WWF Ελλάς Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης"

Transcript

1

2 WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης, Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Γιώργος Βλάχος, Γιώργος Καρέτσος, Νίκος Μπελαβίλας, Θύμιος Παπαγιάννης ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος, Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής & Τηλεπισκόπησης: Ιωάννης Γήτας ΟΜΑΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ Αναστασία Πολυχρονάκη, Γεωργία Γαλιδάκη, Ελένη Δραγόζη, Χαρά Μηνάκου, Κωνσταντίνος Δημητρακόπουλος, Μαρία Τομπουλίδου, Μίλτος Μελιάδης, Ελευθερία Βράνια και Δημήτρης Σκέντος Γλωσσική επιμέλεια Αριάδνη Χατζηανδρέου Σχεδιασμός & Γραφιστική επιμέλεια Άρης Τοτόμης ΕΚΤΥΠΩΣΗ & ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ Λυχνία Α.Ε. ISBN ΠΛΗΡΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Λιαρίκος, Κ., Μαραγκού, Π., & Παπαγιάννης Θ. (επιμ. έκδοσης) Η Ελλάδα τότε και τώρα: Διαχρονική χαρτογράφηση των καλύψεων γης, WWF Ελλάς, Αθήνα. Η έκδοση έχει τυπωθεί σε χαρτί Tauro Sappi/120gr πιστοποιημένο κατά FSC

3 Η παρούσα έκδοση ετοιμάστηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Το Μέλλον των Δασών», το οποίο εκπονήθηκε από το WWF Ελλάς. Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτήθηκε από τα Κοινωφελή Ιδρύματα Ι.Σ. Λάτση, Α.Γ. Λεβέντη και Μποδοσάκη, και με την υποστήριξη ιδιωτών.

4

5 Γεωγραφικο Διαμερισμα Δυτικής & Κεντρικής Μακεδονίας 2.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το γεωγραφικό διαμέρισμα (ΓΔ 1 ) Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας, με επιφάνεια τετρ. χλμ., αποτελεί το μεγαλύτερο γεωγραφικό διαμέρισμα της χώρας (21,7% της συνολικής έκτασης) και το δεύτερο μεγαλύτερο σε πληθυσμό [ κάτοικοι, σύμφωνα με την απογραφή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (Ελ. Στατ.) για το έτος 2001] [7]. Συνορεύει ανατολικά με το ΓΔ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, βόρεια με τη Βουλγαρία και την Π.Γ.Δ.Μ., δυτικά με το ΓΔ Ηπείρου και την Αλβανία και νότια με το ΓΔ Θεσσαλίας. Διοικητικά, το ΓΔ υπάγεται στις ομώνυμες περιφερειακές αυτοδιοικήσεις και διαιρείται σε έντεκα περιφερειακές ενότητες (νομούς): Θεσσαλονίκης, Πιερίας, Ημαθίας, Κοζάνης, Γρεβενών, Καστοριάς, Φλώρινας, Πέλλας, Κιλκίς, Χαλκιδικής, Σερρών. Εδώ βρίσκεται και η αυτοδιοικούμενη μοναστική κοινότητα του Αγίου Όρους ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ Το ΓΔ Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας οριοθετείται φυσικά από την οροσειρά της Πίνδου στα δυτικά, τον ποταμό Στρυμόνα στα ανατολικά, τον Όλυμπο και το Αιγαίο Πέλαγος νότια και μια σειρά σημαντικών ορεινών όγκων (Βόρας ή Καϊμάκτσαλαν, Πάικο, Βέρμιο, Κερκίνη ή Μπέλες) στα βόρεια. Ακολουθώντας το ανάγλυφο, στα δυτικά του ΓΔ δεσπόζουν δύο παράλληλες οροσειρές με υψόμετρα μεγαλύτερα των μέτρων και διεύθυνση από βορρά προς νότο. Η πρώτη αποτελείται από τα όρη Βέρνον (Βίτσι), Άσκιον (Σινιάτσικο) και Βούρινος, ενώ η δεύτερη από το Βόρα, το Βέρµιο και τα Πιέρια. Ανάμεσά τους σχηματίζεται το οροπέδιο της Πτολεμαΐδας που συνεχίζει βόρεια προς Φλώρινα και νότια προς Κοζάνη και Καστοριά. Μια σειρά πεδινών εκτάσεων συνθέτει μια διαφορετική εικόνα στην κεντρική Μακεδονία με εκτεταμένες πεδιάδες, όπως αυτές της Έδεσσας, της Θεσσαλονίκης (η δεύτερη μεγαλύτερη της χώρας), των Γιαννιτσών, του Λαγκαδά και της 1 Η συντόμευση ΓΔ, όταν χρησιμοποιείται, αντικαθιστά τον όρο «Γεωγραφικό Διαμέρισμα». 059

6 Χαλκιδικής. Στο κεντρικό αυτό κομμάτι του ΓΔ, υψόμετρο πάνω από τα μέτρα έχουν μόνο τα όρη Άθως και Μπέλες. Στα όρια μεταξύ Μακεδονίας και Θεσσαλίας βρίσκεται ο Όλυμπος, το ψηλότερο ελληνικό βουνό και το δεύτερο ψηλότερο των Βαλκανίων. Η Χαλκιδική αποτελεί προέκταση της Κεντρικής Μακεδονίας, μεταξύ Θερμαϊκού και Στρυμονικού κόλπου. Πρόκειται για μία από τις πλουσιότερες σε ορυκτό πλούτο περιοχές της Ελλάδας, με κυριότερα μεταλλεύματα το χρωμιούχο σίδηρο, το χρωμιούχο σιδηρονικέλιο, το χρωμίτη και το λευκόλιθο. Από υδρολογικής πλευράς, οι μεγαλύτεροι ποταμοί της δυτικής και κεντρικής Μακεδονίας είναι ο Στρυμόνας, ο Γαλλικός, ο Αξιός, ο Λουδίας και ο Αλιάκμονας. Από τα ανατολικά προς τα δυτικά οι κυριότερες λίμνες είναι η Κερκίνη, η Βόλβη, η λίμνη του Λαγκαδά (Κορώνεια), η Δοϊράνη, η Βεγορίτιδα, η λίμνη Πετρών, η Χειμαδίτιδα, η λίμνη της Καστοριάς, η Μικρή και η Μεγάλη Πρέσπα. Η γεωγραφική θέση και το έντονο ανάγλυφο του ΓΔ συμβάλλουν στην εμφάνιση μιας μεγάλης κλιματικής ποικιλίας. Το κλίμα είναι μεσογειακό στα παράλια της Χαλκιδικής, θαλάσσιο στις άλλες παράκτιες περιοχές, ηπειρωτικό με δριμείς χειμώνες και θερμά καλοκαίρια στο εσωτερικό, ενώ στις περιοχές με μεγάλο υψόμετρο χαρακτηρίζεται ως ορεινό. Οι χιονοπτώσεις είναι αρκετά συνηθισμένες από Σεπτέμβριο έως Απρίλιο. Σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, η μέση μηνιαία θερμοκρασία κυμαίνεται μεταξύ 0,5 C τον Ιανουάριο στη Φλώρινα έως 26,6 C τον Ιούλιο στη Θεσσαλονίκη, με τους χειμερινούς μήνες ψυχρότερους σε Σέρρες, Κοζάνη και Φλώρινα και τους θερινούς μήνες θερμότερους στη Θεσσαλονίκη. Για το ίδιο χρονικό διάστημα, οι χαμηλότερες ποσότητες κατακρημνισμάτων σημειώνονται στα ανατολικά του ΓΔ, στη Θεσσαλονίκη (20,4 χιλιοστά τον Αύγουστο) και στις Σέρρες (20,7 χιλιοστά το Σεπτέμβριο), ενώ οι υψηλότερες το Δεκέμβριο στη Φλώρινα (86,2 χιλιοστά). Η περιοχή τής δυτικής και κεντρικής Μακεδονίας μοιράζεται ανάμεσα σε τέσσερις γεωλογικές ζώνες (Πελαγονική, Αξιού, Περιροδοπική, Σερβομακεδονική). Τα κυριότερα πετρώματα που απαντούν στο γεωγραφικό διαμέρισμα είναι οι ασβεστόλιθοι, οι δολομίτες, οι γρανίτες, οι οφιόλιθοι, οι αμφιβολίτες και γνεύσιοι, οι οφθαλμογνεύσιοι και σχιστόλιθοι με ενστρώσεις μαρμάρων (μεταμορφωμένα πετρώματα), καθώς και οι άργιλοι, αργιλοπηλοί, άμμοι, κροκαλοπαγή και κοκκινοχώματα ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Στο σύνολό της η Μακεδονία χαρακτηρίζεται από τοπία υψηλής αισθητικής και οικολογικής αξίας, και από οικοσυστήματα που ξεχωρίζουν για την ετερογένεια και την ποικιλομορφία τους. Στην κεντρική Μακεδονία ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα πεδινά, λιμναία και παράκτια οικοσυστήματα, τα οποία ωστόσο δέχονται αυξημένες πιέσεις από ανθρώπινες παρεμβάσεις, ενώ στα ορεινά της δυτικής Μακεδονίας κυριαρχούν εκτεταμένα δασικά οικοσυστήματα. Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει να γίνει σε κάποια πολύ χαρακτηριστικά οικοσυστήματα του ΓΔ: Η λίμνη Κερκίνη (Π.Ε. Σερρών), ένας ημι-φυσικός υγρότοπος που προέκυψε μετά την κατασκευή αντιπλημμυρικών και εγγειοβελτιωτικών έργων στην κοίτη του ποταμού Στρυμόνα, χαρακτηρίζεται από ετερογένεια οικότοπων η οποία συναρτάται άμεσα με την υψηλή βιοποικιλότητα που έχει καταγραφεί στην περιοχή. Συνολικά στην ευρύτερη περιοχή του υγρότοπου απαντούν περισσότερα από 800 είδη φυτών, κάποια σπάνια ή ενδημικά, συναντώνται μεγάλοι ιχθυοπληθυσμοί, ενώ οι μεικτές αποικίες τού παραποτάμιου δάσους είναι από τις πιο σημαντικές στηv Ευρώπη, καθώς φιλοξενούν δέκα διαφορετικά είδη πουλιών πoυ φωλιάζουν όλα μαζί σε μεγάλους αριθμούς. Η υδρόβια βλάστηση δίνει διαδοχικά τη θέση της σε διαφορετικά δασικά οικοσυστήματα, αείφυλλα και φυλλοβόλα πλατύφυλλα, οξιές, ελάτη, οστρυές κ.λπ., τα οποία εκτείνονται ως την υπαλπική ζώνη κατά μήκος της κορυφογραμμής τού όρους Μπέλες. Η οροσειρά των Κρουσσίων και το όρος Μαυροβούνι παρουσιάζουν μια μεγάλη χλωριδική ποικι- 060

7 λία στην οποία ξεχωρίζουν φυλλοβόλα δρυοδάση, οξιές και κωνοφόρα. Δυτικότερα, κατά μήκος της λεκάνης απορροής του ποταμού Αξιού, συναντάται πολύτιμη παρόχθια βλάστηση, ενώ ξεχωρίζουν οι σημαντικοί υγρότοποι διεθνούς σημασίας (Ραμσάρ) του δέλτα Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα και των λιμνών Βόλβης και Κορώνειας, οι οποίοι αποτελούνται από δέλτα, εκβολές, λίμνες, λιμνοθάλασσες και εκτάσεις ανοιχτού νερού, υγρά λιβάδια, έλη, λασποτόπια, θαμνώνες και γεωργικές εκτάσεις. Το μωσαϊκό της βλάστησης, η ύπαρξη τροφής και οι κλιματικές συνθήκες διαμορφώνουν περιβάλλοντα κατάλληλα για αναπαραγωγή, διαχείμαση και στάθμευση πολυάριθμων ειδών πτηνών. Το δέλτα Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα είναι το μεγαλύτερο δελταϊκό σύστημα της Ελλάδας, αλλά με σημαντική υποβάθμιση. Στην αντίστοιχη προστατευόμενη περιοχή, που περιλαμβάνει επίσης τις εκβολές του Γαλλικού ποταμού, τις λιμνοθάλασσες Καλοχωρίου και Αλυκών Κίτρους και τον υγρότοπο της Νέας Αγαθούπολης, έχουν καταγραφεί 277 είδη πουλιών. Ανάμεσά τους και απειλούμενα είδη [16], όπως ο ασπροπάρης, ο θαλασσαετός και η χαλκόκοτα (κρισίμως κινδυνεύοντα είδη), ο κραυγαετός (κινδυνεύον) και βαλτόπαπιες (τρωτό). Η Βόλβη είναι η δεύτερη μεγαλύτερη φυσική λίμνη της Ελλάδας και βρίσκεται σε σταθερή οικολογική κατάσταση, σε αντίθεση με την Κορώνεια η οποία υποφέρει από χρόνια ρύπανση και υπεράντληση νερού. Στις δυο λίμνες και τα γύρω ορεινά οικοσυστήματα έχουν καταγραφεί πάνω από είδη φυτών, ενώ αξίζει να αναφερθεί η ιχθυοπανίδα της Βόλβης στην οποία βρίσκονται συνολικά 22 είδη, ανάμεσά τους και τα ενδημικά γελάρτζα (κρισίμως κινδυνεύον) και λιπαριά (τρωτό) [16]. Στη βόρεια Χαλκιδική, στις πλαγιές του Χολομώντα, κυριαρχούν αιωνόβιες δρύες, καστανιές και έλατα, ενώ στην παράκτια ζώνη τα πευκοδάση αναμειγνύονται με αείφυλλους - σκληρόφυλλους θάμνους και φρύγανα. Ανάλογη εικόνα παρουσιάζουν και τα παράλια του νομού Πιερίας, με λαδανιές, πουρνάρια και σχίνα δίπλα σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, ενώ τα όρη Πιέρια και Βέρμιο καλύπτονται, αντίστοιχα, από φυλλοβόλα δάση και κωνοφόρα, σε μίξη με άρκευθους, γαύρους και οστρυές. Στην περιφερειακή ενότητα Πέλλας δεσπόζει το όρος Βόρας, το τρίτο ψηλότερο βουνό της Ελλάδας, με μεγάλη ποικιλία οικότοπων από συνεχή μεικτά δάση, βαθιές κοιλάδες, χαράδρες και βοσκότοπους, αλλά και από συστάδες βαλκανικής πεύκης, και εκτεταμένα δάση μακεδονικής δρυός στις δυτικές πλαγιές τού βουνού. Οι κορυφές του Βόρα και του γειτονικού Πάικου αποτελούν καταφύγια αρπακτικών όπως ο βασιλαετός (κρισίμως κινδυνεύον). Ανάμεσα στη Φλώρινα και στην Πέλλα βρίσκεται η λίμνη Βεγορίτιδα, μία από τις βαθύτερες της χώρας, η οποία στο παρελθόν συνδεόταν με τη γειτονική λίμνη Πετρών με μία στενή διώρυγα. Η αμμόφιλη βλάστηση που την περιβάλλει δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για την ορνιθοπανίδα. Βορειότερα, γύρω από τη Μικρή και τη Μεγάλη Πρέσπα, ξεκινώντας από τις λίμνες και τα υγρά λιβάδια ως τα δάση οξιάς και τα αλπικά λιβάδια, απαντούν επίσης σπάνιοι τύποι οικότοπων. Στις Πρέσπες φωλιάζουν σπάνια και απειλούμενα υδρόβια πουλιά όπως σταχτόχηνες και χαλκόκοτες, ενώ φιλοξενείται και η μεγαλύτερη αναπαραγωγική αποικία αργυροπελεκάνων στον κόσμο ( ζευγάρια). Η τσίμα της Πρέσπας (κινδυνεύον) και η πέστροφα των Πρεσπών (κινδυνεύον) είναι δύο από τα οκτώ συνολικά ενδημικά είδη της πλούσιας ιχθυοπανίδας των δύο λιμνών, στην οποία έχουν παρατηρηθεί συνολικά 23 είδη. Το πλούσιο υγροτοπικό σύμπλεγμα της Φλώρινας συμπληρώνουν οι λίμνες Χειμαδίτιδα και Ζάζαρη. Το παραλίμνιο δάσος της λίμνης Ορεστιάς ή Καστοριάς, όπως έχει επικρατήσει να ονομάζεται, ένα από τα ελάχιστα που έχουν απομείνει στη χώρα μας, αποτελείται από πελώρια πλατάνια, λεύκες, ιτιές, σκλήθρα και πολλά αναρριχώμενα - υδροχαρή φυτά. Στο δυτικό ορεινό άκρο του ΓΔ ξεχωρίζει ο επιβλητικός Γράμμος, με κάποια από τα παραγωγικότερα αλλά και πιο παρθένα δασικά συμπλέγματα της Ελλάδας και ενδιαίτημα σημαντικών αλλά και σπάνιων ειδών της πανίδας, όπως είναι η καφέ αρκούδα (κινδυνεύον), ο λύκος (τρωτό) και το αγριόγιδο. Παραμένοντας στο ορεινό συγκρότημα της Πίνδου, η πυκνή βλάστηση κυριαρχεί στις κορυφές του Σμόλικα, νοτιότερα στη Βασιλίτσα και στα όρη Όρλιακας και Τσούργιακας, φτάνοντας μέχρι τη μεγάλης οικολογικής και αισθητικής αξίας Βάλια Κάλντα, στα όρια δυτικής Μακεδονίας - Ηπείρου. Το έντονο ανάγλυφο και το πλούσιο δίκτυο χειμάρρων, εν μέρει εξηγούν την παρουσία εκτεταμένων παραγωγικών δασών κωνοφόρων και πλατύφυλλων στο μεγαλύτερο τμήμα της περιφερειακής ενότητας Γρεβενών. 061

8 Νοτιότερα και ανατολικά συναντάμε το όρος Βούρινος, γνωστό για τα σερπεντινικά του πετρώματα που είναι φτωχά σε ασβέστιο και πλούσια σε αλουμίνιο, σίδηρο, νικέλιο κ.λπ., καθώς και για τις πολυάριθμες πηγές του. Στον κύριο ορεινό όγκο του Βούρινου, στα νότια της περιφερειακής ενότητας Κοζάνης, εκτείνεται πυκνό ελατόδασος. Ανάμεσα στις δύο κορυφογραμμές του σχηματίζεται η προστατευόμενη βαθιά κοιλάδα του Μεσιανού Νερού, που χαρακτηρίζεται από σερπεντινική χλωρίδα με ενδημικά φυτά [41], πολλά από τα οποία είναι τοπικά ενδημικά, όπως η εσπερίς του Ρέχινγκερ, Hesperis rechingeri, η βιόλα, Viola vourinensis, η αλυσίδα, Alyssum vourinonense, κ.ά. Προς το νότο, στα όρια του ΓΔ με τη Θεσσαλία, δεσπόζει ο Όλυμπος. Στους πρόποδες του Ολύμπου κυριαρχούν πλατύφυλλα αειθαλή είδη, ενώ ψηλότερα συνυπάρχει η μαύρη πεύκη με την οξιά. Στην ίδια υψομετρική ζώνη απαντώνται σποραδικά φτελιές, φράξοι, ίταμοι και αγριοκερασιές. Μεταξύ μέτρων ευδοκιμεί το πιο ψυχρόβιο από τα ελληνικά πεύκα, το ρόμπολο. Πάνω από τα μέτρα, που αποτελούν και το υψηλότερο δενδροόριο των Βαλκανίων, εκτείνεται η υποαλπική/αλπική ζώνη με πολλά σπάνια αγριολούλουδα, από τα οποία αρκετά είναι ενδημικά της ελληνικής και βαλκανικής χλωρίδας. Συνολικά στον Όλυμπο έχουν καταμετρηθεί από τους επιστήμονες πάνω από είδη φυτών, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 25% της ελληνικής χλωρίδας. Από τα είδη αυτά, περισσότερα από 85 είναι ενδημικά της χώρας και 23 είναι ενδημικά του βουνού, όπως το ενδημικό και σπάνιο γένος και υπόλειμμα της εποχής των παγετώνων Jankaea heldreichii [38], οι κενταύριες Centaurea incomplete, C. litochorea (τρωτό), C. transies, κ.ά. Οι θεσμοθετημένες προστατευόμενες περιοχές περιλαμβάνουν: 3 Εθνικούς Δρυμούς (Πρεσπών, καθώς και τμήματα των δρυμών Ολύμπου και Πίνδου) 4 Εθνικά Πάρκα [(Δρυμού Πρεσπών, Δέλτα Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα, Λιμνών Κορώνειας - Βόλβης, Υγροτόπου Κερκίνης) καθώς και τμήμα του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου] 4 υγρότοπους διεθνούς σημασίας (Ramsar) (Λίμνη Μικρή Πρέσπα, Δέλτα Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα, Λίμνες Κορώνεια - Βόλβη, Λίμνη Κερκίνη) 62 περιοχές οι οποίες περιλαμβάνονται στο ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο Natura 2000, [Οδηγίες 92/43/ΕΚ και 2009/147/ΕΚ (79/409/ ΕΟΚ)] και καλύπτουν το 47% περίπου του Γεωγραφικού Διαμερίσματος Η περιοχή των Πρεσπών αποτελεί τμήμα του Διασυνοριακού Πάρκου Πρεσπών ανάμεσα σε Αλβανία, Ελλάδα και Π.Γ.Δ.Μ. 11 Διατηρητέα Μνημεία της Φύσης 5 Βιογενετικά αποθέματα (Εθνικός Δρυμός Ολύμπου - πυρήνας, Εθνικός Δρυμός Πίνδου - πυρήνας, Εθνικός Δρυμός Πρεσπών - Δάσος Κέδρων, Φυσικό Μνημείο Μεικτού Δάσους Αλμωπίας Αριδαίας, Φυσικό Μνημείο Μεικτού Δάσους Γράμμου) Ο Εθνικός Δρυμός Ολύμπου έχει επίσης χαρακτηριστεί Απόθεμα Βιόσφαιρας, ενώ το Όρος Άθως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, τόσο για τη φύση όσο και για τον πολιτισμό 125 Καταφύγια Άγριας Ζωής 062

9 2.4. ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΓΗΣ Σύμφωνα με την παρούσα χαρτογράφηση, το 1987 περίπου στρέμματα γης (22,8% της συνολικής έκτασης του ΓΔ) καλύπτονταν από δάση, μέγεθος που ως το 2007 είχε μειωθεί σε περίπου στρέμματα (22,2% της συνολικής έκτασης του ΓΔ) (Πίνακας 2.1, Χάρτες 2.1, 2.2). Παρόμοια τάση μείωσης παρουσιάζουν άλλες δύο κατηγορίες φυσικής βλάστησης, με τους θαμνότοπους και τις εκτάσεις χαμηλής βλάστησης να μειώνονται στην εικοσαετία κατά 19% και 22,6% αντίστοιχα. Το ΓΔ παρουσιάζει επίσης μια σημαντική αύξηση των λοιπών καλύψεων (ειδικότερα γυμνών και τεχνητών επιφανειών) κατά 23% (περισσότερα από στρέμματα), η οποία επικεντρώνεται στις περιφερειακές ενότητες Θεσσαλονίκης και Κοζάνης, λόγω της συνεχούς αστικοποίησης και της επέκτασης της εκμετάλλευσης των λιγνιτικών πεδίων αντίστοιχα. Η συγκεκριμένη αύξηση είναι η δεύτερη μεγαλύτερη της χώρας για αυτήν την περίοδο, υπολειπόμενη μονάχα της αντίστοιχης αύξησης στη Στερεά Ελλάδα. Πίνακας 2.1 Κατηγορίες κάλυψης γης στο γεωγραφικό διαμέρισμα Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας τα έτη 1987 και Οι εκτάσεις αφορούν απόλυτα νούμερα και δεν αποτυπώνουν τη χωρική μεταβολή μεταξύ των καλύψεων που σχολιάζεται στο παρόν κεφάλαιο Κατηγορία κάλυψης γης: έκταση (στρ) έκταση (στρ) Δάσος κωνοφόρων Δάσος πλατύφυλλων Θαμνώνας αείφυλλων/πλατύφυλλων, μεταβατική δασώδης περιοχή Θαμνότοπος Έκταση χαμηλής βλάστησης Γεωργική έκταση Λοιπές καλύψεις* Καμένη έκταση Υδάτινη επιφάνεια *Οικισμοί, βραχώδεις εξάρσεις, λατομεία, εκτάσεις καλυμμένες από χιόνι 063

10 Στο παρακάτω σχήμα (Σχήμα 2.1) παρατίθενται οι αλλαγές στις κατηγορίες κάλυψης γης για το διάστημα ανά υψομετρική ζώνη (Χάρτης 2.3). Η ανάλυση αυτή δεν φανερώνει κάποια διαφοροποιημένη εσωτερική τάση. Οι σημαντικότερες αλλαγές επικεντρώνονται κυρίως στην ημιορεινή ζώνη (δευτερευόντως στην ορεινή), καθώς και στο ότι οι σημαντικότερες μεταβολές αφορούν στη μείωση των εκτάσεων χαμηλής βλάστησης προς όφελος της επέκτασης της γεωργικής γης μ μ. >800 μ. Εκτάση Αλλαγής (στρ.) Δάσος Έκταση θαμνώδους βλάστησης Έκταση χαμηλής βλάστησης Γεωργική έκταση Λοιπές καλύψεις* *Οικισμοί, βραχώδεις εξάρσεις, λατομεία, εκτάσεις καλυμμένες από χιόνι Σχήμα 2.1 Κατηγορίες κάλυψης γης και έκταση αλλαγών ( ) ανά υψομετρική ζώνη στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας Γεωργικές εκτάσεις που άλλαξαν το διάστημα Στην εικοσαετία , στρέμματα γεωργικής γης απώλεσαν το χαρακτήρα τους (Χάρτης 2.4). Σχεδόν τα μισά από αυτά ( στρέμματα) μετατράπηκαν σε εκτάσεις χαμηλής βλάστησης. Πρόκειται πιθανόν για εγκαταλελειμμένους αγρούς, διάσπαρτους σε όλη την έκταση του ΓΔ. Το φαινόμενο, ωστόσο, είναι εντονότερο στις περιφερειακές ενότητες Φλώρινας, Καστοριάς, Γρεβενών και Κοζάνης, περιοχές κατεξοχήν ορεινές, όπου η μεταβολή αυτή μπορεί να αποδοθεί σε δημογραφικούς παράγοντες και σε αλλαγές του συστήματος γεωργικής παραγωγής. Αντίστοιχη εξήγηση πιθανώς να μπορεί να δοθεί και για την παρόμοια εικόνα που παρουσιάζει, στα ανατολικά του ΓΔ, 064

11 η περιφερειακή ενότητα Σερρών. Σχετικά μεγάλη είναι και η έκταση των γεωργικών εκτάσεων που μετατράπηκαν σε λοιπές καλύψεις (ειδικότερα γυμνές και τεχνητές επιφάνειες) η οποία ανέρχεται σε στρέμματα (19% της συνολικής γεωργικής έκτασης που μετατράπηκε). Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της αλλαγής παρουσιάζονται στη Θεσσαλονίκη και στην Κοζάνη, αφενός λόγω της αστικής επέκτασης και αφετέρου της επέκτασης της εκμετάλλευσης των λιγνιτικών πεδίων στη δεύτερη Εκτάσεις που μετατράπηκαν σε γεωργικές το διάστημα Εξετάζοντας την αντίθετη περίπτωση της παραπάνω αλλαγής, παρατηρούμε ότι κατά την περίοδο μελέτης, περισσότερα από στρέμματα φυσικής βλάστησης μετατράπηκαν σε γεωργικές εκτάσεις (Χάρτης 2.5). Σε επίπεδο ποσοστού επί της συνολικής έκτασης του ΓΔ, η έκταση αυτή αντιστοιχεί στο 8,33%, μέγεθος συγκρίσιμο με τον εθνικό μέσο όρο (7,80%). Η περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης εμφανίζει πανελλαδικά τη δεύτερη μεγαλύτερη έκταση της συγκεκριμένης αλλαγής ( στρέμματα), εντοπισμένη στην πεδιάδα του Αξιού. Από την άλλη πλευρά, στα δυτικά του ΓΔ, η αλλαγή φαίνεται να αφορά περιθωριακές εκτάσεις χαμηλότερης παραγωγικότητας οι οποίες εντάχθηκαν σε καλλιέργεια, πιθανώς λόγω της διάθεσης επιδοτήσεων. Σε κάθε περίπτωση, η συγκεκριμένη αλλαγή εντοπίζεται στην ημιορεινή ζώνη και επηρεάζει κυρίως τις εκτάσεις χαμηλής βλάστησης, περίπου 40% του συνόλου των εκτάσεων που μετατράπηκαν σε γεωργικές (Σχήμα 2.4, Χάρτης 2.3) Δάση που άλλαξαν στο διάστημα Σε ό,τι αφορά τα δάση που μετατράπηκαν σε άλλες μορφές κάλυψης, η αλλαγή αυτή έχει επηρεάσει σχεδόν στρέμματα (Χάρτης 2.6), μέγεθος που ως ποσοστό επί της συνολικής έκτασης του ΓΔ είναι αρκετά υψηλότερο του εθνικού μέσου όρου (2,6% έναντι 2,13%). Ένα σημαντικό μέρος αυτής της αλλαγής αφορά δάση που μετατράπηκαν σε γεωργικές εκτάσεις (41,4% της συγκεκριμένης αλλαγής, ήτοι σχεδόν στρέμματα), αν και ακόμα σημαντικότερη είναι η μετατροπή σε θαμνότοπους και εκτάσεις χαμηλής βλάστησης (από περίπου 25% της συνολικής αλλαγής έκαστο), κυρίως λόγω πυρκαγιών. Η Χαλκιδική ξεχωρίζει στη Μακεδονία, αλλά και πανελλαδικά, καθώς εκεί σημειώνονται οι μεγαλύτερες απώλειες δασών κατά τη διάρκεια της 20ετίας που εξετάζουμε. Συγκεκριμένα, την περίοδο χάθηκαν συνολικά στρέμματα δάσους, αποτέλεσμα είτε της καταστροφής τους από πυρκαγιές ή της μετατροπής τους σε γεωργικές χρήσεις και οικισμούς. 065

12 Δάση που μετατράπηκαν σε εκτάσεις χαμηλής και θαμνώδους βλάστησης το διάστημα Εξετάζοντας μια υποπερίπτωση της παραπάνω αλλαγής, δηλαδή τις εκτάσεις που από δάση μετατράπηκαν σε εκτάσεις χαμηλής και θαμνώδους βλάστησης, παρατηρούμε ότι αυτές αποτελούν το 1,47% της έκτασης του ΓΔ Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας (Χάρτης 2.7) και εντοπίζονται κυρίως σε πεδινές και ημιορεινές εκτάσεις της περιφερειακής ενότητας Χαλκιδικής ( στρέμματα) και στα ορεινά της περιφερειακής ενότητας Γρεβενών ( στρέμματα) (Χάρτης 2.3). Σημαντικό μέρος αυτής της υποβάθμισης οφείλεται σε ένα συνδυασμό πυρκαγιών και αυξημένης πίεσης από βόσκηση μετά από αυτές, με αποτέλεσμα τον αργό ρυθμό ανάκαμψης των οικοσυστημάτων. Στη Δυτική Μακεδονία πολλά από τα μεικτά - παραγωγικά δάση αποψιλώθηκαν παλαιότερα, εξαιτίας εντατικών υλοτομιών, μιας διαχειριστικής πρακτικής που φαίνεται να αποτέλεσε το σημαντικότερο παράγοντα σταθερής αλλοίωσης των περιοχών αυτών. Σημαντικός παράγοντας υποβάθμισης, την τελευταία 15ετία, αποτελεί επίσης η αυξανόμενη τουριστική ανάπτυξη γύρω από το χιονοδρομικό κέντρο Βασιλίτσας, περιοχή στην οποία ασκούνται πιέσεις για ταχεία και εκτεταμένη οικοδόμηση Εκτάσεις χαμηλής και θαμνώδους βλάστησης που μετατράπηκαν σε δάση το διάστημα Οι εκτάσεις χαμηλής και θαμνώδους βλάστησης που μετατράπηκαν σε δάση ανέρχονται σε περίπου στρέμματα και σε επίπεδο ποσοστού επί της συνολικής έκτασης του ΓΔ βρίσκονται σαφώς ψηλότερα του εθνικού μέσου όρου (1,58% έναντι 1,15%). Όπως φαίνεται και στο Χάρτη 2.8, η αλλαγή αυτή αφορά κυρίως εκτάσεις χαμηλής βλάστησης και θαμνότοπους ( στρέμματα και στρέμματα, αντίστοιχα). Η πύκνωση των δασικών οικοσυστημάτων, που υποδηλώνει η συγκεκριμένη αλλαγή, εντοπίζεται στις περιφερειακές ενότητες Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας, κατά μήκος της οροσειράς του Γράμμου και βορειότερα. Η σταδιακή εγκατάλειψη ορεινών βοσκότοπων, παράλληλα με την ορθότερη διαχείριση ξυλοπαραγωγικών δασών, συμβάλλουν στην εξέλιξη θαμνωδών εκτάσεων σε κανονικές συστάδες. Μία ακόμα παράμετρος που επιταχύνει την εξάπλωση των δασοορίων είναι η θεσμοθέτηση προστατευόμενων περιοχών, που συνεπάγεται τη ρύθμιση ή και τον περιορισμό δραστηριοτήτων που θα προκαλούσαν σημαντική υποβάθμιση. Συγκεκριμένα, στις υψομετρικές ζώνες μ. και >800 μ. εντοπίζονται τα αντιπροσωπευτικότερα παραδείγματα της συγκεκριμένης τάσης (Σχήμα 2.4, Χάρτης 2.3). 066

13 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ-ΧΑΡΤΕΣ Χάρτης 2.1. Αποτύπωση των καλύψεων γης του Γεωγραφικού Διαμερίσματος Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας το 1987 Χάρτης 2.2. Αποτύπωση των καλύψεων γης του Γεωγραφικού Διαμερίσματος Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας το 2007 Χάρτης 2.3. Σύνολο αλλαγών ανά υψομετρική ζώνη (1= μ., 2= μ., 3= >800 μ.) στο Γεωγραφικό Διαμέρισμα της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας ( ) Χάρτης 2.4. Αποτύπωση των γεωργικών εκτάσεων που άλλαξαν το διάστημα στο Γεωγραφικό Διαμέρισμα της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας Χάρτης 2.5. Αποτύπωση των εκτάσεων που μετατράπηκαν σε γεωργικές το διάστημα στο Γεωγραφικό Διαμέρισμα της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας Χάρτης 2.6. Αποτύπωση των δασών που άλλαξαν το διάστημα στο Γεωγραφικό Διαμέρισμα της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας Χάρτης 2.7. Αποτύπωση των δασών που μετατράπηκαν σε εκτάσεις χαμηλής και θαμνώδους βλάστησης το διάστημα στο Γεωγραφικό Διαμέρισμα της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας Χάρτης 2.8. Αποτύπωση των εκτάσεων χαμηλής και θαμνώδους βλάστησης που μετατράπηκαν σε δάση το διάστημα στο Γεωγραφικό Διαμέρισμα της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας 067

14

15 χαρτεσ παραρτημα Γεωγραφικο Διαμερισμα Δυτικής & Κεντρικής Μακεδονίας

16 2.1 χαρτογραφική απεικόνιση των βασικων τυπων κάλυψης γης στην Ελλάδα Αποτύπωση τησ καταστασησ του 1987 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Γεωγρ. Διαμέρισμα ΔΥΤ. & ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔονιασ υπομνημα Δάσος κωνοφόρων ΠΓΔΜ Δάσος πλατύφυλλων Θαμνώνας αείφυλλων - πλατύφυλλων, μεταβατική δασώδης περιοχή Θαμνότοπος ΚΙΛΚΙΣ ΣΕΡΡΕΣ Έκταση χαμηλής βλάστησης Γεωργική έκταση Λοιπές καλύψεις* ΑΛΒΑΝΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑ ΕΔΕΣΣΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Καμένη έκταση Υδάτινη επιφάνεια Ισοϋψής καμπύλη 1200 μέτρων ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΒΕΡΟΙΑ *οικισμοί, βραχώδεις εξάρσεις, λατομεία, εκτάσεις καλυμμένες από χιόνι. ΚΟΖΑΝΗ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ ΓΡΕΒΕΝΑ Χλµ. 070

17 2.2 χαρτογραφική απεικόνιση των βασικων τυπων κάλυψης γης στην Ελλάδα Αποτύπωση τησ καταστασησ του 2007 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Γεωγρ. Διαμέρισμα ΔΥΤ. & ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔονιασ υπομνημα Δάσος κωνοφόρων ΠΓΔΜ Δάσος πλατύφυλλων Θαμνώνας αείφυλλων - πλατύφυλλων, μεταβατική δασώδης περιοχή Θαμνότοπος ΚΙΛΚΙΣ ΣΕΡΡΕΣ Έκταση χαμηλής βλάστησης Γεωργική έκταση Λοιπές καλύψεις* ΑΛΒΑΝΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑ ΕΔΕΣΣΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Καμένη έκταση Υδάτινη επιφάνεια Ισοϋψής καμπύλη 1200 μέτρων ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΒΕΡΟΙΑ *οικισμοί, βραχώδεις εξάρσεις, λατομεία, εκτάσεις καλυμμένες από χιόνι. ΚΟΖΑΝΗ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ ΓΡΕΒΕΝΑ Χλµ. 071

18 2.3 χαρτογραφική απεικόνιση ΤΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΑΝ ΑΝΑ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΗ ΖΩΝΗ το διάστημα Γεωγρ. Διαμέρισμα ΔΥΤ. & ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔονιασ ΠΓΔΜ μ μ. ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ μ. ΚΙΛΚΙΣ ΣΕΡΡΕΣ ΑΛΒΑΝΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΕΔΕΣΣΑ μ. ΒΕΡΟΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ μ. ΤΟΥΡΚΙΑ μ μ. ΓΡΕΒΕΝΑ ΚΟΖΑΝΗ μ μ. ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ μ Χλµ. ΠΓΔΜ μ μ. ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ μ. ΚΙΛΚΙΣ ΣΕΡΡΕΣ ΑΛΒΑΝΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΕΔΕΣΣΑ μ. ΒΕΡΟΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ μ. ΤΟΥΡΚΙΑ μ μ. ΓΡΕΒΕΝΑ ΚΟΖΑΝΗ μ μ. ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ μ Χλµ. 072

19 2.3 χαρτογραφική απεικόνιση ΤΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΑΝ ΑΝΑ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΗ ΖΩΝΗ το διάστημα Γεωγρ. Διαμέρισμα ΔΥΤ. & ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔονιασ ΠΓΔΜ μ μ. ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ μ. ΚΙΛΚΙΣ ΣΕΡΡΕΣ ΑΛΒΑΝΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΕΔΕΣΣΑ μ. ΒΕΡΟΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ μ. ΤΟΥΡΚΙΑ μ μ. ΓΡΕΒΕΝΑ ΚΟΖΑΝΗ μ μ. ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ μ Χλµ. υπομνημα Eκτάσεις που μετατράπηκαν σε: Δάσος κωνοφόρων Δάσος πλατύφυλλων Θαμνώνα αείφυλλων - πλατύφυλλων, μεταβατική δασώδη περιοχή Θαμνότοπο Έκταση χαμηλής βλάστησης Γεωργική έκταση Λοιπές καλύψεις* Καμένη έκταση Υδάτινη επιφάνεια *οικισμοί, βραχώδεις εξάρσεις, λατομεία, εκτάσεις καλυμμένες από χιόνι. Εκτάσεις που Διατηρήθηκαν Χάρτες Υψομετρικών Ζωνών Χάρτης 1: Ζώνη μ. Χάρτης 2: Ζώνη μ. Χάρτης 3: Ζώνη >800 μ. 073

20 2.4 χαρτογραφική απεικόνιση των κυριότερων αλλαγών στις καλύψεις γης στην Ελλάδα Αποτύπωση των γεωργικών εκτάσεων που άλλαξαν το διάστημα ΠΓΔΜ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Γεωγρ. Διαμέρισμα ΔΥΤ. & ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔονιασ υπομνημα Γεωργικές εκτάσεις που διατηρήθηκαν μεταξύ 1987 και 2007 Γεωργικές εκτάσεις που μετατράπηκαν σε: ΚΙΛΚΙΣ ΣΕΡΡΕΣ Δάσος κωνοφόρων Δάσος πλατύφυλλων Θαμνώνα αείφυλλων - πλατύφυλλων, μεταβατική δασώδη περιοχή Θαμνότοπο Έκταση χαμηλής βλάστησης ΑΛΒΑΝΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑ ΕΔΕΣΣΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Λοιπές καλύψεις* Καμένη έκταση Υδάτινη επιφάνεια ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΒΕΡΟΙΑ *οικισμοί, βραχώδεις εξάρσεις, λατομεία, εκτάσεις καλυμμένες από χιόνι. ΚΟΖΑΝΗ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ ΓΡΕΒΕΝΑ Χλµ. 074

21 2.5 χαρτογραφική απεικόνιση των κυριότερων αλλαγών στις καλύψεις γης στην Ελλάδα Αποτύπωση των εκτάσεων που μετατραπηκαν σε γεωργικεσ το διάστημα ΠΓΔΜ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Γεωγρ. Διαμέρισμα ΔΥΤ. & ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔονιασ υπομνημα Γεωργικές εκτάσεις που διατηρήθηκαν μεταξύ 1987 και 2007 Γεωργικές εκτάσεις που προήλθαν από: ΚΙΛΚΙΣ ΣΕΡΡΕΣ Δάσος κωνοφόρων Δάσος πλατύφυλλων Θαμνώνα αείφυλλων - πλατύφυλλων, μεταβατική δασώδη περιοχή Θαμνότοπο Έκταση χαμηλής βλάστησης ΑΛΒΑΝΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑ ΕΔΕΣΣΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Λοιπές καλύψεις* Καμένη έκταση Υδάτινη επιφάνεια ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΒΕΡΟΙΑ *οικισμοί, βραχώδεις εξάρσεις, λατομεία, εκτάσεις καλυμμένες από χιόνι. ΚΟΖΑΝΗ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ ΓΡΕΒΕΝΑ Χλµ. 075

22 Αλλαγές στα δάση Γεωγραφικο Διαμερισμα ΑΝΑΤΟΛΙκης Δυτικής & Κεντρικής Μακεδονιας Μακεδονίας & ΘΡΑΚΗΣ στα δάση Γεωγραφικο Διαμερισμα

23 2.6 χαρτογραφική απεικόνιση των κυριότερων αλλαγών στις καλύψεις γης στην Ελλάδα Αποτύπωση των ΔΑΣων που άλλαξαν το διάστημα ΠΓΔΜ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Γεωγρ. Διαμέρισμα ΔΥΤ. & ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔονιασ υπομνημα Δάση που διατηρήθηκαν μεταξύ 1987 και 2007 Δάση που μετατράπηκαν σε: Θαμνώνα αείφυλλων - πλατύφυλλων, μεταβατική δασώδη περιοχή Θαμνότοπο ΚΙΛΚΙΣ ΣΕΡΡΕΣ Έκταση χαμηλής βλάστησης Γεωργική εκταση Υδάτινη επιφάνεια ΑΛΒΑΝΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑ ΕΔΕΣΣΑ Καμένη έκταση Λοιπές καλύψεις* ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΒΕΡΟΙΑ *οικισμοί, βραχώδεις εξάρσεις, λατομεία, εκτάσεις καλυμμένες από χιόνι. ΚΟΖΑΝΗ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ ΓΡΕΒΕΝΑ Χλµ. 077

24 2.7 χαρτογραφική απεικόνιση των κυριότερων αλλαγών στις καλύψεις γης στην Ελλάδα Αποτύπωση των ΔΑΣων που μετατραπηκαν σε ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΧΑΜΗΛΗΣ & ΘΑΜΝΩΔΟΥΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ το διάστημα ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Γεωγρ. Διαμέρισμα ΔΥΤ. & ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔονιασ υπομνημα Δάση που διατηρήθηκαν μεταξύ 1987 και 2007 ΠΓΔΜ Δάση που μετατράπηκαν σε εκτάσεις χαμηλής και θαμνώδους βλάστησης: Θαμνώνας αείφυλλων - πλατύφυλλων, μεταβατική δασώδης περιοχή Θαμνότοπος ΣΕΡΡΕΣ Έκταση χαμηλής βλάστησης ΚΙΛΚΙΣ ΦΛΩΡΙΝΑ ΕΔΕΣΣΑ ΑΛΒΑΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΒΕΡΟΙΑ ΚΟΖΑΝΗ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ ΓΡΕΒΕΝΑ Χλµ. 078

25 2.8 χαρτογραφική απεικόνιση των κυριότερων αλλαγών στις καλύψεις γης στην Ελλάδα Αποτύπωση των ΔΑΣων που ΠΡΟΗΛΘαν ΑΠΟ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΧΑΜΗΛΗΣ & ΘΑΜΝΩΔΟΥΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ το διάστημα ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Γεωγρ. Διαμέρισμα ΔΥΤ. & ΚΕΝΤΡ. ΜΑΚΕΔονιασ υπομνημα Δάση που διατηρήθηκαν μεταξύ 1987 και 2007 ΠΓΔΜ Δάση που προήλθαν από εκτάσεις χαμηλής και θαμνώδους βλάστησης: Θαμνώνας αείφυλλων - πλατύφυλλων, μεταβατική δασώδης περιοχή Θαμνότοπος ΣΕΡΡΕΣ Έκταση χαμηλής βλάστησης ΚΙΛΚΙΣ ΦΛΩΡΙΝΑ ΕΔΕΣΣΑ ΑΛΒΑΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΒΕΡΟΙΑ ΚΟΖΑΝΗ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ ΓΡΕΒΕΝΑ Χλµ. 079

26

27 Βιβλιογραφια 01. Αθανασόπουλος, Σ., Aναστόπουλος, Α., όλκας, Θ., ρόσος, Ε., Kαρασαχινίδης, Ο., Καπλανίδης, Α., Mπαϊρακτάρης, Γ., Μορφόπουλος, Ζ., Παπαγιάννη, Ν., Πασχαλίνος, Γ., Περγιαλιώτης, Π., Tσαρµπός, Β., Χασιώτης, Θ. & Xαχάµη, Β Tα φράγματα και οι λιμνοδεξαμενές του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. B έκδοση - Νέα Έργα. ΥΠΑΑΤ, Ειδική Γραμματεία Γ Κ.Π.Σ. 02. Βλάχος, Α Χλωρίδα και βλάστηση και οικολογία του ορεινού όγκου συγκροτήματος των Βαρδουσίων. Διδακτορική Διατριβή, Τμ. Βιολογίας, Παν. Πατρών. 03. Βλάχος, Γ Γεωργική γη: μεγέθη, μεταβολές, πολιτικές. Παρούσα έκδοση, σελ Γρίβας, Κ., Γεωργιακάκης, Π., Γιαννάτος, Γ., Γκάνου, Ευθ., Ιωαννίδης, Γ., Μανωλόπουλος, Α., Ξηρουχάκης, Στ., Σημαιάκης, Στ., Χριστοπούλου, Αν. & Κατακαλαίου, Αν Οικολογική αποτύπωση του Όρους Ταΰγετος για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας (τελική αναφορά - κείμενο διαβούλευσης). Βιόσφαιρα, (πρόσβαση Οκτώβριος 2011). 05. Δημητρέλλος, Γ.N Γεωβοτανική έρευνα του όρους Τυμφρηστού (ΒΔ Στερεά Ελλάδα) Χλωρίδα, βλάστηση, αξιολόγηση, διαχείριση. Διδακτορική Διατριβή, Τμ. Βιολογίας, Παν. Πατρών. 06. ΕΚΒΥ Το παραποτάμιο δάσος του Νέστου. Δασαρχείο Καβάλας. Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης. 07. Ελληνική Στατιστική Αρχή Απογραφή του Ελληνική Στατιστική Αρχή Συνοπτική στατιστική επετηρίδα Αθήνα. 09. Ι.ΓΕ.Κ.Ε. - ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Σύνοψη του Παραδοτέου Γ.: Αποτύπωση της πρωτογενούς παραγωγής του Νομού Αιτωλοακαρνανίας, Δίκτυο Παροχής Συμβουλών Καινοτόμων Πρωτοβουλιών στον Αγροτικό Τομέα, Μέτρο 9, ΚΑΝ(ΕΚ) 2182/02 NomosAitoloAkarnanias.aspx (πρόσβαση 28 Δεκεμβρίου 2012) 10. Καββάδας, Δ Βοτανολογικό λεξικό. Αθήνα. 11. Καραπιπέρης, Λ Περιγραφική Μετεωρολογία. Αθήνα. 12. Καρέτσος, Γ., Τσαγκάρη, Κ. & Προύτσος, Ν. (αδημοσίευτο). Προσ. τίτλος: Βιοκλίμα και Βλάστηση της Ελλάδας. ΕΘΙΑΓΕ (ΙΜΔΟ & ΤΔΠ). 13. Kατσαδωράκης, Γ. & Παραγκαμιάν, Κ Απογραφή των υγρότοπων των νησιών του Αιγαίου - ταυτότητα, οικολογική κατάσταση και απειλές. WWF Ελλάς, Αθήνα. 277

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας AND001 - Έλος Βιτάλι Περιγραφή Το έλος Βιτάλι βρίσκεται περίπου 2,5 χιλιόμετρα ανατολικά του ομώνυμου οικισμού στην Άνδρο. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422343000 και όνομα "Έλος

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και ΟΤΑ. Η βελτίωση της μεταφορικής υποδομής επηρεάζει άμεσα την κινητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Εθνικός Δρυμός Αίνου Κεφαλληνίας Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Οίτης Εθνικός Δρυμός Παρνασσού Εθνικός Δρυμός Πάρνηθας Εθνικός Δρυμός Σουνίου Εθνικός Δρυμός

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύουμε στην ηπειρωτική Ελλάδα, χρησιμοποιώντας διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Κωνσταντίνος Λιαρίκος Δείκτης ζωντανού πλανήτη Οικολογική αστοχία Δείκτης ζωντανού πλανήτη Αειφορία Πλανητικά όρια Το αποτύπωμα στις χρήσεις γης Αλλαγές στις

Διαβάστε περισσότερα

AND011 - Έλος Καντούνι

AND011 - Έλος Καντούνι AND011 - Έλος Καντούνι Περιγραφή Το έλος Καντούνι βρίσκεται νότια - νοτιοανατολικά στο όριο του χωριού Κόρθι στην Άνδρο. Πρόκειται για υποβαθμισμένη εκβολή που τροφοδοτείται από έναν ρύακα σχεδόν μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 Έργου: Page 2 of 21 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 2.1 Πεδιάδα του Αξιού (Kp 0 65) 5 2.2 Όρος Βέρµιο (Kp 65 105) 8 2.3 Λεκάνη της Πτολεµαΐδας (Kp 105 125) 13 2.4 Όρος Άσκιο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο»

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» 10 Οκτωβρίου 2015 Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης «Τα πουλιά: οι πρωταγωνιστές του Εθνικού Πάρκου» Εύα Κατράνα Βιολόγος Msc Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Βάσης Γεωγραφικών Δεδομένων για Διαχείριση Κινδύνων στην Αχαΐα. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΑΓΟΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ, ΓΕΩΓΡΑΦΟΣ Marathon Data Systems 22η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1

MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 Περιγραφή Η λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 βρίσκεται περίπου 3,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για μικρό λιμνίο που

Διαβάστε περισσότερα

SAT013 - Εκβολή Ξηροποτάμου

SAT013 - Εκβολή Ξηροποτάμου SAT013 - Εκβολή Ξηροποτάμου Περιγραφή Η εκβολή Ξηροποτάμου βρίσκεται περίπου 5,4 χιλιόμετρα νότια - νοτιοδυτικά από τον οικισμό της Σαμοθράκης. Πρόκειται για έναν εποχικό ρύακα που δέχεται νερό από μια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ, ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: Εγνατία Οδός και χωρική διάρθρωση των περιοχών τουρισμού

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ, ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: Εγνατία Οδός και χωρική διάρθρωση των περιοχών τουρισμού ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ, ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: Εγνατία Οδός και χωρική διάρθρωση των περιοχών τουρισμού Η παρούσα Θεματική Έκθεση αναλύει τις περιοχές τουρισμού και την τουριστική κίνηση στη Ζώνη Επιρροής

Διαβάστε περισσότερα

SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου

SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου Περιγραφή Ο υγρότοπος της εκβολής Ποτάμι Καρλοβάσου, βρίσκεται 2,5 χιλιόμετρα βοριοδυτικά του οικισμού Λέκα και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Σάμου. Πρόκειται για εκβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Δημογραφικά χαρακτηριστικά της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας.

Πίνακας 1. Δημογραφικά χαρακτηριστικά της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας. Τοπικό πρόγραμμα Leader Η ΑΝΦΛΩ, ολοκλήρωσε με επιτυχία τις Δράσεις στο πλαίσιο του Άξονα 4 του ΠΑΑ 2007-2013. Θα πρέπει να σημειωθεί πως ολοκλήρωσε επιτυχώς το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο των Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι

MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι Περιγραφή Η λιμνοθάλασσα Ριβάρι βρίσκεται 1,2 χιλιόμετρα περίπου νοτιοανατολικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για λιμνοθάλασσα με σχετικά μεγάλο άνοιγμα προς τη

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου Περιγραφή Το εποχιακό αλμυρό λιμνίο Αγ. Δημητρίου βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 2,3 χιλιόμετρα περίπου βόρεια του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά Περιγραφή Ο ρύακας Φονιάς και η εκβολή του βρίσκονται 11,3 χλμ.α-βα της Χώρας στη νήσο Σαμοθράκη. Πρόκειται στην ουσία για δύο εκβολές σε απόσταση μερικών μέτρων η μια από την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 3 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ (2 Ο κεφάλαιο) ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

Το τσακάλι, τόσο κοντινό μα τόσο ντροπαλό! (Ανακαλύπτοντας το τσακάλι)

Το τσακάλι, τόσο κοντινό μα τόσο ντροπαλό! (Ανακαλύπτοντας το τσακάλι) Το τσακάλι, τόσο κοντινό μα τόσο ντροπαλό! (Ανακαλύπτοντας το τσακάλι) ΗΛΙΚΙΑ: 7-12 ΕΠΟΧΗ: Φ, Χ, Α, Κ. ΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα προετοιμασία στην τάξη, 1 ώρα έρευνα στο σπίτι, 3-4 εβδομάδες έρευνας. ΥΛΙΚΑ: Ερωτηματολόγιο,

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1

MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1 MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1 Περιγραφή Οι λίμνες ορυχείων Χονδρού Βουνού βρίσκονται περίπου 7 χιλιόμετρα Ανατολικά του Αδάμα στην περιοχή Κόμια στη Μήλο. Πρόκειται για λίμνες που δημιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης

WWF Ελλάς 2012. Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

πανεπιστημιούπολη Καισαριανή Βύρωνας ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ Τοποθεσία Έτος ίδρυσης Έκταση Γεωγρ. Μήκος Γεωγρ. Πλάτος Υψόμετρο Προσανατολισμός Πέτρωμα Κατώτερη θερμοκρασία Ανώτερη θερμοκρασία Βροχόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 10: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΚΕΡΚΙΝΗ ΟΜΙΛΗΤΗΣ: κος ΠΑΥΛΟΣ ΚΟΡΩΝΙΔΗΣ

ΛΙΜΝΗ ΚΕΡΚΙΝΗ ΟΜΙΛΗΤΗΣ: κος ΠΑΥΛΟΣ ΚΟΡΩΝΙΔΗΣ ΛΙΜΝΗ ΚΕΡΚΙΝΗ ΟΜΙΛΗΤΗΣ: κος ΠΑΥΛΟΣ ΚΟΡΩΝΙΔΗΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΕΡΚΙΝΗΣ Δημιουργήθηκε το 1932, όταν έγινε φράγμα στην περιοχή Λιθότοπου, με ώστε να συγκρατεί τα νερά του Στρυμόνα Το 1982 κατασκευάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΑΠΑ)

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΑΠΑ) ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ () ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τη σύνθεση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας ανά Νομό/Περιφέρεια και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια. Το επίπεδο ανεργίας αποτελεί βασική συνιστώσα της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή για μη εμπορικούς σκοπούς με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή (Παρατηρητήριο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.).

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή για μη εμπορικούς σκοπούς με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή (Παρατηρητήριο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.). Στην παρούσα Θεματική Έκθεση εξετάζεται και αναλύεται, για την περίοδο 2009-2014 (και ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των πιο πρόσφατων στοιχείων), η εξέλιξη εξειδικευμένων δεικτών, οι οποίοι εκφράζουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000» Ανοικτή Εκδήλωση Ενημέρωσης με θέμα: «Προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου NATURA 2000 στην Κρήτη» Αξός Μυλοποτάμου, 29 Μαΐου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000» Δρ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ Φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

P L A N T - N E T C Y

P L A N T - N E T C Y P L A N T - N E T C Y Περιεχόμενα Εισαγωγή και στόχοι έργου 1 Μικρο-Αποθέματα Φυτών (ΜΑΦ) 1 Arabis kennedyae 2 Astragalus macrocarpus subsp. lefkarensis Centaurea akamantis 2 3 Ophrys kotschyi 4 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου THA002 - Βάλτα Ραχωνίου Περιγραφή Η Βάλτα Ραχωνίου βρίσκεται περίπου 2,7 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοανατολικά του οικισμού Πρίνος, στη Θάσο και περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ENV08: ΕΓΓΥΤΗΤΑ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ENV08: ΕΓΓΥΤΗΤΑ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το πλήθος και το ποσοστό των προστατευόμενων περιοχών (Φύση 2000, Ramsar, τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους) των οποίων το κέντρο βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΑΠΑ)

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΑΠΑ) ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ () ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τη σύνθεση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας ανά Νομό/Περιφέρεια και

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ

2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 15 2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 2.1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ - ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Γεωγραφία της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Η Περιφέρεια Ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ. Λούρος Ζηρός - Αμβρακικός

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ. Λούρος Ζηρός - Αμβρακικός ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ Λούρος Ζηρός - Αμβρακικός Λίμνη Ζηρού ΙΟΝΙΟ ΠΕΛΑΓΟΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Να γνωρίσουν καλύτερα τα τρία αυτά διαφορετικά οικοσυστήματα(τις δυνατότητές τους, τα προβλήματά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET10: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET10: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το μόνιμο πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά αστικό κέντρο (οικισμοί άνω των 10.000 κατοίκων) και πρωτεύουσα Νομού της Ζώνης IV. Η

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών Υδατικού Διαμερίσματος Κεντρικής Μακεδονίας (GR10)

Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών Υδατικού Διαμερίσματος Κεντρικής Μακεδονίας (GR10) Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών Υδατικού Διαμερίσματος Κεντρικής Μακεδονίας (GR10) Περιεχόμενα και αναμενόμενα αποτελέσματα Management Plans of the Water Basin of Central Macedonia (GR10) Contents

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Η ΠΥΡΚΑΓΙΑ TOY 2007 ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΡΥΜΟ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET02: ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET02: ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το ύψος του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) ανά Περιφέρεια και Νομό και εκφράζει το μέγεθος της αγοράς, η οποία δυνητικά ενοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χλωρίδα και Πανίδα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

WWF Ελλάς 2012 Επιμελητές έκδοσης Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάνννης Συγγραφική ομάδα WWF ΕΛΛΑΣ Κωνσταντίνα Ζωγράφου, Ναταλία Καλεβρά, Ευαγγελία Κορακάκη, Παναγιώτης Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας.

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας. ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ Η Λιμνολογία είναι μία σχετικά νέα επιστήμη: πρώτη αναφορά το 1895 από τον Ελβετό F. A. Forel στο βιβλίο του με τίτλο: Le Leman: Monographie limnologique. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της

Διαβάστε περισσότερα

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο)

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο) Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο Αιγαίο) Δρ. Σοφία Γαληνού-Μητσούδη Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη» Ανοικτή εκδήλωση με θέμα: «Περιβάλλον Πολιτισμός: Πυλώνες για τη βιώσιμη ανάπτυξη στο Δήμο Αγίου Βασιλείου» Σπήλι, Κυριακή 28 Αυγούστου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την εξέλιξη του αριθμού και του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων στους Νομούς και στις Περιφέρειες στη Ζώνης Επιρροής της Εγνατίας Οδού

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ 11:00-14:00 ΑΤΤΙΚΗ Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης «Α. ΤΡΙΤΣΗΣ», Ίλιον Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου τηλ. 210 2316977, 210 8228704 e-mail: park@ornithologiki.gr

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Σιδηρόπουλος Παντελής Συντονιστής Ε.Π.ΠΕΡ.Α.Α. Δρ. Πολιτικός Μηχανικός

Σιδηρόπουλος Παντελής Συντονιστής Ε.Π.ΠΕΡ.Α.Α. Δρ. Πολιτικός Μηχανικός Υλοποίηση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της πράξης «Προστασία και Διατήρηση της Βιοποικιλότητας της Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας-Μαυροβουνίου- Κεφαλόβρυσου-Βελεστίνου» Σιδηρόπουλος Παντελής Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού)

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) Περιγραφή Η εκβολή Μαραθώνα (Βιρού ή «Λίμνη») βρίσκεται περίπου 1,6 χιλιόμετρα βόρεια βορειοδυτικά από τον οικισμό Αιγηνίτισσα και υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Αίγινας.

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΑΠΑ)

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΑΠΑ) ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΑΠΑ) ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τη σύνθεση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας ανά νομό/περιφέρεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα