Testing classical enigmas NEW! Read it first at Geoscientist Online - The magazine of The Geological Society of London

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Testing classical enigmas NEW! Read it first at Geoscientist Online - www.geolsoc.org.uk. The magazine of The Geological Society of London"

Transcript

1 The magazine of The Geological Society of London Geoscientist Volume 18 No 9 September 2008 Testing classical enigmas NEW! Read it first at Geoscientist Online -

2 Εξετάζοντας Κλασικά Αινίγµατα Αυτό το άρθρο του Καθηγητή Τζον Άντερχιλλ του Πανεπιστηµίου του Εδιµβούργου έχει αναπαραχθεί από το περιοδικό Geoscientist τεύχος 18 Αρ.9 (Σεπτέµβριος 2008) µε την ευγενική άδεια του εκδότη ρ.τεντ Νιλντ. Το περιοδικό Geoscientist είναι το µηνιαίο έγχρωµο περιοδικό της Γεωλογικής Εταιρείας του Λονδίνου, Το κείµενο µετέφρασε στα ελληνικά η Τιτίκα Φαρακλού. Την επιστηµονική επιµέλεια έκαναν ο Νίκος Λυκάκης του Πανεπιστηµίου του Εδιµβούργου. Για τη συνεισφορά τους είµαστε ευγνώµονες. Εξώφυλλο: Η άποψη προς Ν.. κατά µήκος του όρµου του Μύρτου, Κεφαλονιά. Η πολυφωτογραφηµένη παραλία προήλθε από Ολοκαινική διάβρωση µαλακών µαργών του Μειόκαινου στον πυρήνα ενός συγκλίνου, του υποκείµενου ρηξιτεµάχους, το Ν. σκέλος του οποίου αποτελείται από ασβεστόλιθο του Παλαιογενούς, (οι κρηµνοί στο τέρµα του κόλπου), το οποίο συσχετίζεται µε µια µεγάλη εφίππευση των Ελληνίδων (Αλπικών) ζωνών (που εµφανίζεται στις πλαγιές κάτω από το σηµείο όπου πάρθηκε η φωτογραφία). Η συνεχιζόµενη θαλάσσια διάβρωση αυτών των ασβεστόλιθων κατά µήκος της γραµµής των κρηµνών δηµιουργεί σηµαντικές αποθέσεις απο κατολισθήσεις και πτώσεις βράχων - η σηµασία των οποίων για το «Εξετάζοντας Αρχαία Αινίγµατα» στο νησί δηµοσιεύεται στο τεύχος αυτού του µήνα (φωτ. Τζον Αντερχιλλ).

3 Ο συγγραφέας Ο Τζον Αντερχιλλ (John R. Underhill) είναι µέλος της Γεωλογικής Εταιρείας από το 1982, διακεκριµένος Οµιλητής της ΑΑPG και είναι βραβευµένος µε το βραβείο Matson και δύο φορές µε το βραβείο EAEG ιακεκριµένου Οµιλητή. Έχει πτυχίο Γεωλογίας από το Πανεπιστήµιο του Μπρίστολ και διδακτορικό από το Πανεπιστήµιο της Ουαλίας. Εργάστηκε στη Shell International για πέντε χρόνια πριν γίνει καθηγητής στο Πανεπιστήµιο του Εδιµβούργου το 1989, όπου κατέχει την έδρα της Στρωµατογραφίας. Είναι µέλος (Fellow) της Βασιλικής Ακαδηµίας του Εδιµβούργου. Το πρωταρχικό ερευνητικό του ενδιαφέρον εστιάζεται στη γεωλογική έρευνα επί του εδάφους και στις γεωφυσικές µεθόδους για τη διερεύνηση της δοµής και της στρωµατογραφίας των ιζηµατογενών λεκανών. Ερευνά τη γεωλογία των Ιονίων Νήσων της υτικής Ελλάδας από το Στον ελεύθερο χρόνο του ο Τζον υπήρξε διαιτητής ποδοσφαιρικών αγώνων επαγγελµατικού ποδοσφαίρου (FIFA). Το σχέδιο «Οδυσσέας Λυόµενος» Το βραβευµένο βιβλίο γύρω από αυτή την έρευνα ονοµάζεται «Οδυσσέας Λυόµενος»: η αναζήτηση της Οµηρικής Ιθάκης (Robert Bittlestone, James Diggle and John Underhill: Cambridge University Press 2005, ISBN ). Περισσότερες πληροφορίες σχετικά µε την πρόοδο της έρευνας στην Κεφαλονιά είναι διαθέσιµη στη διεύθυνση Η χορηγία της Fugro Το Μάρτιο του 2007 ανακοινώθηκε συµφωνία ερευνητικής συνεργασίας µεταξύ της FUGRO (εταιρεία παροχής γεωτεχνικών, και γεωφυσικών ερευνητικών υπηρεσιών), των συγγραφέων του «Οδυσσέας Λυόµενος: η αναζήτηση της Οµηρικής Ιθάκης» και του ΙΓΜΕ ((Ινστιτούτο Γεωλογικών & Μεταλλευτικών Ερευνών). Περισσότερες λεπτοµέρειες είναι διαθέσιµες στις διευθύνσεις και στη ιάλεξη στο Λονδίνο, 2 Οκτωβρίου 2008 «Που ήταν η πατρίδα του Οδυσσέα; Οι γεωλογικές, γεωµορφολογικές και γεωφυσικές αποδείξεις για την επανατοποθέτηση της Οµηρικής Ιθάκης.» Shell London Lecture µε οµιλητή τον Τζον Αντερχιλλ στη Γεωλογική Εταιρία του Λονδίνου, Burlington House, London W1J0BG. Περισσότερες πληροφορίες: Κρατήσεις: +44 (0)

4 Εξέταζοντας Κλασικά Αινίγµατα Όσο η επιστήµη της γεωλογίας προσεγγίζει τη λύση του αινίγµατος του «ιαύλου του Στράβωνα» ένα από τα µεγαλύτερα µυστήρια της δυτικής λογοτεχνίας µπορεί να λυθεί, γράφει ο Τζον Ρ. Αντερχιλλ. Η τοποθεσία του αινιγµατικού Οµηρικού νησιού της Ιθάκης έχει προβληµατίσει λόγιους για πάνω από 2500 χρόνια. Είναι αλήθεια ότι ένα από τα Ιόνια νησιά ονοµάζεται σήµερα Ιθάκη και βρίσκεται στη δυτική Ελλάδα (εικ.1). Όµως, µε τις ιλιγγιώδεις ακτογραµµές, την υψηλή τοπογραφία της και τη θέση της αφενός στα ανατολικά και αφετέρου κοντύτερα στην ηπειρωτική Ελλάδα από µία οµάδα τριών νησιών, η σηµερινή Ιθάκη έρχεται σε άµεση αντίθεση µε ένα απόσπασµα-κλειδί της Οδύσσειας, όπου περιγράφεται η πατρίδα του Οδυσσέα ως η πιο αποµακρυσµένη από µια οµάδα τεσσάρων νησιών, η οποία κείται χαµηλά και «βλέπει προς το σούρουπο» (δηλ. υτικά) 1. Το 2003 ο Ρόµπερτ Μπίτλστον πρότεινε µια λύση γι αυτό το γρίφο, υποθέτοντας ότι την εποχή του Τρωικού πολέµου, 3200 χρόνια πριν, η χαµηλή δυτική χερσόνησος της Κεφαλληνίας (Παλική) ήταν νησί. Αυτή η ιδέα προϋπέθετε ότι από εκείνη την εποχή έχει υψωθεί µία γέφυρα από γη που συνέδεσε την Παλική µε την υπόλοιπη Κεφαλληνία θέτοντας έτσι µία αξιοσηµείωτη γεωλογική πρόκληση. Προηγούµενες περιγραφές του εγχειρήµατος, στο οποίο εγώ και ο καθηγητής κλασικής φιλολογίας Τζέιµς Ντίγκλ έχουµε εµπλακεί, έχουν δηµοσιευθεί στο βιβλίο Οδυσσέας Λυόµενος 2 και στο Geoscientist Το παρόν άρθρο αποτελεί µία ενηµέρωση στην πρόοδο που έχει γίνει από το Μάρτιο του 2007, όταν η εταιρεία γεωλογικών µελετών Fugro δέχθηκε να αναλάβει τη χορηγία της γεωλογικής έρευνας χρησιµοποιώντας τις πιο σύγχρονες επίγειες, θαλάσσιες και εναέριες τεχνολογίες. Ο δίαυλος του Στράβωνα Στη 17-τοµη Γεωγραφία του, που συνέγραψε κάποια στιγµή µέσα στις δύο πρώτες δεκαετίες µ.χ., ο Έλληνας συγγραφέας Στράβων περιέγραψε τον τότε γνωστό κόσµο, χρησιµοποιώντας ένα πανέξυπνο συνδυασµό προσωπικής παρατήρησης και αναφορών άλλων ταξιδευτών. Περιγράφοντας την Κεφαλληνία έγραψε: Η Κεφαλληνία βρίσκεται απέναντι στην Ακαρνανία. Απέχει από τον Λευκάτα κάπου πενήντα στάδια (µερικοί λένε σαράντα), και περίπου εκατόν ογδόντα από τον Χελωνάτα. Έχει περίµετρο περίπου τριακόσια στάδια, είναι µακρόστενη, εκτείνεται προς τον Εύρο (ανατολικά ή νοτιοανατολικά) και είναι ορεινή. Το µεγαλύτερο βουνό της είναι ο Αίνος, επάνω στον οποίο βρίσκεται ο ναός του Αινησίου ιός. Στο πιο στενό τµήµα του νησιού σχηµατίζεται ένας ισθµός σε τόσο χαµηλό υψόµετρο, ώστε συχνά σκεπάζεται από θάλασσα από τη µία άκρη ως την άλλη. Και οι Κράνιοι και οι Παλείς βρίσκονται κοντά στα στενά, στον κόλπο αυτό 6. 1

5 Αυτή η περιγραφή 2000 χρόνων, περιέχει µερικές εκπληκτικά ακριβείς και ορθές µετρήσεις (εικ. 1) 7. Οι µετρήσεις αυτές εµπνέουν εµπιστοσύνη στην ορθότητα των αναφορών του Στράβωνα σε έναν χαµηλά κείµενο ισθµό κοντά στους Παλείς και στους Κρανίους, ο οποίος συχνά (άρα συµπεραίνουµε, όχι πάντα) καλύπτονταν από θάλασσα από τη µια άκρη του ως την άλλη. Η τοποθεσία των δύο αυτών περιοχών δεν αµφισβητείται, µια που είναι ορατές ακόµα και σήµερα. Ο Στράβων συνεπώς, παρέχει µία άκρως σηµαντική ανεξάρτητη αναφορά σε ένα θαλάσσιο κανάλι, ακριβώς στη σωστή θέση για να κάνει τη χερσόνησο της Παλικής νησί - µία θέση κατειλληµένη σήµερα από τον ισθµό της Θηνιάς. Έτσι η ιδέα ενός θαµµένου θαλάσσιου δίαυλου που υπήρχε το 13 ο Αιώνα π.χ. υποστηρίζεται από µία ανεξάρτητη και πολύ µεταγενέστερη ιστορική αναφορά, και µπορεί σαφώς να εξεταστεί µε τη βοήθεια σύγχρονων γεωεπιστηµονικών µεθόδων. Για το λόγο αυτό, τα τελευταία τρία χρόνια, επιτόπια γεωλογική έρευνα, γεωφυσικές τεχνικές και γεωµορφολογικές µέθοδοι έχουν επιστρατευτεί προκειµένου να δοκιµαστεί η θεωρία. Εικόνα 1: Νησιά της.ελλάδας. Η διάταξη της σύγχρονης Ιθάκης, τα διπλανά νησιά της και η χερσόνησος της Παλικής (. Κεφαλονιά). Οι αποστάσεις Α και Β που παραθέτονταν σε στάδια από το Στράβωνα έχουν µετατραπεί σε χιλιόµετρα και συγκρίνονται µε σηµερινές µετρήσεις. Γεωλογική τοποθεσία H κοιλάδα της Θηνιάς έχει µήκος περίπου 6 χλµ., µέχρι 2 χλµ. πλάτος και το ύψος της ανέρχεται στα 180 µ. στο κεντρικό της «σαµάρι» (εικ.2). Περιβάλλεται από κάθε πλευρά από απότοµες λοφοσειρές, που φτάνουν σε ύψος σχεδόν το 1 χλµ. στην ανατολική πλευρά. Γεωλογικές επιτόπου έρευνες δείχνουν ότι η Θηνιά µπορεί να χωριστεί σε δύο ευδιάκριτα τµήµατα. Η δυτική περιοχή αποτελείται από µία σειρά ασβεστόλιθους της Κρητιδικής και της Παλαιογενούς περιόδου σε µεγάλο βαθµό σύµφωνους στρωµατογραφικά, αλλά κεκλιµένους, ελαφρώς πτυχωµένους, και τοπικά εφιππευµένους (παραυτόχθονες) στους οποίους υπέρκεινται ασύµφωνα µάργες του Μειόκαινου και κλαστικά ιζήµατα, που κλίνουν ελαφρά προς τα ανατολικά. Στην ανατολική 2

6 περιοχή, ασβεστόλιθοι του Κρητιδικού και του Παλαιογενούς κλίνουν πολύ απότοµα προς τα δυτικά (εικ.3) 8. Το όριο ανάµεσα στις δύο επαρχίες είναι η εφίππευση του Αίνου, που τοποθέτησε τους κεκλιµένους προς τα δυτικά ασβεστόλιθους του Κρητιδικού-Παλαιογενούς, που βρίσκονται στα ανατολικά, πάνω από τα κεκλιµένα προς τα ανατολικά ιζήµατα του Μειόκαινου που βρίσκονται στα δυτικά (παρόλο που το αποτύπωµά της καλύπτεται σε µεγάλο βαθµό από φερτά υλικά κατάπτωσης βράχων). Οι απότοµες (45 έως >60 µοίρες) δυτικές κλίσεις που φαίνονται στα ανατολικά πρανή της κοιλάδας αποτελούν το δυτικό σκέλος ενός µεγάλου αντικλίνου, του υπερκείµενου ρηξιτεµάχους, το οποίο σχηµατίστηκε ως φυσική συνέπεια τεκτονικής εφίππευσης. Οι ανατολικές πλευρές των λόφων κατά µήκος της κοιλάδας της Θηνιάς είναι σε µεγάλο βαθµό ασταθείς και συχνά καταρρέουν καταστροφικά εξαιτίας αστοχίας των επιφανειών στρώσης µε πολλές απο τις επιφάνειες στρώσεις µεγάλης κλίσης να φανερώνουν ενδείξεις ολίσθησης (π.χ γραµµές προστριβής) κατα κλίση (καµπτική). Εάν η αναφορά του Στράβωνα είναι ακριβής, τότε τόσο πρόσφατα όσο 2200 χρόνια πριν, αυτός ο ισθµός, που τοπικά τώρα φτάνει τα 180 µ. πάνω από τη στάθµη της θάλασσας, «συχνά σκεπάζεται από θάλασσα από τη µία άκρη ως την άλλη». Οι ερωτήσεις-κλειδιά εποµένως είναι οι ακόλουθες: Ποιος γεωλογικός µηχανισµός µπορεί να προκάλεσε την πλήρωση; Τι εννοούσε ο Στράβωνας όταν έγραφε «συχνά»; Εικόνα 2: Αεροφωτογραφία του ισθµού της Θηνιάς στην Κεφαλονιά. Η επιφάνεια της κεντρικής περιοχής του ισθµού αποτελείται κυρίως από χαλαρά υλικά πτώσεων βράχων και φερτά υλικά κατολισθήσεων. Φωτογραφία Ροµπερτ Μπιτλστον. Τεκτονική αστάθεια Σε τοπική κλίµακα η Κεφαλληνία βρίσκεται στο Β.. άκρο της Ελληνικής Ζώνης Υποβύθισης, κατά µήκος της οποίας λαµβάνει χώρα η σύγκρουση µεταξύ της Ευρασίας και της Αφρικής. Η 3

7 Κεφαλληνία είναι η πιο δραστήρια σεισµικά περιοχή της δυτικής Ελλάδας και υπόκειται σε τεκτονική ανύψωση όντας τµήµα του εξωτερικού τόξου. Πλειο-πλειστοκαινικές αποθέσεις φανερώνουν σηµαντική νεοτεκτονική παραµόρφωση 9. Ισχυροί σεισµοί (Μ>7.0), που συµβαίνουν περίπου µία φορά κάθε 50 χρόνια, συνδέονται µε την ενεργοποίηση των ζωνών εφίππευσης του νησιού (αποτέλεσµα της θέσης του νησιού στο εξωτερικό µέρος του τόξου παραµόρφωσης του Αιγαίου). Στις 12 Αυγούστου 1953 µία σεισµική δόνηση µεγέθους 7.2 ανύψωσε µεγάλο µέρος του νησιού κατά 60 εκ. περίπου και αυξάνονται συνεχώς οι αποδείξεις (από ακτογραµµές και ανυψωµένες παραλίες) τεκτονικής ανύψωσης µέχρι και έξι µέτρα (σε σχέση µε τη στάθµη της θάλασσας), η οποία έχει συµβεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων χιλιετιών. Παρόλο που η παρα-σεισµική εφίππευση είναι σηµαντική, το γεγονός ότι η κεντρική ράχη της κοιλάδας στέκεται τόσο ψηλά (εικ.2) σαφώς την αποκλείει ως τον πρωτογενή παράγοντα, συνεπώς και άλλοι παράγοντες αποτελούν επίσης µέρος της εικόνας. Κατάπτωση πρανών Λόγω των ισχυρών σεισµών, τα ασταθή ανατολικά πρανή της κοιλάδας της Θηνιάς συχνά προκαλούν καταρρεύσεις βράχων σήµερα, ενώ υπάρχουν σαφείς επιτόπιες ένδειξεις για σηµαντικές πτώσεις βράχων και κατολισθήσεις στην περιοχή. Είναι συνηθισµένη η διασπορά ογκόλιθων σε µεγάλη έκταση στις πλαγιές της περιοχής, πολλοί από τους οποίους φανερώνουν ογκώδεις µαζικές πτώσεις, κατά τις οποίες µεγάλα τµήµατα της βουνοπλαγιάς αποσπάστηκαν από υποκείµενα στρώµατα κατά το ανώτερο Ολόκαινο. Εικόνα 3: Έρευνα της γεωλογικής επιφάνειας του ισθµού της Θηνιάς. Το αρχικό δισδιάστατο διάγραµµα της έρευνας έχει αποδοθεί από ψηφιακό µοντέλο ύψους (DEM). 4

8 Εικόνα 4: ορυφορική εικόνα του ισθµού της Θηνιάς, Κεφαλονιά: εικόνα φόντου Google Earth/Digital Globe Η εικ. 4 είναι η δορυφορική εικόνα του ισθµού, στην οποία οι µπλε γραµµές υποδεικνύουν µη ευσταθή πρανή λόφων. Οι κίτρινες και πράσινες γραµµές δείχνουν τα πιο πιθανά ανατολικά και δυτικά όρια ενός θαµµένου διαύλου, βασισµένες σε µια σειρά διατοµών, στη γεωµετρία της πλαγιάς και σε µια εκτενή επισκόπηση της επιφάνειας. Η τοποθεσία του στενού νοτίου άκρου αυτής της πιθανής θαλάσσιας οδού περιορίζεται σηµαντικά από τα παρακείµενα ασβεστολιθικά στρώµατα, όµως η επιφανειακή γεωλογία του ευρύτερου βόρειου τµήµατος σήµερα υποδεικνύει αρκετές πιθανές εναλλακτικές πορείες του διαύλου για γεωεπιστηµονική εξέταση. Εικόνα 5α: Μαζική απόθεση στον όρµο του Μύρτου. (η τοποθεσία φαίνεται στην εικόνα 4). Φωτογραφία Τζον Αντερχιλλ. Αρκετά εντυπωσιακά παραδείγµατα κατάρρευσης χαρακτηρίζουν την ακτογραµµή στα βόρεια της Θηνιάς (εικ. 5α & β). Η φωτογραφία στην εικόνα 5α δείχνει ένα µεγάλο ασταθές αποσπασµένο τεµάχιο (ολιστόλιθος) στον ανατολικό κρηµνό του όρµου του Μύρτου. Το αυτοκίνητο που έχει 5

9 σηµειωθεί για µέτρο σύγκρισης δίνει µια ιδέα της µάζας του τεµαχίου. Η εικόνα 5β δείχνει πώς η σύγχρονη πτώση του κρηµνού παρά λίγο να καταστρέψει τον παραλιακό δρόµο. Πολλά από τα φερτά υλικά από αυτή την πτώση έχουν ήδη καταλήξει στη θάλασσα λόγω του ότι η βάση του γκρεµού δεν περιορίζεται από κάτι. Εικόνα 5β: Μαζικές αποθέσεις λόγω κατάρρευσης κρηµνών Β.Α. του όρµου της Αγ. Κυριακής (η τοποθεσία φαίνεται στην εικόνα 4). Φωτογραφία Ρόµπερτ Μπίτλστον. Το τοπίο στην ανατολική πλευρά της κοιλάδας της Θηνιάς, αποτελείται κυρίως από χαλαρά, κονιορτοποιηµένα κορήµατα που έχουν κατέλθη καταστροφικά από τα υπερκείµενα βουνά. Επίσης, µία µεγάλη µεµονωµένη απόθεση, αποτέλεσµα κατολίσθησης από τα δυτικά βρίσκεται στο βόρειο άκρο του ισθµού κάτω από το χωριό Ζόλα. Σε αρκετές περιπτώσεις, αποθέσεις από εκτενείς πτώσεις βράχων και κατολισθήσεις έχουν αποκόψει οδούς και παρασύρει σπίτια (εικ. 7 & 13). Εικόνα 6α: Βαρυτικό δυναµικό για µαζικές αποθέσεις στο Νίφι (κοιλάδα της Θηνιάς). Φωτογραφία Ροµπερτ Μπίτλστον. 6

10 Εικόνα 6β: Καταστροφική κατολίσθηση στο Νύφι (κοιλάδα της Θηνιάς) το Νοέµβριο του Φωτογραφία Τζον Αντερχιλλ. Η εικόνα 6α δείχνει την έκταση της ανατολικής οροσειράς επάνω από το χωριό Νύφι. Παράλληλα µε τα αποτελέσµατα της υψηλού υψοµέτρου παρα-σεισµικής κατάρρευσης πλαγιών, αυτό το χωριό επίσης υποφέρει από τοπικές κατολισθήσεις, οι οποίες µπορούν να λάβουν χώρα σε συνθήκες βροχοπτώσεων χωρίς ενεργοποίηση απο σεισµούς. Το τελευταίο τέτοιο επεισόδιο συνέβη το Νοέµβριο του 2007 και κατάστρεψε αρκετά σπίτια (εικ. 6β και γ). Πιο κάτω, στα νότια του νησιού, ο σεισµός του Αυγούστου του 1953 προκάλεσε αρκετές µείζονες καταρρεύσεις κρηµνών 10. Εικόνα 6γ: Νοέµβριος 2007 Άρθρο εφηµερίδας «Νύχτα τρόµου στο Νύφι: πρωτοφανής κατακλυσµός έπνιξε στις λάσπες 4 σπίτια». Γεωεπιστηµονικά τεστ Οι προγενέστερες επίγειες έρευνες ήταν εστιασµένες στη γεωλογική χαρτογράφηση. Τα αποτελέσµατα υπογράµµισαν τη σηµασία των φερτών υλικών από πτώσεις βράχων που βρίσκονται 7

11 σπαρµένα από τη µια άκρη στην άλλη σε µεγάλα τµήµατα της κοιλάδας, ειδικά κάτω από την ανατολική πλαγιά της (από την οποία προφανώς προήλθε το πιο πολύ υλικό εικ.3). Ωστόσο, έγινε σύντοµα φανερό ότι η ύπαρξη ενός θαµµένου θαλάσσιου διαύλου δεν µπορούσε να καθοριστεί απλώς και µόνο από την επιφανειακή γεωλογία του εδάφους, παρόλο που προηγούµενες έρευνες βασίστηκαν µόνο στη χαρτογράφηση της περιοχής Ο µόνος τρόπος να καθορίσουµε εάν οι πτώσεις βράχων της Θηνιάς είχαν πληρώσει ένα πρώην θαλάσσιο δίαυλο, θα ήταν µε τη δηµιουργία ενός τρισδιάστατου χάρτη του υπεδάφους κατά µήκος ολόκληρης της κοιλάδας της Θηνιάς. Αυτό απαιτούσε µια προκαταρκτική γεώτρηση και τη χρήση γεωφυσικών µεθόδων και κατάλληλης λήψης δειγµάτων ώστε να βρούµε ένα σηµείο αναφοράς για τα υπόγεια δεδοµένα. Εικόνα 7: Η υποτιθέµενη νότια έξοδος του ίαυλου του Στράβωνα. Κίτρινες, πράσινες γραµµές-βλ. Εικόνα 4. Κόκκινο βέλος γεώτρηση Οκτωβρίου 2006 στο νότιο όριο όπου µία διαδροµή διακόπτεται (από πτώση βράχων και κατολισθήσεις) και επανεµφανίζεται στα 800µ. προς Βορρά (µπλε βέλος). Εικόνα φόντου Google Earth / Digital Globe. Η εικόνα 7 δείχνει την τοποθεσία µιας δοκιµαστικής γεώτρησης (Οκτώβριος 2006). Παρόλο που η τοποθεσία της γεώτρησης περιβαλλόταν ανατολικά και δυτικά από ασβεστολιθικό υπόβαθρο, το υλικό της επιφάνειας εκεί αποτελείται από χαλαρά υλικά κατολισθήσεων που εκτείνονται από βορρά προς νότο. Η τοποθεσία βρισκόταν 107 µ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και πραγµατοποιήθηκε γεώτρηση σε βάθος 122 µ. (δηλ.15 µ. κάτω από τη σηµερινή επιφάνεια της θάλασσας) χωρίς να συναντηθεί συµπαγής ασβεστόλιθος. Έχει µεγάλη σηµασία η εύρεση του θαλάσσιου µικρο-απολιθώµατος Emiliania huxleyi, το οποίο βρέθηκε αναµεµειγµένο µε παλαιότερα, χαλαρά ιζήµατα κατολισθήσεων στα πρώτα 40 µ. της γεώτρησης. Αυτό το µονοκύτταρο φυτοπλαγκτόν (coccolithophore) δε θα µπορούσε να έχει φτάσει στο επίπεδο αυτό νωρίτερα από 6000 περίπου χρόνια πριν, όταν οι παγκοσµίως ανυψούµενες στάθµες των θαλασσών διαπέρασαν το ρηχό κόλπο του Λιβαδιού για πρώτη φορά. Εποµένως, πώς είναι δυνατόν αυτό το πρόσφατο µικρο-απολίθωµα να ενσωµατώθηκε µέσα σε χαλαρά υλικά κατολισθήσεων 40µ. κάτω από τη σηµερινή επιφάνεια; 8

12 Εικόνα 8: οκιµαστική γεώτρηση. Η επάνω εικόνα δείχνει την τοποθεσία της γεώτρησης σε σχέση µε την εικόνα 7. Το κάτω διάγραµµα δείχνει την υποκείµενη γεωλογία. Μία πιθανή εξήγηση θα µπορούσε να περιλαµβάνει τη χαοτική σύµµιξη µεγάλου όγκου υλικών κατολίσθησης µε τα νερά ενός περίκλειστου θαλάσσιου διαύλου. Εναλλακτικά, θα µπορούσε να σηµαίνει ότι το παρασυρµένο από τον άνεµο προϊόν ενός θαλάσσιου φυτού είχε ήδη εναποτεθεί στην επιφάνεια προ της κατολίσθησης και στη συνέχεια ενσωµατώθηκε µε τα χαλαρά υλικά της. Όποια κι αν είναι η εξήγηση για την παρουσία του, είναι φανερό ότι οι κατολισθήσεις έχουν πράγµατι θάψει ένα σηµαντικό αρχαίο ανάγλυφο από ιζήµατα που πρέπει να χρονολογούνται από το Ανώτερο Ολόκαινο. Μετά τη γεώτρηση, έγιναν µετρήσεις ακτίνων γάµµα και ηλεκτρικής ειδικής αντίστασης στα πηγάδια. Αυτά συγκρίθηκαν µε δείγµατα από τις τοµές και µε τη γεωµορφολογία της τοποθεσίας. Αυτή η συγχώνευση των στοιχείων επέτρεψε να εκτιµηθεί µε ακρίβεια η σχέση µεταξύ της τοποθεσίας της γεώτρησης και της γεωλογίας της περιοχής και να δηµιουργηθεί µία διατοµή που να δείχνει τα στρώµατα του υπεδάφους σ αυτή την τοποθεσία (εικ.8). Η γεώτρηση διαπέρασε 40 µ. υλικών κατολισθήσεων πριν συναντήσει ένα όριο από µάργες του Μειόκαινου στα ανατολικά αυτού που φαίνεται να είναι ο πλευρικός τοίχος του διαύλου. Το Φεβρουάριο του 2007 η γεωτεχνική και ερευνητική εταιρεία γεωεπιστηµονικών υπηρεσιών Fugro έγινε ο κύριος χορηγός του έργου, το οποίο περιλαµβάνει επίσης τη χορηγία από το Συµβούλιο Έρευνας Φυσικού Περιβάλλοντος µίας υποτροφίας υποψήφιου διδάκτορα µε έδρα τη Σχολή Γεωεπιστηµών του Πανεπιστηµίου του Εδιµβούργου. Η συνεργασία έφερε σηµαντικά επίγεια, θαλάσσια και εναέρια µέσα στην έρευνα. Μια επιτυχής επί τόπου επιχείρηση το δεύτερο µισό του 2007 παρήγαγε πολλά νέα, υψηλής ποιότητας δεδοµένα. 9

13 Εικόνα 9α: Επιτόπια έρευνα ειδικής αντίστασης εδάφους στην περιοχή πτώσεων βράχων. Εικόνα 9β:.-Α. Τοµή ειδικής αντίστασης διεύθυνσης.-α. Εικόνα 9γ: Τοµή σεισµικής διάθλασης στη λίµνη Κατοχώρι (για την τοποθεσία βλ. Εικόνα 4). Εικόνες 9δ: Ο χάρτης αντίστασης εδάφους που προέκυψε, ο οποίος προσδιορίζει την πλήρωση της λίµνης Κατοχωρίου µε ίζηµα. 10

14 Ερευνητικές οµάδες από τη Fugro και το Πανεπιστήµιο του Εδιµβούργου διεξήγαγαν έρευνες αντίστασης, σεισµικής διάθλασης και βαρυτικής διασκόπησης στις περιοχές-κλειδιά. Η ενοποίηση αυτών των γεωφυσικών τεχνικών προσέφερε εξαιρετική ανάλυση του θαµµένου βαθυµετρικού προφίλ του πυθµένα µιας αρχαίας λίµνης µε την ονοµασία Λίµνη Κατοχώρι, που βρίσκεται στα δυτικά της προτεινόµενης πορείας του διαύλου (εικ. 9 & 10). Εικόνα 10 α, β & γ: Τα αποτελέσµατα της έρευνας βαρύτητας (γραµµές και χάρτης) στη Λίµνη Κατοχώρι (για την τοποθεσία βλ. εικόνα 4). 11

15 Ως αποτέλεσµα έγινε φανερό ακριβώς που έπρεπε να πραγµατοποιηθούν ρηχές γεωτρήσεις προκειµένου να πάρουµε έναν πυρήνα, από τον οποίο θα µπορούσε να λάβει χώρα χρονολόγηση του παλαιότερου ιζήµατος (δηλ. από το βαθύτερο σηµείο της πρώην λίµνης) µε ραδιενεργό άνθρακα. Εάν τα πιο πολλά από αυτά τα ιζήµατα αποδειχθούν νεότερα από χρόνια, αυτό θα αποτελέσει επιβεβαίωση των παρατηρήσεων του Στράβωνα. Εάν είναι παλαιότερα, η υπόθεση θα πρέπει να επανεξεταστεί. Άλλες τοµές βαρύτητας που βρίσκονται κατά µήκος της ανατολικής πλευράς της κοιλάδας έχουν αποφέρει µερικές ενδιαφέρουσες αρνητικές ανωµαλίες Bouguer. Παρόλο που αυτές φαίνονται να είναι σύµφωνες µε την παρουσία ενός θαµµένου διαύλου, δεν υπάρχουν προς το παρόν αρκετά δεδοµένα για να γίνει αυστηρή αξιολόγηση. Πέραν µιας βαρυτικής διασκόπησης που έχει προγραµµατιστεί στη συνέχεια για την ανατολική περιοχή και ένα πρόγραµµα ρηχών γεωτρήσεων στη Λίµνη Κατοχώρι και στις πληρωµένες παράκτιες περιοχές της κοιλάδας, το επόµενο επίγειο στάδιο έρευνας µπορεί να περιλαµβάνει την απόκτηση δεδοµένων σεισµικής ανάκλασης κατά µήκος και κατά πλάτος της πιθανής πορείας του θαµµένου θαλάσσιου διαύλου. Ανάλογα µε τα αποτελέσµατα, ο σκοπός θα είναι να πραγµατοποιηθούν περαιτέρω βαθιές γεωτρήσεις στην ράχη της κοιλάδας, όπου η πρόταση είναι πιο αµφισβητήσιµη - δηλαδή στα στενότερα περάσµατα και στα υψηλότερα υψόµετρα. Χρονολόγηση µε ραδιενεργό άνθρακα σε δείγµατα πυρήνων από αυτές τις τοποθεσίες αναµένεται να δώσει οριστική εκτίµηση, όσον αφορά τη σύνθεση και την ηλικία των υλικών που έχουν πληρώσει την κοιλάδα µέχρι τη στάθµη της θάλασσας και πιο κάτω. Εικόνες 11α και β: To σύστηµα εναέριας ηλεκτροµαγνητικής έρευνας της Fugro RESOLVE στην περιοχή. Ένας συνδυασµός εκποµπής πέντε συχνοτήτων(400 Hz, 8,2 Hz, 40 Hz, 140 Hz) χρησιµοποιήθηκε για τη βελτιστοποίηση της κάλυψης, µε τις υψηλότερες συχνότητες να δίνουν µεγαλύτερη λεπτοµέρεια µε µικρότερη διείσδυση. Το παράρτηµα Εναέριων Ερευνών της Fugro του Καναδά έχει πραγµατοποιήσει µία από αέρος ηλεκτροµαγνητική έρευνα της κοιλάδας της Θηνιάς χρησιµοποιώντας έναν αναµεταδότη/δέκτη πολλαπλών συχνοτήτων δεµένο µε συρµατόσκοινο σε ελικόπτερο, το οποίο πετώντας σε χαµηλό ύψος πάνω από τη Θηνιά και τη βόρεια Παλική (εικ. 11) µας έδωσε λεπτοµερείς χάρτες αντίστασης και µαγνητικής ευαισθησίας. Ο χάρτης στην εικ. 12 δείχνει τις µετρήσεις αντίστασης εδάφους κοντά στην επιφάνεια από αυτή την έρευνα (όπου επιτεύχθηκε διείσδυση υπεδάφους περίπου 90 µ.). Το µπλε και σκούρο πράσινο χρώµα (ανθεκτικά) αναφέρονται σε ασβεστολιθικό υπόβαθρο. Το ανοιχτό πράσινο και το κίτρινο αντιστοιχούν σε µάργες, κροκαλοπαγή και χαλαρό υλικό κατολισθήσεων. Το πορτοκαλί και το κόκκινο αντιπροσωπεύουν αγώγιµο θαλάσσιο ύδωρ και αλατούχα-εµποτισµένα ιζήµατα. Οι περιοχές χωρίς χρώµα είναι χωριά πάνω από τα οποία δεν πέταξε το αεροπλάνο. Από αυτά είναι φανερό ότι η κοιλάδα της Θηνιάς αποτελείται κυρίως από υλικά χαµηλής αντίστασης (δηλ. µάργες, κροκαλοπαγή και χαλαρά φερτά υλικά) µέχρι βάθους 12

16 τουλάχιστον 90 µέτρων. Παρόλα αυτά, επειδή µεγάλο µέρος του κεντρικού τµήµατος της κοιλάδας βρίσκεται ψηλότερα από 90 µ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, αυτό είναι ενισχυτική περισσότερο παρά συµπερασµατική απόδειξη όσον αφορά τη θεωρία. Εικόνα 12: Τα αποτελέσµατα της έρευνας µε το ελικόπτερο για την αντίσταση εδάφους στην περιοχή του ισθµού της Θηνιάς και της βόρειας Παλικής, βασισµένη σε ένα µείγµα και των πέντε συχνοτήτων, που παρέχει βάθος διείσδυσης µέχρι 90 µ. κάτω από την επιφάνεια. Εικόνα φόντου Google Earth/Digital Globe. Η Fugro έχει χρησιµοποιήσει επίσης την τεχνική τηλε-υψοµετρίας µε λέιζερ FLIMAΡ για να προβάλει τις περιοχές όπου έχει συµβεί κατάρρευση πρανών ειδικά εκεί όπου αυτό δεν είναι φανερό µόνο από την επιτόπια έρευνα. Η τεχνική FLIMAP προσφέρει φωτογραφική χαρτογράφηση από ελικόπτερο και µέτρηση υψοµέτρου µε λέιζερ, και κατά συνέπεια το εγχείρηµά µας υποβοηθείται από την πρόσβαση σε µία άνευ προηγουµένου ποικιλία ψηφιακών χαρτών, υψοµετρικών µοντέλων και φωτογραφικής απεικόνισης του εδάφους, µε ακρίβεια λίγων εκατοστών. Εικόνα 13α: Κατάλοιπο κτίσµατος κάτω από το χωριό Κουρουκλάτα φερµένο από κατάρρευση πλαγιάς. Εικόνα 13β: Σε κοντινό πλάνο φαίνεται τµήµα κτίσµατος χτισµένο σε ασβεστολιθικό όγκο που παρασύρθηκε σε πτώση βράχων. Φωτογραφία Τζ. Αντερχιλλ. 13

17 Αυτό ενισχύει τις επιτόπου παρατηρήσεις ότι µία καταστροφική ( πιθανώς παρα- σεισµική) κατάρρευση των δυτικών πρανών έχει καταστρέψει τα τείχη ανθρώπινων οικισµών. Κατάλοιπα προηγούµενης οίκησης (περιλαµβάνονται και σπίτια µε κεραµοσκεπές) απαντούν ανάµεσα σε κατολισθήσεις στο κάτω µέρος της πλαγιάς (εικόνα 13). Τέτοια συνταρακτικά τεκµήρια κατάρρευσης λοφοπλαγιάς µπορούν να µας επιτρέψουν να προσδιορίσουµε όχι µόνο την ποσότητα της µεταφερµένης µάζας, αλλά επίσης κατά προσέγγιση την ηµεροµηνία της, χρησιµοποιώντας τεχνικές χρονολόγησης µε κοσµογονικά ισότοπα. Εικόνες 14 α, β, γ: Η θαλάσσια σεισµική έρευνα στα νότια της κοιλάδας της Θηνιάς. Φωτογραφίες Τζον Αντερχιλλ. Ελπίζουµε ότι οι επιτόπιες έρευνες µε σάρωση της περιοχής από λέιζερ (LIDAR) της Fugro και οι δορυφορικές µέθοδοι INSAR (Interferometric Synthetic Aperture Radar) µπορούν να χρησιµοποιηθούν στο πλαίσιο του προγράµµατος για να προσδιορίσουν την ποσότητα των µετακινήσεων των πρανών, γεγονός που θα µπορούσε να δώσει στοιχεία για έγκαιρη προειδοποίηση αστάθειας πρανών λόφων. Εικόνα 15: Τοµή σεισµικής ανάκλασης, κόλπος Λιβαδίου. Παρατηρείστε µία θαµµένη ασυµφωνία της βάσης του Ολόκαινου, για την οποία µέχρι τώρα δεν υπήρχαν στοιχεία, να υπέρκειται έντονα παραµορφωµένα (πτυχωµένη, διαβρωµένα) στρώµατα του Νεογενούς. Τοποθεσία βλ. εικόνα 16 α. 14

18 Η ιταλική θυγατρική της Fugro, Oceansismica, ειδική στις θαλάσσιες έρευνες, έχει διεξαγάγει µία λεπτοµερή επιθεώρηση των παράκτιων υδάτων στα νότια και στα βόρεια του ισθµού της Θηνιάς, χρησιµοποιώντας σόναρ υψηλής ανάλυσης τελευταίας τεχνολογίας για τη θαλάσσια σεισµική ανάκλαση και για πλευρική σάρωση (εικ.14). Αυτή η έρευνα απέδωσε µία µεγάλη ποσότητα θαλασσίων δεδοµένων, που αυτή τη στιγµή ερµηνεύονται. Συνεπώς, έγινε δυνατό για πρώτη φορά να διερευνηθούν όχι µόνο τα θαµµένα ιζήµατα του Ολόκαινου, αλλά επίσης η ασυµφωνία της βάσης τους και οι δοµές της οροσειράς των Ελληνίδων (Αλπικές δοµές) που επηρεάζουν το υπόβαθρο από κάτω τους. (εικόνα 15). Εικόνες 16α, β: Οι χάρτες απεικονίζουν το βάθος της Ολοκαινικής βάσης στον κόλπο του Λιβαδίου. Αυτοί δείχνουν τη συµφωνία του αποτελέσµατος µεταξύ (α) της προηγούµενης έρευνας στην τοποθεσία και (β) της πρόσφατης έρευνας υψηλής ανάλυσης της Fugro Oceansismica. Το κόκκινο χρώµα στην (α) δείχνει την τοποθεσία της σεισµικής τοµής στην εικόνα 15. Εικόνα φόντου στη (β) Google Earth / Digital Globe. Υψηλής ανάλυσης επεξεργασία της θαµµένης διαβρωσιγενούς επιφάνειας που υπόκειται του Ολοκαίνου (εικόνα 16) έχει επιβεβαιώσει ότι η περιοχή του βαθύτερου θαλάσσιου υπόβαθρου είναι πράγµατι ευθυγραµµισµένη µε τη διαγνωσθείσα νότια έξοδο του «ίαυλου του Στράβωνα» (εικόνα 16α). Η ακρίβεια αυτών των νέων δεδοµένων διαφωτίζει την υποθαλάσσια δοµή και επίσης την ευθυγράµµιση µεταξύ των εδαφικών και των θαλασσίων πλευρών της υποτιθέµενης νότιας εξόδου του διαύλου. Η εικόνα 16β δείχνει πώς αυτή η έξοδος συµπίπτει µε τη βαθύτερη περιοχή του πυθµένα της θάλασσας όχι µόνο στη Β.-Ν. κατεύθυνση στο στόµιο του διαύλου, αλλά επίσης και στις διαγώνιες υποθαλάσσιες δοµές υφάλων σε κάθε πλευρά (µε το κόκκινο χρώµα). Με άλλα λόγια, όχι µόνο υπάρχει ένας σχηµατισµός αιγιαλού µε σχήµα U στο υποθαλάσσιο υπόβαθρο ακριβώς στη νότια έξοδο του υποτιθέµενου διαύλου, αλλά και η διαγώνια κατεύθυνση των υφάλων του υπόβαθρου σε κάθε πλευρά επίσης ευθυγραµµίζεται ακριβώς µε τη διαβρωσιγενή ποταµίσια εκροή από την κοιλάδα της Θηνιάς (που χρονολογείται από µία εποχή όπου η στάθµη της θάλασσας ήταν χαµηλότερη παγκοσµίως, όταν τα θαλάσσια ύδατα δεν είχαν ακόµα εισχωρήσει στον κόλπο). 15

19 Συµπεράσµατα εν είναι ακόµη δυνατόν να δηλώσουµε κατηγορηµατικά ότι η περιγραφή του Στράβωνα όσον αφορά τον ισθµό της Θηνιάς επιβεβαιώνεται από την επιστήµη της γεωλογίας. Παρόλα αυτά, τα µέχρι σήµερα αποτελέσµατα δείχνουν ότι η περιγραφή του παραµένει αληθοφανής. Η εναέρια ηλεκτροµαγνητική έρευνα, µαζί µε την ακριβή ευθυγράµµιση του θαλάσσιου υπόβαθρου µε τη διαγνωσθείσα νότια έξοδο του διαύλου, προκαλούν το ενδιαφέρον και σαφώς αξίζουν περαιτέρω έρευνα. Η τεράστια κλίµακα κατάρρευσης πρανών, πτώσεων βράχων και κατολισθήσεων στην κοιλάδα της Θηνιάς αποτελούν λογική εξήγηση ως προς το γιατί ο Στράβωνας περίγραψε το δίαυλο ως «συχνά» αντί για «πάντα» βυθισµένο από τη µία άκρη της θάλασσας ως την άλλη, µια που κάθε δίαυλος σε αυτή την τοποθεσία θα είχε περιοδικά διακοπεί από κορήµατα τόσο από πτώσεις βράχων όσο και από τη διάβρωση των µαλακών µάργων του Μειόκαινου στην ανατολική του πλευρά. Η υπόθεση θα αντικρουστεί, παρόλα αυτά, αν βρεθεί θαµµένη χερσαία γέφυρα ασβεστολιθικού υπόβαθρου πάνω από το επίπεδο της θάλασσας σε κάποια µελλοντική, κριτικής σηµασίας, γεώτρηση. Προτεραιότητες της έρευνας είναι τώρα για αυτό το λόγο η λήψη και η χρονολόγηση δειγµάτων πυρήνων από ιζήµατα στην αρχαία λίµνη Κατοχώρι, η οποία καλύπτει φερτά υλικά κατολισθήσεων, η διεξαγωγή πιο ολοκληρωµένων ερευνών σεισµικής ανάκλασης και βαρυτικής διασκόπησης στην διαγνωσθείσα πορεία του διαύλου, και (ανάλογα µε αυτά τα αποτελέσµατα) η πραγµατοποίηση µίας ή περισσότερων βαθέων γεωτρήσεων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, από τις οποίες θα µπορέσουν να εξαχθούν και να χρονολογηθούν δείγµατα πυρήνων. Ευχαριστίες Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες µου σε όλους όσους έκαναν δυνατή την τρέχουσα έρευνα και διευκολύνουν τα επόµενα βήµατά της: το ΙΓΜΕ (Ινστιτούτο Γεωλογικών & Μεταλλευτικών Ερευνών) στην Αθήνα, το Υπουργείο Εξωτερικών, στην Αθήνα, το Υπουργείο Πολιτισµού στην Αθήνα και την Κεφαλονιά, τη Fugro NV στην Ολλανδία, το Συµβούλιο για την Έρευνα Φυσικού Περιβάλλοντος (NERC) στο Λονδίνο, το ήµο Παλικής και το ήµο Αργοστολίου στην Κεφαλονιά, τους συναδέλφους µου στη Βουλγαρική Ακαδηµία Επιστηµών, τους συναδέλφους µου στο Πανεπιστήµιο του Εδιµβούργου και τους συνεργάτες µου στο έργο «Οδυσσέας Λυόµενος» Ρόµπερτ Μπίτλστον και Τζέιµς Ντίγκλ. Ευχαριστώ επίσης την Κίρστεν Χάντερ, τον Γκρεγκ Χόντζες και τον Ντέιβιντ Κίλκοιν για τη βοήθεια τους στη δηµιουργία των εικόνων 9,10 &

20 Παραποµπές 1 Homer, Odyssey 9, ερµηνευµένα από τον James Diggle στο 2 Bittlestone R., Diggle J., Underhill J.R Odysseus Unbound: The Search for Homer s Ithaca, Cambridge University Press. 3 Underhill, J.R Quest for Ithaca. Geoscientist, 16 (9) pp. 4-29, ISSN Nield, T Ithaca theory gains support. Geoscientist, 17 (2) pp ISSN Nield, T Fair wind for Odysseus. Geoscientist, 17 (4). P.11. ISSN Jones, H.L Strabo: Geography. Loeb Classical Library (Harvard University Press), Cambridge, Mass Bittlestone et al.op.cit.pp Αυτή η περιγραφή της Θηνιάς αποτελεί σύντοµη περίληψη της περιγραφής µου στο προαναφερθέν Geoscientist 16 (9). 9 Underhill, J.R Late Cenozoic Deformation of the Hellenide Foreland, Western Greece. Geological Society of America Bulletin 101, Hewitt K., Clague J., Orwin J Legacies of catastrophic rock slope failures in mountain landscapes. Earth- Science Reviews 87, σ Riemann, O Recherches archeologiques sur les Iles Ioniennes: ii Cephalonie. Thorin, Paris p.9: Αυτή η τελευταία υπόθεση µοιάζει εντελώς εξωπραγµατική: δεν υπάρχει ούτε ένα µέρος στο νησί που θα µπορούσε να δείχνει αληθινή: ο ισθµός που όπως φαίνεται περιγράφει ο Στράβωνας θα ήταν αυτός της Αγίας Κυριακής που ενώνει τη χερσόνησο της Παλικής µε τον κύριο όγκο του νησιού, αλλά αυτός ο ισθµός είναι πιο πολύ από 500 πόδια πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας (µεταφρασµένο από τα γαλλικά στο βιβλίο του Bittlestone et al.op.cit. σελ.380). 12 Le Noan, G A la recherché d Ithaque. Editions Tremen, Quincy-sous-Senart. Στο κεφάλαιο 10 ο συγγραφέας παρουσιάζει τη γνώµη του γεωλόγου Ντ. Σορελ ότι «η περιγραφή του Στράβωνα για ένα µερικώς βυθιζόµενο ισθµό φαίνεται απίθανη όπου και να προσπαθήσει κανείς να την εντοπίσει στην Παλική» (µεταφρασµένο από τα γαλλικά στο βιβλίο του Bittlestone et al.op.cit.σελ. 382). 13 Μaroukia H., Gaki-Papanastassiou K., Papanastassiou D., Karymbalis E Η Γεωµορφολογική- Παλαιογεωγραφική εξέλιξη της Β.. Κεφαλληνίας µε ιδιαίτερη αναφορά στην περιοχή µεταξύ του κόλπου του Αργοστολίου και του λιµανιού της Αγίας Κυριακής κατά την περίοδο του Ανώτερου Ολόκαινου. Τµήµα Γεωλογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών, αδηµοσίευτο άρθρο (στα ελληνικά) για την Ένωση των πανταχού Ιθακησίων. 17

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) Θεσσαλονίκη 2011 Η απόφαση για μια αναγνωριστική αποστολή πάνω από το χωριό Χαλίκι, στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι, πάρθηκε κατά τη διάρκεια της αποστολής του συλλόγου

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΞΑΜΗΝΟ: 7 ο Β. ΜΑΡΙΝΟΣ, Επ. ΚΑΘ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, ΚΑΘ. Φεβρουάριος 2015 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας ΛΙΘΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΟΝΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Μαγνητοστρωματογραφία Σεισμική στρωματογραφία ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ Παραλληλισμός στρωμάτων από περιοχή σε περιοχή με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών...

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών... ΜΕΡΟΣ 1 1. Γεωλογείν περί Σεισμών....................................3 1.1. Σεισμοί και Γεωλογία....................................................3 1.2. Γιατί μελετάμε τους σεισμούς...........................................

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua. ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.gr) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Ο Ελλαδικός χώρος µε την ευρεία γεωγραφική έννοια του όρου, έχει µια σύνθετη γεωλογικοτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Στις Βαθιές Λάκες βρέθηκαν σηµαντικότατα ευρήµατα, τα οποία θεωρείται σκόπιµο να παρουσιασθούν και να αναλυθούν. Τα ευρήµατα αυτά είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 1. Το ηφαίστειο Mount Merapi Η Ινδονησία κατέχει την αδιαμφισβήτητα ηγετική θέση στον κόσμο σε ενεργά ηφαίστεια και σεισμούς. Το Mount Merapi βρίσκεται στο κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής *Βασικές μορφές προσανατολισμού *Προσανατολισμός με τα ορατά σημεία προορισμού στη φύση *Προσανατολισμός με τον ήλιο *Προσανατολισμός από τη σελήνη

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Τεχνικής Γεωλογίας 7η Άσκηση

Ασκήσεις Τεχνικής Γεωλογίας 7η Άσκηση Ασκήσεις Τεχνικής Γεωλογίας 7η Άσκηση Στεγανότητα θέσης φράγµατος. Αξιολόγηση επιτόπου δοκιµών περατότητας Lugeon. Κατασκευή κουρτίνας τσιµεντενέσων. Β.Χρηστάρας Β. Μαρίνος, Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Κεφάλαιο 1. Η Σεισμική Μέθοδος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Κεφάλαιο 1. Η Σεισμική Μέθοδος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Κεφάλαιο 1. Η Σεισμική Μέθοδος... 15 1.1 Γενικά...15 1.2 Ελαστικές σταθερές...16 1.3 Σεισμικά κύματα...19 1.3.1 Ταχύτητες των σεισμικών κυμάτων...22 1.3.2 Ακτινικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

8. Υπολογισµός Α.Υ. επαφής σε τυχαία θέση: Το «πρόβληµα» της γεώτρησης

8. Υπολογισµός Α.Υ. επαφής σε τυχαία θέση: Το «πρόβληµα» της γεώτρησης 8. Υπολογισµός Α.Υ. επαφής σε τυχαία θέση: Το «πρόβληµα» της γεώτρησης 1. Γενικά... 78 2. Γεώτρηση σε απλά κεκλιµένα στρώµατα... 78 3. Γεώτρηση σε διερρηγµένα στρώµατα... 81 4. Γεώτρηση σε ασύµφωνα στρώµατα...

Διαβάστε περισσότερα

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Η µορφολογία του επιφανειακού αναγλύφου που έχει δηµιουργηθεί από δράση του τρεχούµενου νερού ονοµάζεται ποτάµια µορφολογία. Οι διεργασίες δηµιουργίας της ονοµάζονται ποτάµιες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας"

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. Φυσική της Λιθόσφαιρας ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7 Καθ. Αναστασία Κυρατζή Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 1 Εισαγωγή Υπόθεση της Μετάθεσης των ηπείρων Wegener 1912 Υπόθεση της Επέκτασης του θαλάσσιου πυθµένα

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 1-4 Ιουνίου 2010 Πρόγραμμα - Δρομολόγιο Σύνταξη Επιμέλεια: Καθηγητής Μιχ. Σταματάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ II ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ βασική απαίτηση η επαρκής γνώση των επιμέρους στοιχείων - πληροφοριών σχετικά με: Φύση τεχνικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωδυναµικό Ινστιτούτο Ε.Α.Α. στην Περιφέρεια Πελοποννήοσυ

Γεωδυναµικό Ινστιτούτο Ε.Α.Α. στην Περιφέρεια Πελοποννήοσυ ρ Αθανάσιος Γκανάς ρ Γεώργιος ρακάτος Γεωδυναµικό Ινστιτούτο Ε.Α.Α Ανάπτυξη συστήµατος παρακολούθησης ευστάθειας κλιτύων στην Περιφέρεια Πελοποννήοσυ 1 Το πρόβληµα των κατολισθήσεων στην Περιφέρεια Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός;

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; ΟΡΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; Διαμελισμός Κατακόρυφος είναι: Τα βουνά, οι πεδιάδες, οι λόφοι, οι κοιλάδες, τα φαράγγια και γενικά το ανάγλυφο μιας περιοχής. Άλπεις Οι Άλπεις είναι

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ Εκτίµηση οπτικής όχλησης εγκαταστάσεων ENVECO A.E ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 2 2. Οπτικές επιπτώσεις µεταλλευτικής δραστηριότητας... 2 3. Αξιολόγηση της οπτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΡΟΔΟΥ (22 ΝΟΕ 2013)

ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΡΟΔΟΥ (22 ΝΟΕ 2013) ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Δρ. ΕΥΘ. ΛΕΚΚΑΣ, Καθηγητής Πανεπιστημιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Στοιχεία τοπογραφικών χαρτών

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Στοιχεία τοπογραφικών χαρτών ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Στοιχεία τοπογραφικών χαρτών ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Τοπογραφικοί χάρτες Βασικό στοιχείο του χάρτη αποτελεί : το τοπογραφικό υπόβαθρο, που αναπαριστά µε τη βοήθεια γραµµών (ισοϋψών)

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS W A L K t h e B L U E Η γεωγραφική θέση των Κυκλάδων, google earth -2- Περιδιαβαίνοντας τον Ασφοντυλίτη Αιγιάλη Μινώα Αρκεσίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών (4) Αλλαγές μεταβολές του γεωϋλικού με το χρόνο Αποσάθρωση: αλλοίωση (συνήθως χημική) ορυκτών

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ α) Παρατηρήσεις ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 Π2 ρόμος που συμπίπτει με γραμμή απορροής ρέματος Φ2 Π3 Μπάζα από οικοδομικά υλικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΡΑΓΓΑ ΑΝΗΛΙΟΥ ΑΣΤΟΧΙΑ ΠΡΑΝΟΥΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ

ΣΗΡΑΓΓΑ ΑΝΗΛΙΟΥ ΑΣΤΟΧΙΑ ΠΡΑΝΟΥΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΣΗΡΑΓΓΑ ΑΝΗΛΙΟΥ ΑΣΤΟΧΙΑ ΠΡΑΝΟΥΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ Η.Σωτηρόπουλος Δρ.Ν.Μουρτζάς 1. Εισαγωγή Ο όρος «αστοχία» χρησιμοποιείται εδώ με την έννοια μιάς μή «αποδεκτής απόκλισης» ανάμεσα στην πρόβλεψη και τη

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας. Θέμα : Περπατώντας στο Πήλιο Θέλετε να οργανώσετε έναν ορειβατικό περίπατο από την Αγριά στην Δράκεια Πηλίου.

Φύλλο Εργασίας. Θέμα : Περπατώντας στο Πήλιο Θέλετε να οργανώσετε έναν ορειβατικό περίπατο από την Αγριά στην Δράκεια Πηλίου. Ενότητα Χάρτες Φύλλο Εργασίας Μελέτη χαρτών Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο.Τμήμα..Ημερομηνία. Σκοποί του φύλλου εργασίας Η εξοικείωση 1. Με την χρήση των χαρτών 2. Με την χρήση της πυξίδας 3. Με την εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΘΕΣΗ 1 Εισαγωγή - Ιστορικό Στον επαρχιακό οδικό άξονα Τρίπολης Ολυμπίας, στο ύψος του Δήμου Λαγκαδίων, έχουν παρουσιασθεί κατά το παρελθόν αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Remote Sensing Ορισµός Η Τηλεπισκόπηση ή Τηλεανίχνευση (Remote Sensing) είναι το επιστηµονικό τεχνολογικό πεδίο που ασχολείται µετην απόκτηση πληροφοριών από απόσταση, για αντικείµενα περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση παχών ασφαλτικών στρώσεων οδοστρώµατος µε χρήση γεωφυσικής µεθόδου

Εκτίµηση παχών ασφαλτικών στρώσεων οδοστρώµατος µε χρήση γεωφυσικής µεθόδου Εκτίµηση παχών ασφαλτικών στρώσεων οδοστρώµατος µε χρήση γεωφυσικής µεθόδου Ανδρέας Λοΐζος Αν. Καθηγητής ΕΜΠ Χριστίνα Πλατή Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ Γεώργιος Ζάχος Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 10. Εφαρμογές Τεχνικής Γεωλογίας Διδάσκων: Μπελόκας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογικές- γεωµορφολογικές έρευνες για την. αγωγών"

Γεωλογικές- γεωµορφολογικές έρευνες για την. αγωγών Γεωλογικές- γεωµορφολογικές έρευνες για την ασφαλή πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών" ρ. Γρηγόρης Π. Ρουσάκης ΤΟΜΕΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΛΚΕΘΕ Σκοπός των ερευνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Εργασία

Μεταπτυχιακή Εργασία ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ Μεταπτυχιακή Εργασία Ιωάννης Φλώρος, Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ Επιβλέπων : Ν. Μαµάσης, Λέκτορας ΕΜΠ Αθήνα, Μάρτιος 2009 Σκοπός Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12: Τεχνική γεωλογία και θεµελίωση γεφυρών 12.1

Κεφάλαιο 12: Τεχνική γεωλογία και θεµελίωση γεφυρών 12.1 Κεφάλαιο 12: Τεχνική γεωλογία και θεµελίωση γεφυρών 12.1 12. ΓΕΦΥΡΕΣ 12.1 Γενικά Οι γέφυρες γενικά αποτελούνται από το τµήµα της ανωδοµής και το τµήµα της υποδοµής. Τα φορτία της ανωδοµής (µόνιµα και κινητά)

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Ομάδα Εργασίας: εωγραφία Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΩ1_Κ07Δ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Μάθημα Τίτλος Δραστηριότητας Τάξη εωγραφία ΕΛΛΑΔΑ: ΕΩΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ Δ Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑΚΙΑ ΑΜΕΣΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ Ο.Α.Σ.Π.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑΚΙΑ ΑΜΕΣΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ Ο.Α.Σ.Π. ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑΚΙΑ ΑΜΕΣΗΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ Ο.Α.Σ.Π. Ημέρα 0: 26/01/2014, Κυριακή 15.55 Ώρα Ελλάδας, Πολύ Ισχυρή σεισμική δόνηση μεγέθους 5.8 βαθμών της κλίμακας Richter, σε απόσταση 280χλμ Δυτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ... 3 1.1. Ανάθεση και Αντικείμενο της Μελέτης... 3 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΚΑΤΟΛΙΣΘΙΣΗΣ... 4 2.1. Γεωλογικά στοιχεία... 4 3. ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ...

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ: 40 49 17 Ν 14 25 32 Ε ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΕΚΡΗΞΗΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ. EYXARISTOYME GIA TIN PROSOXI

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αντικείµενο της παρούσας µεταπτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση της επίδρασης των σηράγγων του Μετρό επί του υδρογεωλογικού καθεστώτος πριν και µετά την κατασκευή τους. Στα πλαίσια της, παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη σκοπιμότητας «Διεύρυνση του αυτοκινητόδρομου A4 σε 2x3 λωρίδες» στην περιοχή του Eisenach, (Γερμανία)

Μελέτη σκοπιμότητας «Διεύρυνση του αυτοκινητόδρομου A4 σε 2x3 λωρίδες» στην περιοχή του Eisenach, (Γερμανία) Ηλίας Τζιµογιάννης ιπλωµατούχος Πολιτικός Μηχανικός Technische Universität Darmstadt ΟΙΚΟ ΟΜΙΚΕΣ Α ΕΙΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ Συνοπτική περίληψη έργου στα πλαίσια επαγγελµατικής δραστηριότητας Μελέτη σκοπιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Συντονιστική επιτροπή: ΡΟΖΟΣ., Τεχν. Γεωλόγος, Επικ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ Π., Γεωλόγος, Επιστ. Συνεργάτης Ε.Μ.Π. Ερευνητική οµάδα: ΑΛΕΞΟΥΛΗ ΛΕΙΒΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ (Ohm.m) ΓΡΑΝΙΤΗΣ 100-1 x 10 6 ΓΑΒΡΟΣ 1 x 10 3-1 x 10 6 ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΟΣ 50-1 x 10 7 ΨΑΜΜΙΤΗΣ 1-1 x 10 8 ΑΜΜΟΣ 1-1.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ (Ohm.m) ΓΡΑΝΙΤΗΣ 100-1 x 10 6 ΓΑΒΡΟΣ 1 x 10 3-1 x 10 6 ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΟΣ 50-1 x 10 7 ΨΑΜΜΙΤΗΣ 1-1 x 10 8 ΑΜΜΟΣ 1-1. ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ Α.Π.Θ. ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός της μεθόδου της ειδικής αντίστασης είναι να βρεθεί η γεωηλεκτρική δομή του υπεδάφους και έμμεσα να ληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

της ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ

της ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ Οδηγίες Χρήσης της ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ και ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΕΩΝ Αθήνα 2010-1- Με τη γεωλογική πυξίδα μπορούμε να μετρήσουμε τα στοιχεία των επιπέδων των γεωλογικών επιφανειών

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ 8ης ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ: Αξιολόγηση τεχνικογεωλογικών συνθηκών κατά µήκος. σήραγγας

ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ 8ης ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ: Αξιολόγηση τεχνικογεωλογικών συνθηκών κατά µήκος. σήραγγας ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, Καθηγητής Β. ΜΑΡΙΝΟΣ, Επ. Καθηγητής ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ 8ης ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ: Αξιολόγηση τεχνικογεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ 1. Η Σελήνη μας είναι ο πέμπτος σε μέγεθος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος (εικόνα 1) μετά από τον Γανυμήδη (Δίας), τον Τιτάνα (Κρόνος), την Καλλιστώ (Δίας) και

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 11: Περιβάλλοντα ιζηματογένεσης- Δελταϊκά περιβάλλοντα Δρ. Αβραμίδης Παύλος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 11: Περιβάλλοντα ιζηματογένεσης- Δελταϊκά περιβάλλοντα Δρ. Αβραμίδης Παύλος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 11: Περιβάλλοντα ιζηματογένεσης- Δελταϊκά περιβάλλοντα Δρ. Αβραμίδης Παύλος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Στην ενότητα αυτή οι φοιτητές εισάγονται στον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Διεπιστημονικότητα στις μελέτες του Εθνικού Κτηματολογίου

Διεπιστημονικότητα στις μελέτες του Εθνικού Κτηματολογίου Διεπιστημονικότητα στις μελέτες του Εθνικού Κτηματολογίου Κ-Β Ε. Κατσάμπαλος Κοσμήτορας Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ Καθηγητής Γεωδαισίας και Τοπογραφίας, ΤΑΤΜ-ΑΠΘ Μέλος ΔΣ «Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογραφία»

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Αεροφωτογραφία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα.

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Δεν είναι πάντα εφικτό να το προγραμματίζουμε κατά προτεραιότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος Φύλλο Εργασίας Τα ηφαίστεια στην Ελλάδα

Σχέδιο Μαθήματος Φύλλο Εργασίας Τα ηφαίστεια στην Ελλάδα Σχέδιο Μαθήματος Φύλλο Εργασίας Τα ηφαίστεια στην Ελλάδα Εισαγωγή: Η σύγχρονη - σε γωολογικούς όρους ηφαιστειακή δραστηριότητα στην Ελληνική Επικράτεια πηγαίνει πίσω περίπου 40 εκατομμύρια χρόνια και συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΞΑΜΗΝΟ: 7 ο Β. ΜΑΡΙΝΟΣ, Λέκτορας ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, ΚΑΘ. Ενδεικτικό παράδειγµα θεµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8 Διατήρηση της Ενέργειας

Κεφάλαιο 8 Διατήρηση της Ενέργειας Κεφάλαιο 8 Διατήρηση της Ενέργειας ΔΥΝΑΜΗ ΕΡΓΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ µηχανική, χηµική, θερµότητα, βαρυτική, ηλεκτρική, µαγνητική, πυρηνική, ραδιοενέργεια, τριβής, κινητική, δυναµική Περιεχόµενα Κεφαλαίου 8 Συντηρητικές

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ Τα τελευταία 25 χρόνια, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε την διαχείριση της Γεωγραφικής Πληροφορίας αντιµετωπίζονται σε παγκόσµιο αλλά και εθνικό επίπεδο µε την βοήθεια των Γεωγραφικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή: Η σεισμικότητα μιας περιοχής χρησιμοποιείται συχνά για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικών με τις τεκτονικές διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα εκεί. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Αστοχία και μέτρα αποκατάστασης πρανών περιφερειακής οδού Λουτρακίου Περαχώρας, στο Δήμο Λουτρακίου, Ν. Κορινθίας

Αστοχία και μέτρα αποκατάστασης πρανών περιφερειακής οδού Λουτρακίου Περαχώρας, στο Δήμο Λουτρακίου, Ν. Κορινθίας Αστοχία και μέτρα αποκατάστασης πρανών περιφερειακής οδού Λουτρακίου Περαχώρας, στο Δήμο Λουτρακίου, Ν. Κορινθίας Α.A. ΑΝΤΩΝΙΟΥ Δρ Πολιτικός Μηχανικός, Τομέας Γεωτεχνικής, Σχολή Πολιτικών Μηχανικών, Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ενότητα 11a: Εφαρμογές τηλεπισκόπησης ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ. Δρ. Ν. Χρυσουλάκης Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας

ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ενότητα 11a: Εφαρμογές τηλεπισκόπησης ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ. Δρ. Ν. Χρυσουλάκης Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ενότητα 11a: Εφαρμογές τηλεπισκόπησης ΓΕΩΔΕΣΙΑ Δρ. Ν. Χρυσουλάκης Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας Ινστιτούτο Υπολογιστικών Μαθηματικών ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ Παγοκάλυψη El-Nino

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Διδάσκων: Μπελόκας Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Από Καθηγητή Ιωάννη Ν. Χατζόπουλο, διευθυντή του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης & ΣΓΠ του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑ Η Κέρκυρα είναι ένα από τα ωραιότερα νησιά της Ελλάδας, που με τη πολυσήμαντη ιστορία της, την καταπράσινη ύπαιθρο, τις δαντελένιες ακρογιαλιές και κυρίως με

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές επιδράσεις γεωθερμικών εκμεταλλεύσεων

Περιβαλλοντικές επιδράσεις γεωθερμικών εκμεταλλεύσεων ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΙΙI Περιβαλλοντικές επιδράσεις γεωθερμικών εκμεταλλεύσεων ΑΠΟ Δρ. Α. ΤΖΑΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας.

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας. ii. Μορφές Διάβρωσης 1. Μορφές Κυψελοειδούς Αποσάθρωσης-Tafoni Ο όρος Tafoni θεσπίστηκε ως γεωμορφολογικός από τον A. Penck (1894), εξαιτίας των γεωμορφών σε περιοχή της Κορσικής, που φέρει το όνομα αυτό.

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ THE RECENT STATUS OF ENERGY EXPLORATION IN CYPRUS Τίτος Χριστοφίδης Υφυπουργός παρά τω Προέδρω Economist Conference

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι η γνωριμία με τα σημαντικότερα γεγονότα που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ 1 η ΟΜΑΔΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Κεφάλαιο 2 ο Συστήματα αστρονομικών συντεταγμένων και χρόνος ΑΣΚΗΣΗ 1 η (α) Να εξηγηθεί γιατί το αζιμούθιο της ανατολής και της δύσεως του Ηλίου σε ένα τόπο,

Διαβάστε περισσότερα