρυθμό, οπότε είναι αδύνατον να πούμε πότε ακριβώς το παιδί σας θα αποκτήσει μια δεξιότητα. Τα αναπτυξιακά ορόσημα που εμφανίζονται παρακάτω θα σας δώσουν μια γενική ιδέα των αλλαγών που μπορείτε να περιμένετε, αλλά μην ανησυχήσετε εάν η εξέλιξη του δικού σας μωρού ακολουθεί λίγο διαφορετική πορεία. Κοινωνικότητα Μιμείται ενήλικες και άτομα που παίζει μαζί είχνει αγάπη αυθόρμητα σε οικείους που παίζει μαζί Μπορεί να εναλλάσσει τη σειρά του με τους άλλους στα παιχνίδια Αντιλαμβάνεται τις έννοιες «δικό μου» και «δικό του/ της» Συναισθηματική ανάπτυξη Εκδηλώνει ανοιχτά την αγάπη του Εκφράζει πληθώρα συναισθημάτων Στα 3 χρόνια, αποχωρίζεται εύκολα τους γονείς του Αντιδρά σε μεγάλες αλλαγές στη ρουτίνα του Αντίληψη Κάνει μηχανοκίνητα παιχνίδια να δουλέψουν Ταυτίζει ένα αντικείμενο που έχει στο χέρι του ή βρίσκεται στο δωμάτιο με μια εικόνα ενός βιβλίου Βάζει φαντασία στο παιχνίδι όταν παίζει με κούκλες, ζώα και ανθρώπους Ταξινομεί αντικείμενα βάσει του σχήματος και του χρώματός τους Ολοκληρώνει παζλ με τρία ή τέσσερα κομμάτια

17 17 Αντιλαμβάνεται την έννοια του «δύο» Γλώσσα Ακολουθεί εντολές δύο ή τριών βημάτων Αναγνωρίζει και ονομάζει σχεδόν όλα τα κοινά αντικείμενα και τις εικόνες Κατανοεί τις περισσότερες προτάσεις Αντιλαμβάνεται τις θέσεις στο χώρο («πάνω», «μέσα», «κάτω») Χρησιμοποιεί προτάσεις 4 με 5 λέξεων Μπορεί να πει το όνομα, την ηλικία και το φύλο του Χρησιμοποιεί αντωνυμίες (εγώ, εσύ, εμένα, εμείς, αυτοί) και μερικούς πληθυντικούς (αυτοκίνητα, σκυλιά, γάτες) Οι ξένοι καταλαβαίνουν τις περισσότερες από τις λέξεις που παράγει Κινητικότητα Σκαρφαλώνει καλά Ανεβοκατεβαίνει τις σκάλες εναλλάσσοντας τα πόδια (ένα πόδι για κάθε σκαλί) Κλοτσάει τη μπάλα Τρέχει εύκολα Κάνει πετάλι σε τρίκυκλο Σκύβει εύκολα χωρίς να πέφτει εξιότητες των Χεριών και των ακτύλων Κάνει γραμμές πάνω-κάτω, από τη μία πλευρά στην άλλη και κυκλικές γραμμές με μολύβι ή με παστέλ Γυρίζει τις σελίδες του βιβλία κάθε μία ξεχωριστά Χτίζει ένα πύργο με περισσότερα από έξι τουβλάκια Κρατάει το μολύβι σε θέση γραφής Βιδώνει και ξεβιδώνει τα καπάκια από βάζα, τα παξιμάδια της βίδας και κλείνει και ανοίγει τους σύρτες της πόρτας Γυρίζει περιστρεφόμενες λαβές

18 18 Παρακολούθηση Αναπτυξιακής Υγείας Ειδοποιήστε το γιατρό του παιδιού σας εάν το παιδί σας παρουσιάζει κάποιο από τα παρακάτω σημάδια πιθανής αναπτυξιακής καθυστέρησης γι αυτήν την ηλικιακή περίοδο: Συχνές πτώσεις και δυσκολία με τις σκάλες Επίμονη σιελόρροια ή πολύ ακατάληπτη ομιλία ε μπορεί να χτίσει ένα πύργο με περισσότερα από τέσσερα τουβλάκια υσκολία να χειριστεί μικρά αντικείμενα εν μπορεί να αντιγράψει έναν κύκλο στην ηλικία των 3 ετών ε μπορεί να επικοινωνήσει με μικρές φράσεις ε συμμετέχει σε «φανταστικό» παιχνίδι εν κατανοεί απλές εντολές Περιορισμένο ενδιαφέρον για τα άλλα παιδιά Μεγάλη δυσκολία να αποχωριστεί τη μητέρα του ή το σημαντικότερο πρόσωπο για την ανατροφή του Φτωχή βλεμματική επαφή Περιορισμένο ενδιαφέρον για τα παιχνίδια Βιώνει μια δραματική απώλεια δεξιοτήτων που είχε κατακτήσει παλαιότερα Από το CΑRING FOR YOUR BABY AND YOUNG CHILD: BIRTH TO AGE 5 των Steven Shelov, Robert E.Hannermann, 1991, 1993, 1998, 2004 από την American Academy of Pediatrics. Χρησιμοποιείται με άδεια της Bantam Books, ένα τμήμα της Random House, Inc.

19 19 ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Τι είναι οι ιαταραχές Αυτιστικού Φάσματος; Οι ιαταραχές Αυτιστικού Φάσματος είναι μια κατηγορία αναπτυξιακών διαταραχών που σχετίζονται με κάποιες διαταραχές στον εγκέφαλο. Οι επιστήμονες δε γνωρίζουν ακόμη τι ακριβώς προκαλεί αυτό το πρόβλημα. Η ιαταραχή Αυτιστικού Φάσματος μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργικότητα ενός ατόμου σε διαφορετικά επίπεδα, εμφανίζοντας από πολύ ήπιες έως ιδιαίτερα σοβαρές δυσκολίες. Συνήθως δεν είναι η εξωτερική εικόνα των ατόμων με ιαταραχή Αυτιστικού Φάσματος που τους κάνει να ξεχωρίζουν από τους άλλους ανθρώπους, αλλά το ότι μπορούν να επικοινωνούν, αλληλεπιδρούν, συμπεριφέρονται, και μαθαίνουν με τρόπους που είναι διαφορετικοί για τους περισσότερους ανθρώπους. Οι ικανότητες σκέψης και μάθησης των ατόμων με αυτισμό ποικίλλουν από ιδιαίτερα προικισμένες μέχρι σοβαρά διαταραγμένες. Η Αυτιστική ιαταραχή είναι η πιο συχνή μορφή των ιαταραχών του Αυτιστικού Φάσματος, αλλά υπάρχουν κι άλλες, περιλαμβανομένων της «ιάχυτης Αναπτυξιακής ιαταραχής - μη προσδιοριζόμενης διαφορετικά» (PDD- NOS) και του Συνδρόμου Asperger. Ποια είναι τα σημάδια της ιαταραχής Αυτιστικού Φάσματος; Άτομα με ιαταραχή Αυτιστικού Φάσματος μπορεί να έχουν δυσκολίες με κοινωνικές, συναισθηματικές και επικοινωνιακές δεξιότητες. Μπορεί να επαναλαμβάνουν κάποιες συμπεριφορές και μπορεί να μη θέλουν αλλαγές στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Πολλά άτομα με ιαταραχή Αυτιστικού Φάσματος έχουν επίσης διαφορετικούς τρόπους μάθησης, συγκέντρωσης της προσοχής, ή αντίδρασης σε καταστάσεις. Η ιαταραχή Αυτιστικού Φάσματος ξεκινά στην πρώιμη παιδική ηλικία και συνεχίζει καθ όλη τη διάρκεια της ζωής του ατόμου.

20 20 Ένα παιδί ή ένας ενήλικας με ιαταραχή Αυτιστικού Φάσματος: δεν παίζει παιχνίδια «προσποίησης» (όπως το να προσποιείται ότι «ταΐζει» την κούκλα) δε δείχνει τα αντικείμενα εκδηλώνοντας ενδιαφέρον (όπως το να δείχνει ένα αεροπλάνο που πετάει από πάνω του) δεν κοιτάζει τα αντικείμενα όταν ένα άλλο άτομο του τα δείχνει έχει πρόβλημα να κάνει επαφή με άλλους ή δεν ενδιαφέρεται καθόλου για τους άλλους ανθρώπους αποφεύγει τη βλεμματική επαφή και θέλει να είναι μόνος του δυσκολεύεται να κατανοήσει τα συναισθήματα των άλλων ή να μιλήσει για τα δικά του συναισθήματα προτιμά να μην το κρατούν ή να το αγκαλιάζουν ή επιτρέπει να το αγκαλιάσουν μόνο όταν αυτό το θελήσει δείχνει να μη συνειδητοποιεί ότι οι άλλοι άνθρωποι του μιλούν αλλά αντιδρά σε άλλους ήχους μπορεί να δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον για τους ανθρώπους, αλλά δεν ξέρει πώς να μιλήσει, να παίξει ή να κάνει επαφή μαζί τους επαναλαμβάνει λέξεις ή φράσεις που έχει ακούσει, ή επαναλαμβάνει λέξεις ή φράσεις αντί να παράγει κανονική ομιλία (ηχολαλία) δυσκολεύεται να εκφράσει τις ανάγκες του χρησιμοποιώντας λέξεις και νεύματα επαναλαμβάνει κινήσεις ξανά και ξανά (φτερούγισμα των χεριών, κινήσεις των δαχτύλων, κούνημα του κορμού μπρος και πίσω, κτλ.) δυσκολεύεται στο να προσαρμοστεί όταν αλλάζει η ρουτίνα του έχει ασυνήθιστες αντιδράσεις στη μυρωδιά, στη γεύση, στην όψη, στην αίσθηση, και στον ήχο των πραγμάτων χάνει δεξιότητες που είχε παλαιότερα (για παράδειγμα, σταματάει να λέει λέξεις που χρησιμοποιούσε)

21 21 Τι μπορώ να κάνω εάν πιστεύω ότι το παιδί μου πιθανό να έχει ιαταραχή Αυτιστικού Φάσματος; Μιλήστε με το γιατρό του παιδιού σας. Εάν εσείς ή ο γιατρός σας νομίζετε ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα μπορείτε να επισκεφθείτε με το παιδί σας έναν αναπτυξιακό παιδίατρο, παιδοψυχίατρο ή ψυχολόγο. Επιπλέον, τα Κέντρα για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νοσημάτων (CDC) έχουν διαδικτυακές συνδέσεις με επιπλέον πληροφορίες για τις οικογένειες στο Αυτή τη στιγμή, η βασική, βασισμένη σε έρευνα θεραπεία για τη ιαταραχή Αυτιστικού Φάσματος είναι η εντατικά δομημένη διδασκαλία δεξιοτήτων, που ονομάζεται συνήθως συμπεριφορική παρέμβαση. Είναι πολύ σημαντικό το παιδί να ξεκινήσει αυτή την παρέμβαση το συντομότερο δυνατό για να αξιοποιήσει όλο το δυναμικό του. Επεμβαίνοντας νωρίς μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά!

22 22 ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Τι είναι εγκεφαλική παράλυση; Εγκεφαλική παράλυση είναι μια κατηγορία διαταραχών που επηρεάζει την ικανότητα του ατόμου να κινείται και να κρατά την ισορροπία και τη στάση του σώματός του, αποτέλεσμα του τραυματισμού σε περιοχές του εγκεφάλου, ή των δυσκολιών στην ανάπτυξή του. Συχνά το πρόβλημα εμφανίζεται πριν τη γέννηση ή αμέσως μετά τη γέννηση. Η εγκεφαλική παράλυση προκαλεί διαφορετικού τύπου διαταραχές σε κάθε παιδί. Ένα παιδί μπορεί να είναι απλά αδέξιο ή άχαρο, ή ανίκανο να περπατήσει. Ποια είναι τα σημάδια της εγκεφαλικής παράλυσης; Τα σημάδια της εγκεφαλικής παράλυσης ποικίλλουν σημαντικά διότι υπάρχουν πολλές διαφορετικές μορφές και επίπεδα διαταραχής. Το σημαντικότερο σημάδι ότι το παιδί σας μπορεί να εμφανίζει εγκεφαλική παράλυση είναι η καθυστέρηση να φτάσει τα κινητικά ορόσημα ανάπτυξης. Εάν εντοπίσετε κάποιο από αυτά τα σημάδια, επικοινωνήστε με το γιατρό του παιδιού σας. Ένα παιδί πάνω από 2 μηνών με εγκεφαλική παράλυση είναι πιθανό να: δυσκολεύεται να ελέγξει το κεφάλι όταν το σηκώνουν έχει σφιγμένα πόδια που σταυρώνουν ή παίρνουν μορφή σαν «ψαλίδι» όταν το σηκώνουν Ένα παιδί πάνω από 6 μηνών με εγκεφαλική παράλυση είναι πιθανό να : συνεχίζει να δυσκολεύεται να ελέγξει το κεφάλι όταν το σηκώνουν απλώνει μόνο το ένα χέρι για να φτάσει κάτι ενώ το άλλο το κρατάει σε γροθιά Ένα παιδί πάνω από 10 μηνών με εγκεφαλική παράλυση είναι πιθανό να: μπουσουλάει σπρώχνοντας με το ένα χέρι και πόδι ενώ σέρνει το αντίθετο χέρι και πόδι μην κάθεται χωρίς βοήθεια

23 23 Ένα παιδί πάνω από 12 μηνών με εγκεφαλική παράλυση είναι πιθανό να: μην μπουσουλάει μην μπορεί να σταθεί με βοήθεια Ένα παιδί πάνω από 24 μηνών με εγκεφαλική παράλυση είναι πιθανό να: μην μπορεί να περπατήσει μην μπορεί να σπρώξει ένα παιχνίδι με ρόδες Τι προκαλεί την εγκεφαλική παράλυση; Η εγκεφαλική παράλυση προκαλείται από κάποιο πρόβλημα στον εγκέφαλο που επηρεάζει την ικανότητα του παιδιού να ελέγξει τους μυς του. Προβλήματα σε διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου προκαλούν προβλήματα σε διαφορετικά μέρη του σώματος. Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες των προβλημάτων, όπως γενετικές συνθήκες, προβλήματα με την αιμάτωση του εγκεφάλου πριν τη γέννηση, λοιμώξεις, αιμορραγία στον εγκέφαλο, έλλειψη οξυγόνου, σοβαρός ίκτερος και εγκεφαλική κάκωση. Τι μπορώ να κάνω εάν πιστεύω ότι το παιδί μου πιθανόν να έχει εγκεφαλική παράλυση; Μιλήστε στο γιατρό του παιδιού σας εάν έχετε κάποιες ανησυχίες σχετικά με το πως αναπτύσσεται το παιδί σας. Εάν εσείς ή ο γιατρός σας νομίζετε ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα, μπορείτε να επισκεφθείτε με το παιδί σας έναν αναπτυξιακό παιδίατρο ή ένα παιδονευρολόγο. Επιπλέον, τα Κέντρα για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των ιαταραχών (CDC) έχουν διαδικτυακές συνδέσεις σε επιπλέον πληροφορίες για τις οικογένειες στο (www.cdc.gov/ncbddd). Για να βοηθήσετε το παιδί σας να αξιοποιήσει όλες τις δυνατότητές του, είναι πολύ σημαντικό να δεχθεί βοήθεια το συντομότερο δυνατό!

24 24 ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ Προσαρμογή από το Έντυπο εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων (CDC, Τι είναι νοητική υστέρηση; Νοητική Υστέρηση, γνωστή και ως νοητική διαταραχή, είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν όρια στις ικανότητες του ατόμου να μάθει σε ένα αναμενόμενο επίπεδο και να λειτουργήσει στην καθημερινή ζωή. Τα επίπεδα νοητικής υστέρησης ποικίλλουν σημαντικά στα παιδιά-από πολύ ήπια μέχρι πολύ σοβαρή δυσκολία. Παιδιά με νοητική υστέρηση μπορεί να δυσκολεύονται να δώσουν στους άλλους να καταλάβουν τα θέλω και τις ανάγκες τους, και να περιποιούνται τους εαυτούς τους. Η νοητική υστέρηση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα το παιδί να μαθαίνει και να μεγαλώνει πιο αργά σε σχέση με τα άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας. Ένα παιδί με νοητική υστέρηση μπορεί να καθυστερήσει να μάθει να μιλάει, να περπατάει, να ντύνεται, να τρώει χωρίς βοήθεια, και μπορεί να δυσκολεύεται μαθησιακά στο σχολείο. Νοητική Υστέρηση μπορεί να προκληθεί από ένα πρόβλημα που ξεκινάει οποιαδήποτε στιγμή πριν το παιδί γίνει 18 χρονών-ακόμη και πριν τη γέννηση. Μπορεί να προκληθεί από τραυματισμό, ασθένεια, ή ένα πρόβλημα στον εγκέφαλο. Για πολλά παιδιά, η αιτία της νοητικής τους υστέρησης δεν είναι γνωστή. Κάποιες από τις πιο γνωστές αιτίες της νοητικής υστέρησης- όπως το σύνδρομο Down, το σύνδρομο εμβρυϊκής αλκοόλης, το σύνδρομο του εύθραυστου Χ, γενετικές συνθήκες, γενετικές ανωμαλίες, και λοιμώξεις-συμβαίνουν πριν τη γέννηση. Άλλες συμβαίνουν κατά τη γέννηση του μωρού ή αμέσως μετά από αυτή. Ακόμη, άλλες αιτίες της νοητικής υστέρησης δεν εμφανίζονται μέχρι το παιδί να μεγαλώσει αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν σοβαρή εγκεφαλική κάκωση, εγκεφαλικό επεισόδιο, ή κάποιες λοιμώξεις.

Αναπτυξιακός Έλεγχος. Έγκαιρη αναγνώριση. Έγκαιρη δράση. www.autismhellas.gr. Τι σημαίνει ο όρος «ανάπτυξη του παιδιού»;

Αναπτυξιακός Έλεγχος. Έγκαιρη αναγνώριση. Έγκαιρη δράση. www.autismhellas.gr. Τι σημαίνει ο όρος «ανάπτυξη του παιδιού»; Τι σημαίνει ο όρος «ανάπτυξη του παιδιού»; Η ανάπτυξη ενός παιδιού δεν είναι απλώς μία σωματική διεργασία. Τα παιδιά αναπτύσσονται και μαθαίνουν σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους, ξεκινώντας από τη στιγμή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ 1 ΟΣ ΜΗΝΑΣ ΣΤΑΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΔΡΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Σε ύπτια θέση: το κεφάλι γυρίζει προς μία πλευρά Στην τοποθέτηση σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται πίσω Όταν το κρατούν σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητέ γονέα / κηδεμόνα,

Αγαπητέ γονέα / κηδεμόνα, A Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Moνάδα Αναπτυξιακής & Συμπεριφορικής Παιδιατρικής Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Χωρέμειο Ερευνητικό Εργαστήριο ιευθυντής-καθηγητής: Γ. Χρούσος Αγαπητέ γονέα

Διαβάστε περισσότερα

0-3 Μηνών. Γνωστικές Ικανότητες. Επικοινωνιακές Δεξιότητες

0-3 Μηνών. Γνωστικές Ικανότητες. Επικοινωνιακές Δεξιότητες 0-3 Μηνών Παρατηρεί οπτικά τα ερεθίσματα Επαναλαμβάνει κινήσεις με τα χέρια για να συνεχίσει μια δραστηριότητα- παιχνίδι Κοιτάει μπρος- πίσω ανάμεσα σε δυο αντικείμενα Κρατάει ένα παιχνίδι για 10-15" Τρομάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Το παιδί µου δεν µιλάει καθαρά... Έως 2 ετών πρέπει να... Καταλαβαίνει σύνθετες

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας;

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή ΔΕΠΥ όπως είναι γνωστή από τα ακρωνύμια, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» Αξιολόγηση Συλλογή πληροφοριών Ερμηνεία Στόχοι της παρέμβασης Η Αξιολόγηση της

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ «Η ψυχοκινητική καθυστέρηση ως σημαντικό κομμάτι πολλών διαταραχών. Μέθοδοι ψυχοκινητικής ανάπτυξης καθώς και υλικό (ασκήσεις) ως εναλλακτική μορφή επικουρικής αγωγής στη λογοθεραπεία». Γιαννάκη Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκινητική εξέλιξη

Ψυχοκινητική εξέλιξη Ψυχοκινητική εξέλιξη Ορισμός Ψυχοκινητική εξέλιξη ή ανάπτυξη, είναι η λειτουργική διαφοροποίηση του οργανισμού, κατά την διάρκεια της οποίας αποκτώνται συνεχώς νέες ικανότητες, που διαμορφώνονται από την

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία.

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία. ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ Παρασκευή Λογοθέτη Νοσηλεύτρια ΤΕ, Υπεύθυνη Παιδιατρικής Κλινικής Δεν υπάρχει τίποτα που να τρομοκρατεί περισσότερο ένα γονιό από τους σπασμούς. Έρχονται στα Εξωτερικά ιατρεία τρέχοντας

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Στην περίπτωση αυτή, παρακαλούμε επικοινωνήστε με τις εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ στο τηλ. 210 3302828 ή στείλτε e-mail στο info@dioptra.gr

Στην περίπτωση αυτή, παρακαλούμε επικοινωνήστε με τις εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ στο τηλ. 210 3302828 ή στείλτε e-mail στο info@dioptra.gr Αν το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας ή οποιοδήποτε άλλο βιβλίο των εκδόσεων ΔΙΟΠΤΡΑ, δεν φέρει το ιριδίζον ολόγραμμα με το διακριτικό σήμα των εκδόσεων ΔΙΟΠΤΡΑ στο εξώφυλλό του, είναι κλεψίτυπο και η

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

21-24 μήνες...84 Ενδεικτικές καθημερινές αναπτυξιακές δραστηριότητες για εσάς και το παιδί σας (6-24 μηνών)...90 2 έως 3 ετών...93 Η εκπαίδευση στη

21-24 μήνες...84 Ενδεικτικές καθημερινές αναπτυξιακές δραστηριότητες για εσάς και το παιδί σας (6-24 μηνών)...90 2 έως 3 ετών...93 Η εκπαίδευση στη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...9 Εισαγωγή...11 Βασικές αρχές της ανάπτυξης... 13 Βρεφική ανάπτυξη (σωματική, κινητική, γνωστική, γλωσσική, ψυχοσυναισθηματική)...18 Η ανάπτυξη του εγκεφάλου...22 Η σημασία των ερεθισμάτων...24

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και διαταραχές της Κοινωνικότητας στον Αυτισμό. Ευδοκία Καρδαμίτση, Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικοί

Ανάπτυξη και διαταραχές της Κοινωνικότητας στον Αυτισμό. Ευδοκία Καρδαμίτση, Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικοί Ανάπτυξη και διαταραχές της Κοινωνικότητας στον Αυτισμό Ευδοκία Καρδαμίτση, Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικοί Μειονεξίες σε 3 λειτουργικές περιοχές Κοινωνικές σχέσεις Επικοινωνία Σκέψη, φαντασία Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ Μια έκδοση των Σύστημα Ανάπτυξης Δεξιοτήτων ikid Πρωταρχικός μας στόχος είναι να παρέμβουμε στην δυσκολία, και να χτίσουμε πάνω στις δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Μια διαφορετική μορφή επικοινωνίας

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Μια διαφορετική μορφή επικοινωνίας ΑΥΤΙΣΜΟΣ Μια διαφορετική μορφή επικοινωνίας ΟΡΙΣΜΟΣ Οι Neisworth και Wolfe (2005) ορίζουν τον αυτισμό ως «αναπτυξιακή διαταραχή που χαρακτηρίζεται από σημειωμένη δυσκολία στην επικοινωνία και τις κοινωνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Σχολική χρονιά 2015-2016 Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Η ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΡΕΠΑΝΗ ΕΥΣΤΡΑΤΙΑ ΑΡ.ΜΗΤΡΩΟΥ.: 11380 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΠΑΥΛΟΣ

Η ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Η ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΡΕΠΑΝΗ ΕΥΣΤΡΑΤΙΑ ΑΡ.ΜΗΤΡΩΟΥ.: 11380 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Η ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Η ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΡΕΠΑΝΗ ΕΥΣΤΡΑΤΙΑ ΑΡ.ΜΗΤΡΩΟΥ.: 11380 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Η έννοια του αυτισμού Ο όρος «Αυτισμός» προέρχεται από την ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αφιερώνεται σε όλα τα απίθανα μωρά του κόσμου

Το βιβλίο αφιερώνεται σε όλα τα απίθανα μωρά του κόσμου Το βιβλίο αφιερώνεται σε όλα τα απίθανα μωρά του κόσμου Ευχαριστίες Πολλά ευχαριστώ: æ Στην Αν Μήκερ Μίλερ, τη δημιουργό των παιχνιδιών με τραγουδάκια του βιβλίου. Στην υπέροχη επιμελήτριά μου, Κάθι Τσάρνερ,

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ Κριτήρια Ποιοτική απόκλιση στην κοινωνική αλληλεπίδραση Ποιοτική απόκλιση στην επικοινωνία υσκολίες στη σκέψη, στη φαντασία, περίεργα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ Παρακαλώ συμπληρώστε το παρακάτω έντυπο φόρμα και φέρτε το μαζί σας στην πρώτη συνεδρία σας. Οι πληροφορίες που δίνετε είναι απόλυτα εμπιστευτικές και θα διευκολύνουν ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Επιβλέπων καθηγητής: ΝΑΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΠΑΓΑΛΟΥ ΑΓΛΑΪΑ Α.Μ: 12514 Τι είναι ο αυτισμός; Είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΙΔΕΕΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Από την Catherine Faherty. Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου

ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΙΔΕΕΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Από την Catherine Faherty. Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΙΔΕΕΣ ΕΝΤΑΞΗΣ Από την Catherine Faherty Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου Ιδέες για ομάδες στο νηπιαγωγείο και στο δημοτικό που συμπεριλαμβάνουν μαθητές με αυτισμό: οργανώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος *Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος Πότε ένα παιδί βλέπει σωστά; Ποιές είναι οι δεξιότητες εκείνες που καθορίζουν την καλή λειτουργία της όρασης του; Πώς μπορεί μια δυσλειτουργία της όρασης να επηρεάσει την απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Hug4Dogs.com. Μωρά και Σκυλιά

Hug4Dogs.com. Μωρά και Σκυλιά Μωρά και Σκυλιά Ο ερχομός ενός μωρού στην οικογένεια είναι μία συναρπαστική αλλά συγχρόνως και πολυάσχολη εποχή. Υπάρχουν μεγάλες αλλαγές για τον καθένα και αυτό περιλαμβάνει και τα κατοικίδια ζώα μας

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TAEKWONDO ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΙΔΙΩ Ν ΜΕ ΔΕΠ-Υ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TAEKWONDO ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΙΔΙΩ Ν ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TAEKWONDO ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

<<Πρόγραμμα ενδυνάμωσης και υποστήριξης οικογενειών ατόμων με αυτισμό>>

<<Πρόγραμμα ενδυνάμωσης και υποστήριξης οικογενειών ατόμων με αυτισμό>> Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Γ Κ.Π.Σ. Ε.Π. Ενέργεια 1.1.4

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

τα παιχνίδια είναι αλήθεια ότι τα πρώτα παιχνίδια παίζουν βασικό ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού;

τα παιχνίδια είναι αλήθεια ότι τα πρώτα παιχνίδια παίζουν βασικό ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού; παιχνίδια Όταν του μαθαίνω να παίζει με την μπάλα ή με τη σβούρα ξαναγίνομαι και εγώ παιδί... τι ωραία που είναι να το βλέπεις να διασκεδάζει και να μαθαίνει μέρα με την ημέρα! Με την Prénatal μπορείς

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος!

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος! Διαταραχές ύπνου και Αυτισµός Ελένη Λούκουτου Λογοθεραπεύτρια ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Ο ύπνος είναι ένα σημαντικό συστατικό της υγείας. Παρόλο που δε μπορούμε να κατανοήσουμε όλες τις λειτουργίες του, ο ύπνος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Ιουλιέττα Καλλή-Λαούρη, M.D., Ph.D. Παιδοψυχίατρος, Ψυχοθεραπεύτρια Παιδιών & Εφήβων 1 ο Παγκύπριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας I. Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές II. III. Ειδικές Αναπτυξιακές Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΙΔΙΟΥ: Ονοματεπώνυμο πατέρα: Ονοματεπώνυμο μητέρας: Σημερινή ημερομηνία / / Ημερομηνία γέννησης / / Σχολείο Τάξη Διεύθυνση κατοικίας: Τηλ. οικίας: κινητό: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ Το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Η Αδερφική Σχέση: διαχειριστείτε τις εκρήξεις ζήλειας!

Η Αδερφική Σχέση: διαχειριστείτε τις εκρήξεις ζήλειας! Η Αδερφική Σχέση: διαχειριστείτε τις εκρήξεις ζήλειας! Γραφείο Αθηνών Ασκληπιού 14 Κολωνάκι 1 ος όροφος Τηλ.: 6987 303451 Αγγελική Αντωνακοπούλου Ψυχολόγος, Μ.Α. Γραφείο Κιάτου Κλεισθένους 12 (Σ. Κοββατζή)

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 11η: Αυτισμός και Προσαρμογές Άσκησης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 11η: Αυτισμός και Προσαρμογές Άσκησης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 11η: Αυτισμός και Προσαρμογές Άσκησης Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων. Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός!

Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων. Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός! Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων Συμπεριφορά ο μύθος Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός! Υπάρχουν πολύ κρυμμένοι λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν στο υπερβολικό γάβγισμα

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑ Νοέμβριος, 2014. Γιάννης Λεμονής Εργοθεραπευτής

ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑ Νοέμβριος, 2014. Γιάννης Λεμονής Εργοθεραπευτής ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑ Νοέμβριος, 2014 Γιάννης Λεμονής Εργοθεραπευτής ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΟΛΟΣ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΣ: Ο αυτισμός είναι μια σπάνια διαταραχή. ΑΛΗΘΕΙΑ: Παλαιότερες επιδημιολογικές έρευνες έδειχναν ότι στον γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Γονέων Διάλεξη. Το θέμα που επέλεξα ν αναπτύξω, βασικό, για τη διαπαιδαγώγιση των παιδιών

Σχολή Γονέων Διάλεξη. Το θέμα που επέλεξα ν αναπτύξω, βασικό, για τη διαπαιδαγώγιση των παιδιών 1 Γεωργικής Σχολής 44-55102 Θεσσαλονίκη Τηλ. Κέντρο: (031) 472474 - Fax:473159 Πανελλήνιος Αριθμός Κλήσης: (0801) 472.472 Web Site: www.adamantios.gr E-mail: info@adamantios.gr σδσδ Δεκέμβριος 2013 Προς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Είναι το γέλιο μεταδοτικό; Η απάντηση σε αριθμούς

ΘΕΜΑ: Είναι το γέλιο μεταδοτικό; Η απάντηση σε αριθμούς ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΚΑΛΑΣ Τμήμα Επιλογής ΘΕΜΑ: Είναι το γέλιο μεταδοτικό; Η απάντηση σε αριθμούς ΣΧΟΛ. ΠΕΡ. 2014-2015 1.1 Εισαγωγικό σημείωμα Η παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια των

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινά η Α Α : Ρωμαίο, Ρωμαίο Τάκης :Κανένα παίξιμο μην κάνεις Α : Ρωμαίο, Ρωμαίο

Ξεκινά η Α Α : Ρωμαίο, Ρωμαίο Τάκης :Κανένα παίξιμο μην κάνεις Α : Ρωμαίο, Ρωμαίο «βασανίζοντας την Ιουλιέτα!» Ασκήσεις και σημειώσεις από ένα εργαστήρι με εκπαιδευτικούς που έγινε στα πλαίσια ενός σεμιναρίου του προγράμματος «εκπαίδευση & θέατρο» τον Οκτώβριος 2000 με γενικό τίτλο

Διαβάστε περισσότερα