ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ"

Transcript

1 Θ Η Σ ΑΥ Ρ Ο Ι Α Π Ο ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Α Μ Ο Υ Σ Ε Ι Α Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας µε Μουσείο Βουλγαρική Ακαδηµία Επιστηµών

2

3 ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΚΘΕΣΗΣ ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Ελλάδος στη Βουλγαρία

4 ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΑΠΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΣΟΦΙΑ 7 Νοεμβρίου Φεβρουαρίου 2014 Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας µε Μουσείο Βουλγαρική Ακαδηµία Επιστηµών

5 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική, καθώς και η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου του βιβλίου με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς την προηγούμενη έγγραφη άδεια των συγγραφέων και των εκδοτών, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και τους κανόνες του διεθνούς δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα. ISBN ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ - ΑΘΗΝΑ

6 ΣΦΡΑΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΑΠΟ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Γεώργιος Κακαβάς ΑΘΗΝΑ 2014

7 Στη μνήμη της αγαπημένης φίλης και συναδέλφου Πολυξένης Μπούγια «Τίποτα δεν χάνεται πραγματικά για εμάς όσο εμείς το θυμόμαστε» L.M. Montgomery, The Story Girl

8 ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πάνος Παναγιωτόπουλος Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Α.Ε. κ. Θρασύβουλος Σταματόπουλος Πρέσβυς, βοηθός Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ για τις Πολιτικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφάλειας Α.Ε. κ. Δημοσθένης Στωίδης Πρέσβυς της Ελλάδος στη Βουλγαρία Δρ Lyudmil Vagalinski Διευθυντής Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο - Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, Σόφια Δρ Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη Διευθύντρια Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού Δρ Kostadin Kisyov Διευθυντής Αρχαιολογικού Μουσείου, Plovdiv Νικόλαος Πιπερίγκος Πρώην Πρόξενος της Ελλάδος στο Plovdiv, Βουλγαρία ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δρ Γεώργιος Κακαβάς, Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου - Αναπληρωτής Διευθυντής Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Αθήνα Δρ Lyudmil Vagalinski, Διευθυντής Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο - Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, Σόφια Δρ Maria Reho, Αναπληρώτρια Διευθύντρια Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο - Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, Σόφια Δρ Αλεξάνδρα Χριστοπούλου, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα Γιόρκα Νικολάου, Ιστορικός - Νομισματολόγος, Νομισματικό Μουσείο, Αθήνα Δρ Πολυξένη Μπούγια, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα Δρ Γεώργιος Καββαδίας, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Στέλλα Δρένη, Αρχαιολόγος - Νομισματολόγος Μπέσσυ Δρούγκα, Αρχιτέκτων, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα Γεώργιος Ζαφείρης, Μέλος του διπλωματικού προσωπικού της Πρεσβείας της Ελλάδος στη Βουλγαρία

9 ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ - ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Δρ Γεώργιος Κακαβάς Συνεργάτης: Γιόρκα Νικολάου ΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα Νομισματικό Μουσείο, Αθήνα Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας με Μουσείο, Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, Σόφια ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Χριστίνα Αβρονιδάκη/Petya Andreeva/Ευάγγελος Βιβλιοδέτης Kamen Boyadzhiev/Ivo Cholakov/Krastyu Chukalev Αναστασία Γκαδόλου/Σοφία Δημάκη/Yana Dimitrova-Taseva Miroslava Dotkova/Στέλλα Δρένη/Ελένη Ζώση Krassimir Georgiev/Pavlina Ilieva/Georgi Ivanov Γεώργιος Καββαδίας/Γεώργιος Κακαβάς/Αντώνης Καμπάς Krassimira Karadimitrova/Ελένη Κωνσταντινίδη-Συβρίδη Κατερίνα Κωστάντη/Δημήτηρ-Ελένη Λαδογιάννη/Ευριδίκη Λέκα Σταματούλα Μακρυπόδη/Κάτια Μαντέλη/ Πολυξένη Μπούγια Αντωνία Νικολακοπούλου/Γιόρκα Νικολάου/Valentin Novakov Νομική Παλαιοκρασσά/ΚωνσταντίνοςΠασχαλίδης/Petya Penkova Ευτέρπη Ράλλη/Maria Reho/Μαρία Σάλτα/Γιάννης Στόγιας Stanimira Taneva/Ελένη Τουρνά/Χρυσάνθη Τσούλη/Εύη Τσώτα Ζωή Χασιώτη/Μαρία Χιδίρογλου/Αλεξάνδρα Χριστοπούλου Αλεξάνδρα Χριστοφίδου ΜΟΥΣΕΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Μπέσσυ Δρούγκα, Αρχιτέκτων Σταμάτης Ζάννος, Μουσειογράφος ΣΥΝΤΗΡΗΤΕΣ Eλένη Δεληγιάννη/Δαυΐδ Δέλιος/Kατερίνα Ιωαννίδου Ειρήνη Καπίρη/Γεωργία Καραμαργιού/Nίκη Κατσικώστα Oυρανία Καψοκώλη/ Έλενα Κοντού/Τίνα Κουτούβαλη Παναγιώτης Λάζαρης/Mαρία Λεφάκη/Γεράσιμος Μακρής Δάφνη Μπίκα/Κατερίνα Ξυλινά/Γιάννης Παναγάκος Mαργαρίτα Σορωτού/Σοφία Σπυριδάκη/Παντελής Φέλερης ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΙΣ ΠΡΟΘΗΚΕΣ Νίκη Κατσικώστα/Τίνα Κουτούβαλη/Ιωάννης Παναγάκος ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Αναστασία Γκαδόλου/Στέλλα Δρένη/Γεώργιος Καββαδίας Ευρυδίκη Λέκα/Κάτια Μαντέλη/ Πολυξένη Μπούγια Μαρία Χιδίρογλου ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΤΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑ Αργύρης Μακρής/Milena Raicheva ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Σταμάτης Ζάννος ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΤΥΠΩΣΗ: J-point (Sofia) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΤΥΠΟΥ ΥΛΙΚΟΥ: Κώστας Κάτσουλας ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ - ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Ματίνα Ανδρομιδά/Παναγιώτης Κουτσογιάννης Περικλής Μαλαμίτσης/Λεωνίδας Περέλλης Νικόλαος Σουγλές/Καλλιόπη Σπύρου ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Orphee Beinoglou International Forwarders S.A. ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Gras Savoye Willis S.A. ΕΡΓΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΑΝΕΙΣΑΝ Aρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσα/Μουσείο Αρχαίας Αγοράς, Αθήνα Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους/Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών Αρχαιολογική Συλλογή Διστόμου/Αρχαιολογική Συλλογή Ελάτειας Μουσείο Κεραμεικού, Αθήνα/Αρχαιολογικό Μουσείο Λαμίας Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Θεσσαλονίκη Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας/Αρχαιολογικό Μουσείο Plovdiv

10 ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ - ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Γεώργιος Κακαβάς Συνεργάτης: Στέλλα Δρένη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γεώργιος Κακαβάς/Στέλλα Δρένη ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Στέλλα Δρένη ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Γιώργος Αθανασόπουλος/Ιωάννης Ασβεστάς Λευτέρης Γαλανόπουλος/Nikolai Genov Ορέστης Κουράκης/Γιώργος Μεστούσης Κώστας Ξενικάκης/Μαρία Πολυχρονάκη Μάκης Σκιαδαρέσης/Δημήτρης Σφαέλος ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ Κώστα Κάτσουλας ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Γεώργιος Κακαβάς ΤΕΧΝΙΚΗ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Νικόλαος Σουγλές

11 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΛΗΜΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ Αναστασία Γκαδόλου, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Σοφία Δημάκη, ΙΔ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Γεώργιος Καββαδίας, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Γεώργιος Κακαβάς, Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου - Αναπληρωτής Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου Κατερίνα Κωστάντη, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Ευρυδίκη Λέκα, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Κάτια Μαντέλη, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Πολυξένη Μπούγια, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Μαρία Χιδίρογλου, Αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Χ.Α. Ε.Β. Α.Γκ. Σ.Δ. Στ.Δρ. Ε.Ζ. Γ.Κ. Γ.Θ.Κ. Π.Κ. Ε.Κ.-Σ. Κ.Κ. Δ.-Ε.Λ. Ε.Λ. Μ.Λ. Σ.Μ. Κ.Μ. Π.Μπ. Λ.Μπ. Α.Ν. Γ.Ν. Ν.Π. Κ.Π. Ν.Πετ. Μ.Π. Ε.Ρ. Μ.Σ. Ε.Σ. Α.Τζ. Ε.Τ. Χ.Τσ. Ε.Τσ. Ι.Φ. Μ.Χ. Α.Ψ. Χριστίνα Αβρονιδάκη Ευάγγελος Βιβλιοδέτης Αναστασία Γκαδόλου Σοφία Δημάκη Στέλλα Δρένη Ελένη Ζώση Γεώργιος Καββαδίας Γεώργιος Θ. Κακαβάς Παναγιώτης Καμπάνης Ελένη Κωνσταντινίδη-Συβρίδη Κατερίνα Κωστάντη Δημήτηρ-Ελένη Λαδογιάννη Ευρυδίκη Λέκα Μαρία Λιάσκα Σταματούλα Μακρυπόδη Κάτια Μαντέλη Πολυξένη Μπούγια Λεωνίδας Μπουρνιάς Αντωνία Νικολακοπούλου Γιόρκα Νικολάου Νομική Παλαιοκρασσά Κωνσταντίνος Πασχαλίδης Νικόλαος Πετρόχειλος Μαρία Πολυχρονάκη Ευτέρπη Ράλλη Μαρία Σάλτα Ελένη Σαρρή Αντιγόνη Τζιτζιμπάση Ελένη Τουρνά Χρυσάνθη Τσούλη Εύη Τσώτα Ιωάννης Φάππας Μαρία Χιδίρογλου Αθανασία Ψάλτη

12 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ Πάνος Παναγιωτόπουλος...12 Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Α.Ε. κ. Δημοσθένης Στωίδης...14 Πρέσβυς της Ελλάδος στη Βουλγαρία Δρ Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη...16 Διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού Δρ Lyudmil Vagalinski...18 Διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο - Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών ΕΙΣΑΓΩΓΗ...20 Δρ Γεώργιος Κακαβάς Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου & Αναπληρωτής Διευθυντής Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου A. Ιστορία της Σφράγισης (Σοφία Δημάκη)...24 Αρ. κατ B. «Μέγα τὸ τῆς θαλάσσης κράτος» (Κατερίνα Κωστάντη/Κάτια Μαντέλη...40 Αρ. κατ Γ. Δημοκρατία και Παιδεία (Γεώργιος Καββαδίας) Αρ. κατ Δ. Ολυμπιακό Ιδεώδες (Γεώργιος Κακαβάς/ Πολυξένη Μπούγια)...84 Αρ. κατ Ε1. Περσικοί Πόλεμοι ( Πολυξένη Μπούγια/Ευρυδίκη Λέκα) Αρ. κατ E2. Ηγεμόνες που σφράγισαν την Ιστορία (Γεώργιος Κακαβάς/Μαρία Χιδίρογλου) Αρ. κατ ΣΤ. Από τον Όλυμπο στον Ουρανό (Αναστασία Γκαδόλου/Γεώργιος Κακαβάς) Αρ. κατ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...202

13 12

14 Συνήθως οι εκθέσεις, με τις οποίες μια χώρα παρουσιάζει τον πολιτισμό της στο εξωτερικό, περιορίζονται, για λόγους πρακτικούς, σε μια διάσταση και σε μια χρονική περίοδο αυτού του πολιτισμού. Αντίθετα, η έκθεση «Σφραγίζοντας την Ιστορία. Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία», που έχω τη χαρά να προλογίζω ως Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, περιλαμβάνει 195 εκθέματα, τα οποία προέρχονται από το Εθνικό Αρχαιολογικό, το Νομισματικό και άλλα σημαντικά ελληνικά μουσεία, χρονολογούνται δε από τη Νεολιθική εποχή έως και το τέλος του 19ου αιώνα, δίνοντας έμφαση στην Κλασική, την Ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή περίοδο. Πολλά από αυτά παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε ένα μουσείο εκτός Ελλάδος. Έχει για μας ξεχωριστή σημασία που το μουσείο αυτό ήταν το Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο της Φιλιππούπολης, καθώς και που η μοναδική αυτή έκθεση μεταφέρεται τώρα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Σόφιας, καθώς η Βουλγαρία είναι μια χώρα με την οποία η Ελλάδα μοιράζεται καλή γειτονία και θρησκευτικούς δεσμούς. Παρακολουθώντας, εξάλλου, την Ιστορία πολλών αιώνων να ξετυλίγεται μέσα από τα ποικίλα εκθέματα, από τις προϊστορικές σφραγίδες έως τα μετάλλια των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων της σύγχρονης εποχής, που έγιναν στην Αθήνα το 1896, αλλά και μέσα από τα ίχνη κορυφαίων προσωπικοτήτων, από το Μεγάλο Αλέξανδρο έως το Μεγάλο Κωνσταντίνο, αντιλαμβάνεται κανείς κάτι που διαπερνά τα σύνορα και τις εποχές: ότι η δημιουργική αναζήτηση του ανθρώπινου πνεύματος, ότι ο ίδιος ο αγώνας των λαών για επιβίωση και εξέλιξη, υπερβαίνουν εν τέλει κάθε κρίση. Και πως, ό,τι έμοιαζε, συχνά, με τέλος, δεν ήταν παρά μια καινούρια αρχή. Είμαι βέβαιος ότι η σημαντική αυτή έκθεση θα έχει επιτυχία και στη νέα φιλόξενη στέγη της στη Βουλγαρία και προσβλέπω στη συνέχιση της συνεργασίας των Ελλήνων και των Βουλγάρων αρχαιολόγων και των άλλων ειδικών σε επόμενα, φιλόδοξα πολιτιστικά σχέδια. Πάνος Παναγιωτόπουλος Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού 13

15 14

16 Η επιτυχία της εξαίρετης έκθεσης «Σφραγίζοντας την Ιστορία. Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία» στη Φιλιππούπολη (Plovdiv) εγγυάται αφ εαυτής ένα εξίσου επιτυχημένο αποτέλεσμα και στη Σόφια. Το πλούσιο θεματολόγιο της εν λόγω έκθεσης τονίζει το βάθος και το μέγεθος του Ελληνικού πολιτισμού και προβάλλει την καταλυτική του συνεισφορά στην οικονομικο-κοινωνικο-πολιτική ζωή, εν προκειμένω, της Κλασικής εποχής. Σφραγίδες, νομίσματα, λήκυθοι, πήλινα μετάλλια, συνολικά 195 μοναδικά εκθέματα εκπροσωπούν τα ανεκτίμητα επιτεύγματα του Ελληνικού πολιτισμού διαμέσου των αιώνων. Η οργάνωση μιας τέτοιας έκθεσης στη Βουλγαρία, ένα τόπο όπου άκμασαν σπουδαίοι πολιτισμοί, είναι κάτι το φυσικό. Και βέβαια η φιλοξενία αυτής της έκθεσης στη Σόφια αποδεικνύει τον εγνωσμένο δυναμισμό της πόλεως όσον αφορά στα πολιτιστικά θέματα, λαμβάνοντας υπόψη και την ισχυρή υποψηφιότητά της για ευρωπαϊκή πολιτιστική πρωτεύουσα. Προσωπικά, μου περιποιεί ιδιαίτερη τιμή να γίνομαι μάρτυρας της πραγματοποίησης αυτής της εξαίσιας έκθεσης στη Σόφια, κατά τη διάρκεια της οποίας θα σηματοδοτηθεί και η έναρξη της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα ήθελα να απευθύνω θερμά συγχαρητήρια σε όλους όσους συνέβαλαν στην οργάνωση αυτής της ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσας έκθεσης. Δημοσθένης Στωίδης Πρέσβυς της Ελλάδος στη Βουλγαρία 15

17 16

18 Η έκθεση ελληνικών αρχαιοτήτων «Σφραγίζοντας την Ιστορία. Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία» που διοργανώνεται στο Μουσείο του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας στη Σόφια της Βουλγαρίας από το Νομισματικό και το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, επιχειρεί να γνωρίσει στους επισκέπτες τη σπουδαιότητα και την ιστορική βαρύτητα του ελληνικού πολιτισμού διαμέσου των αιώνων. Στην έκθεση παρουσιάζεται ένα σύνολο 195 αρχαίων έργων που προέρχονται από ελληνικά μουσεία και εφορείες αρχαιοτήτων, ορισμένα από τα οποία εμφανίζονται για πρώτη φορά στο κοινό εκτός Ελλάδας. Τα αντικείμενα αυτά, φορείς του ελληνικού πολιτισμού και ιστορικές μαρτυρίες της εποχής τους, χρονολογούνται από τη Νεολιθική εποχή ως και το τέλος του 19ου αιώνα, με έμφαση στην Κλασική, Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο. Διασχίζοντας ένα τεράστιο χρονικό, πολιτιστικό και ιστορικό ορίζοντα τα εκθέματα αντικατοπτρίζουν τα σημαντικότερα επιτεύγματα του ελληνικού πνεύματος που θέτει τον άνθρωπο στη βάση όλων των ζητημάτων. Τα εκθέματα λειτουργούν δυναμικά, μεταδίδοντας χιλιετίες μετά τη δημιουργία τους ισχυρά μηνύματα για τη λειτουργία των θεσμών, αλλά και την πορεία της ελληνικής ιστορίας. Η υιοθέτηση των σφραγιστικών συστημάτων ξεκινά από την αρχέγονη ανάγκη για την ατομική διάκριση και οδηγεί στην ανάπτυξη των συναλλαγών και της εμπορικής δραστηριότητας. Σε όλες τις εποχές της ελληνικής ιστορίας, παράγοντας καθοριστικός για την οικονομική, πολιτική και κοινωνική οργάνωση υπήρξε η θάλασσα, η μεγάλη οδός των οργανωμένων ελληνικών αποικιακών επιχειρήσεων και των εμπορικών σχέσεων. Η κορυφαία στιγμή της πολιτικής, πολιτειακής και πνευματικής εξέλιξης, η αρχαία ελληνική Δημοκρατία, εμφανίζεται, όχι τυχαία, μαζί με την ανάπτυξη της ελληνικής Παιδείας, που τα ανθρωπιστικά της ιδεώδη συνεχίζουν να αποτελούν ζητούμενο και του σύγχρονου κόσμου. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες, κορυφαίο αθλητικό γεγονός, έγιναν θεσμός ισχυρός και δεσμός συνεκτικός, και η ανάγκη της ύπαρξής τους οδήγησε στη σύγχρονη αναβίωση τους μετά το Άνθρωποι και γεγονότα, πρόσωπα εξουσίας και καθοριστικές στιγμές της αρχαίας ελληνικής ιστορίας, αποτυπώνονται ανεξίτηλα στα σύγχρονά τους αντικείμενα και καταγράφουν πληροφορίες πολύτιμες που αλλιώς θα είχαν χαθεί. Η ανάγκη της πίστης στο θείο και η άσκηση της λατρείας διαχρονικά παρακολουθούν το βαθύ πνευματικό ταξίδι που οδήγησε τον ελληνισμό από το Δωδεκάθεο του Ολύμπου στο μονοθεϊσμό της Χριστιανικής θρησκείας. Η διοργάνωση της έκθεσης αυτής γίνεται στο πλαίσιο των πολιτιστικών επαφών των δύο χωρών, Ελλάδας και Βουλγαρίας. Ευχή όλων είναι παρόμοιες πρωτοβουλίες να συνεχιστούν και από τις δύο πλευρές και η σύσφιξη των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων να συνοδευτεί και από τη γόνιμη ανταλλαγή πνευματικών αγαθών στο πεδίο του πολιτισμού. Ευχαριστίες οφείλονται στον υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Πάνο Παναγιωτόπουλο, που αγκάλιασε με θέρμη τη συνέχιση του εγχειρήματος και τη μεταφορά της έκθεσης από τη Φιλιππούπολη στη Σόφια, καθώς και στον εμπνευστή της ιδέας αυτής Δρα Γεώργιο Κακαβά, Διευθυντή του Νομισματικού Μουσείου και Αναπληρωτή Διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, ο οποίος ανέλαβε το συντονισμό και την οργάνωση της έκθεσης. Ευχαριστίες οφείλονται επίσης στη Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, στους Βούλγαρους συναδέλφους που φιλοξενούν την έκθεση, στην ελληνική ομάδα εργασίας της έκθεσης και στα κατά τόπους Μουσεία και τις Εφορείες Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, που συνεισέφεραν αντικείμενα και ετοίμασαν τα λήμματα του καταλόγου της Έκθεσης. Δρ Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού 17

19 18

20 Το Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας με Μουσείο της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών στη Σόφια με χαρά αποδέχθηκε την πρόταση του Δρα Γεώργιου Κακαβά, Διευθυντή του Νομισματικού Μουσείου και Αναπληρωτή Διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στην Αθήνα, να μεταφερθεί η ενδιαφέρουσα έκθεση «Σφραγίζοντας την Ιστορία. Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία» στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, μετά την πραγματοποίησή της στο Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο στη Φιλιππούπολη (Plovdiv). Τώρα έχουμε τη μεγάλη ευκαιρία να παρουσιάσουμε στο ευρύτερο κοινό τόσο τους Βούλγαρους όσο και τους ξένους μία τόσο αξιόλογη συλλογή γνωστών μνημείων, που φυλάσσονται σε μεγάλα ελληνικά μουσεία, και να ανακαλύψουμε τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές του Ελληνικού πολιτισμού: την επωφελή σχέση των Ελλήνων με τη θάλασσα, την Αθηναϊκή δημοκρατία, που χαρακτηρίζεται από την άμεση συμμετοχή όλων των πολιτών στη διαδιακασία λήψης αποφάσεων, τη φιλοσοφία και την παιδεία, το Ολυμπιακό Ιδεώδες και την επίδρασή του στους θεσμούς, την τέχνη και τη λογοτεχνία του αρχαίου κόσμου και των κοινωνιών του, καθώς και την ιδέα της ελευθερίας, της αυτονομίας, του πατριωτισμού και της γενναιότητας των Ελλήνων κατά τους Περσικούς Πολέμους. Η έκθεση περιλαμβάνει μνημεία που φέρουν απεικονίσεις περίφημων ηγεμόνων, όπως του Φιλίππου Β, του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Ιουλίου Καίσαρα, του Οκταβιανού Αυγούστου, του Σεπτιμίου Σεβήρου και του Μεγάλου Κωνσταντίνου, δίνοντάς μας τη δυνατότητα να τονίσουμε τη σπουδαιότητα μερικών από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της ιστορίας. Τέλος, μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της θρησκείας μέσα στους αιώνες με αντικείμενα από τη Μυκηναϊκή εποχή έως και την Ύστερη Αρχαιότητα. Στη Βουλγαρία λέμε ότι οι γείτονες είναι πιο σημαντικοί από τους συγγενείς. Ελπίζω η πραγματοποίηση αυτής της έκθεσης να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς μία διαρκή και επιτυχή συνεργασία με τα Ελληνικά Μουσεία. Είμαι πεπεισμένος ότι τέτοια πολιτιστικά γεγονότα μας βοηθούν να βρούμε τα κοινά στοιχεία που μοιραζόμαστε με τους γείτονές μας και τελικά να βγάλουμε στην επιφάνεια τα καλύτερα χαρακτηριστικά μας. Αναπληρωτής Καθηγητής Δρ Lyudmil Vagalinski Διευθυντής Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας με Μουσείο Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών 19

21 Εισαγωγή O φιλοσοφικός στοχασμός, οι θεσμοί, η τέχνη και η λογοτεχνία του δυτικού κόσμου έχουν επηρεασθεί από την ακατάλυτη δύναμη του ελληνικού πολιτισμού, που αναδύθηκε και μετασχηματίσθηκε στον ανατολικό μυχό της Μεσογειακής λεκάνης και, στη συνέχεια, εξαπλώθηκε έως τα πέρατα της Ευρώπης και την Ασία. Aπό τις πρώτες οργανωμένες κοινωνίες της Νεολιθικής εποχής, στο μετασχηματισμό των κοινωνικών δομών κατά την πρώιμη Εποχή του Χαλκού, τη λαμπρή εποχή των ανακτόρων της Κρήτης και της ηπειρωτικής Ελλάδας, στη δημιουργία της πόλης-κράτους, ο ελληνικός πολιτισμός προσέφερε στην ανθρωπότητα μοναδικούς θεσμούς και ιδέες: την τελειοποίηση του αλφαβήτου, το δημοκρατικό πολίτευμα και την ανθρώπινη κλίμακα στην κοινωνία και την τέχνη. Ο γεωγραφικός διαμελισμός της χώρας σε μικρές εδαφικές ενότητες ενθάρρυνε το σταθερό προσανατολισμό προς τη θάλασσα και την ανάπτυξη των πόλεων-κρατών. Η εξάπλωση του δικτύου των εμπορικών δρόμων στο Αιγαίο και κατόπιν στη λεκάνη της Μεσογείου κατά την εποχή του Χαλκού, η θεμελιώδους σημασίας νικηφόρα έκβαση των Περσικών Πολέμων, όπως και η Αθηναϊκή Ηγεμονία αργότερα, στηρίχθηκαν στο ναυτικό δαιμόνιο των Ελλήνων. Η ναυσιπλοΐα και το εμπόριο, ο αποικισμός και η καθιέρωση του νομίσματος ήταν καθοριστικοί παράγοντες για την ανάπτυξη της πόλης-κράτους, αυτής της πρωτότυπης μορφής κοινωνικοπολιτικής οργάνωσης. Στην ευσύνοπτη αυτή πολιτική κοινωνία ταυτίσθηκαν οι κυβερνώντες με τους κυβερνωμένους, ο πολιτικός με το στρατιωτικό και το δικαστικό τομέα, ενώ η θρησκεία συνυφάνθηκε με το δημόσιο και ιδιωτικό βίο. Στην πιο προοδευτική της μορφή, η πολιτειακή αυτή δομή εμφανίσθηκε στην άμεση, συμμετοχική, ριζοσπαστική δημοκρατία της Αθήνας κατά 20

22 τον 5ο και 4ο αιώνα π.χ. Η συμπεριφορά του ελεύθερου πολίτη ήταν θεμελιώδης για την αυτονομία, την ενότητα, την αυτάρκεια και την ευημερία της πόλης του, αφού αυτός είχε το προνόμιο να άρχει και να άρχεται, να δικάζει και να αποφασίζει για την τύχη της. Η παιδεία βασιζόμενη στο λόγο, τη μουσική και τη φυσική άσκηση και με έδρα το Γυμνάσιο προετοίμαζε τον πολίτη για την άσκηση των καθηκόντων του και την υπεράσπιση της πατρίδας του, με πρότυπο το καλός κἀγαθός. Η επιτυχία της αγωγής κρινόταν και στους στεφανίτες αγώνες, οι οποίοι τελούνταν στα ιερά πανελλήνιας εμβέλειας. Εκεί αντανακλούσε και το κύρος των πόλεων μέσω των αφιερωμάτων και της αίγλης των αντιπροσωπειών. Οι αθάνατοι, ανθρωπόμορφοι θεοί των Ελλήνων ήταν μέρος του σύμπαντος και αναμειγνύονταν στις υποθέσεις των ανθρώπων. Η διαμόρφωση του πανθέου, της μυθολογίας και των λατρευτικών πρακτικών παρακολούθησε την εξέλιξη της πόλης-κράτους. Με το Μέγα Αλέξανδρο και τους Διαδόχους του οι θεσμοί και οι πρακτικές του ελληνικού πολιτισμού (διοίκηση, οικονομία, αρχιτεκτονική, καλές τέχνες) διαδόθηκαν στα μεσογειακά παράλια και την καρδιά της Ασίας. Εμβολίασαν τους τοπικούς πολιτισμούς και εκτέθηκαν σε αυτούς. Μια νέα τροπή πήρε η Ιστορία της Δύσης με την επιλογή του Μεγάλου Κωνσταντίνου να μεταφέρει το 324 μ.χ. την πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στην Κωνσταντινούπολη, στο σημείο όπου η Ευρώπη συναντά την Ασία. Με κληρονομιά τους ρωμαϊκούς θεσμούς, την ελληνική γλώσσα και την υιοθέτηση του Χριστιανισμού, ως νέας πνευματικής επιλογής και συνεκτικού παράγοντα, το ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος θα μετασχηματισθεί σε κραταιό πολιτικό μόρφωμα με ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα και οικουμενική ακτινοβολία, τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Η έκθεση Σφραγίζοντας την Ιστορία: Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία προσδοκά να ρίξει φως σε καίριους σταθμούς της τρισχιλιετούς διαδρομής των Ελλήνων, που άφησαν τα ανεξίτηλα σημάδια τους στην Ιστορία. Παρουσιάζονται σπάνια, όλως ιδιαίτερα και μοναδικά αντικείμενα, που άφησαν το αποτύπωμά τους στην Ιστορία, είτε με τη μορφή πορτραίτων των πρωταγωνιστών της, είτε ως άμεσες πηγές μείζονων ιστορικών και πολιτικών γεγονότων, είτε, τέλος, ως πανανθρώπινες κοινωνικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές έννοιες και αξίες. Η έκθεση, επικεντρωμένη σε αρχαιότητες από Ελ- ληνικά Μουσεία (εκτός από ένα συμβολικό έργο από τη Βουλγαρία), χωρίζεται σε έξι θεματικές ενότητες: Στην Α Ενότητα που πραγματεύεται την ιστορία της σφράγισης παρουσιάζονται σφραγίδες, σφραγίσματα και σφραγιδόλιθοι της προϊστορικής, κυρίως, περιόδου, ως απόδειξη της ανάγκης του έλλογου ανθρώπου για διάκριση και ταυτοποίηση. Στη Β Ενότητα με θέμα «Μέγα τὸ τῆς θαλάσσης κράτος» τεκμηριώνεται η κυριαρχία των Ελλήνων στη θάλασσα και τονίζεται ο καθοριστικός ρόλος της στην εμπορική, πολιτική, οικονομική και πνευματική παντοκρατορία των Ελλήνων κατά την αρχαιότητα. Η Γ Ενότητα «Δημοκρατία και Παιδεία» εστιάζει στην οικουμενικά μοναδική συμβολή του αρχαίου ελληνικού πνεύματος στη γένεση της Δημοκρατίας και την ανάπτυξη της Παιδείας. Η Δ Ενότητα «Νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεί» σχολιάζει το Ολυμπιακό Ιδεώδες. Οι Πανελλήνιοι αγώνες αποτελούν απόδειξη της ευγενούς άμιλλας και της συμφιλίωσης ανθρώπων και λαών. Η αναβίωσή τους, το 1896, επαναπροσδιορίζει το πνεύμα του εὖ ἀγωνίζεσθαι στη νεώτερη και σύγχρονη ιστορική περίοδο. Η Ε Ενότητα με θέμα «Ηγεμόνες και Γεγονότα», αναφέρεται στον Ηγέτη, ως το Πρόσωπο της Ιστορίας και το Γεγονός, τη Σφραγίδα της Ιστορίας. Επικεντρώνεται σε ιστορικά γεγονότα παγκόσμιας εμβέλειας και σπουδαιότητας, όπως τα Μηδικά, και σε σημαντικές ιστορικές προσωπικότητες, που διακρίθηκαν στην πολιτική, στρατιωτική και πολιτιστική ζωή, από τους Μακεδόνες βασιλείς έως τον ιδρυτή του βυζαντινού κράτους, όπως ο Φίλιππος Β, ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Ιούλιος Καίσαρας, ο Οκταβιανός Αύγουστος ή ο Μέγας Κωνσταντίνος. Η ΣΤ Ενότητα «Από τον Όλυμπο στον Ουρανό» πραγματεύεται τα θρησκευτικά πράγματα από το Δωδεκάθεο έως το Χριστιανισμό. Μέσα από τα εκθέματα καταγράφονται η θρησκευτική πίστη και η λατρεία, αρχέγονα και μείζονα χαρακτηριστικά του ιδιωτικού και δημοσίου βίου από την αρχαιότητα μέχρι την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, ενώ προβάλλονται ιδιαίτερα το Δωδεκάθεο, η μετάβαση στο μονοθεϊσμό και η τελική επικράτηση του Χριστιανισμού. Η έκθεση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Ελλάδος στη Βουλγαρία. Η ενεργής εμπλοκή της αντιπροσωπείας μας ήταν ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση της επιτυχίας του εγχειρήματός μας. Οι Βουλγαρικές πολιτιστικές και πολιτικές αρχές ενστερνίστηκαν εγκάρδια την προσπάθειά μας, χωρίς να κά- 21

23 22

24 νουν εκπτώσεις στις προσπάθειές τους για το καλύτερο αποτέλεσμα. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο παρέχει στην έκθεση 71 έργα τέχνης και το Νομισματικό Μουσείο 95. Οι Α, Γ, Δ, Θ, Ι, ΙΔ Εφορείες Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης συνέβαλαν με 29 αρχαιότητες. Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο Μουσείο του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας στη Σόφια από τις 7 Νοεμβρίου 2013 έως τις 9 Φεβρουαρίου Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως τον Δρ Luydmil Vagalinski, καθώς και τους συνεργάτες του Δρ Maria Reho, Δρ Kamen Boyadzhiev, Pavlina Ilieva, Δρ Petya Andreeva και Δρ Krassimira Karadimitrova για την εξαίρετη συνεργασία μας και την πάντα άμεση και πρόθυμη ανταπόκρισή τους στις ανάγκες της έκθεσης. Ο άνθρωπος πίσω από την αρχική ιδέα της έκθεσης στο Plovdiv ήταν ο κ. Νικόλαος Πιπερίγκος, πρώην Πρόξενος της Ελλάδος στο Plovdiv, ενώ η μεταφορά της έκθεσης στο Μουσείο του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας στη Σόφια ήταν μία πρόταση του πρώην Πρέσβυ της Ελλάδος στη Βουλγαρία, κ. Θρασύβουλου Σταματόπουλου. Η συνέχιση του εγχειρήματός μας αγκαλιάστηκε με θέρμη από τον νυν Πρέσβυ της Ελλάδος στη Βουλγαρία A. E. κ. Δημοσθένη Στωίδη. Η διοργάνωση και η υλοποίηση της έκθεσης δεν θα είχε καταστεί δυνατή χωρίς τη συνεργασία και τη συμβολή ενός μεγάλου αριθμού φορέων, αλλά και ανθρώπων διαφόρων ειδικοτήτων. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλο το προσωπικό του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Νομισματικού Μουσείου, αρχαιολόγους, συντηρητές, τεχνικούς κ.ά., οι οποίοι δούλεψαν σκληρά, προσφέροντας ο καθένας με τον τρόπο και τις δυνατότητές του για την πραγμάτωση αυτού του οράματος. Ιδιαίτερα ευχαριστώ την ιστορικό-νομισματολόγο Γιόρκα Νικολάου, τον τεχνικό Η/Υ Νίκο Σουγλέ, καθώς και το μουσειογράφο Σταμάτη Ζάννο για την εξαίρετη συνεργασίας μας κατά τη μελέτη, προετοιμασία και πραγματοποίηση της έκθεσης. Θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω την αρχαιολόγο Στέλλα Δρένη και τον γραφίστα Κώστα Κάτσουλα για τον άρτια επιμελημένο και καλαίσθητο κατάλογο. Τέλος, αφιερώνω τον κατάλογο της έκθεσης στη μνήμη της αρχαιολόγου Δρος Πολυξένης Μπούγια, που στήριξε με όλη της τη δύναμη αυτό το εγχείρημα μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής της. Το Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο του Plovdiv ανέλαβε τη μετάφραση του καταλόγου στα Βουλγαρικά στην πρώτη του έκδοση. Το Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας με Μουσείο στη Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών ανέλαβε τη φιλοξενία της ομάδας εργασίας, καθώς επίσης και την εκτύπωση του έντυπου συνοδευτικού υλικού της έκθεσης. Η κάλυψη των εξόδων μεταφοράς είναι προσφορά των Olympic Airways και Aegean, καθώς και της μη κυβερνητικής οργάνωσης Συμμαχία για την Ελλάδα. Η μεταφορά των αρχαιοτήτων όπως και η ασφάλισή τους πραγματοποιήθηκαν με την ενίσχυση του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, της Alpha Bank παράρτημα Βουλγαρίας, του Ιδρύματος Ωνάση, και των εταιρειών ΙΚΕΑ και ΑΚΤΩΡ Βουλγαρίας. Τέλος, μεταξύ των λοιπών χορηγών χρήζουν ιδιαίτερης μνείας και ευχαριστιών ο τομέας Βουλγαρίας της ΑΗΕ- ΡΑ, οι Φίλοι του Νομισματικού Μουσείου, οι εταιρείες Kalamaris Ltd Total Management Sales Force Services, 360xpert Advance Imaging Solution, Orphee Beinoglou International Forwarders S.A. και Gras Savoye Willis S.A. Τέλος, το Νορβηγικό Ινστιτούτο Αθηνών σε συνεργασία με το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Νομισματικό Μουσείο στην Αθήνα διοργανώνουν συνέδριο με θέμα: «Ο θεσμός της χορηγίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα» προς τιμήν των χορηγών που ενίσχυσαν την έκθεση Σφραγίζοντας την Ιστορία: Θησαυροί από Ελληνικά Μουσεία. Το συνέδριο πραγματοποιείται στο αμφιθέατρο του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη στις 7, 8 και 9 Φεβρουαρίου Δρ Γεώργιος Κακαβάς Διευθυντής Νομισματικού Μουσείου, Αθήνα Αναπληρωτής Διευθυντής Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Αθήνα 23

25

26 Ιστορία της Σφράγισης

27 26

28 Ιστορία της Σφράγισης Κατά τη Νεολιθική εποχή ( /3000 π.χ.) αναπτύχθηκαν στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολίας σημαντικοί πολιτισμοί με κοινωνική οργάνωση, προηγμένη τεχνολογία στην παραγωγή χρήσιμων για την καθημερινή ζωή προϊόντων, και σύνθετα δίκτυα ανταλλαγών. Η Ελλάδα, ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία, μετέχει ενεργά στο πολιτισμικό πλαίσιο της βαθιάς αυτής αλλαγής, το οποίο χαρακτηρίζεται ως η αρχή του παραγωγικού σταδίου. Οι σφραγίδες εμφανίζονται ήδη από τις πρώιμες φάσεις της Νεολιθικής εποχής. Πρόκειται για μικρά αντικείμενα, συνήθως κωνικού σχήματος φτιαγμένα από πηλό ή μαλακές πέτρες και σπανιότερα από οστό, με λαβή συμπαγή ή διάτρητη. Στο κάτω μέρος βρίσκεται η σφραγιστική επιφάνεια, το σχήμα της οποίας ακολουθεί το διακοσμητικό, συνήθως βαθύ, ανάγλυφο. Τα μοτίβα είναι απλά, γεωμετρικά, με ομόκεντρους κύκλους, σπείρες, ενάλληλες γωνίες και ρόμβους, παράλληλες ευθείες ή κυματιστές γραμμές (αρ. κατ. 1-2). Η χρονική και γεωγραφική κατανομή τους, χωρίς να είναι σταθερή και ομοιογενής, εντοπίζεται καθ όλη τη διάρκεια της Νεολιθικής περιόδου στον ελλαδικό χώρο. Όπως προκύπτει από τα ανασκαφικά δεδομένα, η κατασκευή τους εντάσσεται στις παραγωγικές δραστηριότητες της κοινότητας, αποτελώντας μέρος του νεολιθικού νοικοκυριού. Οι λίθινες σφραγίδες, η κατασκευή των οποίων απαιτεί επιδεξιότητα, τεχνογνωσία και χρόνο, θεωρούνται προϊόντα ειδικευμένων εργαστηρίων παραγωγής. Τόσο στις πήλινες όσο και στις λίθινες σφραγίδες διακρίνονται κοινά διακοσμητικά μοτίβα με την κεραμική. Παράλληλα, και παρά τις πολιτιστικές διαφορές, οι ομοιότητες διακοσμητικών μοτίβων, όπως ο λαβύρινθος (αρ. κατ. 3), η σπείρα, οι κυματοειδείς γραμμές, τα ζιγκ-ζαγκ, οι εμπίεστες στιγμές, με μοτίβα άλλων οικισμών υπογραμμίζουν τις διακοινοτικές κοινωνικές σχέσεις και την επικοινωνία των ομάδων. Η διερεύνηση των χρήσεων, των λειτουργιών ακόμα και της ταυτότητας των χρηστών των αντικειμένων αυτών παραμένει αινιγματική. Η ανάγνωσή τους, στην οποία χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο και η εθνογραφική έρευνα, παραπέμπει σε πολλαπλές ερμηνείες όπως, η διακόσμηση υφασμάτων, του ανθρώπινου δέρματος, η σφράγιση του ψωμιού, αλλά και ως διακριτικό ιδιοκτησίας σε δέρματα ζώων, ως κόσμημα, ως σύστημα μέτρησης, ακόμα και ως είδος πρωτο-αλφάβητου. Από το τέλος της Νεολιθικής περιόδου και στην αρχή της τρίτης χιλιετίας παρατηρείται σταδιακά μετασχηματισμός των κοινωνικών και οικονομικών δομών, ο οποίος οδηγεί στη μακρά περίοδο της Εποχής του Χαλκού, που ξεκινά περίπου στα μέσα της τέταρτης χιλιετίας. Τα χαρακτηριστικά της νέας εποχής είναι η αύξηση του πλεονάσματος, η ανάδυση των πρωτοαστικών κέντρων στα νησιά του Αιγαίου, στα παράλια της Μικράς Ασίας, την Πελοπόννησο και την Κρήτη, η εντατικοποίηση της επεξεργασίας και χρήση των μετάλλων, και μέσω του θαλάσσιου εμπορίου η δημιουργία νέων, ευρύτερων δικτύων ανταλλακτικών επαφών. Ως μέρος του υλικού πολιτισμού οι σφραγίδες, τα σφραγίσματα και οι σφραγιδόλιθοι έχουν τώρα διακριτό και ανιχνεύσιμο αρχαιολογικά ρόλο που οφείλεται στις επαφές με τους μεγάλους πολιτισμούς της ανατολικής Μεσογείου. Αποτυπώνουν τις μεταβολές στην κοινωνική διαστρωμάτωση, κατοχυρώνουν την ατομική ιδιοκτησία, σε αντίθεση με τη συλλογικότητα της Πρώιμης Νεολιθικής εποχής. Τελικά, με την ανάδυση των ανακτορικών κέντρων, στη μινωική Κρήτη και τη μυκηναϊκή Ελλάδα, και την εγκαθίδρυση κρατικών δομών εξουσίας, γίνονται εργαλεία μαζί με τη γραφή, ενός συγκεντρωτικού συστήματος που ελέγχει και αναδιανέμει την παραγωγή αγαθών και το εσωτερικό και εξωτερικό εμπόριο. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, αποκτούν θρησκευτικό και μαγικό/αποτροπαϊκό χαρακτήρα, τον οποίο και διατηρούν στους επόμενους αιώνες, βρίσκονται ως αναθήματα σε ιερά, φοριούνται ως κόσμημα στο λαιμό ή στο χέρι, συνοδεύουν τους νεκρούς. Σε μια μοναδική περίπτωση, στο θολωτό τάφο του Βαφειού στη Λακωνία, ένα σύνολο σαράντα ενός σφραγιδολίθων, πανόραμα της μινωικής και μυκηναϊκής σφραγιδογλυφίας, κατατίθενται, σε μια ένδειξη υπερβολής, ως πολύτιμα συλλεκτικά αντικείμενα, αλλά και ως σύμβολα πλούτου και εξουσίας, στην ταφή του ηγεμόνα. Οι σφραγίδες της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στην ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου συνεχίζουν να κατασκευάζονται με τα ίδια υλικά, πηλό και μαλακές πέτρες, αλλά έχουν χαρακτηριστικά μικρότερο μέγεθος από τις νεολιθικές. Στη δεύτερη φάση της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (ΠΕ ΙΙ, π.χ.) 27

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. Ομηρική εποχή Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. 1100 π.χ.: Εναρξη της ελληνικής ιστορίας. 11 ος 9 ος αιώνας:οι

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΑ ΠΗΛΙΝΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μεσοποταμία-Σουμέριοι Μέσα 4ης χιλιετίας π.χ. Σφηνοειδής γραφή Τρόπος γραφής που

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - 3o ΕΠΙΠΕΔΟ

ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - 3o ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - 3o ΕΠΙΠΕΔΟ 1 Μέρος από την τοιχογραφία του «Ελαιώνα» που βρέθηκε στην Κνωσό, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Αρχαιολογικό Μουσείο 2 Τοιχογραφία από το Ανάκτορο της Κνωσού. Εικονίζει σκηνή γιορτής

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Την Τετάρτη 21 Νοεµβρίου 2012 το µάθηµα της ιστορίας της Α Γυµνασίου πραγµατοποιήθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2012 «Ευρώπη μια Κοινή Κληρονομιά» 28-30 Σεπτεμβρίου 2012 Υλικός & Άυλος Πολιτισμός : Κρίσεις - Συνέχειες και Ασυνέχειες ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τη Μεσοχαλκή στην Υστεροχαλκή Στην αρχή της ΥΧ περιόδου η εικόνα σε κάθε περιοχή παραμένει η ίδια με τη ΜΧ, με εξαίρεση την Ηπειρωτική Ελλάδα. Κρήτη: η ανακτορική κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΙΛΛΑΣ ΠΝΕΥΜΑ. στην αρχαία Ελλάδα. Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΗΣ

ΑΜΙΛΛΑΣ ΠΝΕΥΜΑ. στην αρχαία Ελλάδα. Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΗΣ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΙΛΛΑΣ στην αρχαία Ελλάδα Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Νομισματική Συλλογή Alpha Bank, Πανεπιστημίου 41, 102 52, Αθήναι, Τηλ. 210 326 2460-1 www.alphanumismatics.gr, numismatic@alpha.gr εκέμβριος 2014 Νέα Έκθεση: Η

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης ΑΡΧΑΊΑ χρώματα Μικρά μυστικά τέχνης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιστορία της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα 3 5 Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη 3 5 Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων. Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού ΠΜΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Τόποι/ταυτότητες/ φυσική και πολιτιστική κληρονομιά: κρίσι-μα θέματα στρατηγικού σχεδιασμού Εορτασμός Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς «Κρίσεις: συνέχειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Ελλάδα Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χάρτης με οικισμούς της υστεροελλαδικής περιόδου Είναι ο πρώτος ελληνικός πολιτισμός Προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ Α ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ, ΕΡΕΥΝΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Κρητομυκηναϊκή μικροτεχνία

Κρητομυκηναϊκή μικροτεχνία Κρητομυκηναϊκή μικροτεχνία Κωδικός μαθήματος ΑΠΡ 567 Διδάσκων: Α. Βλαχόπουλος Χειμερινό εξάμηνο 2011-12 12 Η ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Οστό, κέρας, όστρεο, δόντια ΑΝΩΤΕΡΗ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Χάντρες από δόντια

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους»

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» «Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας-Κώστας Γ. Μάνθος, MSc Αρχιτέκτων Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Λαύρειο, 14 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Ιστορία ΤΑΞΗ: Α ΒΑΘΜΟΣ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5. 6. 2013 ΥΠΟΓΡ. ΚΑΘ/ΤΗ:... ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 2 ώρες ΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑ...Τμήμα...Αρ...

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη

Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη 1. Σημασία του Νείλου για την οικονομία της Αιγύπτου. Σελ. 21. Προσοχή στο παράθεμα της ίδιας σελίδας. 2. Κοινωνική οργάνωση στην αρχαία Αίγυπτο. Σελ. 22 3. Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Παναγιώτης Καπλάνης Διδάσκων: Ανδρέας Βλαχόπουλος Σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας Υπουργός Αναπληρωτής Υπουργός Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας Εκπαιδευτικής Πολιτικής & Θρησκευμάτων Πολιτικής Τομέων & Δ. Ανθρ. Πόρων Υ Γενική Οικονομικών Υπηρεσιών Υ Γενική και Γενική Αναστήλωσης, Μουσείων

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα «Χαίρε και Πίει ή αλλιώς στην υγειά μας!»

1. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα «Χαίρε και Πίει ή αλλιώς στην υγειά μας!» ΑΘΗΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται Εκπαιδευτικά Προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

7o Ταξίδι στην Θράκη. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

7o Ταξίδι στην Θράκη. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. 7o Ταξίδι στην Θράκη Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. 7o Ταξίδι στην Θράκη Δευτέρα, 17 Αύγουστος 2015 Παραλία Μακρύαμμου Παραδεισένια και πλήρως εξοπλισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Η προληπτική συντήρηση των μνημείων

Η προληπτική συντήρηση των μνημείων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ/ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η προληπτική συντήρηση των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία]

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ειδικές μορφωτικές εκδηλώσεις 2014 2015 www.eie.gr Νέες προσεγγίσεις στην Ιστορία του Νότου της Ρωσικής Aυτοκρατορίας, 1784-1914 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Εμμανουήλ Βαρβούνης, 5 Καθηγητής 3. Θεωρία και Μεθοδολογία. Αντώνιος Μπαρτσιώκας, τη Φυσική Ανθρωπολογία* Γεώργιος Αγελαρίδης, ΕΕΔΙΠ.

Εμμανουήλ Βαρβούνης, 5 Καθηγητής 3. Θεωρία και Μεθοδολογία. Αντώνιος Μπαρτσιώκας, τη Φυσική Ανθρωπολογία* Γεώργιος Αγελαρίδης, ΕΕΔΙΠ. Συνοπτικός κατάλογος διδασκόμενων μαθημάτων ακαδημαϊκού έτους 2013 2014 Α. Υποχρεωτικά μαθήματα (Υ) Α εξάμηνο (χειμερινό εξάμηνο 2013 2014) Α/Α Αριθμός Διδάσκων πιστωτικών μονάδων / 1. Εισαγωγή στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Ο Λαβύρινθος. Ο μύθος αναφέρει ότι στα υπόγεια του παλατιού της Κνωσού υπήρχε ο λα3ύρινθος, ένα περίπλοκο κτίριο. Αν κάποιος έμπαινε μέσα χανόταν και δεν μπορούσε να ξανα3γεί.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα