Σύστημα πέδησης (φρένων).

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σύστημα πέδησης (φρένων)."

Transcript

1 Σύστημα πέδησης (φρένων). Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μηχανολογία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΒΛΑΣΙΟΣ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

2 Σημείωση Το παρόν έγγραφο αποτελεί προϊόν αυτόματης δημιουργίας και εκτύπωσης του Ψηφιακού Διδακτικού Σεναρίου με Τίτλο: «Σύστημα πέδησης (φρένων).». Δημιουργήθηκε στις 15/01/ :59:58 και έχει υποστηρικτικό ρόλο στο έργο του εκπαιδευτικού. Δεν αντικαθιστά το Ψηφιακό Διδακτικό Σενάριο, το οποίο περιέχει όλο το Διαδραστικό Περιεχόμενο και αξιοποιεί τις ψηφιακές δυνατότητες της Πλατφόρμας «Αίσωπος». Το σενάριο αυτό έχει χαρακτηρισθεί ως «Υποδειγματικό» ύστερα από εργασία επιστημονικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων (Εκπαιδευτικός Αυξημένων Προσόντων, Σχολικοί Σύμβουλοι, Μέλος ΔΕΠ / Επιστημονικό Προσωπικό του ΙΕΠ). Το Διαδραστικό Ψηφιακό Διδακτικό Σενάριο με το πλήρες ψηφιακό περιεχόμενό του βρίσκεται στον σύνδεσμο: Επισημαίνεται ότι τα σενάρια της Πλατφόρμας «Αίσωπος» διακρίνονται σε: Υποδειγματικά Σενάρια: Ψηφιακά Διδακτικά Σενάρια που έχουν προκύψει από επιστημονικές επιτροπές εμπειρογνωμόνων (Εκπαιδευτικοί Αυξημένων Προσόντων, Σχολικοί Σύμβουλοι, Μέλη ΔΕΠ / Επιστημονικό Προσωπικό του ΙΕΠ). Βέλτιστα Σενάρια: Αξιολογημένα Ψηφιακά Διδακτικά Σενάρια εκπαιδευτικών με βαθμολογία άνω των 70 μονάδων. Επαρκή Σενάρια: Αξιολογημένα Ψηφιακά Διδακτικά Σενάρια εκπαιδευτικών με βαθμολογία από 50 έως 70 μονάδες. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΥ ΠΡΑΞΗ: «Ανάπτυξη Mεθοδολογίας και Ψηφιακών Διδακτικών Σεναρίων για τα Γνωστικά Αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» - MIS: , ΣΑΕ: 2014ΣΕ Η πράξη συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΚΤ) και το Ελληνικό Δημόσιο στο πλαίσιο του ΕΠ «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» του ΕΣΠΑ και υλοποιείται σε σύμπραξη από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής και την Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Εκπαιδευτικών Δράσεων του Υ.ΠΟ.ΠΑΙ.Θ. Η Πλατφόρμα Ανάπτυξης, Σχεδίασης, Υποβολής, Αξιολόγησης και Παρουσίασης Ψηφιακών Διδακτικών Σεναρίων «Αίσωπος», αναπτύχθηκε με ίδια μέσα από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής στο πλαίσιο του Υποέργου 2: «Ψηφιακό Σύστημα Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Υποβολής, Αξιολόγησης, Διαχείρισης και Αξιοποίησης Ψηφιακών Σεναρίων καθώς και καθοδήγησης και Υποστήριξης των Εκπαιδευτικών» της Πράξης. Ομάδα Επιστημονικής και Διοικητικής Εποπτείας της Πράξης: Επιστημονικός Υπεύθυνος Πράξης για τις Δράσεις που αφορούν το Ι.Ε.Π: Ιωάννης Σταμουλάκης, Φιλόλογος, Σύμβουλος Α' Υ.ΠΟ.ΠΑΙ.Θ. Υπεύθυνος Υποέργου 1: Ιωάννης Σταμουλάκης, Φιλόλογος, Σύμβουλος Α' Υ.ΠΟ.ΠΑΙ.Θ. Υπεύθυνος Υποέργου 2: Νικόλαος Γραμμένος, Πληροφορικός, Σύμβουλος Γ' Ι.Ε.Π. Υπεύθυνος Υποέργου 3: Νικόλαος Γραμμένος, Πληροφορικός, Σύμβουλος Γ' Ι.Ε.Π. Επιστημονική Συντονίστρια των ειδικών επιστημόνων του Υποέργου 1: Βασιλική Καραμπέτσου, Φιλόλογος, Εισηγήτρια Ι.Ε.Π. Σελίδα 2/19

3 Φύλλα Εργασίας Σεναρίου Το παρόν ψηφιακό σενάριο περιέχει φύλλα εργασίας, τα οποία είναι συννημένα στο αρχείο «PDF» και μπορείτε να τα ανοίξετε κάνοντας διπλό κλικ πάνω στο εικονίδιο. 1η Φάση: 2η Φάση: 3η Φάση: Σελίδα 3/19

4 Γενική Περιγραφή Σεναρίου Γνωστικό αντικείμενο: Μηχανολογία (Ε.Ε.) Θεματική ταξινομία: Μηχανολογία (Ε.Ε.) Εκπαιδευτικό πρόβλημα: Το σενάριο προσπαθεί να διευκολύνει τους μαθητές/τριες στην κατανόηση επίλυσης πρακτικών προβλημάτων, που έχουν άμεση σχέση με τη πληρέστερη κατανόηση της λειτουργίας διαφόρων μαθημάτων της ειδικότητας τους, σε σχέση με έννοιες φυσικών μεγεθών και απλών μαθηματικών υπολογισμών. Η βασική ιδέα του σεναρίου είναι να προσφέρει στους μαθητές τη χρησιμότητα εννοιών, φυσικών μεγεθών και μαθηματικών τύπων στην επαγγελματική εκπαίδευση τους αλλά και στη καθημερινή τους ζωή. Να ανακαλύψουν δηλαδή μέσα από ένα αποκαλυπτικό σενάριο, τι κρύβεται πίσω από τη «ξερή» διατύπωση μιας έννοιας ή ορισμού ή ενός μαθηματικού τύπου, τη χρησιμότητα τους με συγκεκριμένα παραδείγματα πάνω στην ειδικότητά τους και την περαιτέρω αξιοποίηση τους. Στη συνέχεια, να μπορούν να αναλύουν και να επεξεργάζονται τους παράγοντες εκείνους που υπάρχουν σε μια έννοια ή σε μια μαθηματική σχέση, να μπορούν να εξάγουν ασφαλή συμπεράσματα και να συνδυάζουν με τις τεχνολογικές εφαρμογές / βελτιώσεις που μαθαίνουν από τα γνωστικά αντικείμενα της ειδικότητάς τους, με τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την αξιολόγηση τους. Να αποτελέσει ένα πρωτότυπο παράδειγμα και για σχετικά άλλα «προβλήματα». Γενική περιγραφή περιεχομένου: Το πραγματικό (χρηστικό) πρόβλημα» Το προτεινόμενο σενάριο, καλύπτει τους διδακτικούς και εκπαιδευτικούς στόχους του μαθήματος "Συστήματα Αυτοκινήτου Ι", της Β τάξης ΕΠΑΛ (και Γ Εσπερινού) στο Κεφάλαιο 6 "ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΔΗΣΗΣ", της ειδικότητας «Τεχνίτη Οχημάτων». Οι μαθητές, μέσα από το παράδειγμα, θα κατανοήσουν όλους εκείνους τους παράγοντες, που επηρεάζουν και καθορίζουν τόσο την ενέργεια πέδησης που απαιτείται για την ακινητοποίηση του οχήματος, αλλά και να είναι σε θέση να υπολογίζουν την απόσταση ακινητοποίησης του οχήματος, όπως προβλέπεται από το πρόγραμμα σπουδών στις ενότητες 6.1, 6.2 και 6.3 του αντίστοιχου κεφαλαίου. Επί πλέον, έχοντας διδαχθεί τη χρησιμότητα του συστήματος πέδησης και τη λειτουργία όλων των εξαρτημάτων του συστήματος πέδησης, να τους δημιουργηθούν τεχνικά ερωτήματα, σχετικά με την αποτελεσματικότητα και απόδοση του συστήματος πέδησης. Το σενάριο προσπαθεί να διευκολύνει τους μαθητές/τριες αλλά φιλοδοξεί να καθιερωθεί και σαν ένα πρωτότυπο παράδειγμα και για άλλα σχετικά «προβλήματα» - όπως του «τρόπου προσέγγισης» και επίλυσης πρακτικών προβλημάτων - που έχουν άμεση σχέση με τη πληρέστερη κατανόηση της λειτουργίας διαφόρων μαθημάτων της ειδικότητάς τους, σε σχέση με έννοιες φυσικών μεγεθών και απλών μαθηματικών υπολογισμών. Παραδείγματα θεωρητικών εννοιών και η σύνδεσή τους με "προβλήματα" που καλούνται να επιλύσουν οι μαθητές, Σελίδα 4/19

5 μετατρέπονται σε άριστα εκπαιδευτικά «εργαλεία» κριτικής σκέψης, σύγκρισης και βελτίωσης των διαφόρων συστημάτων, όπως π.χ το σύστημα Πέδησης. Α φάση του προβλήματος. «Μπροστά από ένα σχολείο, κινείται ένα όχημα με ταχύτητα 30 Km/h, όταν ο οδηγός βλέπει ξαφνικά μπροστά του στα 10 μέτρα από το μπροστινό μέρος του προφυλακτήρα του οχήματος, μια μπάλα να κυλά στο οδόστρωμα. Θα προλάβει να σταματήσει πριν φθάσει τη μπάλα;» α. Να υπολογιστεί η πραγματική απόσταση ακινητοποίησης του οχήματος, θεωρώντας ότι ο οδηγός αντιδρά άμεσα, το οδόστρωμα είναι καλό, οι καιρικές συνθήκες καλές, καθώς και όλα τα συστήματα του οχήματος λειτουργούν κανονικά (χωρίς βλάβες). β. Να διατυπωθούν οι προϋποθέσεις / συντελεστές / συνθήκες (οριακές) κάτω από τις οποίες, το όχημα μπορεί να αποφύγει ή όχι τη σύγκρουση με τη μπάλα. (ΔΥΣΚΟΛΟ για τα χρονικά περιθώρια του μαθήματος, ΑΛΛΑ αξίζει να γίνει μια αναφορά ή να γίνει ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ή πρόγραμμα Αγωγή Υγείας, Οδικής ασφάλειας, ή και να μετατραπεί και σε Διαθεματικό) Διδακτικοί Στόχοι: Να Να Να Να Να υπολογίζουν την ενέργεια πέδησης που απαιτείται. αναφέρουν τους παράγοντες που επηρεάζουν την επιβράδυνση του αυτοκινήτου. υπολογίζουν τη συνολική απόσταση ακινητοποίησης (πέδηση) ενός οχήματος αναγνωρίζουν τις μονάδες κάθε μεγέθους που εμπλέκεται στο σύστημα πέδησης. διατυπώνουν τις μαθηματικές σχέσεις που απαιτούνται για το υπολογισμό της κινητικής ενέργειας. Λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν τη θεματική του σεναρίου: Κινητική Ενέργεια ενέργεια πέδησης τριβή τριβή κύλισης απόσταση ακινητοποίησης (πέδησης) χρόνος αντίδρασης χρόνος πέδησης (φρεναρίσματος) συντελεστής τριβής Υλικοτεχνική υποδομή: Σχολική αίθουσα ή Εργαστήριο Συστημάτων Οχημάτων, Πίνακας / χαρτιά / μολύβια και τα ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΜΕΛΕΤΗΣ 1,2,3, σε αντίτυπα ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών, οι ερωτήσεις αξιολόγησης 1,2 Προαιρετικά Ηλεκτρονικός Υπολογιστής με εγκατεστημένο υπολογιστικά φύλλα(excel) και προβολέας. Τυπικός χρόνος αλληλεπίδρασης με το εκπαιδευτικό σενάριο σε διδακτικές ώρες για δουλειά εντός του σχολείου: 3 ώρες Πνευματικά δικαιώματα ή άλλοι αντίστοιχοι περιορισμοί: Όλα τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στο συγγραφέα, όπως αυτά προκύπτουν από τη σύμβαση Εκτιμώμενο Επίπεδο Δυσκολίας: Μέτριας δυσκολίας Τύπος διαδραστικότητας : Συνδυασμός παθητικής και ενεργητικής μάθησης Επίπεδο διαδραστικότητας : Χαμηλό Σελίδα 5/19

6 Προτεινόμενη ηλικιακή ομάδα του τελικού χρήστη: Εκπαιδευτική βαθμίδα που απευθύνεται το σενάριο: Επαγγελματικό Λύκειο Σελίδα 6/19

7 Σύνοψη φάσεων σεναρίου: 1η Φάση: ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ ΜΕΛΕΤΗΣ 1 Χρονική Διάρκεια: 90 λεπτά της ώρας Χώρος Διεξαγωγής: Αίθουσα διδασκαλίας ή εργαστήριο Αριθμός φύλλων εργασίας: 3 Δομικά - Διαδραστικά στοιχεία: 2η Φάση: Βασικές έννοιες λειτουργία συστήματος Χρονική Διάρκεια: 30 λεπτά της ώρας Χώρος Διεξαγωγής: Τάξη Αριθμός φύλλων εργασίας: 2 Δομικά - Διαδραστικά στοιχεία: 3η Φάση: Παράγοντες που επηρεάζουν την επιβράδυνση - ABS Χρονική Διάρκεια: 90 λεπτά της ώρας Χώρος Διεξαγωγής: Τάξη ή Εργαστήριο Αριθμός φύλλων εργασίας: 2 Δομικά - Διαδραστικά στοιχεία: 1. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ABS Σελίδα 7/19

8 1η Φάση: ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ ΜΕΛΕΤΗΣ 1 Σελίδα 8/19

9 1η Φάση: ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ ΜΕΛΕΤΗΣ 1 Χρονική Διάρκεια: 90 λεπτά της ώρας Χώρος Διεξαγωγής: Αίθουσα διδασκαλίας ή εργαστήριο Φύλλα εργασίας: Τα φύλλα εργασίας είναι συνημμένα στην 3η σελίδα του εγγράφου. Εναλλακτικά μπορείτε να τα μεταφορτώσετε εκ νέου από τις παρακάτω διαδικτυακές θέσεις. Φύλλο Εργασίας 1 Φύλλο Εργασίας 2 Φύλλο Εργασίας 3 Κρίνεται απαραίτητο, πριν την εφαρμογή του σεναρίου, να γίνεται μια διερεύνηση των σχετικών εννοιών και αρχών, ώστε να καλυφθούν τυχόν κενά ή να γίνεται υπενθύμιση, αλλά κυρίως η ανάδειξη της χρηστικότητας αυτών των εννοιών σε σχέση με την προς κατανόηση εκπαιδευτικής ενότητας. Προτείνεται, αυτή η διαδικασία να γίνεται με ανάθεση εργασίας σε ομάδες για τη συμπλήρωση του ΣΥΝΔΕΥΤΙΚΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣ 1, όπου η κάθε ομάδα συμπληρώνει το σχετικό πίνακα, ανά φυσικό μέγεθος ή έννοια, είτε με τη βοήθεια του σχολικού βιβλίου, είτε με τη χρήση μηχανών αναζήτησης του διαδικτύου κ.ά. Σε ειδικές περιπτώσεις, π.χ ο καθηγητής είναι σίγουρος ότι τα σχετικά μεγέθη έχουν διδαχθεί από τον ίδιο ή από άλλον καθηγητή, διαθέτει στους μαθητές συμπληρωμένο το σχετικό πίνακα του ΣΝΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣ 1 και προχωρά στην επόμενη φάση. Σελίδα 9/19

10 2η Φάση: Βασικές έννοιες λειτουργία συστήματος Σελίδα 10/19

11 2η Φάση: Βασικές έννοιες λειτουργία συστήματος Χρονική Διάρκεια: 30 λεπτά της ώρας Χώρος Διεξαγωγής: Τάξη Φύλλα εργασίας: Τα φύλλα εργασίας είναι συνημμένα στην 3η σελίδα του εγγράφου. Εναλλακτικά μπορείτε να τα μεταφορτώσετε εκ νέου από τις παρακάτω διαδικτυακές θέσεις. Φύλλο Εργασίας 1 Φύλλο Εργασίας 2 Είναι γνωστό από τη Φυσική/Μηχανική, ότι κάθε σώμα που κινείται, εμπεριέχει ένα ποσό ενέργειας (κινητική), η οποία αποδίδεται, όταν «υποχρεωθεί» το σώμα να σταματήσει την κίνηση. Το σύστημα πέδησης (φρένων) ενός οχήματος είναι το σύστημα που επιτρέπει στον οδηγό να μειώνει προοδευτικά την ταχύτητα του οχήματός του, να το ακινητοποιεί σε κατάλληλο χρόνο και απόσταση όταν αυτό κινείται, ή να μην επιτρέπει αυτόματη και ανεπιθύμητη κίνησή του όταν είναι σταματημένο, ανεξάρτητα από την κλίση του δρόμου. Η κατασκευή του συστήματος πέδησης και τα επιμέρους εξαρτήματά του, είναι σε θέση να ικανοποιούν και να επιτυγχάνουν όλους τους παραπάνω στόχους του συστήματος πέδησης. Σε απλή περιγραφή το σύστημα πέδησης αποτελείται από ακίνητα (σταθερά) εξαρτήματα (ενεργά μέρη) και από τα κινούμενα εξαρτήματα. ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΔΗΣΗΣ Η λειτουργία του συστήματος πέδησης βασίζεται στην τριβή. Δηλαδή όταν οι επιφάνειες των σταθερών-ακίνητων εξαρτημάτων πιεστούν με δύναμη πάνω στις επιφάνειες των κινούμενων εξαρτημάτων, αναπτύσσεται ισχυρή τριβή, με αποτέλεσμα την εξουδετέρωση της κινητικής ενέργειας του οχήματος. Η κινητική ενέργεια του οχήματος δεν χάνεται, αλλά μέσω της τριβής μετατρέπεται σε θερμότητα, που απάγεται στο περιβάλλον. Η δύναμη που απαιτείται για την πίεση ανάμεσα στις τριβόμενες επιφάνειες, προέρχεται από τη δύναμη που ασκεί ό οδηγός μέσω του ποδιού του ή του χεριού του στο ποδομοχλό (πεντάλ) φρένων ή το μοχλό (λεβιέ) του χειρόφρενου. Βέβαια η δύναμη του ποδιού ή του χεριού του οδηγού είναι σχετικά μικρή, παρότι υπολογίσιμη για τον οδηγό, είναι στην πραγματικότητα πολύ μικρότερη από αυτή που απαιτείται. Για το λόγο αυτό, με τη βοήθεια μηχανισμών και εξαρτημάτων του συστήματος υποβοήθησης της πέδησης, υποβοηθείται (αυξάνεται) αυτή η δύναμή του. Στη συνέχεια «μεταφέρεται» με μηχανικά, υδραυλικά ή πνευματικά μέσα και εφαρμόζεται στα κινούμενα εξαρτήματα με τελικό σκοπό την μείωση της ταχύτητας του οχήματος ή τον μηδενισμό της (ακινητοποίηση), με μικρότερη προσπάθεια (δύναμη) από τον οδηγό. Κινητική ενέργεια - ενέργεια πέδησης Ως κινητική ενέργεια (Εκ) ορίζεται η ενέργεια που ενσωματώνει ένα σώμα λόγω κίνησης (ταχύτητα) και μπορεί να αποδοθεί σε 2 έργο ή παραμόρφωση και είναι γνωστό από τη Φυσική, ότι ισούται με: Εκ = ½.m υ ή Εκ = 0,5.m. υ 2, (1) όπου, (m) η μάζα του σώματος που κινείται, σε kg, και (υ) η ταχύτητα του σώματος σε m/sec. Σημειώνεται ότι το βάρος (Β) του σώματος μάζας m, θα είναι: Β = m.g, ή m=b/g, (2) όπου g η επιτάχυνση της βαρύτητας και ισούται με 9,81 m/sec2 Σελίδα 11/19

12 Αν στη σχέση (1) αντικαταστήσουμε τη μάζα με το ίσον της από τη σχέση (2), προκύπτει : Εκ = 1/2.B/g. υ 2 ή Εκ = 0,5.B/g. υ 2 (3) Για να ακινητοποιηθεί ένα όχημα σε μια απόσταση Sπ (απόσταση πέδησης), θα πρέπει να ασκηθεί μια δύναμη από τα φρένα Fπ (δύναμη πέδησης), που εφαρμόζεται θεωρητικά στο κέντρο βάρος του οχήματος και η οποία πρέπει να παράγει ένα Έργο πέδησης ( Επ ), ίσο και αντίθετο με την κινητική ενέργεια του οχήματος. Αυτό το έργο που απαιτείται για να ακινητοποιηθεί ένα όχημα ονομάζεται έργο πέδησης και ισούται : Επ = Sπ.Fπ = - ½.m υ 2 (4) Αν από την παραπάνω σχέση επιλύσουμε ως προς Sπ (απόσταση ακινητοποίησης θα ισούται με : Sπ.Fπ = - ½.m υ 2 Sπ= m υ2 / 2.Fπ ή πέδησης ή ακινητοποίησης) προκύπτει ότι η απόσταση Sπ= 0,5. m υ 2 /Fπ (5) Από την παραπάνω σχέση για συγκεκριμένο όχημα (δηλαδή m σταθερή) και συγκεκριμένη (σταθερή) ταχύτητα, προκύπτει ότι τα μεγέθη απόσταση ακινητοποίησης (Sπ) και δύναμη πέδησης (Fπ) είναι αντιστρόφως ανάλογα. Δηλαδή όσο μεγαλύτερη είναι η δύναμη πέδησης, τόσο μικρότερη είναι η απόσταση πέδησης (ακινητοποίησης). Στην πράξη η δύναμη πέδησης εφαρμόζεται στα σημεία επαφής των ελαστικών των τροχών με το οδόστρωμα και ΔΕΝ μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την εκάστοτε δύναμη τριβής μεταξύ των ελαστικών των τροχών και του οδοστρώματος. Αν ονομαστεί Τολ η μεγαλύτερη δυνατή δύναμη τριβής σε επίπεδο (οριζόντιο) οδόστρωμα, τότε η μεγαλύτερη δύναμη πέδησης (Fπ) θα πρέπει να ισούται με τη μεγαλύτερη τριβή. Από τη φυσική γνωρίζουμε ότι η τριβή ισούται με : Τ ολ = μ. B, όπου μ είναι ο συντελεστής τριβής ολίσθησης μεταξύ ελαστικών των τροχών και οδοστρώματος και Β το βάρος του οχήματος σε Νιούτον (Ν). Από τη φυσική γνωρίζουμε ότι ο συντελεστής τριβής ολίσθησης είναι ένας καθαρός αριθμός (χωρίς μονάδες) που κυμαίνεται από 0 έως 1 και εξαρτάται κυρίως από το υλικό τριβής των τριβόμενων επιφανειών και όχι από την επιφάνεια τριβής. (Περισσότερα στο σχολικό βιβλίο Μηχανές Εσωτερικής Καύσης Ι, Κεφ 2.3, Τριβή σελ ) Αν θεωρήσουμε ότι, η κίνηση του οχήματος, από τη στιγμή που αρχίζει να φρενάρει μέχρι την ακινητοποίηση του, είναι μια ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση, τότε σύμφωνα με τον 2ο νόμο του Νεύτωνα (Newton), μπορούμε να εφαρμόσουμε τη σχέση: ΣF = m.a ή Fπ = m.a (6), όπου α η επιβράβευση (αρνητική επιτάχυνση) του οχήματος. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το άθροισμα των δυνάμεων (αδράνειας) κατά τη πέδηση θα ισούται με τη μεγαλύτερη δύναμη τριβής, άρα με τη μεγαλύτερη επιβράδυνση που μπορεί να ασκηθεί στο όχημα. Δηλαδή ΣFπ = Τολ m.a = μ.β (7) m.a = μ.m.g a = μ.g και η μεγαλύτερη επιβράδυνση amax προκύπτει όταν έχουμε το μεγαλύτερο συντελεστή τριβής ολίσθησης μ max, που είναι η μονάδα.( μmax = 1) amax = μmax. g ή a max =1.g ή a max = g (8) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Από τα παραπάνω προκύπτει ότι θεωρητικά το καλύτερο και πιο αποτελεσματικό φρενάρισμα γίνεται όταν η δύναμη τριβής ολίσθησης (Τολ) είναι ίση με το βάρος (Β) του οχήματος, ή ακόμη όταν ο συντελεστής τριβής ολίσθησης (μ) είναι ίσος με το 1 (μmax =1), γιατί τότε η επιβράδυνση του οχήματος (a) είναι ίση με την επιτάχυνση της βαρύτητας (g), δηλαδή a = g. Στην πράξη συνήθως, μια μέση τιμή του συντελεστή ολίσθησης σε καλό, στεγνό οδόστρωμα και με καλά ελαστικά, λαμβάνεται με μια μέση τιμή μmax = 0,70, ενώ για βρεγμένο οδόστρωμα και σε καλή κατάσταση ελαστικά, λαμβάνεται με μια μέση τιμή με 0,40. Με βάση τις παραπάνω παραδοχές η μέγιστη επιβράδυνση amax θα ισούται σε στεγνό δρόμο και καλά ελαστικά με μ max = 0,70. g μmax = 0,70. 9,81 m/sec2 μmax = 6.867m/sec2, δηλαδή το όχημα θα επιβραδύνει περίπου με 7 m/sec2, που θεωρείται μια πολύ καλή πρακτικά επιβράδυνση. Η μέτρηση του συντελεστή τριβής ολίσθησης είναι λοιπόν ένας μέσος όρος που προκύπτει έπειτα από πολλές μετρήσεις και γενικά είναι ένας παράγοντας που λαμβάνεται κατ εκτίμηση μέσα σε ένα σχετικά μεγάλο εύρος τιμών. (π.χ για στεγνό οδόστρωμα και καλά ελαστικά από 0,60 έως 0,80) ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΠΕΔΗΣΗΣ (ΦΡΕΝΑΡΙΣΜΑΤΟΣ) Από τη στιγμή που ακινητοποιούνται οι τροχοί, οι δυνάμεις πέδησης ισούνται με τις δυνάμεις αδρανείας δηλαδή με τις Σελίδα 12/19

13 δυνάμεις τριβής, οπότε αρχίζει η ολίσθηση του οχήματος και ο συντελεστής τριβής κύλισης γίνεται συντελεστής ολίσθησης, θεωρώντας τον για στεγνό οδόστρωμα και καλά ελαστικά ίσος με 0,70. Η απόσταση πέδησης (ακινητοποίησης) δίνεται από τη σχέση (5) Sπ= 0,5. m υ 2 /Fπ και σε συνδυασμό με τη σχέση (7) ΣFπ = Τολ m.a = μ.β, έχουμε : Sπ= 0,5. m υ2 /μ.β = 0,5. B/g / g.b Sπ = 0,5 υ2 / μmax. g, (9) όπου Sπ η απόσταση πέδησης σε μέτρα, υ η ταχύτητα του οχήματος σε m/sec, μmax ο μεγαλύτερος συντελεστής ολίσθησης και λαμβάνεται ίσος με 0,70 και g η επιτάχυνση της βαρύτητας που ισούται με 9,81 m/sec2. (ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ ΜΕΛΕΤΗΣ 2) Η απόσταση ακινητοποίησης πέδησης που προκύπτει από την παραπάνω σχέση (9) είναι η καθαρή απόσταση που το όχημα φρενάρει μέχρι να σταματήσει. Υπάρχει όμως και μια απόσταση που διανύει το όχημα, από τη στιγμή που οδηγός αντιληφθεί κάτι που πρέπει να φρενάρει, έως τη στιγμή που θα πατήσει το πεντάλ του φρένου δυνατά και το όχημα να αρχίσει να φρενάρει. Η αντίδραση του οδηγού ή ο χρόνος αντίδρασης που μεσολαβεί από τη στιγμή που αρχίζει ο οδηγός να αντιλαμβάνεται κάτι που συμβαίνει μπροστά από το όχημα, μέχρι να ανταποκριθεί σε αυτό, έχει επιπτώσεις στην ασφάλεια μας και στην ασφάλεια των γύρω μας. Από όσα παρακάτω αναλυθούν οι μαθητές θα κατανοήσουν πόσο σημαντικό είναι να προσαρμόζουμε την ταχύτητα του οχήματος στα κυκλοφοριακά και περιβαλλοντικά δεδομένα, αλλά και ότι ο οδηγός πρέπει να έχει πάντα τεταμένη την προσοχή του στο δρόμο και πουθενά αλλού. Τι σημαίνει όμως χρόνος αντίδρασης και πόσο εκτιμάται ότι έχει ένας μέσος οδηγός; Ο χρόνος αντίδρασης είναι το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από τη στιγμή που αρχίζει ο οδηγός να αντιλαμβάνεται κάτι που συμβαίνει, μέχρι να ανταποκριθεί σε αυτό. Ας δούμε το παρακάτω παράδειγμα: Ένας οδηγός οδηγεί το όχημά του σε ένα δρόμο και μπροστά του εμφανίζεται κάποιο εμπόδιο που τον υποχρεώνει να φρενάρει. Η πέδηση (φρενάρισμα) αρχίζει συνήθως μετά από 1 δευτερόλεπτο περίπου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το στάδιο της αντίδρασης του κάθε ανθρώπου ακολουθεί τις παρακάτω λειτουργίες του ανθρώπινου εγκεφάλου και σώματος: ΒΛΕΠΩ / ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΑΙ 1. Αντίληψη εμποδίου (π.χ Μια μπάλα στο δρόμο) 2. Μετάδοση οπτικού ερεθίσματος στον εγκέφαλο. ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ /ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ 1. Ανάλυση γεγονότος και λήψη απόφασης 2. Μετάδοση εντολής (Χρόνος αντίδρασης οδηγού) ΕΝΕΡΓΩ / ΦΡΕΝΑΡΩ 1. Ενέργεια (Αφήνει το πεντάλ επιτάχυνσης (γκάζι)) 2. Πέδηση (Πατά το πεντάλ φρένου) 3. Έναρξη επιβράδυνσης (Φρενάρισμα) Στην πραγματικότητα, ο χρόνος αντίδρασης ενός μέσου οδηγού είναι υπολογισμένος στο 1 (ένα) δευτερόλεπτο. Αν αναλογιστούμε όμως τι σημαίνει το ένα δευτερόλεπτο, θα διαπιστώσουμε ότι ο χρόνος αντίδρασης του οδηγού είναι πολύ σημαντικός για την έγκαιρη πέδηση του οχήματος και επηρεάζει σημαντικά τη συνολική απόσταση ακινητοποίησης. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ ΜΕΛΕΤΗΣ 3 ΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Μια διαφορετική πρακτική προσέγγιση του προβλήματος είναι αν μπορούμε να μετρήσουμε άμεσα την επιβράδυνση ενός συγκεκριμένου οχήματος σε καθορισμένο οδόστρωμα με ειδικό όργανο (επιβραδυνσιόμετρο) και αφού θεωρούμε την κίνηση κατά την πέδηση μια ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση, εφαρμόζουμε το 2ο νόμο του Νεύτωνα και έχουμε: F = m.γ, όπου γ η μετρούμενη από το επιβραδυνσιόμετρο συγκεκριμένη επιβράδυνση συγκεκριμένου οχήματος σε συγκεκριμένο μέρος Σελίδα 13/19

14 (οδόστρωμα) Δηλαδή: F = m.γ = B/g. γ ή F = Β. γ/g = Β.α, όπου α =γ/g, είναι ένας συντελεστής που δείχνει την αποτελεσματικότητα ή το ποσοστό πέδησης ή καλύτερα την κατάσταση του συστήματος πέδησης του συγκεκριμένου οχήματος στο συγκεκριμένο οδόστρωμα. Εφόσον θεωρούμε ότι η κίνηση κατά την πέδηση είναι ομαλά επιβραδυνόμενη, τότε η απόσταση πέδησης δίνεται από τη σχέση Sπ = υ. t. Αν γνωρίζουμε την απόσταση πέδησης (Sπ) μπορεί να υπολογιστεί ο χρόνος πέδησης, επιλύοντας ως προς το χρόνο (t), δηλαδή : t = Sπ /υ (10) και στη συνέχεια μπορεί να υπολογιστεί η ισχύς πέδησης από τη σχέση: Ρπ = W / t, όπου W είναι το έργο πέδησης σε J (Τζάουλ, 1J = 1N.m) και t ο χρόνος πέδησης σε s (δευτερόλεπτα) ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ (Απόκτηση σωστής συμπεριφοράς / στάσης) Οι μαθητές/τριες να αποκτούν τη σωστή συμπεριφορά, κατά την οδήγηση και να λαμβάνουν τα σωστά μέτρα πρόληψης. Ένας εμπειρικός κανόνας για τη σωστή απόσταση ασφαλείας είναι αν διαιρούμε τη ταχύτητα του οχήματος τη συγκεκριμένη στιγμή δια του 2. Δηλαδή Απόσταση ασφαλείας = Ταχύτητα οχήματος / 2 Δηλαδή αν η ταχύτητα του οχήματος είναι 50 Km/h, η απόσταση ασφαλείας πρέπει να είναι τουλάχιστον 25 m ή αν η ταχύτητα του οχήματος είναι 100 Km/h η ελάχιστη απόσταση από το προπορευόμενο όχημα πρέπει να είναι 50 m. Για κάποιους οδηγούς όμως, είναι δύσκολο να εκτιμήσουν «με το μάτι» την απόσταση από το προπορευόμενο όχημα, αν είναι 25 m ή 50 m. Για αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχει «ο κανόνας των 2 δευτερολέπτων», που για το μέσο οδηγό με αυξημένη προσοχή, του προσφέρει μια «σωστή» απόσταση ασφαλείας. Η εφαρμογή του «κανόνα των 2 δευτερολέπτων», επιτυγχάνεται ως εξής: Τη στιγμή που το προπορευόμενο όχημα, περνά δίπλα από ένα σταθερό σημείο π.χ στύλος, δέντρο, ο οδηγός του πίσω οχήματος, προφέρει ή «λέει μέσα του», σε φυσικό ρυθμό τις λέξεις «χίλια ένα», «χίλια δύο» και τελειώνοντας αυτές τις λέξεις, το όχημά του, πρέπει να διέρχεται ακριβώς μπροστά από το σταθερό σημείο (στύλος ή δένδρο) που είχε θέσει σαν «σημείο αναφοράς - σύγκρισης» με το προπορευόμενο όχημα. Αν το όχημα του, είναι πιο πίσω από το «σημείο αναφοράς», έχει μια επαρκή απόσταση ασφαλείας. Αν όμως έχει προσπεράσει το σημείο αναφοράς, τότε πρέπει να μειώσει ανάλογα τη ταχύτητα του οχήματος, αυξάνοντας έτσι την απόσταση από το προπορευόμενο όχημα, κρατώντας όμως «σταθερή» τη προσοχή του. Μια τεχνολογία που βοηθά τον οδηγό να αντιληφθεί όσο το δυνατό γρηγορότερα ότι το προπορευόμενο όχημα φρενάρει, έχει νομοθετηθεί και όλα τα αυτοκίνητα φέρουν πλέον και ένα τρίτο φως στη μέση του οχήματος στο ύψος ματιών του οδηγού, με λυχνίες LED. Δεδομένου ότι μια λυχνία LED ανάβει λόγω κατασκευής περίπου 0,3 s πιο γρήγορα από τις κλασικές λυχνίες (νήματος) πυρακτώσεως, μπορείτε να υπολογίσετε και το «κέρδος» σε απόσταση ακινητοποίησης. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: α. Από έρευνα που διεξήχθη στην Ε.Ε πρόεκυψε μια αύξηση των θανάτων και σοβαροτάτων τραυματισμών σε ηλικίες 18-24, λόγω μειωμένης προσοχής του οδηγού λόγω χρήσης κινητού κατά τη οδήγηση. Δείτε τη σχετική έρευνα στον παρακάτω σύνδεσμο. β. Ανατρέξτε στο ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ ΜΕΛΕΤΗΣ 3 και συγκρίνετε πόσα «μέτρα ακινητοποίησης χάνονται», όταν ο χρόνος αντίδρασης του οδηγού αυξηθεί στα 2 s. γ. Επισκεφθείτε τον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε ένα πείραμα που έκανε σε κινηματογράφο, γνωστή αυτοκινητοβιομηχανία σχετικά με τη χρήση του κινητού και την οδική ασφάλεια. Σελίδα 14/19

15 Σελίδα 15/19

16 3η Φάση: Παράγοντες που επηρεάζουν την επιβράδυνση - ABS Σελίδα 16/19

17 3η Φάση: Παράγοντες που επηρεάζουν την επιβράδυνση - ABS Χρονική Διάρκεια: 90 λεπτά της ώρας Χώρος Διεξαγωγής: Τάξη ή Εργαστήριο Φύλλα εργασίας: Τα φύλλα εργασίας είναι συνημμένα στην 3η σελίδα του εγγράφου. Εναλλακτικά μπορείτε να τα μεταφορτώσετε εκ νέου από τις παρακάτω διαδικτυακές θέσεις. Φύλλο Εργασίας 1 Φύλλο Εργασίας 2 Παράγοντες που επηρεάζουν την επιβράδυνση και την απόσταση πέδησης είναι οι παρακάτω : α) Ο συντελεστής τριβής, ο οποίος εξαρτάται από το είδος και την κατάσταση των ελαστικών (πίεση, ποιότητα και σχεδίαση ελαστικών), από το είδος και την κατάσταση του οδοστρώματος (πάγος, νερό, χώμα κ.λπ.), από την ταχύτητα του οχήματος, από το βαθμό επαφής των ελαστικών με το οδόστρωμα, καθώς και από την κλίση του κινητήριου άξονα κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. β) Η θερμοκρασία που αναπτύσσεται στις επιφάνειες τριβής (σιαγόνες - τύμπανα, ή πλακίδια - δίσκους) κατά τη διάρκεια της πέδησης. Ιδιαίτερα, εάν δεν απάγεται εύκολα η αναπτυσσόμενη θερμότητα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των σιαγόνων τυμπάνων, τότε αυξάνεται η θερμοκρασία στις επιφάνειες τριβής και ελαττώνεται ο συντελεστής τριβής, οπότε μειώνεται και η αποτελεσματικότητα της πέδησης και παρουσιάζεται ολίσθηση (φαινόμενο Fading (Φέϊντιγκ), που σημαίνει "κόπωση", λόγω υπερθέρμανσης του υλικού τριβής, με αποτέλεσμα η απόσταση πέδησης να αυξάνεται. γ) Κακή κατάσταση του συστήματος πέδησης, που οφείλεται σε φθορές, βλάβες και έλλειψη, γενικά, συντήρησής του. δ) Στην περίπτωση μπλοκαρίσματος των τροχών, αυτοί ακινητοποιούνται και το όχημα αρχίζει να ολισθαίνει. Έτσι, ο συντελεστής της τριβής ολίσθησης ελαττώνεται δραματικά, όταν είναι πλήρως ακινητοποιημένοι οι τροχοί (ολίσθηση 100 %), γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα να ελαττώνεται η αποτελεσματικότητα της πέδησης και να αυξάνεται, αντίστοιχα, η απόσταση πέδησης (φρεναρίσματος.) Το μεγαλύτερο μειονέκτημα της ολίσθησης, βέβαια, είναι ότι χάνεται η δυνατότητα ελέγχου της κατευθυντικότητας του οχήματος, με αποτέλεσμα να μη μπορεί ο οδηγός να κατευθύνει το όχημα στη συγκεκριμένη πορεία που επιθυμεί. Για τους παραπάνω λόγους αναπτύχθηκε το Αντιμπλοκαριστικό σύστημα πέδησης το γνωστό ABS, το οποίο από τη κατασκευή του λαμβάνει υπόψη του όλους τους παραπάνω παράγοντες και βελτιώνει τη σταθερότητα και την ασφάλεια του οχήματος. Για το λόγους αυτούς το 2011 το ABS μετά από έρευνες 20 ετών που αποδεδειγμένα βελτίωσε την οδική ασφάλεια, συμπεριλήφθητε στο βασικό εξοπλισμό όλων των οχημάτων που κυκλοφορούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με ποιο τρόπο όμως η κατασκευή και λειτουργία του ABS βελτιώνει και βοηθά το μέσο οδηγό να ελέγχει το όχημά του σε οριακές και επικίνδυνες συνθήκες, εξασφαλίζοντας τη σταθερότητα και έλεγχο του οχήματος. Η απόδοση ενός συστήματος πέδησης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με το σύστημα και επηρεάζουν τη συνολική επιβράδυνση του αυτοκινήτου. Οι παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η συνολική απόδοση του συστήματος πέδησης είναι: α) η λειτουργική κατάσταση του συστήματος πέδησης και ιδιαίτερα ο συντελεστής τριβής που αναπτύσσεται ανάμεσα σε ταμπούρο - σιαγόνες ή ανάμεσα σε δισκόπλακα - τακάκια. β) η κατάσταση των ελαστικών και του οδοστρώματος και ο συντελεστής τριβής μεταξύ ελαστικών και οδοστρώματος. Σελίδα 17/19

18 Κατά το φρενάρισμα λοιπόν, αναπτύσσεται μία δύναμη τριβής μεταξύ ελαστικού και οδοστρώματος. Ταυτόχρονα δημιουργείται μία ολίσθηση ανάμεσα στο ελαστικό και την επιφάνεια του οδοστρώματος. Όσο πιο μεγάλος είναι ο συντελεστής τριβής και όσο πιο μικρό το ποσοστό της ολίσθησης των τροχών, τόσο καλύτερη είναι και η απόσταση φρεναρίσματος. Στο παρακάτω διάγραμμα φαίνεται η συνάρτηση μεταξύ της δύναμης τριβής και της ολίσθησης για μία τυπική περίπτωση σε στεγνό οδόστρωμα. Μέσα στο γραμμοσκιασμένο πεδίο η δύναμη φρεναρίσματος που μπορεί να μεταδοθεί, φθάνει τη μέγιστη τιμή της. Αυτό είναι επίσης το πεδίο, μέσα στο οποίο λειτουργεί ρυθμιστικά το σύστημα ΑΒS. Ο έλεγχος της πίεσης των υγρών των φρένων περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια λειτουργίας του συστήματος: α) την αύξηση της πίεσης β) την συγκράτηση της πίεσης σε σταθερή τιμή γ) την μείωση της πίεσης. Η αρχική αύξηση της πίεσης προέρχεται από την δύναμη που ασκεί ο οδηγός στο πεντάλ του φρένου. Στη συνέχεια η συγκράτηση, η μείωση και η αύξηση πάλι της πίεσης γίνεται από το ίδιο το σύστημα. Στο παρακάτω διάγραμμα φαίνεται ο τρόπος λειτουργίας του συστήματος Στο παραπάνω διάγραμμα φαίνεται η μεταβολή της ταχύτητας του αυτοκινήτου, η μεταβολή της ταχύτητας του τροχού και η πίεση φρεναρίσματος. Ενώ η ταχύτητα του οχήματος μειώνεται σταθερά, όπως φαίνεται από την καμπύλη του διαγράμματος, η επιβράδυνση των τροχών δεν είναι σταθερή αλλά παρουσιάζει διακυμάνσεις. Στο τμήμα ΟΑ υπάρχει μια μεγάλη επιβράδυνση των τροχών μετά από την απότομη αύξηση της πίεσης φρεναρίσματος που οφείλεται στη δύναμη που ασκεί ο οδηγός στο πεντάλ των φρένων. Τη στιγμή αυτή οι αισθητήρες στροφών πληροφορούν την ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου του συστήματος για την ολίσθηση των τροχών, η ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου ενεργοποιεί την ηλεκτροϋδραυλική μονάδα του συστήματος που μειώνει την πίεση στο υδραυλικό κύκλωμα των φρένων (τμήμα ΑΒ), με την βοήθεια ηλεκτρομαγνητικών βαλβίδων. Στην συνέχεια γίνεται συγκράτηση της πίεσης και μείωση της επιβράδυνσης του τροχού (τμήμα ΒΓ). Η μείωση της επιβράδυνσης διαρκεί μέχρι να μηδενισθεί η ολίσθηση των τροχών. Έτσι η επιβράδυνση των τροχών έρχεται σε αντιστοιχία με την επιβράδυνση του αυτοκινήτου (τμήμα ΓΔ) οπότε αυξάνεται η πίεση των υγρών στο κύκλωμα των φρένων. Η αύξηση της πίεσης των υγρών γίνεται από την ηλεκτροϋδραυλική μονάδα και συγκεκριμένα από την αντλία υψηλής πίεσης. Ο κύκλος αυτός λειτουργίας ( τμήμα ΑΒ - ΒΓ - ΓΔ) μπορεί να επαναληφθεί πολλές φορές το δευτερόλεπτο. Με τον τρόπο αυτό το σύστημα ΑΒS δημιουργεί ίδιες συνθήκες επιβράδυνσης τροχών και αυτοκινήτου. Η όλη χρονική διάρκεια λειτουργίας των παραπάνω φάσεων είναι της τάξης δεκάτων του δευτερολέπτου, κάτι που κανένας οδηγός μπορεί να το πραγματοποιήσει. Η λειτουργία του ABS εξασφαλίζει σε όλες τις περιπτώσεις τον καλύτερο συνδυασμό ανάμεσα στο συντελεστή τριβής και πέδησης, αξιοποιώντας τις μεγαλύτερες τιμές τους για κάθε περίπτωση, χωρίς να χάνεται ο έλεγχος του οχήματος. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Σελίδα 18/19

19 Α. Αναφέρατε τους κυριότερους παράγοντες που επηρεάζουν την επιβράδυνση. Β. Ποιά τα κυριότερα πλεονεκτήματα της χρήσης του ABS; Γ. Ποιές είναι οι κυριότερες αιτίες αργής αντίδρασης νέων οδηγών ; 1. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ABS: Τύπος Δομικού/Διαδραστικού Εργαλείου: Εικόνα με διαδραστικά σημεία Υπερσύνδεσμος: Διευκρίνιση: ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ABS Αυτό το εργαλείο περιέχει διαδραστική εικόνα και η λειτουργία διαδραστικότητας παρουσιάζεται στον παραπάνω υπερσύνδεσμο. Σχόλιο: Μετακινήστε τον κόκκινο κύκλο στη περιοχή λειτουργίας (γραμμοσκιασμένη) του ABS Σελίδα 19/19 Powered by TCPDF (

Σχεδίαση και Ανάλυση Τοπικών Δικτύων Υπολογιστών

Σχεδίαση και Ανάλυση Τοπικών Δικτύων Υπολογιστών Σχεδίαση και Ανάλυση Τοπικών Δικτύων Υπολογιστών Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Το διάγραμμα Ρ - h ενός ψυκτικού ρευστού.

Το διάγραμμα Ρ - h ενός ψυκτικού ρευστού. Το διάγραμμα Ρ - h ενός ψυκτικού ρευστού. Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μηχανολογία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΟΥΡΕΝΤΖΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματίζω παίζοντας: βασικές έννοιες προγραμματισμού με το Scratch

Προγραμματίζω παίζοντας: βασικές έννοιες προγραμματισμού με το Scratch Προγραμματίζω παίζοντας: βασικές έννοιες προγραμματισμού με το Scratch Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ερευνητική Εργασία - Project Δημιουργός: ΦΩΤΙΟΣ ΛΑΖΑΡΙΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο πρώτος νόμος της Θερμοδυναμικής για τα κλειστά συστήματα

Ο πρώτος νόμος της Θερμοδυναμικής για τα κλειστά συστήματα Ο πρώτος νόμος της Θερμοδυναμικής για τα κλειστά συστήματα Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μηχανολογία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΠΑΡΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αγία Σοφία, ένα αριστούργημα της αρχιτεκτονικής

Η Αγία Σοφία, ένα αριστούργημα της αρχιτεκτονικής Η Αγία Σοφία, ένα αριστούργημα της αρχιτεκτονικής Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ιστορία (ΠΕ) Δημιουργός: ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΤΣΟΥΛΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κρατική παρέμβαση στην αγορά - Επιβολή i) ανώτατων τιμών και ii) κατώτατων τιμών

Κρατική παρέμβαση στην αγορά - Επιβολή i) ανώτατων τιμών και ii) κατώτατων τιμών Κρατική παρέμβαση στην αγορά - Επιβολή i) ανώτατων τιμών και ii) κατώτατων τιμών Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Κοινωνικές - Πολιτικές επιστήμες Δημιουργός: Γιώργος Παπαβασιλείου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιοχές λειτουργίας τρανζίστορ BJT Ευθεία φόρτου - Σημείο Q

Περιοχές λειτουργίας τρανζίστορ BJT Ευθεία φόρτου - Σημείο Q Περιοχές λειτουργίας τρανζίστορ BJT Ευθεία φόρτου - Σημείο Q Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ηλεκτρονική - Αυτοματισμός (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟΙ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΙ ΤΟΥ Β1 ΚΣΕ ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ

ΟΙ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟΙ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΙ ΤΟΥ Β1 ΚΣΕ ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ ΟΙ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟΙ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΙ ΤΟΥ Β1 ΚΣΕ ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ Διδακτικό Σενάριο Δημιουργός: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν έγγραφο αποτελεί προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Μεσοκάθετος ευθυγράμμου τμήματος

Μεσοκάθετος ευθυγράμμου τμήματος Μεσοκάθετος ευθυγράμμου τμήματος Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΟΥΛΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ακουστικών Ικανοτήτων

Ανάπτυξη Ακουστικών Ικανοτήτων Ανάπτυξη Ακουστικών Ικανοτήτων Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μουσική Δημιουργός: ΠΟΛΛΙΣ ΑΔΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενειακό εισόδημα - Πρϋπολογισμός

Οικογενειακό εισόδημα - Πρϋπολογισμός Οικογενειακό εισόδημα - Πρϋπολογισμός Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Οικιακή Οικονομία Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΔΙΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω καλύτερα τα κέρματα του ευρώ

Γνωρίζω καλύτερα τα κέρματα του ευρώ Γνωρίζω καλύτερα τα κέρματα του ευρώ Διδακτικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΠΕ) Δημιουργός: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ιστολογίου. Γνωστικό αντικείμενο: Ερευνητική Εργασία - Project. Δημιουργός: ΦΩΤΙΟΣ ΛΑΖΑΡΙΝΗΣ

Ανάπτυξη ιστολογίου. Γνωστικό αντικείμενο: Ερευνητική Εργασία - Project. Δημιουργός: ΦΩΤΙΟΣ ΛΑΖΑΡΙΝΗΣ Ανάπτυξη ιστολογίου Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ερευνητική Εργασία - Project Δημιουργός: ΦΩΤΙΟΣ ΛΑΖΑΡΙΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τα είδη των χαρτών. Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΠΕ) Δημιουργός: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΙΛΑΤΟΥ

Τα είδη των χαρτών. Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΠΕ) Δημιουργός: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΙΛΑΤΟΥ Τα είδη των χαρτών Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΠΕ) Δημιουργός: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΙΛΑΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ψυκτικός κύκλος με συμπίεση ατμών

Ψυκτικός κύκλος με συμπίεση ατμών Ψυκτικός κύκλος με συμπίεση ατμών Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μηχανολογία (Ε.Ε.) Δημιουργός: Νεκτάριος Κοντολαιμάκης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά Πληροφορικής. Προϊόντα και Υπηρεσίες.

Αγορά Πληροφορικής. Προϊόντα και Υπηρεσίες. Αγορά Πληροφορικής. Προϊόντα και Υπηρεσίες. Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΟΝΤΟΣΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Υπηρεσιών Νέφους

Εφαρμογές Υπηρεσιών Νέφους Εφαρμογές Υπηρεσιών Νέφους Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Εκλογές - εκλογικά συστήματα

Εκλογές - εκλογικά συστήματα Εκλογές - εκλογικά συστήματα Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Κοινωνικές - Πολιτικές επιστήμες Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΝΗΣΙΩΤΗΣ-ΣΥΝΑΧΙΡΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική ταινία μικρού μήκους

Ελληνική ταινία μικρού μήκους Ελληνική ταινία μικρού μήκους Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Θεατρική αγωγή Δημιουργός: ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΝΤΕΛΛΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Οπλισμοί μείζονων κλιμάκων

Οπλισμοί μείζονων κλιμάκων Οπλισμοί μείζονων κλιμάκων Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μουσική Δημιουργός: ΠΟΛΛΙΣ ΑΔΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ενός εγκάρσιου μηχανικού κύματος

Μελέτη ενός εγκάρσιου μηχανικού κύματος Μελέτη ενός εγκάρσιου μηχανικού κύματος Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΔΕ) Δημιουργός: Φώτιος Ζαφειριάδης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση της μετωπικής πάσας στην πετοσφαίριση

Η εκμάθηση της μετωπικής πάσας στην πετοσφαίριση Η εκμάθηση της μετωπικής πάσας στην πετοσφαίριση Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική αγωγή Δημιουργός: ΜΑΡΙΑ ΥΦΑΝΤΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα - Νόμος του Ωμ

Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα - Νόμος του Ωμ Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα - Νόμος του Ωμ Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ηλεκτρονική - Αυτοματισμός (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Εφημερίδες! Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική. Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ-ΛΙΝΑ ΒΑΛΣΑΜΙΔΟΥ

Εφημερίδες! Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική. Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ-ΛΙΝΑ ΒΑΛΣΑΜΙΔΟΥ Εφημερίδες! Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ-ΛΙΝΑ ΒΑΛΣΑΜΙΔΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΘΡΑΥΣΤΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΚΛΑΔΟΘΡΑΥΣΤΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΛΑΔΟΘΡΑΥΣΤΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωπονία - Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφής (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΟΠΑΝΙΩΤΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη και Μαθηματικά

Τέχνη και Μαθηματικά Τέχνη και Μαθηματικά Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Διαθεματικό Δημιουργός: ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΚΛΑΤΖΙΔΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Από που 'σαι ποταμάκι; Ο κύκλος του νερού

Από που 'σαι ποταμάκι; Ο κύκλος του νερού Από που 'σαι ποταμάκι; Ο κύκλος του νερού Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ-ΛΙΝΑ ΒΑΛΣΑΜΙΔΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

«Γνωριμία με το Εσωτερικό του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή»

«Γνωριμία με το Εσωτερικό του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή» «Γνωριμία με το Εσωτερικό του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή» Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΟΝΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές παραγώγων. Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΘΩΜΑ

Εφαρμογές παραγώγων. Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΘΩΜΑ Εφαρμογές παραγώγων Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΘΩΜΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα

Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία, εμφάνιση, μέτρηση πλήθους γραμμών, λέξεων και χαρακτήρων αρχείων κειμένου στο Λ/Σ Unix

Δημιουργία, εμφάνιση, μέτρηση πλήθους γραμμών, λέξεων και χαρακτήρων αρχείων κειμένου στο Λ/Σ Unix Δημιουργία, εμφάνιση, μέτρηση πλήθους γραμμών, λέξεων και χαρακτήρων αρχείων κειμένου στο Λ/Σ Unix Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: Βασίλειος Βασιλάκης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημιουργία στη Μουσική -Βυζαντινή και Παραδοσιακή Μουσική

Ελληνική Δημιουργία στη Μουσική -Βυζαντινή και Παραδοσιακή Μουσική Ελληνική Δημιουργία στη Μουσική -Βυζαντινή και Παραδοσιακή Μουσική Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Καλλιτεχνική Παιδεία Δημιουργός: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΦΑΝΑΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση, φίλτρα, γραφήματα στα υπολογιστικά φύλλα.

Ταξινόμηση, φίλτρα, γραφήματα στα υπολογιστικά φύλλα. Ταξινόμηση, φίλτρα, γραφήματα στα υπολογιστικά φύλλα. Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: Αθανασία Τρακαδά ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη δομή επιλογής στο προγραμματιστικό περιβάλλον SCRATCH.

Εισαγωγή στη δομή επιλογής στο προγραμματιστικό περιβάλλον SCRATCH. Εισαγωγή στη δομή επιλογής στο προγραμματιστικό περιβάλλον SCRATCH. Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΚΟΥΤΡΟΥΜΠΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της μεταβλητής και της λίστας με την βοήθεια του λογισμικού Scratch

Η έννοια της μεταβλητής και της λίστας με την βοήθεια του λογισμικού Scratch Η έννοια της μεταβλητής και της λίστας με την βοήθεια του λογισμικού Scratch Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: Ουρανία Καλαντζή ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια της συνάρτησης

Εισαγωγή στην έννοια της συνάρτησης Εισαγωγή στην έννοια της συνάρτησης Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΑΝΤΖΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Μετανάστευση κατά τον 20ο αιώνα

Η Ελληνική Μετανάστευση κατά τον 20ο αιώνα Η Ελληνική Μετανάστευση κατά τον 20ο αιώνα Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Διαθεματικό Δημιουργός: ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΟΥΛΕΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Ο κήπος των συναισθημάτων

Ο κήπος των συναισθημάτων Ο κήπος των συναισθημάτων Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΗΛΙΑΝΑ ΠΑΠΑΝΤΩΝΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία παιχνιδιού με το ΜΙΤ AppInvnentor (Πινγκ - Πονγκ).

Δημιουργία παιχνιδιού με το ΜΙΤ AppInvnentor (Πινγκ - Πονγκ). Δημιουργία παιχνιδιού με το ΜΙΤ AppInvnentor (Πινγκ - Πονγκ). Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΑΡΑΒΟΓΛΙΑΔΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ένωση: Ίδρυση και εξέλιξη

Ευρωπαϊκή Ένωση: Ίδρυση και εξέλιξη Ευρωπαϊκή Ένωση: Ίδρυση και εξέλιξη Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Κοινωνικές - Πολιτικές επιστήμες Δημιουργός: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΚΡΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας παράλληλα λατινική γλώσσα και ρωμαϊκή ιστορία

Διδάσκοντας παράλληλα λατινική γλώσσα και ρωμαϊκή ιστορία Διδάσκοντας παράλληλα λατινική γλώσσα και ρωμαϊκή ιστορία Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Λατινικά Δημιουργός: Αλεξάνδρα Χιώτη ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οι μεγάλοι Ζωγράφοι επισκέπτονται το νηπιαγωγείο μας

Οι μεγάλοι Ζωγράφοι επισκέπτονται το νηπιαγωγείο μας Οι μεγάλοι Ζωγράφοι επισκέπτονται το νηπιαγωγείο μας Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλέει ή βυθίζεται; Μέτρησε την πυκνότητα!

Επιπλέει ή βυθίζεται; Μέτρησε την πυκνότητα! Επιπλέει ή βυθίζεται; Μέτρησε την πυκνότητα! Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΔΕ) Δημιουργός: ΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΛΑΚΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΟΙ ΣΩΛΗΝΕΣ

ΣΤΑΛΑΚΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΟΙ ΣΩΛΗΝΕΣ ΣΤΑΛΑΚΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΟΙ ΣΩΛΗΝΕΣ Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωπονία - Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφής (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΟΠΑΝΙΩΤΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αχτένιστη Αγελάδα. Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική. Δημιουργός: ΕΛΕΝΗ ΜΑΡΟΥΚΑ

Η Αχτένιστη Αγελάδα. Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική. Δημιουργός: ΕΛΕΝΗ ΜΑΡΟΥΚΑ Η Αχτένιστη Αγελάδα Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΕΛΕΝΗ ΜΑΡΟΥΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα - Οινόπνευμα

Κάπνισμα - Οινόπνευμα Κάπνισμα - Οινόπνευμα Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Οικιακή Οικονομία Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΔΙΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις δομές δεδομένων Στοίβα και Ουρά με τη βοήθεια του Scratch

Εισαγωγή στις δομές δεδομένων Στοίβα και Ουρά με τη βοήθεια του Scratch Εισαγωγή στις δομές δεδομένων Στοίβα και Ουρά με τη βοήθεια του Scratch Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΠΠΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

"Μικρασιατική Καταστροφή και Πρόσφυγες", Ιστορία Γ' Γυμνασίου, Διδακτική Αξιοποίηση της πλατφόρμας του Ψηφιακού Σχολείου

Μικρασιατική Καταστροφή και Πρόσφυγες, Ιστορία Γ' Γυμνασίου, Διδακτική Αξιοποίηση της πλατφόρμας του Ψηφιακού Σχολείου "Μικρασιατική Καταστροφή και Πρόσφυγες", Ιστορία Γ' Γυμνασίου, Διδακτική Αξιοποίηση της πλατφόρμας του Ψηφιακού Σχολείου Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ιστορία (ΔΕ) Δημιουργός: ΜΑΡΙΑ ΦΛΟΥΡΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανεργία. Γνωστικό αντικείμενο: Διοίκηση και Οικονομία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑΜΠΑΧΑΝΙΩΤΗΣ

Ανεργία. Γνωστικό αντικείμενο: Διοίκηση και Οικονομία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑΜΠΑΧΑΝΙΩΤΗΣ Ανεργία Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Διοίκηση και Οικονομία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑΜΠΑΧΑΝΙΩΤΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Από την απλή στη σύνθετη και πολλαπλή δομή επιλογής

Από την απλή στη σύνθετη και πολλαπλή δομή επιλογής Από την απλή στη σύνθετη και πολλαπλή δομή επιλογής Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Picasso Portraits. Γνωστικό αντικείμενο: Αγγλική Γλώσσα. Δημιουργός: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ

Picasso Portraits. Γνωστικό αντικείμενο: Αγγλική Γλώσσα. Δημιουργός: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ Picasso Portraits Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Αγγλική Γλώσσα Δημιουργός: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα πρωτόκολλα δρομολόγησης

Εισαγωγή στα πρωτόκολλα δρομολόγησης Εισαγωγή στα πρωτόκολλα δρομολόγησης Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: Μανώλης Σπανουδάκης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Το Ανάγλυφο της Ευρώπης

Το Ανάγλυφο της Ευρώπης Το Ανάγλυφο της Ευρώπης Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΠΕ) Δημιουργός: Αθανάσιος Μπατσίλας ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το

Διαβάστε περισσότερα

Road safety. Γνωστικό αντικείμενο: Αγγλική Γλώσσα. Δημιουργός: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ

Road safety. Γνωστικό αντικείμενο: Αγγλική Γλώσσα. Δημιουργός: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ Road safety Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Αγγλική Γλώσσα Δημιουργός: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές εντολές σχεδίασης στη γλώσσα προγραμματισμού Logo Εντολή επανάληψης

Βασικές εντολές σχεδίασης στη γλώσσα προγραμματισμού Logo Εντολή επανάληψης Βασικές εντολές σχεδίασης στη γλώσσα προγραμματισμού Logo Εντολή επανάληψης Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: Αθηνά Κοκκόρη ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

«Έχω δικαιώματα. Μπορεί κανείς να μου τα προστατέψει; Μια διδακτική πρόταση μέσω ΤΠΕ»

«Έχω δικαιώματα. Μπορεί κανείς να μου τα προστατέψει; Μια διδακτική πρόταση μέσω ΤΠΕ» «Έχω δικαιώματα. Μπορεί κανείς να μου τα προστατέψει; Μια διδακτική πρόταση μέσω ΤΠΕ» Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ελληνικός και Ευρωπαϊκός Πολιτισμός Δημιουργός: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΕΓΑΛΟΜΥΣΤΑΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ραντεβού στην αυλή μας

Ραντεβού στην αυλή μας Ραντεβού στην αυλή μας Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δημιουργός: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΤΣΙΔΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφω το σενάριο μιας κινηματογραφικής ταινίας

Γράφω το σενάριο μιας κινηματογραφικής ταινίας Γράφω το σενάριο μιας κινηματογραφικής ταινίας Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πρόγραμμα Πολιτιστικών Θεμάτων Δημιουργός: Σωτήρης Παλάσκας ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια επίλυσης προβλήματος -Εφαρμογή στη Δομή της Επανάληψης

Στάδια επίλυσης προβλήματος -Εφαρμογή στη Δομή της Επανάληψης Στάδια επίλυσης προβλήματος -Εφαρμογή στη Δομή της Επανάληψης Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΚΟΡΙΛΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το εσωτερικό της γης

Το εσωτερικό της γης Το εσωτερικό της γης Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΔΕ) Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕΡΩΝΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζοντας τα ζώα της θάλασσας

Γνωρίζοντας τα ζώα της θάλασσας Γνωρίζοντας τα ζώα της θάλασσας Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Δημιουργός: ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΟΚΟΝΟΖΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος θα έχει το πάνω χέρι; Μετρήσεις μάζας και όγκου υγρών σωμάτων, υπολογισμοί και εφαρμογές της πυκνότητας τους.

Ποιος θα έχει το πάνω χέρι; Μετρήσεις μάζας και όγκου υγρών σωμάτων, υπολογισμοί και εφαρμογές της πυκνότητας τους. Ποιος θα έχει το πάνω χέρι; Μετρήσεις μάζας και όγκου υγρών σωμάτων, υπολογισμοί και εφαρμογές της πυκνότητας τους. Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Χημεία Δημιουργός: Χριστίνα Μαστή ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΝΕΦΟΣ (CLOUD COMPUTING) ΚΑΙ ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ

ΤΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΝΕΦΟΣ (CLOUD COMPUTING) ΚΑΙ ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΤΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΝΕΦΟΣ (CLOUD COMPUTING) ΚΑΙ ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: Αθανασία Πασιαλή ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δυαδικό Σύστημα Αρίθμησης. Μετατροπές αριθμών από Δυαδικό σε Δεκαδικό και αντίστροφα

Δυαδικό Σύστημα Αρίθμησης. Μετατροπές αριθμών από Δυαδικό σε Δεκαδικό και αντίστροφα Δυαδικό Σύστημα Αρίθμησης. Μετατροπές αριθμών από Δυαδικό σε Δεκαδικό και αντίστροφα Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΟΝΤΟΣΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μηνύματα επανάστασης - Μηνύματα ελευθερίας

Μηνύματα επανάστασης - Μηνύματα ελευθερίας Μηνύματα επανάστασης - Μηνύματα ελευθερίας Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ιστορία (ΔΕ) Δημιουργός: ΘΕΩΝΗ ΓΙΑΜΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Υλικό Υπολογιστή. Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική. Δημιουργός: ΕΛΕΝΗ ΧΩΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Υλικό Υπολογιστή. Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική. Δημιουργός: ΕΛΕΝΗ ΧΩΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ Υλικό Υπολογιστή Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΕΛΕΝΗ ΧΩΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΑΠΛΟΥ ΕΚΚΡΕΜΟΥΣ

ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΑΠΛΟΥ ΕΚΚΡΕΜΟΥΣ ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΑΠΛΟΥ ΕΚΚΡΕΜΟΥΣ Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΔΕ) Δημιουργός: ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΞΥΔΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΠΕ) Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΑΛΙΤΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το

Διαβάστε περισσότερα

Tα εργαλεία του εργαστηρίου της Τεχνολογίας

Tα εργαλεία του εργαστηρίου της Τεχνολογίας Tα εργαλεία του εργαστηρίου της Τεχνολογίας Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Τεχνολογία Δημιουργός: Λάμπρος Ντάλης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

L'île. Γνωστικό αντικείμενο: Γαλλική Γλώσσα. Δημιουργός: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΤΣΙΚΑ

L'île. Γνωστικό αντικείμενο: Γαλλική Γλώσσα. Δημιουργός: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΤΣΙΚΑ L'île. Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γαλλική Γλώσσα Δημιουργός: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΤΣΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Βιωματικές Δράσεις - ΣΔΕ - Project Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΔΙΩΤΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

"Από την πρώτη ύλη... στο προϊόν", μια ταινία μικρού μήκους

Από την πρώτη ύλη... στο προϊόν, μια ταινία μικρού μήκους "Από την πρώτη ύλη... στο προϊόν", μια ταινία μικρού μήκους Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Τεχνολογία Δημιουργός: ΜΑΡΘΑ ΚΑΡΒΟΥΝΙΔΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γωνίες μεταξύ παραλλήλων ευθειών που τέμνονται από τρίτη ευθεία

Γωνίες μεταξύ παραλλήλων ευθειών που τέμνονται από τρίτη ευθεία Γωνίες μεταξύ παραλλήλων ευθειών που τέμνονται από τρίτη ευθεία Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της πιθανότητας

Η έννοια της πιθανότητας Η έννοια της πιθανότητας Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: Ανδρέας Λύκος ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές Επιχειρήσεων. Γνωστικό αντικείμενο: Διοίκηση και Οικονομία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΝΟΥΣΑΡΙΔΟΥ

Μορφές Επιχειρήσεων. Γνωστικό αντικείμενο: Διοίκηση και Οικονομία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΝΟΥΣΑΡΙΔΟΥ Μορφές Επιχειρήσεων Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Διοίκηση και Οικονομία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΝΟΥΣΑΡΙΔΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη βολή στην καλαθοσφαίριση

Ελεύθερη βολή στην καλαθοσφαίριση Ελεύθερη βολή στην καλαθοσφαίριση Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική αγωγή Δημιουργός: ΙΑΚΩΒΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη βολή στην καλαθοσφαίριση

Ελεύθερη βολή στην καλαθοσφαίριση Ελεύθερη βολή στην καλαθοσφαίριση Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική αγωγή Δημιουργός: ΙΑΚΩΒΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αντεστραμμένη τάξη/διδασκαλία: Τα βουνά της Ελλάδας

Αντεστραμμένη τάξη/διδασκαλία: Τα βουνά της Ελλάδας Αντεστραμμένη τάξη/διδασκαλία: Τα βουνά της Ελλάδας Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΠΕ) Δημιουργός: Χριστίνα Μπουρλάκη ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοίωση μετρήσεων επί αεροτομών αεροσκαφών, με το λογισμικό Foilsim ΙΙΙ

Προσομοίωση μετρήσεων επί αεροτομών αεροσκαφών, με το λογισμικό Foilsim ΙΙΙ Προσομοίωση μετρήσεων επί αεροτομών αεροσκαφών, με το λογισμικό Foilsim ΙΙΙ Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μηχανολογία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΥΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλες ευθείες που τέμνονται από μια άλλη ευθεία

Παράλληλες ευθείες που τέμνονται από μια άλλη ευθεία Παράλληλες ευθείες που τέμνονται από μια άλλη ευθεία Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΔΟΥΚΑΚΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φύγε-φύγε ποντικάκι...

Φύγε-φύγε ποντικάκι... Φύγε-φύγε ποντικάκι... Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ-ΛΙΝΑ ΒΑΛΣΑΜΙΔΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μορφολογία εντόμων. Γνωστικό αντικείμενο: Γεωπονία - Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφής (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΙΑΦΑΣ

Μορφολογία εντόμων. Γνωστικό αντικείμενο: Γεωπονία - Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφής (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΙΑΦΑΣ Μορφολογία εντόμων Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωπονία - Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφής (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΙΑΦΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΛΛΩΠΙΣΤΙΚΑ ΦΥΤΑ

ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΛΛΩΠΙΣΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΛΛΩΠΙΣΤΙΚΑ ΦΥΤΑ Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωπονία - Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφής (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΟΠΑΝΙΩΤΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλώς στο Διαδίκτυο

Ασφαλώς στο Διαδίκτυο Ασφαλώς στο Διαδίκτυο Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΜΑΚΡΟΒΑΣΙΛΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΛΑΣΗ, ΔΙΑΘΛΑΣΗ, ΟΛΙΚΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΑΝΑΚΛΑΣΗ, ΔΙΑΘΛΑΣΗ, ΟΛΙΚΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΝΑΚΛΑΣΗ, ΔΙΑΘΛΑΣΗ, ΟΛΙΚΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΔΕ) Δημιουργός: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΑΡΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση στο Scratch (Αλλαγή ενδυμασίας) Δημιουργία Animation.

Κίνηση στο Scratch (Αλλαγή ενδυμασίας) Δημιουργία Animation. Κίνηση στο Scratch (Αλλαγή ενδυμασίας) Δημιουργία Animation. Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: Φωτεινή Χατζηπαπά ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ξενώνας Νέων - Jugendherberge

Ξενώνας Νέων - Jugendherberge Ξενώνας Νέων - Jugendherberge Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γερμανική Γλώσσα Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΑ ΧΑΡΔΑΛΟΥΠΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα αυτοδιάγνωσης σε οχήματα.

Συστήματα αυτοδιάγνωσης σε οχήματα. Συστήματα αυτοδιάγνωσης σε οχήματα. Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μηχανολογία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΒΛΑΣΙΟΣ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύπτοντας μορφές ρύπανσης του περιβάλλοντος μέσω του διαδικτύου

Ανακαλύπτοντας μορφές ρύπανσης του περιβάλλοντος μέσω του διαδικτύου Ανακαλύπτοντας μορφές ρύπανσης του περιβάλλοντος μέσω του διαδικτύου Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ερευνητική Εργασία - Prject Δημιουργός: ΦΩΤΙΟΣ ΛΑΖΑΡΙΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία παρουσίασης με εικόνες και εφέ κίνησης με το λογισμικό παρουσίασης Impress

Δημιουργία παρουσίασης με εικόνες και εφέ κίνησης με το λογισμικό παρουσίασης Impress Δημιουργία παρουσίασης με εικόνες και εφέ κίνησης με το λογισμικό παρουσίασης Impress Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΛΕΧΑΚΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άνωση - Αρχή του Αρχιμήδη

Άνωση - Αρχή του Αρχιμήδη Άνωση - Αρχή του Αρχιμήδη Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΔΕ) Δημιουργός: ΜΥΡΤΩ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση και ταχύτητα. Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΔΕ) Δημιουργός: ΣΟΦΙΑ ΣΩΤΗΡΙΟΥ

Κίνηση και ταχύτητα. Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΔΕ) Δημιουργός: ΣΟΦΙΑ ΣΩΤΗΡΙΟΥ Κίνηση και ταχύτητα Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΔΕ) Δημιουργός: ΣΟΦΙΑ ΣΩΤΗΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Θερμότητα - Θερμοκρασία

Θερμότητα - Θερμοκρασία Θερμότητα - Θερμοκρασία Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΠΕ) Δημιουργός: ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΙΜΒΡΙΩΤΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδες τροφίμων. Γνωστικό αντικείμενο: Οικιακή Οικονομία. Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΔΙΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ομάδες τροφίμων. Γνωστικό αντικείμενο: Οικιακή Οικονομία. Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΔΙΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Ομάδες τροφίμων Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Οικιακή Οικονομία Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΔΙΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταγραφή γενετικού υλικού

Μεταγραφή γενετικού υλικού Μεταγραφή γενετικού υλικού Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Βιολογία Δημιουργός: Αικατερίνη Δασκαλάκη ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΣΕΙΡΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΣΕΙΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΣΕΙΡΑΣ Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ηλεκτρολογία (Ε.Ε.) Δημιουργός: ΜΑΡΙΑ ΜΑΓΚΑΝΙΑΡΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

«Ευλογημένος ο ερχόμενος Ο Ιησούς εισέρχεται στα Ιεροσόλυμα και εκδιώκει τους εμπόρους από το Ναό»

«Ευλογημένος ο ερχόμενος Ο Ιησούς εισέρχεται στα Ιεροσόλυμα και εκδιώκει τους εμπόρους από το Ναό» «Ευλογημένος ο ερχόμενος Ο Ιησούς εισέρχεται στα Ιεροσόλυμα και εκδιώκει τους εμπόρους από το Ναό» Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Θρησκευτικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα με την οικογένεια μου

Μια μέρα με την οικογένεια μου Μια μέρα με την οικογένεια μου Διδακτικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Οικιακή Οικονομία Δημιουργός: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές μεταγωγής πληροφορίας σε δίκτυο υπολογιστών παρουσίαση σε Prezi

Τεχνικές μεταγωγής πληροφορίας σε δίκτυο υπολογιστών παρουσίαση σε Prezi Τεχνικές μεταγωγής πληροφορίας σε δίκτυο υπολογιστών παρουσίαση σε Prezi Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική Δημιουργός: Νίκος Κασμερίδης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα