ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ"

Transcript

1 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Εισαγωγικό σημείωμα Βασικός σκοπός της διδασκαλίας της Ιστορίας είναι η ανάπτυξη του Ιστορικού Γραμματισμού. Με την ανάπτυξη του ιστορικού γραμματισμού στοχεύουμε να βοηθήσουμε τους μαθητές και τις μαθήτριες να κατανοήσουν τον κόσμο μέσα από τη μελέτη του παρελθόντος και της σχέσης του με το παρόν και το μέλλον. Η ανάπτυξη του ιστορικού γραμματισμού επιδιώκεται μέσα από την παράλληλη ανάπτυξη: α) γνώσης περιεχομένου (τι συνέβη στο παρελθόν), και β) ιστορικής επιστημολογικής κατανόησης (πώς μαθαίνουμε για το παρελθόν, οι μέθοδοι και διαδικασίες της επιστήμης της Ιστορίας, οι μορφές της ιστορικής γνώσης αλλά και τα όριά της). Οι μαθητές και οι μαθήτριές μας θα εξέλθουν του εκπαιδευτικού συστήματος εξακολουθώντας να αγνοούν μεγάλο μέρος του περιεχομένου της Ιστορίας (γνώση γεγονότων, προσωπικοτήτων κ.λπ.). Όμως, ακόμη και οι επαγγελματίες ιστορικοί δεν είναι σε θέση να κατακτήσουν το σύνολο της γνώσης που έχει παραχθεί από την επιστήμη της Ιστορίας σχετικά με το παρελθόν. Επιπλέον, δεν υπάρχει καμιά εγγύηση ότι η απλή γνώση των γεγονότων του παρελθόντος παρέχει, από μόνη της, τη δυνατότητα σύνδεσης των γεγονότων αυτών με το παρόν και με τα όσα συμβαίνουν σε αυτό, ώστε να τα νοηματοδοτήσει. Αυτό όμως για το οποίο μπορούμε να είμαστε βέβαιοι και βέβαιες είναι το εξής: αν οι μαθητές και οι μαθήτριές μας εξοικειωθούν από νωρίς με την ιστορική αναζήτηση (την ιστορική σκέψη, τις λογικές και τις μεθόδους της επιστήμης της Ιστορίας), δεν θα παραμένουν αβοήθητοι μπροστά στις πολλαπλές και αντικρουόμενες ιστορίες που θα συναντούν καθημερινά αντίθετα, θα είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τα εργαλεία που τους προσφέρει η επιστήμη της Ιστορίας για να αναζητούν απαντήσεις στα νέα ερωτήματα που διαρκώς θα προκύπτουν. Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν υποβαθμίζει τη σημασία που έχει η ανάπτυξη της γνώσης περιεχομένου, η οποία είναι απαραίτητη για την ιστορική κατανόηση. Είναι προφανές ότι οι μαθητές και οι μαθήτριες δεν μπορούν να μάθουν Ιστορία χωρίς να μάθουν για το παρελθόν και για τις ερμηνείες σχετικά με το τι συνέβη σε αυτό. Τα παιδιά θα πρέπει να είναι σε θέση να τοποθετούν τον εαυτό τους μέσα στον χρόνο (να προσανατολίζονται στον χρόνο), ώστε να μπορούν να αντιλαμβάνονται το παρόν και το μέλλον τους μέσα από το συγκείμενο του παρελθόντος. Για το πετύχουμε αυτό, η απλή γνώση των γεγονότων του παρελθόντος δεν αρκεί. Τα παιδιά χρειάζονται ένα παρελθόν, το οποίο να μπορούν να χρησιμοποιήσουν, δηλαδή ένα παρελθόν το οποίο να μπορούν να θυμούνται (αλλά και ένα παρελθόν το οποίο να αξίζει να θυμούνται). Οι δείκτες επιτυχίας και επάρκειας που ακολουθούν επιδιώκουν τον συνδυασμό των πιο πάνω. Για τον λόγο αυτό σε κάθε δείκτη επιτυχίας για την γνώση περιεχομένου (και τους δείκτες επάρκειας που τον συνοδεύουν) αντιστοιχούν δείκτες επιτυχίας και επάρκειας επιστημολογικής κατανόησης οι οποίοι πληροφορούν τον/την εκπαιδευτικό για το ποια πτυχή της επιστημολογικής κατανόησης της Ιστορίας (και πώς) θα πρέπει να αναπτυχθεί παράλληλα με τη συγκεκριμένη γνώση περιεχομένου. 1

2 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΝΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Εισαγωγική Ενότητα (αλλαγές και συνέχειες στην προσωπική και τοπική Ιστορία) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν χαρακτηριστικά της ταυτότητάς τους και πώς αυτά αλλάζουν ή μένουν τα ίδια με την πάροδο του χρόνου. (Α)(Β)(Ζ) * (α) Διαφορετικά χαρακτηριστικά ταυτότητας ανάλογα με τις διάφορες κοινωνικές ομάδες που ανήκουν ταυτόχρονα (τάξη, σχολείο, παρέα, οικογένεια, χώρα κ.α.) (β) Χαρακτηριστικά της ταυτότητας που αλλάζουν ή παραμένουν τα ίδια με την πάροδο του χρόνου. Αναφέρουν στοιχεία της ιστορίας του ονόματός τους. (Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Ετυμολογία ονόματος. (β) Λόγοι επιλογής ονομάτων (π.χ. παράδοση, προσωπικό νόημα για γονείς). (γ) Διαφορετικές πρακτικές ονοματοδοσίας στα περιβάλλοντα των παιδιών της τάξης. Αναφέρουν βασικές αλλαγές και συνέχειες που συμβαίνουν στο τμήμα/ ή και το σχολείο τους με την πάροδο του χρόνου. (Α)(Β)(ΣΤ)(Ζ) (α) Αλλαγές και συνέχειες σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του τμήματος (π.χ. αριθμός παιδιών, εκπαιδευτικός, μαθήματα, αίθουσα, εξοπλισμός κτλ.) ή/και του σχολείου (αριθμός παιδιών, όνομα, εκπαιδευτικό προσωπικό, κτίριο κτλ.) με την πάροδο του χρόνου. Παράγουν σύντομες ιστορικές αναφορές για ένα σημαντικό γεγονός ή/και ένα (α) Χωρικό και χρονικό συγκείμενο. (β) Βασικές πληροφορίες: γεγονός (περιγραφή, αίτια, συνέπειες), πρόσωπο (βιογραφικά στοιχεία), * Η κωδικοποίηση αντιστοιχεί στους δείκτες επάρκειας και επιτυχίας για την επιστημολογική κατανόηση (βλ. σελ. 9-11) 2

3 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ σημαντικό πρόσωπο ή/και ένα σημαντικό χώρο (π.χ. ιστορικός χώρος/κτίριο, εκκλησία, τοπικό μνημείο) της περιοχής τους. (Β)(Γ)(Δ)(Ε)(ΣΤ)(Ζ) χώρος (δημιουργία/κατασκευή, λειτουργία/χρήση, αλλαγές και συνέχειες). (γ) Σύνδεση με γεγονότα/φαινόμενα/περιόδους με χρονική ή/και χωρική εγγύτητα. (δ) Πληροφορίες (τεκμήρια) και οι πηγές από τις οποίες προκύπτουν. (ε) Βαθμός βεβαιότητας για τα τεκμήρια που συμπεριλαμβάνονται στην ιστορική αναφορά. (στ) Λόγοι για τους οποίους το γεγονός ή/και πρόσωπο ή/και χώρος ήταν/ είναι σημαντικός για την περιοχή. Παλαιολιθική Εποχή (25ΟΟΟΟΟ π.χ. -7 η χιλιετία π.χ.) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν βασικές αλλαγές και συνέχειες στον τρόπο ζωής των ανθρώπων από την Παλαιολιθική εποχή μέχρι την εποχή του Χαλκού και το σήμερα. (Α)(Ε)(Ζ) (α) Αλλαγές και συνέχειες στη μετακίνηση και εγκατάσταση των ανθρώπων (λόγοι μετακίνησης, μέσα μετακίνησης, χώροι μετακίνησης, χώροι εγκατάστασης, αρχιτεκτονική) (β) Αλλαγές και συνέχειες στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων (διατροφή, ένδυση, τεχνολογία, ασχολίες) (γ) Αλλαγές και συνέχειες στις ιδέες των ανθρώπων (ιδέες και αντιλήψεις, έκφραση ιδεών) (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην κοινωνική οργάνωση (μέγεθος ομάδων ανθρώπων, οργάνωση ομάδων ανθρώπων, σχέσεις μεταξύ ομάδων ανθρώπων). Αναφέρουν τους λόγους και τους τρόπους μετακίνησης στην παλαιολιθική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με το σήμερα. (Α)(Β)(Δ)(Ε)(ΣΤ)(Ζ) (α) Λόγοι μετακίνησης των ανθρώπων στην παλαιολιθική εποχή. (β) Χώροι μετακίνησης στην παλαιολιθική εποχή. (γ) Μέσα μετακίνησης στην παλαιολιθική εποχή. (δ) Αλλαγές και συνέχειες στο θέμα της μετακίνησης (λόγοι, τρόποι, χώροι) των ανθρώπων ανάμεσα στην παλαιολιθική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των ανθρώπων στην παλαιολιθική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με το (α) Ενδυμασία στην παλαιολιθική εποχή. (β) Διατροφή στην παλαιολιθική εποχή. (γ) Υλικά που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι στην παλαιολιθική εποχή. (δ) Εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι στην παλαιολιθική εποχή. 3

4 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ σήμερα. (Α)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) (ε) Ασχολίες των ανθρώπων στην παλαιολιθική εποχή. (στ) Αλλαγές και συνέχειες στην καθημερινή ζωή ανάμεσα στην παλαιολιθική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν τις κύριες αντιλήψεις των ανθρώπων της παλαιολιθικής εποχής και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με το σήμερα. (Α)(Γ)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Θέματα που απασχολούσαν τους ανθρώπους της παλαιολιθικής εποχής (β) Τρόποι έκφρασης των ανθρώπων στην παλαιολιθική εποχή (γ) Αλλαγές και συνέχειες στις αντιλήψεις των ανθρώπων ανάμεσα στην παλαιολιθική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνικής οργάνωσης των ανθρώπων στην παλαιολιθική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με το σήμερα. (Α)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Μέγεθος των ομάδων στην παλαιολιθική εποχή (β) Λήψη αποφάσεων στις ομάδες ανθρώπων της παλαιολιθικής εποχής (γ) Σχέσεις ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες ανθρώπων στην παλαιολιθική εποχή (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην κοινωνική οργάνωση ανάμεσα στην παλαιολιθική εποχή και το σήμερα. Χρησιμοποιούν ορθά βασικές έννοιες περιεχομένου που σχετίζονται με την παλαιολιθική εποχή (Ζ) Έννοιες Τροφοσυλλέκτης, κυνηγός, βραχογραφίες, τεχνουργήματα, μετακίνηση, ξηρά, ανακάλυψη, παγετώνες, εργαλεία, τσεκούρι, ακόντιο, βέλος. Νεολιθική εποχή (7 η χιλιετία π.χ. -3 η χιλιετία π.χ.) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν τους λόγους και τους τρόπους μετακίνησης στη νεολιθική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Παλαιολιθική εποχή και το σήμερα. (α) Λόγοι μετακίνησης των ανθρώπων στη νεολιθική εποχή. (β) Χώροι μετακίνησης στη νεολιθική εποχή (γ) Μέσα μετακίνησης στη νεολιθική εποχή (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην μετακίνηση ανάμεσα στην Παλαιολιθική εποχή, τη Νεολιθική εποχή και το σήμερα (έμφαση στην μετάβαση από τις συνεχείς μετακινήσεις στη μόνιμη εγκατάσταση). 4

5 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Α)(Β)(Δ)(Ε)(ΣΤ)(Ζ) Αναφέρουν τους λόγους επιλογής χώρων για μόνιμη εγκατάσταση και βασικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής στη νεολιθική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Παλαιολιθική εποχή και το σήμερα. (Α)(Β)(Δ)(Ε)(ΣΤ)(Ζ) (α) Επιλογή χώρων εγκατάστασης (β) Οικισμοί νεολιθικής εποχής (υλικά, αρχιτεκτονική) στην Κύπρο (γ) Σύγκριση οικισμών της Κύπρου με νεολιθικούς οικισμούς σε άλλα μέρη του κόσμου. (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην εγκατάσταση ανάμεσα στην Παλαιολιθική εποχή, την Νεολιθική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των ανθρώπων στη Νεολιθική εποχή και αιτιολογούν αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Παλαιολιθική εποχή και το σήμερα. (Α)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Ενδυμασία στη Νεολιθική εποχή (β) Διατροφή στη Νεολιθική εποχή (γ) Υλικά που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι στη Νεολιθική εποχή (δ) Εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι στη Νεολιθική εποχή (ε) Ασχολίες των ανθρώπων στη Νεολιθική εποχή (στ) Αλλαγές και συνέχειες στην καθημερινή ζωή ανάμεσα στην Παλαιολιθική εποχή, τη Νεολιθική εποχή και το σήμερα (έμφαση στη μετάβαση από τη συλλογή της τροφής, στην καλλιέργεια της γης και την κτηνοτροφία). Αναφέρουν τις κύριες αντιλήψεις των ανθρώπων της Νεολιθικής εποχής και αιτιολογούν αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Παλαιολιθική εποχή και το σήμερα. (Α)(Γ)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Θέματα που απασχολούσαν τους ανθρώπους της Νεολιθικής εποχής (β) Τρόποι έκφρασης των ανθρώπων στη Νεολιθική εποχή (γ) Ταφικές συνήθειες στη Νεολιθική εποχή (δ) Αλλαγές και συνέχειες στις αντιλήψεις των ανθρώπων ανάμεσα στην Παλαιολιθική εποχή, τη Νεολιθική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνικής οργάνωσης των ανθρώπων στη Νεολιθική εποχή και αιτιολογούν αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Παλαιολιθική εποχή και το σήμερα. (α) Μέγεθος των ομάδων στη Νεολιθική εποχή (β) Λήψη αποφάσεων στις ομάδες ανθρώπων της Νεολιθικής εποχής (γ) Ιεραρχία στη νεολιθική εποχή (κοινωνικές τάξεις, φύλο) (δ) Σχέσεις ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες ανθρώπων στη Νεολιθική εποχή (ε) Αλλαγές και συνέχειες στην κοινωνική οργάνωση ανάμεσα στην Παλαιολιθική εποχή, τη Νεολιθική 5

6 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Α)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) εποχή και το σήμερα. Χρησιμοποιούν ορθά βασικές έννοιες περιεχομένου που σχετίζονται με τη νεολιθική εποχή. (Ζ) Έννοιες Πολιτισμός, οικισμός, αρχαιολογικός χώρος, ανασκαφή, ευρήματα, αρχιτεκτονική, τείχη, ακεραμική εποχή, κεραμική εποχή, υφαντική, τοιχογραφία, γεωργία, κτηνοτροφία. Εποχή του χαλκού (3 η χιλιετία π.χ. 12 Ος αιώνας π.χ.) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν τους λόγους και τους τρόπους μετακίνησης στην εποχή του χαλκού και αιτιολογούν αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη Νεολιθική εποχή και το σήμερα. (Α)(Β)(Δ)(Ε)(ΣΤ)(Ζ) (α) Λόγοι μετακίνησης των ανθρώπων στην εποχή του χαλκού (έμφαση στην εμφάνιση του εμπορίου ως ενός νέου λόγου μακρινών μετακινήσεων) (β) Χώροι μετακίνησης στην εποχή του χαλκού (γ) Μέσα μετακίνησης στην εποχή του χαλκού (δ) Αλλαγές και συνέχειες στη μετακίνηση ανάμεσα στη Νεολιθική εποχή, την εποχή του χαλκού και το σήμερα. Αναφέρουν τους λόγους επιλογής χώρων για μόνιμη εγκατάσταση και βασικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής στην εποχή του χαλκού και αιτιολογούν αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη Νεολιθική εποχή και το σήμερα. (Α)(Β)(Δ)(Ε)(ΣΤ)(Ζ) (α) Επιλογή χώρων εγκατάστασης (β) Πόλεις και οικισμοί της εποχής του χαλκού (υλικά, αρχιτεκτονική): Κύπρος, Μινωικός πολιτισμός, Μυκηναϊκός πολιτισμός (γ) Σύγκριση πόλεων και οικισμών (κυπριακών, μυκηναϊκών και μινωικών) με πόλεις και οικισμούς της εποχής του χαλκού σε άλλα μέρη του κόσμου. (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην εγκατάσταση ανάμεσα στη νεολιθική εποχή, την εποχή του χαλκού και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των ανθρώπων στην εποχή του χαλκού και αιτιολογούν (α) Ενδυμασία στην εποχή του χαλκού (β) Διατροφή στην εποχή του χαλκού (γ) Υλικά που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι στην εποχή του χαλκού (έμφαση στην επεξεργασία και 6

7 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη Νεολιθική εποχή και το σήμερα. (Α)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) χρήση του χαλκού) (δ) Εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι στην εποχή του χαλκού (ε) Ασχολίες των ανθρώπων στην εποχή του χαλκού (στ) Αλλαγές και συνέχειες στην καθημερινή ζωή ανάμεσα στη Νεολιθική εποχή, την εποχή του χαλκού και το σήμερα. Αναφέρουν τις κύριες αντιλήψεις των ανθρώπων της εποχής του χαλκού και αιτιολογούν αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη Νεολιθική εποχή και το σήμερα. (Α)(Γ)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Θέματα που απασχολούσαν τους ανθρώπους της εποχής του χαλκού (β) Τρόποι έκφρασης των ανθρώπων στην εποχή του χαλκού (έμφαση στην εμφάνιση της γραφής) (γ) Ταφικές συνήθειες στην εποχή του χαλκού (δ) Αλλαγές και συνέχειες στις αντιλήψεις των ανθρώπων ανάμεσα στη Νεολιθική εποχή, την εποχή του χαλκού και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνικής οργάνωσης των ανθρώπων στην εποχή του χαλκού και αιτιολογούν αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη Νεολιθική εποχή και το σήμερα. (Α)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Μέγεθος των ομάδων στην εποχή του χαλκού (έμφαση στην εμφάνιση των βασιλείων) (β) Λήψη αποφάσεων στις ομάδες ανθρώπων στην εποχή του χαλκού (έμφαση στο θεσμό της βασιλείας) (γ) Ιεραρχία στην εποχή του χαλκού (κοινωνικές τάξεις, φύλο) (δ) Σχέσεις ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες ανθρώπων στην εποχή του χαλκού (ε) Αλλαγές και συνέχειες στην κοινωνική οργάνωση ανάμεσα στη Νεολιθική εποχή, την εποχή του χαλκού και το σήμερα. Χρησιμοποιούν ορθά βασικές έννοιες περιεχομένου που σχετίζονται με την εποχή του χαλκού. (Z) Έννοιες Μετάλλευμα, μεταλλείο, μεταλλωρύχος, μέταλλο, τάλαντα χαλκού, μεταλλεία, ναυάγιο, ενάλια ανασκαφή, αμφορείς, αγγεία, εργαστήρια χαλκού, ερείπια, εμπόριο. 7

8 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Μυθολογία Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν στοιχεία μύθων που σχετίζονται με τις υπό μελέτη ιστορικές περιόδους. (Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Ο μύθος του Προμηθέα σε σχέση με την ανακάλυψη της φωτιάς από τους ανθρώπους. (β) Ο μύθος της θεάς Δήμητρας σε σχέση με την ανάπτυξη της γεωργίας. (γ) Ο μύθος του Οδυσσέα σχετικά με την ανάπτυξη της ναυσιπλοΐας και την αναζήτηση νέων προορισμών. (δ) Ο μύθος του μινώταυρου ή/και ο μύθος του Δαίδαλου και του Ίκαρου σε σχέση με το μινωικό πολιτισμό ή/και ο μύθος για τα Κυκλώπεια τείχη σε σχέση με το μυκηναϊκό πολιτισμό. (Οι ποιο πάνω μύθοι αναφέρονται ενδεικτικά. Ο/η εκπαιδευτικός έχει τη διακριτική ευχέρεια της επιλογής των μύθων που θα μελετηθούν). Εντοπίζουν βασικές διαφορές ανάμεσα στους μύθους και τις ιστορικές αναφορές. (Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Ρεαλιστικά και φανταστικά στοιχεία σε μύθους (β) Κοινά στοιχεία ανάμεσα σε μύθους και ιστορικές αναφορές για το ίδιο φαινόμενο, γεγονός, πρόσωπο κτλ. (γ) Σύνδεση μύθων με ιστορικά γεγονότα, πρόσωπα, φαινόμενα κτλ. 8

9 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Χρόνος, αλλαγή, συνέχεια (Α) Εντοπίζουν και σχολιάζουν αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα σε ιστορικές περιόδους. 1. Χαρακτηριστικά της ζωής των ανθρώπων τα οποία αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου. 2. Χαρακτηριστικά της ζωής των ανθρώπων τα οποία που παραμένουν τα ίδια με την πάροδο του χρόνου. 3. Τρόποι με τους οποίους συγκεκριμένες αλλαγές επηρεάζουν την ζωή των ανθρώπων. Αίτια- συνέπειες (Β) Εντοπίζουν αίτια και συνέπειες γεγονότων και αλλαγών. 1. Λόγοι (αίτια) για τους οποίους συγκεκριμένα γεγονότα και αλλαγές συμβαίνουν. 2. Αποτελέσματα (συνέπειες) συγκεκριμένων γεγονότων και αλλαγών. 3. Σχέσεις αιτιότητας ανάμεσα σε συγκεκριμένα γεγονότα και αλλαγές. 4. Διάκριση ανάμεσα σε εκούσιες και ακούσιες συνέπειες. Ιστορική ενσυναίσθηση (Γ) Εισηγούνται λόγους για συγκεκριμένες συμπεριφορές, πρακτικές και θεσμούς του παρελθόντος. 1. Λόγοι για τους οποίους πρόσωπα ή ομάδες ανθρώπων συμπεριφέρονται με συγκεκριμένους τρόπους. 2. Λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι έχουν συγκεκριμένους θεσμούς και πρακτικές. 3. Λόγοι για τους οποίους κάποιοι θεσμοί και πρακτικές του παρελθόντος δεν υπάρχουν ή είναι διαφορετικοί σήμερα. Περιγράφουν τις ιδέες και αντιλήψεις 1. Ιδέες και αντιλήψεις των ανθρώπων στο παρελθόν για συγκεκριμένα θέματα 9

10 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ των ανθρώπων στο παρελθόν. 2. Διαφορές ανάμεσα στις ιδέες και αντιλήψεις των ανθρώπων στο παρελθόν και στη σημερινή εποχή για συγκεκριμένα θέματα. Πηγές-ιστορικές αναφορές (Δ) Συγκρίνουν διαφορετικές αναπαραστάσεις του ίδιου γεγονότος/ προσώπου/ φαινομένου. 1. Κοινές πληροφορίες που εντοπίζονται σε διαφορετικές αναπαραστάσεις (ιστορικές αναφορές) ενός γεγονότος/ προσώπου/ φαινομένου. 2. Διαφορετικές πληροφορίες που εντοπίζονται σε διαφορετικές αναπαραστάσεις (ιστορικές αναφορές) ενός γεγονότος/ προσώπου/ φαινομένου. 3. Ομοιότητες και διαφορές στις αναπαραστάσεις που παράγουν τα παιδιά. 4. Διαφορετικοί βαθμοί βεβαιότητας για πληροφορίες που εντοπίζονται σε αναπαραστάσεις. Σημαντικότητα (Ε) Συγκρίνουν τη σημαντικότητα γεγονότων, προσώπων, αντικειμένων, αλλαγών, αιτιών, συνεπειών. 1. Ιεράρχηση γεγονότων, προσώπων, αντικειμένων, αλλαγών, αιτιών, συνεπειών ως προς τη σημαντικότητά τους (αιτιολόγηση) 2. Μεταβολές στη σημαντικότητα γεγονότων, προσώπων, αντικειμένων, αλλαγών, αιτιών, συνεπειών με την πάροδο του χρόνου. Ιστορική διερεύνηση (τεκμήρια) (Στ) Θέτουν και απαντούν ιστορικά ερωτήματα εντοπίζοντας τεκμήρια σε πηγές. 1. Σημαντικά ερωτήματα για ένα συγκεκριμένο γεγονός, φαινόμενο, πρόσωπο. 2. Πηγές που δίνουν πληροφορίες (τεκμήρια) οι οποίες απαντούν το ερώτημά μας. 3. Πληροφορίες (τεκμήρια) που παίρνουμε σχετικά με το ερώτημά μας από τις πηγές. 4. Ομοιότητες και διαφορές στα αποτελέσματα των ιστορικών διερευνήσεων των παιδιών. 5. Βαθμός βεβαιότητας για την απάντηση στο ερώτημα, η οποία προκύπτει από τις πηγές. (στα πιο πάνω όπου υπάρχει δυνατότητα και προστιθέμενη αξία γίνεται χρήση των ΤΠΕ) 10

11 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Οργάνωση- επικοινωνία (Ζ) Παρουσιάζουν την ιστορική τους γνώση και τα αποτελέσματα των διερευνήσεών τους με διάφορους τρόπους. 1. Παραγωγή γραπτών και προφορικών ιστορικών αναφορών. 2. Τροποποίηση γραπτών ιστορικών αναφορών ώστε να συμπεριλαμβάνουν τα αποτελέσματα ιστορικών διερευνήσεων (π.χ. κείμενο σχολικού εγχειριδίου, κείμενο για το θέμα υπό μελέτη). 3. Κατασκευή/συμπλήρωση διαγραμμάτων. 4. Συμπλήρωση χάρτη. 5. Υπόδηση ρόλων. (στα πιο πάνω όπου υπάρχει δυνατότητα και προστιθέμενη αξία γίνεται χρήση των ΤΠΕ) Χρησιμοποιούν βασικούς ιστορικούς και χρονολογικούς όρους και συμβάσεις. 1. Λεξιλόγιο που υποδηλοί διαφορετικούς βαθμούς βεβαιότητας (π.χ. αποκλείεται, δεν υπάρχουν ενδείξεις, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις, όλες οι ενδείξεις δείχνουν, πιθανόν, μάλλον, σίγουρα). 2. Λεξιλόγιο που σχετίζεται με τις ιστορικές περιόδους και τα θέματα υπό μελέτη (βλ. έννοιες περιεχομένου στους δείκτες επιτυχίας και επάρκειας για κάθε περίοδο). 3. Λεξιλόγιο που σχετίζεται με την ιστορική διερεύνηση (π.χ. πηγές, τεκμήρια, αίτια, συνέπειες). Τεκμηριώνουν τα αποτελέσματα των διερευνήσεών τους με αναφορά στις πηγές τους. 1. Πηγές που στηρίζουν τα αποτελέσματα ιστορικών διερευνήσεων κατά την παρουσίασή/ συζήτησή τους. 11

12 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Εισαγωγικό σημείωμα Βασικός σκοπός της διδασκαλίας της Ιστορίας είναι η ανάπτυξη του Ιστορικού Γραμματισμού. Με την ανάπτυξη του ιστορικού γραμματισμού στοχεύουμε να βοηθήσουμε τους μαθητές και τις μαθήτριες να κατανοήσουν τον κόσμο μέσα από τη μελέτη του παρελθόντος και της σχέσης του με το παρόν και το μέλλον. Η ανάπτυξη του ιστορικού γραμματισμού επιδιώκεται μέσα από την παράλληλη ανάπτυξη: α) γνώσης περιεχομένου (τι συνέβη στο παρελθόν), και β) ιστορικής επιστημολογικής κατανόησης (πώς μαθαίνουμε για το παρελθόν, οι μέθοδοι και διαδικασίες της επιστήμης της Ιστορίας, οι μορφές της ιστορικής γνώσης αλλά και τα όριά της). Οι μαθητές και οι μαθήτριές μας θα εξέλθουν του εκπαιδευτικού συστήματος εξακολουθώντας να αγνοούν μεγάλο μέρος του περιεχομένου της Ιστορίας (γνώση γεγονότων, προσωπικοτήτων κ.λπ.). Όμως, ακόμη και οι επαγγελματίες ιστορικοί δεν είναι σε θέση να κατακτήσουν το σύνολο της γνώσης που έχει παραχθεί από την επιστήμη της Ιστορίας σχετικά με το παρελθόν. Επιπλέον, δεν υπάρχει καμιά εγγύηση ότι η απλή γνώση των γεγονότων του παρελθόντος παρέχει, από μόνη της, τη δυνατότητα σύνδεσης των γεγονότων αυτών με το παρόν και με τα όσα συμβαίνουν σε αυτό, ώστε να τα νοηματοδοτήσει. Αυτό όμως για το οποίο μπορούμε να είμαστε βέβαιοι και βέβαιες είναι το εξής: αν οι μαθητές και οι μαθήτριές μας εξοικειωθούν από νωρίς με την ιστορική αναζήτηση (την ιστορική σκέψη, τις λογικές και τις μεθόδους της επιστήμης της Ιστορίας), δεν θα παραμένουν αβοήθητοι μπροστά στις πολλαπλές και αντικρουόμενες ιστορίες που θα συναντούν καθημερινά αντίθετα, θα είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τα εργαλεία που τους προσφέρει η επιστήμη της Ιστορίας για να αναζητούν απαντήσεις στα νέα ερωτήματα που διαρκώς θα προκύπτουν. Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν υποβαθμίζει τη σημασία που έχει η ανάπτυξη της γνώσης περιεχομένου, η οποία είναι απαραίτητη για την ιστορική κατανόηση. Είναι προφανές ότι οι μαθητές και οι μαθήτριες δεν μπορούν να μάθουν Ιστορία χωρίς να μάθουν για το παρελθόν και για τις ερμηνείες σχετικά με το τι συνέβη σε αυτό. Τα παιδιά θα πρέπει να είναι σε θέση να τοποθετούν τον εαυτό τους μέσα στον χρόνο (να προσανατολίζονται στον χρόνο), ώστε να μπορούν να αντιλαμβάνονται το παρόν και το μέλλον τους μέσα από το συγκείμενο του παρελθόντος. Για το πετύχουμε αυτό, η απλή γνώση των γεγονότων του παρελθόντος δεν αρκεί. Τα παιδιά χρειάζονται ένα παρελθόν, το οποίο να μπορούν να χρησιμοποιήσουν, δηλαδή ένα παρελθόν το οποίο να μπορούν να θυμούνται (αλλά και ένα παρελθόν το οποίο να αξίζει να θυμούνται). Οι δείκτες επιτυχίας και επάρκειας που ακολουθούν επιδιώκουν τον συνδυασμό των πιο πάνω. Για τον λόγο αυτό σε κάθε δείκτη επιτυχίας για την γνώση περιεχομένου (και τους δείκτες επάρκειας που τον συνοδεύουν) αντιστοιχούν δείκτες επιτυχίας και επάρκειας επιστημολογικής κατανόησης οι οποίοι πληροφορούν τον/την εκπαιδευτικό για το ποια πτυχή της επιστημολογικής κατανόησης της Ιστορίας (και πώς) θα πρέπει να αναπτυχθεί παράλληλα με τη συγκεκριμένη γνώση περιεχομένου. 1

13 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΝΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Γεωμετρική Εποχή (12 ος αιώνας π.χ. - 8 ος αιώνας π.χ.) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν βασικές αλλαγές και συνέχειες στον τρόπο ζωής των ανθρώπων από την Παλαιολιθική εποχή μέχρι την Ελληνιστική εποχή και το σήμερα. (Α) (Ε) (Ζ) * (α) Αλλαγές και συνέχειες στη μετακίνηση και εγκατάσταση των ανθρώπων (λόγοι μετακίνησης, χώροι εγκατάστασης, αρχιτεκτονική) (β) Αλλαγές και συνέχειες στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων ( ένδυση, τεχνολογία, ασχολίες) (γ) Αλλαγές και συνέχειες στις ιδέες των ανθρώπων (ιδέες και αντιλήψεις, έκφραση ιδεών) (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην κοινωνική οργάνωση (μέγεθος ομάδων ανθρώπων, οργάνωση ομάδων ανθρώπων, πολιτεύματα, σχέσεις μεταξύ ομάδων ανθρώπων). Αναφέρουν τους λόγους και τους τρόπους μετακίνησης προς και εντός της Κύπρου και του ελληνικού χώρου στη Γεωμετρική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την εποχή του χαλκού και το σήμερα. (Α) (Β) (Δ) (Ε) (ΣΤ) (Ζ) (α) Λόγοι μετακίνησης προς την Κύπρο κατά τη Γεωμετρική εποχή (ελληνικά φύλα, Φοίνικες). (β) Ενδείξεις αποικισμού από ελληνικά φύλα (γ) Ενδείξεις αποικισμού από Φοίνικες (δ) Αίτια και συνέπειες ελληνικών αποικισμών (ε) Μέσα μετακίνησης στη Γεωμετρική εποχή (στ) Αλλαγές και συνέχειες στη μετακίνηση ανάμεσα στην εποχή του χαλκού, τη Γεωμετρική εποχή και το σήμερα. * Η κωδικοποίηση αντιστοιχεί στους δείκτες επάρκειας και επιτυχίας για την επιστημολογική κατανόηση (βλ. σελ ). 2

14 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Αναφέρουν τους λόγους επιλογής χώρων για μόνιμη εγκατάσταση και βασικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής στη Γεωμετρική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την εποχή του χαλκού και το σήμερα. (Α) (Β) (Δ) (Ε) (ΣΤ) (Ζ) (α) Επιλογή χώρων εγκατάστασης στη Γεωμετρική εποχή (β) Οικισμοί Γεωμετρικής εποχής (υλικά, αρχιτεκτονική) στην Κύπρο (γ) Οικισμοί της Κύπρου και οικισμοί σε άλλα μέρη του κόσμου. (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην εγκατάσταση ανάμεσα στην εποχή του χαλκού, τη Γεωμετρική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν τα βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των ανθρώπων στη Γεωμετρική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την εποχή του χαλκού και το σήμερα. (Α) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Ενδυμασία στη Γεωμετρική εποχή, χρησιμότητα και μόδα. (β) Υλικά που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι τη Γεωμετρική εποχή (έμφαση στη χρήση σιδήρου για την κατασκευή εργαλείων, όπλων κλπ) (γ) Εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι στη Γεωμετρική εποχή (δ) Ασχολίες των ανθρώπων στη Γεωμετρική εποχή (έμφαση στις ασχολίες των ανθρώπων στις πόλεις με λιμάνια) (ε) Αλλαγές και συνέχειες στην καθημερινή ζωή ανάμεσα στην εποχή του χαλκού, τη Γεωμετρική εποχή και το σήμερα (στ) Ομηρικά έπη ως αναφορές για την καθημερινή ζωή στη Γεωμετρική εποχή. Αναφέρουν τις κύριες αντιλήψεις των ανθρώπων της Γεωμετρικής εποχής και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την εποχή του χαλκού και το σήμερα. (Α) (Γ) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Θέματα που απασχολούσαν τους ανθρώπους της Γεωμετρικής εποχής (β) Θρησκευτικές δοξασίες (γ) Τρόποι έκφρασης των ανθρώπων της Γεωμετρικής εποχής (έμφαση στην ανάπτυξη της γραφής, φοινικικό αλφάβητο, ελληνικό αλφάβητο, κυπροσυλλαβική γραφή, άλλα δείγματα γραφής, αναπαραστάσεις στα αγγεία, λατρευτικοί χώροι) (δ) Ταφικές συνήθειες (ε) Αλλαγές και συνέχειες στις αντιλήψεις των ανθρώπων ανάμεσα στην εποχή του χαλκού, τη Γεωμετρική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνικής οργάνωσης των ανθρώπων στη Γεωμετρική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την (α) Μέγεθος ομάδων στη γεωμετρική εποχή (έμφαση στην ίδρυση βασιλείων) (β) Λήψη αποφάσεων στις ομάδες ανθρώπων στη γεωμετρική εποχή (έμφαση στο θεσμό της βασιλείας) (γ) Σχέσεις ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες ανθρώπων στη γεωμετρική εποχή (έμφαση στην 3

15 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ εποχή του χαλκού και το σήμερα. (Α) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) ανάμιξη των πληθυσμών της Μεσογείου εξαιτίας των μετακινήσεων) (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην κοινωνική οργάνωση ανάμεσα στην εποχή του χαλκού, τη Γεωμετρική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν συνέπειες της παρουσίας Ελλήνων και Φοινίκων στην Κύπρο. (Β) Χρησιμοποιούν ορθά βασικές έννοιες περιεχομένου που σχετίζονται με τη Γεωμετρική εποχή. (Ζ) (α) Ίδρυση νέων βασιλείων στην Κύπρο (β) Ανάπτυξη εμπορίου (γ) Ανάμιξη διαφορετικών πολιτισμών Έννοιες Μετακίνηση, άποικος, αποικία, αποικισμός, μητρόπολη, πόλεις, βασίλειο, κριτήρια, εύφορο έδαφος, κλίμα, παράλια, λιμάνι, εμπόριο, ιερά, εύρημα, τεκμήριο, πηγή, αναπαράσταση, ερμηνεία. Αρχαϊκή Εποχή (8 ος αιώνας π.χ. - 5 Ος αιώνας π.χ.) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Περιγράφουν τους λόγους επιλογής χώρων για μόνιμη εγκατάσταση και βασικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής στην Αρχαϊκή εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη Γεωμετρική εποχή και το σήμερα. (Α) (Β) (Δ) (Ε) (ΣΤ) (Ζ) (α) Επιλογή χώρων εγκατάστασης στην Αρχαϊκή εποχή (έμφαση στους ελληνικούς αποικισμούς) (β) Οικισμοί Αρχαϊκής εποχή στην Κύπρο (γ) Οικισμοί σε άλλα μέρη του κόσμου (δ) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στη Γεωμετρική εποχή, την Αρχαϊκή εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν τα βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των ανθρώπων στην Αρχαϊκή εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη Γεωμετρική (α) Καθημερινή ζωή στην Αρχαϊκή εποχή με έμφαση στην Κύπρο, την Αθήνα και τη Σπάρτη (β) Ενδυμασία στην Αρχαϊκή εποχή, χρησιμότητα και μόδα (γ) Υλικά που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι την Αρχαϊκή εποχή (δ) Εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι την Αρχαϊκή εποχή 4

16 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ εποχή και το σήμερα. (Α) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (ε) Ασχολίες των ανθρώπων στην Αρχαϊκή εποχή (στ) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στη Γεωμετρική εποχή, την Αρχαϊκή εποχή και το σήμερα. Σχολιάζουν τη σημαντικότητα της Σαλαμίνας κατά την Αρχαϊκή εποχή και κατά τη σημερινή εποχή. (Ε) (ΣΤ) (Ζ) (α) Ενδείξεις του πλούτου και της στρατιωτικής δύναμης της πόλης της Σαλαμίνας (β) Κοπή νομισμάτων (γ) Λόγοι σημαντικότητας της Σαλαμίνας στην Αρχαϊκή εποχή (δ) Λόγοι σημαντικότητας της Σαλαμίνας σήμερα. Αναφέρουν τις κύριες αντιλήψεις των ανθρώπων της Αρχαϊκής εποχής και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη Γεωμετρική εποχή και το σήμερα. (Α) (Γ) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Θέματα που απασχολούσαν τους ανθρώπους της Αρχαϊκής εποχής (β) Θρησκευτικές δοξασίες (γ) Τρόποι έκφρασης των ανθρώπων στην Αρχαϊκή εποχή (γραφή, τέχνες, λατρευτικές συνήθειες, ιερά, μαντεία, θέατρα, ολυμπιακοί αγώνες, επιστήμες) (δ) Ταφικές συνήθειες στην Αρχαϊκή εποχή (ε) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στη Γεωμετρική εποχή, την Αρχαϊκή εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνικής οργάνωσης στην Αρχαϊκή εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη Γεωμετρική εποχή και το σήμερα. (Α) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Μέγεθος ομάδων στην Αρχαϊκή εποχή (έμφαση στη δημιουργία αυτοκρατοριών) (β) Λήψη αποφάσεων στις ομάδες ανθρώπων στην Αρχαϊκή εποχή (έμφαση στην εμφάνιση διάφορων πολιτικών συστημάτων όπως αριστοκρατία, ολιγαρχία, τυραννία, δημοκρατία) (γ) Σχέσεις ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες ανθρώπων στην Αρχαϊκή εποχή (έμφαση στις κατακτήσεις νέων εδαφών από δυνάμεις της εποχής, ενδείξεις για διαδοχικές κατακτήσεις της Κύπρου από τους Ασσυρίους, Αιγυπτίους και Πέρσες, ανάμιξη των πολιτισμών εξαιτίας των μετακινήσεων και κατακτήσεων) (δ) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στη Γεωμετρική εποχή, την Αρχαϊκή εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν τα κυριότερα γεγονότα και σχολιάζουν τις αιτίες και τις συνέπειες της σύγκρουσης ανάμεσα στις ελληνικές πόλεις και τους Πέρσες (περσικοί πόλεμοι) (ΣΤ) (Ζ) (α) Χαρακτηριστικά του περσικού κράτους (β) Αίτια και συνέπειες περσικών πολέμων (γ) Σημαντικότερα γεγονότα (Μαραθώνας, Θερμοπύλες, Σαλαμίνα, Πλαταιές) 5

17 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Αναφέρουν τα κυριότερα γεγονότα και σχολιάζουν τις αιτίες και συνέπειες της αντίδρασης των κυπριακών βασιλείων στην περσική κυριαρχία. (Β) (Γ) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Επέκταση περσικής κυριαρχίας στην Κύπρο (β) Διαφορές στη στάση κυπριακών βασιλείων απέναντι στην περσική κυριαρχία (γ) Αίτια και συνέπειες της αντίδρασης ενάντια στους Πέρσες (έμφαση στην επανάσταση του Ονήσιλου) Χρησιμοποιούν ορθά βασικές έννοιες περιεχομένου που σχετίζονται με την Αρχαϊκή εποχή. (Ζ) Έννοιες Μετακίνηση, εμπόριο, αποικίες, μητροπόλεις, συγκρούσεις, αύξηση πληθυσμού, κατακτήσεις, έλλειψη τροφής, ξυλεία, μέταλλα, δρόμοι ξηράς, θαλάσσιοι δρόμοι, κριτήρια, τείχη, ανάκτορο, ιερό, οικία, Σπαρτιάτες, είλωτες, περίοικοι, Αθηναίοι, δούλοι, μέτοικοι, θρησκεία, τέχνη, ταφικά έθιμα, ιερά, μαντεία, θέατρα, ολυμπιακοί αγώνες, επιστήμες, αριστοκρατία, ολιγαρχία, τυραννία, δημοκρατία, επανάσταση, φόροι, σύμμαχοι, αντίπαλοι, έκβαση αγώνα, παράταξη, αρχηγοί ομάδων, μάχη, αυτοκρατορία, βασίλειο. Κλασική Εποχή (5 ος αιώνας π.χ. 4 ος αιώνας π.χ.) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν τα βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των ανθρώπων στην Κλασική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Αρχαϊκή εποχή και το σήμερα. (Α) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Καθημερινή ζωή στην Κύπρο, στην Αθήνα και σε άλλες περιοχές της γης (β) Ενδυμασία και διατροφή στην Κλασική εποχή (γ) Συμπόσια (δ) Ασχολίες των ανθρώπων την Κλασική εποχή (άντρες, γυναίκες, παιδιά, μέτοικοι, δούλοι) (ε) Εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι την Κλασική εποχή (στ) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στην Αρχαϊκή εποχή, την Κλασική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν τις κύριες αντιλήψεις των ανθρώπων της Κλασικής εποχής και (α) Θέματα που απασχολούσαν τους ανθρώπους της Κλασικής εποχής (β) Θρησκευτικές δοξασίες (θεοί του Ολύμπου, Κύπρος: Συνύπαρξη θεών του Ολύμπου με φοινικικές 6

18 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Αρχαϊκή εποχή και το σήμερα. (Α) (Γ) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) και αιγυπτιακές θεότητες, ναοί, τελετές) (γ) Τρόποι έκφρασης των ανθρώπων στην Κλασική εποχή (έμφαση σε αντιπροσωπευτικά δείγματα της αρχιτεκτονικής, πλαστικής, αγγειοπλαστικής, γλυπτικής, κεραμικής, μικροτεχνίας της Κλασικής εποχής, σπουδαίοι φιλόσοφοι, ιστορικοί, δραματικοί ποιητές της εποχής, ρόλος του βασιλιά Ευαγόρα στην ανάπτυξη των γραμμάτων και τεχνών στην Κύπρο) (δ) Ταφικές συνήθειες (ε) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στην Αρχαϊκή εποχή, την Κλασική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνικής οργάνωσης των ανθρώπων στην Κλασική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Αρχαϊκή εποχή και το σήμερα. (Α) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Μέγεθος ομάδων στην Κλασική εποχή (δημιουργία αυτοκρατορίας Μ. Αλεξάνδρου, ρόλος Μ. Αλεξάνδρου στη δημιουργία της αυτοκρατορίας, ένταξη της Κύπρου στο κράτος του Μ. Αλεξάνδρου) (β) Λήψη αποφάσεων στις ομάδες ανθρώπων στην Κλασική εποχή (έμφαση στην έννοια της δημοκρατίας στη συγκεκριμένη εποχή και στους δημοκρατικούς θεσμούς) (γ) Ιεραρχία στην κλασική εποχή (κοινωνικές τάξεις, ρόλος δούλων στη δημιουργία λαμπρών μνημείων, φύλο) (δ) Σχέσεις ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες ανθρώπων στην Κλασική εποχή (κατακτήσεις νέων εδαφών, ενδείξεις για ανάμιξη πολιτισμών εξαιτίας των κατακτήσεων, εμφύλιος πόλεμος: διαμάχη ανάμεσα σε Αθήνα και Σπάρτη, συνεργασίες/συμμαχίες ανάμεσα σε πόλεις) (ε) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στην Αρχαϊκή εποχή, την Κλασική εποχή και το σήμερα. Να αξιολογούν την πολιτική δράση του βασιλιάς της Σαλαμίνας Ευαγόρα. (Γ) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Συνένωση κυπριακών πόλεων (β) Σχέσεις με Αθήνα, Σπάρτη και Πέρσες (γ) Οικονομική ανάπτυξη, τείχη, στόλος (δ) Κυπριακός πόλεμος, συνθήκη ειρήνης με Πέρσες (ε) Διαφορετικές ερμηνείες για τον Ευαγόρα από αρχαίους ιστορικούς. Αιτιολογούν γιατί ο 5 ος αιώνας π.χ. ονομάστηκε «χρυσός αιώνας». (Ε) (ΣΤ) (Ζ) (α) Παράγοντες που οδήγησαν την Αθήνα στη μεγάλη της ακμή (β) Σημαντικότητα του κλασικού ελληνικού πολιτισμού για το σύγχρονο δυτικό πολιτισμό. Χρησιμοποιούν ορθά βασικές έννοιες του περιεχομένου που σχετίζονται με την Έννοιες Χώρος, χρόνος, αιτία, αφορμή, πολίτευμα, συμμαχία, σύστημα, οργάνωση, ηγεμονία, τέχνη, 7

19 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Κλασική εποχή. (Ζ) πολιτισμός, χρυσός αιώνας, κλασικό, μέτοικοι, δούλοι, αθηναίοι πολίτες, εκκλησία του δήμου, στρατηγοί, βουλευτές, εμφύλιος πόλεμος, εκστρατεία. Ελληνιστική Εποχή (4 ος αιώνας π.χ. 2 ος αιώνας π.χ.) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν τα βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των ανθρώπων στην Ελληνιστική εποχή και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Κλασική εποχή και το σήμερα. (Α) (Δ) ΣΤ) (Ζ) (α) Ενδυμασία και διατροφή στην ελληνιστική εποχή (β) Υλικά που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι την Ελληνιστική εποχή (έμφαση στο φυσικό πλούτο της Κύπρου) (γ) Εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι την Ελληνιστική εποχή (δ) Ασχολίες των ανθρώπων στην Ελληνιστική εποχή (ε) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στην Κλασική εποχή, την Ελληνιστική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν τις κύριες αντιλήψεις των ανθρώπων της ελληνιστικής εποχής και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Κλασική εποχή και το σήμερα. (Α) (Γ) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Θέματα που απασχολούσαν τους ανθρώπους της ελληνιστικής εποχής (β) Θρησκευτικές δοξασίες (γ) Τρόποι έκφρασης των ανθρώπων της ελληνιστικής εποχής (διάδοση της ελληνικής γλώσσας στα κράτη των διαδόχων του μεγάλου Αλεξάνδρου, Ζήνων ο Κιτιευς, ανάπτυξη επιστημών, καλλιτεχνικά δημιουργήματα της εποχής, ανάπτυξη θεάτρου, δημιουργία μεγάλων βιβλιοθηκών, πόλεις εστίες πολιτισμού π.χ Αλεξάνδρεια) (δ) Ταφικές συνήθειες (τάφοι των Βασιλέων) (ε) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στην Κλασική εποχή, την Ελληνιστική εποχή και το σήμερα. Αναφέρουν βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνικής οργάνωσης των ανθρώπων στην Ελληνιστική εποχή και αιτιολογούν (α) Μέγεθος ομάδων στην Ελληνιστική εποχή (χωρισμός αυτοκρατορίας Μ. Αλεξάνδρου σε κράτη, ένταξη της Κύπρου στο βασίλειο της Αιγύπτου) (β) Λήψη αποφάσεων στην Ελληνιστική εποχή (έμφαση στην κατάργηση των κυπριακών βασιλείων, 8

20 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την Κλασική εποχή και το σήμερα. (Α) (Δ) (ΣΤ) (Ζ) Χρησιμοποιούν ορθά βασικές έννοιες περιεχομένου που σχετίζονται με την ελληνιστική εποχή. (Ζ) στρατηγός στη διοίκηση της Κύπρου, δημιουργία κοινών, δημιουργία γυμνασίων) (γ) Σχέσεις ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες ανθρώπων στην ελληνιστική εποχή (ανάμιξη πολιτισμών εξαιτίας των κατακτήσεων, ανταλλαγή αγαθών και ιδεών) (δ) Αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα στην Κλασική εποχή, την Ελληνιστική εποχή και το σήμερα. Έννοιες Διάδοχοι, διαδοχή, διάσπαση, Πτολεμαίοι, κυπριακά βασίλεια, κοινά, φυσικός πλούτος, ναυάγιο, επιγραφές, ναυπηγεία, εμπορικά πλοία, γυμνάσια, στωικός φιλόσοφος, Ρωμαίοι επαγγέλματα της εποχής όπως: καραβομαραγκοί, αρχιτέκτονες, οικοδόμοι, χαλκουργοί, αργυροχόοι, τοξουργοί, μυροχόοι, αγγειοπλάστες, ψαράδες, ναυτικοί, κυνηγοί, στρατιωτικοί, ιερείς. Μυθολογία/θρύλοι/παραδόσεις Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν στοιχεία μύθων/θρύλων/παραδόσεων που σχετίζονται με τις υπό μελέτη ιστορικές περιόδους. (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Ο μύθος του Τρωικού πολέμου σε σχέση με τη δημιουργία νέων βασιλείων στην Κύπρο. (β) Η Αργοναυτική Εκστρατεία σε σχέση με τους αποικισμούς νέων περιοχών (γ) Οι μύθοι για τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου (δ) Θρύλοι και παραδόσεις για το Μ. Αλέξανδρο, τον Ονήσιλο κλπ (Οι ποιο πάνω μύθοι/θρύλοι αναφέρονται ενδεικτικά. Ο/η εκπαιδευτικός έχει τη διακριτική ευχέρεια της επιλογής των μύθων/θρύλων που θα μελετηθούν). Εντοπίζουν βασικές διαφορές ανάμεσα στους μύθους/θρύλους/παραδόσεις και τις ιστορικές αναφορές. (Δ) (ΣΤ) (Ζ) (α) Ρεαλιστικά και φανταστικά στοιχεία σε μύθους/θρύλους/παραδόσεις (β) Κοινά στοιχεία ανάμεσα σε μύθους/θρύλους/παραδόσεις και ιστορικές αναφορές για το ίδιο φαινόμενο, γεγονός, πρόσωπο κλπ (γ) Σύνδεση μύθων/θρύλων/παραδόσεων με ιστορικά γεγονότα, πρόσωπα, φαινόμενα κλπ. 9

21 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Χρόνος, αλλαγή, συνέχεια (Α) Εντοπίζουν και σχολιάζουν αλλαγές και συνέχειες ανάμεσα σε ιστορικές περιόδους. 1. Χαρακτηριστικά της ζωής των ανθρώπων τα οποία αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου. 2. Χαρακτηριστικά της ζωής των ανθρώπων τα οποία που παραμένουν τα ίδια με την πάροδο του χρόνου. 3. Τρόποι με τους οποίους συγκεκριμένες αλλαγές επηρεάζουν την ζωή των ανθρώπων. Αίτια- συνέπειες (Β) Εντοπίζουν αίτια και συνέπειες γεγονότων και αλλαγών. 1. Λόγοι (αίτια) για τους οποίους συγκεκριμένα γεγονότα και αλλαγές συμβαίνουν. 2. Αποτελέσματα (συνέπειες) συγκεκριμένων γεγονότων και αλλαγών. 3. Σχέσεις αιτιότητας ανάμεσα σε συγκεκριμένα γεγονότα και αλλαγές. 4. Διάκριση ανάμεσα σε εκούσιες και ακούσιες συνέπειες. Ιστορική ενσυναίσθηση (Γ) Εισηγούνται λόγους για συγκεκριμένες συμπεριφορές, πρακτικές και θεσμούς του παρελθόντος. 1. Λόγοι για τους οποίους πρόσωπα ή ομάδες ανθρώπων συμπεριφέρονται με συγκεκριμένους τρόπους. 2. Λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι έχουν συγκεκριμένους θεσμούς και πρακτικές. 3. Λόγοι για τους οποίους κάποιοι θεσμοί και πρακτικές του παρελθόντος δεν υπάρχουν ή είναι διαφορετικοί σήμερα. Περιγράφουν τις ιδέες και αντιλήψεις των ανθρώπων στο παρελθόν. 1. Ιδέες και αντιλήψεις των ανθρώπων στο παρελθόν για συγκεκριμένα θέματα 2. Διαφορές ανάμεσα στις ιδέες και αντιλήψεις των ανθρώπων στο παρελθόν και στη σημερινή εποχή για συγκεκριμένα θέματα. 10

22 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πηγές-ιστορικές αναφορές (Δ) Συγκρίνουν διαφορετικές αναπαραστάσεις του ίδιου γεγονότος/ προσώπου/ φαινομένου. 1. Κοινές πληροφορίες που εντοπίζονται σε διαφορετικές αναπαραστάσεις (ιστορικές αναφορές) ενός γεγονότος/ προσώπου/ φαινομένου. 2. Διαφορετικές πληροφορίες που εντοπίζονται σε διαφορετικές αναπαραστάσεις (ιστορικές αναφορές) ενός γεγονότος/ προσώπου/ φαινομένου. 3. Ομοιότητες και διαφορές στις αναπαραστάσεις που παράγουν τα παιδιά. 4. Διαφορετικοί βαθμοί βεβαιότητας για πληροφορίες που εντοπίζονται σε αναπαραστάσεις. Σημαντικότητα (Ε) Συγκρίνουν τη σημαντικότητα γεγονότων, προσώπων, αντικειμένων, αλλαγών, αιτιών, συνεπειών. 1. Ιεράρχηση γεγονότων, προσώπων, αντικειμένων, αλλαγών, αιτιών, συνεπειών ως προς τη σημαντικότητά τους (αιτιολόγηση) 2. Μεταβολές στη σημαντικότητα γεγονότων, προσώπων, αντικειμένων, αλλαγών, αιτιών, συνεπειών με την πάροδο του χρόνου. Ιστορική διερεύνηση (τεκμήρια) (Στ) Θέτουν και απαντούν ιστορικά ερωτήματα εντοπίζοντας τεκμήρια σε πηγές. 1. Σημαντικά ερωτήματα για ένα συγκεκριμένο γεγονός, φαινόμενο, πρόσωπο. 2. Πηγές που δίνουν πληροφορίες (τεκμήρια) οι οποίες απαντούν το ερώτημά μας. 3. Πληροφορίες (τεκμήρια) που παίρνουμε σχετικά με το ερώτημά μας από τις πηγές. 4. Ομοιότητες και διαφορές στα αποτελέσματα των ιστορικών διερευνήσεων των παιδιών. 5. Βαθμός βεβαιότητας για την απάντηση στο ερώτημα, η οποία προκύπτει από τις πηγές. (στα πιο πάνω όπου υπάρχει δυνατότητα και προστιθέμενη αξία γίνεται χρήση των ΤΠΕ) Οργάνωση- επικοινωνία (Ζ) Παρουσιάζουν την ιστορική τους γνώση και τα αποτελέσματα των διερευνήσεών τους με διάφορους τρόπους. 1. Παραγωγή γραπτών και προφορικών ιστορικών αναφορών. 2. Τροποποίηση γραπτών ιστορικών αναφορών ώστε να συμπεριλαμβάνουν τα αποτελέσματα ιστορικών διερευνήσεων (π.χ. κείμενο σχολικού εγχειριδίου, κείμενο για το θέμα υπό μελέτη). 11

23 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 3. Κατασκευή/συμπλήρωση διαγραμμάτων. 4. Συμπλήρωση χάρτη. 5. Υπόδηση ρόλων. (στα πιο πάνω όπου υπάρχει δυνατότητα και προστιθέμενη αξία γίνεται χρήση των ΤΠΕ) Χρησιμοποιούν βασικούς ιστορικούς και χρονολογικούς όρους και συμβάσεις. 1. Λεξιλόγιο που υποδηλοί διαφορετικούς βαθμούς βεβαιότητας (π.χ. αποκλείεται, δεν υπάρχουν ενδείξεις, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις, όλες οι ενδείξεις δείχνουν, πιθανόν, μάλλον, σίγουρα). 2. Λεξιλόγιο που σχετίζεται με τις ιστορικές περιόδους και τα θέματα υπό μελέτη (βλ. έννοιες περιεχομένου στους δείκτες επιτυχίας και επάρκειας για κάθε περίοδο). 3. Λεξιλόγιο που σχετίζεται με την ιστορική διερεύνηση (π.χ. πηγές, τεκμήρια, αίτια, συνέπειες). Τεκμηριώνουν τα αποτελέσματα των διερευνήσεών τους με αναφορά στις πηγές τους. 1. Πηγές που στηρίζουν τα αποτελέσματα ιστορικών διερευνήσεων κατά την παρουσίασή/ συζήτησή τους. 12

24 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Εισαγωγικό σημείωμα Βασικός σκοπός της διδασκαλίας της Ιστορίας είναι η ανάπτυξη του Ιστορικού Γραμματισμού. Με την ανάπτυξη του ιστορικού γραμματισμού στοχεύουμε να βοηθήσουμε τους μαθητές και τις μαθήτριες να κατανοήσουν τον κόσμο μέσα από τη μελέτη του παρελθόντος και της σχέσης του με το παρόν και το μέλλον. Η ανάπτυξη του ιστορικού γραμματισμού επιδιώκεται μέσα από την παράλληλη ανάπτυξη: α) γνώσης περιεχομένου (τι συνέβη στο παρελθόν), και β) ιστορικής επιστημολογικής κατανόησης (πώς μαθαίνουμε για το παρελθόν, οι μέθοδοι και διαδικασίες της επιστήμης της Ιστορίας, οι μορφές της ιστορικής γνώσης αλλά και τα όριά της). Οι μαθητές και οι μαθήτριές μας θα εξέλθουν του εκπαιδευτικού συστήματος εξακολουθώντας να αγνοούν μεγάλο μέρος του περιεχομένου της Ιστορίας (γνώση γεγονότων, προσωπικοτήτων κ.λπ.). Όμως, ακόμη και οι επαγγελματίες ιστορικοί δεν είναι σε θέση να κατακτήσουν το σύνολο της γνώσης που έχει παραχθεί από την επιστήμη της Ιστορίας σχετικά με το παρελθόν. Επιπλέον, δεν υπάρχει καμιά εγγύηση ότι η απλή γνώση των γεγονότων του παρελθόντος παρέχει, από μόνη της, τη δυνατότητα σύνδεσης των γεγονότων αυτών με το παρόν και με τα όσα συμβαίνουν σε αυτό, ώστε να τα νοηματοδοτήσει. Αυτό όμως για το οποίο μπορούμε να είμαστε βέβαιοι και βέβαιες είναι το εξής: αν οι μαθητές και οι μαθήτριές μας εξοικειωθούν από νωρίς με την ιστορική αναζήτηση (την ιστορική σκέψη, τις λογικές και τις μεθόδους της επιστήμης της Ιστορίας), δεν θα παραμένουν αβοήθητοι μπροστά στις πολλαπλές και αντικρουόμενες ιστορίες που θα συναντούν καθημερινά αντίθετα, θα είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τα εργαλεία που τους προσφέρει η επιστήμη της Ιστορίας για να αναζητούν απαντήσεις στα νέα ερωτήματα που διαρκώς θα προκύπτουν. Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν υποβαθμίζει τη σημασία που έχει η ανάπτυξη της γνώσης περιεχομένου, η οποία είναι απαραίτητη για την ιστορική κατανόηση. Είναι προφανές ότι οι μαθητές και οι μαθήτριες δεν μπορούν να μάθουν Ιστορία χωρίς να μάθουν για το παρελθόν και για τις ερμηνείες σχετικά με το τι συνέβη σε αυτό. Τα παιδιά θα πρέπει να είναι σε θέση να τοποθετούν τον εαυτό τους μέσα στον χρόνο (να προσανατολίζονται στον χρόνο), ώστε να μπορούν να αντιλαμβάνονται το παρόν και το μέλλον τους μέσα από το συγκείμενο του παρελθόντος. Για το πετύχουμε αυτό, η απλή γνώση των γεγονότων του παρελθόντος δεν αρκεί. Τα παιδιά χρειάζονται ένα παρελθόν, το οποίο να μπορούν να χρησιμοποιήσουν, δηλαδή ένα παρελθόν το οποίο να μπορούν να θυμούνται (αλλά και ένα παρελθόν το οποίο να αξίζει να θυμούνται). Οι δείκτες επιτυχίας και επάρκειας που ακολουθούν επιδιώκουν τον συνδυασμό των πιο πάνω. Για τον λόγο αυτό σε κάθε δείκτη επιτυχίας για την γνώση περιεχομένου (και τους δείκτες επάρκειας που τον συνοδεύουν) αντιστοιχούν δείκτες επιτυχίας και επάρκειας επιστημολογικής κατανόησης οι οποίοι πληροφορούν τον/την εκπαιδευτικό για το ποια πτυχή της επιστημολογικής κατανόησης της Ιστορίας (και πώς) θα πρέπει να αναπτυχθεί παράλληλα με τη συγκεκριμένη γνώση περιεχομένου. 1

25 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΝΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Επισκόπηση Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Αναφέρουν βασικές αλλαγές και συνέχειες στον τρόπο ζωής των ανθρώπων στον ελληνικό χώρο και την Κύπρο από την Παλαιολιθική εποχή μέχρι το τέλος της Βυζαντινής περιόδου και το σήμερα. (Α) (Ε) (Ζ) * (α) Αλλαγές και συνέχειες στη μετακίνηση και εγκατάσταση των ανθρώπων (λόγοι μετακίνησης, χώροι εγκατάστασης, αρχιτεκτονική) (β) Αλλαγές και συνέχειες στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων (ένδυση, τεχνολογία, ασχολίες) (γ) Αλλαγές και συνέχειες στις ιδέες των ανθρώπων (ιδέες και αντιλήψεις, έκφραση ιδεών) (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην κοινωνική οργάνωση (μέγεθος ομάδων ανθρώπων, οργάνωση ομάδων ανθρώπων, πολιτεύματα, σχέσεις μεταξύ ομάδων ανθρώπων). Το Ρωμαϊκό Κράτος (5 ος αιώνας π.χ.- 4 ος αιώνας μ.χ.) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Ορίζουν την εδαφική έκταση του Ρωμαϊκού Κράτους (Α)(ΣΤ)(Ζ) Εξάπλωση Ρωμαϊκού Κράτους: (α) Εξάπλωση του ρωμαϊκού κράτους στις διάφορες φάσης της ανάπτυξής του Σχολιάζουν τα αίτια και τις συνέπειες της ρωμαϊκής κατάκτησης του ελληνικού χώρου και της Κύπρου (α) Αίτια και συνέπειες της κατάκτησης των ελληνικών πόλεων από τους Ρωμαίους (β) Αίτια και συνέπειες της κατάκτησης της Κύπρου από τους Ρωμαίους (γ) Διαφορές στην αντιμετώπιση των κατακτημένων πόλεων από τους Ρωμαίους (Πολιτική του * Η κωδικοποίηση αντιστοιχεί στους δείκτες επάρκειας και επιτυχίας για την επιστημολογική κατανόηση (βλ. σελ ). 2

26 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Β)(ΣΤ)(Δ)(Ζ) «διαίρει και βασίλευε») Περιγράφουν τη διοικητική οργάνωση του Ρωμαϊκού Κράτους με ειδική αναφορά στην Κύπρο (Α)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) Διοικητική οργάνωση: (α) Τρόπος διοίκησης του Ρωμαϊκού Κράτους. (β) Συσχετισμός με διοικητική οργάνωση των κυπριακών πόλεων, θεσμοί που λειτουργούν αυτή την περίοδο: Βουλή, Δήμος, Κοινόν των Κυπρίων) (γ) Αλλαγές και συνέχειες στη διοίκηση ανάμεσα στη ρωμαϊκή εποχή, την ελληνιστική εποχή και το σήμερα. Σχολιάζουν τα αίτια και συνέπειες της διαμόρφωσης του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού. (Β)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) Ελληνορωμαϊκός πολιτισμός: (α) Συνεισφορά των Ελλήνων στη διαμόρφωση του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού: Επιδράσεις σε λατρεία, τέχνες, γράμματα (β) Συνεισφορά των Ρωμαίων στη διαμόρφωση/εξάπλωση του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού (γ) Ρωμαϊκά μνημεία σε Ελλάδα, Κύπρο και υπόλοιπη αυτοκρατορία: Σχολιασμός τεχνοτροπίας (δ) Σημαντικότητα του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού σε σχέση με τη διαμόρφωση του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού Αναφέρουν τα βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των ανθρώπων στα ρωμαϊκά χρόνια και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με την ελληνιστική εποχή και το σήμερα. (Α)(Β)(Δ)(Ε)(ΣΤ)(Ζ) Καθημερινή ζωή: (α) Ασχολίες των ανθρώπων στα ρωμαϊκά χρόνια (β) Διατροφή στα ρωμαϊκά χρόνια (γ) Εκπαίδευση στα ρωμαϊκά χρόνια (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην καθημερινή ζωή ανάμεσα στη ρωμαϊκή εποχή, την ελληνιστική εποχή και το σήμερα. Χρησιμοποιούν ορθά βασικές έννοιες περιεχομένου που σχετίζονται με την ανάπτυξη του Ρωμαϊκού Κράτους (Ζ) Έννοιες Ρωμαίος πολίτης, «διαίρει και βασίλευε», λεγεώνες, ανεξαρτησία/αυτονομία, υποταγή, εξέγερση, λεηλασία, κοσμοκράτορας, «mare nostrum», ανθύπατος, πολυπολιτισμική αυτοκρατορία, «pax romana», ναυτιλία, βιοτεχνία, «άρτος και θεάματα» 3

27 ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Τα Πρώτα Βυζαντινά χρόνια (4 ος αιώνας μ.χ- 7 ος αιώνας μ.χ) Οι μαθητές και οι μαθήτριες να είναι σε θέση να: Περιγράφουν και αναφέρουν αίτια και συνέπειες της μετάβασης από το ενιαίο ρωμαϊκό κράτος στη διαίρεση και το μετασχηματισμό του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία (Α)(Β)(Γ)(Δ)(Ε)(ΣΤ)(Ζ) Μετασχηματισμός Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας: (α) Προβλήματα εσωτερικά και εξωτερικά: Εξωτερικοί εχθροί, αυθαιρεσίες στρατού, στάσεις, απόσχιση περιοχών, διωγμοί χριστιανών (β) Διοικητικές αλλαγές: Τετραρχία, Χωρισμός αυτοκρατορίας σε Ανατολική-Δυτική, Μονοκρατορία, Διάταγμα Μεδιολάνων (ανεξιθρησκίας) (γ) Ο Μέγας Κωνσταντίνος και οι ενέργειές του: Αλλαγές σε στρατό και διοίκηση, κυκλοφορία νομίσματος, λόγοι μεταφοράς πρωτεύουσας από τη Ρώμη στην Κων/πολη, έργα ανάπτυξης της Πόλης (δ) Γεγονότα που σχετίζονται με τη διάσπαση της αυτοκρατορίας σε Ανατολική και Δυτική και οριστική απόσχιση του Δυτικού Ρωμαϊκού Κράτους. Αναφέρουν και σχολιάζουν τα κυριότερα γεγονότα που οδήγησαν στην καθιέρωση του Χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας του Βυζαντινού κράτους (Γ)(Δ)(ΣΤ)(Ζ) (α) Ενέργειες Ιουλιανού για επαναφορά της αρχαίας θρησκείας (β) Λόγοι για τους οποίους ο Ιουλιανός τήρησε τη συγκεκριμένη στάση απέναντι στις θρησκείες (γ) Ενέργειες Θεοδοσίου για την επικράτηση και καθιέρωση του χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας (δ) Λόγοι για τους οποίους ο Θεοδόσιος τήρησε τη συγκεκριμένη στάση απέναντι στις θρησκείες. Αναφέρουν τα βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής των ανθρώπων στα πρώτα βυζαντινά χρόνια και αιτιολογούν τις αλλαγές και συνέχειες σε σχέση με τη ρωμαϊκή εποχή και το σήμερα. (Α)(Β)(Δ)(Ε)(ΣΤ)(Ζ) Διοίκηση και καθημερινή ζωή: (α) Ασχολίες των ανθρώπων στα πρώιμα βυζαντινά χρόνια (β) Διατροφή στα πρώιμα βυζαντινά χρόνια (γ) Εκπαίδευση στα πρώιμα βυζαντινά χρόνια (δ) Αλλαγές και συνέχειες στην καθημερινή ζωή ανάμεσα στη ρωμαϊκή εποχή, την πρώιμη βυζαντινή εποχή και το σήμερα (ε) Δήμοι, παλάτι και ιππόδρομος (οργάνωση, ομοιότητες και διαφορές με σημερινούς θεσμούς) Περιγράφουν τη διοικητική οργάνωση της Κύπρου κατά την (α) Αλλαγές και συνέχειες στη διοικητική οργάνωση της Κύπρου κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο σε σχέση με τα ρωμαϊκά χρόνια (διοίκηση, δικαστική εξουσία, φορολογία). 4

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 4: Γιατί και πώς μετακινούνταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Πώς μετακινούνταν

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήματα-κλειδιά 2 1. Με ποια κριτήρια επέλεγαν οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής τα μέρη όπου έφτιαχναν τις. Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα

Ερωτήματα-κλειδιά 2 1. Με ποια κριτήρια επέλεγαν οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής τα μέρη όπου έφτιαχναν τις. Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Διδακτική πρόταση 2 1 : Πώς επέλεγαν οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής τα μέρη όπου έφτιαχναν τις πόλεις και τους οικισμούς τους; Πώς έκτιζαν τις οικίες τους; Ερωτήματα-κλειδιά 2 1. Με ποια κριτήρια επέλεγαν

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη

Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη 1. Σημασία του Νείλου για την οικονομία της Αιγύπτου. Σελ. 21. Προσοχή στο παράθεμα της ίδιας σελίδας. 2. Κοινωνική οργάνωση στην αρχαία Αίγυπτο. Σελ. 22 3. Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Επαναληπτικές Ασκήσεις 2 ης ενότητας - Αρχαϊκά χρόνια. Αρχαϊκά Χρόνια

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Επαναληπτικές Ασκήσεις 2 ης ενότητας - Αρχαϊκά χρόνια. Αρχαϊκά Χρόνια Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Επαναληπτικές Ασκήσεις 2 ης ενότητας - Αρχαϊκά χρόνια Αρχαϊκά Χρόνια Ερωτήσεις: 1. Να βάλεις στις σωστές απαντήσεις: Α. Οι κάτοικοι των αρχαίων ελληνικών πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ Μινωικός πολιτισμός ΙΣΤΟΡΙΑ Κ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ Μινωικός πολιτισμός ΙΣΤΟΡΙΑ Κ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ. 60-97 Μινωικός πολιτισμός Γενικές πληροφορίες Τι είναι ο Μινωικός πολιτισμός; Μινωικός πολιτισμός είναι ο πολιτισμός που αναπτύχθηκε την εποχή του χαλκού στην Κρήτη και φέρει

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας ελληνιστικός ονομάστηκε o πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων κατά τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 3: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι κατά την Αρχαϊκή Εποχή;

Διδακτική πρόταση 3: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Διδακτική πρόταση 3: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ερωτήματα κλειδιά: 2 Ποιες ήταν οι σχέσεις ανάμεσα στις ομάδες; Ποιοι ήταν οι αρχηγοί των ομάδων; Σύνδεση με προηγούμενα μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Τι σκέφτονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρικής Εποχής στην Κύπρο;

Διδακτική πρόταση 1: 1 Τι σκέφτονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρικής Εποχής στην Κύπρο; Διδακτική πρόταση 1: 1 Τι σκέφτονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρικής Εποχής στην Κύπρο; Ερωτήματα-κλειδιά: Τι απασχολούσε τους ανθρώπους της Γεωμετρικής Εποχής στην Κύπρο; 2 Πώς εξέφραζαν αυτά που τους απασχολούσαν;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Αθηνά Παπαδάκη Αρχαιολόγος Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας Επιμορφωτικό Σεμινάριο Θήβα 8 Σεπτεμβρίου 2016 Διαχρονικά ο πολιτισμός της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. (479: τέλος Περσικών πολέμων)

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. (479: τέλος Περσικών πολέμων) ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 750 479 (479: τέλος Περσικών πολέμων) Γιατί ονομάστηκε «αρχαϊκή» Σε αυτή την εποχή σημειώνεται η αρχή (οι απαρχές) της οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ανάπτυξης του ελληνικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; 101 Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Γιατί τόσες μετακινήσεις στην Παλαιολιθική Εποχή; Ερώτημα-κλειδί Για ποιους λόγους μετακινούνταν οι άνθρωποι της Παλαιολιθικής Εποχής; Πρόοδος από

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού;

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού και ποιοι έπαιρναν τις αποφάσεις;

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Ιστορία ΤΑΞΗ: Α ΒΑΘΜΟΣ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5. 6. 2013 ΥΠΟΓΡ. ΚΑΘ/ΤΗ:... ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 2 ώρες ΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑ...Τμήμα...Αρ...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Α ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΑΙΟΛΕΙΣ ΑΙΟΛΕΙΣ -ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. Ομηρική εποχή Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. 1100 π.χ.: Εναρξη της ελληνικής ιστορίας. 11 ος 9 ος αιώνας:οι

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για το διάστημα Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗΣ ΒΟΥΡΔΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗΣ ΒΟΥΡΔΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗΣ ΒΟΥΡΔΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στην Δ Δημοτικού οι μαθητές διδάσκονται την Αρχαία Ιστορία. Στο πλαίσιο αυτής γνωρίζουν σημαντικά ιστορικά γεγονότα και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγική Ενότητα. 28. Ιστοσελίδα:

Εισαγωγική Ενότητα. 28. Ιστοσελίδα: Εισαγωγική Ενότητα Στην παρούσα ενότητα τα παιδιά επαναφέρουν έννοιες από τη Γ τάξη και εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους σχετικά με την προσωπική τους ιστορία. Καθώς οργανώνουμε την ενότητα, προσπαθούμε στο

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή Ας μελετήσουμε Ιστορία Γ τάξης Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ http://www.pi-schools.gr/programs/depps/ 1. Σκοπός της διδασκαλίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ : Α

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 12.06.2014 ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες (7:45π.μ.- 9:45μ.μ.) Βαθμός :...

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (σελ. 98-114) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β 1. Κίμων Α. Έκλεισε ειρήνη για 30 χρόνια 2. Εφιάλτης Β. Αριστοκρατικός, υπέρμαχος της συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ ΩΡΑ: 8.00 10.00 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/6/2014 ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Σχολείο: ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ, ΛΕΜΕΣΟΣ Τάξη: Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Θέμα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Α Ι Γ Υ Π Τ Ο Σ. 2. Ποια ήταν η κοινωνική διάρθρωση στην αρχαία Αίγυπτο; (6) [σελ. 22-23: παράγραφος «Η κοινωνία»]

Α Ι Γ Υ Π Τ Ο Σ. 2. Ποια ήταν η κοινωνική διάρθρωση στην αρχαία Αίγυπτο; (6) [σελ. 22-23: παράγραφος «Η κοινωνία»] Σ Υ Γ Κ Ε Ν Τ Ρ Ω Σ Η Κ Α Ι Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ω Ν Σ Υ Ν Τ Ο Μ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Τ Ρ Α Π Ε Ζ Α Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Γ ε ν ι κ έ ς π α ρ α τ η ρ ή σ ε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. Α.ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Β. ΑΠΟΤΗΡΩΜΗΣΤΟΒΥΖΑΝΤΙΟ 1 Τα ελληνιστικά βασίλεια Ελληνιστικός : από το ρήµα ελληνίζω, δηλ. µιµούµαι τους Έλληνες Ήταν τα βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012 2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 03/06/2013 ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2:30 ΩΡΑ: 10:45 13:15 Όνομα μαθητή/τριας:

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 8: Οργάνωση των ομάδων κατά τη Νεολιθική Εποχή

Διδακτική πρόταση 8: Οργάνωση των ομάδων κατά τη Νεολιθική Εποχή Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 8: Οργάνωση των ομάδων κατά τη Νεολιθική Εποχή Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Νεολιθικής Εποχής; Ποιοι έπαιρναν τις αποφάσεις; Σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογος-ιστορικός Η ιστορία της Κύπρου με συντομία Χρονικές περίοδοι Βασικά χαρακτηριστικά Εικόνες, φωτογραφίες αρχείου Σχόλια, στιγμές, γεγονότα 1 Μικρή χώρα - Μακρόχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151)

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ορισμός: ο πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων ονομάστηκε ελληνιστικός και απέκτησε οικουμενικό χαρακτήρα. 2.1 Τα ελληνιστικά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Νεολιθική Εποχή Διδακτική πρόταση 4: Ποια τεχνολογία χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι της Νεολιθικής Εποχής; Ερώτημα-κλειδί Ποια τεχνολογία (εργαλεία) χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ Τι είναι το έπος; Αρχικά η λέξη έπος σήμαινε «λόγος». Από τον 5ο αι. π.χ. όμως χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το μεγάλο αφηγηματικό ποίημα σε δακτυλικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας. ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΥ 12Κ5 Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας 12Κ3 Εισαγωγή στην Αρχαία Ιστορία 12Κ4 Εισαγωγή στην Βυζαντινή Ιστορία (Α Εξάμηνο-Μάθημα Κορμού) 12Κ17 Ιστορία της Τέχνης: Μεσαίωνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στοιχεία εκπαιδευτικού Ονοματεπώνυμο: Μαρκαντωνάτος Δημήτρης Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ειδικότητα: Φιλόλογος E-mail: dmark@acn.gr, dmark@sch.gr Τίτλος μαθήματος: Οι θεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175)

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175) Λατινική ορολογία για τις Ενότητες της Ρωμαϊκής Ιστορίας Plebes (171) = 1. οι πληβείοι (= αρχικά όσοι δεν ήταν πατρίκιοι, αργότερα όσοι δεν ήταν πατρίκιοι ούτε ιππείς). 2. το πλήθος, ο όχλος. Senatus (171,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΔΗΜΙΑ Λόγου και Τέχνης Κέντρο Δια Βίου Μάθησης 1

ΚΑΔΗΜΙΑ Λόγου και Τέχνης Κέντρο Δια Βίου Μάθησης 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ- ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (κωδ. 001) Γενικά στοιχεία προγράμματος : Ονομασία προγράμματος : Ελληνικός Πολιτισμός/ Hellenic Culture Οι Επιστημονικά υπεύθυνοι του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; 139 Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Νεολιθικής Εποχής; Πώς μετακινούνταν; Πού έκτιζαν τα χωριά τους; Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ 490 π.χ. Στην Ανατολική κεντρική Ελλάδα, στον κόλπο του Μαραθώνα έγινε μια μάχη το 490 π.χ που θεμελίωσε τον

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες είναι οι ομάδες των ανθρώπων της Παλαιολιθικής Εποχής; Ποιοι παίρνουν τις αποφάσεις;

Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες είναι οι ομάδες των ανθρώπων της Παλαιολιθικής Εποχής; Ποιοι παίρνουν τις αποφάσεις; Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 7: Οργάνωση των ομάδων κατά την Παλαιολιθική Εποχή Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες είναι οι ομάδες των ανθρώπων της Παλαιολιθικής Εποχής; Ποιοι παίρνουν τις αποφάσεις;

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 8: ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγικά Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ Πόλη: Οικισμός μόνιμου χαρακτήρα με μικρό ή μεγάλο πληθυσμιακό μέγεθος, δομημένος έτσι ώστε να εξυπηρετεί τη ζωή των κατοίκων της. Οικισμός: Κατοικημένη περιοχή, οριοθετημένη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; 137 Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Νεολιθικής Εποχής; Πώς μετακινούνταν; Πού έκτιζαν τα χωριά τους; Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΑΥ-21 ΛΟΓΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ / ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΛΟΓΙΑΣ - ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΔΡΙΒΑΛΙΑΡΗ 14/06/201 11.00 ΑΥ-24 ΟΣΤΕΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΔΡΙΒΑΛΙΑΡΗ 14/06/201 11.00 ΑΥ-26 ΛΟΓΙΑ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΔΡΙΒΑΛΙΑΡΗ 14/06/201 11.00 ΑΥΕ-30

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΙΤΛΟΣ Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία μεταμορφώνεται ΤΑΞΗ ΣΤ ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ Μια διδακτική ώρα(45 λεπτά) ΕΜΠΛΕΚΩΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ15

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2405 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 181 23 Ιανουαρίου 2015 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. 8613/Δ2 Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος «Ιστορία» της Γ, Δ, Ε, ΣΤ τάξης Δημοτικού,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι κατά την Αρχαϊκή Εποχή;

Διδακτική πρόταση 1: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Διδακτική πρόταση 1: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι κατά την ; Ερώτημα κλειδί: 1 Τι άλλαξε και τι έμεινε το ίδιο στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονταν οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής; Σύνδεση με το προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στις έννοιες και τα εγχειρίδια της βυζαντινής φιλολογίας. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Mια πρώτη επαφή με τη Βυζαντινή Φιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Κάρτα: α. Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου

Κάρτα: α. Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου Κάρτα: α Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου O πληθυσμός των Ελλήνων αυξήθηκε και η γη δεν έφτανε να τους θρέψει όλους. Μερικοί τότε αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την πόλη τους και να πάνε να

Διαβάστε περισσότερα

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα