ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ"

Transcript

1 Θ Η Σ ΑΥ Ρ Ο Ι Α Π Ο ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Α Μ Ο Υ Σ Ε Ι Α Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας µε Μουσείο Βουλγαρική Ακαδηµία Επιστηµών

2

3 ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΚΘΕΣΗΣ ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Ελλάδος στη Βουλγαρία

4 ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΑΠΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΣΟΦΙΑ 7 Νοεμβρίου Φεβρουαρίου 2014 Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας µε Μουσείο Βουλγαρική Ακαδηµία Επιστηµών

5 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική, καθώς και η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου του βιβλίου με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς την προηγούμενη έγγραφη άδεια των συγγραφέων και των εκδοτών, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και τους κανόνες του διεθνούς δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα. ISBN ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ - ΑΘΗΝΑ

6 ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΑΠΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Γεώργιος Κακαβάς ΑΘΗΝΑ 2014

7 Στη μνήμη της αγαπημένης φίλης και συναδέλφου Πολυξένης Μπούγια «Τίποτα δεν χάνεται πραγματικά για εμάς όσο εμείς το θυμόμαστε» L.M. Montgomery, The Story Girl

8 ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πάνος Παναγιωτόπουλος Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Α.Ε. κ. Θρασύβουλος Σταματόπουλος Πρέσβυς, βοηθός Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ για τις Πολιτικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφάλειας Α.Ε. κ. Δημοσθένης Στωίδης Πρέσβυς της Ελλάδος στη Βουλγαρία Δρ Lyudmil Vagalinski Διευθυντής Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο - Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, Σόφια Δρ Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη Διευθύντρια Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού Δρ Kostadin Kisyov Διευθυντής Αρχαιολογικού Μουσείου, Plovdiv Νικόλαος Πιπερίγκος Πρώην Πρόξενος της Ελλάδος στο Plovdiv, Βουλγαρία ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δρ Γεώργιος Κακαβάς, Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου - Αναπληρωτής Διευθυντής Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Αθήνα Δρ Lyudmil Vagalinski, Διευθυντής Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο - Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, Σόφια Δρ Maria Reho, Αναπληρώτρια Διευθύντρια Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο - Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, Σόφια Δρ Αλεξάνδρα Χριστοπούλου, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα Γιόρκα Νικολάου, Ιστορικός - Νομισματολόγος, Νομισματικό Μουσείο, Αθήνα Δρ Πολυξένη Μπούγια, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα Δρ Γεώργιος Καββαδίας, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Στέλλα Δρένη, Αρχαιολόγος - Νομισματολόγος Μπέσσυ Δρούγκα, Αρχιτέκτων, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα Γεώργιος Ζαφείρης, Μέλος του διπλωματικού προσωπικού της Πρεσβείας της Ελλάδος στη Βουλγαρία

9 ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ - ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Δρ Γεώργιος Κακαβάς Συνεργάτης: Γιόρκα Νικολάου ΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα Νομισματικό Μουσείο, Αθήνα Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας με Μουσείο, Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, Σόφια ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Χριστίνα Αβρονιδάκη/Petya Andreeva/Ευάγγελος Βιβλιοδέτης Kamen Boyadzhiev/Ivo Cholakov/Krastyu Chukalev Αναστασία Γκαδόλου/Σοφία Δημάκη/Yana Dimitrova-Taseva Miroslava Dotkova/Στέλλα Δρένη/Ελένη Ζώση Krassimir Georgiev/Pavlina Ilieva/Georgi Ivanov Γεώργιος Καββαδίας/Γεώργιος Κακαβάς/Αντώνης Καμπάς Krassimira Karadimitrova/Ελένη Κωνσταντινίδη-Συβρίδη Κατερίνα Κωστάντη/Δημήτηρ-Ελένη Λαδογιάννη/Ευριδίκη Λέκα Σταματούλα Μακρυπόδη/Κάτια Μαντέλη/ Πολυξένη Μπούγια Αντωνία Νικολακοπούλου/Γιόρκα Νικολάου/Valentin Novakov Νομική Παλαιοκρασσά/ΚωνσταντίνοςΠασχαλίδης/Petya Penkova Ευτέρπη Ράλλη/Maria Reho/Μαρία Σάλτα/Γιάννης Στόγιας Stanimira Taneva/Ελένη Τουρνά/Χρυσάνθη Τσούλη/Εύη Τσώτα Ζωή Χασιώτη/Μαρία Χιδίρογλου/Αλεξάνδρα Χριστοπούλου Αλεξάνδρα Χριστοφίδου ΜΟΥΣΕΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Μπέσσυ Δρούγκα, Αρχιτέκτων Σταμάτης Ζάννος, Μουσειογράφος ΣΥΝΤΗΡΗΤΕΣ Eλένη Δεληγιάννη/Δαυΐδ Δέλιος/Kατερίνα Ιωαννίδου Ειρήνη Καπίρη/Γεωργία Καραμαργιού/Nίκη Κατσικώστα Oυρανία Καψοκώλη/ Έλενα Κοντού/Τίνα Κουτούβαλη Παναγιώτης Λάζαρης/Mαρία Λεφάκη/Γεράσιμος Μακρής Δάφνη Μπίκα/Κατερίνα Ξυλινά/Γιάννης Παναγάκος Mαργαρίτα Σορωτού/Σοφία Σπυριδάκη/Παντελής Φέλερης ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΙΣ ΠΡΟΘΗΚΕΣ Νίκη Κατσικώστα/Τίνα Κουτούβαλη/Ιωάννης Παναγάκος ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Αναστασία Γκαδόλου/Στέλλα Δρένη/Γεώργιος Καββαδίας Ευρυδίκη Λέκα/Κάτια Μαντέλη/ Πολυξένη Μπούγια Μαρία Χιδίρογλου ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΤΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑ Αργύρης Μακρής/Milena Raicheva ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Σταμάτης Ζάννος ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΤΥΠΩΣΗ: J-point (Sofia) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΤΥΠΟΥ ΥΛΙΚΟΥ: Κώστας Κάτσουλας ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ - ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Ματίνα Ανδρομιδά/Παναγιώτης Κουτσογιάννης Περικλής Μαλαμίτσης/Λεωνίδας Περέλλης Νικόλαος Σουγλές/Καλλιόπη Σπύρου ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Orphee Beinoglou International Forwarders S.A. ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Gras Savoye Willis S.A. ΕΡΓΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΑΝΕΙΣΑΝ Aρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσα/Μουσείο Αρχαίας Αγοράς, Αθήνα Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους/Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών Αρχαιολογική Συλλογή Διστόμου/Αρχαιολογική Συλλογή Ελάτειας Μουσείο Κεραμεικού, Αθήνα/Αρχαιολογικό Μουσείο Λαμίας Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Θεσσαλονίκη Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας/Αρχαιολογικό Μουσείο Plovdiv

10 ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ - ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Γεώργιος Κακαβάς Συνεργάτης: Στέλλα Δρένη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γεώργιος Κακαβάς/Στέλλα Δρένη ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Στέλλα Δρένη ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Γιώργος Αθανασόπουλος/Ιωάννης Ασβεστάς Λευτέρης Γαλανόπουλος/Nikolai Genov Ορέστης Κουράκης/Γιώργος Μεστούσης Κώστας Ξενικάκης/Μαρία Πολυχρονάκη Μάκης Σκιαδαρέσης/Δημήτρης Σφαέλος ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ Κώστα Κάτσουλας ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Γεώργιος Κακαβάς ΤΕΧΝΙΚΗ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Νικόλαος Σουγλές

11 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΛΗΜΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ Αναστασία Γκαδόλου, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Σοφία Δημάκη, ΙΔ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Γεώργιος Καββαδίας, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Γεώργιος Κακαβάς, Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου - Αναπληρωτής Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου Κατερίνα Κωστάντη, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Ευρυδίκη Λέκα, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Κάτια Μαντέλη, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Πολυξένη Μπούγια, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Μαρία Χιδίρογλου, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Χ.Α. Ε.Β. Α.Γκ. Σ.Δ. Στ.Δρ. Ε.Ζ. Γ.Κ. Γ.Θ.Κ. Π.Κ. Ε.Κ.-Σ. Κ.Κ. Δ.-Ε.Λ. Ε.Λ. Μ.Λ. Σ.Μ. Κ.Μ. Π.Μπ. Λ.Μπ. Α.Ν. Γ.Ν. Ν.Π. Κ.Π. Ν.Πετ. Μ.Π. Ε.Ρ. Μ.Σ. Ε.Σ. Α.Τζ. Ε.Τ. Χ.Τσ. Ε.Τσ. Ι.Φ. Μ.Χ. Α.Ψ. Χριστίνα Αβρονιδάκη Ευάγγελος Βιβλιοδέτης Αναστασία Γκαδόλου Σοφία Δημάκη Στέλλα Δρένη Ελένη Ζώση Γεώργιος Καββαδίας Γεώργιος Θ. Κακαβάς Παναγιώτης Καμπάνης Ελένη Κωνσταντινίδη-Συβρίδη Κατερίνα Κωστάντη Δημήτηρ-Ελένη Λαδογιάννη Ευρυδίκη Λέκα Μαρία Λιάσκα Σταματούλα Μακρυπόδη Κάτια Μαντέλη Πολυξένη Μπούγια Λεωνίδας Μπουρνιάς Αντωνία Νικολακοπούλου Γιόρκα Νικολάου Νομική Παλαιοκρασσά Κωνσταντίνος Πασχαλίδης Νικόλαος Πετρόχειλος Μαρία Πολυχρονάκη Ευτέρπη Ράλλη Μαρία Σάλτα Ελένη Σαρρή Αντιγόνη Τζιτζιμπάση Ελένη Τουρνά Χρυσάνθη Τσούλη Εύη Τσώτα Ιωάννης Φάππας Μαρία Χιδίρογλου Αθανασία Ψάλτη

12 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ Πάνος Παναγιωτόπουλος...12 Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Α.Ε. κ. Δημοσθένης Στωίδης...14 Πρέσβυς της Ελλάδος στη Βουλγαρία Δρ Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη...16 Διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού Δρ Lyudmil Vagalinski...18 Διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο - Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών ΕΙΣΑΓΩΓΗ...20 Δρ Γεώργιος Κακαβάς Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου & Αναπληρωτής Διευθυντής Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου A. Ιστορία της Σφράγισης (Σοφία Δημάκη)...24 Αρ. κατ B. «Μέγα τὸ τῆς θαλάσσης κράτος» (Κατερίνα Κωστάντη/Κάτια Μαντέλη...40 Αρ. κατ Γ. Δημοκρατία και Παιδεία (Γεώργιος Καββαδίας) Αρ. κατ Δ. Ολυμπιακό Ιδεώδες (Γεώργιος Κακαβάς/ Πολυξένη Μπούγια)...84 Αρ. κατ Ε1. Περσικοί Πόλεμοι ( Πολυξένη Μπούγια/Ευρυδίκη Λέκα) Αρ. κατ E2. Ηγεμόνες που σφράγισαν την Ιστορία (Γεώργιος Κακαβάς/Μαρία Χιδίρογλου) Αρ. κατ ΣΤ. Από τον Όλυμπο στον Ουρανό (Αναστασία Γκαδόλου/Γεώργιος Κακαβάς) Αρ. κατ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...202

13 12

14 Συνήθως οι εκθέσεις, με τις οποίες μια χώρα παρουσιάζει τον πολιτισμό της στο εξωτερικό, περιορίζονται, για λόγους πρακτικούς, σε μια διάσταση και σε μια χρονική περίοδο αυτού του πολιτισμού. Αντίθετα, η έκθεση «Σφραγίζοντας την Ιστορία. Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία», που έχω τη χαρά να προλογίζω ως Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, περιλαμβάνει 195 εκθέματα, τα οποία προέρχονται από το Εθνικό Αρχαιολογικό, το Νομισματικό και άλλα σημαντικά ελληνικά μουσεία, χρονολογούνται δε από τη Νεολιθική εποχή έως και το τέλος του 19ου αιώνα, δίνοντας έμφαση στην Κλασική, την Ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή περίοδο. Πολλά από αυτά παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε ένα μουσείο εκτός Ελλάδος. Έχει για μας ξεχωριστή σημασία που το μουσείο αυτό ήταν το Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο της Φιλιππούπολης, καθώς και που η μοναδική αυτή έκθεση μεταφέρεται τώρα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Σόφιας, καθώς η Βουλγαρία είναι μια χώρα με την οποία η Ελλάδα μοιράζεται καλή γειτονία και θρησκευτικούς δεσμούς. Παρακολουθώντας, εξάλλου, την Ιστορία πολλών αιώνων να ξετυλίγεται μέσα από τα ποικίλα εκθέματα, από τις προϊστορικές σφραγίδες έως τα μετάλλια των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων της σύγχρονης εποχής, που έγιναν στην Αθήνα το 1896, αλλά και μέσα από τα ίχνη κορυφαίων προσωπικοτήτων, από το Μεγάλο Αλέξανδρο έως το Μεγάλο Κωνσταντίνο, αντιλαμβάνεται κανείς κάτι που διαπερνά τα σύνορα και τις εποχές: ότι η δημιουργική αναζήτηση του ανθρώπινου πνεύματος, ότι ο ίδιος ο αγώνας των λαών για επιβίωση και εξέλιξη, υπερβαίνουν εν τέλει κάθε κρίση. Και πως, ό,τι έμοιαζε, συχνά, με τέλος, δεν ήταν παρά μια καινούρια αρχή. Είμαι βέβαιος ότι η σημαντική αυτή έκθεση θα έχει επιτυχία και στη νέα φιλόξενη στέγη της στη Βουλγαρία και προσβλέπω στη συνέχιση της συνεργασίας των Ελλήνων και των Βουλγάρων αρχαιολόγων και των άλλων ειδικών σε επόμενα, φιλόδοξα πολιτιστικά σχέδια. Πάνος Παναγιωτόπουλος Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού 13

15 14

16 Η επιτυχία της εξαίρετης έκθεσης «Σφραγίζοντας την Ιστορία. Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία» στη Φιλιππούπολη (Plovdiv) εγγυάται αφ εαυτής ένα εξίσου επιτυχημένο αποτέλεσμα και στη Σόφια. Το πλούσιο θεματολόγιο της εν λόγω έκθεσης τονίζει το βάθος και το μέγεθος του Ελληνικού πολιτισμού και προβάλλει την καταλυτική του συνεισφορά στην οικονομικο-κοινωνικο-πολιτική ζωή, εν προκειμένω, της Κλασικής εποχής. Σφραγίδες, νομίσματα, λήκυθοι, πήλινα μετάλλια, συνολικά 195 μοναδικά εκθέματα εκπροσωπούν τα ανεκτίμητα επιτεύγματα του Ελληνικού πολιτισμού διαμέσου των αιώνων. Η οργάνωση μιας τέτοιας έκθεσης στη Βουλγαρία, ένα τόπο όπου άκμασαν σπουδαίοι πολιτισμοί, είναι κάτι το φυσικό. Και βέβαια η φιλοξενία αυτής της έκθεσης στη Σόφια αποδεικνύει τον εγνωσμένο δυναμισμό της πόλεως όσον αφορά στα πολιτιστικά θέματα, λαμβάνοντας υπόψη και την ισχυρή υποψηφιότητά της για ευρωπαϊκή πολιτιστική πρωτεύουσα. Προσωπικά, μου περιποιεί ιδιαίτερη τιμή να γίνομαι μάρτυρας της πραγματοποίησης αυτής της εξαίσιας έκθεσης στη Σόφια, κατά τη διάρκεια της οποίας θα σηματοδοτηθεί και η έναρξη της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα ήθελα να απευθύνω θερμά συγχαρητήρια σε όλους όσους συνέβαλαν στην οργάνωση αυτής της ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσας έκθεσης. Δημοσθένης Στωίδης Πρέσβυς της Ελλάδος στη Βουλγαρία 15

17 16

18 Η έκθεση ελληνικών αρχαιοτήτων «Σφραγίζοντας την Ιστορία. Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία» που διοργανώνεται στο Μουσείο του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας στη Σόφια της Βουλγαρίας από το Νομισματικό και το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, επιχειρεί να γνωρίσει στους επισκέπτες τη σπουδαιότητα και την ιστορική βαρύτητα του ελληνικού πολιτισμού διαμέσου των αιώνων. Στην έκθεση παρουσιάζεται ένα σύνολο 195 αρχαίων έργων που προέρχονται από ελληνικά μουσεία και εφορείες αρχαιοτήτων, ορισμένα από τα οποία εμφανίζονται για πρώτη φορά στο κοινό εκτός Ελλάδας. Τα αντικείμενα αυτά, φορείς του ελληνικού πολιτισμού και ιστορικές μαρτυρίες της εποχής τους, χρονολογούνται από τη Νεολιθική εποχή ως και το τέλος του 19ου αιώνα, με έμφαση στην Κλασική, Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο. Διασχίζοντας ένα τεράστιο χρονικό, πολιτιστικό και ιστορικό ορίζοντα τα εκθέματα αντικατοπτρίζουν τα σημαντικότερα επιτεύγματα του ελληνικού πνεύματος που θέτει τον άνθρωπο στη βάση όλων των ζητημάτων. Τα εκθέματα λειτουργούν δυναμικά, μεταδίδοντας χιλιετίες μετά τη δημιουργία τους ισχυρά μηνύματα για τη λειτουργία των θεσμών, αλλά και την πορεία της ελληνικής ιστορίας. Η υιοθέτηση των σφραγιστικών συστημάτων ξεκινά από την αρχέγονη ανάγκη για την ατομική διάκριση και οδηγεί στην ανάπτυξη των συναλλαγών και της εμπορικής δραστηριότητας. Σε όλες τις εποχές της ελληνικής ιστορίας, παράγοντας καθοριστικός για την οικονομική, πολιτική και κοινωνική οργάνωση υπήρξε η θάλασσα, η μεγάλη οδός των οργανωμένων ελληνικών αποικιακών επιχειρήσεων και των εμπορικών σχέσεων. Η κορυφαία στιγμή της πολιτικής, πολιτειακής και πνευματικής εξέλιξης, η αρχαία ελληνική Δημοκρατία, εμφανίζεται, όχι τυχαία, μαζί με την ανάπτυξη της ελληνικής Παιδείας, που τα ανθρωπιστικά της ιδεώδη συνεχίζουν να αποτελούν ζητούμενο και του σύγχρονου κόσμου. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες, κορυφαίο αθλητικό γεγονός, έγιναν θεσμός ισχυρός και δεσμός συνεκτικός, και η ανάγκη της ύπαρξής τους οδήγησε στη σύγχρονη αναβίωση τους μετά το Άνθρωποι και γεγονότα, πρόσωπα εξουσίας και καθοριστικές στιγμές της αρχαίας ελληνικής ιστορίας, αποτυπώνονται ανεξίτηλα στα σύγχρονά τους αντικείμενα και καταγράφουν πληροφορίες πολύτιμες που αλλιώς θα είχαν χαθεί. Η ανάγκη της πίστης στο θείο και η άσκηση της λατρείας διαχρονικά παρακολουθούν το βαθύ πνευματικό ταξίδι που οδήγησε τον ελληνισμό από το Δωδεκάθεο του Ολύμπου στο μονοθεϊσμό της Χριστιανικής θρησκείας. Η διοργάνωση της έκθεσης αυτής γίνεται στο πλαίσιο των πολιτιστικών επαφών των δύο χωρών, Ελλάδας και Βουλγαρίας. Ευχή όλων είναι παρόμοιες πρωτοβουλίες να συνεχιστούν και από τις δύο πλευρές και η σύσφιξη των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων να συνοδευτεί και από τη γόνιμη ανταλλαγή πνευματικών αγαθών στο πεδίο του πολιτισμού. Ευχαριστίες οφείλονται στον υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Πάνο Παναγιωτόπουλο, που αγκάλιασε με θέρμη τη συνέχιση του εγχειρήματος και τη μεταφορά της έκθεσης από τη Φιλιππούπολη στη Σόφια, καθώς και στον εμπνευστή της ιδέας αυτής Δρα Γεώργιο Κακαβά, Διευθυντή του Νομισματικού Μουσείου και Αναπληρωτή Διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, ο οποίος ανέλαβε το συντονισμό και την οργάνωση της έκθεσης. Ευχαριστίες οφείλονται επίσης στη Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, στους Βούλγαρους συναδέλφους που φιλοξενούν την έκθεση, στην ελληνική ομάδα εργασίας της έκθεσης και στα κατά τόπους Μουσεία και τις Εφορείες Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, που συνεισέφεραν αντικείμενα και ετοίμασαν τα λήμματα του καταλόγου της Έκθεσης. Δρ Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού 17

19 18

20 Το Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας με Μουσείο της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών στη Σόφια με χαρά αποδέχθηκε την πρόταση του Δρα Γεώργιου Κακαβά, Διευθυντή του Νομισματικού Μουσείου και Αναπληρωτή Διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στην Αθήνα, να μεταφερθεί η ενδιαφέρουσα έκθεση «Σφραγίζοντας την Ιστορία. Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία» στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, μετά την πραγματοποίησή της στο Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο στη Φιλιππούπολη (Plovdiv). Τώρα έχουμε τη μεγάλη ευκαιρία να παρουσιάσουμε στο ευρύτερο κοινό τόσο τους Βούλγαρους όσο και τους ξένους μία τόσο αξιόλογη συλλογή γνωστών μνημείων, που φυλάσσονται σε μεγάλα ελληνικά μουσεία, και να ανακαλύψουμε τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές του Ελληνικού πολιτισμού: την επωφελή σχέση των Ελλήνων με τη θάλασσα, την Αθηναϊκή δημοκρατία, που χαρακτηρίζεται από την άμεση συμμετοχή όλων των πολιτών στη διαδιακασία λήψης αποφάσεων, τη φιλοσοφία και την παιδεία, το Ολυμπιακό Ιδεώδες και την επίδρασή του στους θεσμούς, την τέχνη και τη λογοτεχνία του αρχαίου κόσμου και των κοινωνιών του, καθώς και την ιδέα της ελευθερίας, της αυτονομίας, του πατριωτισμού και της γενναιότητας των Ελλήνων κατά τους Περσικούς Πολέμους. Η έκθεση περιλαμβάνει μνημεία που φέρουν απεικονίσεις περίφημων ηγεμόνων, όπως του Φιλίππου Β, του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Ιουλίου Καίσαρα, του Οκταβιανού Αυγούστου, του Σεπτιμίου Σεβήρου και του Μεγάλου Κωνσταντίνου, δίνοντάς μας τη δυνατότητα να τονίσουμε τη σπουδαιότητα μερικών από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της ιστορίας. Τέλος, μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της θρησκείας μέσα στους αιώνες με αντικείμενα από τη Μυκηναϊκή εποχή έως και την Ύστερη Αρχαιότητα. Στη Βουλγαρία λέμε ότι οι γείτονες είναι πιο σημαντικοί από τους συγγενείς. Ελπίζω η πραγματοποίηση αυτής της έκθεσης να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς μία διαρκή και επιτυχή συνεργασία με τα Ελληνικά Μουσεία. Είμαι πεπεισμένος ότι τέτοια πολιτιστικά γεγονότα μας βοηθούν να βρούμε τα κοινά στοιχεία που μοιραζόμαστε με τους γείτονές μας και τελικά να βγάλουμε στην επιφάνεια τα καλύτερα χαρακτηριστικά μας. Αναπληρωτής Καθηγητής Δρ Lyudmil Vagalinski Διευθυντής Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών 19

21 Εισαγωγή O φιλοσοφικός στοχασμός, οι θεσμοί, η τέχνη και η λογοτεχνία του δυτικού κόσμου έχουν επηρεασθεί από την ακατάλυτη δύναμη του ελληνικού πολιτισμού, που αναδύθηκε και μετασχηματίσθηκε στον ανατολικό μυχό της Μεσογειακής λεκάνης και, στη συνέχεια, εξαπλώθηκε έως τα πέρατα της Ευρώπης και την Ασία. Aπό τις πρώτες οργανωμένες κοινωνίες της Νεολιθικής εποχής, στο μετασχηματισμό των κοινωνικών δομών κατά την πρώιμη Εποχή του Χαλκού, τη λαμπρή εποχή των ανακτόρων της Κρήτης και της ηπειρωτικής Ελλάδας, στη δημιουργία της πόλης-κράτους, ο ελληνικός πολιτισμός προσέφερε στην ανθρωπότητα μοναδικούς θεσμούς και ιδέες: την τελειοποίηση του αλφαβήτου, το δημοκρατικό πολίτευμα και την ανθρώπινη κλίμακα στην κοινωνία και την τέχνη. Ο γεωγραφικός διαμελισμός της χώρας σε μικρές εδαφικές ενότητες ενθάρρυνε το σταθερό προσανατολισμό προς τη θάλασσα και την ανάπτυξη των πόλεων-κρατών. Η εξάπλωση του δικτύου των εμπορικών δρόμων στο Αιγαίο και κατόπιν στη λεκάνη της Μεσογείου κατά την εποχή του Χαλκού, η θεμελιώδους σημασίας νικηφόρα έκβαση των Περσικών Πολέμων, όπως και η Αθηναϊκή Ηγεμονία αργότερα, στηρίχθηκαν στο ναυτικό δαιμόνιο των Ελλήνων. Η ναυσιπλοΐα και το εμπόριο, ο αποικισμός και η καθιέρωση του νομίσματος ήταν καθοριστικοί παράγοντες για την ανάπτυξη της πόλης-κράτους, αυτής της πρωτότυπης μορφής κοινωνικοπολιτικής οργάνωσης. Στην ευσύνοπτη αυτή πολιτική κοινωνία ταυτίσθηκαν οι κυβερνώντες με τους κυβερνωμένους, ο πολιτικός με το στρατιωτικό και το δικαστικό τομέα, ενώ η θρησκεία συνυφάνθηκε με το δημόσιο και ιδιωτικό βίο. Στην πιο προοδευτική της μορφή, η πολιτειακή αυτή δομή εμφανίσθηκε στην άμεση, συμμετοχική, ριζοσπαστική δημοκρατία της Αθήνας κατά 20

22 τον 5ο και 4ο αιώνα π.χ. Η συμπεριφορά του ελεύθερου πολίτη ήταν θεμελιώδης για την αυτονομία, την ενότητα, την αυτάρκεια και την ευημερία της πόλης του, αφού αυτός είχε το προνόμιο να άρχει και να άρχεται, να δικάζει και να αποφασίζει για την τύχη της. Η παιδεία βασιζόμενη στο λόγο, τη μουσική και τη φυσική άσκηση και με έδρα το Γυμνάσιο προετοίμαζε τον πολίτη για την άσκηση των καθηκόντων του και την υπεράσπιση της πατρίδας του, με πρότυπο το καλός κἀγαθός. Η επιτυχία της αγωγής κρινόταν και στους στεφανίτες αγώνες, οι οποίοι τελούνταν στα ιερά πανελλήνιας εμβέλειας. Εκεί αντανακλούσε και το κύρος των πόλεων μέσω των αφιερωμάτων και της αίγλης των αντιπροσωπειών. Οι αθάνατοι, ανθρωπόμορφοι θεοί των Ελλήνων ήταν μέρος του σύμπαντος και αναμειγνύονταν στις υποθέσεις των ανθρώπων. Η διαμόρφωση του πανθέου, της μυθολογίας και των λατρευτικών πρακτικών παρακολούθησε την εξέλιξη της πόλης-κράτους. Με το Μέγα Αλέξανδρο και τους Διαδόχους του οι θεσμοί και οι πρακτικές του ελληνικού πολιτισμού (διοίκηση, οικονομία, αρχιτεκτονική, καλές τέχνες) διαδόθηκαν στα μεσογειακά παράλια και την καρδιά της Ασίας. Εμβολίασαν τους τοπικούς πολιτισμούς και εκτέθηκαν σε αυτούς. Μια νέα τροπή πήρε η Ιστορία της Δύσης με την επιλογή του Μεγάλου Κωνσταντίνου να μεταφέρει το 324 μ.χ. την πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στην Κωνσταντινούπολη, στο σημείο όπου η Ευρώπη συναντά την Ασία. Με κληρονομιά τους ρωμαϊκούς θεσμούς, την ελληνική γλώσσα και την υιοθέτηση του Χριστιανισμού, ως νέας πνευματικής επιλογής και συνεκτικού παράγοντα, το ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος θα μετασχηματισθεί σε κραταιό πολιτικό μόρφωμα με ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα και οικουμενική ακτινοβολία, τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Η έκθεση Σφραγίζοντας την Ιστορία: Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία προσδοκά να ρίξει φως σε καίριους σταθμούς της τρισχιλιετούς διαδρομής των Ελλήνων, που άφησαν τα ανεξίτηλα σημάδια τους στην Ιστορία. Παρουσιάζονται σπάνια, όλως ιδιαίτερα και μοναδικά αντικείμενα, που άφησαν το αποτύπωμά τους στην Ιστορία, είτε με τη μορφή πορτραίτων των πρωταγωνιστών της, είτε ως άμεσες πηγές μείζονων ιστορικών και πολιτικών γεγονότων, είτε, τέλος, ως πανανθρώπινες κοινωνικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές έννοιες και αξίες. Η έκθεση, επικεντρωμένη σε αρχαιότητες από Ελ- ληνικά Μουσεία (εκτός από ένα συμβολικό έργο από τη Βουλγαρία), χωρίζεται σε έξι θεματικές ενότητες: Στην Α Ενότητα που πραγματεύεται την ιστορία της σφράγισης παρουσιάζονται σφραγίδες, σφραγίσματα και σφραγιδόλιθοι της προϊστορικής, κυρίως, περιόδου, ως απόδειξη της ανάγκης του έλλογου ανθρώπου για διάκριση και ταυτοποίηση. Στη Β Ενότητα με θέμα «Μέγα τὸ τῆς θαλάσσης κράτος» τεκμηριώνεται η κυριαρχία των Ελλήνων στη θάλασσα και τονίζεται ο καθοριστικός ρόλος της στην εμπορική, πολιτική, οικονομική και πνευματική παντοκρατορία των Ελλήνων κατά την αρχαιότητα. Η Γ Ενότητα «Δημοκρατία και Παιδεία» εστιάζει στην οικουμενικά μοναδική συμβολή του αρχαίου ελληνικού πνεύματος στη γένεση της Δημοκρατίας και την ανάπτυξη της Παιδείας. Η Δ Ενότητα «Νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεί» σχολιάζει το Ολυμπιακό Ιδεώδες. Οι Πανελλήνιοι αγώνες αποτελούν απόδειξη της ευγενούς άμιλλας και της συμφιλίωσης ανθρώπων και λαών. Η αναβίωσή τους, το 1896, επαναπροσδιορίζει το πνεύμα του εὖ ἀγωνίζεσθαι στη νεώτερη και σύγχρονη ιστορική περίοδο. Η Ε Ενότητα με θέμα «Ηγεμόνες και Γεγονότα», αναφέρεται στον Ηγέτη, ως το Πρόσωπο της Ιστορίας και το Γεγονός, τη Σφραγίδα της Ιστορίας. Επικεντρώνεται σε ιστορικά γεγονότα παγκόσμιας εμβέλειας και σπουδαιότητας, όπως τα Μηδικά, και σε σημαντικές ιστορικές προσωπικότητες, που διακρίθηκαν στην πολιτική, στρατιωτική και πολιτιστική ζωή, από τους Μακεδόνες βασιλείς έως τον ιδρυτή του βυζαντινού κράτους, όπως ο Φίλιππος Β, ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Ιούλιος Καίσαρας, ο Οκταβιανός Αύγουστος ή ο Μέγας Κωνσταντίνος. Η ΣΤ Ενότητα «Από τον Όλυμπο στον Ουρανό» πραγματεύεται τα θρησκευτικά πράγματα από το Δωδεκάθεο έως το Χριστιανισμό. Μέσα από τα εκθέματα καταγράφονται η θρησκευτική πίστη και η λατρεία, αρχέγονα και μείζονα χαρακτηριστικά του ιδιωτικού και δημοσίου βίου από την αρχαιότητα μέχρι την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, ενώ προβάλλονται ιδιαίτερα το Δωδεκάθεο, η μετάβαση στο μονοθεϊσμό και η τελική επικράτηση του Χριστιανισμού. Η έκθεση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Ελλάδος στη Βουλγαρία. Η ενεργής εμπλοκή της αντιπροσωπείας μας ήταν ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση της επιτυχίας του εγχειρήματός μας. Οι Βουλγαρικές πολιτιστικές και πολιτικές αρχές ενστερνίστηκαν εγκάρδια την προσπάθειά μας, χωρίς να κά- 21

23 22

24 νουν εκπτώσεις στις προσπάθειές τους για το καλύτερο αποτέλεσμα. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο παρέχει στην έκθεση 71 έργα τέχνης και το Νομισματικό Μουσείο 95. Οι Α, Γ, Δ, Θ, Ι, ΙΔ Εφορείες Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης συνέβαλαν με 29 αρχαιότητες. Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο Μουσείο του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας στη Σόφια από τις 7 Νοεμβρίου 2013 έως τις 9 Φεβρουαρίου Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως τον Δρ Luydmil Vagalinski, καθώς και τους συνεργάτες του Δρ Maria Reho, Δρ Kamen Boyadzhiev, Pavlina Ilieva, Δρ Petya Andreeva και Δρ Krassimira Karadimitrova για την εξαίρετη συνεργασία μας και την πάντα άμεση και πρόθυμη ανταπόκρισή τους στις ανάγκες της έκθεσης. Ο άνθρωπος πίσω από την αρχική ιδέα της έκθεσης στο Plovdiv ήταν ο κ. Νικόλαος Πιπερίγκος, πρώην Πρόξενος της Ελλάδος στο Plovdiv, ενώ η μεταφορά της έκθεσης στο Μουσείο του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας στη Σόφια ήταν μία πρόταση του πρώην Πρέσβυ της Ελλάδος στη Βουλγαρία, κ. Θρασύβουλου Σταματόπουλου. Η συνέχιση του εγχειρήματός μας αγκαλιάστηκε με θέρμη από τον νυν Πρέσβυ της Ελλάδος στη Βουλγαρία A. E. κ. Δημοσθένη Στωίδη. Η διοργάνωση και η υλοποίηση της έκθεσης δεν θα είχε καταστεί δυνατή χωρίς τη συνεργασία και τη συμβολή ενός μεγάλου αριθμού φορέων, αλλά και ανθρώπων διαφόρων ειδικοτήτων. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλο το προσωπικό του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Νομισματικού Μουσείου, αρχαιολόγους, συντηρητές, τεχνικούς κ.ά., οι οποίοι δούλεψαν σκληρά, προσφέροντας ο καθένας με τον τρόπο και τις δυνατότητές του για την πραγμάτωση αυτού του οράματος. Ιδιαίτερα ευχαριστώ την ιστορικό-νομισματολόγο Γιόρκα Νικολάου, τον τεχνικό Η/Υ Νίκο Σουγλέ, καθώς και το μουσειογράφο Σταμάτη Ζάννο για την εξαίρετη συνεργασίας μας κατά τη μελέτη, προετοιμασία και πραγματοποίηση της έκθεσης. Θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω την αρχαιολόγο Στέλλα Δρένη και τον γραφίστα Κώστα Κάτσουλα για τον άρτια επιμελημένο και καλαίσθητο κατάλογο. Τέλος, αφιερώνω τον κατάλογο της έκθεσης στη μνήμη της αρχαιολόγου Δρος Πολυξένης Μπούγια, που στήριξε με όλη της τη δύναμη αυτό το εγχείρημα μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής της. Το Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο του Plovdiv ανέλαβε τη μετάφραση του καταλόγου στα Βουλγαρικά στην πρώτη του έκδοση. Το Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας με Μουσείο στη Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών ανέλαβε τη φιλοξενία της ομάδας εργασίας, καθώς επίσης και την εκτύπωση του έντυπου συνοδευτικού υλικού της έκθεσης. Η κάλυψη των εξόδων μεταφοράς είναι προσφορά των Olympic Airways και Aegean, καθώς και της μη κυβερνητικής οργάνωσης Συμμαχία για την Ελλάδα. Η μεταφορά των αρχαιοτήτων όπως και η ασφάλισή τους πραγματοποιήθηκαν με την ενίσχυση του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, της Alpha Bank παράρτημα Βουλγαρίας, του Ιδρύματος Ωνάση, και των εταιρειών ΙΚΕΑ και ΑΚΤΩΡ Βουλγαρίας. Τέλος, μεταξύ των λοιπών χορηγών χρήζουν ιδιαίτερης μνείας και ευχαριστιών ο τομέας Βουλγαρίας της ΑΗΕ- ΡΑ, οι Φίλοι του Νομισματικού Μουσείου, οι εταιρείες Kalamaris Ltd Total Management Sales Force Services, 360xpert Advance Imaging Solution, Orphee Beinoglou International Forwarders S.A. και Gras Savoye Willis S.A. Τέλος, το Νορβηγικό Ινστιτούτο Αθηνών σε συνεργασία με το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Νομισματικό Μουσείο στην Αθήνα διοργανώνουν συνέδριο με θέμα: «Ο θεσμός της χορηγίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα» προς τιμήν των χορηγών που ενίσχυσαν την έκθεση Σφραγίζοντας την Ιστορία: Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία. Το συνέδριο πραγματοποιείται στο αμφιθέατρο του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη στις 7, 8 και 9 Φεβρουαρίου Δρ Γεώργιος Κακαβάς Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου, Αθήνα Αναπληρωτής Διευθυντής Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Αθήνα 23

25

26 Ιστορία της Σφράγισης

27 26

28 Ιστορία της Σφράγισης Κατά τη Νεολιθική εποχή ( /3000 π.χ.) αναπτύχθηκαν στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολίας σημαντικοί πολιτισμοί με κοινωνική οργάνωση, προηγμένη τεχνολογία στην παραγωγή χρήσιμων για την καθημερινή ζωή προϊόντων, και σύνθετα δίκτυα ανταλλαγών. Η Ελλάδα, ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία, μετέχει ενεργά στο πολιτισμικό πλαίσιο της βαθιάς αυτής αλλαγής, το οποίο χαρακτηρίζεται ως η αρχή του παραγωγικού σταδίου. Οι σφραγίδες εμφανίζονται ήδη από τις πρώιμες φάσεις της Νεολιθικής εποχής. Πρόκειται για μικρά αντικείμενα, συνήθως κωνικού σχήματος φτιαγμένα από πηλό ή μαλακές πέτρες και σπανιότερα από οστό, με λαβή συμπαγή ή διάτρητη. Στο κάτω μέρος βρίσκεται η σφραγιστική επιφάνεια, το σχήμα της οποίας ακολουθεί το διακοσμητικό, συνήθως βαθύ, ανάγλυφο. Τα μοτίβα είναι απλά, γεωμετρικά, με ομόκεντρους κύκλους, σπείρες, ενάλληλες γωνίες και ρόμβους, παράλληλες ευθείες ή κυματιστές γραμμές (αρ. κατ. 1-2). Η χρονική και γεωγραφική κατανομή τους, χωρίς να είναι σταθερή και ομοιογενής, εντοπίζεται καθ όλη τη διάρκεια της Νεολιθικής περιόδου στον ελλαδικό χώρο. Όπως προκύπτει από τα ανασκαφικά δεδομένα, η κατασκευή τους εντάσσεται στις παραγωγικές δραστηριότητες της κοινότητας, αποτελώντας μέρος του νεολιθικού νοικοκυριού. Οι λίθινες σφραγίδες, η κατασκευή των οποίων απαιτεί επιδεξιότητα, τεχνογνωσία και χρόνο, θεωρούνται προϊόντα ειδικευμένων εργαστηρίων παραγωγής. Τόσο στις πήλινες όσο και στις λίθινες σφραγίδες διακρίνονται κοινά διακοσμητικά μοτίβα με την κεραμική. Παράλληλα, και παρά τις πολιτιστικές διαφορές, οι ομοιότητες διακοσμητικών μοτίβων, όπως ο λαβύρινθος (αρ. κατ. 3), η σπείρα, οι κυματοειδείς γραμμές, τα ζιγκ-ζαγκ, οι εμπίεστες στιγμές, με μοτίβα άλλων οικισμών υπογραμμίζουν τις διακοινοτικές κοινωνικές σχέσεις και την επικοινωνία των ομάδων. Η διερεύνηση των χρήσεων, των λειτουργιών ακόμα και της ταυτότητας των χρηστών των αντικειμένων αυτών παραμένει αινιγματική. Η ανάγνωσή τους, στην οποία χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο και η εθνογραφική έρευνα, παραπέμπει σε πολλαπλές ερμηνείες όπως, η διακόσμηση υφασμάτων, του ανθρώπινου δέρματος, η σφράγιση του ψωμιού, αλλά και ως διακριτικό ιδιοκτησίας σε δέρματα ζώων, ως κόσμημα, ως σύστημα μέτρησης, ακόμα και ως είδος πρωτο-αλφάβητου. Από το τέλος της Νεολιθικής περιόδου και στην αρχή της τρίτης χιλιετίας παρατηρείται σταδιακά μετασχηματισμός των κοινωνικών και οικονομικών δομών, ο οποίος οδηγεί στη μακρά περίοδο της Εποχής του Χαλκού, που ξεκινά περίπου στα μέσα της τέταρτης χιλιετίας. Τα χαρακτηριστικά της νέας εποχής είναι η αύξηση του πλεονάσματος, η ανάδυση των πρωτοαστικών κέντρων στα νησιά του Αιγαίου, στα παράλια της Μικράς Ασίας, την Πελοπόννησο και την Κρήτη, η εντατικοποίηση της επεξεργασίας και χρήση των μετάλλων, και μέσω του θαλάσσιου εμπορίου η δημιουργία νέων, ευρύτερων δικτύων ανταλλακτικών επαφών. Ως μέρος του υλικού πολιτισμού οι σφραγίδες, τα σφραγίσματα και οι σφραγιδόλιθοι έχουν τώρα διακριτό και ανιχνεύσιμο αρχαιολογικά ρόλο που οφείλεται στις επαφές με τους μεγάλους πολιτισμούς της ανατολικής Μεσογείου. Αποτυπώνουν τις μεταβολές στην κοινωνική διαστρωμάτωση, κατοχυρώνουν την ατομική ιδιοκτησία, σε αντίθεση με τη συλλογικότητα της Πρώιμης Νεολιθικής εποχής. Τελικά, με την ανάδυση των ανακτορικών κέντρων, στη μινωική Κρήτη και τη μυκηναϊκή Ελλάδα, και την εγκαθίδρυση κρατικών δομών εξουσίας, γίνονται εργαλεία μαζί με τη γραφή, ενός συγκεντρωτικού συστήματος που ελέγχει και αναδιανέμει την παραγωγή αγαθών και το εσωτερικό και εξωτερικό εμπόριο. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, αποκτούν θρησκευτικό και μαγικό/αποτροπαϊκό χαρακτήρα, τον οποίο και διατηρούν στους επόμενους αιώνες, βρίσκονται ως αναθήματα σε ιερά, φοριούνται ως κόσμημα στο λαιμό ή στο χέρι, συνοδεύουν τους νεκρούς. Σε μια μοναδική περίπτωση, στο θολωτό τάφο του Βαφειού στη Λακωνία, ένα σύνολο σαράντα ενός σφραγιδολίθων, πανόραμα της μινωικής και μυκηναϊκής σφραγιδογλυφίας, κατατίθενται, σε μια ένδειξη υπερβολής, ως πολύτιμα συλλεκτικά αντικείμενα, αλλά και ως σύμβολα πλούτου και εξουσίας, στην ταφή του ηγεμόνα. Οι σφραγίδες της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στην ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου συνεχίζουν να κατασκευάζονται με τα ίδια υλικά, πηλό και μαλακές πέτρες, αλλά έχουν χαρακτηριστικά μικρότερο μέγεθος από τις νεολιθικές. Στη δεύτερη φάση της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (ΠΕ ΙΙ, π.χ.) 27

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ( π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη... εποχή.

Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ( π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη... εποχή. Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3000-1100π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη... εποχή. - Ο σημαντικότερος οικισμός ήταν η... - Κατά τη 2 η και 3 η χιλιετία

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραδείγματα σφραγιδολίθων πριν την Υστεροκυπριακή περίοδο είναι περιορισμένα σε αριθμό και το δημοφιλές σχήμα είναι το ορθογώνιο πλακίδιο.

Τα παραδείγματα σφραγιδολίθων πριν την Υστεροκυπριακή περίοδο είναι περιορισμένα σε αριθμό και το δημοφιλές σχήμα είναι το ορθογώνιο πλακίδιο. Σφραγιδογλυφία Τα παραδείγματα σφραγιδολίθων πριν την Υστεροκυπριακή περίοδο είναι περιορισμένα σε αριθμό και το δημοφιλές σχήμα είναι το ορθογώνιο πλακίδιο. Κατά την ΥΚΙ φάση ο αριθμός των σφραγίδων είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016-2017 ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β : Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3000-1100 π.χ.) 1. ΟΙ ΛΑΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΓΓΥΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ (σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις.

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερωτήσεις Πόσο καλά γνωρίζεις και Απαντήσεις τους Μινωίτες; Πόσο καλά γνωρίζεις τους Μινωίτες; 1. Τα πιο γνωστά ανάκτορα είναι της Κνωσού και της Φαιστού. 2. Οι τρίτωνες ήταν μεγάλα κοχύλια που ίσως χρησιμοποιούνταν

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ( ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (1100-750 π.χ.).) Ή ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΚΥΡΙΑ ΠΗΓΗ ΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΣΕ ΑΥΤΌ ΟΦΕΙΛΕΙ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΟΜΗΡΙΚΗ. ΩΣΤΟΣΟ ΟΙ ΟΡΟΙ ΣΚΟΤΕΙΝΟΙ ΑΙΩΝΕΣ Ή ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας

Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας Ακρωτήρι Το Ακρωτήρι της Θήρας είναι ο σημαντικότερος προϊστορικός οικισμός των Κυκλάδων. Διατηρήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκός Πολιτισμός

Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΥΠΥΡΓΕ ΠΛΤΣΜΥ, ΠΑΕΑΣ ΚΑ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΚΗ ΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΤΗΤΩΝ ΚΑ ΠΛΤΣΤΚΗΣ ΚΛΗΡΝΜΑΣ ΕΥΘΥΝΣΗ ΜΥΣΕΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΕΥΤΚΩΝ ΠΡΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑ ΕΠΚΝΩΝΑΣ Μυκηναϊκός Πολιτισμός ες τη λύση! Λύσεις των δραστηριοτήτων ΠΕΡΕΧΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις.

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερωτήσεις Πόσο καλά γνωρίζεις και Απαντήσεις τους Μινωίτες; Πόσο καλά γνωρίζεις τους Μινωίτες; 1. Σε παραστάσεις τοιχογραφιών και σφραγίδων απεικονίζονται μόνο τελετουργικοί χοροί. 2. Κατά την Ύστερη Εποχή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ Μινωικός πολιτισμός ΙΣΤΟΡΙΑ Κ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ Μινωικός πολιτισμός ΙΣΤΟΡΙΑ Κ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ. 60-97 Μινωικός πολιτισμός Γενικές πληροφορίες Τι είναι ο Μινωικός πολιτισμός; Μινωικός πολιτισμός είναι ο πολιτισμός που αναπτύχθηκε την εποχή του χαλκού στην Κρήτη και φέρει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) (συνέχεια) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ Εισαγωγικά: ΟΡΙΣΜΟΣ: Με τον όρο μυκηναϊκός πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της ΎστερηςΕποχήςτουΧαλκούαπότο1600-1100 π. Χ. που αναπτύχθηκε κυρίως στην κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκός πολιτισμός η τέχνη Η μυκηναϊκή τέχνη διαμορφώθηκε υπό την άμεση επίδραση του μινωικού πολιτισμού. Μετά την παρακμή της μινωικής Κρήτης

Μυκηναϊκός πολιτισμός η τέχνη Η μυκηναϊκή τέχνη διαμορφώθηκε υπό την άμεση επίδραση του μινωικού πολιτισμού. Μετά την παρακμή της μινωικής Κρήτης Μυκηναϊκός πολιτισμός η τέχνη Η μυκηναϊκή τέχνη διαμορφώθηκε υπό την άμεση επίδραση του μινωικού πολιτισμού. Μετά την παρακμή της μινωικής Κρήτης (αρχές του 14ου αι. π.χ.) διαφαίνεται μια απελευθέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός πολιτισμός. Η ακμή του κρητομινωικού πολιτισμού παρουσιάζεται μεταξύ του 1900 και του 1450 π. Χ.

Μινωικός πολιτισμός. Η ακμή του κρητομινωικού πολιτισμού παρουσιάζεται μεταξύ του 1900 και του 1450 π. Χ. Μινωικός πολιτισμός Η ακμή του κρητομινωικού πολιτισμού παρουσιάζεται μεταξύ του 1900 και του 1450 π. Χ. Μινωικός πολιτισμός Στην ανάπτυξή του συντέλεσαν το εύκρατο - θερμό κλίμα, το εύφορο έδαφος, η μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. (Ι). Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, ως προς την ορθότητά τους, με την ένδειξη Σωστό ή Λάθος.

ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. (Ι). Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, ως προς την ορθότητά τους, με την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (Ι). Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, ως προς την ορθότητά τους, με την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. 1. Βασιλεύς ονομαζόταν ο ανώτατος άρχοντας των μυκηναϊκών ανακτόρων. 2.Οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα Ηφαίστειο της Θήρας Η Μινωική Κρήτη λόγω της εμπορικής αλλά και στρατηγικής θέσης της έγινε γρήγορα μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη. Οι Μινωίτες πωλούσαν τα προϊόντα τους σε όλη τη Μεσόγειο με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για το διάστημα Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ. Δρ Δημήτρης Γ. Μυλωνάς

ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ. Δρ Δημήτρης Γ. Μυλωνάς Π ΜΩΚ Δρ Δημήτρης Γ. Μυλωνάς Π ΜΩΚ ΓΩΜΚ Δρ Δ.Γ. Μυλωνάς 2 Π ΜΩΚ Δρ Δ.Γ. Μυλωνάς 3 Π ΜΩΚ Υπομυκηναϊκή Περίοδος, 1100 1050/1025 π.. Πρωτογεωμετρική Περίοδος, 1050 900 π.. Γεωμετρική Περίοδος, 900 700 π..

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. Ομηρική εποχή Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. 1100 π.χ.: Εναρξη της ελληνικής ιστορίας. 11 ος 9 ος αιώνας:οι

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 1 Χρυσή νεκρική προσωπίδα, γνωστή ως «προσωπίδα του Αγαμέμνονα», 16 ος αι. π.χ., Μυκήνες, Ταφικός Κύκλος Α, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εθνικό 2 Επιτύμβια στήλη από πωρόλιθο με ανάγλυφη παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται Ι. Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ας διαβάσουμε τι θα μάθουμε στο σημερινό μάθημα: Σκοπός: Σκοπός του παρόντος μαθήματος είναι να απαντήσουμε σε ένα «γιατί»: Γιατί χρειάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Αθηνά Παπαδάκη Αρχαιολόγος Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας Επιμορφωτικό Σεμινάριο Θήβα 8 Σεπτεμβρίου 2016 Διαχρονικά ο πολιτισμός της

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ )

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ ) 2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ. 20-23) 2.1. Η Χώρα. Νείλος : Πηγές από Αιθιοπία και δέλτα. Δυτικά : Η Λιβυκή έρημος. Ανατολικά : Η έρημος του Σινά έως Ερυθρά Θάλασσα. Λάσπη Ευφορία. Άνω Αίγυπτος-Κάτω Αίγυπτος. 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία του τοπίου: θεωρητικές και ερμηνευτικές προσεγγίσεις

Αρχαιολογία του τοπίου: θεωρητικές και ερμηνευτικές προσεγγίσεις Αρχαιολογία του τοπίου: θεωρητικές και ερμηνευτικές προσεγγίσεις Ενότητα 1.3: Γιώργος Βαβουρανάκης Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Παραδοσιακή αρχαιολογία και τοπίο Από τον H. Schliemann

Διαβάστε περισσότερα

Με τον Αιγυπτιακό

Με τον Αιγυπτιακό Με ποιον πολιτισμό θα ασχοληθούμε; Με τον Αιγυπτιακό Η θέση της Αιγύπτου Τι βλέπετε; Αίγυπτος και Νείλος Η Αίγυπτος οφείλει την ύπαρξη της στον Νείλο. Το άγονο έδαφος κατέστη εύφορο χάρη στις πλημμύρες,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Π Ρ Ο Ϊ Σ Τ Ο Ρ Ι Α

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Π Ρ Ο Ϊ Σ Τ Ο Ρ Ι Α Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Π Ρ Ο Ϊ Σ Τ Ο Ρ Ι Α Ο Ελλαδικός χώρος, με τη μεγάλη γεωμορφολογική ποικιλία που διαθέτει, φιλοξένησε από νωρίς τη ζωή. Οι πρώτοι άνθρωποι που εγκαταστάθηκαν στο χώρο αυτό χρησιμοποίησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Το ανάκτορο της Ζάκρου Ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου Το ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου βρίσκεται στο ΝΑ άκρο της Κρήτης στον ομώνυμο ευρύχωρο όρμο. Η θέση ήταν γνωστή από τον 19 ο αι.

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία και Οικονομία στην Ανατολική Μεσόγειο από τη Νεολιθική έως και την Ύστερη Εποχή του Χαλκού

Κοινωνία και Οικονομία στην Ανατολική Μεσόγειο από τη Νεολιθική έως και την Ύστερη Εποχή του Χαλκού 2 ο Συνέδριο Μεταπτυχιακών Φοιτητών Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Κοινωνία και Οικονομία στην Ανατολική Μεσόγειο από

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - 3o ΕΠΙΠΕΔΟ

ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - 3o ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - 3o ΕΠΙΠΕΔΟ 1 Μέρος από την τοιχογραφία του «Ελαιώνα» που βρέθηκε στην Κνωσό, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Αρχαιολογικό Μουσείο 2 Τοιχογραφία από το Ανάκτορο της Κνωσού. Εικονίζει σκηνή γιορτής

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2012 «Ευρώπη μια Κοινή Κληρονομιά» 28-30 Σεπτεμβρίου 2012 Υλικός & Άυλος Πολιτισμός : Κρίσεις - Συνέχειες και Ασυνέχειες ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΑ ΠΗΛΙΝΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μεσοποταμία-Σουμέριοι Μέσα 4ης χιλιετίας π.χ. Σφηνοειδής γραφή Τρόπος γραφής που

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 21 Μάρτιος :16 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 21 Μάρτιος :38

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 21 Μάρτιος :16 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 21 Μάρτιος :38 Η διασωθείσα μέχρι τους ιστορικούς χρόνους παράδοση, αλλά και τα πρώτα γραπτά κείμενα, οι πήλινες πινακίδες των αρχείων των μυκηναϊκών ανακτόρων, μας πληροφορούν για την ύπαρξη μικρών κρατών με αυστηρή

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Την Τετάρτη 21 Νοεµβρίου 2012 το µάθηµα της ιστορίας της Α Γυµνασίου πραγµατοποιήθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ, Ανοιχτό Πανεπιστημιακό Πρόγραμμα / / Το Ανοιχτό Πανεπιστημιακό Πρόγραμμα «ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ στην Ιστορία, την Αρχαιολογία και την Ιστορία της Τέχνης» φιλοδοξεί να φέρει σε επαφή το της Φιλοσοφικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Τα αρχαία της Κατοχής

Τα αρχαία της Κατοχής Τα αρχαία της Κατοχής Σπερχειάδα 7 Απριλίου 2016 Σαράντος Θεοδωρόπουλος ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΚΑΗΣ Ο ΠΟΘΟΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΣ ΤΟΥΣ 1939 Ο Δρ. Γκαίμπελς επισκέπτεται την Αρχαιότητες στην Αθήνα 1940 ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τη Μεσοχαλκή στην Υστεροχαλκή Στην αρχή της ΥΧ περιόδου η εικόνα σε κάθε περιοχή παραμένει η ίδια με τη ΜΧ, με εξαίρεση την Ηπειρωτική Ελλάδα. Κρήτη: η ανακτορική κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας. ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΥ 12Κ5 Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας 12Κ3 Εισαγωγή στην Αρχαία Ιστορία 12Κ4 Εισαγωγή στην Βυζαντινή Ιστορία (Α Εξάμηνο-Μάθημα Κορμού) 12Κ17 Ιστορία της Τέχνης: Μεσαίωνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Το ανάκτορο της Φαιστού είναι το δεύτερο σε μέγεθος ανάκτορο της μινωικής Κρήτης με έκταση 18.000 τ.μ. B 11 Βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Νομισματική Συλλογή Alpha Bank, Πανεπιστημίου 41, 102 52, Αθήναι, Τηλ. 210 326 2460-1 www.alphanumismatics.gr, numismatic@alpha.gr εκέμβριος 2014 Νέα Έκθεση: Η

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Το ανάκτορο της Φαιστού είναι το δεύτερο σε μέγεθος ανάκτορο της μινωικής Κρήτης με έκταση.000 τ.μ. Βρίσκεται στα νοτιοδυτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΦΘΙΩΤΙΔΩΝ ΘΗΒΩΝ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΦΘΙΩΤΙΔΩΝ ΘΗΒΩΝ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΘΕΣΣΑΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΦΘΙΩΤΙΔΩΝ ΘΗΒΩΝ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΒΟΛΟΣ 2011 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. Το αρχαίο θέατρο Φθιωτίδων Θηβών

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΑΛΓΕΒΡΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ Α α/α ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Κεφ. 2 2.2 Σελ.57-58, 2.3 Απόλυτη Τιμή (εκτός σελ. 64-66)2.4 (Χωρίς αποδείξεις ιδιοτήτων σελ.71). Κεφ. 3 3.1, 3.2, 3.3 (χωρίς αποδείξεις σελ.88-89). 1 Κεφ. 4 4.1, 4.2 (χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΙΛΛΑΣ ΠΝΕΥΜΑ. στην αρχαία Ελλάδα. Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΗΣ

ΑΜΙΛΛΑΣ ΠΝΕΥΜΑ. στην αρχαία Ελλάδα. Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΗΣ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΙΛΛΑΣ στην αρχαία Ελλάδα Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Το ανάκτορο των Μαλίων βρίσκεται στην άκρη μιας μικρής αλλά εύφορης πεδιάδας, κοντά σε λιμάνι στο βόρειο τμήμα της κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. (479: τέλος Περσικών πολέμων)

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. (479: τέλος Περσικών πολέμων) ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 750 479 (479: τέλος Περσικών πολέμων) Γιατί ονομάστηκε «αρχαϊκή» Σε αυτή την εποχή σημειώνεται η αρχή (οι απαρχές) της οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ανάπτυξης του ελληνικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

Σφραγίδες και σφραγιστική δραστηριότητα στα νησιά του Αιγαίου κατά την 3 η χιλιετία π.χ. Μαστρογιαννόπουλος Λάμπρος Αρ.

Σφραγίδες και σφραγιστική δραστηριότητα στα νησιά του Αιγαίου κατά την 3 η χιλιετία π.χ. Μαστρογιαννόπουλος Λάμπρος Αρ. Σφραγίδες και σφραγιστική δραστηριότητα στα νησιά του Αιγαίου κατά την 3 η χιλιετία π.χ Μαστρογιαννόπουλος Λάμπρος Αρ.Μητρώου: 10114 Η Νεολιθική Περίοδος Η σφραγιδογλυφία είναι γνωστή στον ελλαδικό χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

A Λυκείου Εξεταστέα ύλη περιόδου Μαΐου-Ιουνίου 2015 Θρησκευτικά Αρχαία Ελληνική Γλώσσα

A Λυκείου Εξεταστέα ύλη περιόδου Μαΐου-Ιουνίου 2015 Θρησκευτικά Αρχαία Ελληνική Γλώσσα A Λυκείου Εξεταστέα ύλη περιόδου Μαΐου-Ιουνίου 2015 Θρησκευτικά ΚΕΦ 2 Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας σελ 13 ΚΕΦ 3 Ο χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία σελ 16 ΚΕΦ 6 «Ποιήσωμεν άνθρωπον»

Διαβάστε περισσότερα

Εποχή του Χαλκού (3.000 π.χ π.χ.) Μιχαέλα Αλεξανδρίδη

Εποχή του Χαλκού (3.000 π.χ π.χ.) Μιχαέλα Αλεξανδρίδη Εποχή του Χαλκού (3.000 π.χ. 1.100 π.χ.) Μιχαέλα Αλεξανδρίδη Εποχή του Χαλκού Εποχή του Χαλκού Λαοί και πολιτισμοί της Εγγύς Ανατολής Αρχαίοι Ελληνικοί Πολιτισμοί Κυκλαδικός Πολιτισμός Μινωικός Πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΜΙΝΩΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ : ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ ΕΝΕΤΙΚΑ ΤΕΙΧΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική

Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική Κατσούλη, οικονομολόγος Παιδαγωγική διαδικασία Α. Σκοπός έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος

Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος ΑΠΛΟΤΗΤΑ και ΜΕΓΑΛΕΙΟ... Στο θέατρο τα δύο αυτά χαρακτηριστικά συνδυάζονται με τον καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Το ανάκτορο των Μαλίων βρίσκεται στην άκρη μιας μικρής αλλά εύφορης πεδιάδας, κοντά σε λιμάνι στο βόρειο τμήμα της κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού ΠΜΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού Εορτασμός Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς «Κρίσεις: συνέχειες

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΙΒ ΕΠΚΑ ΠΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΖΩΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΙΒ ΕΠΚΑ ΠΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΖΩΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΙΒ ΕΠΚΑ ΠΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΖΩΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Μάιος 2010-2011 Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων Πλατεία 25 ης Μαρτίου 6 45221, Ιωάννινα τηλ.2651001089, fax: 2651001051

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιστορία της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα 3 5 Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη 3 5 Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία

Διαβάστε περισσότερα