«Ο Κρητικός» και το τετράδιο Ζ 11 του Σολωμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Ο Κρητικός» και το τετράδιο Ζ 11 του Σολωμού"

Transcript

1 «Ο Κρητικός» και το τετράδιο Ζ 11 του Σολωμού Περίληψη Ειρήνη Ιωσηφίδου, Φιλόλογος Ο «Κρητικός», ποίημα σταθμός στην ποιητική πορεία του Σολωμού, αποτέλεσε το πρώτο από τα σημαντικά ποιήματα της ώριμης περιόδου του ποιητή. Η σολωμική έρευνα σχετικά με το τετράδιο Ζ 11 στο οποίο ανήκει το ποίημα οδηγούσε σε σύγχυση, καθώς προέκυπτε πλήθος αναπάντητων ερωτηματικών. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να παρουσιάσει με συνοπτικό τρόπο το τετράδιο Ζ 11 επεξηγώντας στον αναγνώστη πώς ο Σολωμός σχεδίαζε ένα μεγάλο συνθετικό έργο, το οποίο θα είχε 1000 στίχους και θα αποτελούνταν από 8 ποιήματα (4 λυρικά και 4 σατιρικά). Στη συνέχεια, παρατίθενται οι σημαντικότερες απόψεις μελετητών σχετικά με την αποσπασματικότητα του σολωμικού έργου και πιο συγκεκριμένα επιχειρείται να απαντηθεί το μεγάλο ερώτημα κατά πόσο «Ο Κρητικός» αποτελεί ή όχι απόσπασμα. Επιπροσθέτως, γίνεται ειδική μνεία για τις «εποχές» του «Κρητικού» και τα χρονικά επίπεδα της αφήγησης, καθώς η αφήγηση δεν είναι ευθύγραμμη λόγω της πληθώρας «αναλήψεων» και «προλήψεων». 1. Συνοπτική παρουσίαση του τετραδίου Ζ 11 Ο Ιάκωβος Πολυλάς είναι έως σήμερα ο μοναδικός «κριτικός» εκδότης του Σολωμού, καθώς είναι εκείνος που έδωσε στα τελευταία έργα του ποιητή τη μορφή με την οποία είναι έως σήμερα γνωστά. Ο Πολυλάς κατέταξε τα αποσπάσματα σύμφωνα με το νόημα του έργου και διάλεξε από τις πολλές παραλλαγές τους στίχους εκείνους που αντιπροσώπευαν περισσότερο τον ποιητή ή είχε ακούσει από τον ίδιο το Σολωμό (Πολίτης, 1985α). Πρέπει να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι ο Στ. Αλεξίου αμφισβητεί τη συγκόλληση των αποσπασμάτων όπως έγινε από τον Πολυλά, συμφωνώντας με τον Αρ. Βαλαωρίτη για «ασυνάρτητες στροφές» του Σολωμού και μεταθέτοντας την ευθύνη της ασυναρτησίας στον Πολυλά (Αλισανδράτος, 1998). Η μέθοδος του Πολυλά ήταν κατά βάση ασφαλής, ούτε υποκειμενική ούτε αυθαίρετη (Κεχαγιόγλου, 1998). Παρ όλα αυτά το έργο του Σολωμού εξακολουθεί να δημιουργεί ερωτηματικά χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το τετράδιο Ζ 11. Όσο ζούσε ο ποιητής δεν είχε δείξει το χειρόγραφο ούτε είχε μιλήσει για αυτό σε 61

2 κανέναν με αποτέλεσμα η εύρεσή του μετά το θάνατο του ποιητή να δημιουργήσει συνάμα χαρά και αναπάντητα ερωτηματικά (Τσαντσάνογλου, 2008). Το πρώτο ποίημα το οποίο είναι γραμμένο στο Ζ 11 είναι το σατιρικό ποίημα «Τρίχα» ή «Σατιρικό του 1833». Σήμερα πλέον γνωρίζουμε ότι ο Σολωμός όταν τελείωνε τις επεξεργασίες του συγκεκριμένου ποιήματος συνέλαβε την ιδέα της δημιουργίας ενός συνθέματος το οποίο θα συνδύαζε λυρικά και σατιρικά ποιήματα. Ο Σολωμός δηλαδή σχεδίαζε ένα μεγάλο συνθετικό έργο, το οποίο θα είχε 1000 στίχους και θα αποτελούνταν από 8 ποιήματα, 4 λυρικά και 4 σατιρικά (Τσαντσάνογλου, 2008). Η σολωμική έρευνα σχετικά με το τετράδιο Ζ 11 οδηγούσε σε σύγχυση σχετικά με το περιεχόμενο του τετραδίου, τους τίτλους και τον αριθμό των ποιημάτων. Ο Coutelle στη διατριβή του ήταν εκείνος που για πρώτη φορά διατύπωσε το ενδεχόμενο της συνθετικής σχέσης των ποιημάτων στο τετράδιο αυτό. Η Τσαντσάνογλου το 1980 μέσα από συστηματική έρευνα και αυτοψία στο Ζ 11 κατάφερε να ερμηνεύσει το πλήθος των αριθμητικών πράξεων και επιβεβαίωσε με αποδείξεις τη συνθετική σχέση των περιεχομένων του Ζ 11. Ο ίδιος ο Σολωμός στα χειρόγραφά του χρησιμοποιούσε τον όρο canto δηλαδή «μέρος ενός μεγάλου ποιήματος» και όχι «τραγούδι ή ποίημα λυρικό για μελοποίηση». Τόσο στο «Όραμα του Λάμπρου» όσο και στην «Τρίχα» χρησιμοποίησε τον ίδιο όρο και αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι αποτελεί η «Τρίχα» μέρος ενός μεγάλου συνθετικού έργου (Τσαντσάνογλου, 2008). Σύμφωνα με την Τσαντσάνογλου (2008), το Ζ 11 περιλαμβάνει 7 ποιήματα (3 λυρικά και 4 σατιρικά), τα οποία μαζί με το δημοσιευμένο ποίημα «Όραμα του Λάμπρου» στο 1 ο τεύχος του κερκυραϊκού περιοδικού Ιόνιος Ανθολογία (1834) θα συναπάρτιζαν τις 4 διμερείς ενότητες του συνθέματος. Με βάση την αλληλουχία των αριθμητικών πράξεων, στις οποίες ο προσθετέος αντιπροσώπευε τον αριθμό στίχων των λυρικών ποιημάτων και ο δεύτερος τον αριθμό στίχων των σατιρικών ποιημάτων, προκύπτει ότι η αντιπαράθεση αυτή θα γινόταν κατά δυάδες στις οποίες θα προηγούνταν το λυρικό και θα έπονταν το σατιρικό μέρος (Τσαντσάνογλου, 2008). Ο ίδιος μάλιστα ο Σολωμός στον προγραμματικό του στοχασμό προτάσσει το σοβαρό και υψηλό μέρος που προβάλλει την Αρχή του καλού και έπεται το φαρμακερό και κωμικό που προβάλλει την Αρχή του Κακού. Παραθέτουμε αυτούσια τα λόγια του Σολωμού: «Είναι καλύτερο να κάνεις ένα Σύνθεμα μάλλον μακρύ, που να είναι το μισό σοβαρό και υψηλό και το άλλο φαρμακερόκωμικό. Στο πρώτο μέρος μπορεί να είναι η Αρχή του καλού που μάχεται με την Αρχή του κακού στο δεύτερο» (Τσαντσάνογλου, 2008). 62

3 Το λυρικό μέρος αποτελείται από τα ποιήματα «Ο Κρητικός», «Η Φαρμακωμένη στον Άδη», «Ο Φυλακισμένος» και το δημοσιευμένο ποίημα «Όραμα του Λάμπρου», ενώ το σατιρικό μέρος αποτελείται από τα ποιήματα «Η Τρίχα» ή «Σατιρικό του 1833», «Δεύτερο όνειρο», «Ο Φουρκισμένος» και «Η μετατόπιση του αγάλματος του Μέτλαντ». Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ο τρόπος με τον οποίο επεξεργάζεται ο Σολωμός τα ποιήματά του, καθώς διασπά το θεματικό του υλικό κατά το νόημα σε μικρότερα τμήματα και τα επεξεργάζεται συχνά ανεξάρτητα το ένα από το άλλο. Η αυτονομία τους είναι τέτοια που ο Σολωμός μεταφέρει ένα τμήμα από ένα σημείο του ποιήματος σε άλλο ή ακόμη και από ένα ποίημα σε ένα άλλο, όπως συμβαίνει με το «Θέμα του Αδάμ» που από τον «Κρητικό» σκόπευε να το μετακινήσει στον «Φυλακισμένο» (Τσαντσάνογλου, 2008; Αγγελάτος, 1998). 2. «Ο Κρητικός» 2.1. Η χρονιά ορόσημο 1833 Ο «Κρητικός» γράφτηκε κατά τη διετία Η χρονολογία αυτή ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη και σημαντική για τον Σολωμό. Αφενός διότι τότε ξεκίνησε η δίκη που υποκίνησε ο ετεροθαλής αδερφός του. Ο ετεροθαλής αδερφός του, Ιωάννης Λεονταράκης, ο πρώτος γιος από το δεύτερο γάμο της μητέρας του ήθελε να αποδείξει ότι γεννήθηκε μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες και επομένως είναι κληρονόμος του Σολωμού. Χρειάστηκε να περάσουν έξι χρόνια έως ότου να δικαιωθεί ο ποιητής, αλλά ο Σολωμός βγήκε ψυχικά τραυματισμένος μιας και η μητέρα του ακόμη υποστήριζε τα λεγόμενα του άλλου της γιου. Έτσι, η ευτυχισμένη απομόνωση των πρώτων χρόνων της Κέρκυρας γίνεται μια απομόνωση τραγική (Πολίτης, 2004). Αφετέρου διότι από τον «Κρητικό» αρχίζει μια νέα περίοδος απόλυτης ωριμότητας, μια περίοδος υψηλών εμπνεύσεων για τον ποιητή (Πολίτης, 2004). Ο Σολωμός εγκαταλείπει πλέον την εθνικοπατριωτική ποίηση της ζακυνθινής νιότης και μεταβάλλεται σε έναν ποιητή που ενδιαφέρεται για το οικουμενικό και το αφηρημένο και όχι για το εθνικό και το συγκεκριμένο. Ωστόσο, έχει υποστηριχθεί η άποψη ότι το έτος 1829 αποτελεί τη ριζικότερη και σημαντικότερη τομή σε ολόκληρη την καλλιτεχνική πορεία του Σολωμού και ότι πρέπει να μετακινηθεί από το 1833 στο 1829 η έναρξη της νέας και ωριμότερης φάσης της σολωμικής δημιουργίας (Βελουδής, 2000). 63

4 2.2. Η έννοια της «αποσπασματικότητας» Απόψεις σχετικά με την αποσπασματικότητα του σολωμικού έργου Το βασικότερο ίσως χαρακτηριστικό της ώριμης περιόδου της ποίησης του Σολωμού είναι η «αποσπασματικότητα». Η πρώτη άποψη που διατυπώθηκε ήταν αυτή του Πολυλά, που απέδιδε τη μη ολοκλήρωση των έργων στην ασθένεια του ποιητή. Η αιτιολόγηση, όμως, αυτή δεν ήταν ικανοποιητική. Κατά τον Βελουδή (2000), η αποσπασματικότητα αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα όλης της ώριμης ποιητικής φάσης του Σολωμού είτε ως ηθελημένη και προγραμματισμένη είτε ως ασυνείδητη και αυθόρμητη απόρροια της καλλιτεχνικής του αγωνίας. Η αναζήτηση του «τέλειου» ποιήματος οδηγεί αναγκαστικά στην παραδοχή του «αποσπάσματος» ως της ύψιστης έκφρασης της ιδεατής αισθητικής «τελειότητας». Κάτι ανάλογο υποστήριξε και ο Γ. Φτέρης (Αλισανδράτος, 1998), καθώς κατά τη γνώμη του το «πάθος της τελειότητας» του Σολωμού δεν του επέτρεψε να φτάσει στη μεγάλη ποιητική σύνθεση. Ο Λ. Πολίτης υποστήριξε ότι τα αποσπάσματα των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» -και κατ επέκταση οι συνθέσεις της ωριμότητας- έχουν αισθητική αυτοτέλεια καθαρού λυρισμού και για το λόγο αυτό τα ονομάζει «λυρικά επεισόδια» ή «λυρικές ενότητες». Προεκτείνοντας την άποψη αυτή ο Βελουδής θεώρησε ότι τα λεγόμενα «αποσπάσματα» του Σολωμού δεν είναι αποσπάσματα τελειωμένων έργων, αλλά κείμενα που ηθελημένα τα έγραψε ο Σολωμός σε μορφή αποσπάσματος υπό την επίδραση του γερμανικού ρομαντισμού του 19 ου αιώνα (Αλισανδράτος, 1998). Τέλος, ο Ερ. Καψωμένος (Αλισανδράτος, 1998) θεωρεί εξωπραγματική την άποψη του Κ. Παλαμά σχετικά με την απόδοση της αποσπασματικότητας ως συνθετική αδυναμία του ποιητή και δυσκολεύεται να αποφανθεί σε ποιο βαθμό η αισθητική αρχή του ευρωπαϊκού ρομαντισμού επηρέασε τις δημιουργικές προθέσεις του Σολωμού και τη μορφή των ώριμων έργων του Είναι ο «Κρητικός» αποσπασματικό έργο ή όχι; Οι επεξεργασίες του «Κρητικού» καλύπτουν τα φφ 14 β -27 β του τετραδίου Ζ11 και καταλαμβάνουν περισσότερο χώρο από κάθε άλλο ποίημα του τετραδίου. Δικαιολογημένα, λοιπόν, είναι το πιο διαμορφωμένο και το πιο συζητημένο κομμάτι του τετραδίου. Στις πυκνογραμμένες αυτές σελίδες υπάρχει πλήθος από σχεδιάσματα και παραλλαγές. Έτσι, διαβάζοντας τις σελίδες «παρακολουθούμε» τον ποιητή κατά τη στιγμή της δημιουργίας. Βλέπουμε το ποίημα να δημιουργείται σιγά-σιγά και να αποκτά σταθερό 64

5 σχήμα (Πολίτης, 1985β). Ειδικά στα φφ 24, 25 και 26 το ποίημα αποκτά πιο συγκροτημένη μορφή και πλέον οι στίχοι κάθε ενότητας μετρούνται συστηματικά και σημειώνεται ο αριθμός τους πλάι στον αριθμητικό δείκτη της ενότητας. Σε κάθε επεξεργασία ο αριθμός αυτός αλλάζει. Ο Σολωμός πάντως υπολόγιζε και τους ανολοκλήρωτους στίχους στη μέτρηση των στίχων, δηλώνοντάς τους αφήνοντας κενό χώρο, σημειώνοντας μόνο την ομοιοκαταληξία ή καταγράφοντας στα ιταλικά το περιεχόμενό τους (Τσαντσάνογλου, 2008). Ο τίτλος του ποιήματος δεν καταγράφεται από τον Σολωμό στο τετράδιο Ζ 11, αλλά αναφέρεται σε ένα χειρόγραφο των «Ελεύθερων Πολιορκημένων», το ΑΑ 18 (ΑΕ 411, 2): Nel Cretense e l Amore divinizzato. Δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι ο Σολωμός θα έδινε οπωσδήποτε αυτόν τον τίτλο στο ποίημα, όμως η χρήση του από τον ποιητή έστω και προσωρινή- μας υποχρεώνει να τον υιοθετήσουμε (Τσαντσάνογλου, 2008). Το κείμενο του «Κρητικού» χωρίζεται σε πέντε μέρη, άνισα μεταξύ τους ως προς τον αριθμό των στίχων, τα οποία είναι αριθμημένα από τον ίδιο τον ποιητή (Τσαντσάνογλου, 2008). Οι βασικές απόψεις οι οποίες διατυπώθηκαν σχετικά με αυτήν την περίεργη αρίθμηση είναι δυο. Ο Πολυλάς ισχυρίστηκε ότι το απόσπασμα αυτό ήταν συνέχεια ποιήματος στο οποίο ο ποιητής είχε συνθέσει ή είχε σχεδιάσει τα προηγούμενα δεκαεπτά κεφάλια. Ενώ, ο Πολίτης υποστήριξε ότι όλα όσα ονομάζουμε αποσπάσματα στα ποιήματα της ώριμης περιόδου του ποιητή δεν είναι πραγματικά αποσπάσματα, αλλά «λυρικές ενότητες», αυτοτελή «λυρικά επεισόδια». Όσον αφορά τον αριθμό 18, δεν είναι παρά ένδειξη του ποιητή πως πριν από την ενότητα αυτή θα προσέθετε κι άλλες ενότητες (Πολίτης, 1970). Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί η άποψη που διατύπωσε ο Γάλλος σολωμιστής Coutelle (Coutelle, 1977), σύμφωνα με τον οποίο ο «Κρητικός» είναι αναμφισβήτητα αποσπασματικό έργο, όχι γιατί του λείπει κάποιο επεισόδιο, αλλά γιατί προοριζόταν να αποτελέσει επεισόδιο μίας ευρύτερης σύνθεσης (Τσαντσάνογλου, 2008). Εκτός από τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου ποιήματος που συνηγορούν στην παραπάνω άποψη, υπάρχουν και πολλά άλλα στοιχεία που αποδεικνύουν την εσωτερική σχέση των οκτώ μερών του συνθέματος μεταξύ τους, παρά το γεγονός ότι στο σύνθεμα δεν υπάρχει ενιαία υπόθεση που να κάνει άμεσα φανερή τη συνθετική τους σχέση. Στα κοινά χαρακτηριστικά των τεσσάρων λυρικών ποιημάτων συγκαταλέγονται τα εξής: ο αφηγηματικός χαρακτήρας τους, η ex abrupto αρχή τους, καθένα από αυτά συνδέεται με κάποια ιστορική αφετηρία, καθένα από αυτά απομονώνει και προβάλλει λυρικά το επεισόδιο της κρίσιμης ακμής μιας ερωτικής ιστορίας, ενυπάρχει μια καίρια αφορμή δοκιμασίας του ερωτικού ζεύγους, υπάρχει λανθάνουσα 65

6 συμμετοχή του ενός μέλους του ερωτικού ζευγαριού, η αντιθετική δυάδα Έρωτας-Χάρος και η ύπαρξη φυσικού και μεταφυσικού χώρου (Τσαντσάνογλου, 2008). Πιο συγκεκριμένα, στον «Κρητικό» ο Σολωμός χρησιμοποιεί το δραματικό μονόλογο, που προκύπτει από την ανάγκη του ποιητή να οργανώσει στρατηγικά το έργο του γύρω από ένα πρόσωπο, του οποίου η οπτική γωνία θα κατευθύνει τη ροή της εξιστόρησης (Αγγελάτος, 1998). Έτσι, η αφήγηση κερδίζει σε αμεσότητα και η ποιητική της λειτουργία πλουτίζεται με διπλή ιδιότητα του ήρωα, καθώς είναι ταυτόχρονα ποιητικό πρόσωπο και ποιητικό αντικείμενο. Όμως, ο αφηγηματικός αυτός τρόπος δεν ήταν ακόμη ιδιαίτερα συνηθισμένος στην ευρωπαϊκή ποίηση εκείνη την εποχή (Τσαντσάνογλου, 2008). Ο Coutelle αποδίδει την ξαφνική αρχή του ποιήματος στην εφαρμογή του κλασικού κανόνα in medias res (Coutelle, 1977). Η αφήγηση, λοιπόν, ξεκινά in medias res με τον ανώνυμο πρωταγωνιστή (Κρητικό) να είναι ζητιάνος και με διαταραγμένα τα λογικά του, να περιγράφει τις πιο κρίσιμες περιπέτειες της ζωής του προσπαθώντας να κατανοήσει τα γεγονότα και τη σημασία μια κορυφαίας στιγμής μεταφυσικής αποκάλυψης την οποία έζησε ως ναυαγός μέσα στη θάλασσα, παλεύοντας να φθάσει στην ακτή μαζί με την αρραβωνιαστικιά του. Ξεκινά την αφήγηση από το ναυάγιο (ενότητα 18) για να συνεχίσει με αναδρομές στο παρελθόν του (ως νεαρού αγωνιστή στην Κρήτη), με πρόδρομες αφηγήσεις και προβολές στο μεταφυσικό χρόνο της Δευτέρας Παρουσίας, και με αναλυτική ιστόρηση της κορυφαίας και δυσνόητης εμπειρίας (εμφάνιση της Φεγγαροντυμένης, υπερκόσμιος ήχος), κάνοντας αλλεπάλληλες υπαινικτικές αναφορές στον τελικό θάνατο της αρραβωνιαστικιάς, τον οποίο όμως αποκαλύπτει μόνο στο τέλος. Από τον «Ύμνο εις την Ελευθερία» και μετά ο Σολωμός σε κάθε ελληνικό ποίημα που επιχειρεί να συνθέσει ξεκινά από κάποιο συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός κοντινό προς το χρόνο σύλληψης του ποιήματος (Τσαντσάνογλου, 2008). Έτσι, το θέμα του «Κρητικού» έχει ως αντικείμενο αναφοράς την αποτυχία της Επανάστασης στην Κρήτη και την προσφυγιά που ακολούθησε. Ο ήρωας είναι πρόσφυγας από την Κρήτη, που ζητιανεύει τραγουδώντας σε ρίμες τις περιπέτειες και τα πάθη του. Επομένως, ο «Κρητικός» απηχεί τη βαθύτατη βίωση των γεγονότων από τον Σολωμό βάσει πληροφοριών (που έφταναν από τα Κύθηρα στα Επτάνησα) ή και διηγήσεων αυτοπτών μαρτύρων και προσφύγων (Αλεξίου, 1994). Το ερωτικό ζεύγος είναι ο Κρητικός και η «αρραβωνιασμένη». Σε προγενέστερες επεξεργασίες του ποιήματος διαπιστώνεται ότι αρχική πρόθεση του Σολωμού ήταν να την ονομάσει Ελένη (Τσαντσάνογλου, 2008). Ο Κρητικός, που είναι ο αφηγητής ολόκληρου του επεισοδίου περιγράφει με συντομία την καίρια αφορμή της δοκιμασίας τους, το ότι 66

7 ήταν ναυαγοί στη μέση του πελάγους. Η αρραβωνιαστικιά είναι σχεδόν αφανής και εξαρτημένη σε κάθε επίπεδο από τον Κρητικό. Μόνο μια φορά συμμετέχει κατά τη στιγμή της δοκιμασίας: Όμως κοντά στην κορασιά, που μ έσφιξε κι εχάρη, ανακατώνεται πολύ το στρογγυλό φεγγάρι. (ΑΕ 377 α 37-38) Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι μόνο στο ποίημα αυτό ο επινοημένος αφηγητής μιλά από την αρχή ως το τέλος και μένει ζωντανός ως το τέλος για να πει την ιστορία του (Mackridge, 1995), εν αντιθέσει με τους περισσότερους ήρωες του Σολωμού. Η δοκιμασία που αντιμετωπίζει ο Κρητικός είναι ταυτόχρονα σωματική και ηθική. Ο ήρωας είναι πλέον εξαντλημένος και σε αυτή την κρίσιμη στιγμή της σωματικής εξάντλησης, που ορίζει την αρχή της ηθικής δοκιμασίας, εμφανίζεται η οραματική μορφή της φεγγαροντυμένης. Η φεγγαροντυμένη αποτελεί καθαρά σολωμική σύλληψη. Στη συνείδηση του ήρωα αντιπροσωπεύει ηθικοκοινωνικές και κοσμικές αξίες. Οι αντιπροσωπευτικότερες ερμηνευτικές απόψεις είναι οι εξής: «ομορφιά της ζωής και της φύσης», Αφροδίτη, Ελευθερία-Ελλάδα, Νεράιδα, πλατωνικές ιδέες, η Παναγία, το «πνεύμα της γης», ο «θείος έρωτας», η «θεία πρόνοια», η ψυχή της αρραβωνιαστικιάς (Καψωμένος, 1992). Ο Δεδούσης (1936) ήταν ο πρώτος που επισήμανε ότι η φεγγαροντυμένη ταυτίζεται με την ψυχή της αρραβωνιαστικιάς που ξεψύχησε. Κατά την Τσαντσάνογλου (1988), τα στοιχεία αυτά είναι: η πρώτη ματιά της Φεγγαροντυμένης στρέφεται προς τα αστέρια και αυτό υπογραμμίζει τη φυσική ανοδική πορεία της ψυχής από τη γη στην ουράνια κατοικία της, η δεύτερη αποχαιρετιστήρια ματιά της που στρέφεται αποκλειστικά στον Κρητικό, η αίσθηση του Κρητικού ότι του είναι οικεία, χωρίς να μπορεί να προσδιορίσει από πού την ξέρει, η σιωπηλή επικοινωνία τους με τα μάτια, η αντίδρασής της (χαμόγελο και δάκρυ) στη βουβή παράκληση του Κρητικού, η κραυγή του Κρητικού «εχάθη αλιά μου!» (ΑΕ 378 α 43) με κυριολεκτική και μεταφορική σημασία και η επιθυμία του Κρητικού, που συνεπαρμένος από τον υπερκόσμιο ήχο ζητά να πεθάνει. Το ποίημα κλείνει με το θάνατο της κόρης, αφήνοντας τον Κρητικό «ψωμοζήτη» και τρελό από τους εφιάλτες του. Μοναδική παρηγοριά για αυτόν είναι πια η μεταθανάτια ερωτική τους συνάντηση. Σύμφωνα με την Τσαντσάνογλου (2008), η αντιθετική δυάδα Έρωτας-Χάρος υπάρχει στον «Κρητικό» και μάλιστα ο ίδιος ο Σολωμός είχε ονομάσει «Θέμα του Αδάμ» το θεματικό υλικό που αφορά αυτή τη σχέση. Κάποια στιγμή, βέβαια, ο Σολωμός σκέφτηκε να μετακινήσει το θέμα αυτό σε ένα άλλο ποίημα, στον «Φυλακισμένο»: Μόλις είν έτσι δυνατός ο Έρωτας και ο Χάρος. 67

8 (ΑΕ 380 α 6) 2.3. Οι εποχές του «Κρητικού» Ο «Κρητικός» συναπαρτίζεται από πέντε ενότητες οι οποίες είναι αριθμημένες με τους δείκτες 18, 19, 20, 21, 22. Την αφήγηση δεν τη διεκπεραιώνει ο ποιητής ή ένας τρίτος παρατηρητής, αλλά την αναλαμβάνει σε πρώτο πρόσωπο και σε όψιμο χρόνο ο ήρωας της σύνθεσης (Μαρωνίτης, 1986). Ο «Κρητικός» αποτελείται από τις ακόλουθες αφηγηματικές ενότητες (Καψωμένος, 1992): 18 20, 2 πάλη του Κρητικού με τα κύματα μέσα στη νυχτερινή καταιγίδα 20, 3 22, 4 αναπάντεχη μεταβολή της φουρτούνας σε γαλήνη και το θαυμαστό όραμα της Φεγγαροντυμένης 22, 5-55 διάχυση του «γλυκύτατου ήχου» 22, άφιξη στην ακρογιαλιά και την τραγική διαπίστωση ότι η αγαπημένη έχει πεθάνει. Διαπιστώνουμε ότι η αφήγηση δεν είναι ευθύγραμμη, καθώς δεν ακολουθούν τα επεισόδια στη χρονογραφική τους διαδοχή, ξεκινώντας από ένα αφετηριακό σημείο (ναυάγιο) και καταλήγοντας χωρίς διακοπές στο τέλος της ιστορίας (θάνατο της κόρης). Μετά την αφήγηση του κεντρικού επεισοδίου, ο ποιητής φροντίζει έντεχνα, με αφηγηματικές αναδρομές στο παρελθόν («αναλήψεις») και ανοίγματα στο μέλλον («προλήψεις»), να υφάνει ταυτόχρονα ολόκληρη την ιστορία του ήρωα, πριν και μετά το ναυάγιο. Με τον τρόπο αυτό ο μύθος αναπτύσσεται παράλληλα σε τέσσερα χρονικά επίπεδα (Καψωμένος, 1992), σε τέσσερις «εποχές» όπως τις ονόμαζε και ο ίδιος ο ποιητής σε ένα ιταλόγλωσσο σχόλιο των Αυτογράφων του (Μαρωνίτης, 1986). Ας δούμε αναλυτικά τις τέσσερις εποχές (Μαρωνίτης, 1986): 1 η εποχή Είναι το τοπικό και χρονικό πλαίσιο που συνθέτουν τα βασικά ευθύγραμμα επεισόδια (ναυάγιο, νηνεμία, ανάδυση της Φεγγαροντυμένης, διάχυση του γλυκύτατου ήχου, αιφνίδιος θάνατος της κόρης την ώρα της δοκιμασίας). 2 η εποχή Περιλαμβάνονται σε αυτήν οι διαφυγές από το χωροχρόνο της 1 ης εποχής. Η αφήγηση μοιράζεται ανάμεσα στις παλίνδρομες μνήμες (βρεφική ηλικία, εφηβεία, πολεμική δραστηριότητα του κρητικού) και στις πρόδρομες μνήμες (μετά το χαμό της κόρης και τη θεόσταλτη βοήθεια που τον βοηθά να γαληνεύει τις εφιαλτικές νύχτες της μοναξιάς του). 68

9 3 η εποχή Εδώ εντάσσεται το μοτίβο της έσχατης κρίσης με την πρόδρομη αφήγηση του οραματισμού της έσχατης κρίσης. Μεταφερόμαστε σε άχρονο χρόνο και εξαγιασμένο χώρο. 4 η εποχή Είναι ο χρόνος που ο ποιητής δημιουργεί και αναλίσκει την ιστορία του. Εμπεριέχει τις άλλες τρεις εποχές και είναι ο χρόνος της ποιητικής πράξης. Βιβλιογραφία Αγγελάτος, Δ. (1998). Ειδολογικά ζητήματα στο έργο του Σολωμού: Η περίπτωση του δραματικού μονολόγου (σσ ). Πρακτικά Ζ Επιστημονικού Συνεδρίου για εκδοτικά και ερμηνευτικά ζητήματα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Υπεύθυνος: Καράογλου, Χ. Θεσσαλονίκη. Αλεξίου, Στ. (επιμέλεια-εισαγωγή) (1994). Ποιήματα και πεζά. Αθήνα: Στιγμή. Αλισανδράτος, Γ. (1998). «Τα Σολωμικά Αποσπάσματα: Οι απόψεις των Κριτικών και Λογίων»: Νέα Εστία, τ. 144, Δεκέμβριος 1998, σσ Βελουδής, Γ. (2000). Κριτικά στον Σολωμό. Αθήνα-Γιάννινα: Εκδόσεις «Δωδώνη». Coutelle, L. (1977). Formation poétique de Solomos ( ). Αθήνα: Ερμής. Δεδούσης, Β. (1936). «Ο Κρητικός» του Δ. Σολωμού (Κριτική μελέτη), Το πρόβλημα της φεγγαροντυμένης. Θεσσαλονίκη. Καψωμένος, Ε. (1992). Lo Spirrito Terrestre. Η Ποιητική Εικόνα της Φεγγαροντυμένης, η Καταγωγή της και η Ερμηνεία της από την Κριτική. Στο Ερμηνευτικά κλειδιά στον Σολωμό. Αθήνα: Εστία. Κεχαγιόγλου, Γ. (1998). Χαρακτηριστικά σολωμικών εκδόσεων στις τελευταίες δεκαετίεςαπό τον υποκειμενισμό των «συνθετικών» ανθολογιών ως την ακρίβεια της «αναλυτικής» έκδοσης των κειμένων (σσ ). Πρακτικά Ζ Επιστημονικού Συνεδρίου για εκδοτικά και ερμηνευτικά ζητήματα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Υπεύθυνος: Καράογλου, Χ. Θεσσαλονίκη. Mackridge, P. (1995). Διονύσιος Σολωμός. Μτφρ. Κατερίνα Αγγελάκη- Ρουκ. Αθήνα: εκδ. Καστανιώτη. Πολίτης, Λ. (2004). Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης. Πολίτης, Λ. (1970). «Η δομή του Κρητικού», Κερκυραϊκά Χρονικά 15. Πολίτης, Λ. (1985α). Γύρω στον Σολωμό. Μελέτες και άρθρα ( ). (σσ.21-23). Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης. Πολίτης, Λ. (1985β). «Τα Χειρόγραφα του Σολωμού (Ένας θησαυρός που σώθηκε)» στο Πολίτης, Λ. (1985). Γύρω στον Σολωμό. Μελέτες και 69

10 άρθρα ( ). Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης. Τσαντσάνογλου, Ε. (1988). Η ταυτότητα της φεγγαροντυμένης στον «Κρητικό» του Σολωμού: Το όραμα του ποιητή και το όραμα του ζωγράφου (σσ ). Στο Μνήμη Λίνου Πολίτη, Επιστημονική Επετηρίδα Φιλοσοφικής Σχολής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Τσαντσάνογλου, Ε. (2008). Μια Λανθάνουσα Ποιητική Σύνθεση του Σολωμού: Το αυτόγραφο τετράδιο Ζακύνθου αρ. 11. Ερμής. 70

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Οι λειτουργίες του αφηγητή 0 αφηγητής μπορεί να είναι πρόσωπο της αφήγησης, με πρωταγωνιστικό ή δευτερεύοντα ρόλο, ή μπορεί να είναι αμέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Η ποιητική έκφραση των ποιητών της Επτανησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Πολλές από τις επιδράσεις που έχουν εντοπιστεί στα ποιήματα του Δ. Σολωμού προέρχονται από τη δημοτική μας ποίηση. Ποιες επιδράσεις του δημοτικού τραγουδιού

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Σολωμός. Ο Κρητικός. Αγάθη Γεωργιάδου, δ.φ.

Δ. Σολωμός. Ο Κρητικός. Αγάθη Γεωργιάδου, δ.φ. Δ. Σολωμός Ο Κρητικός Αγάθη Γεωργιάδου, δ.φ. v v Η εποχή του Κρητικού Ο Κρητικός του Διονύσιου Σολωμού είναι ένα αφηγηματικό ποίημα 134 στίχων που γράφτηκε το 1833-1834, σε μια εποχή κρίσιμη για τον Σολωμό,

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο «ΕΠΙΛΟΓΗ»

Φροντιστήριο «ΕΠΙΛΟΓΗ» ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪOY 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Α1. Ο Σολωμός

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 11 Ιουνίου 2015 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Γενικών Λυκείων Α1. Ο Δ. Σολωμός ως δάσκαλος της Επτανησιακής Σχολής χρησιμοποιεί θέματα αυτής, όπως τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

Διονύσιος Σολωμός, Ο Κρητικός

Διονύσιος Σολωμός, Ο Κρητικός Διονύσιος Σολωμός, Ο Κρητικός Ο Σολωμός θεωρείται από τους κορυφαίους ποιητές όχι μόνο της Επτανησιακής αλλά και ολόκληρης της νεοελληνικής ποίησης. Τα γνωρίσματα της Επτανησιακή ποίησης ως προς το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1. Στο έργο του Σολωμού υπάρχουν επιρροές από το δημοτικό τραγούδι, οι οποίες εντοπίζονται αρχικά στη στιχουργική. Ο Σολωμός χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις διαγωνίσματος λογοτεχνίας (20/10/2013)

Απαντήσεις διαγωνίσματος λογοτεχνίας (20/10/2013) Απαντήσεις διαγωνίσματος λογοτεχνίας (20/10/2013) 1) Το είδος του ποιήματος Στον Κρητικό ο Σολωμός επιχειρεί να εφαρμόσει έναν συνδυασμό του δραματικού, αφηγηματικού και λυρικού τρόπου: το ποίημα παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

1 Ο Κρητικός του ιονυσίου Σολωµού Η ζωή και το έργο του ποιητή Ο ιονύσιος Σολωµός γεννήθηκε το 1798 στη Ζάκυνθο. Ο πατέρας του ήταν ευγενής ενώ η µητέρα του απλή γυναίκα του λαού. Σπούδασε στην Ιταλία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 16 ΜΑΪΟΥ 2011

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 Α1 Ο Διονύσιος Σολωμός, ο εθνικός ποιητής και ο πρώτος Έλληνας λογοτέχνης με ευρωπαϊκό διαμέτρημα αντλεί την πηγή της έμπνευσής του από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Ενδεικτικές της αποσπασματικότητας είναι και οι τελείες του πρώτου αποσπάσματος.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Ενδεικτικές της αποσπασματικότητας είναι και οι τελείες του πρώτου αποσπάσματος. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Στοιχείο που χαρακτηρίζει τα έργα της ωριμότητας του Σολωμού είναι η αποσπασματικότητα. Να εντοπίσετε στοιχεία που την επιβεβαιώνουν στο 1[18] απόσπασμα. Επίσης, να δικαιολογήσετε την αποσπασματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249)

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ο ποιητής, αξιοποιώντας την ιστορική του µνήµη, κινείται

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΣΟΛΩΜΟΥ, ΚΡΗΤΙΚΟΣ

Δ. ΣΟΛΩΜΟΥ, ΚΡΗΤΙΚΟΣ 1 Ο ΓΕΛ ΚΙΛΚΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΤΑΞΗ ΓΘ1 Δ. ΣΟΛΩΜΟΥ, ΚΡΗΤΙΚΟΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ( σελ. 281) Από τι χαρακτηρίζεται η ποίηση του Σολωμού και σε τι διαφέρει από τους περισσότερους

Διαβάστε περισσότερα

Οι διαφορές που µπορούµε να εντοπίσουµε στα δύο αποσπάσµατα είναι: - Στον Όρκο ο πρωταγωνιστής είναι νεκρός και προσµένει την ετοιµοθάνατη αγαπηµένη

Οι διαφορές που µπορούµε να εντοπίσουµε στα δύο αποσπάσµατα είναι: - Στον Όρκο ο πρωταγωνιστής είναι νεκρός και προσµένει την ετοιµοθάνατη αγαπηµένη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ A1. Τρία από τα κύρια θέµατα της Επτανησιακής σχολής που απαντώνται στο ποίηµα «Ο Κρητικός» του. Σολωµού είναι το θέµα της γυναίκας, το θέµα της θρησκείας και το θέµα της φύσης στην ιδανική

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Ορόσημο. Νεοελληνική Λογοτεχνία Θεωρητικής Κατεύθυνσης 22-5-2013

Ορόσημο. Νεοελληνική Λογοτεχνία Θεωρητικής Κατεύθυνσης 22-5-2013 Νεοελληνική Λογοτεχνία Θεωρητικής Κατεύθυνσης 22-5-2013 Θέμα Α Α1. Ο Κρητικός του Διονυσίου Σολωμού είναι ένα αφηγηματικό ποίημα που μεταξύ άλλων χαρακτηριστικών παρουσιάζει έντονη επίδραση από τον Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 MAΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 MAΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 MAΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 22/05/2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 22/05/2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 22/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Α1. Ο Διονύσιος Σολωμός

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Το 19 ο αιώνα οι ρομαντικοί, είχαν γοητευτεί από τη δημοτική ποίηση που έδειχνε να περιφρονεί τους νεοκλασικούς τύπους και ήταν μέρος μιας αντίδρασης ενάντια στον

Διαβάστε περισσότερα

www.ekpedefsitheoritiko.gr ekpedefsi.theoritiko@yahoo.com

www.ekpedefsitheoritiko.gr ekpedefsi.theoritiko@yahoo.com ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΚΟΣΚΙΝΑ ΒΙΟΛΕΤΤΑ, ΓΚΙΟΚΑ ΕΛΙΝΑ, ΛΑΔΑ ΜΑΡΙΑ, ΜΑΡΓΙΩΛΟΥ ΓΙΩΤΑ Α1. Είναι εμφανείς οι επιρροές

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15)

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Ο δεκαπεντασύλλαβος στίχος «απηρτισμένος» β ημιστίχιο συμπληρώνει ή προεκτείνει το νόημα του α ή κάνει μια αντίθεση.

Α1. Ο δεκαπεντασύλλαβος στίχος «απηρτισμένος» β ημιστίχιο συμπληρώνει ή προεκτείνει το νόημα του α ή κάνει μια αντίθεση. Α1. Το σολωμικό έργο έχει δεχτεί επιρροές από το δημοτικό τραγούδι, από την πλούσια δημώδη λογοτεχνική παραγωγή και παράδοσή μας. Οι επιρροές αυτές είναι εμφανείς στα συγκεκριμένα αποσπάσματα του Κρητικού.

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου Ηθική και Λογοτεχνία* Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων Σεπτέμβριος 2013 *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου 1 Λογοτεχνία σημαίνοναισθητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο «ΕΠΙΛΟΓΗ» Α1. Χαρακτηριστικά της Επτανησιακής Σχολής είναι: 1. η γυναίκα, 2. η πατρίδα, 3. η θρησκεία και 4. η φύση.

Φροντιστήριο «ΕΠΙΛΟΓΗ» Α1. Χαρακτηριστικά της Επτανησιακής Σχολής είναι: 1. η γυναίκα, 2. η πατρίδα, 3. η θρησκεία και 4. η φύση. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Α1. Χαρακτηριστικά της Επτανησιακής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Π. Καβάφη: «Νέοι της Σιδώνος 400 µ.χ.» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 129-130)

Κ. Π. Καβάφη: «Νέοι της Σιδώνος 400 µ.χ.» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 129-130) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Κ. Π. Καβάφη: «Νέοι της Σιδώνος 400 µ.χ.» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 129-130) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE)

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΕΛΛΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΚΑΠΟΛΟΥ ΔΡ. ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου University of Cyprus

Πανεπιστήμιο Κύπρου University of Cyprus Πανεπιστήμιο Κύπρου University of Cyprus ΤΜΗΜΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΟΛΩΜΙΚΟΥ ΛΑΜΠΡΟΥ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΠΑΚΥΡΙΑΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΤΜΗΜΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις στην Νεοελληνική Λογοτεχνία

Απαντήσεις στην Νεοελληνική Λογοτεχνία Απαντήσεις στην Νεοελληνική Λογοτεχνία Α1. Ένα από τα βασικά λογοτεχνικά ρεύματα της Επτανησιακής σχολής είναι ο ρομαντισμός. Ο ρομαντισμός εμφανίστηκε στη Γερμανία στα τέλη του 18 ου αιώνα και στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 22 Μαΐου 2013 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων A1. Στο ποίημα του Διονύσιου Σολωμού εμφανίζονται αρκετά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24/05/2007

ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24/05/2007 ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24/05/2007 ΘΕΜΑ Α Ο Γιάννης Ρίτσος θεωρείται κατεξοχήν λυρικός ποιητής. Στοιχεία της σύνθεσής του «Η Σονάτα του Σεληνόφωτος» που το επιβεβαιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΧΟΛΙΟ Οι μαθητές της θεωρητικής κατεύθυνσης εξετάστηκαν σήμερα στο μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Το κείμενο το οποίο επέλεξαν είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Κρητικός» του Διονυσίου Σολωμού (1798-1857)

«Κρητικός» του Διονυσίου Σολωμού (1798-1857) 1/16 «Κρητικός» του Διονυσίου Σολωμού (1798-1857) ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ που δέχτηκε ο Σολωμός: 1. Ιταλικός κλασικισμός 2. Ευρωπαϊκός ρομαντισμός και γερμανικός ιδεαλισμός 3. Δημοτικά τραγούδια 4. Κρητική Λογοτεχνία

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ(4)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ(4) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ(4) Α1. Τα στοιχεία που συνδέουν τον Κρητικό με το δημοτικό τραγούδι είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία ΝΕΑ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ Από την εισαγωγή του σχολικού βιβλίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, β τεύχος (σελ. 10-11) Μυθιστόρηµα Ιστορία περιπετειών ενός βασικού ήρωα Βίος και Πολιτεία Αλέξη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 2 s c h o o l t i m e. g r Ο Άρης Ιωαννίδης Γεννήθηκε το 1973 στο Βόλο. Το 1991 εισήχθη στο Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, απ όπου έλαβε

Διαβάστε περισσότερα

αντήχαν (αντήχααν σχηματισμένο όπως το Εκοίταα του στ. 1) αντηχούσαν

αντήχαν (αντήχααν σχηματισμένο όπως το Εκοίταα του στ. 1) αντηχούσαν ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Διονύσιος Σολωμός Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ 1 [18.]...... Ἐκοίταα, κι ἤτανε μακριά ἀκόμη τ ἀκρογιάλι «Ἀστροπελέκι μου καλό, γιά ξαναφέξε πάλι!» Τρία ἀστροπελέκια ἐπέσανε, ἕνα

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

«Κονιάκ Μηδέν Αστέρων» της Κικής Δημουλά

«Κονιάκ Μηδέν Αστέρων» της Κικής Δημουλά 1 «Κονιάκ Μηδέν Αστέρων» της Κικής Δημουλά Χαμένα πάνε εντελώς τα λόγια των δακρύων. Όταν μιλάει η αταξία η τάξη να σωπαίνει - έχει μεγάλη πείρα ο χαμός. Τώρα πρέπει να σταθούμε στο πλευρό του ανώφελου.

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ 2013 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ 2013 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ 2013 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α1. Ο ρομαντισμός αποτέλεσε ένα από τα σπουδαιότερα λογοτεχνικά ρεύματα. Ορισμένα από τα χαρακτηριστικά του είναι : η απελευθέρωση της φαντασίας, η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Σολωμού, ο Κρητικός ερμηνευτικά σχόλια 1 Δήμος Χλωπτσιούδης Νεοελληνική Λογοτεχνία κατεύθυνσης 2 Σολωμού, ο Κρητικός ερμηνευτικά σχόλια 3 Δήμος Χλωπτσιούδης Νεοελληνική Λογοτεχνία κατεύθυνσης 4 Σολωμού,

Διαβάστε περισσότερα

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Ευχαριστίες Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αποδώσω τις ευχαριστίες μου σε όσους βοήθησαν με τον τρόπο τους στην εκπόνηση αυτής της εργασίας. Αρχικά, θα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ιωαννίδης Άρης «Ο Κρητικός», Δ. ολωμός

Ιωαννίδης Άρης «Ο Κρητικός», Δ. ολωμός 1 Άρης Ιωαννίδης Σχεδιασμός εξωφύλλου: schooltime.gr 2 3 4 «Ο ΚΡΗΣΙΚΟ» ΔΙΟΝΤΙΟ ΟΛΨΜΟ ΒΙΟΓΡΑΥΙΚΟ ΗΜΕΙΨΜΑ. Ο Διονύσιος ολωμός γεννήθηκε το 1798 στη Ζάκυνθο και ήταν παιδί μιας απλής γυναίκας του λαού και

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ 1 ο Λ ύ κ ε ι ο Κ α ι σ α ρ ι α ν ή ς

Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ 1 ο Λ ύ κ ε ι ο Κ α ι σ α ρ ι α ν ή ς Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ 1 ο Λ ύ κ ε ι ο Κ α ι σ α ρ ι α ν ή ς Δ. Σ ο λ ω μ ό ς, Ο Κ ρ η τ ι κ ό ς : Σ η μ ε ι ώ σ ε ι ς Ο Σολωμός, κορυφαίος εκπρόσωπος της Επτανησιακής Σχολής, υπήρξε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49)

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) ΠΟΙΗΣΗ 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61)

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος Ερευνητική Εργασία 11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 013-1 Τμήμα Α 1 1. Κριτήρια επιλογής θέματος α. Εργασία πολλών συγγενικών προσώπων στη βεσο. β. Πληθώρα πληροφοριών για το συγκεκριμένο εργοστάσιο γ. Περιέργεια

Διαβάστε περισσότερα