Μην. ξεχάσεις! ΧΡΕΩΣΗ ΑΠΟ ΣΤΑΘΕΡΟ ΟΤΕ 3.68 ΑΝΑ ΚΛΗΣΗ ΜΕ ΦΠΑ ΟΤΕ Γραμμή βοήθειας: Ελάτε να περπατήσουμε μαζί!

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μην. ξεχάσεις! 901 11 156 156 ΧΡΕΩΣΗ ΑΠΟ ΣΤΑΘΕΡΟ ΟΤΕ 3.68 ΑΝΑ ΚΛΗΣΗ ΜΕ ΦΠΑ ΟΤΕ Γραμμή βοήθειας: 801 11 16 500. Ελάτε να περπατήσουμε μαζί!"

Transcript

1 11 ΤΕΥΧΟΣ 27, ΑΘΗΝΑ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ Μην ΗΜΕΡΑ ξεχάσεις! ΝΟΣΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ 21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Ελάτε να περπατήσουμε μαζί! ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΖΑΠΠΕΙΟ ΣΤΙΣ 18:30 Θα ακολουθήσει ΣΥΝΑΥΛΙΑ «Μη με λησμόνει» με την Κερασία Σαμαρά και τον Τάσο Καρακατσάνη! Η νόσος Αλτσχάιμερ μπορεί να αντιμετωπισθεί! ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΤΕ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΤΕ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΧΡΕΩΣΗ ΑΠΟ ΣΤΑΘΕΡΟ ΟΤΕ 3.68 ΑΝΑ ΚΛΗΣΗ ΜΕ ΦΠΑ ΟΤΕ Γραμμή βοήθειας: NEWSLETTER - NEW SPECS indd 1

2 Ενημέρωση για τη νόσο Alzheimer 02 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Αγαπητoί φίλοι και φίλες, - Παρά τα όσα δυσάρεστα μας περιτριγυρίζουν εμείς ακόμη αντέχουμε, δε λυγίζουμε και προσπαθούμε με όλες μας τις δυνάμεις να κάνουμε πράξη τους στόχους μας. της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Ιδιοκτησία Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Μάρκου Μουσούρου 89 & Στίλπωνος 33, Αθήνα, Τ.Κ τηλ.: fax: Εκδότρια - Διευθύντρια Παρασκευή Σακκά Διευθύντρια Σύνταξης Όλγα Λυμπεροπούλου Τιράζ τεύχη Δημιουργικό Έκτορος 45-47, Βούλα, , Με χαρά λοιπόν σας ανακοινώνω ότι από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία ένα ακόμη Κέντρο Ημέρας για ανοϊκούς ασθενείς, αυτήν τη φορά στην Ηλιούπολη, σε συνεργασία με το Δήμο Ηλιούπολης και τον Αντιδήμαρχο κ. Χρήστο Γιαννάκη. Το Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου 7 στην Ηλιούπολη, φιλοδοξεί να γίνει ένας δυναμικός πολυχώρος υγείας και κοινωνικής συνύπαρξης για τους ηλικιωμένους της περιοχής. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Εταιρείας μας για την Παγκόσμια Ημέρα Αλτσχάιμερ 2012, έχουμε τη χαρά και την τιμή να συνδιοργανώσουμε τη συμβολική πορεία μνήμης (memory walk) μαζί με την Ψυχογηριατρική Εταιρεία «Νέστωρ». Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε η συμμετοχή σας θα έχει ξεχωριστή σημασία, ως ένδειξη συμπαράστασης και αλληλεγγύης στους ανοϊκούς ασθενείς και τις οικογένειές τους αλλά και στους επαγγελματίες υγείας που εργάζονται στις δομές και τις υπηρεσίες των δύο εταιρειών απλήρωτοι μεν αλλά με αμείωτη διάθεση και συνέπεια δε. Τέλος, οφείλω πολλές ευχαριστίες στην κ. Κερασία Σαμαρά και τον πιανίστα κ. Τάσο Καρακατσάνη που είχαν την ευγενή καλοσύνη να συνδράμουν την προσπάθειά μας και να κλείσουν με τον καλύτερο τρόπο την πορεία μας με ένα ξεχωριστό ρεσιτάλ στον προαύλιο χώρο του Ζαππείου. Ορίζουμε, λοιπόν, ραντεβού την Παρασκευή 21 Σεπτεμβρίου 2012 στις 6:30 το απόγευμα στην πλατεία Συντάγματος, στην έξοδο του Μετρό. Θα περπατήσουμε μέχρι το Ζάππειο και θα ενώσουμε τη φωνή μας, ώστε βήμα-βήμα οι προσπάθειές μας να εξασφαλίσουν καλύτερες συνθήκες ζωής για τους ασθενείς με Αλτσχάιμερ και τις οικογένειές τους. ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ Η Πρόεδρος της Εταιρείας Δρ. Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος-Ψυχίατρος Η Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών ευχαριστεί θερμά τους χορηγούς της για τη στήριξή τους στην προσπάθεια που καταβάλλει για την ενημέρωση, την εκπαίδευση και την υποστήριξη των ασθενών με άνοια και των οικογενειών τους. ΦΙΛΟΙ ΕΙΣ ΜΝΗΜΗ Χαρίκλεια Κατίκα, Βασιλική Παπαδοπούλου, Μαρία Μπελογιάννη, Μαρία Παντοβάνη, Ελένη Δεμερτζή, Σοφία Καχριμάνη, Αναστάσιος Σκαβδής, Παναγιώτα Τζώρτζη, Γιώργος Παπαγεωργίου, Χρήστος Δερβενιώτης Μάγδα Τσουβαδάκη εις μνήμη Γεωργίας Τσουβαδάκη Κατερίνα Παπαμιχαήλ εις μνήμη Στυλιανής Κούμπουλα Βηθλεέμ Σκαλίδη εις μνήμη Μαρίας Σκαλίδη Βασιλική Παπανδρέου εις μνήμη Άννας Παπανδρέου ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ ΧΟΡΗΓΟI ΕΞΠΡΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ Δημήτρης Καραγεωργίου Η Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 2002 από συγγενείς ανοϊκών ασθενών, γιατρούς, ψυχολόγους και λοιπούς επαγγελματίες υγείας που ασχολούνται με τη Νόσο Αλτσχάιμερ. Έχει σκοπό να προωθήσει την ενημέρωση, την κατανόηση και την υποστήριξη όλων όσοι έχουν οποιαδήποτε σχέση με τη νόσο αυτή. Σε συνεργασία με εθελοντές - ειδικούς επιστήμονες οργανώνει ομάδες ενημέρωσης, εκπαίδευσης και ψυχολογικής υποστήριξης φροντιστών και προγράμματα νοητικής ενδυνάμωσης και άλλων θεραπειών ασθενών. Εκδίδει και διανέμει δωρεάν έντυπο ενημερωτικό υλικό. Τέλος, ενθαρρύνει την επιστημονική έρευνα, όπως επίσης και την εφαρμογή νέων θεραπευτικών μεθόδων. ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΤΕ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΤΕ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ NEWSLETTER - NEW SPECS indd 2 Ελάτε μαζί μας! Όσο πιο δυνατή είναι η φωνή μας, τόσο πιο αποτελεσματικοί μπορούμε να γίνουμε! Μέλος 30* Φίλος Χορηγός Μέγας Χορηγός Ευεργέτης και άνω *Η συνδρομή των μελών ανανεώνεται κάθε χρόνο. Η καταβολή δωρεάς πάνω από 300 εκπίπτει από το φορολογητέο εισόδημα. ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Εθνική Τράπεζα 180/ Alpha Βank Marfin Egnatia Bank 264/ ΧΡΕΩΣΗ ΑΠΟ ΣΤΑΘΕΡΟ ΟΤΕ 3.68 ΑΝΑ ΚΛΗΣΗ ΜΕ ΦΠΑ ΟΤΕ Γραμμή βοήθειας:

3 Μάρκου Μουσούρου 89 & Στίλπωνος 33, Αθήνα Τ.Κ τηλ.: & 03 Η μνήμη ταξιδεύει στο χρόνο Μια φορά κι ένα καιρό σ ένα μικρό χωριό της ουρανοχώρας γεννήθηκε ένα μικρό χαριτωμένο μωρό που οι γονείς του το ονόμασαν Μνήμη. Όλοι ήταν περήφανοι γι αυτό το χαρισματικό μωρό, που χαμογελούσε συνέχεια σ όποιον έσκυβε επάνω του κι αν επαναλάμβανε κάποιος την επίσκεψη αυτό τον αναγνώριζε και ήταν διπλά ευχαριστημένο. Μεγάλωνε σιγά σιγά και πάντα ήταν καλόβολο κι όλοι το θαύμαζαν, γιατί ανταποκρινόταν στις προσδοκίες τους. Έπαιζε μ άλλα κοριτσάκια και νικούσε σ όλα τα παιχνίδια και στα αγωνίσματα πάντα ερχόταν πρώτη. Τα χρόνια περνούσαν, έγινε μία όμορφη έφηβη που πάλι κατάφερνε τα πάντα. Είχε πολλές φιλοδοξίες για την πορεία της ζωής της, να είναι πάντα πρώτη. Ο χρόνος όμως δεν ήταν με το μέρος της, πέρασε και της άφησε πολλές απογοητεύσεις. Δεν ήταν πια τόσο δυνατή, δεν μπορούσε να τα βγάζει πέρα, αλλά ποτέ όμως δεν κατέθετε τα όπλα. Προσπαθούσε, ασκούσε το μυαλό της και το σώμα της και ήταν αισιόδοξη, ότι μέχρι το τέλος της ζωής της θα ήταν μία αξιοπρεπής κυρία που δεν θα την νικούσε ο χρόνος. Κική Καθαρή μνήμη μαμά συνείδησης. Θυμήσου κάποτε πόσο αγαπιόμαστε. Θυμήσου έκλαιγες κι έκλαιγα μαζί σου. Θυμήσου το Νοέμβρη ξέχνα το Δεκέμβρη. Κόκκινη κλωστή δεμένη, στην ανέμη τυλιγμένη Δωσ της κλώτσο να γυρίσει, παραμύθι να αρχινίσει Μια φορά κι ένα καιρό - τον κακό του - η μνήμη την κοπάνησε. Επανήλθε μετά κάποιο διάστημα και φαινόταν φρέσκια και ακμαία. Άρχισε να διηγείται με φωνή ρυθμική και σταθερή. Η αφήγηση κάλυψε ολόκληρο το παρελθόν μου και φθάνοντας στο παρόν έσβησε προλαβαίνοντας ωστόσο να χρήσει διάδοχό της τη συνείδηση. ΤΑΚΗΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΝΗΜΗ Η Άλφα ήταν μία τρισχαριτωμένη κοπελίτσα όλο ζωντάνια, γεμάτη όρεξη για τη ζωή και με πολύ χιούμορ με διάθεση για μάθηση που προσπαθούσε να μάθει όσο πιο πολλά μπορούσε σπορ, γλώσσες, γνωριμίες. Πάντα χαρούμενη, όλο γλύκα, με κατανόηση, επικοινωνία με μικρούς και μεγάλους. Σιγά σιγά, περνώντας τα χρόνια και ωριμάζοντας από διάφορες αντιξοότητες της ζωής, άρχισε να καταλαγιάζει αυτός ο ενθουσιασμός της για τη ζωή. Οι δυσκολίες άρχισαν να την κουράζουν και να της δημιουργούν πολλές έννοιες και σκέψεις. Άρχισε να φοβάται τις δυσκολίες γιατί αυτές εμφανίστηκαν ξαφνικά χωρίς να τις περιμένει. Το μυαλουδάκι της το ξένοιαστο προβληματιζόταν όλο και περισσότερο. Την απασχολούσαν χίλια δύο προβλήματα, πώς αυτό πώς εκείνο, πώς θα το λύσω αυτό, πώς θα τα καταφέρω; Σιγά σιγά άρχισε να μπερδεύεται, να ξεχνάει, να δυσκολεύεται σε πολλά. Έχασε τη ζωντάνια της, το χιούμορ της, τη χαρά της ζωής και εξαφανίστηκαν τα ενδιαφέροντά της. Ξεχνούσε πότε το μάθημά της, την τσάντα της, πότε το κλειδί της, να φάει, δυσκολευόταν και στον ύπνο της και τέλος όλα χειροτέρευαν. Ώσπου ξαφνικά μισοκοιμισμένη γύρισε το μυαλό της πίσω και είδε τον εαυτό της, αυτά που έζησε, αυτά που είχε απολαύσει, εκείνα τα ωραία χρόνια και τι ωραίο είναι να ξαναγυρίζεις σε ό,τι έζησες και να τα ξαναζείς σαν να ήταν χθες, με συντροφιά της αυτή την καλή φίλη που την λένε Μνήμη, που σε φέρνει τόσο κοντά παρότι είναι τόσο μακριά αυτά που έχεις περάσει. Γι αυτό να την αγαπάμε και να την ευγνωμονούμε που δεν μας ξεχνάει και μας θυμάται κάθε τόσο με όνειρα, με νοσταλγία στα περασμένα όταν αισθανόμαστε μόνοι, λυπημένοι, απογοητευμένοι και τόσα άλλα. Να σαι καλά αγαπημένη αξέχαστη φιλενάδα Μνήμη να σαι κοντά μας κάθε τόσο, μην μας ξεχνάς, μην μας εγκαταλείψεις, σ έχουμε πάντα ανάγκη. Με αγάπη και πολλά φιλιά Η Άλφα Σύλβια 24/4/2012 NEWSLETTER - NEW SPECS indd 3

4 04 Ενημέρωση για τη νόσο Alzheimer Ένα νέο όραμα για την τρίτη ηλικία: Επανεξέταση της πολιτικής υγείας για το γηράσκοντα πληθυσμό της Ευρώπης Σε μια νέα μελέτη της Economist Intelligence Unit για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης στον πληθυσμό που γερνάει, η οποία υποστηρίζεται από την Pfizer, η συντριπτική πλειονότητα των επαγγελματιών υγείας που ρωτήθηκαν (80%) εκφράζουν ανησυχία για την περίθαλψη που θα λάβουν όταν γεράσουν. Μάλιστα, αντιμετωπίζουν με δυσπιστία το ότι οι τρέχουσες πολιτικές για την αντιμετώπιση της δημογραφικής αλλαγής που προκαλείται από τη γήρανση του πληθυσμού είναι πλήρεις, ρεαλιστικές ή με επαρκή χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της μελλοντικής ζήτησης. Οι προοπτικές δεν είναι απόλυτα απαισιόδοξες, όμως: ενώ το 49% των ερωτηθέντων ισχυρίζονται ότι η γήρανση αποτελεί απειλή για τη βιωσιμότητα των εθνικών συστημάτων υγείας των χωρών τους, το 50% πιστεύουν ότι προσφέρει την ευκαιρία για ευρύτερες μεταρρυθμίσεις της υγειονομικής περίθαλψης που χρειάζονται ούτως ή άλλως. Με βάση τις απαντήσεις από και περισσότερους- επαγγελματίες της υγείας σε όλη την Ευρώπη και συνεντεύξεις με 22 διεθνείς εμπειρογνώμονες για τη γήρανση, η έκθεση, με τίτλο Ένα νέο όραμα για την τρίτη ηλικία: Επανεξετάζοντας την πολιτική υγείας για τη γηράσκουσα κοινωνία της Ευρώπης, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο παρέχεται η υγειονομική περίθαλψη για τους ηλικιωμένους. Η μελέτη εξετάζει τις σημαντικότερες προκλήσεις, καθώς και τις ευκαιρίες, που παρουσιάζονται από τη γήρανση των κοινωνιών στην Ευρώπη, και ορισμένα από τα βήματα που μπορούν να λάβουν τα κράτη, προκειμένου να αντεπεξέλθουν. Τα βασικά πορίσματα της έκθεσης είναι τα εξής: Η πιο έξυπνη επένδυση πρέπει να επικεντρωθεί στην προληπτική ιατρική, καθώς με αυτόν τον τρόπο ενδέχεται να μειωθεί το ποσοστό εμφάνισης χρόνιων ασθενειών, το οποίο αυξάνεται με την ηλικία. Η κύρια πρόταση που έκανε το 46% των επαγγελματιών του ιατρικού τομέα στην έρευνα είναι να δώσουν προτεραιότητα οι κυβερνήσεις στο να καταστούν οι πολίτες υπεύθυνοι για την υγεία τους. Πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην καλύτερη ολοκλήρωση της υγειονομικής περίθαλψης και της κοινωνικής πρόνοιας: μόνο 38% των ερωτηθέντων νιώθουν ότι η χώρα τους έχει καλή σχετική απόδοση. Η ιατρική εκπαίδευση πρέπει να στοχεύσει στις μελλοντικές ανάγκες υγειονομικής περίθαλψης των πληθυσμών που γερνάνε, προκειμένου να ανταποκριθεί πιο αποτελεσματικά στην πρόκληση των χρόνιων νόσων. Το 27% των ερωτηθέντων βλέπουν την έλλειψη εργαζομένων στην πρωτοβάθμια περίθαλψη ως μια από τις κορυφαίες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και το 20% δηλώνουν το ίδιο όσον αφορά τους εργαζόμενους της δευτεροβάθμιας περίθαλψης. Η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας δεν είναι επί του παρόντος προσανατολισμένη στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης, της ολοκληρωμένης φροντίδας που απαιτούν οι ηλικιωμένοι ασθενείς με περισσότερες από μία χρόνιες παθήσεις. Οι αρνητικές συμπεριφορές έναντι των ηλικιωμένων πρέπει να αντιμετωπιστούν: το 42% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι οι συμπεριφορές του προσωπικού υγειονομικής περίθαλψης αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την παροχή της καλύτερης φροντίδας στους ηλικιωμένους, και πάνω από τους μισούς λένε επίσης ότι είναι λιγότερο πιθανό να εξεταστούν οι καταγγελίες των ασθενών μεγαλύτερης ηλικίας σε σύγκριση με αυτές των νεοτέρων. Οι συστάσεις της έκθεσης περιχαράσσουν ειδικές στρατηγικές, τις οποίες θα μπορούσαν να υιοθετήσουν τώρα οι υπεύθυνοι διαμόρφωσης πολιτικών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η διαχείριση της γήρανσης του πληθυσμού γίνεται με βιώσιμο τρόπο: Παρεμβάσεις στον πληθυσμό για τη διατήρηση της καλής υγείας θα πρέπει να σημειώνονται σε μεγαλύτερη κλίμακα. Αυτές είναι δυνατό να αυξήσουν το προσδόκιμο υγιούς ζωής και να καθυστερήσουν την εμφάνιση αναπηρίας και χρόνιων παθήσεων. Πρέπει να ενθαρρυνθεί η εισαγωγή και η υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών, όπως της απομακρυσμένης παρακολούθησης, της τηλεϊατρικής και νέων θεραπειών που απαιτούν λιγότερες επισκέψεις στο γιατρό, προκειμένου να βοηθηθούν οι ηλικιωμένοι να παραμείνουν ανεξάρτητοι για περισσότερο χρόνο, κάτι το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό για τη διαχείριση των κέντρων διαχείρισης χρόνιων νόσων κατά την υποστήριξη μεμονωμένων ασθενών στο να έχουν μία υγιή, ανεξάρτητη ζωή στο πλαίσιο της κοινότητάς τους. Οι πάροχοι υγειονομικής και κοινωνικής περίθαλψης πρέπει να ενθαρρύνονται να παρέχουν ολοκληρωμένη φροντίδα με επίκεντρο τον ασθενή, παρέχοντας τη δυνατότητα στους ασθενείς να παραμείνουν υγιείς. Ειδική εκπαιδευτική κατάρτιση περί των αναγκών των ηλικιωμένων θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή για όλους τους επαγγελματίες της υγείας. Η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης και οι πιο ευέλικτες μορφές εργασίας ενδέχεται να συμβάλλουν στην αύξηση της συμμετοχής του εργατικού δυναμικού και να διατηρήσουν τους ανθρώπους υγιείς καθώς εργάζονται για περισσότερο χρόνο. Η Neelie Kroes, Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Θεωρούμε ότι η γήρανση του πληθυσμού, δεν είναι μόνο μια πρόκληση, αλλά και μια τεράστια ευκαιρία για καινοτομία και ανάπτυξη στην Ευρώπη, καθώς μας εξαναγκάζει να υιοθετήσουμε νέα μοντέλα, για παράδειγμα για την υγειονομική και κοινωνική περίθαλψη και να επενδύσουμε σε τεχνολογίες, εργαλεία και δεξιότητες για να βοηθήσουμε τους ηλικιωμένους να παραμείνουν υγιείς και ενεργά μέλη της κοινωνίας.» Ο Iain Scott, Διευθυντής Έκδοσης της EIU, δήλωσε: «Η Ευρώπη στο σύνολό της παλεύει με τις προκλήσεις της γήρανσης του πληθυσμού. Αυτό που προκύπτει από την έρευνά μας είναι ότι οι επαγγελματίες της υγειονομικής περίθαλψης έχουν τέτοια έλλειψη εμπιστοσύνης στις τρέχουσες πολιτικές που φοβούνται για το μέλλον τη φροντίδα τους, καθώς γερνούν. Αυτή η έκθεση αποκαλύπτει τα βασικά βήματα που οι επαγγελματίες υγείας πιστεύουν ότι θα οδηγήσουν σε ένα καλύτερο μέλλον, όχι μόνο για τους ηλικιωμένους, αλλά και για την κοινωνία στο σύνολό της.» Ο Richard Torbett, Ανώτερος Διευθυντής Διεθνών Σχέσεων της Pfizer, δήλωσε: «Αυτή η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη για όλους τους εμπλεκόμενους στον τομέα της υγείας να βάλουν την ετοιμότητα για τη γήρανση στο κέντρο του σχεδιασμού τους για το μέλλον. Οι επαγγελματίες της υγείας δίνουν ένα σαφές μήνυμα, ότι η προτεραιότητα στις σωστές επενδύσεις τώρα, στην προληπτική υγεία, την εκπαίδευση και την ολοκλήρωση των υπηρεσιών, είναι δυνατό να καταστήσει εφικτή τη διαχείριση της μετάβασης προς μια γηραιότερη κοινωνία με βιώσιμο και οικονομικά αποδοτικό τρόπο. Ωστόσο, αυτές είναι μερικές από εκείνες τις δραστηριότητες που απειλούνται περισσότερο από τις πολιτικές λιτότητας.» Σχετικά με την έρευνα Το 2011 ρωτήσαμε επαγγελματίες της υγείας σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ άλλων στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία, καθώς και την Ολλανδία και χώρες της Σκανδιναβίας και της Ανατολικής Ευρώπης. Οι περισσότεροι από τους ερωτηθέντες (741) εργάζονται στην πρώτη γραμμή του προσωπικού υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων γιατρών και νοσηλευτών, και άλλοι είναι στην πολιτική/στρατηγική, διοίκηση, έρευνα και ανάπτυξη (Ε&Α), κατασκευή ή σε μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ). Για να ολοκληρωθούν τα αποτελέσματα της έρευνας και να καταφέρουμε να εξηγήσουμε τις επιπτώσεις τους, πραγματοποιήσαμε επίσης ενδελεχείς συνεντεύξεις με πολλές ηγετικές φυσιογνωμίες από τον τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένων φορέων χάραξης πολιτικής. Εκτός από αυτή την έκθεση, τα πορίσματα και τα άλλα ζητήματα με κεντρική σημασία για το θέμα, συζητήθηκαν σε μια σειρά από μελέτες περιπτώσεων, οι οποίες δημοσιεύτηκαν χωριστά. Η Economist Intelligence Unit είχε τον πλήρη εκδοτικό έλεγχο επί του περιεχομένου της παρούσας έκθεσης. Περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση: ΠΗΓΗ: Νέα μελέτη της Economist Intelligence Unit NEWSLETTER - NEW SPECS indd 4

5 Μάρκου Μουσούρου 89 & Στίλπωνος 33, Αθήνα Τ.Κ τηλ.: & 05 ΣΥΜΠΟΣΙΟ ALCOVE Η χρήση των ψυχοτρόπων στην Άνοια, ευρωπαϊκές απόψεις και οδηγίες, ελληνική εμπειρία και πρακτική Αγαπητοί συνάδελφοι, Η Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών συμμετέχει από το 2010 στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα Alzheimer Cooperative Valuation in Europe (ALCOVE), που έχει στόχο την κατανόηση, την πρόληψη και την αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ και των συναφών διαταραχών στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ 4 ΠΕΔΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ: Συλλογή επιδημιολογικών δεδομένων σχετικά με την Άνοια Πρόληψη και πρώιμη διάγνωση με έμφαση στην πρώιμη διάγνωση Καταγραφή των υπαρχουσών πρακτικών ιατρικής και κοινωνικής φροντίδας των ανθρώπων με άνοια Βελτίωση του περιεχομένου και εφαρμογή των διακηρύξεων για τα δικαιώματα των ανθρώπων με διαταραχές μνήμης Στο πρόγραμμα συμμετέχουν φορείς ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ από 19 χώρες. Συντονίστρια χώρα είναι η Γαλλία και συγκεκριμένα η Haute Autorité de Santé. Τα συμπεριφορικά συμπτώματα και η χρήση των ψυχοτρόπων στην Άνοια είναι ένα από τα κύρια θέματα του προγράμματος (WP4), στο οποίο η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά. Λαμβάνοντας υπόψη την παντελή έλλειψη στοιχείων σχετικά με το θέμα στην Ελλάδα καθώς και το πόσο τα συμπεριφορικά συμπτώματα επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων με άνοια και των οικογενειών τους, σας καλούμε σε Συμπόσιο στο την Παρασκευή 12 και το Σάββατο 13 Οκτωβρίου 2012 στο Εντευκτήριον του Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα: «Πρόγραμμα ALCOVE: Η χρήση των ψυχοτρόπων στην Άνοια, ευρωπαϊκές απόψεις και οδηγίες, ελληνική εμπειρία και πρακτική». Το συμπόσιο διοργανώνεται με τη συνεργασία της Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας. Πιστεύουμε ότι θα είναι μια καλή ευκαιρία για τους συμμετέχοντες γιατρούς κι άλλους επαγγελματίες υγείας να ενημερωθούμε και να ανταλλάξουμε απόψεις, δεδομένα και πρακτικές. Επίσης, ευελπιστούμε να γίνει μια καλή αρχή για την ανάπτυξη οδηγιών για το φλέγον αυτό θέμα στη χώρα μας. Ελπίζουμε στην ενεργό συμμετοχή όλων όσοι ασχολείστε με την άνοια στην Ελλάδα. Μπορείτε να συμμετέχετε με δεκάλεπτες εισηγήσεις ή να δηλώσετε τη γνώμη σας στο Focus group. Θα υπάρξει κάλυψη εξόδων διαμονής και μεταφοράς από φαρμακευτικές εταιρείες (Τηλέφωνο επικοινωνίας: ). NEWSLETTER - NEW SPECS indd 5

6 06 Ενημέρωση για τη νόσο Alzheimer Η αποκάλυψη της διάγνωσης στην Άνοια Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πάθηση που φοβίζει περισσότερο τους ανθρώπους, μετά τον καρκίνο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας Value of Knowing που σχεδιάστηκε από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Harvard και τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση «Alzheimer Europe» που πραγματοποιήθηκε σε πέντε χώρες (ΗΠΑ, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία και Πολωνία). Τι θα κάνατε, στην περίπτωση που η διάγνωση του γιατρού σας έδειχνε ότι πάσχετε από Αλτσχάιμερ; Θα θέλατε να σας αποκαλύψει ο γιατρός τη διάγνωση; Η συντριπτική πλειονότητα (94-98%) των 2678 ερωτηθέντων στο πλαίσιο της έρευνας αυτής απάντησε ότι θα επιθυμούσε να του ανακοινωθεί η διάγνωση. Στην Ελλάδα, όπως δείχνουν τα αποτελέσματα έρευνας που πραγματοποιήσαμε κατά τα έτη στα τρία Κέντρα Ημέρας της Εταιρείας Νόσου Αλτσχάιμερ και Συναφών Διαταραχών Αθηνών, ενώ η πλειοψηφία των ατόμων που πάσχουν από άνοια θέλουν να γνωρίζουν τη διάγνωσή, οι συγγενείς τους και οι επαγγελματίες υγείας παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία στάσεων ως προς την αποκάλυψή της στους ασθενείς. Στην έρευνα συμμετείχαν 233 οικογενειακοί φροντιστές ανοϊκών ασθενών που παρακολουθούσαν τα προγράμματα των τριών Κέντρων Ημέρας της Εταιρείας Νόσου και Συναφών Διαταραχών και η οποία είχε στόχο να μελετήσει τις απόψεις σχετικά με την αποκάλυψη της διάγνωσης ανάμεσα στους φροντιστές των ατόμων που πάσχουν από άνοια και τη μελέτη του στίγματος της νόσου. Πιο αναλυτικά, το 52% των φροντιστών δεν επιθυμούσαν να αποκαλύψουν στους ασθενείς τη διάγνωση, ενώ το 48% το είχε ήδη κάνει. Σε αντίθεση με τα παραπάνω το 96% των Ελλήνων φροντιστών ήθελαν να ξέρουν την ακριβή διάγνωση, αν οι ίδιοι έπασχαν από άνοια. Η έρευνά μας, επίσης, έδειξε ότι σε σημαντικό ποσοστό η νόσος Αλτσχάιμερ εξακολουθεί να θεωρείται στίγμα και οι οικογένειες αρνούνται τη γνωστοποίηση του προβλήματος, ολικά ή μερικά. Αρκετοί επαγγελματίες υγείας, επίσης, αποφεύγουν να χρησιμοποιούν ιατρικούς όρους, όπως άνοια ή νόσος Αλτσχάιμερ, και περιγράφουν συμπτώματα και καταστάσεις και αυτή η επιφυλακτικότητα επιβεβαιώνεται στις αναφορές των φροντιστών. Όσον αφορά στην αποκάλυψη της διάγνωσης της νόσου Αλτσχάιμερ, θα πρέπει να γίνεται με διακριτικότητα και να συνοδεύεται με παροχή πληροφοριών για τις συνέπειες και την εξέλιξη της νόσου, καθώς και χρήσιμες πληροφορίες για τις τοπικές ή την παγκόσμια εταιρεία Αλτσχάιμερ. Σε χώρες όπου προβλέπεται από την νομοθεσία, οι γιατροί πρέπει να ενθαρρύνουν τους ασθενείς και να τους δίνουν οδηγίες σε σχέση με τη μελλοντική θεραπεία τους και τις επιλογές σχετικά με τη φροντίδα τους. Η αποκάλυψη της διάγνωσης της άνοιας είναι ένα σύνθετο ηθικό και πρακτικό θέμα. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν κατοχυρώσει το δικαίωμα γνώσης της διάγνωσης σαν απόλυτο δικαίωμα για τους ασθενείς χωρίς πιθανές εξαιρέσεις και οι περισσότερες νομοθεσίες επιτρέπουν στο γιατρό να μην αποκαλύπτει τη διάγνωση, αν κάτι τέτοιο κρίνει ότι είναι προς το συμφέρον του ασθενούς ή μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στη σωματική ή ψυχική του υγεία. Εντούτοις, βαθμιαία διαμορφώνεται συναίνεση προς την κατεύθυνση της αποκάλυψης της διάγνωσης στον ασθενή, όταν ακόμη αυτός είναι σε καλή γνωστική κατάσταση. Έχει αποδειχθεί με έρευνες ότι αυτό αυξάνει την αυτονομία και πρωτοβουλία του ασθενούς, παρέχοντας πληροφορίες απαραίτητες για τη λήψη αποφάσεων και τα μακροπρόθεσμα σχέδιά του. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται και η συναίνεσή του για συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα. Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος-Ψυχίατρος NEWSLETTER - NEW SPECS indd 6

7 Μάρκου Μουσούρου 89 & Στίλπωνος 33, Αθήνα Τ.Κ τηλ.: & 07 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΟΣΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ 21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ H Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών, στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Νόσου Αλτσχάιμερ (21 Σεπτεμβρίου 2012) διοργανώνει τις παρακάτω εκδηλώσεις: Τρίτη 18 Σεπτεμβρίου 2012 Συνέντευξη Τύπου υπό την Αιγίδα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών για το σκοπό της Παγκόσμιας Ημέρας Αλτσχάιμερ από την πρόεδρο της Ομοσπονδίας, καθηγήτρια κ. Μάγδα Τσολάκη και την πρόεδρο της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, δρ. κ. Παρασκευή Σακκά Παρασκευή 21 Σεπτεμβρίου 2012 Συμβολική πορεία με σύνθημα: Νόσος Αλτσχάιμερ Την αντιμετωπίζουμε βήμα - βήμα Συνάντηση 18:30 στην Πλατεία Συντάγματος Σε συνεργασία με την Ψυχογηριατρική Εταιρεία «ο Νέστωρ». Για πέμπτη συνεχή χρονιά, η πορεία θα ξεκινήσει από το Σύνταγμα και θα τερματιστεί στο Ζάππειο, με τη συμμετοχή ασθενών, φροντιστών, εθελοντών, μελών ΚΑΠΗ και με τη συνοδεία της μπάντας του Δήμου Αθηναίων Θα ακολουθήσει συναυλία «Μη με λησμόνει», στον προαύλιο χώρο του Ζαππείου με την Κερασία Σαμαρά και τον Τάσο Καρακατσάνη! 21 Σεπτεμβρίου 23 Σεπτεμβρίου 2012 Δωρεάν τεστ μνήμης σε άτομα άνω των 60 ετών Έκθεση Τρίτη Ηλικία - Ζάππειο Μέγαρο Από 10:00 έως και 19:30 Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής Χρέωση από σταθερό 1,48 και από κινητό 1,57 το λεπτό Παράλληλα σε κάθε ενδιαφερόμενο: θα δίνονται πληροφορίες για τη λειτουργία των Κέντρων Ημέρας καθώς και για τις ομάδες ψυχολογικής και συμβουλευτικής υποστήριξης φροντιστών. θα διανέμεται έντυπο υλικού σχετικά με την άνοια για τους φροντιστές και το κοινό. Σας καλούμε όλους να συμμετέχετε Η ΝΟΣΟΣ ΑΛΤΣΧΑΙΜΕΡ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΕΙ Ενημερωθείτε! NEWSLETTER - NEW SPECS indd 7

8 Pfizer - 50 years Add - KTX_260x380.pdf 1 10/14/11 6:27 PM Pfizer - 50 years Add - KTX_260x380.pdf 1 10/14/11 6:27 PM C M Y C CM M MY Y CY CM CMY MY K CY CMY K NEWSLETTER - NEW SPECS indd 8

9 Μάρκου Μουσούρου 89 & Στίλπωνος 33, Αθήνα Τ.Κ τηλ.: & 09 Πώς αντιμετωπίζουμε 5 προβληματικές συμπεριφορές Αναμφίβολα όταν κάποιο αγαπημένο σου πρόσωπο διαγνωσθεί ότι πάσχει από τη νόσο Αλτσχάιμερ ή κάποια άλλη μορφή άνοιας, νιώθεις συντετριμμένος. Μετά τη διάγνωση, έρχεσαι αντιμέτωπος με το γεγονός ότι ένα άτομο που αγαπάς πάσχει από μια εκφυλιστική νόσο που αποβαίνει μοιραία καθώς είναι μη αναστρέψιμη. Επιπλέον, καλείσαι να διαχειριστείς μια πληθώρα ολοένα αυξανόμενων ιδιαίτερων και περίεργων συμπεριφορών του ασθενούς. Παρόλο που κάθε ασθενής χρήζει διαφορετικής αντιμετώπισης, παρουσιάζονται πέντε από τις πιο συνηθισμένες «προβληματικές» συμπεριφορές που συχνά οι φροντιστές καλούνται να αντιμετωπίσουν, και οι τρόποι εκείνοι με τους οποίους μπορούν να τις διαχειριστούν πιο αποτελεσματικά. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚH ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡA 1 Καταναγκαστικές Συμπεριφορές «Ο μπαμπάς επιμένει να βγάζει και να βάζει οτιδήποτε υπάρχει μέσα στο πορτοφόλι του επανειλημμένως για μεγάλο χρονικό διάστημα» Ο ασθενής σας μπορεί για παράδειγμα να ελέγχει συχνά αν η πόρτα του σπιτιού είναι κλειδωμένη, να αδειάζει και να ξαναγεμίζει το πορτοφόλι ή την τσάντα του, να τακτοποιεί, να πακετάρει και να ξεπακετάρει τα ρούχα του κ.ά. Όλα τα παραπάνω παραδείγματα συμπεριφορών αποτελούν εκδηλώσεις άγχους. Ο ασθενής πιστεύει πως κάτι σημαντικό πρέπει να θυμηθεί, ωστόσο έχει ξεχάσει τι είναι αυτό. Το άγχος του προκαλεί επαναληπτικές συμπεριφορές. Οι βασικοί παράγοντες εκδήλωσης/πρόκλησης άγχους είναι η τροφή, η στέγη, η ένδυση και η οικογένεια. Δεν είναι καθόλου παράξενο το γεγονός ότι αρκετές μορφές καταναγκαστικής συμπεριφοράς σχετίζονται με τα παραπάνω. Τρόποι αντιμετώπισης Αρχικά, αγνοήστε την προβληματική συμπεριφορά του ασθενούς και θυμηθείτε πως αν και μπορεί να φαίνεται περίεργο σε εσάς, πιθανότατα αυτή η συμπεριφορά να μη βλάπτει κανέναν. Με το να δίνετε συνεχώς οδηγίες που περιορίζουν το αγαπημένο σας πρόσωπο προκαλείτε περισσότερο άγχος, διαφωνίες και κατά συνέπεια περισσότερη σύγχυση στον ασθενή. Να έχετε πάντοτε υπ όψιν ότι όταν μία συμπεριφορά δεν ενισχύεται, περιορίζονται και οι πιθανότητες να επαναληφθεί. Γενικά, κάντε ό,τι καλύτερο μπορείτε για να βοηθήσετε τον ασθενή να αντιμετωπίσει το άγχος του. Να απευθύνεστε προς αυτόν με ήρεμο τρόπο, να του μιλάτε αργά και καθαρά, με απαλή φωνή και να μη διστάζετε ποτέ να τον ακουμπήσετε ή να τον αγκαλιάσετε. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚH ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡA 2 Επανάληψη «Η σύζυγος μου κάνει την ίδια ερώτηση ξανά και ξανά, παρόλο που της απαντώ κάθε φορά» Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι ασθένεια της μνήμης και καθώς η νόσος εξελίσσεται, οι ασθενείς βιώνουν όλο και περισσότερο μόνο το παρόν, τη στιγμή, ενώ σταδιακά χάνουν την ικανότητα να σκέπτονται και να επεξεργάζονται τις πληροφορίες που λαμβάνουν. Σε κάποιον που βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, η επανάληψη π.χ. ερωτήσεων, απόψεων και ιστοριών δημιουργεί ανακούφιση και ηρεμία στον ασθενή. Τρόποι αντιμετώπισης Η συνηθέστερη και πλέον αποτελεσματική αντιμετώπιση σε αυτές τις περιπτώσεις είναι να απαντάτε στις ερωτήσεις του ασθενούς και να ακούτε τις ιστορίες που επαναλαμβάνει ακόμη κι αν το έχετε κάνει ήδη αρκετές φορές. Αυτού του είδους η αντιμετώπιση δε βλάπτει κανέναν και βοηθά πολύ τον ασθενή. Επίσης, μπορεί να αποτρέψει την εκδήλωση πολύ σοβαρότερων επεισοδίων ανησυχίας, σύγχυσης και επιθετικότητας. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚH ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡA 3 Περιπλάνηση «Ο σύζυγός μου άνοιξε την πόρτα και πριν προλάβω να τον σταματήσω, βγήκε στο δρόμο» Όλοι οι άνθρωποι περιπλανώνται στο χώρο συνήθως επειδή αναζητούν ένα ασφαλές και άνετο μέρος. Το αγαπημένο σας πρόσωπο μπορεί να ψάχνει π.χ. την τουαλέτα, κάποιον άνθρωπο, ένα χώρο οικείο, που έζησε στο παρελθόν προκειμένου να ανακουφιστεί από την πλήξη ή τον πόνο. Τρόποι αντιμετώπισης Ανεξάρτητα από το αν ο ασθενής έχει ιστορικό περιπλάνησης ή όχι, καλό θα είναι για τον εφοδιάζουμε με πλαστικοποιημένη κάρτα, μενταγιόν ή ταυτότητα χειρός που αναφέρει το ονοματεπώνυμο, τα στοιχεία επικοινωνίας ενός ατόμου αναφοράς, πιθανές αλλεργίες κτλ. Θα μπορούσατε να τοποθετήσετε τις ειδικές πτυσσόμενες πόρτες που χρησιμοποιούνται για την προστασία των βρεφών και των μικρών παιδιών, ώστε να περιορίζεται ο ασθενής στους ασφαλείς χώρους του σπιτιού. Είναι σημαντικό το αγαπημένο σας πρόσωπο να νιώθει ασφάλεια, ωστόσο μην του αποσπάσετε την προσοχή με τις αλλαγές που πρόκειται να κάνετε στον χώρο. Επίσης, θα πρέπει να προσέχετε ιδιαίτερα να μην απομακρύνεται από εσάς όταν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚH ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡA 4 Ψευδαισθήσεις «Ο πατέρας μου μιλάει συνεχώς με κάποιον ο οποίος δεν είναι παρών Η ψευδαίσθηση είναι λανθασμένη αντίληψη της πραγματικότητας και συχνά πυροδοτείται από κάποιες αλλαγές που συμβαίνουν στον εγκέφαλο, έχοντας ως αποτέλεσμα ο ασθενής να βλέπει, να ακούει, να αισθάνεται πράγματα που κανένας άλλος δεν μπορεί να τα αντιληφθεί. Μπορώ να θυμηθώ έναν ασθενή, τον Κώστα, στον οποίο άρεσε πολύ να περιποιείται και να παίζει με το γάτο του, τον Πάτροκλο. Το μόνο πρόβλημα ήταν ότι ο Πάτροκλος δεν υπήρχε στην πραγματικότητα. Αυτή η ψευδαίσθηση του Κώστα μπορούσε να τρελάνει τη σύζυγό του, Αλίκη. Τρόποι αντιμετώπισης Στην περίπτωση του Κώστα και του γάτου του, συμβούλευσα τη σύζυγό του Αλίκη να αλλάξει τη στάση της απέναντι στο φανταστικό γάτο. Η Αλίκη αντί να αναστατώνεται με τον γάτο, συνειδητοποίησε πως δεν ενοχλεί κανέναν η συμπεριφορά αυτή, αντιθέτως κάνει το σύζυγό πιο χαρούμενο. Αν το αγαπημένο σας πρόσωπο έχει ψευδαισθήσεις που δεν βλάπτουν κανέναν, καλό θα είναι να μάθετε να ζείτε με αυτές. Μπορείτε να ενημερώνετε εκ των προτέρων τους επισκέπτες για τις ψευδαισθήσεις του ασθενούς ώστε να μην επιδεινώσουν άθελά τους την κατάσταση. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚH ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡA 5 Σύνδρομο Ηλιοβασιλέματος / Sun downing «Η σύζυγος μου αργά το απόγευμα σε καθημερινή βάση νιώθει ανησυχία και ψάχνει τη μητέρα της» Πολλοί ασθενείς με άνοια αντιλαμβάνονται το περιβάλλον τους διαφορετικά όταν αρχίζει να σκοτεινιάζει. Αυτή η αισθητηριακή σύγχυση μπορεί να προκαλέσει άγχος, παράνοια ή επιθετικότητα. Είναι αναμενόμενο το σύνδρομο αυτό να δημιουργεί φόβο στον ασθενή, διότι τα δεδομένα της ζωής του αλλάζουν συνεχώς. Στα μάτια του, το φως στο καθιστικό μπορεί να μετατραπεί σε έναν απειλητικό εισβολέα και να αρχίσει να αναζητά κάποιο πιο ασφαλές μέρος. Τρόποι αντιμετώπισης Είναι πολύ λίγα αυτά που μπορείτε να κάνετε για να πείσετε το αγαπημένο σας πρόσωπο ότι η πραγματικότητα που εκφράζει δεν είναι ακριβής, τη στιγμή που ήδη βρίσκεται σε κατάσταση διέγερσης. Ωστόσο, μπορείτε να λάβετε κάποια μέτρα τα οποία μπορούν να μειώσουν ή και να αποτρέψουν τα συμπτώματα αυτά. Προσπαθήστε να ακολουθείτε καθημερινά μια συγκεκριμένη ρουτίνα και αρχίστε να ανάβετε τα φώτα στο σπίτι από νωρίς το απόγευμα. Επίσης, ενθαρρύνετε τον ασθενή να είναι όσο πιο δραστήριος γίνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να έχει κουραστεί μέχρι το βράδυ. Εξίσου σημαντικό είναι να κάθεται στο φως του ήλιου για τουλάχιστον 20 λεπτά, διότι αυτό ρυθμίζει τον κρκαδικό ρυθμό (ημερήσιος κύκλος ύπνου-έγερσης). Σοφία Κανελλοπούλου Ψυχολόγος - Πρόγραμμα φροντίδα στο σπίτι για ανοϊκούς ασθενείς Nataly Rubinstein MSW., LCSW, C-ASWCM Κοινωνική Λειτουργός, ειδικευμένη στη Γεροντολογία - Mt. Sinai Medical Center, Miami USA NEWSLETTER - NEW SPECS indd 9

10 10 Ενημέρωση για τη νόσο Alzheimer ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ & ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΘΗΚΕΣ ΖΩΗΣ Σε κάποιους ανθρώπους ενδέχεται η ικανότητα να λαμβάνουν αποφάσεις να επηρεαστεί κάποια στιγμή από ασθένεια, τραυματισμό ή την ηλικία. Νομικά, αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη χώρα μας, είναι η έλλειψη ικανότητας στη λήψη αποφάσεων και χειρισμό υποθέσεών ενός προσώπου, να αναπληρώνεται είτε από την γνώμη και συγκατάθεση των πλησιεστέρων συγγενών του ασθενούς, είτε σε περιπτώσεις που απαιτείται- με το διορισμό από το Δικαστήριο δικαστικού συμπαραστάτη και εποπτικού συμβουλίου. Αυτό ως πράξη λαμβάνει χώρα μετά τη γένεση του προβλήματος του ασθενή, πολλές δε φορές μπορεί να είναι χρονοβόρα και επαχθής οικονομικά διαδικασία. Ως διαδικασία δε, θα μπορούσε να θεωρηθεί, κατασταλτική. Οι προγενέστερες οδηγίες (advanced directives) είναι αυτές με τις οποίες ένα πρόσωπο γνωστοποιεί εκ των προτέρων επιθυμίες για τη μεταχείρισή του, αν συμβεί να υποστεί σοβαρή βλάβη της υγείας του, που δεν θα του επιτρέπει να εκφραστεί ή θα του στερεί την ικανότητα βούλησης. Ειδικότερα, αφορούν ιδίως ιατρικές πράξεις για την υποστήριξη ή συντήρηση του οργανισμού που έχει παρουσιάσει βλάβες (π.χ. την καρδιοπνευμονική ανάνηψη, τη χορήγηση οξυγόνου, υγρών, τροφής ή την υποβολή σε αιμοκάθαρση). Μπορεί να επιτρέπουν τη διενέργεια τέτοιων πράξεων και την εξακολούθηση της αγωγής. Άλλες φορές πάλι, ίσως και συχνότερα, επιτάσσουν την αποφυγή μιας επίπονης θεραπείας ή ακόμη και την παθητική ευθανασία, ώστε να μην παρατείνεται μια αφόρητη κατά την κρίση του ενδιαφερόμενου κατάσταση. Οι οδηγίες αυτές μπορεί να είναι δύο ειδών: είτε να παρέχουν εξουσιοδότηση σε τρίτο πρόσωπο να αποφασίζει για τον ασθενή στον κρίσιμο χρόνο της αδυναμίας του ενδιαφερομένου, είτε να ορίζουν απευθείας την επιθυμία του ασθενή χωρίς δηλαδή την αντιπροσώπευσή του από τρίτο πρόσωπο. Ο απευθείας ορισμός από τον ασθενή των επιθυμιών του ως προς την ιατρική του περίθαλψη είναι η περίπτωση της διαθήκης ζωής (living wills).σε καμία περίπτωση οι προγενέστερες οδηγίες και διαθήκες ζωής δεν αποτελούν έννοιες ταυτόσημες με την ευθανασία. Στην περίπτωση, ωστόσο, που με τις προγενέστερες οδηγίες ο ενδιαφερόμενος ασθενής δηλώσει ότι εάν πάσχει από ασθένεια από την οποία δεν υπάρχει ελπίδα να αναρρώσει, δεν συναινεί σε μέτρα τεχνικής διατήρησης των ζωτικών λειτουργιών του, τότε τίθεται ενδεχόμενα το θέμα της παθητικής ευθανασίας με τους μετέπειτα προβληματισμούς. Στην Ελλάδα οι πάγιες οδηγίες θεραπείας αναγνωρίζονται δυνάμει του άρθρου 47 παρ. 3 του ν. 2071/1992 στο οποίο ορίζονται τα εξής: «Ο ασθενής έχει το δικαίωμα να συγκατατεθεί ή να αρνηθεί κάθε διαγνωστική ή θεραπευτική πράξη που πρόκειται να διενεργηθεί σε αυτόν. Σε περίπτωση ασθενούς με μερική ή πλήρη διανοητική ανικανότητα, η άσκηση αυτού του δικαιώματος γίνεται από το πρόσωπο που κατά νόμο ενεργεί για λογαριασμό του». Καλύπτουν οι πάγιες οδηγίες θεραπείας τον ενδιαφερόμενο; α) Προγενέστερες οδηγίες (advanced directives): από τη στιγμή που τρίτος αποφασίζει για τη θεραπευτική ή μη αγωγή, σαφώς δεν υπάρχει αυθεντική έκφραση του ενδιαφερομένου, αλλά αυτό είναι κάτι που ο ενδιαφερόμενος το γνώριζε και το αποδέχτηκε ήδη από τη σύνταξη της δήλωσής του. Η περίπτωση αυτή, όμως, εμφανίζει το πλεονέκτημα ότι ο τρίτος έχει τη δυνατότητα συναίνεσης ύστερα από πληροφόρησή του κατά τον κρίσιμο χρόνο. Επίσης στην περίπτωση που κάποιος τρίτος με τις προγενέστερες οδηγίες εξουσιοδοτείται εν λευκώ να αποφασίσει κατά τον κρίσιμο χρόνο και τελικά ο τρίτος δεν αποδεχτεί την εξουσιοδότηση, τότε η βούληση του ασθενούς δεν εκπληρώνεται. Αυτό είναι πολύ πιθανόν να συμβεί και στην περίπτωση που ο εξουσιοδοτούμενος αρνηθεί να εκπληρώσει την επιθυμία του ασθενούς, ενδεχομένως γιατί αυτή θα είναι ασύμβατη με κάποια θεμελιώδη δικαιώματά του (π.χ. ελευθερία της συνείδησης, θρησκευτική ελευθερία ή ακόμη και την ηθική του). β) περίπτωση Διαθήκες ζωής (living wills): εξασφαλίζεται η βούληση του ενδιαφερομένου, αλλά του στερείται η δυνατότητα να αλλάξει γνώμη για τη μεταχείρισή του, γιατί ακριβώς δεν θα μπορεί μολονότι εξακολουθεί να ζει να την εκφράσει. Και σε αυτήν την περίπτωση όμως των διαθηκών ζωής, στις οποίες η δέσμευση από τις ρητές επιθυμίες του ασθενή είναι δυνατόν να αφορά είτε στον θεράποντα ιατρό είτε στους συγγενείς ή τρίτα πρόσωπα, πάλι οι τρίτοι ενδέχεται να μην «σεβαστούν» την επιθυμία του ασθενούς, εφόσον αυτή αντιβαίνει σε θεμελιώδη δικαιώματά τους ή όσον αφορά τους ιατρούς και στην ιατρική δεοντολογία. Επιπλέον σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο θα μπορούσαν να ακυρωθούν δικαστικά, εφόσον αποδειχτεί ότι ο δηλών ασθενής όταν προέβη στη δήλωση δεν ήταν σε θέση να το πράξει, επειδή κατά το χρόνο εκείνο δεν είχε συνείδηση των πράξεών του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του. Σε γενικές γραμμές οι πάγιες οδηγίες καλύπτουν νομικά τους ιατρούς που θα σεβαστούν τις επιθυμίες του ασθενούς. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι ο γιατρός που συμμορφώνεται με την διαθήκη ζωής του ενδιαφερομένου δεν φέρει α priori καμία ευθύνη. Και τούτο διότι ενδέχεται ο σεβασμός της θέλησης ενός ανθρώπου να αποτελεί πράξη ποινικοποιημένη ή αντικείμενη στον Κώδικα Ιδιωτικού Δικαίου. Για παράδειγμα δεν δεσμεύει τον γιατρό η επιθυμία του ασθενούς για ευθανασία και κυρίως αυτής της ενεργητικής. Επίσης, οι επιθυμίες του ασθενούς δεν μπορούν να αντιβαίνουν στην προστασία της ανθρώπινης αξίας του ιδίου (είναι π.χ. άκυρη μια επιθυμία του ασθενούς να χρησιμοποιηθεί ως πειραματόζωο για ερευνητικούς σκοπούς). Πάντως ο γιατρός οφείλει να λάβει υπόψη τις τυχόν αντιρρήσεις που του είχε εκφράσει ο ασθενής σχετικά με κάποια θεραπεία ή μη (ή να αιτιολογήσει γιατί δεν θα το πράξει). Στην Ελλάδα υπάρχει ανάγκη σαφούς και ρητής νομοθετικής ρύθμισης, στην οποία θα απαριθμούνται και θα περιγράφονται αναλυτικά τα δικαιώματα του ασθενούς, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του ιατρού, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του εξουσιοδοτημένου, οι ευθύνες από την εφαρμογή ή μη των επιθυμιών του ασθενούς, ο τύπος του εγγράφου των προγενέστερων οδηγιών, ο χρόνος και η συχνότητα ανανέωσης του εγγράφου, ο έλεγχος της υγείας και ικανότητας του ενδιαφερομένου κατά τον χρόνο κατάρτισης των οδηγιών από αρμόδια επιτροπή, η παρουσία μαρτύρων κατά τη σύνταξη των οδηγιών, η προηγούμενη ενημέρωση του δηλούντος από ιατρό σχετικά με τις συνέπειες της χορήγησης ή μη της θεραπείας, η κοινοποίηση του εγγράφου των οδηγιών σε ανεξάρτητο φορέα από τον οποίο θα ενημερώνονται οι ιατροί για την ύπαρξή τους κοκ. Χριστίνα Γ. Μωυσιάδου Δικηγόρος Διπλ. Μεταπτυχιακών Σπουδών ΑΠΘ Τομέας Εμπορικού & Οικονομικού Δικαίου Εταιρεία Μελέτης Νόσου Alzheimer & Αγγειακών Ανοιών Κεντρικής Μακεδονίας NEWSLETTER - NEW SPECS indd 10

11 Μάρκου Μουσούρου 89 & Στίλπωνος 33, Αθήνα Τ.Κ τηλ.: & 11 Ομάδα Διαχείρισης Αγχους για Φροντιστές Ηλικιωμένων με Άνοια Το άγχος είναι μια φυσιολογική συναισθηματική αντίδραση που όλοι οι άνθρωποι βιώνουν. Σκοπός της εμφάνισής του είναι η προστασία του ανθρώπινου οργανισμού από κάποια απειλή. Πολλές φορές όμως, το άγχος μπορεί να εμφανιστεί σε καταστάσεις οι οποίες δεν μπορούν να αξιολογηθούν ως απειλητικές ή είναι πιθανό να διαρκέσει ακόμα και όταν ο κίνδυνος δεν είναι πια ορατός. Στις περιπτώσεις αυτές το ίδιο το άγχος μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για τον ανθρώπινο οργανισμό, προκαλώντας αλλαγές στον τρόπο που σκεφτόμαστε, αλλαγή συμπεριφοράς και πιθανή σωματική δυσλειτουργία. Η ομάδα είχε διάρκεια 13 εβδομαδιαίων συναντήσεων και προσπάθησε να καλύψει τις παρακάτω ενότητες. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ ΑΓΧΟΥΣ ΑΥΤΟΜΑΤΕΣ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΠΛΑΙΣΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΚΔΙΚΗΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΧΑΛΑΡΩΣΗΣ Ένας πολύ σημαντικός στρεσσογόνος παράγοντας είναι η φροντίδα ασθενών με χρόνιες ασθένειες. Συνεπώς, η παροχή φροντίδας σε ασθενείς με άνοια αποτελεί πηγή έντονου άγχους με δυσάρεστες συνέπειες στην καθημερινή ζωή των φροντιστών και στην υγεία τους. Το πρόγραμμα διαχείρισης άγχους δεν περιορίστηκε στο να αναλύσει το πώς η παροχή φροντίδας μπορεί να αποτελέσει πηγή έντονου στρες ούτε αφορούσε αποκλειστικά το άγχος που προκύπτει από τη φροντίδα. Αντίθετα, στόχευε οι φροντιστές μέσα από τις δεξιότητες που θα αποκτήσουν να μπορέσουν να ελέγξουν τις όποιες στρεσσογόνες καταστάσεις μπορεί να προκύψουν σε όλους τους τομείς της καθημερινότητά τους. Επιπλέον, στόχος του προγράμματος ήταν η ομάδα να αποτελέσει την αφορμή έτσι ώστε οι φροντιστές να έρθουν σε επαφή με τον εαυτό τους, τις ανάγκες τους τα συναισθήματά τους και τον τρόπο που αλληλεπιδρούν. Μέσα από το δομημένο πρόγραμμα, με τη βοήθεια κατάλληλων τεχνικών και βιωματικού τρόπου παρέμβασης, έγινε προσπάθεια τα μέλη της ομάδας να διαφοροποιηθούν από τους συγγενείς τους και την επίπονη προσπάθεια να καλύψουν και να προβλέψουν τις ανάγκες τους και να εστιάσουν για λίγη ώρα σε εκείνους. Στάθης Τρυφωνόπουλος Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας- Ψυχοθεραπευτής Στο πλαίσιο των υπηρεσιών της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Ημέρας στο Παγκράτι, για άλλη μια χρονιά, η «Ομάδα Διαχείρισης Άγχους για Φροντιστές Ηλικιωμένων με Άνοια». Στόχος της ομάδας δεν ήταν να περάσει το μήνυμα ότι δεν πρέπει να αγχωνόμαστε ή να μην ανησυχούμε, αλλά να αποκτήσουν οι φροντιστές δεξιότητες ώστε να μπορούν να αναγνωρίσουν και έπειτα να ελέγξουν τα συμπτώματα του άγχους. NEWSLETTER - NEW SPECS indd 11

12 8167 APR/2010/NOV/AD/12 Εταιρική Ευθύνη και Κοινωνική Αλληλεγγύη Ένας στους τέσσερις κατοίκους του πλανήτη μας λιμοκτονεί Ένας στους τρεις ανθρώπους δεν έχει πρόσβαση σε περίθαλψη και φαρμακευτική αγωγή Κάθε χρόνο, δύο εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από φυματίωση Κάθε 30 δευτερόλεπτα ένα παιδί πεθαίνει από ελονοσία Αυτές οι τραγικές διαπιστώσεις ευαισθητοποίησαν τη Novartis να καθιερώσει προγράμματα κοινωνικής προσφοράς που απευθύνονται σε εκατομμύρια συνανθρώπους μας σε όλο τον κόσμο, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η Novartis έχει συνυπογράψει την Οικουμενική Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (UN Global Compact) και είναι η πρώτη εταιρεία στην Ευρώπη στην οποία απονεμήθηκε το Αριστείο Εταιρικής Φιλανθρωπίας (Excellence in Corporate Philanthropy Award). Το 2009, η Novartis διέθεσε το ποσόν των 1,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για φαρμακευτική περίθαλψη 80 εκατομμυρίων ασθενών παγκοσμίως. Σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), η Novartis προσφέρει δωρεάν φάρμακα σε 4 εκατομμύρια πάσχοντες από τη λέπρα. Επιπλέον, έχει προμηθεύσει σε 40 χώρες που μαστίζονται από την ελονοσία περισσότερες από 300 εκατομμύρια φαρμακευτικές θεραπείες σε τιμή κόστους, βοηθώντας να σωθούν πάσχοντες. Για την αντιμετώπιση της φυματίωσης, προσφέρει δωρεάν σταθερό συνδυασμό αντιφυματικών φαρμάκων για τη θεραπεία ασθενών. Το Ίδρυμα Novartis για την Αειφόρο Ανάπτυξη (Novartis Foundation for Sustainable Development) με εντυπωσιακό έργο εδώ και 30 χρόνια, υπογραμμίζει τη δέσμευσή μας να εξασφαλίσουμε φαρμακευτική περίθαλψη, να συμβάλουμε ενεργά στην εξάλειψη της φτώχειας και των κοινωνικών ανισοτήτων, ενισχύοντας προγράμματα εκπαίδευσης του πληθυσμού, οικιστικής ανάπτυξης, ψυχολογικής υποστήριξης ορφανών παιδιών και βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης σε πολλές χώρες του κόσμου. Το Ινστιτούτο Τροπικών Νόσων της Novartis (Novartis Institute for Tropical Diseases), ένα υπερσύγχρονο βιο-ιατρικό ερευνητικό κέντρο με έδρα τη Σιγκαπούρη, εστιάζεται στην εξελιγμένη έρευνα και ανακάλυψη φαρμάκων για τον δάγγειο πυρετό, την ελονοσία και τη φυματίωση, και τα οποία θα διατεθούν αφιλοκερδώς σε απόρους ασθενείς που τα έχουν σοβαρή ανάγκη. Είμαστε αισιόδοξοι ότι θα συνεχίσουμε αυτή την εξαιρετική προσπάθεια συμβάλλοντας με όλες μας τις δυνάμεις σε ένα καλύτερο αύριο των συνανθρώπων μας. 205X305 EIE.indd 1 NEWSLETTER - NEW SPECS indd 12 4/22/10 2:19:30 PM

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Δρ. Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος - Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ 12&13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2012 Πρόγραμμα ALCOVE: Η χρήση των ψυχοτρόπων στην Άνοια, ευρωπαϊκές απόψεις και οδηγίες, Focus Group για την Ελλάδα Το ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ αξιολογείται με 6 μόρια

Διαβάστε περισσότερα

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Αρετή Ευθυμίου Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Ποιος είναι ο Φροντιστής Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το δίκτυο EUROCARERS (www.eurocarers.org), φροντιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΚΚΑ. Nευρολόγος-Ψυχίατρος, Πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών ALZHEIMER

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΚΚΑ. Nευρολόγος-Ψυχίατρος, Πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών ALZHEIMER ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΚΚΑ Nευρολόγος-Ψυχίατρος, Πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών ALZHEIMER ΤΟ ΦΟΡΤΙΟ ΤΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ ΤΟ ΦΟΡΤΙΟ ΤΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 το όραμα φιλοδοξούμε σε ένα κόσμο που η ανθρωπότητα πλήγεται καθημερινά από ασθένειες,

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Το Πανελλήνιο Ινστιστούτο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων (P.I.N.Dis) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Νόσου

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Breaking Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Πώς θα την προσεγγίσετε; Γυναίκα 57 ετών πρόσφατα υποβλήθηκε σε κολονοσκόπηση. Κατά την εξέταση βρέθηκε μάζα μεγέθους 2cm

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Μη μεταδοτική πάθηση η Ψωρίαση

Μη μεταδοτική πάθηση η Ψωρίαση Μη μεταδοτική πάθηση η Ψωρίαση Περιστέρι Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα στοιχεία παρουσιάστηκαν στην ημερίδα με θέμα την Ψωρίαση, που διοργάνωσαν ο Δήμος Περιστερίου και το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας, την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2010/2084(INI) 30.9.2010

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2010/2084(INI) 30.9.2010 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 30.9.2010 2010/2084(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την Νόσο του Αλτσχάιμερ

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση H Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας ευχαριστεί την PH EUROPE για την συνδρομή της στην δημιουργία αυτού του εργαλείου Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας - HPH Δερβενακίων 11β

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί; Δασκάλα: Λουίζα Σόλου Πιττάκαρα Μάιος 2008 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Στόχοι: Τα παιδιά: να ονομάζουν τις δυσάρεστες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία να συμπεράνουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΤΗΣΤΕ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΣΑΣ ΣΕ ΦΟΡΜΑ!

ΚΡΑΤΗΣΤΕ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΣΑΣ ΣΕ ΦΟΡΜΑ! > της Νεκταρίας Καρακώστα ΟΛΓΑ ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΚΡΑΤΗΣΤΕ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΣΑΣ ΣΕ ΦΟΡΜΑ! 16 Άνοια/Alzheimer: Γιατί λαμβάνουν επιδημικές διαστάσεις; Η άνοια και το Alzheimer είναι δύο όροι αλληλένδετοι, αλλά όχι ταυτόσημοι,

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA 2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2013 17:00-17:15 Προσέλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. 2013-2014 Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. Βαδίζοντας μαζί για δημιουργία και επικοινωνία Γραφείο Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης Νέος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA 2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2013 17:00-17:15 Προσέλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Συµπεράσµατα από οµάδες εργασίας του Συνεδρίου

Γ. Συµπεράσµατα από οµάδες εργασίας του Συνεδρίου Γ. Συµπεράσµατα από οµάδες εργασίας του Συνεδρίου 1. Θα βοηθούσε η ανάπτυξη ενός συντονιστικού οργάνου για θέµατα οικογένειας και παιδιών (π.χ. Υπουργείο Οικογένειας, Παιδιού και Νεότητας) 2. Η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

2. Επιστημονικές προτεραιότητες και υποστηρικτικές-ενισχυτικές δράσεις

2. Επιστημονικές προτεραιότητες και υποστηρικτικές-ενισχυτικές δράσεις Περίληψη 1. Ιστορικό και σκοπός της ερευνητικής στρατηγικής Οι Νευροεκφυλιστικές Νόσοι (ND) είναι σε μεγάλο βαθμό ανίατες καταστάσεις που εξασθενούν τον ασθενή και συνδέονται στενά με την ηλικία. Μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς ανοϊκών

Διαταραχές συμπεριφοράς ανοϊκών Επιστημονικό Συμπόσιο ALCOVE Αθήνα 12 & 13 Οκτωβρίου 2012 Διαταραχές συμπεριφοράς ανοϊκών ασθενών που φροντίζονται στο σπίτι Ελένη Μαργιώτη Κλινική Νευροψυχολόγος Συντονίστρια Κέντρου Ημέρας Αμαρουσίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Γιαγιά δε με Γνωρίζει

Η Γιαγιά δε με Γνωρίζει Η Γιαγιά δε με Γνωρίζει < Η Γιαγιά δε με Γνωρίζει Συγγραφή παραμυθιού: Εύα Στεφανάτου, εκπ/κός, υπεύθυνη Αγωγής Υγείας της Π.Ε. Ν. Ηρακλείου Επιμέλεια εικονογράφησης & ηλεκτρονική επεξεργασία: Εύα Στεφανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα

Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα Πάροχος ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για άτομα με ρευματικές παθήσεις (παρουσίαση για το έτος 2013) με την ευγενική χορηγία της ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α Κοινωφελής, Μη κερδοσκοπική,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

(*Λάβετε υπόψη πως το τεστ που ακολουθεί δεν αποτελεί µέθοδο ή εργαλείο διάγνωσης ή/και θεραπείας)

(*Λάβετε υπόψη πως το τεστ που ακολουθεί δεν αποτελεί µέθοδο ή εργαλείο διάγνωσης ή/και θεραπείας) Quiz για την Αξιολόγηση της Ψυχικής Υγείας στο Εργασιακό Περιβάλλον Η ψυχική υγεία διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο στην καθηµερινή ζωή και κυρίως στην εργασία. Το εργασιακό περιβάλλον που προσφέρει τα βασικά,

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM).

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή στη θεραπεία είναι πράξη θάρρους Οι πρώτες καταγραφές συμμετοχής νοσούντων

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ 24, ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011- ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012

ΤΕΥΧΟΣ 24, ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011- ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΤΕΥΧΟΣ 24, ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011- ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 02 Ενημέρωση για τη νόσο Alzheimer Τριμηνιαία περιοδική έκδοση της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Ιδιοκτησία Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος!

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος! Διαταραχές ύπνου και Αυτισµός Ελένη Λούκουτου Λογοθεραπεύτρια ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Ο ύπνος είναι ένα σημαντικό συστατικό της υγείας. Παρόλο που δε μπορούμε να κατανοήσουμε όλες τις λειτουργίες του, ο ύπνος είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24)

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΕΡΕΥΝΑ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ; Οι απόψεις σας για την πρόσφατη εισαγωγή του μέλους της οικογενείας σας στην

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης employ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΣΡΟΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Επιστηµονική Επιµέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρίξεις Φροντιστών

Υποστηρίξεις Φροντιστών Σελίδα Υποστηρίξεις Φροντιστών Το φυλλάδιο αυτό περιέχει πληροφορίες σχετικά με τις υποστηρίξεις που διατίθενται για φροντιστές σε όλη τη Νέα Νότια Ουαλία. Οι κυριότερες επαφές περιλαμβάνουν: Carers NSW

Διαβάστε περισσότερα