évas eniavnoiakos σύνδεσμοι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "évas eniavnoiakos σύνδεσμοι"

Transcript

1 TpiaviaipuXXos Ε. Σκλαβενίιι^ AVIÎUVIOS Oaioéas ( ): évas eniavnoiakos σύνδεσμοι ΑΝΑΤΥΠΟ ΑΠΟ TA ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ H ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΑΝΙΟΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΜΟΣ IV Β ΑΘΗΝΑ 2009

2

3 Τριαντάφυλλου Ε. Σκλαβενίτη* Avicavios <Dcuoéas ( ): évas entavnoiakos ouvôeopos Ο Αντώνιος Παναγιώτη Φατσέας μοίρασε τη ζωή του ακριβοδίκαια στην Επτάνησο, ως το 1848 και στην Ελλάδα, ως το θάνατο του 1. Γεννήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 1821 στα Φατσάδικα Κυθήρων και στα πέντε του χρόνια ορφάνεψε από πατέρα. Η μητέρα του, το γένος Μαυρομμάτη, ξαπαντρέφτηκε στα εφτά του χρόνια και τότε ανέλαβε την προστασία του ο άκληρος θείος του Αντώνιος Φατσέας, εφημέριος του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου. Τέλειωσε * Ο Τριαντάφυλλος Ε. Σκλαβενίτης είναι Ιστορικός, Διευθυντής Ερευνών ΕΙΕ. 1. Η κυριότερη βιβλιογραφία για τον Φατσέα είναι σημειωμένη στα δημοσιεύματα μου: «Αντώνιος Φατσέας ( ): οι ιδεολογικές του αναζητήσεις», Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή - Τμήμα Φιλολογίας, Τομέας Μεσαιωνικών και Νέων Ελληνικών Σπουδών, Ζητήματα ιστορίας των Νεοελληνικών Γραμμάτων, Αφιέρωμα στον Κ.Θ. Δημαρά, Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1994, σσ και «Η Βιβλιοθήκη του Αντωνίου Φατσέα και η τελική απόρριψη», Η Σχολική Βιβλιοθήκη τον 19ο αιώνα. Η Βιβλιοθήκη τον Γυμνασίου και του Ελληνικού Σχολείου Ναυπλίου ( ), Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης», Αθήνα 1995, σσ , ,310. Ακολούθησαν τρεις μελέτες, που δεν χρησιμοποίησαν τις δικές μου: Γιώργος Κεντρωτής, «Σκέψεις για τον διαφωτιστή Αντώνιο Φατσέα», Νόστος 1 (2002) , Θεοδόσιος Πυλαρινός, «Η λογοτεχνία στα Κύθηρα. Οι περιπτώσεις Εμμανουήλ Στάη και Αντωνίου Φατσέα», Α ' Διεθνές Συνέδριο Κυθηραϊκών Μελετών, Κύθηρα: μύθος και πραγματικότητα. Πρακτικά, τόμ. Γ', Αθήνα 2003, σ , ο ίδιος, «Οι Κυθήριοι της Επτανησιακής Σχολής», Επτανησιακή Σχολή, Σαββάλας. Αθήνα 2003, σσ. 136, Ελπίζω να μη βραδύνει πολύ η συγκεντρωτική έκδοση των δημοσιευμένων και των σωζόμενων ανεκδότων έργων του Φατσέα, που χρόνια ετοιμάζω, στην οποία θα προταχθεί αναλυτική μελέτη για τον άνθρωπο, το έργο του και την εποχή του.

4 4 C^Î Τριανιάφυλλθ5 Ε. Σκλαβενίτη το Δημοτικό και το Ελληνικό Σχολείο στα Κύθηρα και παπαδάκι κοντά στον παπα-αντώνη έμαθε να διαβάζει τα λειτουργικά βιβλία, με αποτέλεσμα να προχειριστεί αναγνώστης και να φορέσει ράσο. Από το 1836 ως το 1841, για έξι χρόνια θα βρεθεί στην Κέρκυρα ρασοφόρος στο Ιεροσπουδαστήριο αλλά και στο Λύκειο και στην Ιόνιο Ακαδημία. Πήρε δίπλωμα Θεολογίας, αλλά τα μαθήματα που διάλεξε να παρακολουθήσει (καθώς θεώρησε ότι οι θεολογικές σπουδές ήταν αναιμικές) ήταν μαθηματικά και φυσική στην Ιόνιο Ακαδημία, κατά την κλήση του 2. Έτσι δίδαξε τον τελευταίο χρόνο των σπουδών του μαθηματικά και γεωγραφία στο Ιεροσπουδαστήριο και από το 1842 και για έξι χρόνια μαθηματικά, ιστορία και γεωγραφία στο Δευτερεύον Σχολείο στο Ληξούρι, ως τον Ιούνιο του 1848, οπότε παραιτήθηκε για να αναχωρήσει για την Αθήνα. Οι λίγες και όχι ασφαλείς πληροφορίες που έχουμε για τη ζωή του στο Ληξούρι τον παρουσιάζουν ως μελετηρό νέο, που σχετίζεται με τον Ανδρέα Λασκαράτο και αποστηθίζει τα ποιήματα του, αλλά και τον Ευστάθιο Φορέστη, επίτροπο και τυπικάρη στο Ναό του Παντοκράτορα, αλλά και μορφωμένο και ταξιδεμένο με πλούσια βιβλιοθήκη από την οποία ο Φατσέας δανειζόταν βιβλία για τις πολύωρες μελέτες του. Ο Λασκαράτος δεν αναφέρει τίποτε στην αυτοβιογραφία του γι' αυτή τη σχέση των τριών ελευθερόφρονων φίλων, αλλά το σπαρταριστό εξάστιχό του την εικονογραφεί αποτελεσματικά: Αν έβανες εμέ και το Φατσέα Κι αντάμα το Σταθάκη το Φορέστη Εκάναμε και οι τρεις ένα ιερέα. Βάνοντας ο Φατσέας ράσα και ζέστη 2. Τα στοιχεία προέρχονται από την πολύτιμη και λανθάνουσα αυτοβιογραφία του, που βρισκόταν ώς το 1959 στα χέρια του βουλευτή Κυθήρων Νικολάου Δελακοβία. Ο Μιχ. Κ. ΙΙετρόχειλος, από τις σημειώσεις που κράτησε κατά την ανάγνωση της, δημοσίευσε το άρθρο «Βιογραφικά του Φατσέα», Μα Εστία 65 (1959) , συμπληρώνοντας προηγούμενο άρθρο του «Αντώνιος Φατσέας», Η Ηχώ τον Ιονίου, φ (Οκτ.-Δεκ. 1952) 5-6, για το οποίο είχε αντλήσει υλικό από το Αρχείο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. «Θεολογικήν σχολήν χωρίς διδασκάλους, ώστε οι μαθηταί της θεολογίας αντί θεολόγων γίνονται μαθηματικοί»: [Α. Φατσέας], Οι Άγγλοι εις την Επτάνησον, Αθήνα 1848, σ. 30.

5 Avmvios Oawéas ( ): évas emavnoiakos ouvôeoyos / S ^&J 5 Γοι> νεφρώνε, εγώ γένεια και ηλικία Κι ο Σταθάκης, ως λέγει, τη θρησκεία Δ. Κ. Βαρδουνιώτης, «Ανέκδοτον εξάστιχον του Λασκαράτου», Μικρασιατικόν Ημερολόγιον 11 (1917), σα [Το εξάστιχο αναδημοσιεύτηκε: Άπαντα Ανδρέα Λασκαράτου, εισαγωγή-σημειώσεις-γλωσσάριο-κριτική ανθολογία-βιβλιογραφία Αλέκου Γ. Παπαγεωργίου, Επιμέλεια Αντώνη Θ.Μοσχοβάκη, τ. Γ' Ανέκδοτα και σκόρπια ποιήματα και πεζά - «Ο Λύχνος», «Άτλας», Αθήνα 1959, σσ. 179,555]. Ο Αργείτης λόγιος Δημήτριος Κ. Βαρδουνιώτης συνέταξε (Ιούνιος 1916) το άρθρο με πολλά βιογραφικά στοιχεία για τον Φατσέα, τα οποία πρέπει να του παραχωρήθηκαν από τους απογόνους του Φατσέα μαζί με το εξάστιχο του Λασκαράτου. Δεν γνωρίζουμε τις αναφορές του Φατσέα στην αυτοβιογραφία του για την περίοδο που έζησε στο Ληξούρι, αλλά καθώς η αυτοβιογραφία του και στις δύο μορφές της, ελληνικά και γαλλικά, λανθάνει, οι πληροφορίες που δίνει ο Βαρδουνιώτης είναι μοναδικές: «Τω 1842 διωρίσθη εις Ληξούριον της Κεφαλληνίας διδάσκαλος των μαθηματικών, της ιστορίας και της γεωγραφίας και υπηρέτησεν ενταύθα εξ έτη, τα καλλίτερα της ζωής του, ως έλεγεν. Εν Ληξουρίω ανέπτυξε λαμπράς σχέσεις μετά πολλών ευγενών και ευπαιδεύτων νέων. Προ πάντων δε εγνώρισε τον έξοχον και πολύκροτον σατυρικόν ποιητήν Ανδρέαν Λασκαράτον, μεθ' ου συνεδέθη διά στενωτάτης και αδελφικής φιλίας και τον οποίον έσχε διδάσκαλόν του εις την ποίησιν αποστηθίσας μάλιστα όλα τα ποιήματα του. Δια του Λασκαράτου ο Φατσέας εγνωρίσθη και με τον Ευστάθιον Φορέστην. Ο Φορέστης ούτος ήτο τέλειος άνθρωπος του κόσμου, ευγενής, μορφωμένος, ευφυέστατος, αστειότατος και καλλίστης συναναστροφής άνθρωπος, προ πάντων δε κοσμογυρισμένος, ως τον έλεγον όλοι. Είχε πλουσίαν και σπανίαν βιβλιοθήκην διακρινομένην για τα εγκυκλοπαιδικά συγγράμματα, όπως όλοι οι νέοι επιστήμονες οι μετά τας σπουδάς των επιστρέφοντες εξ Ευρώπης. Ο Φορέστης, όπως και όλοι οι λόγιοι του Ληξουρίου εδάνειζον προς τον Φατσέαν τα βιβλία των δι' ων εμορφούτο εις την ιστορίαν και άλλας γνώσεις. Οι τρεις Επτανήσιοι φίλοι διέπρεπον εν Ληξουρίω διά το πνεύμα των. Η ευφυΐα και η σατυρική ποίησις τοις ενέπνεεν εύθυμον και χαριεστάτην ζωήν, ήσαν δε σχεδόν αχώριστοι και το εγκαλλώπισμα της νήσου. Ως προς τα θρησκευτικά όμως αισθήματα των ήσαν εις άκρον ελευθερόφρονες, αν και ο μεν Φατσέας εφόρει ακόμη τα ράσα του ιεροσπουδαστού, ο δε Φορέστης ήτο επίτροπος του ναού του Παντοκράτορος και τυπικάρης. Το κοινόν του Ληξουρίου τους εγνώριζεν ως τοιούτους, και πολλά εψιθύριζε διά την προς την θρησκείαν ολιγωρίαν των. Εδακτυλοδεικτούντο πανταχού. Ο Λασκαράτος εκ τίνος ποιητικής ιδιοτροπίας, διερμηνεύων την περί αυτών κρίσιν και αίσθημα του κοινού και εικονίζων ζωηρότερον την ελευθεροφροσύνην των, συνέθεσε τους εξής πνευματώδεις και χαριεστάτους στίχους, ευστόχως χαρακτηρίζοντας τους τρεις φίλους και την περί αυτών κοινήν γνώμην. [...] Κατά τον Λασκαράτον, δι' ένα ιερέα χρειάζονται πέντε πράγματα, ράσα, ζέστη νεφρών, γένεια, ηλικία και θρησκεία. Αλλά τα προσόντα ταύτα, ουδείς των τριών φίλων εκέκτητο και ουδείς εξ αυτών ήρκει μόνος δι' ένα ιερέα. Ο Φατσέας είχε ράσα και ζέστην νεφρών μόνον, ως καλόγηρος και νέος. Ο Λασκαράτος, ως πρεσβύτερος, είχε μόνον γένεια και ηλικίαν. Ο δε Σταθάκης ο Φορέστης, είχεν ως έλεγεν όμως χωρίς και να τον πιστεύουν, την... θρησκείαν [...]».

6 6 3Ή Tpiavtaq>uXXos Ε. Σκλαβενίτης Οι μαρτυρίες του Φατσέα για την κερκυραϊκή αλλά και την ληξουριώτικη περίοδο της ζωής του είναι λιγοστές, αφού για την ώρα λανθάνουν οι δύο μορφές της αυτοβιογραφίας του: η γαλλική που δεν βρέθηκε στο αρχείο Emile Legrand και η ελληνική που βρισκόταν ως το 1959 στη συλλογή του βουλευτή Νικολάου Δελακοβία. Δήλωνε ευχαριστημένος από τις σπουδές του και την καλλιέργεια που μπόρεσε να αποκτήσει μέσα από τους δύσκολους δρόμους του αυτοδιδακτισμού και της σκληρής προσωπικής του προσπάθειας: εκτός από τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά έμαθε ιταλικά, γαλλικά και αγγλικά, μελέτησε τους κλασικούς αλλά και τους νεώτερους και σύγχρονους διανοητές. Η θεωρητική του αρματωσιά και η συνεχής παρατήρηση των πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών και παιδευτικών προβλημάτων της Επτανήσου του έδωσαν τη δυνατότητα να αναλύει και να κατανοεί τα προβλήματα της επτανησιακής κοινωνίας και έγιναν αιτία να μην μπορεί να φιλιώσει όχι μόνο με το πολιτικό περιβάλλον, που δημιουργούσε η βρετανική παρουσία στην Επτάνησο, αλλά και οι συνεργασίες και οι εξαρτήσεις των οργανωμένων πολιτικών μερίδων των Επτανησίων από τους Βρετανούς και η παθητικότητα των λαϊκών τάξεων. Με αυτές τις κοινωνικές και πολιτισμικές πραγματικότητες αισθανόταν ότι έπρεπε να συγκρούεται όλο και με λιγότερες ελπίδες για τη βελτίωση των επτανησιακών πραγμάτων. Δεν εντάχθηκε σε καμία πολιτική μερίδα, παρόλο που ο εκλεκτικισμός του αντλούσε και από τους Ριζοσπάστες και από τους Μεταρρυθμιστές, καθώς πίστευε ότι τα προβλήματα της κοινωνίας είναι βαθύτερα και για να λυθούν προϋποθέτουν τη μεγάλη πρόοδο στην παιδεία, την οικονομία και την πολιτική σκέψη και συνεχείς πιέσεις στην Προστασία για την παραχώρηση δικαιωμάτων, ανάλογα με τον συσχετισμό των δυνάμεων για να εξασφαλίζονται οι κατακτήσεις, χωρίς υποχωρήσεις και πισωγυρίσματα και για να μένει πάντα υπέρτατη επιδίωξη η Ένωση, με τη φροντίδα να αναδεικνύεται μόνη οδός σωτηρίας.ίσως το παράδειγμα του Φατσέα να μοιάζει παράλληλο με εκείνο του Αδαμαντίου Κοραή μπροστά την αυξανόμενη επαναστατικότητα των Ελλήνων: οι πολιτικές τους αναλύσεις δεν μπόρεσαν να κατανοήσουν τη δυναμική των πολιτικών πραγμάτων και την αξία της παραμέτρου της πολιτικής συγκυρίας 4. Αλλά ας δούμε τα πνευματικά εφόδια που φέρνει στις αποσκευές του ο Φατσέας όταν αποφασίζει να εγκαταλείψει τα Επτάνησα γιατί τα έβλεπε σε 4. Τ. Ε. Σκλαβενίτης, «Αντώνιος Φατσέας ( ): οι ιδεολογικές του αναζητήσεις», ό.π., σσ Αλέξης Πολίτης, «Αν ήρχιζεν μετά είκοσι χρόνους...» Η στάση του Αδάμ. Κοραή απέναντι στην Επανάσταση», εφημ. Η Αυγή, , σ. 4.

7 Ανιώνιος Φαισέαβ ( ): évas επιανησιακός ούνδεσμοβ ÔQO 7 απελπισία και τον εαυτό του ανήμπορο να τους φανεί χρήσιμος ενώ «εις εποχή ν γενικού ενθουσιασμού υπέρ της ελευθερίας των εθνών, δεν συνέτεινεν ολίγον και η ιδέα της εθνικής μας ανεξαρτησίας επειδή η τύχη της μικράς μας πατρίδος εξαρτάται εξ εκείνης όλου του έθνους, του οποίου σχηματίζομεν μερίδα» 5. Έξι κείμενα του γραμμένα και δημοσιευμένα από το 1847 ως το 1850 κωδικοποιούν την ανάλυση και τις απόψεις του για την επτανησιακή πραγματικότητα και τις πρώτες του αντιδράσεις από τη γνωριμία της ελληνικής πραγματικότητας, που απόκτησε ως φοιτητής της ιατρικής (1849) και της φιλολογίας (1850) αλλά και ταξιδιώτης-παρατηρητής της ελλαδικής γης: «Αλλ' ερχόμενος εις τας Αθήνας εξηπατήθην και είδα ότι έθνη συνηθισμένα εις την δουλείαν μετά μεγάλων δυσκολιών ελευθερούνται, αν δε εκ θαύματος ελευθερωθώσιν απαιτείται καιρός προς εκτίμησιν του δώρου της ελευθερίας» 6. Με το πρώτο του κείμενο, γραμμένο στις 4 Οκτωβρίου 1847 και δημοσιευμένο αμέσως στην Επίσημη Εφημερίδα του Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων, απευθύνεται στους κατοίκους του Ληξουρίου προβάλλοντας τα καλά της δημόσιας εκπαίδευσης έναντι της συνήθειας των ιδιαίτερων μαθημάτων, την ποικιλία των μαθημάτων, που προσφέρονταν από το Δευτερεύον Σχολείο, του οποίου ήταν καθηγητής, για την ολοκληρωμένη μόρφωση των παιδιών, για τη μητρική γλώσσα και την ανάγκη σύμφωνα με αυτή «να διορθωθή η εθνική μας γλώσσα και όλοι γνωρίζετε ότι έθνος δεν υπάρχει χωρίς γλώσσα» αλλά και για την ανάγκη εκμάθησης της αγγλικής και της ιταλικής, της καλλιγραφίας, των επιστημονικών μαθημάτων, των μαθηματικών και της φυσικής, της γεωγραφίας και της εθνικής ιστορίας, η οποία «μας δεικνύει τι είμεθα ποτέ, τι αξίζομεν να κατασταθώμεν, αν μας εβοήθουν οι περιστάσεις» καθώς και της ρωμαϊκής ιστορίας. Ψέγει τους γονείς για τις προλήψεις που τους διακατέχουν στα θέματα της παιδείας και υποστηρίζει ότι οδηγούν στην ατελή και διεστραμένη ανατροφή και καταλήγουν στο να μην αποκτά ο νέος ιδέες και φρόνηση, αλλά ιδέες της ελαφράς φιλολογίας, που μαλακώνουν την ψυχή και την κάνουν ανάξια και ανεπίδεκτη μεγάλων πράξεων. Ο Φατσέας δικαιολογείται για την αυστηρότητα του: «μου πονεί η ψυχή, εις διάστημα πέντε ετών να μην έβγουν 5. Αντώνιος Φατσέας, Η Εικοστή Πέμπτη Μαρτίου του 1849, [Αθήνα 1849], σ Στο ίδιο.

8 8 5*ι Τριανιάφυλλο5 Ε. Σκλαβενίτης εκατόν τουλάχιστον μαθηταί από σας τους νουνεχείς, τους μεγάθυμους και μεγαλεπιβόλους Κεφαλλήνας» 7. Το δεύτερο κείμενο του, γραμμένο στις 10 Ιουνίου 1848, τυπώθηκε σε ανώνυμο φυλλάδιο τον ίδιο χρόνο με τίτλο Τα Ολύμπια εις την Επτάνησον. Ο Φατσέας σατιρίζει την Αγγλοκρατία ως αντίγραφο της Βενετοκρατίας, με τα ηγετικά στρώματα των Επτανησίων να συμμετέχουν δουλικά στη νομή και στη διαχείριση της εξουσίας. Στο δεξαεξασέλιδο φυλλάδιο επισημαίνεται η εξαφάνιση της ιστορίας, από την παιδεία των Επτανησίων «επειδή η ιστορία είναι το ξύλον του γιγνώσκειν καλόν και πονηρόν [...] εγώ είμαι [...] χωριάτης και τον αισχρόν τον ονομάζω αισχρόν δεν στέκει εις το χέρι μου να καταστήσω τίμιον τον άτιμον, είμαι απλώς ιστοριογράφος» 8. Το τρίτο κείμενο του, γραμμένο στις 20 Οκτωβρίου 1848 και τυπωμένο ανώνυμα σε φυλλάδιο, επιγράφεται Οι Άγγλοι εις την Επτάνησον. Πρόκειται για μια δομική ανάλυση και κριτική της Αγγλοκρατίας και των συνεπειών της στην εθνική, οικονομική, κοινωνική και πνευματική ζωή, με λογισμό και επιχειρηματολογία που αναδεικνύει τον Φατσέα δεινό δημοσιολόγο. Φυσικά η απέχθεια του προς τη Βρετανία δεν κρύβεται και μοναδική στέρεη λύση θεωρεί την Ένωση με την Ελλάδα, ενώ θεωρεί ότι οι μεταρρυθμίσεις, όπως η ελευθεροτυπία, είναι παγίδα, αφού δεν υπάρχουν εγγυήσεις νομιμότητας και ο εκτοπισμός ή ο στρατιωτικός νόμος μπορούν να εφαρμοστούν και να αποδείξουν την οπισθοδρόμηση των πολιτικών πραγμάτων 9. Το τέταρτο κείμενο του γράφεται στις 27 Ιανουαρίου 1849 στην Αθήνα και τυπώνεται με το όνομα του τον ίδιο χρόνο στο τυπογραφείο του Εμμανουήλ Αντωνιάδη με τίτλο Ο Θεομπαίκτης παιδαγωγός ή η Επτανησιακή ελευθεροτυπία. Αναλύει τις αποικιοκρατικές επιδιώξεις της Βρετανίας και αναδεικνύει 7. Αντώνιος Φατσέας, «Παρεκαλέσθημεν να καταχωρήσωμεν το εξής άρθρον. Κεφαλληνία, 4 Οκτωβρίου Προς τους κατοίκους του Ληξουρίου», Εφημερίς Επίσημος Ηνωμένου Κράτους Ιονίων Νήσων, αρ. 145, 27.9/ , σσ [Αντώνιος Φατσέας], Τα Ολύμπια εις την Επτάνησον, [Αθήνα 1848], σσ. 6 και [Αντώνιος Φατσέας], Οι Άγγλοι εις την Επτάνησον, [Αθήνα 1848], ε ' σ. Το φυλλάδιο φωτοανατυπώθηκε με παράλειψη του φύλλου τίτλου και νέα σελιδαρίθμηση: Ανωνύμου, Οι Άγγλοι εις την Επτάνησον, επιμέλεια έκδοσης Γιάννης Χρυσικόπουλος, Βιβλιοθήκη Ζακυνθινών Μελετών, σειρά πρώτη 13, Εκδόσεις Μέλλον, Ζάκυνθος 2006, [79] σ.

9 Ανιών/os Φαιοέας ( ): évas einavnotakos ouvôeoitos Z> ~2~ 9 τις μεταρρυθμίσεις και τις παραχωρήσεις, όπως εκείνη της ελευθεροτυπίας, σημεία της συγκυρίας και όχι σταθερές κατακτήσεις των Επτανησίων 10. Το πέμπτο κείμενο του γράφεται στην Αθήνα ως «επιστολή προς τον Α. Γ. εις Αθήνας» με ημερομηνία 29 Απριλίου 1849 και προσφέρεται στον Ζήση Σωτηρίου, τον Έλληνα του Ολύμπου. Έχει τίτλο Η Εικοστή Πέμπτη Μαρτίου τον Είναι το πρώτο του κείμενο που αναφέρεται στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Αθήνα, σε μια κοινωνία με μεγάλα προβλήματα, οφθαλμοφανή. Η κατάσταση τον οδηγεί σε συγκρίσεις: «η Επτάνησος είναι γραία φθισική και κλινήρης, η δε Ελλάς ακόμη νήπιον εις την οδοντόφυσιν». Η κατάσταση φαίνεται να τον κλονίζει: «Αυτού είμουν γεμάτος σχέδια, σχέδια εθνικής ανατροφής, σχέδια πολιτευμάτων, μεθόδους διδασκαλίας, θρησκευτικά συστήματα, εις ένα λόγον έβλεπον ότι ο κόσμος οδεύει κακώς και ήθελα να τον φέρω εις την ευθείαν οδόν έτοιμος διά κάθε θυσίαν η ασθένεια δε αύτη δεν επέρασεν ακόμη και επεθύμουν να αργήση να παρέλθη εδώ απεναντίας δεν απήντησα κανένα να με είπη συλλογίζεσαι καλά, αλλά αν έχω χρήματα, και ότι πρέπει να μετρώ το συμφέρον μου, ώστε ενώ πριν ήμην έτοιμος διά κάθε θυσίαν, τώρα εις τα πάντα, αν θα κάμω το καλόν μετρώ μήπως απατηθώ και χωρίς να κάμω τίποτε περιγελασθώ ως κουτός, και ανεπαισθήτως βλέπω να κλείη χωρίς να θέλω η καρδία μου και να με κυριεύη η αδιαφορία και καταφρόνησις των ανθρώπων και των πραγμάτων. Η αργία με έκαμε στιχουργόν αλλά αντικείμενα μεν γέλωτος απαντώ πολλά και ποίκιλλα αλλ' όταν αρχίσω τι σοβαρόν είναι αδύνατον να μην το τελειώσω αστείον. Το αίσθημα της ζωής μου ήτον ο πατριωτισμός, αλλ' αφότου ήλθα εις τας Αθήνας, δεν ευρίσκω εις αυτό ειμή τους τελευταίους σπινθήρας σβήνοντος λύχνου* και απεναντίας βλέπω να αρχίζη να το αντικατασταίνη εκείνο του έρωτος σύμπτωμα του ότι ήρχισε να λείπη η αφορμή της ενεργείας. Αυτού ήμουν δημοκράτης, χριστιανός και όχι εις την θεωρίαν αλλά εννοών και πεπεισμένος ότι εις αυτά στηρίζεται το δίκαιον, η σταθερά ισορροπία της κοινωνίας αλλ' εδώ κατήντησα εγωιστής και ευχαριστώ τον θεόν ότι ήλθα εις ηλικίαν είκοσι επτά ετών ότε είμαι πράγμα ώριμον. Άνθρωποι τους οποίους εγνώριζα εις την πατρίδα πυρ φλέγον τους βλέπω εδώ κρύους, ώστε αμφιβάλλω εις τα πάντα. Κυριολεκτικώς είμαι κλεισμένος, ως εις πολιορκούμενον πύργον εντός μόνον του εαυτού μου, χωρίς να γνωρίζω τι να αποφασίσω»." 10. Αντώνιος Φατσέας, Ο θεομπαίκτης παιδαγωγός ή η επτανησιακή ελευθεροτυπία, Αθήνα, τυπογραφείο Εμμ. Αντωνιάδου, 1849, 31 σ. 11. Α. Φατσέας, Η Εικοστή Πέμπτη Μαρτίου του 1849 [Αθήνα 1849], 31 σελίδες. Τα αποσπάσματα στις σσ. 24 και 10.

10 ίο ISS Tpiavta<puXXos Ε. Σκλαβενίϊη$ Στο εξομολογητικό αυτό απόσπασμα εκθέτονται πολλά από τα στοιχεία του ψυχισμού του και των αρχών της βιοθεωρίας του, σε ώρα κρίσης που περνά ενώπιον των προβλημάτων της κοινωνίας που διάλεξε να ζήσει, με το παράπονο του μέτοικου που συγκρίνει τις δύο πατρίδες και το φόβο της μοναχικής πορείας, χωρίς συνοδοιπόρους, στη νέα πατρίδα. Αλλά πουθενά δεν φαίνεται να δειλιάζει και να αναθεωρεί τις αρχές του. Το έκτο και τελευταίο κείμενο του αυτής της περιόδου είναι Ο χωριάτης ο Κεφαλλωνίτης, Φυλλάδων Α ', Προς τους πολιτικούς της Επτανήσου, που τυπώθηκε ανώνυμο στην Αθήνα, απευθύνεται για τελευταία φορά στους Επτανησίους ανοίγοντας διάλογο με τους πολιτικούς, μα περισσότερο με τις εφημερίδες Πατρίς, των Μεταρρυθμιστών, που εκδόθηκε στην Κέρκυρα από τις 15 Ιανουαρίου 1849 και Αναγέννησις, των Ριζοσπαστών, που εκδόθηκε στην Κεφαλονιά από τις 9 Απριλίου 1849, αλλά και τον «Σιορ Κόντε», εκπρόσωπο των παρακμασμένων αρχόντων εξαιτίας της πολυτέλειας, της μόδας και της σπατάλης, των συνηθειών που πέρασαν και στα μεσαία στρώματα και εξουθένωσαν κάθε δυνατότητα επένδυσης για τη βελτίωση της οικονομικής, κοινωνικής και παιδευτικής πραγματικότητας και έγιναν μηχανισμοί ιδιοποίησης από τους Βρετανούς των όποιων πλεονασμάτων, που θα μπορούσαν να αποταμιευτούν. Στο σημείο αυτό ο Φατσέας έγινε και οικονομικός αναλυτής ζηλευτός καθώς υποστήριξε ότι η ανάπτυξη της καλλιέργειας της σταφίδας στην Επτάνησο και η άνοδος της τιμής της εξαιτίας της Επανάστασης έφεραν πλούτο στους Επτανησίους και τόνωσαν μέσω του εμπορίου την ισχύ της μεσαίας επαγγελματικής τάξης. Αλλά τα χρήματα αυτά σπαταλήθηκαν στην πολυτέλεια και τα λούσα καθώς και στη χρηματοδότηση ανούσιων σπουδών στην Ιταλία και στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα τον πληθωρισμό των ανεπάγγελτων ημιμαθών δοτόρων νομικής και ιατρικής, ενώ ο τόπος είχε ανάγκη από προκομμένους ανθρώπους για να στελεχωθούν η εκπαίδευση, η γεωργία και το εμπόριο. Μέσα από το διάλογο φωτίζονται οι σχέσεις της Επτανήσου με την Ελλάδα και τις μεγάλες δυνάμεις, με φανερή την προτίμηση του στη Ρωσία, η αναζήτηση ίσως μιας συνισταμένης των Ριζοσπαστών και των Μεταρρυθμιστών, η επιδιωκόμενη γενναία ανατροπή στο εκπαιδευτικό σύστημα με αναθεώρηση των εκπαιδευτικών σχέσεων με την Αθήνα και τις ευρωπαϊκές, κυρίως ιταλικές πόλεις. Οι προτάσεις του να επιδιωχθούν σπουδές των Επτανησίων σε όλες τις επιστήμες, πέραν της νομικής και της ιατρικής για να προκόψουν η εκπαίδευση, η γεωργία, το εμπόριο και η οικονομία και να αναθεωρηθούν οι ιδεολογικές

11 Ανιών/os Oaiotas ( ): évas επιανηοιακόε oovôeoyos Sgtf η σχέσεις με την αρχαία Ελλάδα, ώστε την προγονοπληξία να διαδεχθούν η δημιουργικότητα και η καλλιέργεια της σύγχρονης γλώσσας, είναι τολμηρές και πρωτότυπες. 12 Με όλα αυτά τα κείμενα, τυπωμένα σε φυλλάδια και σε περισσότερες από 200 σελίδες, που φαίνεται ότι κυκλοφόρησαν ευρύτατα, είναι στραμμένος προς τα Επτάνησα και καταθέτει τα αποτελέσματα των παρατηρήσεων και των αναλύσεων των προβλημάτων τις επτανησιακής πραγματικότητας. Η έκθεση των πνευματικών του αποσκευών και η απόφαση του να μείνει στην Ελλάδα και να αγωνιστεί για την εφαρμογή των ιδεών που πίστευε, στην πολιτική και την κοινωνική ζωή, την παιδεία και τη διάδοση της γνώσης, τη δημοτική γλώσσα και τη λογοτεχνία, με προνομιακό πεδίο δράσης την εκπαίδευση, την οποία υπηρέτησε και ως λειτουργός της από το 1851 ως το θάνατο του, θα γίνει ανατόμος και πνευματικός εργάτης της ελληνικής κοινωνίας, αξιοποιώντας τις ικανότητες που απόκτησε στην Επτάνησο, προσπαθώντας να καταλάβει τα προβλήματα και να συνεισφέρει στη συνειδητοποίηση της ανάγκης αναζήτησης λύσεων, έτοιμος να στρατευτεί και να συγκρουστεί, ανοίγοντας δρόμους με πείσμα και πίστη ότι οι συγκαιρινοί του ή οι επόμενοι θα τους ακολουθήσουν. Στα δύο πρώτα χρόνια που έζησε στην Ελλάδα ( ) παρόλο που προσγειώθηκε κάπως δυσάρεστα από το ελλαδικό του όνειρο, δεν φαίνεται να μετάνιωσε: είδε κοινά προβλήματα αλλά για την ώρα δεν θέλησε να κάνει κοινές αναλύσεις για τις δύο κοινωνίες. Θέλησε να ολοκληρώσει την ανάγνωση της γενέθλιας κοινωνίας και ως ετοιμασία για την προσέγγιση της νέας πατρίδας που επέλεξε. Στον τίτλο μας όμως υποσχεθήκαμε να ξετυλίξουμε την υπόθεση ότι ο Φατσέας είναι επτανησιακός «σύνδεσμος» στην Ελλάδα. Ακολουθήσαμε κατ' αρχάς τον Κ. Θ. Δημαρά και το σχετικό υποκεφάλαιο στην Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας: «Ανάμεσα στα Επτάνησα και στο ελληνικό κράτος 12. [Αντώνιος Φατσέας], Ο χωριάτης ο Κεφαλλωνίτης. Φυλλάδων Α. Προς τους πολιτικούς της Επτανήσου, Αθήνα, τυπ. Α. Βακαλοπούλου, 1850, β'+ 62 σ. Πα τα μεγάλα εισοδήματα εξ αιτίας της αύξησης της τιμής της σταφίδας και την στήριξη των σπουδών στην Ευρώπη πολλών ημιμαθών δοτόρων βλ. και Γ. Α. Σουρής, «Ο Γλάδστων στα Επτάνησα. Ενωτικό κίνημα και βρετανικά αδιέξοδα», Τα Ιστορικά, τόμ. 6, τχ. 11 (1989), σσ πβ. και Παναγιώτης Νούτσος, «Οι επίγονοι του επτανησιακού ριζοσπαστισμού ανάμεσα από την γενέτειρα και την πρωτεύουσα», Πρακτικά Β ' Ευρωπαϊκού Συνεδρίου, Ρέθυμνο Μαΐου 2002, Η Ελλάδα των νησιών από την Φραγκοκρατία ως σήμερα, τόμ. Β', Αθήνα 2004, σ. 591.

12 12 52C Τριανιάφυλλοβ Ε. Σκλαβενίτη παρουσιάζονται από νωρίς σύνδεσμοι ποικίλοι που προκαλούν και πνευματικές ανταλλαγές. Τα Επτάνησα πλούσια σε πνεύμα, ζημιώνονται* μα η Αθήνα κερδίζε,ι. Οι δεσμοί έχουν ποικίλες μορφές [...] μα οι σύνδεσμοι είναι τοπικοί ή συγγραφικοί ή προσωπικοί» 13. Ας απαριθμήσουμε κάποια «συγγενικά» με τον Φατσέα ονόματα: Ο Γεώργιος Τερτσέτης είναι 21 χρόνια μεγαλύτερος του και εκφράζει την υψηλή εκτίμηση του για τον Φατσέα 14.0 Λασκαράτος 10 χρόνια μεγαλύτερος του φαίνεται να του στάθηκε φίλος και δάσκαλος στο Ληξούρι ( ) 15.0 Βαλαωρίτης είναι λίγο μικρότερος του αλλά δεν φαίνεται να συναντήθηκαν πουθενά. Ο Νικόλαος Κονεμένος και ο Παναγιώτης Βεργωτής, 10 και 20 χρόνια νεώτεροι του αντίστοιχα, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι συνεχίζουν παράλληλη πορεία με τον Φατσέα κυρίως στις ιδέες για το γλωσσικό. Ύστερα έρχεται ο Δημοτικισμός, που τον αναγνωρίζει πρόδρομο Κ. Θ. Δημαράς, «Κεφάλαιο εικοστό πρώτο. Οι σύνδεσμοι. Επτανησιακά στοιχεία στην Αθήνα. Η Πάτρα - Ταγιαπιέρας - Τερτσέτης - Βράιλας Αρμένης - Γ. Ζαλοκώστας - Αριστοτέλης Βαλαωρίτης - Κονεμένος και Βεργωτής», Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Από τις πρώτες ρίζες ως την εποχή μας, Εκδόσεις «Γνώση», Αθήνα , σσ Για τον Φατσέα, σ. 413: «Φυσικά, σε όλη αυτή την περίοδο, κι άλλοι Επτανήσιοι δρουν μέσα στην περιοχή των Αθηνών το έργο τους όμως περιορισμένο, και η ακτινοβολία τους μικρή, και στα στερνά σβήνουν κάτω από την επιβολή της πρωτεύουσας. Μνημονεύω τον Εμμανουήλ Στάη, τον Αντώνιο Φατσέα, που για τους λόγους αυτούς δεν μπορούν να θεωρηθούν πραγματικά σύνδεσμοι ανάμεσα στα Επτάνησα και στην Αθήνα, αλλά έχουν κι αυτοί περισσότερο την θέση τους στην προετοιμασία των Αθηνών για την στροφή του 1880». 14. Γεώργιος Τερτσέτης «Πρόγραμμα Διαγωνισμού (Οποίον έργον πρακτικώτερον και ωφελιμώτερον τη φίλη πατρίδι δύναται της να πράξη διαθέτων επί τούτω ετησίως εκατόν πεντήκοντα χιλιάδας δραχμών ως έγγιστα», Ντίνος Κονόμος, Ο Γεώργιος Τερτσέτης και τα ευρισκόμενα έργα του, Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων, Αθήνα 1984, σσ Στη σ. 677: «Θέτω υπό τον οφθαλμόν των εκλογέων του εκατονόρκου δικαστηρίου τα ονόματα των κυρίων Κουμανούδη, Μυστριώτου, Ιουλίου Τυπάλδου, Σοφοκ. Καρύδη, αδελφών Παράσχου, Α. Φατζέα και Αρ. Βαλαωρίτου». Το κείμενο χρονολόγησε ο εκδότης του Ντ. Κονόμος, μεταξύ Ο Φατσέας πέθανε το Στα αυτοβιογραφικά και τα άλλα κείμενα του Λασκαράτου δεν συνάντησα άλλη αναφορά εκτός από το εξάστιχο που αναδημοσιεύτηκε παραπάνω και τις μαρτυρίες που προέρχονται μάλλον από το περιβάλλον του Φατσέα (βλ. σημ. 3). 16. [Μανόλης Τριανταφυλλίδης], Απολογία της Δημοτικής, Βιβλιοθήκη Εκπαιδευτικού Ομίλου 4 [Ανατύπωση από Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου 4 (1914)], Αθήνα 1914 [= Φωτοανατύπωση, εκδόσεις «Κουλτούρα» 9, Αθήνα 1978, σσ Αναδημοσίευση: Άπαντα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ιδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), τόμ. 4, Θεσσαλονίκη 1963, σσ ].

13 Ανιών/os Oawéas ( ): évas emavnoiakos οόνδεομοβ 5 13 Ας δούμε όμως τι έφερε και τι προσέφερε ο Φατσέας στην Ελλάδα. Είκοσι ένα χρόνια διδασκαλίας φυσικών, μαθηματικών, γεωγραφίας και ιστορίας στα Γυμνάσια Λαμίας ( ), Τρίπολης ( ), Σπάρτης ( ), Τρίπολης ( ), Ναυπλίου ( ). Επτά τυπωμένα σχολικά εγχειρίδια μαθηματικών, μετάφραση ανέκδοτη της Φυσικής του Α. Ganot, μετάφραση τυπωμένη των ανακαλύψεων του L. Figuier, μεταφράσεις από τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά, ποιήματα, δύο σατιρικές κωμωδίες, μία εκδομένη και μία ανέκδοτη, σατιρικά ποιήματα. Πήρε μέρος στους ποιητικούς διαγωνισμούς του 1870, 1871 και 1872 στο Πανεπιστήμιο Αθηνών 17, προκαλώντας αυτούς που δέχτηκαν όρο για τη βράβευση τη χρήση της αρχαΐζουσας ή της καθαρεύουσας γλώσσας. Δημοσίευσε φυλλάδια, άρθρα αντιρρητικά σε εφημερίδες και κείμενα πολεμικής για τις αρχαϊκότητες της κοινωνίας και τις αντιφάσεις και αναποτελεσματικότητες της εκπαίδευσης. Αποκλεισμένος ως συγγραφέας και ποιητής, από τις επιτροπές κρίσης των διδακτικών βιβλίων και των ποιητικών διαγωνισμών, αλλά και από τον δημόσιο διάλογο, παρέμεινε ακλόνητος και μαχητικός, καταθέτοντας τις απόψεις του καθώς ήταν βέβαιος ότι άνοιγε δρόμους στους μελλοντικούς συνεχιστές του. Ειδικότερα για τα προβλήματα της εκπαίδευσης κατέθεσε πολλά υπομνήματα στις αρμόδιες αρχές και δημοσίευσε άρθρα και φυλλάδια. Το εκπαιδευτικό του σύστημα αναδεικνύεται μέσα από τους προλόγους των εγχειριδίων του που ποτέ δεν ενέκριναν οι κρατικές επιτροπές και τα εκδομένα και τα ανέκδοτα φυλλάδια με τα οποία απάντησε στις επιτροπές και στους επικριτές του. Περισσότερο ανάγλυφο φαίνεται το εκπαιδευτικό του σύστημα στα δύο φυλλάδια, που τύπωσε στη Λαμία και στην Αθήνα το 1856, με τίτλο Σκέψεις επί της δημοσίας και ιδιωτικής εκπαιδεύσεως των νέων Ελλήνων 16. Πρόκειται για μια βίαιη αλλά και από περιωπής επίθεση κατά του αναποτελεσματικού εκπαιδευτικού συστήματος με ανατομικές αναλύσεις και αναλυτικές προτάσεις για τη ριζική αλλαγή του. Είναι η πρώτη φωνή που ακούγεται για την ανάγκη 17. Panayotis Moullas, Les concours poétiques de l'université d'athènes , Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, αρ. 22, Αθήνα 1989, σα , , Σκέψεις επί της δημοσίας και ιδιωτικής εκπαιδεύσεως των νέων Ελλήνων υπό Α. Φατσέα Καθηγητού. Προς τον Υπονργόν της Δημοσίας Παιδείας [Α'], Ααμία, τυπ. Ευθ. Οικονομίδου, 1856, γ'+ 37 σ. [Β'], Αθήνα, τυπ. Νικολάου Αγγελίδου, 1856, 54 σ.

14 14 *>** Τριαντάφυλλου Ε. Σκλαβενίιη5 ανατρεπτικής μεταρρύθμισης του εκπαιδευτικού συστήματος και θα περάσουν δεκαετίες για να ακουστεί δεύτερη 19. Η κριτική του Φατσέα στο εκπαιδευτικό σύστημα στόχευε πρώτα στο περιεχόμενο του και στις μεθόδους του και δεύτερο στην προσκόλληση του στην πρόληψη ότι αρχή και τέλος της ζωής των Ελλήνων ήταν η ανάσταση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, μιας πρόληψης που υποστήριζε ότι είχε την αρχή της στον Κοραή, παρόλο που αναγνώριζε ότι «πρέπει να σπουδάζωμεν την αρχαίαν ελληνικήν και διά την μόρφωσιν και τον πολιτισμόν της καθομιλουμένης και δια την ιστορίαν μας και διά τον θησαυρόν των γνώσεων τας οποίας περιέχει» 20. Η ριζική διαφορά του Φατσέα με τον Κοραή και τους μαθητές του ήταν ότι για τη μορφοποίηση της νέας γλώσσας δεν μπορούσε να είναι βάση η αρχαία αλλά μόνο πηγή για τον πλουτισμό της. «Η γλώσσα του νέου ελληνικού έθνους δεν είναι η αρχαία ελληνική, την οποίαν ουδείς δύναται να καυχηθή ότι ημπορεί να ομιλήση και να γράψη, αλλ' η γλώσσα την οποίαν ομίλει το έθνος, απλή, φιλοσοφική, νέα, ζωντανή γλώσσα, πλήρης ζωής και ποιήσεως» 21. Η παλαιά αλλά και μεταγενέστερη κατηγορία για τη δημοτική ότι είναι διάλεκτος περιλαμβανόταν στην κρίση της κωμωδίας του Βερτόλδον το 1871: «Εισάγει Τριπολίτας ομιλούντας διάλεκτον μάλλον εν Επτανήσω ούσαν εν χρήσει». Ο Φατσέας συνδέει τη δημοτική με τη διαμορφούμενη εθνική ιδεολογία και αρνείται, ως συνειδητός σύνδεσμος, ότι τη δημοτική την γράφουν μόνο οι Επτανήσιοι: «Αυτό, Κύριε, Εισηγητά, είναι η συνήθης υπεκφυγή του ζητήματος της δημώδους γλώσσης. Η γλώσσα του Βερτόλδου δεν είναι διάλεκτος* αλλ' η κοινώς ομιλούμενη παρά των Ελλήνων, όταν δεν προσποιώνται, η αρνούμενη παρά των σχολαστικών αναιδώς, προς άρνησιν της εθνικής υπάρξεως, 19. «Η δεύτερη περίοδος της εκπαιδευτικής μας ιστορίας κλείνει με μια επιβλητική φωνή, την πρώτη μετά τον Αγώνα σε τούτη τη Συλλογή, που υποστηρίζει την ανάγκη για μια ριζική αλλαγή στην αντιμετώπιση του θέματος: Κάθε φράση του Αντωνίου Φατσέα στο Σκέψεις τινές... είναι ταυτόχρονα επισήμανση μιας αδυναμίας και πρόταση για μια δραστική αντιμετώπιση του προβλήματος. Τα βέματα μας είναι κιόλας γνωστά από τα προηγούμενα - καινούριες είναι εδώ οι προτάσεις τις οποίες διακρίνει και πρακτικό πνεύμα και διορατικότητα». Αλέξης Δημαράς (επιμέλεια), Η μεταρρύθμιση που δεν έγινε (τεκμήριο ιστορίας), τόμ. Α' , Ερμής ΝΕΒ 26, Αθήνα 1973, σσ. λδ', Α. Φατσέας, Σκέψεις τινές... [Α'], ό.π., σ Α. Φατσέας, Ο Βερτόλδος. Σειρά πολιτικών κωμωδιών, Αθήνα, τυπ. Νικήτα Γ. ΙΙάσσαρη, 1871, σ. 91.

15 Avi(i)vios Oawéas ( ): cvas cmavnoiaxos σύνδεσμοβ S< 15 της εθνικής ιστορίας. Σας προκαλώ δε να αναφέρητε λέξεις και φράσεις της κωμωδίας του Βερτόλδου μη κοινώς εν χρήσει. Αν ο Βερτόλδος λέγη τεσσάρας πέντε Ιταλικάς λέξεις, είναι Ιταλός και ηδύνατο να ειπή και πλειοτέρας, ως σας έγραψα. Αν δε την δημώδη γλώσσαν γράφουσι προ πάντων Επτανήσιοι, τούτο γίνεται διότι αυτοί ομολογούσιν ειλικρινώς την ύπαρξίν των και την ύπαρξιν του έθνους των αλλ' είναι ψεύδος ψηλαφητόν ότι αυτήν ομιλούν και γράφουν μόνον Επτανήσιοι. Η γλώσσα του Βερτόλδου είναι η γλώσσα του έθνους της εποχής και αυτό, ως σας έγραψα, είναι ο πρώτος τίτλος της αθανασίας του Βερτόλδου» 22. Ο Φατσέας βρέθηκε μπροστά σε αδιέξοδα καθώς οι απόψεις του για την εκπαίδευση ήταν αντίθετες με τις επιλογές της επτανησιακής διοίκησης αλλά και του ελληνικού βασιλείου. Οι επιτροπές διδακτικών βιβλίων στην Αθήνα απορρίπτουν τα εγχειρίδια του και οι απόψεις του δεν θα βρουν συνομιλητές. Το ίδιο και οι απόψεις του για τη γλώσσα θα βρουν τα τείχη των Κοραϊστών, που κυριαρχούν στο Πανεπιστήμιο με επικεφαλής τον δάσκαλο του Κωνσταντίνο Ασώπιο, αλλά και τους αρχαϊστές που εξορμούν το 1853 με τον Παναγιώτη Σούτσο. Τότε αισθάνθηκε την ανάγκη να σατιρίσει ποιητικά τον αρχαϊσμό και τον Σούτσο και να υποστηρίζει τον Ασώπιο και τους περί αυτόν και φυσικά τον Τερτσέτη, έναν από τους λίγους ομοϊδεάτες του στο γλωσσικό 23. Ο θεσμός των πανεπιστημιακών ποιητικών διαγωνισμών θα τον απορρίψει μετά πολλών επαίνων λόγω της αρχής του να μη βραβεύει έργα στη δημοτική. Δεν ήταν σπουδαίος ποιητής: «Δεν είμαι ποιητής εξ επαγγέλματος και ποιων προσφέρω απλώς θυσίαν εις τας χάριτας» 24. Δεν προσέφερε όμως απλώς θυσία, πίστευε ότι η σατιρική του ποίηση ήταν ακόμη ένα αποτελεσματικό μέσο για να ασκήσει την κριτική του και να προβάλει τις απόψεις του για την ελληνική κοινωνία, την παιδεία και τη γλώσσα. Δεν ήταν απλός σύνδεσμος της επτανησιακής και της ελληνικής παιδείας αλλά πρωτότυπος δοκιμιογράφος-αναλυτής και μεταρρυθμιστής των δύο κοινωνιών, με τις θεωρητικές του 22. Στο ίδιο, σ [Αντώνιος Φατσέας], Τω αρχηγέτη της Νέας Σχολής. Η Νέα Σχολή ή η ανάστασις της αρχαίας γλώσσης [Αθήνα 1853], 7 σελίδες. Το κείμενο ανατύπωσε ο Φαίδων Κ. Μπουμπουλίδης, Νεοελληνικά σατιρικά κείμενα, Αθήνα 1979, σσ , Αι ευχαί της πρωτοχρονιάς τον έτους 1870 υπό Α. Φατσέα Καθηγητού των Μαθηματικών και της Φυσικής του εν Ναυπλίω Γυμνασίου, Αθήνα, τυπ. Λαζ. Δ. Βιλαρά, 1870, σ. ια' [= Πανδώρα 21 ( ), φ. 488 ( ) 167].

16 16 39 TpiaviacpuXXos Ε. Σκλαβενίυης ικανότητες, που του εξασφάλισε η παιδεία του και την εμπειρική γνώση των πραγματικοτήτων που βίωσε. ABSTRACT Antonios Fatseas ( ): An Ionian connection Antonios Fatseas was born on the island of Kythera in He attended primary school and «Greek» school on Kythera and the seminary and Lycée at the Ionian Academy on Corfu ( ). He received a diploma in theology, but the classes he chose to attend furnished him with knowledge of physics and mathematics, which were his particular bent. He taught mathematics, physics, geography and history at the seminary (Corfu ), at the Lycée at Lixourio ( ), and at High Schools in Greece ( ). Alongside his teaching on Kythera and Corfu and at Lixourio, he learned ancient Greek and acquired a systematic encyclopaedic knowledge as well as knowledge of individual sciences. He concerned himself with the national, social, intellectual and educational problems of the Ionian islands and wrote and published six closely argued essays on these subjects ( ). He also wrote and published (1856) two essays on the Greek educational system, in which he made a detailed investigation of the parlous condition of education and proposed radical reforms. Strengthened by his belief in the demotic language and his experiences on the Ionian islands, he strove to establish demotic in place of the archaising language and katharevousa. To achieve his ends more effectively, he wrote satirical comedies and poems, though these were not awarded any distinctions since they were composed in demotic. To make his teaching efficient, he published six school books for pupils and translated works from ancient Greek, Latin and French. His views on questions relating to education and the language were regarded as pioneering and, as he himself anticipated, were accepted by later generations, though not by the society of his own day, which did not grace his proposals with public debate.

17

18

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) Ενότητα 10: Η Παιδαγωγική στο Αθηνών (19ος αι.) Ε. Αβτζή,

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 21 / 09 / 2015 KOIN.

ΑΘΗΝΑ 21 / 09 / 2015 KOIN. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---------- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ------------ Δρ. Όλγα Ζιρώ Σχολική Σύμβουλος Καθηγητών Εικαστικών Μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) 1 2 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Χρόνος: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads Το Υπουργείο Το Eκπαιδευτικό Σύστημα Πρόσβαση στη Γνώση Θρησκεύματα Μηχανή Αvαζήτησης Επικοινωνία Συχνές Ερωτήσεις Χάρτης Ιστοσελίδας Προκηρύξεις/ Νέα Διαγωνισμοί Συνέδρια/ Ημερίδες Εποπτευόμενοι Φορείς

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Α/Α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΚΔΟΤΗΣ ΤΟΠΟΣ ΤΟΜΟΙ ΕΤΟΣ 1 ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΠΟΧΗ ΔΙΦΡΟΣ ΑΘΗΝΑ 8 1957-1965 2 ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 3 1971-1977 3 ΚΡΙΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΑΘΗΝΑ 3 1971-1976 4 ΕΚΛΟΓΗ 6 1953-1955 5 ΕΠΕΤΗΡΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ. Αντώνιος Φατσέας (1821-1872): οι ιδεολογικές του αναζητήσεις ΑΦΙΈΡΩΜΑ ΏΌΝ Κ.Θ. ΔΗΜΑΡΑ

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ. Αντώνιος Φατσέας (1821-1872): οι ιδεολογικές του αναζητήσεις ΑΦΙΈΡΩΜΑ ΏΌΝ Κ.Θ. ΔΗΜΑΡΑ VtITOTCAHD ΙΜΜΕΠΙΠΗΜΓΙ β ΙΐΑΛΧ»0 W>IO»ICH ΒΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΠΑΙ Τι»ής Mnrntiw m Ν/ν» EU«*» Σ η 4. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟ! Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Αντώνιος Φατσέας (1821-1872): οι ιδεολογικές του αναζητήσεις TON ΖΗΤΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Εσπερίδα «Προτάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα» Ρόδος, 22 Μαρτίου 2012 Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Γ. Κανελλαΐδης,

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 2011 Καθηγήτρια Φιλόλογος. Καθηγήτρια Φιλόλογος

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 2011 Καθηγήτρια Φιλόλογος. Καθηγήτρια Φιλόλογος ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικές πληροφορίες ATH-5760-THEOD-0 τηλ. επικοινωνίας: 2108210551 Επαγγελματική εμπειρία 2014-2015 Ιδιαίτερα μαθήματα Αρχαία Ελληνικά Γυμνασίου Λυκείου / Νεοελληνική Γλώσσα Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας Πίνακας 2 Περιεχομένων Το Σχολείο μας 3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας 4 Σχολικό Έτος και Αργίες Ωράριο 6 Οι καθημερινές μας Οι Δραστηριότητες 7 εργασίες μας 9 Κατ οίκον Εργασία Οι Αξιολόγηση 10 Εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική»

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» ΕΠΕΔΙΜ, 9 Οκτωβρίου 2015 πηγές: Αναλυτικά προγράμματα «προηγμένων εκπαιδευτικά»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΕΣ - ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 -ΜΑΪΟΣ 2015

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΕΣ - ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 -ΜΑΪΟΣ 2015 ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΕΣ - ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 -ΜΑΪΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΑΞΕΙΣ ΩΡΑ ΘΕΜΑ ΤΟΠΟΣ 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Α, Β, Γ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ :ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Ή ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 5 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Human souls Continuation of our rehearsals! It isn't so easy, the students work a lot!!! Every Thursday we meet after the school lessons.

Human souls Continuation of our rehearsals! It isn't so easy, the students work a lot!!! Every Thursday we meet after the school lessons. Human souls Continuation of our rehearsals! It isn't so easy, the students work a lot!!! Every Thursday we meet after the school lessons. 7-5-2010 144 The performance!! 10-5-2010 Πρόσκληση Η θεατρική ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του.

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Στοιχεία για τη ζωή του Ο Γ. Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το 1867 και πέθανε στην Αθήνα το 1951. Καταγόταν

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΤΑ ΝΗΣΙΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟ Α!

ΕΠΤΑ ΝΗΣΙΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟ Α! ΕΠΤΑ ΝΗΣΙΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟ Α! -Παιδιά, ξεφύλλιζα χθες το παλιό μας σχολικό βιβλίο, τις Ιστοριοδρομίες 2. Διάβαζα για τη νεότερη ιστορία των Επτανήσων. Ξέρετε ότι δόθηκαν «προίκα» στον νέο Βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ Αγαπητοί γονείς/ κηδεμόνες, Θεσσαλονίκη, Μάιος 2015 Σύμφωνα με τη με αριθμ. Φ.52/63/12873/Γ1/6-2-2012 (ΦΕΚ 253, τ.β ), (ΑΔΑ: Β4439- ΩΞ1)

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 21357 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1817 21 Αυγούστου 2015 Αριθμ. 130085/Δ2 Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Μουσικού Γυμνασίου και

Διαβάστε περισσότερα

Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ

Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1. Ελληνική Γλώσσα (9 ώρες) 2. Μαθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Όνομα Επίθετο Οικ. Κατάσταση Ημερομηνία Γέννησης Τηλέφωνο Επικοινωνίας mail

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Όνομα Επίθετο Οικ. Κατάσταση Ημερομηνία Γέννησης Τηλέφωνο Επικοινωνίας mail ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Όνομα Επίθετο Οικ. Κατάσταση Ημερομηνία Γέννησης Τηλέφωνο Επικοινωνίας mail Αθανασία- Παρασκευή Υπερηφάνου Άγαμη 03.05.1988 2109940653 & 6945139495 athanasia.yperifanou@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ταχ. Δ/νση: Ερμού 15, 101 85 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 210 3233051 FAX: 210 3231763 an. 31 Πληροφορίες: Ν. Σταθόπουλος ΑΠΟΦΑΣΗ

Ταχ. Δ/νση: Ερμού 15, 101 85 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 210 3233051 FAX: 210 3231763 an. 31 Πληροφορίες: Ν. Σταθόπουλος ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 10-07 - 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αρ. πρωτ. 69598/Γ2 ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Σύγχρονη Εκπαιδευτική Έρευνα στην Κύπρο: Προτεραιότητες και Προοπτικές. Πρακτικά ΙX Παγκύπριου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου

Η Σύγχρονη Εκπαιδευτική Έρευνα στην Κύπρο: Προτεραιότητες και Προοπτικές. Πρακτικά ΙX Παγκύπριου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Ελένη Φτιάκα, Αθανάσιος Γαγάτσης, Ιλιάδα Ηλία, Μοδεστίνα Μοδέστου Η Σύγχρονη Εκπαιδευτική Έρευνα στην Κύπρο: Προτεραιότητες και Προοπτικές Πρακτικά ΙX Παγκύπριου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά βιβλία για το Γυμνάσιο

Εκπαιδευτικά βιβλία για το Γυμνάσιο Εκπαιδευτικά βιβλία για το Γυμνάσιο 2009-2010 A' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ κωδ. τιτλοσ συγγραφεασ λιανικη τιμη σε α. αρχαια ελληνικα (ανάλυση από τη μετάφραση) 6488 Ομήρου Οδύσσεια, Α Γυμνασίου A. Παπαγεωργίου 22,00 7287

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι Κυριε Γενικέ Πρόξενε Αγαπητες φιλες και φιλοι Όταν πριν από πολλα χρονια, περιπου στην ηλικια των 7 χρονων, ο πατερας μου Ζαχαριας Δουλαμης αποφασισε να μας στειλει, εμενα και την αδερφη μου, να μαθουμε

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Β Λυκείου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Ιακωβίδης Γιώργος, Φυσικός Παπαχρήστου Μαίρη, Φιλόλογος Η Β Τάξη Γενικού Λυκείου μαθήματα γενικής παιδείας δύο (2) Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού, Ανθρωπιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 14479 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αναθέσεις μαθημάτων Γυμνασίου και Ενιαίου Λυκείου. 1 Τροποποίηση συστατικής πράξης του νομικού προ σώπου Δήμου Βέροιας Ν.

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Μπενάκη 110ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης 2013-14 Α εξάμηνο Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Υπεύθυνος καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ Βιογραφικό Ο Χρήστος Ηρ. Αντωνίου γεννήθηκε στη Ζούζουλη Καστοριάς. 1977: Πτυχίο Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 1982: Δίπλωμα μεταπτυχιακών σπουδών Magister

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Τηλεόραση & Φιλαναγνωσία ΚΕΙΜΕΝΟ Ένα σηµαντικό ζήτηµα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιµήσεων του κοινού συνδέεται µε τις επιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα