ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ"

Transcript

1 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 2013

2 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ Α ΜΕΡΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικά. 8 Σκοπός των πενταετών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων..9 Κύρια χαρακτηριστικά των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων..11 Θεσμικό πλαίσιο Επιχειρησιακών Προγραμμάτων 13 ENOTHTA 1η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ 1.1. Γενικές Πληροφορίες Ο Πόρος στην Αρχαιότητα Ο Πόρος στην Βυζαντινή και Οθωμανική Περίοδο Ο Πόρος στην Περιφέρεια Αττικής Διοικητική Διαίρεση Περιφέρειας Αττικής Δημογραφικά χαρακτηριστικά Περιφέρειας Αττικής Οικονομικά στοιχεία Περιφέρειας Αττικής Διοικητικές μεταβολές Δήμου Πόρου...23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ 2.1 Φυσικά χαρακτηριστικά Χρήσεις γης Χρήσεις Παράκτιων Υδάτων Πολεοδομικά χαρακτηριστικά Πληθυσμιακή πυκνότητα..28 3

4 2.5 Περιβαλλοντικά προβλήματα Φυσικοί πόροι Βασικές υποδομές δίκτυα Οδικό δίκτυο Ενεργειακή υποδομή Δίκτυα ύδρευσης αποχέτευσης Δημόσιες, Δημοτικές και Μοναστηριακές ιδιοκτησίες.33 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΜΟΣ - ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ 3.1 Πληθυσμιακές μεταβολές Κύρια χαρακτηριστικά του πληθυσμού Κοινωνικές υποδομές και εξυπηρετήσεις Εκπαίδευση Υγεία και Κοινωνική Πρόνοια Ζητήματα Κοινωνικού Αποκλεισμού Ιστορικά κτίρια και Μνημεία Πολιτιστική υποδομή και δραστηριότητες Αθλητικοί χώροι αθλητικές διοργανώσεις. 50 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΟΠΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 4.1 Οικονομικά ενεργός πληθυσμός ανεργία Διάρθρωση τομέων παραγωγής Τουρισμός Πρωτογενής τομέας παραγωγής Δευτερογενής τομέας παραγωγής Τριτογενής τομέας παραγωγής Προβλήματα και αναδιάρθρωση παραγωγικών τομέων Κατανομές οικονομικά ενεργού πληθυσμού Ο Πόρος ως Τουριστικό Προϊόν

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΝΑ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ..68 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΡΙΣΙΜΩΝ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ SWOT Περιβάλλον και Ποιότητα Ζωής Κοινωνική πολιτική, παιδεία, πολιτισμός και αθλητισμός Τοπική Οικονομία και Απασχόληση ENOTHTA 2η ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ 1.1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ Εισαγωγή Όργανα Διοίκησης του Δήμου Οργάνωση και Διάρθρωση των Υπηρεσιών του Δήμου Νομικά Πρόσωπα του Δήμου Συστήματα Διαχείρισης,Μηχανογράφησης και Λειτουργίας ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ Φορείς στους οποίους συμμετέχει ο Δήμος Συνεργασίες με άλλους φορείς και με τον ιδιωτικό τομέα Δικτύωση Αδελφοποιήσεις

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ 2.1 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ Εισαγωγή Περιγραφή γενικών δραστηριοτήτων τεχνικών, πολεοδομικών και περιβαλλοντικών υπηρεσιών, ανά φορέα Περιγραφή γενικών δραστηριοτήτων κοινωνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού, ανά φορέα Περιγραφή γενικών δραστηριοτήτων υπηρεσιών οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης, ανά φορέα Ειδικές δραστηριότητες οριζόντιων και υποστηρικτικών υπηρεσιών ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΝ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ..126 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ 3.1 ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Απασχολούμενο προσωπικό στις Υπηρεσίες του Δήμου Ανάγκες επιμόρφωσης προσωπικού ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ Η/Μ Εξοπλισμός και Οχήματα Κτιριακές εγκαταστάσεις όπου στεγάζονται υπηρεσίες του Δήμου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4.1 ΕΣΟΔΑ ΚΑΙ ΠΗΓΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΡΙΣΙΜΩΝ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 5.1 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟ ΌΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΙ ΆΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ 206 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΗΓΕΣ

8 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ Α ΜΕΡΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικά Σύμφωνα με τα άρθρα του Ν. 3463/2006 (ΦΕΚ114/Α ) «Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΔΚ)», οι Δήμοι, οι Κοινότητες και οι Σύνδεσμοι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και για την εκπλήρωση της αποστολής τους, υποχρεούνται να εκπονούν επιχειρησιακά προγράμματα. Το επιχειρησιακό πρόγραμμα περιέχει ένα συνεκτικό σύνολο αξόνων προτεραιότητας για δράσεις τοπικής ανάπτυξης και αποσκοπεί στην υλοποίηση του αναπτυξιακού σχεδιασμού των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η εκπόνηση του επιχειρησιακού προγράμματος πραγματοποιείται κάθε φορά (άρθρο 205 ΚΔΚ) μέσα στο πρώτο εξάμηνο της δημοτικής περιόδου και μπορεί να αναθεωρείται κάθε διετία. Στο επιχειρησιακό πρόγραμμα καθορίζονται οι στρατηγικοί στόχοι, οι προτεραιότητες της τοπικής ανάπτυξης, καθώς και η οργάνωση των υπηρεσιών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των νομικών τους προσώπων και των επιχειρήσεών τους, με παράλληλη εξειδίκευση των δράσεων της πενταετίας για την επίτευξη των στόχων αυτών (άρθρο 206). Το επιχειρησιακό πρόγραμμα, μετά τον έλεγχο νομιμότητας για την τήρηση της διαδικασίας κατάρτισής του από την Περιφέρεια, εξειδικεύεται σε Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και διακεκριμένα Ετήσια Προγράμματα Δράσης των δημοτικών κοινωφελών επιχειρήσεων, δημοτικών ή ανωνύμων εταιρειών, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των ιδρυμάτων τους. Αντίστοιχη ετήσια εξειδίκευση απαιτείται και για το επιχειρησιακό πρόγραμμα των Συνδέσμων. Δράσεις υλοποιούνται μόνον εφόσον περιλαμβάνονται στο Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης και καλύπτονται από τον προϋπολογισμό. 8

9 Σκοπός των πενταετών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων Σκοπός των πενταετών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων των Δήμων είναι η προώθηση της Δημοτικής και της εσωτερικής ανάπτυξης του Δήμου, σε εναρμόνιση με τις κατευθύνσεις αναπτυξιακού σχεδιασμού σε τοπικό και εθνικό επίπεδο και τις νέες αρμοδιότητες που ορίζει το Πρόγραμμα Καλλικράτης. Α. Προώθηση της τοπικής ανάπτυξης Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα κατά κύριο λόγο θα προσδιορίζει τις νέες δραστηριότητες που θα πρέπει να εκτελέσει ο Δήμος στο πλαίσιο των θεσμοθετημένων αρμοδιοτήτων του, με απώτερους σκοπούς : α) την προστασία και αναβάθμιση του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος της περιοχής και τη διασφάλιση της ποιότητας ζωής, με παρεμβάσεις στους τομείς (ενδεικτικά): - Της προστασίας και της αειφόρου διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος - Της βελτίωσης και διαχείρισης του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος - Των τεχνικών υποδομών και των δικτύων εξυπηρέτησης β) τη βελτίωση της κοινωνικής και οικονομικής ευημερίας των κατοίκων της περιοχής του, με παρεμβάσεις στους τομείς (ενδεικτικά): - Της Κοινωνικής Πολιτικής και της Κοινωνικής Ενσωμάτωσης - Της Υγείας - Της Παιδείας / Δια βίου μάθησης/ Πολιτισμού / Αθλητισμού - Της Ισότητας των Φύλων και των Ευκαιριών γ) τη βελτίωση της τοπικής οικονομίας και απασχόλησης, με παρεμβάσεις στους τομείς - Των οικονομικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων - Της απασχόλησης 9

10 Β. Εσωτερική ανάπτυξη του Δήμου ως οργανισμού Εκτός από τις δράσεις για την προώθηση της Δημοτικής και τοπικής ανάπτυξης το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις για τη βελτίωση της διοικητικής ικανότητας του Δήμου ως δημόσιου οργανισμού (ως φορέα παροχής συλλογικών αγαθών και υπηρεσιών αλλά και ως θεσμού διασφάλισης της υλοποίησης πολιτικών σε περιφερειακό επίπεδο, σύμφωνα με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής, στο πλαίσιο των εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτικών), με σκοπούς τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και της νομιμοποίησης της λειτουργίας της. Ειδικότερα οι σχετικές δράσεις αποσκοπούν : - στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των δραστηριοτήτων και στην καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη - στη βελτίωση της παραγωγικής ικανότητας των υπηρεσιών της, της ανάπτυξης του υφιστάμενου προσωπικού, της μηχανοργάνωσης, της προμήθειας εξοπλισμού και της εξασφάλισης γης και κτιριακών εγκαταστάσεων - στη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του Δήμου, μέσω του μεσοπρόθεσμου οικονομικού προγραμματισμού, της παρακολούθησης του κόστους των παρεχόμενων υπηρεσιών και της ορθολογικότερης οικονομικής διαχείρισης Γ. Ανάπτυξη των συνεργασιών του Δήμου Ο ρόλος του Δήμου, πλέον των οριοθετημένων από το θεσμικό πλαίσιο αρμοδιότητές, είναι να μεριμνά για τη συνολική ευημερία της περιοχής του. Η διοίκηση γίνεται αντιληπτή όχι μόνο ως διοίκηση για τη παροχή ορισμένων πάγιων υπηρεσιών του Δήμου, αλλά ως μέριμνα για το σύνολο των τοπικών υποθέσεων. Σ' αυτή την κατεύθυνση το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου θα πρέπει να επισημαίνει τη συμβολή που μπορούν να έχουν στην ανάπτυξή του Δήμου: - Οι τοπικοί κοινωνικοί και οικονομικοί φορείς (ιδιωτικές επιχειρήσεις, σύλλογοι και μη κυβερνητικές οργανώσεις) - Οι γειτονικοί όμοροι Δήμοι - Οι λοιποί φορείς του πολιτικο-διοικητικού συστήματος της χώρας (Κεντρικοί φορείς και Περιφέρεια) 10

11 Επομένως, το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα εκτός από τις υπηρεσίες, τα έργα και τις ρυθμίσεις για τα οποία είναι αρμόδιος ο Δήμος, είναι δυνατό να εντοπίζει δραστηριότητες που ανήκουν στην αρμοδιότητα άλλων φορέων και να προσδιορίζει τις αναγκαίες ενέργειες συνεργασίας και συντονισμού με αυτούς. Το πρόγραμμα εκτός των άλλων στοχεύει επίσης, στην αναβάθμιση του επιπέδου συνεργασίας του Δήμου με φορείς του ιδιωτικού, δημόσιου και κοινωνικού τομέα, σε τοπικό, διαπεριφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, για τη συντονισμένη προώθηση της τοπικής ανάπτυξης και την από κοινού παροχή υπηρεσιών ή υλοποίηση δράσεων και συμφωνιών. Κύρια χαρακτηριστικά των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου αποτελεί εργαλείο για την άσκηση του αναπτυξιακού του ρόλου, με τα εξής χαρακτηριστικά: α. Είναι ολοκληρωμένο πρόγραμμα τοπικής ανάπτυξης και βελτίωσης της διοικητικής ικανότηταςτου ΟΤΑ: Αποτελεί πρόγραμμα αναπτυξιακών υποδομών και τοπικών επενδύσεων, αλλά και πρόγραμμα για τη βελτίωση της υφιστάμενης λειτουργίας των δημοτικών υπηρεσιών και των Νομικών προσώπων που εποπτεύονται από το Δήμο. Είναι πρόγραμμα, πολυτομεακού χαρακτήρα, με εύρος θεματικών αντικειμένων αντίστοιχου του φάσματος των θεμάτων που απασχολούν την καθημερινή λειτουργία του ΟΤΑ. Καλύπτει όλο το φάσμα των αρμοδιοτήτων του Δήμου και εν δυνάμει το σύνολο των τοπικών υποθέσεων. β. Αποτελεί το πενταετές πρόγραμμα δράσης του ΟΤΑ και των Νομικών Προσώπων του: Στις προτεραιότητες του προγράμματος αντανακλάται η βούληση και το όραμα της Δημοτικής Αρχής καθώς και οι προτεραιότητες του αναπτυξιακού σχεδιασμού σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Το όραμα της εκάστοτε δημοτικής αρχής αποτυπώνεται στη στρατηγική και αναλύεται σε πενταετές πρόγραμμα δράσης του ΟΤΑ και των Νομικών Προσώπων του και τέλος σε ετήσιο πρόγραμμα δράσης της κάθε υπηρεσίας του δήμου και των Νομικών Προσώπων του. 11

12 γ. Είναι οργανικό στοιχείο της καθημερινής λειτουργίας και διοίκησης του Δήμου και μέρος του προγραμματικού του κύκλου: Η σύνταξη του επιχειρησιακού προγράμματος είναι η αρχική φάση της διαδικασίας προγραμματισμού, παρακολούθησης και αξιολόγησης της δράσης του Δήμου. Η διαδικασία αυτή αποτελεί το διαρκές αντικείμενο ενασχόλησης των αιρετών οργάνων, των προϊσταμένων και της αρμόδιας Υπηρεσίας Προγραμματισμού και Ανάπτυξης του. δ. Υλοποιείται μέσω του ετήσιου προγράμματος δράσης του ΟΤΑ και των Νομικών Προσώπων του: Σκοπός της σύνταξης του ετήσιου προγράμματος δράσης είναι η εξειδίκευση του συνολικού πενταετούς επιχειρησιακού προγράμματος σε ετήσιο πρόγραμμα των υπηρεσιών. Ο ετήσιος προγραμματισμός στοχεύει στον επιμερισμό των δράσεων του πενταετούς προγράμματος στις υπηρεσίες, οι οποίες υλοποιούν τμήματα του επιχειρησιακού προγράμματος ε. Εκπονείται με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων: Κατά τη διαδικασία σύνταξής του συμμετέχουν με σαφώς καθορισμένο τρόπο: - Αιρετά όργανα (Δημ. Συμβούλιο, Επιτροπές, Αντιδήμαρχοι, ΔΣ Νομικών Προσώπων, Συμβούλια Τοπικών και Δημοτικών Κοινοτήτων) - Υπηρεσιακά στελέχη (Προϊστάμενοι υπηρεσιών, Διευθυντές Νομικών Προσώπων, στελέχη της Υπηρεσίας Προγραμματισμού και Ανάπτυξης) - Τοπικοί φορείς και ομάδες δημοτών με σημαντικό βαθμό συμβολής στην τοπική ανάπτυξη ή/και στη λειτουργία του ΟΤΑ - Φορείς του διοικητικού συστήματος της χώρας (πχ Περιφέρεια) στ. Αξιοποιεί δείκτες επίδοσης: Το επιχειρησιακό πρόγραμμα διατυπώνει μετρήσιμους στόχους, η επίτευξη των οποίων παρακολουθείται μέσω της αξιοποίησης συστήματος δεικτών επίδοσης. Για την παρακολούθηση της εξέλιξης της τιμής των δεικτών αξιοποιούνται τα στοιχεία (εσόδων / δαπανών, πόρων, εκροών, αποτελεσμάτων στους αποδέκτες) που τηρούνται στις βάσεις δεδομένων του ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος του Δήμου. 12

13 Η λήψη των αποφάσεων προγραμματισμού δεν στηρίζεται μόνο στην ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης, αλλά και στις ανάγκες και προσδοκίες των κατοίκων και του ανθρώπινου δυναμικού του Δήμου, όπως αυτές διατυπώνονται στις διαδικασίες συμμετοχής. Το επιχειρησιακό πρόγραμμα αποτελεί το βασικό πλαίσιο κατεύθυνσης, προσδιορισμού και συντονισμού των ενεργειών όλων των οργάνων διοίκησης και υπηρεσιών και είναι ευρύτερα γνωστό στους εργαζόμενους του ΟΤΑ, προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι του. Το επιχειρησιακό πρόγραμμα αποτελεί προϊόν συλλογικής εργασίας όλων των δομών του Δήμου και οδηγεί στην ανάληψη δεσμεύσεων μεταξύ των διαδοχικών ιεραρχικών επιπέδων, σε ότι αφορά την υλοποίηση του τμήματος εκείνου στο οποίο αυτά εμπλέκονται. Θεσμικό πλαίσιο Επιχειρησιακών Προγραμμάτων Με τα άρθρα του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (Ν. 3463/2006), θεσπίστηκε για πρώτη φορά, η υποχρέωση κατάρτισης Επιχειρησιακών Προγραμμάτων από τους πρωτοβάθμιους Ο.Τ.Α.. Με το άρθρο 266 Ν. 3852/2010 (Πρόγραμμα Καλλικράτης) επιβεβαιώνεται η υποχρέωση κατάρτισης Επιχειρησιακών Προγραμμάτων από τους Ο.Τ.Α. α βαθμού. Το Υπουργείο Εσωτερικών (ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α) με σχετικές υπουργικές αποφάσεις και εγκυκλίους που εξέδωσε έδωσε κατευθύνσεις στους ΟΤΑ α βαθμού για την κατάρτιση των Ε.Π., όπως με: 1. την Υπουργική Απόφαση 18183, ΦΕΚ 534, Β, 13/4/2007 στην οποία καθορίστηκε η δομή και το περιεχόμενο των επιχειρησιακών προγραμμάτων των Ο.Τ.Α. 2. την αρ. 45/58939/ Εγκύκλιο του Υφυπουργού Εσωτερικών για το σκοπό, τη διάρθρωση και τους στόχους των Ε.Π. 3. την αρ. 66/50837/ Εγκύκλιο του Υφυπουργού Εσωτερικών, σχετικά με τις διαδικασίες κατάρτισης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων ΟΤΑ α βαθμού 4. το Προεδρικό Διάταγμα 185/2007 «Όργανα και διαδικασία κατάρτισης, παρακολούθησης και αξιολόγησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α βαθμού» με το οποίο καθορίστηκε η διαδικασία κατάρτισης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. 13

14 5. την Υπουργική Απόφαση 5694/ σύμφωνα με την οποία τροποποιείται η ΥΑ 18183/ το Προεδρικό Διάταγμα 89/2011 με το οποίο τροποποιείται το ΠΔ185/2007 «Όργανα και διαδικασία κατάρτισης, παρακολούθησης και αξιολόγησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α βαθμού». Οι προηγούμενες θεσμικές ρυθμίσεις αποσκοπούν στην εισαγωγή μόνιμων εσωτερικών διαδικασιών και συστημάτων προγραμματισμού στους ΟΤΑ. Στόχος είναι η διαδικασία του προγραμματισμού, της παρακολούθησης και της μέτρησης των αποτελεσμάτων των δράσεων των Ο.Τ.Α., να αποτελέσει μια σταθερή εσωτερική λειτουργία, στην οποία θα συμμετέχει σε όλες τις φάσεις, με συγκεκριμένο ρόλο, το ανθρώπινο δυναμικό τους. 14

15 ENOTHTA 1η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ 1.1. Γενικές Πληροφορίες Ο Πόρος βρίσκεται στην γεωγραφική περιοχή του Αργοσαρωνικού, που περιλαμβάνει τον Σαρωνικό κόλπο, τον Αργολικό κόλπο και την νότια Αργολική ακτή. Στο μεγαλύτερο μέρος της, η περιοχή του Αργοσαρωνικού ανήκει διοικητικά στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων της Περιφέρειας Αττικής και περιλαμβάνει τα νησιά Αίγινα, Σαλαμίνα, Σπέτσες, Ύδρα, Πόρο, Αγκίστρι, Δοκό, καθώς και πολλά άλλα μικρότερα νησιά και βραχονησίδες. Η περιοχή του Αργοσαρωνικού αποτελεί έναν από τους πιο αγαπητούς και διεθνώς αναγνωρίσιμους προορισμούς θαλάσσιου τουρισμού, καθώς και τα περισσότερα σκάφη και ιστιοφόρα στον ελλαδικό χώρο. Ο Πόρος είναι ένα από τα νησιά του Σαρωνικού Κόλπου. Η αρχαία ονομασία του ήταν Καλαυρία. Έχει έκταση 49 χιλιάδες τ.χλμ. και πληθυσμό σύμφωνα με την απογραφή του 2011 (4.348 ήταν ο πληθυσμός σύμφωνα με την απογραφή του 2001). Βρίσκεται 32 ν.μ. νότια του Πειραιά και σε μικρή απόσταση από την ακτή της Πελοποννήσου, απέναντι από το Δήμο Τροιζηνίας. Είναι ηφαιστιογενές νησί με πυκνή βλάστηση, λόφους και γραφικούς κόλπους. Η ψηλότερη κορυφή του νησιού είναι η Βίγλα με υψόμετρο 358μ. Ο Δήμος Πόρου περιλαμβάνει το νησί του Πόρου, με τις κοντινές του νησίδες καθώς και την χερσαία περιοχή της ανατολικής Πελοποννήσου, από την περιοχή Μπούγια έως την περιοχή Θερμησία. Συστάθηκε το 1941 (ΦΕΚ 257Α - 31/07/1941) οπότε και η πρώην Κοινότητα Πόρου αναγνωρίστηκε σε Δήμο. Παρέμεινε αμετάβλητος στην συνέχεια και με την εφαρμογή του σχεδίου Καποδίστριας το 1997 αλλά και του σχεδίου Καλλικράτης το

16 Στην πραγματικότητα πρόκειται για δύο νησιά, την Σφαιρία και την Καλαυρία, τα οποία χωρίζει ένα πολύ μικρό κανάλι θάλασσας αμέσως μετά τον Ναύσταθμο. Η Σφαιρία είναι ηφαιστειογενούς προελεύσεως (η πόλη του Πόρου είναι κτισμένη ακριβώς επάνω στον θολωτό κρατήρα), ενώ η Καλαβρία είναι ιζηματογενής και κυριαρχείται από ασβεστολιθικά και σχιστολιθικά πετρώματα. Το ιστορικό ρολόι, ψηλά στο λόφο, στο κέντρο του Πόρου, αποτελεί σήμα κατατεθέν του νησιού. Στο νοτιοανατολικό μέρος του Πόρου βρίσκεται η ιστορική Μονή Καλαυρίας, ή Μονή Ζωοδόχου Πηγής Πόρου, που κτίσθηκε το Σύμφωνα με τα κλιματολογικά και μετεωρολογικά στοιχεία της περιοχής, η μέση βροχόπτωση υπολογίσθηκε σε 475,5mm, η ένταση των ανέμων σε 6 Beaufort, η μέση θερμοκρασία 18 C και ο παγετός (φερτός και ακτινοβολίας ) στις 10 ημέρες το χρόνο. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται αναλυτικά τα στοιχεία της ΕΜΥ την περίοδο : Μήνας Μέση θερμοκρασία ( C) Μέση μηνιαία υγρασία (%) Αριθμός ημερών ομίχλης Αριθμός ημερών βροχής Μέση ηλιοφάνεια (hr) ΙΑΝ 8,1 76,4 3,4 7,2 122,2 72,4 ΦΕΒ 8,2 73,0 3,4 7,7 115,9 53,7 ΜΑΡ 10,5 73,2 4,5 9,3 142,7 55,7 ΑΠΡ 14,5 68,3 1,9 8, ,8 MAI 19,9 64,2 0,3 8,6 233,5 21,5 IOYN 24,7 57,8 0,0 5,2 288,9 7,8 ΙΟΥΛ 27,0 57,3 0,1 4, ,0 ΑΥΓ 26,2 62,6 0,3 3,7 291,3 15,8 ΣΕΠ 22,6 66,7 2,0 3, ,9 ΟΚΤ 17,6 73,0 4,0 7,4 158,7 44,6 ΝΟΕ 12,7 76,9 3,5 9,8 119,2 95,6 ΔΕΚ 9,5 78,6 3,3 8, ,6 Μέσο ύψος βροχόπτωσης (mm) Με βάση τα στοιχεία της περιοχής συμπεραίνεται ότι : Η μέση μηνιαία θερμοκρασία κυμαίνεται από 8,1 C τον Ιανουάριο μέχρι 27,0 C τον Ιούλιο. Η υγρασία στην περιοχή είναι μάλλον υψηλή και κυμαίνεται από 57,3 % τον Ιούλιο μέχρι 78,6% τον Δεκέμβριο. Ο μέσος μηνιαίος αριθμός ημερών που παρατηρείται ομίχλη στη διάρκεια του έτους κυμαίνεται από 0,0 τον Ιούνιο μέχρι 4,5 τον Μάρτιο. 16

17 Οι μέρες βροχόπτωσης ανά μήνα κυμαίνονται από 3,4 τον Σεπτέμβριο μέχρι 9,8 τον Νοέμβριο, ενώ το ύψος βροχόπτωσης κυμαίνεται από 7,8 mm τον Ιούνιο μέχρι 95,6mm το Νοέμβριο και συνολικά φτάνει τα 475 mm ανά έτος. Επικρατούντες άνεμοι είναι οι βόρειοι, με συχνότητα εμφάνισης 20,84%, οι οποίοι όμως πνέουν σε χαμηλές εντάσεις (2-3 Beaufort) και ακολουθούν οι νότιοι με συχνότητα εμφάνισης 17,21 % επίσης χαμηλής έντασης (1-3 Beaufort). Ισχυρότεροι άνεμοι είναι οι βόρειοι, οι οποίοι όμως σπάνια ξεπερνούν τα 4-5 Beaufort. (Πηγή: Λιόνη Κατερίνα και Λιόνης Μιχάλης: Μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για το έργο Ανάδειξη Μονοπατιών Λεμονοδάσους) Ο Πόρος στην Αρχαιότητα Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι ο Πόρος κατοικείτο από την Εποχή του Ορείχαλκου. Τάφοι που βρέθηκαν στο νησί χρονολογούνται από τη Μυκηναϊκή Περίοδο, ενώ τα ανθρώπινα κτίσματα που ανασκάφθηκαν, προσδιορίζονται χρονικά γύρω στο 1000 π.χ. Στο βόρειο μέρος του νησιού βρίσκονται τα ερείπια του ναού του Ποσειδώνα, το οποίο ήταν το κέντρο της Αμφικτιονίας της Καλαυρίας. Η ακριβής χρονολογία κατασκευής δεν είναι γνωστή, αν και ερευνητές εκτιμούν πως ήταν γύρω στο 520 π.χ.. Οι διαστάσεις του ναού, ο οποίος είναι σε Δωρικό ρυθμό, είναι 27.4x14.4 μ. Υπήρχαν 6 κολώνες κατά πλάτος και 12 κολώνες κατά μήκος. Εδώ, o μεγάλος ρήτορας Δημοσθένης, δηλητηριάστηκε με κώνειο, το 322 π.χ., αφού ξέφυγε από τον κυβερνήτη της Μακεδονίας Αντίπατρο. Αρχαιολόγοι υποστηρίζουν ότι ο Πόρος, στην Αρχαϊκή Περίοδο, ήταν μέρος μίας Αμφικτυονίας, δηλαδή μιας συμμαχίας μεταξύ των πόλεων της Αθήνας, του Πόρου, της Αίγινας, της Επιδαύρου, της Ερμιόνης, της Τροιζήνας, του Ναυπλίου, του Ορχομενού και των Πρασιών. Αρχαιολογικά στοιχεία μίας μεγάλης γιορτής, που χρονολογείται στην Ελληνιστική Περίοδο, βρέθηκαν στα ερείπια του ασύλου στην Καλαυρία, μαζί με μια πλάκα που απεικονίζει γιορτή για την αναβίωση της Συμμαχίας της Καλαυρίας. Το αρχαιολογικό μουσείο στην πλατεία Κορυζή φιλοξενεί ευρήματα από το ναό του Ποσειδώνα, την αρχαία Τροιζήνα και από άλλα αρχαιολογικά σημεία της περιοχής. 17

18 Ο Πόρος στην Βυζαντινή και Οθωμανική Περίοδο Η Τροιζήνα και η Καλαυρία, κατά τους πρώιμους Βυζαντινούς χρόνους, αποτελούσαν τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Με την κάθοδο και την επέλαση των Βισιγότθων, τον τρίτο αιώνα μ.χ., από τη βόρεια πλευρά της Βαλκανικής χερσονήσου, καταστράφηκαν και λεηλατήθηκαν πάρα πολλές ελληνικές πόλεις όπως η Κόρινθος, η Σπάρτη, το Άργος και η Τροιζηνία, (περίπου του 396 μ.χ). Λίγα χρόνια μετά την καταστροφή της νότιας Ελλάδος από τους Γότθους του Αλάριχου, ένας μεγάλος σεισμός κατέστρεψε στην κυριολεξία ότι είχε απομείνει από την καταστροφική μανία των Γότθων. Τότε εικάζεται ότι καταποντίστηκε στη θάλασσα ο οικισμός της Καλαυρίας, στη Βαγιωνιά. Μετά τις καταστροφές αυτές, σε σχεδόν ολόκληρη τη Βυζαντινή περίοδο, ο Πόρος εισέρχεται σε μια έντονη φάση ύφεσης κι εγκατάλειψης, κατά την οποία δεν αναπτύσσεται κάποιος αξιόλογος οικισμός. Σε αυτό συνέτεινε και η εμφάνιση των πειρατών, που κυριολεκτικά μάστιζαν την περιοχή και χρησιμοποιούσαν ως ορμητήριο και τον κόλπο της Βαγιωνιάς, που ακόμα και σήμερα λέγεται Μπαρμπαριά. Η Σφαιρία ήταν σχεδόν ακατοίκητη και στην Καλαυρία ζούσαν λίγοι κάτοικοι σε απομονωμένες αγροικίες και ασχολούνταν με την καλλιέργεια και την κτηνοτροφία. Η Σφαιρία κατοικήθηκε γύρω στα Οι πρώτοι κάτοικοί της ήταν Αρβανίτες που ήλθαν από την Πελοπόννησο κυνηγημένοι από τις ορδές του Σουλτάνου Μωάμεθ Β' του Πορθητή και του μεγάλου Βεζύρη Μαχμούτ. Έτσι δημιουργήθηκε στο νησί ο πρώτος οικισμός, το Καστέλι, γύρω από το σημερινό Ρολόι. Τη θέση αυτή προτίμησαν γιατί τους προστάτευε από τους Αλγερινούς πειρατές. Ο Πόρος, από το 1688 και καθ όλη τη διάρκεια του δεκαπενταετούς Ενετοτουρκικού πολέμου, υπήρξε το ορμητήριο του Ενετού ναυάρχου Μοροζίνη, ο οποίος χρησιμοποιούσε το νησί ως ναύσταθμο του στόλου του. Εδώ και ο ίδιος έλαβε την είδηση ότι ανακηρύχθηκε Δόγης της Βενετίας (Ιούλιος 1688). Γύρω στα 1700 κάτω από την πίεση των Τούρκων πολλοί έλληνες πέρασαν στην Ύδρα και στον Πόρο. Το γεγονός αυτό προκάλεσε και τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας σ' αυτά τα νησιά, στα οποία μέχρι τότε ομιλείτο μόνο η αρβανίτικη διάλεκτος. Ο δεύτερος εποικισμός του νησιού, που γίνεται το 1715 πάλι από Αρβανίτες, οι οποίοι αντιμετώπισαν τη μήνιν των Τούρκων επειδή είχαν συμπράξει με τους Βενετούς. Με την πάροδο του χρόνου Αρβανίτες και Έλληνες δημιούργησαν μια νέα κοινωνία 18

19 απαλλαγμένη από μίση, με ενιαία εθνική συνείδηση και κοινή ορθόδοξη θρησκεία. Το νησί περιήλθε στην τουρκική κατοχή το 1718, με τη συνθήκη του Πασάροβιτς (Passarowitz), η οποία οδήγησε στην οριστική εκδίωξη των Ενετών. Έκτοτε ο Πόρος υπάγεται στην ηγεμονία του Καπουδάν Πασά, έχοντας πάντοτε έναν βοεβόδα (διοικητή). Κατά την Επανάσταση του 1770 (Ορλωφικά), ο Αλέξης Ορλώφ εγκαθιστά το ναυαρχείο του στο νησί. Η παραλία, από την Πούντα μέχρι το Προγυμναστήριο, κατοικήθηκε για πρώτη φορά μετά το Στα 1806 η Ρωσία και η Τουρκία μπαίνουν και πάλι σε πόλεμο. Την εποχή αυτή οι Ρώσοι φτιάχνουν στον Πόρο το ναύσταθμο που τα ερείπια του βρίσκονται ακόμη και σήμερα λίγο μετά το Νεώριο. Στα χρόνια πριν από την κήρυξη της Επανάστασης, το 1813, ο Πόρος όπως και η Ύδρα αλλά και τα άλλα νησιά, πλήττονται από τη ναυτική κρίση, εξαιτίας των προβλημάτων που παρουσιάστηκαν στο εμπόριο και γενικότερα στη ναυτιλία αυτής της περιόδου. Η έναρξη της επανάστασης βρίσκει τον Πόρο και τα νησιά του Αργοσαρωνικού με αξιόλογη ναυτική δύναμη που έπαιξε καθοριστική σημασία στον αγώνα της ελληνικής ανεξαρτησίας. (Πηγή:www.koutouzis.gr) 1.2. Ο Πόρος στην Περιφέρεια Αττικής Η Αττική είναι μια από τις πιο ιστορικές περιοχές της Ελλάδας και αποτελεί σήμερα μία από τις 13 περιφέρειες της χώρας. Η σημερινή περιφέρεια Αττικής περιλαμβάνει το νοτιοανατολικό τμήμα της Στερεάς Ελλάδας, την Τροιζηνία, τα νησιά του Αργοσαρωνικού και τα νησιά Κύθηρα και Αντικύθηρα. Η περιφέρεια Αττικής έχει έκταση χλμ 2 καλύπτοντας το 2,9% της συνολικής έκτασης της χώρας και αποτελεί την πρώτη σε πληθυσμό και πιο πυκνοκατοικημένη περιφέρεια της Ελλάδας, αφού σε αυτήν βρίσκεται το πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας που αποτελεί την πρωτεύουσα της Ελλάδας, συγκεντρώνοντας το 1/3 του πληθυσμού της χώρας, δηλαδή κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του

20 Γεωγραφικά η Αττική χωρίζεται σε δύο μεγάλες υποενότητες, την περιφέρεια πρωτευούσης και το υπόλοιπο Αττικής. Η περιφέρεια πρωτευούσης περιλαμβάνει το πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας, δηλαδή όλους τους δήμους Αθηνών-Πειραιώς που ανήκαν στην τέως διοίκηση πρωτευούσης, και οριοθετείται από τον Σαρωνικό κόλπο και τα βουνά της Πάρνηθας, του Υμηττού και της Πεντέλης που ορίζουν το λεκανοπέδιο Αττικής. Το υπόλοιπο Αττικής καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης της περιφέρειας και αποτελείται από το ανατολικό και δυτικό τμήμα, τα νησιά του Σαρωνικού και την επαρχία Τροιζηνίας που βρίσκεται στην Πελοπόννησο. Η Αττική ήταν για πολλά χρόνια νομός της Ελλάδας. Αρχικά υπήρξε μέρος του νομού Αττικής και Βοιωτίας που συστάθηκε με την διοικητική διαίρεση του Αποτέλεσε ξεχωριστό νομό για πρώτη φορά στο διάστημα και για δεύτερη φορά το 1943 με τον οριστικό διαχωρισμό του νομού Αττικής και Βοιωτιάς (ΦΕΚ 223Α/ ). Το 1964 αποσπάστηκε από τον νομό ο δήμος Πειραιώς με τους γειτονικούς του δήμους καθώς και τα νησιά του Αργοσαρωνικού και συγκρότησαν μαζί με την Τροιζηνία και τα νησιά Κύθηρα και Αντικύθηρα τον νομό Πειραιώς. Το 1972 ο νομός Πειραιώς καταργήθηκε και ενώθηκε με τον νομό Αττικής (ΦΕΚ 66Α - 08/05/1972), με αποτέλεσμα να συμπεριληφθούν πλέον στα όρια της Αττικής, η Τροιζηνία και τα νησιά Κύθηρα και Αντικύθηρα. Ο νομός Αττικής θα καταργηθεί την 1η Ιανουαρίου του 2011 με την εφαρμογή του σχεδίου Καλλικράτης Διοικητική Διαίρεση Περιφέρειας Αττικής Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2011, η ισχύουσα μέχρι τότε διοικητική διαίρεση της Αττικής θα πάψει να υφίσταται και θα οργανωθούν νέες διοικητικές μονάδες. Με βάση το νέο νόμο και τη νέα διοικητική διαίρεση που προκύπτει από αυτόν, καταργούνται τα τέσσερα νομαρχιακά διαμερίσματα και η περιφέρεια θα διαιρείται σε οκτώ περιφερειακές ενότητες. Η Νομαρχία Αθηνών διασπάται σε τέσσερις περιφερειακές ενότητες, Κεντρικού Τομέα Αθηνών, Βορείου Τομέα Αθηνών, Δυτικού Τομέα Αθηνών και Νοτίου Τομέα Αθηνών, η Νομαρχία Πειραιώς διασπάται στην περιφερειακή ενότητα Πειραιώς και στην περιφερειακή ενότητα Νήσων, ενώ οι Νομαρχίες Ανατολικής Αττικής και Δυτικής Αττικής μετατρέπονται στις αντίστοιχες περιφερειακές ενότητες. Επίσης, σύμφωνα με το νέο νόμο συνίσταται η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, η οποία εκτείνεται στα όρια της περιφέρειας Αττικής με έδρα την Αθήνα. 20

21 Οι οκτώ περιφερειακές ενότητες της περιφέρειας Αττικής θα είναι οι εξής: 1. Περιφερειακή ενότητα Κεντρικού Τομέα Αθηνών που περιλαμβάνει τους δήμους Αθηναίων, Φιλαδελφείας-Χαλκηδόνας, Γαλατσίου, Ζωγράφου, Καισαριανής, Βύρωνος, Ηλιούπολης, Δάφνης-Υμηττού. 2. Περιφερειακή ενότητα Νοτίου Τομέα Αθηνών που περιλαμβάνει τους δήμους Γλυφάδας, Ελληνικού-Αργυρούπολης, Αλίμου, Νέας Σμύρνης, Μοσχάτου-Ταύρου, Καλλιθέας, Παλαιού Φαλήρου, Αγίου Δημητρίου. 3. Περιφερειακή ενότητα Βορείου Τομέα Αθηνών που περιλαμβάνει τους δήμους Πεντέλης, Κηφισιάς, Μεταμορφώσεως, Ηρακλείου, Πεύκης-Λυκόβρυσης, Αμαρουσίου, Ψυχικού-Φιλοθέης, Χολαργού-Παπάγου, Νέας Ιωνίας, Βριλησσίων, Αγ. Παρασκευής, Χαλανδρίου. 4. Περιφερειακή ενότητα Δυτικού Τομέα Αθηνών που περιλαμβάνει τους δήμους Αιγάλεω, Περιστερίου, Πετρούπολης, Χαϊδαρίου, Αγίας Βαρβάρας, Ιλίου, Αγίων Αναργύρων-Καματερού. 5. Περιφερειακή ενότητα Πειραιώς που περιλαμβάνει τους δήμους Πειραιώς, Κορυδαλλού, Νίκαιας-Αγίου Ιωάννη Ρέντη, Κερατσινίου-Δραπετσώνας, Περάματος. 6. Περιφερειακή ενότητα Νήσων που περιλαμβάνει τους δήμους Αίγινας, Τροιζηνίας, Κυθήρων, Αγκιστρίου, Σαλαμίνας, Σπετσών, Ύδρας Πόρου. 7. Περιφερειακή ενότητα Δυτικής Αττικής που περιλαμβάνει τους δήμους Ελευσίνος, Άνω Λιοσίων, Ασπροπύργου, Βιλίων, Ερυθρών, Ζεφυρίου, Μάνδρας, Μεγαρέων, Νέας Περάμου. 8. Περιφερειακή ενότητα Ανατολικής Αττικής περιλαμβάνει τους δήμους Παλλήνης, Αγίου Στεφάνου, Αναβύσσου, Αρτέμιδος, Αυλώνος, Αχαρνών, Βάρης, Βούλας, Βουλιαγμένης, Γέρακα, Γλυκών Νερών, Καλυβίων Θορικού, Κερατέας, Κρωπίας, Λαυρεωτικής, Μαραθώνος, Μαρκοπούλου Μεσογαίας, Νέας Μάκρης, Παιανίας, Ραφήνας, Σπάτων-Λούτσας Δημογραφικά χαρακτηριστικά Περιφέρειας Αττικής Η Περιφέρεια Αττικής συγκεντρώνει ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της χώρας. Σύμφωνα με τη επίσημη απογραφή του 2001 της Ελληνικής στατιστικής υπηρεσίας ο πληθυσμός της Περιφέρειας ανερχόταν σε κατοίκους και κάλυπτε το ένα τρίτο (36%) του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού της Αττικής άρχισε να φθίνει σταδιακά. Κατά την δεκαετία του 90 όμως και κυρίως χάρη στην μετανάστευση ανακόπηκε η πτώση. Ο σημερινός πληθυσμός ετεροδημοτών στην 21

22 περιφέρεια υπολογίστηκε στις και ο αριθμός αλλοδαπών στις Πιθανότατα ο πραγματικός αριθμός των αλλοδαπών είναι μεγαλύτερος όμως, καθώς υπάρχει σημαντικό ποσοστό παράνομων μεταναστών που ίσως ήθελαν να αποφύγουν την απογραφή τους. Η Αττική είναι μία από τις τέσσερις περιφέρειες της χώρας στις οποίες σημειώνεται φυσική αύξηση του πληθυσμού, με αυξανόμενο μάλιστα ρυθμό από το Μεταξύ των απογραφών 1991 και 2001 ο πληθυσμός της αυξήθηκε 6,8%, αύξηση σχεδόν ίση με του συνόλου της χώρας (6,9%) Οικονομικά στοιχεία Περιφέρειας Αττικής Η Περιφέρεια Αττικής, με έδρα την Αθήνα, παράγει 38% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της χώρας. Στην περιφέρεια παράγεται 3,2% του προϊόντος του αγροτικού τομέα της χώρας, 38% της μεταποίησης (ποσοστό αυξανόμενο τα τελευταία χρόνια) και 41% των υπηρεσιών, από τις οποίες προέρχονται τα 4/5 του προϊόντος της. Με κατά κεφαλή προϊόν 14,8 χιλ. ευρώ το 2003, κατατάσσεται 3η με βάση το κριτήριο αυτό, μετά τη Στερεά Ελλάδα και το Νότιο Αιγαίο, με 106% του μέσου όρου της Ελλάδας. Με το κατά κεφαλή προϊόν της Ελλάδας να αντιστοιχεί σε 80,9% του μέσου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 25 το 2003 σύμφωνα με την Eurostat, της αναλογεί ΑΕΠ ανά κάτοικο ίσο με 86% του μέσου της ΕΕ-25, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να τεθεί εκτός του Στόχου 1 για μαζικές κοινοτικές χρηματοδοτήσεις σε έργα υποδομής (η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει να λαμβάνουν μαζί με το Ν. Αιγαίο και τη Στερεά Ελλάδα μόνο το 2/3 των χρηματοδοτήσεων που θα ελάμβαναν αν ήταν επιλέξιμες για τον Στόχο 1). Με δηλωθέν εισόδημα 14,9 χιλ. ευρώ ανά φορολογούμενο το 2003 (άνοδος 5%, 119% του μέσου όρου της Ελλάδας), οι φορολογούμενοι του πλήρωσαν το 2003 κατά μέσο όρο για φόρο εισοδήματος ευρώ, έναντι μέσου όρου χώρας Έχει το 5ο χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στη χώρα, μετά την άνοδο κατά 0,6 μονάδες το 2004 στο 9,2% του εργατικού δυναμικού με μέσο χώρας 10,5%. Στην περιφέρεια αναλογεί 30% των συνολικών επενδύσεων στη χώρα το 2002 και 35% των επενδύσεων στη μεταποίηση. Την πενταετία δόθηκαν άδειες λειτουργίας μεταποιητικών επιχειρήσεων, 40% των συνολικών, με τον αριθμό τους να αυξάνεται σημαντικά το 2001 (4.094 σε ολόκληρη την Ελλάδα). Στις επιχειρήσεις της αναλογεί 38% των επενδύσεων των βιομηχανικών επιχειρήσεων της χώρας την περίοδο , σύμφωνα με την Ετήσια Βιομηχανική Έρευνα της ΕΣΥΕ, οι οποίες το 2001 αυξήθηκαν 9%. Στην Αττική αναλογεί 40% των φορολογουμένων (+ 0,6% το 2002), 47,6% του δηλωθέντος εισοδήματος της χώρας (+6,9%) και 58,8% του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων (+6,9%). 22

23 Συγκεντρώνει τον κύριο όγκο των αποταμιευτικών καταθέσεων, 50% το Στις επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους στην περιοχή αναλογεί ποσοστό 69% του κύκλου εργασιών των μεταποιητικών μονάδων της χώρας, 71% των κατασκευαστικών και 58% των εμπορικών. Στα ξενοδοχεία της αναλογεί ποσοστό 9% (το 2002 με 9,8% το 2001) των διανυκτερεύσεων αλλοδαπών, η 4η μεγαλύτερη συμμετοχή μετά το Νότιο Αιγαίο, την Κρήτη και τα Νησιά του Ιονίου. Της αναλογεί 1,8% των καλλιεργούμενων εκτάσεων στη χώρα, 34% της παραγωγής αυγών (1η στη χώρα) και 5% της παραγωγής κρέατος το Οι πωλήσεις καινούριων επιβατικών αυτοκινήτων αυξήθηκαν 12% το 2004, στις 149 χιλ. ή 51% των συνολικών, με τον αριθμό αυτοκινήτων ανά 100 κατοίκους υψηλό (49 με μέσο χώρας 33). Στα πλαίσια του Γ' Κ.Π.Σ. ( ), ο συνολικός προϋπολογισμός του Π.Ε.Π. Αττικής ανέρχεται στα εκ. ευρώ. Η συνολική κοινοτική συμμετοχή ανέρχεται σε εκατ. ευρώ, και από αυτά ως τις 31/12/2004 είχε απορροφηθεί το 37% Διοικητικές μεταβολές Δήμου Πόρου Ο Πόρος γεννάται διοικητικά το 1833 και εξελίσσεται μέσα από διοικητικές πράξης στη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα. Οι διοικητικές μεταβολές του Πόρου έχουν ως εξής: 1. ΦΕΚ 12 Α 06/04/1833 Στο νομό Αργολίδας-Κορινθίας ανήκει η επαρχία Τροιζηνίας η οποία αποτελείται από την επαρχία Τροιζήνας και τον Πόρο. Πρωτεύουσα ο Πόρος-Μητρόπολη η Ναυπλία. 2. ΦΕΚ 19 Α 26/05/1834 Ο Πόρος ορίζεται πρωτεύουσα του Δήμου Καλαυρίας. 3. ΦΕΚ 80 Α 28/12/1836 Ο δήμος Πόρου υπάγεται στην διοίκηση της Ύδρας και απαρτίζεται από την Καλαυρία, την Μονή Ζωοδόχου Πηγής και τις αγροκηπίες (Παλάτια, Φούσα, Βαγιονιά). 4. ΦΕΚ 262 Α 31/08/1912 Ο οικισμός Πόρου συστήνεται ως κοινότητα και ανήκει στον νομό Αργολίδας και Κορινθίας με πρωτεύουσα το Ναύπλιο. Στην κοινότητα Πόρου ανήκει το Κεντρικό Προγυμναστήριο και η Μονή Καλαυρίας ή Ζωοδόχου Πηγής. 5. ΦΕΚ 310 Α 17/10/1925 Η Κοινότητα αποσπάται από τον Νομό Αργολίδας και Κορινθίας και υπάγεται στον Νομό Αττικής και Βοιωτίας. 23

24 6. ΦΕΚ 50 Α 10/02/1939 Η Κοινότητα Γαλατά της επαρχίας Τροιζηνίας προσαρτάται στην Κοινότητα Πόρου. 7. ΦΕΚ 257 Α 31/07/1941 Η κοινότητα Πόρου αναγνωρίζεται σε Δήμο Πόρου Τροιζηνίας με έδρα τον Πόρο. 8. ΦΕΚ 223 Α 26/07/1943 Ο νομός Αττικής και Βοιωτίας μετονομάζεται σε Νομό Αττικής. 9. ΦΕΚ 183 Α 21/07/1953 Στον Δήμο Πόρου Τροιζηνίας ανήκει ο Πόρος,ο Γαλατάς, η Μονή Ζωοδόχου Πηγής. Αναγνωρίζεται ο οικισμός Δάριζα και Βλαχαίικα και προσαρτώνται στον Δήμο. 10. ΦΕΚ 125 Α 21/05/1956 Ο οικισμός Γαλατάς αποσπάται από τον Δήμο Πόρου και ορίζεται έδρα της Κοινότητας Γαλατά. 11. ΦΕΚ 9 Α 17/01/1958 Οι οικισμοί Δάριζα και Βλαχαίικα αποσπώνται από τον Δήμο Πόρου και προσαρτώνται στην Κοινότητα Γαλατά. 12. ΦΕΚ 213 Α 03/11/1961 Ο οικισμός Δάριζα της Κοινότητας Γαλατά μετονομάζεται σε Σαρωνίς. 13. ΦΕΚ 185 Α 30/10/1964 Ο Δήμος αποσπάται από τον Νομό Αττικής και υπάγεται στον Νομό Πειραιώς. 14. ΦΕΚ 225 Β 14/03/1972 Αναγνώριση των οικισμών Λεμονοδάσος και Μεγάλο Νεώριο και προσάρτηση τους στον Δήμο Πόρου Τροιζηνίας. 15. ΦΕΚ 66 Α 08/05/1972 Ο Δήμος Πόρου αποσπάται από τον Νομό Πειραιώς και υπάγεται στον Νομό Αττικής. 16. ΦΕΚ 370 Β 14/06/1982 Αναγνώριση των οικισμών Άρτεμις, Αλυκή, Άγιος Νεκτάριος, Κυανή Ακτή και προσάρτησή τους στον Δήμο Πόρου Τροιζηνίας. Ο οικισμός Μεγάλο Νεώριο καταργείται και προσαρτάται στον οικισμό Πόρος. 24

25 17. ΦΕΚ 882 Α 06/12/1993 Οι οικισμοί Άρτεμις, Αλυκή και Λεμονοδάσος καταργούνται και προσαρτώνται στον οικισμό Κυανή Ακτή του Δήμου Πόρου. (Πηγή: Ε.Ε.Τ.Α.Α.) Η τομή στη διοικητική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα έγινε με το Πρόγραμμα «Ιωάννης Καποδίστριας» (Ν. 2539/1997) το οποίο περιελάμβανε δύο βασικούς πυλώνες: α) τη συγχώνευση των Κοινοτήτων με τη δημιουργία 1100 νέων ΟΤΑ και β) το πρόγραμμα των μέτρων υποστήριξης της μεταρρύθμισης, δηλαδή το Ειδικό πρόγραμμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΕΠΤΑ). Στόχος της μεταρρύθμισης ήταν η δημιουργία μιας ισχυρής ΤΑ, δηλαδή ενός ισχυρού και αποτελεσματικού ΟΤΑ, ικανού να σχεδιάζει και να υλοποιεί πολιτικές τοπικής ανάπτυξης και να παρέχει αποτελεσματικές και ποιοτικά αναβαθμισμένες υπηρεσίες στους πολίτες. Ο στόχος του ισχυρού και αποτελεσματικού Δήμου συνδέεται άρρηκτα με την ενσωμάτωση του κεκτημένου της Ευρωπαϊκής Αυτοδιοίκησης και αποτελεί συνέπεια και ταυτόχρονα προϋπόθεση για την ουσιαστική πολιτική και οικονομικοκοινωνική ενσωμάτωση των ελληνικών τοπικών κοινωνιών στο ευρωπαϊκό αναπτυξιακό γίγνεσθαι. Η προσαρμογή αυτή ενθάρρυνε τη μεταφορά πόρων και αρμοδιοτήτων καθώς και την ανάληψη πρωτοβουλιών αναπτυξιακού σχεδιασμού σε ένα πλησιέστερο προς τον πολίτη επίπεδο. Ο Ν. 2539/1997, ο οποίος άλλαξε τον αυτοδιοικητικό χάρτη όλης της Ελλάδας, δεν επέφερε καμία διοικητική αλλαγή στο Δήμο Πόρου. Με το N. 3852/10 (ΦΕΚ 87 Α/ ), Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης - Πρόγραμμα Καλλικράτης και συγκεκριμένα στο Κεφάλαιο Α, άρθρο 1, παράγραφος 5.2, περίπτωση Γ, ο Δήμος Πόρου παραμένει ως έχει και δεν επέρχεται καμία αλλαγή ούτε με το νόμο αυτόν. 25

26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ 2.1 Φυσικά χαρακτηριστικά Το νησί του Πόρου βρίσκεται σχεδόν στη μέση του Αργοσαρωνικού, μιας περιοχής που περιβάλλεται από τον Σαρωνικό κόλπο, τον Αργολικό κόλπο και την νότια Αργολική ακτή. Βρίσκεται 32 ν.μ. νότια του Πειραιά και σε μικρή απόσταση από την ακτή της Πελοποννήσου. Μία θαλάσσια ζώνη 300 περίπου μέτρων χωρίζει τον Πόρο από το Γαλατά. Η περιοχή αποτελεί ένα φυσικό πέρασμα για πολλούς θαλάσσιους προορισμούς. Η θαλάσσια διαδρομή από τον Πειραιά έως τη νότια Αργολική ακτή προσφέρει στον επισκέπτη μοναδικά τοπία ηρεμίας και σπάνιας ομορφιάς. Τα κυριότερα φυσικά χαρακτηριστικά του Πόρου είναι ο παραδοσιακός οικισμός, το φυσικό κλειστό λιμάνι, το πευκοδάσος του νησιού και η δαντελωτή ακτογραμμή που συνθέτουν ένα φυσικό τοπίο σπάνιας ομορφιάς. Το κλίμα του νησιού είναι ήπιο, με δροσερό καλοκαίρι και μαλακό χειμώνα. Βόρειοι και βορειοδυτικοί κυρίως άνεμοι απομακρύνουν την άχλη της θάλασσας και δημιουργούν ένα λαμπερό και καθαρό ορίζοντα. Η γεωγραφική θέση του νησιού, το υπέροχο φυσικό τοπίο με τα πευκοδάση που καλύπτουν τους λόφους και φθάνουν μέχρι τις αμμώδεις παραλίες, η ανεπτυγμένη τουριστική υποδομή και η υποδομή θαλάσσιων αθλημάτων και δραστηριοτήτων το καθιστούν ιδιαίτερα ελκυστικό προορισμό για διακοπές ή τις «αποδράσεις» του Σαββατοκύριακου Χρήσεις γης Αναφορικά με τις χρήσεις γης, ο Δήμος Πόρου έχει συνολική έκταση 49 χιλιάδες τ.χλμ και η οποία κατανέμεται σε οικισμούς, καλλιεργούμενες εκτάσεις και δάση. Τα δάση στον Δήμο πόρου καλύπτουν σημαντικό ποσοστό της συνολικής του έκτασης και ανέρχεται σε στρέμματα. Το είδος που κυριαρχούν είναι κυρίως το πεύκο. Τα δάση δεν εξασφαλίζουν απασχόληση και εισόδημα μέσω κάποιας άμεσης παραγωγικής διαδικασίας. 26

27 Χρήσεις Παράκτιων Υδάτων Τα παράκτια ύδατα του Δήμου Πόρου συμμετέχουν με το μεγαλύτερο ποσοστό στην ανάπτυξη του νησιού. Χρησιμοποιούνται για κολύμβηση, ναυταθλητισμό, περιήγηση ελλιμενισμό πλοίων και σκαφών αναψυχής και μικρών σκαφών, αλιεία, ιχθυοκαλλιέργειες, ναυπηγοεπισκευαστικές εγκαταστάσεις. Η ποιότητα των παράκτιων υδάτων του Πόρου, εξετάζεται κάθε χρόνο από τις αρμόδιες υπηρεσίες και παρουσιάζεται στις εκθέσεις ποιότητας των νερών κολύμβησης της χώρας. Επί συνόλου 15 δειγμάτων, που λαμβάνονται συνήθως την κολυμβητική περίοδο, από τις ακτές που συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό λουωμένων, διαπιστώνεται ότι η ποιότητα των νερών είναι αποδεκτή κι εντός των ορίων των Οδηγιών της Ε.Ε. 2.3 Πολεοδομικά χαρακτηριστικά Αναφορικά με τα πολεοδομικά χαρακτηριστικά, ο Δήμος Πόρου, έχει δύο πολεοδομικά σχέδια, αυτό του Παραδοσιακού οικισμού της Σφαιρίας (ΦΕΚ 1091 Δ , ΦΕΚ 570 Δ 1979 και 202 Δ 1969) και αυτό της Πέρλιας Συνοικισμού (ΦΕΚ 759 Δ 1993 και ΦΕΚ 1387 Δ 1994). Υπάρχουν επίσης δύο οικισμοί προϋφιστάμενοι του έτους 1923, του Νεωρείου και του Ασκελίου. Υπάρχουν και άλλες περιοχές με αυξημένη δόμηση, όπως οι περιοχές Πλάκα (Αλυκή), Μπούγια, Λεμονοδάσος, Μιστρέτσι, Καραπολίτη, Κυανή Ακτή, Περγάρι (χερσαία περιοχή του Δήμου Πόρου) και Άγιος Νεκτάριος, Φούσα (εντός του νησιού του Πόρου), οι οποίες είναι περιοχές εκτός σχεδίου και δεν είναι αναγνωρισμένοι οικισμοί. Σχετικά με τον παραδοσιακό οικισμό της Σφαιρίας και την Πέρλιας Συνοικισμού, πρέπει να γίνουν όλα τα διαγράμματα εφαρμογής των δύο σχεδίων, που δεν έχουν γίνει μέχρι σήμερα, καθώς και όλες οι αντίστοιχες πράξεις αναλογισμού αποζημίωσης. Εδώ και αρκετά χρόνια έχει ξεκινήσει η διαδικασία επέκτασης του σχεδίου πόλεως του παραδοσιακού οικισμού στην ανατολική πλευρά της Σφαιρίας. Παράλληλα εκπονείται Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο τόσο για το Δήμο Πόρου όσο και για το Δήμο Τροιζηνίας, με αναθέτουσα υπηρεσία τον Αναπτυξιακό Σύνδεσμο Τροιζηνίας. Σημαντικό στοιχείο που αφορά τόσο το φυσικό όσο και το δομημένο περιβάλλον του Πόρου είναι η ύπαρξη τριών νομοθετημάτων που χαρακτηρίζουν: Ολόκληρο τον Πόρο ως περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλους, (ΦΕΚ 559 Β/ ). Ολόκληρο τον Πόρο ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ιδιαίτερο ιστορικό και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον,(φεκ 352 Β/ ). 27

28 Τον οικισμό του Πόρου ως παραδοσιακό οικισμό, (ΦΕΚ 1200 Δ/ ). Ιδιαίτερη σημασία για την χωροταξική ανάπτυξη της περιοχής έχει το Ρυθμιστικό Σχέδια Αθήνας / Αττικής, στο οποίο καθορίζονται, περιοχές με ήπια οικιστική δόμηση, περιοχές στις οποίες απαγορεύεται η δόμηση καθώς και οι χρήσεις γης. Στο Δήμο Πόρου έχει δημιουργηθεί επιτροπή η οποία παρακολουθεί τις εξελίξεις της χωροταξικής ανάπτυξης της περιοχής και διαμορφώνει τις τελικές απόψεις της διαβούλευσης. Τέλος, κανένα τμήμα του Δήμου Πόρου δεν έχει οριστεί ως προστατευόμενη περιοχή NATURA. 2.4 Πληθυσμιακή πυκνότητα Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 στον Δήμο Πόρου καταγράφηκαν άτομα (πραγματικός πληθυσμός), εκ των οποίων άρρενες και θήλεις. Η πληθυσμιακή πυκνότητα (δηλαδή ο αριθμός των κατοίκων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο) είναι 80,88 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Τα αντίστοιχα στοιχεία της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων (Αττικής) είναι: άτομα πληθυσμό, εκ των οποίων άρρενες και θήλεις, ενώ η πληθυσμιακή πυκνότητα είναι 85,08 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. 2.5 Περιβαλλοντικά προβλήματα Τα κυριότερα από τα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο Δήμος Πόρου είναι: η διαχείριση των απορριμμάτων η οποία γίνεται με αποκομιδή και μεταφορά στο ΧΥΤΑ των Λιοσίων η ελλιπής διαχείριση ανακυκλώσιμων απορριμμάτων. η λειτουργία του δικτύου αποχέτευσης που είναι συνδεδεμένο με το εργοστάσιο βιολογικού καθαρισμού, η οποία λόγω κάποιων αντικειμενικών προβλημάτων (υψομετρικές διαφορές, έλλειψη λυμάτων, κλπ) δημιουργεί συχνά βλάβες. Η διάβρωση το λιμένα. Ένα άλλο ιδιαίτερα σημαντικό περιβαλλοντολογικό πρόβλημα του Πόρου είναι η προστασία του δάσους τόσο από τη γήρανση των δέντρων, όσο και από τις πυρκαγιές. Για το πρόβλημα των πυρκαγιών, που είναι πάρα πολύ έντονο το καλοκαίρι, έχουν δημιουργηθεί ειδικές δομές στο Δήμο και συνδράμουν, όποτε χρειαστεί, την πυροσβεστική υπηρεσία για την πρόληψη ή κατάσβεση των πυρκαγιών. H Επιτροπή Πολιτικής Προστασίας παίζει σημαντικό επιτελικό ρόλο και στηρίζεται επιχειρησιακά από τις 28

29 ομάδες εθελοντών πυροσβεστών οι οποίες πιστοποιούνται από την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Τα προβλήματα ρύπανσης εντοπίζονται κυρίως: Στο πέταμα κάθε λογής σκουπιδιών μπάζα παλαιά έπιπλα είδη υγιεινής ψυγεία κουζίνες κλπ. σε κοινόχρηστους χώρους και ιδιαίτερα σε απόκρημνες περιοχές στα δάση του νησιού. Στα λύματα από κατοικίες, που δεν είναι συνδεδεμένα με το δικτύου του ΒΙΟΚΑ. Στις βλάβες στο δίκτυο του ΒΙΟΚΑ. Στα εγκαταλελειμμένα οχήματα, μηχανήματα κλπ. σε κοινόχρηστους χώρους, δρόμους. Στη ρύπανση από τη λειτουργία τον ιχθυοκαλλιεργητικών μονάδων. Στην εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων (ιδιαίτερα στην περιοχή του κάμπου της Τροιζηνίας) η οποία επιβαρύνει τον υδροφόρο ορίζοντα από τον οποίο υδρεύεται ο Πόρος. 2.6 Φυσικοί πόροι Οι σημαντικότεροι φυσικοί πόροι του Δήμου Πόρου αποτελούνται από : α) τον παραδοσιακό οικισμό του Πόρου β) από το πευκοδάσος του Πόρου γ) από το Λεμονοδάσος δ) από τη λιμνοθάλασσα της Αλυκής ε) από τις ακτές και τις παραλίες στ) από τα μικρά ακατοίκητα νησιά και βραχονησίδες που ανήκουν στον Δήμο Πόρου. 2.7 Βασικές υποδομές δίκτυα Οδικό δίκτυο Στη συνέχεια γίνεται μια σύντομη αναφορά στις βασικές υποδομές (οδικοί άξονες, ενεργειακή υποδομή, τηλεπικοινωνίες) και στα δίκτυα (ύδρευσης αποχέτευσης). Αναφορικά με τους οδικούς άξονες, οι δρόμοι εντός του νησιού είναι ασφαλτοστρωμένοι με επαρκή διαπλάτυνση και συνδέουν όλους τους οικισμούς και τις περιοχές. Είναι χαρακτηρισμένοι δύο επαρχιακοί δρόμοι Πόρος Μοναστήρι Ναός Ποσειδώνα (59) και Κ.Ε. Πόρος Νεώρειο (65). Επίσης υπάρχει μία κύρια δημοτική οδός Πόρος Μοναστήρι Ναός Ποσειδώνα Άγιος Νεκτάριος Συνοικισμός. 29

30 Το οδικό παραλιακό δίκτυο στην ακτή της Πελοποννήσου, η επαρχιακή οδός Γαλατά Λεμονοδάσος προς Ερμιόνη (οδικός άξονας 58), που ανήκει στο Δήμο Πόρου, είναι ασφαλτοστρωμένο και γενικά σε καλή κατάσταση αν και σε ορισμένα σημεία παρουσιάζονται επικίνδυνες στενώσεις. Το κύριο οδικό δίκτυο των ακτών της Πελοποννήσου, αυτό που ανήκει στο Δήμο Πόρου και αυτό που ανήκει στο Δήμο Τροιζήνας, αποτελείται από συλλεκτήριους οδούς προς τις αρτηρίες Κορίνθου Άργους Ναυπλίου ή Κορίνθου Επιδαύρου, που αυτές με τη σειρά τους οδηγούν στις εθνικές οδούς ταχείας κυκλοφορίας Αθηνών Κορίνθου Πατρών Τριπόλεως. Γενικά ο Πόρος παρουσιάζει σχετική επάρκεια στο οδικό δίκτυο και συνδέεται με πόλεις της Πελοποννήσου, όπως Ναύπλιο, Άργος, Κόρινθος, κλπ, καθώς και με την Αττική, (Αθήνα, Πειραιάς). Η θαλάσσια διασύνδεση του Πόρου με τον Γαλατά γίνεται με βάρκες και με ferry boat, με τον Πειραιά, μέσω συμβατικών πλοίων και ταχυπλόων, ενώ με τα υπόλοιπα νησιά του Αργοσαρωνικού, μόνο με ταχύπλοα. Οι θαλάσσιες μεταφορές γίνονται από τέσσερα καθορισμένα σημεία του λιμένα: από το νέο προβλήτα (περιοχή Παιδική Χαρά), για τα μεγάλα επιβατικά πλοία και τα ferry boat Πόρου Γαλατά, από το παλαιό λιμάνι του Πόρου για τα Ιπτάμενα Δελφίνια (δρομολόγια Αργοσαρωνικού) και τις μεγάλες βάρκες (Πόρου Γαλατά) και από την «μεγάλη σκάλα» (περιοχή Πλατεία Δημαρχείου), για τις μικρές βάρκες (Πόρου Γαλατά). Τα δρομολόγια όλων των μέσων, των θαλάσσιων μεταφορών, κατά την διετία έχουν μειωθεί σημαντικά, λόγω της μείωσης της επιβατικής κίνησης. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι στον Πόρο έχει καθοριστεί Χερσαία Ζώνη Λιμένα, η οποία, σύμφωνα με την Υ.Α. 7/6/1938 με αρ. πρωτ.25169/1938 περιλαμβάνει τις περιοχές από το Κ.Ε. Πόρος μέχρι και το Μεγάλο Νεώριο, την ακτή του Νεκροταφείου, την ακτή του Ασκελίου μέχρι την Παναγίτσα, τον κόλπο του Μοναστηρίου. Στο χερσαίο τμήμα του Πόρου έχει χαρακτηριστεί η περιοχή από την Μπούγια έως την Πλάκα. Σύμφωνα με το ΦΕΚ 93/2008 η ΧΖΛ επεκτείνεται σε ολόκληρη την παραλιακή περιοχή από τον Σταυρό μέχρι τον τοίχο του Κ.Ε. ΠΟΡΟΣ. Τη ΧΖΛ διαχειρίζεται το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Πόρου, το οποίο καθορίζει και του όρους χρήσης της. Ιδιαίτερα προβληματική παρουσιάζεται η αεροπορική διασύνδεση του Πόρου και της ευρύτερης περιοχής της Τροιζηνίας με τα μεγάλα Ευρωπαϊκά Κέντρα. Η μεταφορά του Αεροδρομίου από το 30

31 Ελληνικό στα Σπάτα, δημιούργησε μεγάλο πρόβλημα στη μετακίνηση των τουριστών με αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά το κόστος μετακίνησής τους. Βασικό επακόλουθο ήταν όλα τα νησιά του Αργοσαρωνικού να χάσουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και να μειωθούν κατακόρυφα οι αφίξεις των ξένων τουριστών. Σε πάρα πολλές μελέτες για την ανάπτυξη και την χωροθέτηση της περιοχής αναλύεται η άποψη ότι η εκτενής οροσειρά των Αδέρων, εμπόδιζε την δημιουργία οδικού δικτύου και ήταν ένας καθοριστικής σημασίας παράγοντας που δεν επέτρεψε ποτέ τη σύνδεση της Τροιζηνίας με την Πελοπόννησο. Αυτό οδήγησε στην ανάπτυξη της θαλάσσιας συγκοινωνίας και αλυσιδωτά στην ανάπτυξη κοινωνικο-οικονομικών εξαρτήσεων του πληθυσμού και της τοπικής οικονομίας με ο Νομό Αττικής και ιδιαίτερα με το λιμάνι του Πειραιά. (Ε. Καραθανάση & Συνεργάτες: Χωροταξική Μελέτη για τον Καθορισμό Ζωνών Ελέγχου με Στόχο την Ανάπτυξη και Προστασία της Επαρχίας Τροιζηνίας, 1994) Ενεργειακή υποδομή Αναφορικά με την ενεργειακή υποδομή, στο Δήμο Πόρου ηλεκτροδοτούνται όλες οι οικίες, ενώ τα προβλήματα διακοπών του ρεύματος δεν είναι έντονα και παρατηρούνται μόνο ως βλάβες λόγω καιρικών συνθηκών. Δύο αιολικά πάρκα έχουν δημιουργηθεί στον όμορο Δήμο Τροιζήνας, παρά το γεγονός ότι αντέδρασαν διάφοροι κοινωνικοί φορείς λόγω της αισθητικής αλλοίωσης και υποβάθμισης του τοπίου. O Δήμος Πόρου ηλεκτροδοτείται με εναέριο δίκτυο μέσης τάσεως volt, από τον Γαλατά και πιο συγκεκριμένα από τον λόφο του Σκουφόπουλου. Το εναέριο τμήμα καταλήγει στους Αγίους Αναργύρους στον Πόρο από όπου τροφοδοτείται όλο το νησί. Μέσω 25 περίπου μετασχηματιστών μετατρέπεται το ρεύμα από volt σε 320/220volt και τροφοδοτείται ολόκληρο το νησί μέχρι τον εργοστάσιο βιολογικού καθαρισμού, μέχρι την Βαγιωνιά και μέχρι την Ιερά Μονή της Ζωοδόχου Πηγής. Ο κεντρικός υποσταθμός της ΔΕΗ βρίσκεται στους Αγίους Αποστόλους. Δέχεται ρεύμα τάσεως volt και το μετατρέπει σε volt. Τροφοδοτεί όλη την επαρχία Τροιζηνίας και τα νησιά Αίγινα και Αγκίστρι. Το δίκτυο τηλεπικοινωνιών του Δήμου Πόρου αποτελείται από ψηφιακό δίκτυο με αποτέλεσμα να υπάρχουν ελάχιστα μόνο προβλήματα, κυρίως σε περιόδους που παρατηρούνται έντονα καιρικά φαινόμενα Δίκτυα ύδρευσης αποχέτευσης 31

32 Στην ευρύτερη περιοχή της επαρχίας Τροιζηνίας ξεχωρίζουν δύο κύριες υδρογεωλογικές λεκάνες και αρκετές μικρές και ανεξάρτητες στον Δήμο Πόρου, που λόγω της υδροπερατότητας των πετρωμάτων (ασβεστόλιθοι, ηφαιστειακά)δεν υπάρχει δυνατότητα εξοικονόμησης αξιόλογης και καλής ποιότητας νερού. Οι υδρογεολογικές αυτές λεκάνες παρουσιάζουν μεγάλες αυξομειώσεις μεταξύ χειμώνα και καλοκαιριού, γι αυτό κρίνεται αναγκαίος ο τεχνητός εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα. Τα δίκτυα ύδρευσης των οικισμών της περιοχής του Δήμου Πόρου κρίνονται ικανοποιητικά και χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Έχει αλλάξει ήδη σε ποσοστό 70% περίπου το παλαιό δίκτυο ύδρευσης που αποτελείτο κυρίως από αμιαντοσωλήνες και συνεχίζονται οι εργασίες αντικατάστασής του. Οι οικισμοί εντός και εκτός του νησιού υδρεύεται από οκτώ (8) γεωτρήσεις ιδιοκτησίας του Δήμου Πόρου και ιδιωτικές που βρίσκονται στην χερσαία περιοχή του Δήμου. Το νερό από την Πελοπόννησο μεταφέρεται με υποθαλάσσιο αγωγό στο υψηλότερο μέρος της Σφαιρίας, στο Μύλο όπου υπάρχουν δύο δεξαμενές συνολικής χωρητικότητας κυβικών (1000 κυβ. η μία και 500 κυβ. η άλλη) και από εκεί μέσω βαρύτητας κατανέμεται σε όλες τις περιοχές του νησιού. Η καθαρότητα του νερού εξασφαλίζεται με τη διαδικασία της χλωρίωσης και της απονιτροποίησης. Υπάρχει μονάδα απονιτροποίησης δίπλα στην κεντρική δεξαμενή στην περιοχή Μύλος, το οποίο με τη διαδικασία της αντίστροφης όσμωσης καθαρίζει το νερό από τα νιτρικά. Ιδιαίτερα το νερό που έρχεται από την περιοχή το Κάμπου, η οποία λόγω της εντατικής καλλιέργειας της γης είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη με νιτρικά. Η ημερήσια κατανάλωση νερού στο Δήμο Πόρου ανέρχεται στα μ3 το καλοκαίρι και μ3 τον χειμώνα. Όσον αφορά το αποχετευτικό δίκτυο, υπάρχει εργοστάσιο Βιολογικού Καθαρισμού δευτεροβάθμιας επεξεργασίας, στην περιοχή Ντάνα, βορειοδυτικά του Πόρου, το οποίο έχει κατασκευαστεί και για τους δύο Δήμους της περιοχής, του Πόρου και της Τροιζηνίας. Τα λύματα μεταφέρονται μέσω βαρυτικών και καταθληπτικών αγωγών, οι οποίοι συνδέονται με αντίστοιχα αντλιοστάσια όπου απαιτείται. Οι περιοχές που έχουν συνδεθεί με το δίκτυο είναι ο οικισμός της Σφαιρίας, μέσω του παλαιού αποχετευτικού δικτύου (παντοροϊκό), οι οικισμοί Ασκελίου και Νεωρείου, μέσω αποχετευτικού δικτύου μόνο λυμάτων. Το αποτέλεσμα της βιολογικής επεξεργασίας καταλήγει στην θαλάσσια περιοχή βόρεια της νήσου Καλαυρίας. 32

33 Σε όλες τις άλλες περιοχές (εκτός σχεδίου) και τις περιοχές του Δήμου Πόρου που βρίσκονται στο χερσαίο τμήμα του Δήμου (στις ακτές της Πελοποννήσου) δεν υπάρχει δίκτυο και η αποχέτευση γίνεται σε απορροφητικούς και στεγανούς βόθρους κατά οικία. 33

34 2.7.4 Δημόσιες, Δημοτικές και Μοναστηριακές ιδιοκτησίες Σύμφωνα με στοιχεία της Κτηματικής Υπηρεσία του Δημοσίου, οι δημόσιες εκτάσεις που βρίσκονται στα διοικητικά όρια του Δήμου Πόρου ανέρχονται σε τετρ. χλμ. Τα ακίνητα με κωδικούς 72,90,91,117,128,143,145,146 και 149 βρίσκονται εντός εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως. Οι περισσότερες εκτάσεις είναι χαρακτηρισμένες δάση ή δασικές εκτάσεις. Ιδιοκτησία του Δημοσίου αποτελούν οι εκτάσεις που καταλαμβάνουν οι εγκαταστάσεις της βάσης του Κ.Ε. ΠΟΡΟΣ (ναυτικό οχυρό), καθώς και η περιοχή στις κατασκηνώσεις, που παραχώρησε το Ελληνικό Δημόσιο στην Μητρόπολη Ύδρας. Σημαντικές είναι οι δημοτικές εκτάσεις που κατέχει ο Δήμος Πόρου: 13 στρ στο Ασκέλι, 40 στρ. στην Πλάκα, 15 στρ. στο Καραπολίτι, 1200 στρ. εξ αδιαιρέτου με ιδιώτη (50%) στο Μπίστι, 800 στρ και 12 στρ στη Φούσα, 24 στρ στο Λιθινό και 3 στρ στην Αλυκή (σφαγείο). Η Μοναστηριακή ιδιοκτησία καταλαμβάνει όλο σχεδόν το ανατολικό τμήμα της Καλαυρίας. Αποτελείται από δύο τμήματα, το πρώτο στρ. που περιλαμβάνει και το νησί Μόδι και το δεύτερο 300 στρ. Ένα μέρος της έκτασης αυτής είναι δασική και το υπόλοιπο καλλιεργήσιμο και βοσκοτόπια. (πηγή: Ε. Καραθανάση: Χωροταξική Μελέτη, 1994). Η αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ειδικής και εμπεριστατωμένης μελέτης. 34

35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΜΟΣ - ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ 3.1 Πληθυσμιακές μεταβολές Μια σύντομη αναφορά στις πληθυσμιακές μεταβολές του πληθυσμού του Δήμου Πόρου, από το 1951 έως το 1991 μας δείχνει ότι ο μέσος όρος του πληθυσμού είναι περίπου κάτοικοι. Συγκεκριμένα: 1951: κάτοικοι, 1961: 4.422, 1971: 4.265, 1981: και 1991: κάτοικοι. Το σύνολο της Επαρχίας Τροιζηνίας στις αντίστοιχες απογραφές ήταν: κάτοικοι, , , 11808, (Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ.) Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ο μόνιμος (πραγματικός) πληθυσμός του Πόρου ανέρχεται στα άτομα, εκ των οποίων είναι άρρενες και θήλεις, ενώ ο νόμιμος (δημότες) πληθυσμός ανέρχεται στα Η πυκνότητα του μόνιμου πληθυσμού ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο είναι 80,88, όταν ο μέσος όρος της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων είναι 85,08. Επίσης ο Πόρος είναι ο έβδομος κατά σειρά από τους δέκα Δήμους όλης της Χώρας με το υψηλότερο ποσοστό μόνιμου πληθυσμού αρρένων, το οποίο είναι 55,6%. Παρουσιάζεται μείωση του μόνιμου πληθυσμού από την απογραφή του 2001 σύμφωνα με την οποία είχαν καταγραφεί κάτοικοι. Πίνακας 1 : Κατάταξη των 10 Δήμων με το υψηλότερο ποσοστό Μόνιμου Πληθυσμού Αρρένων της Ελλάδος Απογραφή 2011 (Προσωρινά στοιχεία ) Σύνολο Άρρενες (%) Θήλεις (%) Δήμος Μεγίστης ,3 34,7 Δήμος Γαύδου ,0 40,0 Δήμος Αγαθονησίου ,9 42,1 Δήμος Σαμοθράκης ,0 43,0 Δήμος Μαραθώνος ,1 43,9 Δήμος Τήλου ,7 44,3 Δήμος Πόρου ,6 44,4 Δήμος Σερίφου ,4 44,6 35

36 Δήμος Ωρωπού ,0 45,0 Δήμος Κύθνου ,0 45,0 Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. 3.2 Κύρια χαρακτηριστικά του πληθυσμού Η κατανομή του πληθυσμού σε σχέση με την ηλικία και με το φύλο, κατά την απογραφή του 2001, παρουσιάζεται στον πίνακα 2. Δήμοι Ηλικία Φύλο ΔΗΜΟΣ ΠΟΡΟΥ Πίνακας 2. Πληθυσμός κατά φύλο και ομάδες ηλικιών Απογραφή πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001 Αμφοτέρων των φύλων Άρρενες Θήλεις Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. Η κατανομή του πληθυσμού σε σχέση με την ηλικία παρουσιάζει το μέγιστό ποσοστό της (39,44%) στην ηλικία των 30-64, γεγονός που σημαίνει ότι υφίσταται ένα ισχυρό παραγωγικό τμήμα του πληθυσμιακού. Επίσης, παρατηρείται ένα σημαντικό τμήμα του συνολικού πληθυσμού (22,88%) στην κατηγορία των ετών. Ένα άλλο σημείο που είναι άξιο προσοχής είναι το γεγονός ότι στις ηλικιακές κατηγορίες υπάρχει μια ιδιαίτερα άνιση κατανομή φύλων: 760 αγόρια, 235 κορίτσια. 36

37 Η ηλικιακή διάρθρωση του Δήμου Πόρου σύμφωνα με την απογραφή του 2001 έχει ως εξής: 0-4 (προσχολική ηλικία) 3,95% 5-19 (σχολική ηλικία) 15,36% (νέοι σπουδαστές φοιτητές) 22,88% (εργασιακή παραγωγική ηλικία) 39,44% (συνταξιούχοι) 18,35% Σχετικά με τον αριθμό των νοικοκυριών και των μελών αυτών, παρατηρούμε ότι από τα 1454 εγγεγραμμένα νοικοκυριά στο Δήμο Πόρου, τα 396 νοικοκυριά απαρτίζονται από 1 άτομο (27,23%), 428 νοικοκυριά από 2 άτομα (29,43%), 261 νοικοκυριά από 3 άτομα (17,95%), 255 νοικοκυριά από 4 άτομα (17,53%) και 85 νοικοκυριά από 5 άτομα (5,85%) Πίνακας 3. Νοικοκυριά κατά μέγεθος και μέλη αυτών που διαμένουν σε κανονικές κατοικίες, ανάλογα με τον αριθμό των δωματίων που είναι στη διάθεση του νοικοκυριού. Απογραφή πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001 δήμοι αριθμός μελών νοικοκυριού ΔΗΜΟΣ ΠΟΡΟΥ Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. Σύνολο(1) Νοικοκυριά κατά αριθμό δωματίων(1) Νοικοκυριά Μέλη και άνω μέλος μέλη " " " " " " " και άνω Γενικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ηλικιακή δομή του πληθυσμού του Πόρου είναι ορθολογικά δομημένη, ίσως με μικρό ποσοστό γεννήσεων, αλλά με αρκετά μεγάλο ποσοστό νέων και παραγωγικών ηλικιών (62,32%), ικανών να ωθήσουν δυναμικά την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη του Πόρου. 37

38 3.3 Κοινωνικές υποδομές και εξυπηρετήσεις Εκπαίδευση Στο Δήμο Πόρου λειτουργούν σήμερα, δηλαδή το σχολικό έτος : Α. Προσχολική εκπαίδευση 2 Παιδικοί Σταθμοί, όπου φοιτούν συνολικά: 45 παιδιά (24 στον Δημοτικό ΠΣ και 21 στον ΠΣ της ΔΗΚΕΠ.) Β. Πρωτοβάθμια εκπαίδευση 2 Νηπιαγωγεία, όπου φοιτούν συνολικά: 51παιδιά (31στο 1 ο Νηπιαγωγείο και 20 παιδιά στο 2 ο Νηπιαγωγείο). 2 Δημοτικά Σχολεία, όπου φοιτούν συνολικά: 212 (106 στο 1 ο Δημοτικό και 106 στο 2 ο Δημοτικό). Γ. Δευτεροβάθμια εκπαίδευση 1 Γυμνάσιο, όπου φοιτούν συνολικά: Λύκειο, όπου φοιτούν συνολικά: 92. (Πηγή: Δήμος Πόρου) Τα εκπαιδευτικά χαρακτηριστικά των κατοίκων της περιοχής του Δήμου Πόρου αποτελούν βασικό στοιχείο για την ποιοτικότερη ανάλυση του πληθυσμιακού δυναμικού της περιοχής και παρουσιάζονται στον πίνακα 3. 38

39 Πίνακας 3. Πληθυσμός ηλικίας 6 ετών και άνω κατά φύλο, ομάδες ηλικιών και επίπεδο εκπαίδευσης Απογραφή πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001 δήμοι φύλο και ομάδες ηλικιώ ν Σύνολο Κάτ οχοι διδα κτορικο ύ τίτλ ου Κάτοχ οι Μάστ ερ Ε π ί π ε δ ο ε κ π α ί δ ε υ σ η ς Πτυ- Πτυχιούχοι χιούχοι ΤΕΙ (ΚΑΤΕ, Ανωτάτ ΚΑΤΕΕ) ων και Σχολών Ανωτέρων Σχολών Πτυχιούχοι μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσ ης Απόφοιτο ι Μέσης εκπαίδευ σης Πτυχιούχ οι ΤΕΛ Πτυχιούχ οι ΤΕΣ Απόφοιτ οι 3ταξίου Γυμνασίο υ Από φοιτ οι Δημ οτικ ού Φοιτούν στο Δημοτικ ό Εγκατέλειψ αν το Δημοτικό, αλλά γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση Δ.Πόρ ου Άρρεν ες Δε γνωρίζο υν γραφή και ανάγνω ση 39

40 Θήλεις Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. 40

41 Η κατανομή του πληθυσμού σε σχέση με το επίπεδο εκπαίδευσης έχει ως εξής: Διδακτορικό έχουν 18 άτομα. Μάστερ έχουν 77 άτομα. Πτυχιούχοι Ανωτάτων Σχολών είναι 328 άτομα. Πτυχιούχοι Τ.Ε.Ι. (ΚΑΤΕ, ΚΑΤΕΕ) και Ανωτέρων Σχολών είναι 241. Πτυχιούχοι μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι 196. Απόφοιτοι Μέσης εκπαίδευσης είναι 990 άτομα. Πτυχιούχοι Τ.Ε.Λ. είναι 83. Πτυχιούχοι Τ.Ε.Σ. είναι 83. Απόφοιτοι τριταξίου Γυμνασίου είναι 393. Απόφοιτοι Δημοτικού είναι Φοιτούν στο Δημοτικό 242 άτομα. Εγκατέλειψαν το Δημοτικό, αλλά γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση 309 άτομα. Ενώ δεν γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση 128 άτομα. Επομένως, οι πτυχιούχοι των ανωτάτων και ανωτέρων σχολών κατέχουν το ποσοστό 17,39%, οι απόφοιτοι Λυκείου, Τεχνικού Λυκείου και Τεχνικών Σχολών κατέχουν 32,75%, το οποίο είναι το μεγαλύτερο ποσοστό στο Δήμο Πόρου, είναι οι απόφοιτοι Δημοτικού κατέχουν ποσοστό 25,19%, ενώ το ποσοστό των ατόμων που δεν γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση (3,10%) είναι κυρίως άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω Υγεία και Κοινωνική Πρόνοια Αναφορικά με τις υποδομές υγείας, οι κάτοικοι εντός του νησιού καλύπτονται από το Περιφερειακό Ιατρείο του Κ.Υ. Γαλατά, που ανήκει στο Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιά. Το Κ.Υ. Γαλατά απασχολεί συνολικά: 4 Επιμελητές, 1 Παιδίατρο, 1 Οδοντίατρο, 3 Αγροτικούς και 1 Μικροβιολόγος καλύπτουν, καλύπτουν δε τον Πόρο και όλη την περιοχή της Τροιζηνίας. Το Κ.Υ. επισκέπτονται κάθε εβδομάδα ή κάθε δέκα πέντε ημέρες ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων από το Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιά, (ορθοπεδικός, οφθαλμίατρος, κλπ). Στο Περιφερειακό Ιατρείο του Κ.Υ. Γαλατά που λειτουργεί στον Πόρο, εργάζονται ένας - δύο ιατροί γενικής ιατρική σε καθημερινή βάση και επισκέπτονται ορισμένες ημέρες την εβδομάδα ένας παιδίατρος και 41

42 μία νοσηλεύτρια. Για νοσοκομειακή περίθαλψη οι κάτοικοι της περιοχής απευθύνονται στα νοσοκομεία του Άργους και του Ναυπλίου και της Αττικής. Στη περιοχή του Δήμου Πόρου δραστηριοποιούνται ως ιδιώτες, δύο ιατροί γενικής ιατρικής, ένας καρδιολόγος και τρεις οδοντίατροι. Λειτουργούν επίσης δύο μικροβιολογικά εργαστήρια. Στον Πόρο τις αρμοδιότητες κοινωνικής πρόνοιας ασκεί η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Πόρου (ΔΗ.Κ.Ε.Π.) και το Κέντρο Κοινωνικής Προστασίας, Αλληλεγγύης και Παιδείας του Δήμου Πόρου. Συνοπτικά η ΔΗ.Κ.Ε.Π. δραστηριοποιείται τους τομείς της κοινωνικής πρόνοιας, του πολιτισμού, του αθλητισμού, της προστασίας του περιβάλλοντος, της δημοτικής συγκοινωνίας και της ανάπτυξης, ενώ το Κ.Κ.Π.Α.Π. στον τομέα της κοινωνική πρόνοιας. Στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της ΔΗ.Κ.Ε.Π. λειτουργούν σήμερα, η Μονάδα Κοινωνικής Μέριμνας η οποία εξυπηρετεί ηλικιωμένους, ο Παιδικός Σταθμός στον οποίο φοιτούν 25 παιδιά, το Δημοτικό Φυσιοθεραπευτήριο, που προσφέρει δωρεάν φυσιοθεραπείες σε όλους όσους έχουν ανάγκη, το Κέντρο Πληροφόρησης Νέων, η Δημοτική Συγκοινωνία και όπως θα αναφέρουμε πιο κάτω, η Φιλαρμονική και το ΚΔΑΠ. Στο Κέντρο Κοινωνικής Προστασίας, Αλληλεγγύης και Παιδείας του Δήμου Πόρου, που αποτελεί ουσιαστικά μετεξέλιξη των παλαιών Κρατικών Παιδικών Σταθμών, λειτουργούν σήμερα τμήματα Παιδικού Σταθμού που φιλοξενούν περίπου παιδιά. Όλες οι δομές των δύο νομικών προσώπων φιλοξενούνται σε Δημοτικά κτίρια που έχουν παραχωρηθεί από το Δήμο και είναι άρτια εξοπλισμένες. Στην περιοχή δεν λειτουργεί ΚΑΠΗ, παρ όλα αυτά, μεγάλη υποστήριξη στους ηλικιωμένους παρέχει η λειτουργία του προγράμματος της «Μονάδας Κοινωνικής Μέριμνας», που υλοποιείται από τη Δημοτική Επιχείρηση Ζητήματα Κοινωνικού Αποκλεισμού Στη συνέχεια, όσον αφορά στους οικονομικούς μετανάστες, στο Δήμο Πόρου για τα έτη 2011 και 2012 έχουν γίνει 79 και 148 αιτήσεις αντίστοιχα, για ανανέωση της άδειας παραμονής τους. Σήμερα στον Δήμο Πόρου ζουν κι εργάζονται περίπου οικονομικοί μετανάστες, που σε γενικές γραμμές έχουν ενταχθεί αρμονικά στη τοπική κοινωνία. 42

43 Επίσης, λόγω ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, οι μετανάστες αυτών των χωρών σταμάτησαν να ανανεώνουν την άδεια παραμονής τους. Γενικά ο γυναικείος πληθυσμός των οικονομικών μεταναστών ασχολείται με οικιακά αλλά και με φύλαξη και φροντίδα ηλικιωμένων, ενώ ο αντρικός πληθυσμός απασχολείται στη γεωργία ή ως τεχνίτες. Για τις υπόλοιπες ιδιαίτερες κοινωνικά ομάδες του Δήμου όπως, τα άτομα με αναπηρίες, τα άτομα με ψυχικές ασθένειες και οι μονογονεϊκές οικογένειες, διαβιώνουν στα πλαίσια των ευρύτερων οικογενειών τους και δεν χρήζουν μιας ειδικότερης παρέμβασης από πλευράς Δήμου, παρά μόνο συγκεκριμένων παρεμβάσεων υποστήριξης. Πολύ σημαντικό έργο έχει κάνει ο Σύλλογος γονέων και Φίλων Ατόμων ο Άγιος Κύρηκος, ο οποίος στηρίζει σημαντικά τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Πριν τρία χρόνια πέτυχε τη λειτουργία ειδικού σχολείου για ΑΜΕ στην περιοχή του Δήμου Τροιζήνας, ενώ κάθε χρόνο πραγματοποιεί αρκετές εκδηλώσεις και αθλητικούς αγώνες για τα παιδιά αυτά. Το έργο του Συλλόγου αυτού στηρίζει ο Δήμος Πόρου μέσω της ΔΗ.Κ.Ε.Π. 3.4 Ιστορικά κτίρια και Μνημεία Ιδιαίτερη αξία, ιστορική, αρχαιολογική και αρχιτεκτονική έχουν τα ιστορικά μνημεία και τα διατηρητέα κτήρια του Πόρου. Ο Πόρος κατά την αρχαιότητα ήταν αφιερωμένος στο θεό Ποσειδώνα. Στο βόρειο τμήμα του νησιού διασώζεται ο χώρος στον οποίο ήταν κτισμένος ο Ναός του Ποσειδώνα, που χρονολογείται περίπου από το 520 π.χ. Στον χώρο εκτελούνται ανασκαφές από το 1896, από τη Σουηδική Αρχαιολογική Εταιρεία, σε μία προσπάθεια ανασύστασης όλου του χώρου που δέσποζε τότε ο ναός. Ο χώρος σήμερα είναι επισκέψιμος στο κοινό, που μπορεί να δει την βάση του ναού και γενικότερα τη δομή του ιερού του Ποσειδώνα. Πολλά από τα ευρήματα των ανασκαφών φιλοξενούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πόρου. Στην ανατολική πλευρά του Πόρου, στη βραχονησίδα Μόδι (ή Λιοντάρι) ανακαλύφθηκε πρόσφατα ένας σημαντικός ναυτικός οικισμός που χρονολογείται από την τελευταία φάση της Μυκηναϊκής περιόδου, δηλαδή το 12 ο αι. π.χ. Οι ανασκαφές συνεχίζονται και ο χώρος δεν είναι ακόμα επισκέψιμος από το κοινό. Στην ΒΑ πλευρά του νησιού, την περιοχή Κάβο Βασίλη, ανακαλύφθηκε, επίσης πρόσφατα, από την Ελληνική Αρχαιολογική Εταιρεία, ένας άλλος σημαντικός οικισμός της 3 ης χιλιετίας. Και στον 43

44 χώρο αυτό πραγματοποιούνται ανασκαφές και δεν είναι ακόμα επισκέψιμος από το κοινό. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πόρου, που βρίσκεται στην Πλατεία Κορυζή εκτίθενται πολλά ευρήματα που χρονολογούνται από τη Μυκηναϊκή έως και τη Ρωμαϊκή εποχή. Στην ανατολική έξοδο του λιμανιού βρίσκεται το μικρό οχυρωμένο νησάκι «Μπούρτζι». Το κάστρο του κτίστηκε από το Βαυαρό φιλέλληνα Κ. Έιντεκ ( ), το 1827 για την προστασία του λιμανιού. Χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο ιστορικό μνημείο, αρχικά με το ΦΕΚ 279/Α / και επανακηρύσσεται με την απόφαση του ΥΠΠΟ, ΑΡΧ/Α1/Φ43/54269/3276πε./ (ΦΕΚ 425/Β / ) και ως αρχαιολογικός χώρος. Ο Πόρος διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στην επανάσταση του 1821 και από την περίοδο αυτή σώζονται πολλά μνημεία. Υπήρξε έδρα του κυβερνήτη Καποδίστρια ενώ στο νησί πραγματοποιήθηκε, το 1828, η σύσκεψη των τριών μεγάλων δυνάμεων για το καθορισμό των ορίων του Ελληνικού κράτους. Το 1830 εγκαταστάθηκε στο λιμάνι του Πόρου ο πρώτος Πολεμικός Ναύσταθμος της Ελλάδας. Ο χώρος αυτός, στην τελική του μορφή, αποτελούσε μέχρι και σήμερα Κέντρο Εκπαίδευσης του Πολεμικού Ναυτικού Με την υπ αριθμό 1231/24095/ ΦΕΚ 491/Β/ απόφαση του ΥΠ.ΠΟ. χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο ιστορικό μνημείο. Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της εποχής εκείνης είναι ο Ρωσικός Ναύσταθμος που χτίστηκε το 1834 για ανεφοδιασμό του ρωσικού στόλου του Αιγαίου. Οι Ρώσοι διατήρησαν την ιδιοκτησία του ως το 1900, ενώ το 1989 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο ιστορικό μνημείο, λόγω του μεγάλου ιστορικού και αρχιτεκτονικού του ενδιαφέροντος, με την απόφαση, ΥΠ.ΠΟ/ΔΙΑΑ ΙΙ/Γ/1482/25880/ (ΦΕΚ 471/Β/ ). Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του Πόρου με πολύ μεγάλη ιστορική, αισθητική, αρχιτεκτονική και θρησκευτική σημασία είναι το Μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως αρχαιολογικό διατηρητέο ιστορικό μνημείο, (ΦΕΚ 332/Α/ ). Το μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής του Πόρου ιδρύθηκε το 1720 και ολοκληρώθηκε το Ως ιδρυτής της Μονής φέρεται ο μητροπολίτης Αθηνών Ιάκωβος Β'. Η Μονή χαρακτηρίσθηκε ως σταυροπηγιακή (Σταυροπηγιακή ονομάζεται μία μονή όταν στα θεμέλιά της έχει χτιστεί Σταυρός) με σιγίλλιο του Πατριάρχη Παϊσίου Β (το οποίο βρίσκεται σήμερα Εθνική Βιβλιοθήκη Παρισιού). 44

45 Το τέμπλο του ναού είναι έργο του 17ου αι., άριστης ξυλογλυπτικής τέχνης, ενώ αξιομνημόνευτη είναι η εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής (1855) του Ιταλού ζωγράφου Τσέκολι, καθηγητή της Σχολής Καλών Τεχνών Αθηνών. Κατά την περίοδο της Επανάστασης του 1821, με τουρκικά φιρμάνια δόθηκαν προνόμια και ελευθερίες στη Μονή, γι αυτό και αποτέλεσε τόπο μυστικών συναντήσεων των αγωνιστών της περιοχής για την οργάνωση του κατά θάλασσα αγώνα. Πολλοί από τους ναυμάχους είναι θαμμένοι στο προαύλιο της Μονής (Νικ. Αποστόλης, Τομπάζης, οικογένεια Μιαούλη, Μπουντούρης, Βατικιώτηδες κ.λ.π.). Επί Ιωάννου Καποδίστρια στη Μονή λειτούργησε η πρώτη Εκκλησιαστική Σχολή στην Ελλάδα (30/10/ /9/1831), με διευθυντή τον Ποριώτη ηγούμενο Ιγνάτιο Παγώνη. Παράλληλα, λειτούργησε και ορφανοτροφείο για τα ορφανά του Αγώνα, φιλοξενώντας 180 παιδιά. Γενικά η Μονή προσέφερε πολλά κατά την διάρκεια του αγώνα και μετέπειτα. Συντηρούσε με χρήματά της το Ελληνικό Σχολείο του Πόρου. Φιλοξένησε και περιέθαλψε πρόσφυγες Κρήτες. Βοήθησε υλικά και ηθικά τον λαό του Πόρου, κατά την διάρκεια της γερμανικής Κατοχής. Δώρισε κατά την 10ετία 1950 μεγάλες εκτάσεις της σε ακτήμονες. Δύο μικρά εκκλησάκια με πολύ μεγάλη ιστορική σημασία για τον Πόρο είναι, ο Αη Γιάννης, που βρίσκεται στο Καστέλλι του Πόρου (Ρολόι), το οποίο χτίστηκε επί Τουρκοκρατίας και η Κοίμηση της Θεοτόκου, όπου είχε ταφεί ο αγωνιστής Χριστόδουλος Μέξης. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές ήταν οι πρώτες εκκλησίες του Πόρου. Ο Αη Γιάνης χαρακτηρίστηκε διατηρητέο ιστορικό μνημείο. (ΦΕΚ 332/Α/6-8-36). Στην χερσαία περιοχή του Δήμου Πόρου, στις ακτές της Πελοποννήσου, ανάμεσα στην ακτή της περιοχής Πλάκα και στο νησάκι Μπούρτζι, υπάρχει ένα μικρό νησάκι, μεγάλης αισθητικής αξίας, που καταγράφεται και είναι γνωστό ως «νησάκι του Καρρά ή Δεϊμεζη, ή Λαζαρέτο». Η νησίδα αυτή, που είναι εύκολα παραβιάσιμη, χαρακτηρίστηκε ως αρχαιολογικός χώρος με την υπ αριθμό, ΑΡΧ/Α1/Φ43/54269/3276πε./ (ΦΕΚ 425/Α/ ), απόφαση του ΥΠΠΟ. Ένα από τα ομορφότερα σημεία στον Πόρο είναι το νησάκι Δασκαλιό που βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο του λιμανιού του Πόρου, απέναντι από τον κόλπο του Ρώσικου Ναύσταθμου. Στο 45

46 νησάκι αυτό υπάρχει σήμερα το ναϊδριο της Κοίμησης της Θεοτόκου (Παναγίτσα). Ιστορικές μαρτυρίες αναφέρουν ότι εκεί, στην περίοδο της τουρκοκρατίας, λειτουργούσε «κρυφό σχολειό». Επίσης στο χώρο αυτό εγκαταστάθηκε η μοναχή Φρατζέσκα, με τους αργαλειούς της, όταν έφυγε από τη Μονή της Ζωοδόχου Πηγής και δίδασκε στα κορίτσια του Πόρου την υφαντική. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αναφέρουμε ότι, επειδή το Δασκαλιό έχει σχήμα καρδιάς, το 2002 ο ΕΟΤ το συμπεριέλαβε στην θεματική του διαφημιστική εκστρατεία για την τουριστική προβολή της Ελλάδας σε ολόκληρο τον κόσμο, υπό τον τίτλο «ΕΡΩΣ». Παρά την ιδιαίτερη αισθητική και ιστορική του αξία δεν έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο μνημεία από το αρμόδιο Υπουργείο. Το Υπουργείο Πολιτισμού, με πολλές αποφάσεις του, έχει χαρακτηρίσει πολλά κτίρια του Πόρου ως διατηρητέα ιστορικά μνημεία και ως έργα τέχνης, λόγω της ιδιαίτερης αισθητικής και αρχιτεκτονικής αξίας. Τα σημαντικότερα απ αυτά είναι: Το Δημοτικό Σχολείο Πόρου (δωρεάς Ανδρ. Συγγρού) στον παραλιακό δρόμο του νησιού, χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, με την υπ αρ 1808/28998/ (ΦΕΚ 662/Β/ ) απόφαση του ΥΠΕΧΩΔΕ. Η Βίλλα Γαλήνη, στον δρόμο προς το Νεώρειο, χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης, με την υπ αρ ΥΠΠΟ/ΥΔ/1795/29326/ απόφαση του Υπ.Πο.(ΦΕΚ 606/Β/ ). Η Δεξαμενή, που βρίσκεται στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου, ιδιοκτησίας του Δήμου Πόρου Γιώργης, χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, με την υπ αρ 1800/28112/ (ΦΕΚ 551/Β/ ), απόφαση. Το κτίριο της πρώην ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ Πόρου, που βρίσκεται στην παραλιακή οδό του Πόρου, χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης με την υπ αρ 1022/14771/ (ΦΕΚ /Β/339/ ) απόφαση. Το κτίριο όπου στεγάζεται το ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ Πόρου, δωρεά της οικογένειας Κορυζή, στην παραλιακή οδό του Πόρου, χαρακτηρίστηκε ως Ιστορικό διατηρητέο μνημείο, με την υπ αριθμό 1801/29325/ (ΦΕΚ 614/Β/ ) απόφαση. Το κτίριο Δεϊμέζη-Καρρά χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης με την υπ αριθμό 1793/ / (ΦΕΚ 662/Β/ ), απόφαση. 46

47 Το κτίριο ιδιοκτησίας Ι.Γρίβα (Εμπορικό), στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου, χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης, με την υπ αρ 1806/28997/ (ΦΕΚ 609/Β/ ) απόφαση. Το κτίριο ιδιοκτησίας Κανελλόπουλου, στην παραλία του Πόρου, όπου στεγαζόταν παλαιότερα η ΔΕΗ, χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης με την υπ αριθμό 1809/29324/ (ΦΕΚ 606/Β/ ) απόφαση. Στην κορυφή της Σφαιρίας υπήρχαν παλαιότερα δύο ανεμόμυλοι, ο πρώτος στην περιοχή «Μήλος», ο οποίος διασώζεται μέχρι σήμερα σε αρκετά καλή κατάσταση και είναι εμφανής από την περιοχή της Πούντας και από τον δεύτερο, που βρισκόταν κοντά στους Αγίους Αναργύρους, σώζονται σήμερα μόνο τα ερείπια. Χαρακτηρίζονται ως χαρακτηριστικά δείγματα τοπικής αρχιτεκτονικής του 19 ου αιώνα και ως μαρτυρία των δομών της οικονομίας της εποχής αυτής. Οι δύο αυτοί μύλοι χτίστηκαν περίπου το 1600 και με την υπ αριθμό ΔΙΛΑΠ/Γ/208/6731/ ΦΕΚ/357/Β/ )απόφαση του ΥΠΠΟ χαρακτηρίστηκαν ιστορικά διατηρητέα μνημεία. Με την υπ αριθμό αριθ /4348/ (ΦΕΚ 889/Δ/93), απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, 61 κτίρια του Πόρου (της περιοχής Σφαιρίας) χαρακτηρίστηκαν διατηρητέα λόγω του αρχιτεκτονικού και του αισθητικού ενδιαφέροντος, καθώς και της ιδιαίτερης σημαίας για την παραδοσιακότητα του οικισμού του Πόρου. Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε ότι ολόκληρη η επαρχία Τροιζηνίας και ολόκληρος ο Πόρος είναι ένας ενιαίος γεωγραφικός χώρος με μεγάλη αρχαιολογική, ιστορική, αρχιτεκτονική και αισθητική (φυσιολατρική) αξία. Οι χαρακτηρισμοί αυτοί θεσμοθετούνται με : Το ΦΕΚ 849/Β/ σύμφωνα με το οποίο ολόκληρη η επαρχία Τροιζηνίας χαρακτηρίζεται ως Τοπίο Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους. Το Π.Δ / (ΦΕΚ/Δ /1200/ ), σύμφωνα με το οποίο ολόκληρος ο Πόρος χαρακτηρίζεται ως παραδοσιακός οικισμός. Το (ΦΕΚ 352 /Β/ ), σύμφωνα με το οποίο ολόκληρος ο Πόρος κηρύσσεται διατηρητέο ιστορικό μνημείο. Την απόφαση του ΥΠΠΟ, ΑΡΧ/Α1/Φ43/54269/3276πε./ (ΦΕΚ Β 425/6-5-98), σύμφωνα με την οποία η περιοχή 47

48 Αρτέμιδος Λεμονοδάσους και Χερσονήσου Αλυκής, καθώς και όλες οι νησίδες και οι βραχονησίδες στη θαλάσσια περιοχή της Χερσονήσου Αλυκής και του όρμου Αρτέμιδος κηρύσσονται ως αρχαιολογικοί χώροι. (Πήγες: Μελέτες κ. Ιωάννη Μανιάτη,www.koutouzis.gr, ΕΕΤΑΑ) 3.5 Πολιτιστική υποδομή και δραστηριότητες Αναφορικά με τις πολιτιστικές υποδομές, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι ο Δήμος Πόρου έχει στην ιδιοκτησία του το πρώην Α Δημοτικό Σχολείο Κτίριο Συγγρού, το οποίο λειτουργεί σήμερα ως Πολιτιστικό Κέντρο. Στο χώρο αυτό υπάρχει μία αίθουσα εκδηλώσεων, περίπου ατόμων καθώς κι ένα υπαίθριο θέατρο που μπορεί να φιλοξενήσει άτομα. Στο χώρο αυτό πραγματοποιούνται οι περισσότερες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Στο κτίριο Συγγρού στεγάζεται και το λαογραφικό μουσείου του Συλλόγου Γυναικών «η Ποριώτισσα», ένας δραστήριος σύλλογος με πλούσια πολιτιστική δράση, καθώς και το παράρτημα Πόρου του Γενικού Αρχείου του Κράτους, που προσπαθεί να ανασυνθέσει την ιστορία του νησιού μέσα από τη μελέτη των πηγών και των αρχείων. Ένας άλλος αξιόλογος χώρος πολιτιστικής υποδομής είναι το κτίριο της Χατζοπούλειου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πόρου, η οποία λειτουργεί ως ιδιαίτερη οντότητα της Δημοτικής Κοινωφελούς Επιχείρησης Πόρου. Εκεί φιλοξενείται και η Έκθεση Κοχυλιών, μια πολύτιμη συλλογή οστρακοειδών και γεωλογικών στοιχείων της Ελληνικής θάλασσας. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι στα Πλαίσια της ΔΗ.Κ.Ε.Π. λειτουργεί Φιλαρμονική η οποία φιλοξενεί σήμερα παιδιά. Στεγάζεται σε Δημοτικό κτίριο, προσφέρει τις υπηρεσίες της δωρεάν, τόσο στα παιδιά και στηρίζει όλες τις πολιτιστικές εκδηλώσεις του Δήμου. Επίσης, στα πλαίσια της ΔΗ.Κ.Ε.Π. λειτουργεί Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών στο οποίο τα παιδιά των Δημοτικών Σχολείων έχουν την ευκαιρία να αξιοποιήσουν δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους. Πρέπει να τονίσουμε ότι το ΚΔΑΠ έχει βραβευτεί δύο φορές με το πρώτο βραβείο σε διαγωνισμούς της οργάνωσης Μεσόγειος SOS για τα έργα του. Το ΚΔΑΠ στεγάζεται σε Δημοτικό κτίριο που έχει παραχωρηθεί από το Δήμο στη ΔΗ.Κ.Ε.Π. 48

49 Αξιόλογες πολιτιστικές υποδομές λειτουργούν επίσης και σε δύο σχολεία του Πόρου και είναι: η κοινή αίθουσα εκδηλώσεων του 2 ου Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου Πόρου και η αίθουσα εκδηλώσεων του Λυκείου Πόρου. Η πολιτιστική και ιστορική παράδοση του Πόρου, καθώς και η άρρηκτη σχέση του με τη θάλασσα και τη ναυτοσύνη, σε συνδυασμό με τη σύγχρονη τουριστική προβολή του νησιού ως ενός από τους σημαντικότερους προορισμούς θαλάσσιου τουρισμού στον κόσμο, αποτυπώνεται και αναδεικνύεται μέσα από το ετήσιο πολιτιστικό πρόγραμμα. Την ευθύνη της οργάνωσης και της υλοποίησης των πολιτιστικών εκδηλώσεων έχει ο Δήμος Πόρου, η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Πόρου, η Δημοτική βιβλιοθήκη και ο Σύλλογος Γυναικών Πόρου. Πιο συγκεκριμένα, οι ετήσιες πολιτιστικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις του Δήμου Πόρου κατανέμονται ανά μήνα ως εξής: Ιανουάριος Κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίττας και καλωσόρισμα του νέου έτους, με κάλαντα και χριστουγεννιάτικη μουσική από την Φιλαρμονική του Δήμου. Εορτασμός των Θεοφανείων με τη ρίψη του Τιμίου Σταυρού στην θάλασσα και του αγιασμού των υδάτων. Φεβρουάριος - Μάρτιος Εορτασμός της εθνικής εορτής και διάφορες σχολικές εκδηλώσεις. Ευαγγελισμός της Θεοτόκου-Περιφορά εικόνας. Βράβευση ποριωτών αθλητών που διακρίθηκαν σε αγώνες. Απρίλιος Εορτασμός του Αγίου Πάσχα με περιφορά και συγκέντρωση των επιταφίων όλων των ενοριών του Πόρου στην πλατεία Ηρώων. Παραδοσιακός εορτασμός Μονής Ζωοδόχου Πηγής (κινητή εορτή). Εορτασμός Μητρόπολης Αγίου Γεωργίου και περιφορά εικόνας(23 Απριλίου). Μάιος Η έκθεση τουριστικών σκαφών, το γνωστό πια Yhating Symbosiun, είναι μια ετήσια συνάντηση επιχειρηματιών του 49

50 θαλάσσιου τουρισμού με διανθή απήχηση. Μια από την σημαντικότερη εκδήλωση για τον θαλάσσιο τουρισμό σε ολόκληρο τον κόσμο. Εκτίθενται όλα τα μεγάλα ελληνικά τουριστικά σκάφη τα οποία επισκέπτονται τουριστικοί πράκτορες και ναυλομεσίτες απ όλο τον κόσμο και κλείνονται συμφωνίες ενοικίασης ή πώλησης. Συγχρόνως γίνονται διάφορες παράλληλες εκδηλώσεις που αφορούν το θαλάσσιο τουρισμό υψηλού επιπέδου. Με την έκθεση αυτή το νησί προβάλλεται διεθνώς και για πέντε ημέρες τα φώτα του διεθνούς θαλάσσιου τουρισμού είναι στραμμένα στον Πόρο. Παραδοσιακός εορτασμός Αγίας Τριάδας (κινητή εορτή). Παραδοσιακός εορτασμός Αγίου Σεραφείμ στο Λεμονοδάσος (6 Μαΐου). Παραδοσιακός εορτασμός Αγίου Επιφανείου στην Τροιζήνα (12 Μαΐου). Ιούνιος Σειρά σχολικών εκδηλώσεων για το τέλος του σχολικού έτους. Βραδιά επίδειξη ενόργανης γυμναστικής της «Γυμναστικής Εταιρείας Πόρου». Συναυλία μελών του Παραρτήματος του Ωδείου Ναυπλίου. Παραδοσιακός εορτασμός Άγιου Ιωάννη του Κλύδωνα στην Πούντα (24 Ιουνίου). Την παραμονή του Αγίου Ιωάννη, 23 Ιουνίου το βράδυ μαζεύονται στις γειτονιές, φέρνουν τα ρείκια και τα μαγιάτικα στεφάνια, ανάβουν φωτιές και πηδάνε πάνω απ αυτές. Μαζεύονται μικροί και μεγάλοι, πιστεύοντας ότι πηδώντας τη φωτιά τρείς φορές θα έχουν καλή υγεία και τύχη. Είναι μια ωραία σύναξη και αναβίωση ενός παλαιού εθίμου. Παραδοσιακός εορτασμός Παναγίας Ελεούσας στην Πλάκα (4 Ιουνίου). Εορτασμός Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης και περιφορά της εικόνας (21 Μαΐου). Ιούλιος Σειρά εκδηλώσεων του Συλλόγου Γυναικών Πόρου με τίτλο «Η γιορτή της λεμονιάς». Οι εκδηλώσεις διαρκούν περίπου 10 ημέρες και περιλαμβάνουν συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, καραγκιόζη και παιδικές παραστάσεις, αφιερώματα σε συγγραφείς και παρουσιάσεις βιβλίων, κλπ. Διάφορες εκθέσεις. Διάφορες συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις. Διάφορα αφιερώματα. Παραδοσιακός εορτασμός Παναγίτσας στην Βρυσούλα (2 Ιουλίου). Παραδοσιακός εορτασμός Αγίας Παρασκευής στην Φούσα (26 Ιουλίου). 50

51 Αύγουστος Ακαδημία Πιάνου, μια από τις σημαντικότερες εκδηλώσεις για την κλασική μουσική, με παράλληλη διεθνή προβολή του Πόρου. Στα πλαίσια της Ακαδημίας Πιάνου, που διαρκεί δέκα ημέρες, λαμβάνουν μέρος δεκάδες μαθητές απ όλο τον κόσμο με ιδιαίτερο ταλέντο στην κλασική μουσική, ενώ παράλληλα, γίνονται καθημερινά διάφορα ρεσιτάλ πιάνου, με αποκορύφωμα το μεγάλο ρεσιτάλ στο Ναό του Ποσειδώνα, που συμπίπτει πάντα με την πανσέληνο του Αυγούστου. Διάφορες εκθέσεις. Διάφορες συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις. Διάφορα αφιερώματα. Παραδοσιακός Εορτασμός Αγίων Αναργύρων στο Μύλο (1 Ιουλίου). Παραδοσιακός εορτασμός Παναγίτσας στο Δασκαλιό, στο Ασκέλι και στα Τσαλεβίνια (23 Αυγούστου). Σεπτέμβριος Παραδοσιακός εορτασμός του Τιμίου Σταυρού. Συναυλία νησιώτικης παραδοσιακής μουσικής. Οκτώβριος Εορτασμός της εθνικής εορτής και διάφορες σχολικές εκδηλώσεις. Βράβευση επιτυχόντων μαθητών για την εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Δεκέμβριος Εορτασμός Αγίας Βαρβάρας (4 Δεκεμβρίου). Εορτασμός Αγίου Νικολάου στην Ναυτική Βάση, Κ.Ε.ΠΟΡΟΣ (6 Δεκεμβρίου) Αθλητικοί χώροι αθλητικές διοργανώσεις Τέλος, μεγάλη παράδοση έχει ο Πόρος στον αθλητισμό και ιδιαίτερα στον ναυταθλητισμό. Από τους κόλπους των ναυτικών ομίλων έχουν αναδειχθεί πολλοί πρωταθλητές, βαλκανιονίκες και ολυμπιονίκες. Και αθλήματα του στίβου δεν υστερούν σε διακρίσεις. Μεγαλύτερη ώθηση στον ποριώτικο αθλητισμό δίνει το έμψυχο υλικό και ιδιαίτερα οι προπονητές και τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων των ομίλων. Στον Πόρο δραστηριοποιούνται σήμερα διάφοροι αθλητικοί όμιλοι: 51

52 Ο Ναυτικός Όμιλος Πόρου Τροιζηνίας (ΝΟΠΤ), που δραστηριοποιείται στην κωπηλασία, το καγιάκ και στην ιστιοπλοΐα. Ο Όμιλος Ναυτικών Αθλημάτων Τροιζηνίας (ΟΝΑΤ), που δραστηριοποιείται στην κωπηλασία. Η Γυμναστική Εταιρεία Πόρου Τροιζηνίας (ΓΕΠΤ), που δραστηριοποιείται στην ενόργανη γυμναστική και το στίβο και παράλληλα λειτουργεί ακαδημία ποδοσφαίρου. Ο Αθλητικός Όμιλος Πόρου (Α.Ο. Πόρου), που δραστηριοποιείται στο ποδόσφαιρο. Ο αθλητικός όμιλος ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ, που δραστηριοποιείται στο ποδόσφαιρο. Ιδιαίτερη σημασία για τον αθλητικό τουρισμό έχει η λειτουργία, καθ όλη τη διάρκεια του έτους, η διεθνούς φήμης ιδιωτικής σχολή σκι «PASSAGE». Παρά τις μεγάλες προσπάθειες που έχουν γίνει δεν έχει καταστεί δυνατή η δημιουργίας ενός δημοτικού γυμναστηρίου, με αποτέλεσμα οι διάφοροι όμιλοι να φιλοξενούνται ουσιαστικά σε διάφορους χώρους που τους παραχωρούνται. Έτσι οι χώροι άθλησης που λειτουργούν στον Πόρο είναι: Το στάδιο της Ναυτικής Βάσης Κ.Ε. Πόρος, το οποίο διαθέτει γήπεδο ποδοσφαίρου (κανονικών διαστάσεων), με χλωροτάπητα και πλήρεις υποδομές στίβου με διαδρόμους επενδυμένους με ταρτάν. Το στάδιο έχει παραχωρηθεί από το Γ.Ε.Ν. στο Δήμο Πόρου, με σκοπό να χρησιμοποιείται δωρεάν από τους ομίλους, τους αθλητές και τους δημότες. Γυμναστήριο της ΓΕΠΤ που φιλοξενείται στο Λύκειο Πόρου. Γυμναστήριο του ΝΟΠΤ που φιλοξενείται στο κτίριο του Α Δημοτικού Πόρου. Το λεμβοστάσιο των δύο ναυταθλητικών ομίλων φιλοξενείται στη Ναυτική Βάση. Ως γήπεδα μπάσκετ και βόλεϊ οι χώροι των σχολείων. Η κατάσταση του Σταδίου είναι οριακή και κρίνεται σκόπιμη η συντήρησή του. Γενικότερα οι χώροι άθλησης χρειάζονται ανασχεδιασμό με σκοπό την καλύτερη εξυπηρέτηση των ομίλων, των αθλητών και των κατοίκων. Στον Πόρο διοργανώνονται διάφοροι αθλητικοί αγώνες με την υποστήριξη των αθλητικών συλλόγων, του Δήμου Πόρου και της ΔΗ.Κ.Ε.Π., όπως: Επίδειξη ενόργανης γυμναστικής της ΓΕΠΤ, με τους μικρούς αθλητές ηλικίας 5-10 ετών. 52

53 Παντροιζηνιακοί αγώνες στίβου, όπου λαμβάνουν μέρος μαθητές δημοτικών σχολείων του Δήμου Πόρου και του Δήμου Τροιζήνας. Αγώνες κανόε καγιάκ και κωπηλασίας. Τουρνουά ποδοσφαίρου. Αγώνες θαλάσσιου σκι. Αγώνες ιστιοπλοΐας. Αγώνες τριάθλου X POROS. Αγώνες «ΜΠΟΤΣΕ». 53

54 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΟΠΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 4.1. Οικονομικά ενεργός πληθυσμός - ανεργία Σύμφωνα με τα στοιχεία του Πίνακα 4, στο Δήμο Πόρου υπάρχουν συνολικά υπάρχουν οικονομικά ενεργοί πολίτες, που αποτελούν το 40,41% των ικανών προς εργασία ατόμων. Οι καταγεγραμμένοι άνεργοι ανέρχονται σε 262 άτομα, δηλαδή το 14,91% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, το οποίο αυξάνεται κατά την χειμερινή περίοδο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ηλικιακή ομάδα των νέων μεταξύ ετών, από την οποία το 64,72% είναι οικονομικά ενεργοί και το 35,28% μη ενεργοί. Από τους οικονομικά ενεργούς νέους το 79,66% εργάζεται, ενώ το 20,34 είναι άνεργοι. Ένα από τα βασικότερα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας με πολυδιάστατες συνέπειες, τόσο σε μικροοικονομικό όσο και σε μακροοικονομικό επίπεδο, είναι η ανεργία. Το πρόβλημα της ανεργίας πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα στον τοπικό σχεδιασμό και προγραμματισμό. Η ανεργία στον Πόρο παρουσιάζει ιδιαίτερη αύξηση στην ηλικιακή ομάδα ετών, γεγονός που οδηγεί στην αστυφιλία. Παρατηρούμε ότι το 48,44% των νέων ηλικίας ετών, είναι άνεργοι ή μη οικονομικά δραστήριοι. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ανεργία είναι ένα σημαντικό πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει ο Δήμος. Επιπλέον, το γεγονός ότι η ανεργία εντοπίζεται πολύ πιο έντονη στην ηλικία αυτή, αναδεικνύει ότι το πρόβλημα της απασχόλησης είναι κυρίως διαρθρωτικού χαρακτήρα και σε άμεση σχέση με την συνεχώς μεταβαλλόμενη κατάσταση στην αγορά εργασίας και την αναδιάρθρωση που πραγματοποιείται στην οικονομία. 54

55 δήμοι φύλο ομάδες ηλικιών Πίνακας 4. Οικονομικώς ενεργός και μη ενεργός πληθυσμός κατά φύλο και ομάδες ηλικιών. Απογραφή πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001 Ο ι κ ο ν ο μ ι κ ώ ς ε ν ε ρ γ ο ί Σύνολο Απασχολούμενοι Α ν ε ρ γ ο ι Σύνολο Από αυτούς νέοι Οικονομικώς μη ενεργοί ΔΗΜΟΣ ΠΟΡΟΥ Άρρενες Θήλεις Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. 55

56 4.2. Διάρθρωση τομέων παραγωγής Τουρισμός Πρωτογενής τομέας παραγωγής Στον πρωτογενή τομέα οι εκμεταλλεύσεις, σύμφωνα με τον χαρακτηρισμό της ΕΛ.ΣΤΑΤ., είναι σχεδόν αποκλειστικά γεωργικές και μικρό ποσοστό κτηνοτροφικές. Στο Δήμο Πόρου το σύνολο της γεωργικής γης είναι στρέμματα εκ των οποίων, το 73% ( στρ.) καλύπτονται από ελιές, το 17,20% (3.288 στρ) από καλλιέργειες εσπεριδοειδών και το 6,90% βρίσκεται σε αγρανάπαυση. Οι κύριες καλλιέργειες είναι οι ελιές και τα εσπεριδοειδή (λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια). Το σύνολο της γεωργικής γης της Επαρχίας Τροιζηνίας είναι στρέμματα. Αξιοσημείωτο επιπλέον είναι το γεγονός ότι δεν έχει γίνει προσπάθεια μέχρι στιγμής, για πιστοποίηση προϊόντων και χρήση των κανονισμών περί προϊόντων ονομασίας προέλευσης ούτε προσπάθεια παραγωγής προϊόντων με βιολογικό τρόπο. Πάντως προς την κατεύθυνση της πιστοποίησης θα μπορούσαν να στραφούν τα προϊόντα ελαιόλαδο και λεμόνια. Παρά το γεγονός ότι ο Πόρος είναι νησί και βρίσκεται σε μία περιοχή με μεγάλου μήκους ακτές, δεν είναι ανεπτυγμένη η αλιεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 1994 στον Πόρο ήταν καταγραμμένα 123 μικρά αλιευτικά και ερασιτεχνικά σκάφη, 6 τράτες και 5 γρι-γρι, ενώ σύμφωνα με στοιχεία του 2012 υπήρχαν περίπου μικρές ερασιτεχνικές βάρκες, 100 μικρά αλιευτικά σκάφη, 0 τράτες και 2 γρι-γρί. Στον πρωτογενή τομέα μικρή είναι επίσης η κτηνοτροφία και η παραγωγή μελισσοκομικών προϊόντων. Ένα στοιχείο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και αποδεικνύει τις δυνατότητες βελτίωσης και ανάπτυξης της αγροτικής παραγωγής στο Δήμο Πόρου είναι το γεγονός ότι, ενώ στο Δήμο Πόρου η γεωργική γη αποτελεί το 17,36% της συνολικής γεωργικής γης της Επαρχίας Τροιζηνίας, συγκεντρώνει μόνο το 4,18% του ακαθάριστου εισοδήματος. Σε αντίθεση με την Τροιζήνα και την Δρυόπη που κατέχουν το 11,82% και το 18,28% της γεωργικής γης αντίστοιχα και συγκεντρώνουν το 33,58% και το 27,03% του ακαθάριστου γεωργικού εισοδήματος. (Πηγή: Δ/νση Γεωργίας Πειραιά και Ε. Καραθανάση: Χωροταξική Μελέτη 1994). Η διαφοροποίηση αυτή μπορεί να αποδοθεί στην ανάπτυξη του τουρισμού και στην εγκατάλειψη της γεωργίας. 56

57 4.2.2 Δευτερογενής τομέας παραγωγής Όσον αφορά το δευτερογενή τομέα(μεταποίηση) είναι ιδιαίτερα μικρός και αφορά αποκλειστικά μικρές βιοτεχνικές μονάδες που αφορούν την κατασκευή τουριστικών και παραδοσιακών ειδών Τριτογενής τομέας παραγωγής Ο τριτογενής τομέας είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένος στην περιοχή και ιδιαίτερα οι υπηρεσίες που σχετίζονται με τον τουρισμό και με την εξυπηρέτηση των βασικών αναγκών των κατοίκων. Ο τριτογενής τομέας στον Πόρο θα μπορούσε να διαχωριστεί σε δύο γενικές κατηγορίες. Α. Στις υπηρεσίες εξυπηρέτησης του τουρισμού (τουριστικό προϊόν) και στην εξυπηρέτηση των βασικών αναγκών των κατοίκων. Τέτοιες υπηρεσίες προσφέρονται από ξενοδοχεία, πανσιόν, ενοικιαζόμενα δωμάτια, τουριστικά γραφεία, επιχειρήσεις ενοικιάσεων σκαφών, μοτοποδηλάτων, επιχειρήσεις εμπορίου και αναψυχής (όπως καταστήματα τροφίμων, ταβέρνες, καφετέριες, ζαχαροπλαστεία, βιβλιοπωλεία, bar και beach bar, σχολές εκμάθησης ski, βενζινάδικα, κλπ), φροντιστήρια, αυτοκινητιστές και μεταφορείς, γιατρούς και φαρμακοποιούς. Β. Στις υπηρεσίες που αφορούν διοικητικές και κοινωνικές λειτουργίες και εξυπηρετήσεις όπως, Σχολεία, Δημοτικές Υπηρεσίες, Δημόσιο Ταμείο (Δ.Ο.Υ), Αστυνομικό Τμήμα, Πυροσβεστική Υπηρεσία, Λιμενικό Σώμα, Δασαρχείο, Ειρηνοδικείο, Υποθηκοφυλακείο, Τράπεζες, Κέντρο Υγείας (Περιφερειακό Ιατρείο Πόρου), ΙΚΑ, ΕΛ.ΤΑ., ΔΕΗ, λογιστήρια, δικηγορικά γραφεία, συμβολαιογραφεία, γραφεία μηχανικών. Οι δημοτικές διοικητικές υπηρεσίες προσφέρονται μέσω των ειδικών υπηρεσιών του Δήμου, το ΚΕΠ, την Τεχνική Υπηρεσία, του Γραφείου Δόμησης και το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Σε γενικές γραμμές στο Δήμο Πόρου δεν παρατηρούνται ιδιαίτερες ελλείψεις στις διοικητικές και λειτουργικές εξυπηρετήσεις των κατοίκων. Τέλος, στην περιοχή δραστηριοποιούνται 8 σύλλογοι σωματεία ενώσεις. Εμπορικός κι Επαγγελματικός Σύλλογος Πόρου. Σύλλογος Επαγγελματιών Αλιέων Ιδιοκτητών Σκαφών Πόρου Γαλατά Τροιζηνίας. 57

58 Σύλλογος Φίλων τη Θάλασσας και Ερασιτεχνών Αλιέων Πόρου «Το Δελφίνι». Σύλλογος Πολιτών και Καταναλωτών Πόρου. Πρωτοβουλία Ανταλλαγών και Αλληλεγγύης «Καλαύριο» Σύλλογος Γονέων και Φίλων Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες «Ο Άγιος Κήρυκος» Σύλλογος Προστασίας του Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Οικοσυστήματος της Νήσου Πόρου «Πρωτοβουλίας Πόρος» Σύνδεσμος Αναπήρων και Θυμάτων Υπαξιωματικών και Οπλιτών Στρατού Ξηράς Αέρος Θαλάσσης. Παράρτημα Πόρου της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Ναυτικού (Ε.Α.Α.Ν.). 58

59 Προβλήματα και αναδιάρθρωση παραγωγικών τομέων Δύο είναι τα σημαντικότερα προβλήματα στην αναδιάρθρωση των παραγωγικών τομέων, που είναι ικανά να αλλοιώσουν την αναπτυξιακή πορεία του Πόρου. Το πρώτο είναι ο κίνδυνος επέκτασης των ιχθυοκαλλιεργειών σύμφωνα με την Κ.Υ.Α / /11 (ΦΕΚ 2505 Β/ ) : Έγκριση Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις υδατοκαλλιέργειες. Ο Δήμος Πόρου με αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου και με μια σειρά εγγράφων προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, αντέδρασε στην επέκταση των ιχθυοκαλλιεργειών και στη δέσμευση θαλάσσιων περιοχών, προβάλλοντας τον τουριστικό και πολιτιστικό χαρακτήρα του Πόρου και την αυξητική τάση στη ζήτηση του θαλάσσιου τουρισμού στο νησί. Προσπάθησε να οριοθετήσει και να περιορίσει την λειτουργία των ιχθυοκαλλιεργητικών μονάδων, τεκμηριώνοντας την αντιφατικότητα μεταξύ της τουριστικής ανάπτυξης και ιδιαίτερα του θαλάσσιου τουρισμού με την επέκταση των ιχθυοκαλλιεργειών. Το δεύτερο εξίσου σημαντικό πρόβλημα, δημιουργείται με την υπ αριθμόν 218/2012/12 (ΦΕΚ 2322 β / ) απόφαση της ΔΙΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ και αφορά τη μεταφορά στην εταιρεία «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου» περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3986/2011 (ΦΕΚ Α 152). Η απόφαση αυτή προβλέπει την ιδιωτικοποίηση του Τουριστικού Λιμένα Πόρου (καταφύγιο τουριστικών σκαφών), όπως αυτός χωροθετήθηκε με την υπ αριθμόν 6566 από απόφαση του Υφυπουργού Τουριστικής Ανάπτυξης (ΦΕΚ Β -779/2005), στην Δυτική Παραλιακή Ζώνη του Πόρου και το Λιμένα Πόρου, όπως αυτός χωροθετήθηκε και προκύπτει από την απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής (ΦΕΚ 93ΑΑΠ/2008) περί επανακαθορισμού των ορίων της χερσαίας ζώνης Λιμένος Πόρου, τα οποία και τα δύο είναι δικαιοδοσίας του Δ.Λ.Τ. Πόρου. Για την ιδιωτικοποίηση του λιμανιού, παρά το γεγονός ότι εντάσσεται μέσα στα γενικότερα πλαίσια της τουριστικής ανάπτυξης του Πόρου, το Δημοτικό Συμβούλιο, με ομόφωνη απόφασή του, αντέδρασε διότι θεωρεί ότι δεν είναι ένα εμπορικό λιμάνι, αλλά συνδέεται άμεσα με τη συνολική μορφή, το χαρακτήρα, την πολιτιστικότητα και την παραδοσιακότητα του Πόρου. Βάσει της απόφασης αυτής κατατέθηκε προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την ακύρωση της ένταξης του Πόρου στο ΤΑ.Ι.Π.Ε.Δ. 59

60 Κατανομές οικονομικά ενεργού πληθυσμού Η κατανομή του οικονομικά ενεργού πληθυσμού κατά φύλο, ηλικιακή ομάδα, κλάδο οικονομικής δραστηριότητας και θέση στο επάγγελμα παρουσιάζεται στους πίνακες 5,6,κι 7. 60

61 δήμοι φύλο, ομάδες ηλικιών Σύνολο Μέλη των βουλευομένων σωμάτων, ανώτερα διοικητικά και διευθυντικά στελέχη του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα Πίνακας 5. Οικονομικώς ενεργός πληθυσμός κατά φύλο, ομάδες ηλικιών και ομάδες ατομικών επαγγελμάτων. Απογραφή πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001 Ο μ ά δ ε ς α τ ο μ ι κ ώ ν ε π α γ γ ε λ μ ά τ ω ν Πρόσωπα που ασκούν επιστημονικά καλλιτεχνικά και συναφή επαγγέλματα Τεχνολόγοι τεχνικοί βοηθοί και ασκούντες συναφή επαγγέλματα Υπάλληλοι γραφείου και ασκούντες συναφή επαγγέλματα Απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών και πωλητές σε καταστήματα και υπαίθριες αγορές Ειδικευμένοι γεωργοί, κτηνοτρόφοι δασοκόμοι και αλιείς Ειδικευμένοι τεχνίτες και ασκούντες συναφή τεχνικά επαγγέλματα Χειριστές μηχανημάτων σταθερών βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συναρμολογητές Ανειδίκευτοι εργάτες χειρώνακτες και μικροεπαγγελματίες Δήλωσαν ανεπαρκώς ή ασαφώς το επάγγελμά τους "Νέοι" Δε δήλωσαν επάγγελμα ΔΗΜΟΣ ΠΟΡΟΥ Άρρενες Θήλεις

62

63 Κατηγορία Πίνακας 6. Οικονομικώς ενεργός πληθυσμός κατά φύλο, ομάδες κλάδων οικονομικής δραστηριότητας και θέση στο επάγγελμα δήμοι φύλο, ομάδες κλάδων οικονομικής δραστηριότητας (ΣΤΑΚΟΔ - 91) Απογραφή πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001 Σύνολο Εργοδότες Εργαζό μενοι για δικό τους λογαριασμό Θ έ σ η σ τ ο ε π ά γ γ ε λ μ α Μισθωτοί Συμβοηθούντα και μη Αμειβόμενα μέλη νοικοκυριού ΔΗΜΟΣ ΠΟΡΟΥ Α Γεωργία, κτηνοτροφία, θήρα, δασοκομία. Β Αλιεία Γ Ορυχεία και λατομεία Δ Μεταποιητικές βιομηχανίες Ε Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και νερού. ΣΤ Κατασκευές Ζ Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή αυτοκινήτων, οχημάτων, μοτοσυκλετών και ειδών ατομικής και οικιακής χρήσης. Η Ξενοδοχεία και εστιατόρια Θ Μεταφορές, αποθήκευση και επικοινωνίες. Ι Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί. Κ Διαχείριση ακίνητης περιουσίας, εκμισθώσεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες. Λ Δημόσια διοίκηση και άμυνα, υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση. Μ Εκπαίδευση Ν Υγεία και κοινωνική μέριμνα Ξ Δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών υπέρ του κοινωνικού ή ατομικού χαρακτήρα. Ο Ιδιωτικά νοικοκυριά που απασχολούν οικιακό προσωπικό. Νέοι Δήλωσαν ασαφώς ή δε δήλωσαν κλάδο οικονομικής δραστηριότητας Άρρενες Α Γεωργία, κτηνοτροφία, θήρα, δασοκομία. Β Αλιεία Γ Ορυχεία και λατομεία Δ Μεταποιητικές βιομηχανίες Ε Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και νερού. ΣΤ Κατασκευές Ζ Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή αυτοκινήτων, οχημάτων, μοτοσυκλετών και ειδών ατομικής και οικιακής χρήσης. Η Ξενοδοχεία και εστιατόρια Θ Μεταφορές, αποθήκευση και επικοινωνίες. Ι Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί. Κ Διαχείριση ακίνητης περιουσίας, εκμισθώσεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες. Λ Δημόσια διοίκηση και άμυνα, υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση Νέοι

64 Μ Εκπαίδευση Ν Υγεία και κοινωνική μέριμνα Ξ Δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών υπέρ του κοινωνικού ή ατομικού χαρακτήρα. Ο Ιδιωτικά νοικοκυριά που απασχολούν οικιακό προσωπικό. Νέοι Δήλωσαν ασαφώς ή δε δήλωσαν κλάδο οικονομικής δραστηριότητας Θήλεις Α Γεωργία, κτηνοτροφία, θήρα, δασοκομία. Β Αλιεία Δ Μεταποιητικές βιομηχανίες Ε Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και νερού. Ζ Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή αυτοκινήτων, οχημάτων, μοτοσυκλετών και ειδών ατομικής και οικιακής χρήσης. Η Ξενοδοχεία και εστιατόρια Θ Μεταφορές, αποθήκευση και επικοινωνίες. Ι Ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί. Κ Διαχείριση ακίνητης περιουσίας, εκμισθώσεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες. Λ Δημόσια διοίκηση και άμυνα, υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση. Μ Εκπαίδευση Ν Υγεία και κοινωνική μέριμνα Ξ Δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών υπέρ του κοινωνικού ή ατομικού χαρακτήρα. Ο Ιδιωτικά νοικοκυριά που απασχολούν οικιακό προσωπικό. Νέοι Δήλωσαν ασαφώς ή δε δήλωσαν κλάδο οικονομικής δραστηριότητας Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. 64

65 Κωδικός αριθμός Πίνακας 7. Οικονομικώς ενεργός πληθυσμός κατά φύλο, ομάδες ατομικών επαγγελμάτων και θέση στο επάγγελμα Απογραφή πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001 δήμοι φύλο, ομάδες ατομικών επαγγελμάτων Σύνολο Εργοδότες Θ έ σ η σ τ ο ε π ά γ γ ε λ μ α Εργαζό Μισθωτοί Συμβοημενοι θούντα για δικό και μη τους αμειβόμε λογαρια να μέλη σμό νοικοκυριού ΔΗΜΟΣ ΠΟΡΟΥ Μέλη των βουλευομένων σωμάτων, ανώτερα διοικητικά και διευθυντικά στελέχη του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα 2 Πρόσωπα που ασκούν επιστημονικά, καλλιτεχνικά και συναφή επαγγέλματα 3 Τεχνολόγοι τεχνικοί βοηθοί και ασκούντες συναφή επαγγέλματα 4 Υπάλληλοι γραφείου και ασκούντες συναφή επαγγέλματα 5 Απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών και πωλητές σε καταστήματα και υπαίθριες αγορές 6 Ειδικευμένοι γεωργοί, κτηνοτρόφοι, δασοκόμοι και αλιείς 7 Ειδικευμένοι τεχνίτες και ασκούντες συναφή τεχνικά επαγγέλματα 8 Χειριστές μηχανημάτων σταθερών βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συναρμολογητές Δήλωσαν ανεπαρκώς ή ασαφώς το επάγγελμά τους Νέοι Δε δήλωσαν επάγγελμα Άρρενες Μέλη των βουλευομένων σωμάτων, ανώτερα διοικητικά και διευθυντικά στελέχη του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα 2 Πρόσωπα που ασκούν επιστημονικά, καλλιτεχνικά και συναφή επαγγέλματα 3 Υπάλληλοι γραφείου και ασκούντες συναφή επαγγέλματα 4 Απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών και πωλητές σε Νέοι 65

66 Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. καταστήματα και υπαίθριες αγορές 5 Ειδικευμένοι γεωργοί, κτηνοτρόφοι, δασοκόμοι και αλιείς 6 Ειδικευμένοι τεχνίτες και ασκούντες συναφή τεχνικά επαγγέλματα 7 Ειδικευμένοι τεχνίτες και ασκούντες συναφή τεχνικά επαγγέλματα 8 Χειριστές μηχανημάτων σταθερών βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συναρμολογητές 9 Ανειδίκευτοι εργάτες χειρώνακτες και μικροεπαγγελματίες 998 Δήλωσαν ανεπαρκώς ή ασαφώς το επάγγελμά τους Νέοι Δε δήλωσαν επάγγελμα Θήλεις Μέλη των βουλευομένων σωμάτων, ανώτερα διοικητικά και διευθυντικά στελέχη του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα 2 Πρόσωπα που ασκούν επιστημονικά, καλλιτεχνικά και συναφή επαγγέλματα00 3 Υπάλληλοι γραφείου και ασκούντες συναφή επαγγέλματα 4 Απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών και πωλητές σε καταστήματα και υπαίθριες αγορές 5 Ειδικευμένοι γεωργοί, κτηνοτρόφοι, δασοκόμοι και αλιείς 6 Ειδικευμένοι τεχνίτες και ασκούντες συναφή τεχνικά επαγγέλματα 7 Ειδικευμένοι τεχνίτες και ασκούντες συναφή τεχνικά επαγγέλματα 8 Χειριστές μηχανημάτων σταθερών βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συναρμολογητές 9 Ανειδίκευτοι εργάτες χειρώνακτες και μικροεπαγγελματίες 998 Δήλωσαν ανεπαρκώς ή ασαφώς το επάγγελμά τους Νέοι Δε δήλωσαν επάγγελμα

67 Ο Πόρος ως Τουριστικό Προϊόν Η τουριστική ανάπτυξη του Πόρου βασίστηκε στα ενδογενή χαρακτηριστικά του και όχι σε ένα σχεδιασμένο αναπτυξιακό μοντέλο. Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 60, αναπτύσσεται ως τουριστικός προορισμός και ως παραθεριστικό θέρετρο ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής της Αττικής. Ο Πόρος επιλέγεται για σύντομη αναψυχή καθ όλη τη διάρκεια του χρόνου, για καλοκαιρινό παραθερισμό αλλά επιλέγεται κι ως διαμονή δεύτερης κατοικίας. Τα στατιστικά στοιχεία της διάρθρωσης της απασχόλησης παρουσιάζουν το 80,4% του εργατικού δυναμικού να ασχολείται με το τριτογενή τομέα και ιδιαίτερα με την παροχή υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τον τουρισμό. Παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος του τουρισμού κατά την τελευταία εικοσαετία, εξακολουθεί να είναι το κέντρο της οικονομίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου της Ελλάδος (2006), στο Δήμο Πόρου λειτουργούν 18 ξενοδοχειακές μονάδες εκ των οποίων 1 είναι 4 αστέρων, 6 τριών αστέρων, 9 δύο αστέρων και 2 ενός αστέρα. Ο αριθμός των διαθέσιμων δωματίων σε ξενοδοχειακά καταλύματα ανέρχεται σε 677 και, αντίστοιχα, ο αριθμός των κλινών φτάνει τις Στα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια απασχολείται το 12,9% του συνόλου των απασχολουμένων στο Δήμο Πόρου. Στο Μητρώο Επιχειρήσεων είναι εγγεγραμμένες 194 επιχειρήσεις ξενοδοχείων και εστιατορίων, αποτελώντας το 28,6% του συνόλου των επιχειρήσεων της περιοχής. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, για το έτος 2009, ο Δήμος Πόρου εμφάνιζε πληρότητα που άγγιζε το 27% καταλαμβάνοντας την 6 η θέση στη Νομαρχία Πειραιά, με το Δ.Δ. Πέρδικας να κατέχει την πρώτη θέση με ποσοστό 39,2% και η το Δ.Δ. Πειραιά την δεύτερη με ποσοστό 34%. Από το σύνολο των επισκεπτών στο Δήμο Πόρου, το 65,9% ήταν ημεδαποί και το 34,1% αλλοδαποί, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά στις διανυκτερεύσεις ήταν 52,6% για τους ημεδαπούς και 47,4% για τους αλλοδαπούς. Εξετάζοντας στοιχεία σχετικά με τις «Αφίξεις Διανυκτερεύσεις στα Καταλύματα Ξενοδοχειακού τύπου (πλην κάμπινγκ) του Πόρου», για το έτος 2009 οι αφίξεις ανέρχονται στο σύνολό τους σε και οι διανυκτερεύσεις σε Αναλύοντας τις αφίξεις βάσει χώρας καταγωγής (ή διαμονής) των επισκεπτών και πελατών των καταλυμάτων, το μεγαλύτερο 67

68 ποσοστό συγκεντρώνει η Ελλάδα ( άτομα) και ακολουθούν οι Η.Π.Α. (775 άτομα). Ως προς τις διανυκτερεύσεις, η Ελλάδα βρίσκεται και πάλι στην πρώτη θέση ( άτομα) ενώ εδώ ακολουθούν η Γαλλία (2.271άτομα) και έπονται οι Η.Π.Α. (1.928 άτομα). Στον Πόρο σήμερα λειτουργεί Τουριστική Επιτροπή η οποία συστάθηκε με την υπ αριθμό 40/2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Έχει γνωμοδοτικό χαρακτήρα και εισηγείται στο Δημοτικό Συμβούλιο για όλα τα θέματα της τουριστικής ανάπτυξης και προβολής του Πόρου. (Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ.) 68

69 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΝΑ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Για να μπορέσουμε να προσδιορίσουμε την αναπτυξιακή φυσιογνωμία του Πόρου θα πρέπει να αναφερθούμε σε τρία πολύ βασικά νομοθετήματα: Στο ΦΕΚ 352 Β/ , σύμφωνα με το οποίο ολόκληρος ο οικισμός του Πόρου χαρακτηρίζεται ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ιδιαίτερο ιστορικό και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Στο ΦΕΚ 559 Β/ , σύμφωνα με το οποίο ολόκληρο το νησί του Πόρου χαρακτηρίζεται ως τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και Στο ΦΕΚ 1200 Δ/ , σύμφωνα με το οποίο ο οικισμός του Πόρου του Πόρου χαρακτηρίζεται ως παραδοσιακός. Αυτά τα ενδογενή χαρακτηριστικά προσδιορίζουν και την αξία της περιοχής του Πόρου, ως ενός σημαντικού τουριστικού προορισμού στον Αργοσαρωνικού. Αυτό φυσικά αποδεικνύεται και από μια σειρά άλλων δεδομένων, όπως οι τουριστικές υποδομές και η ετήσια τουριστική κίνηση. Ένα σημαντικό νομοθέτημα με το οποίο ουσιαστικά καθορίζονται οι όροι ανάπτυξης ενός τουριστικού τόπου όπως ο Πόρος είναι το «Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και της Στρατηγικής Μελέτης των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Αυτού» (ΦΕΚ 1138 Β/ ). Σύμφωνα με το Χωροταξικό για τον Τουρισμό, ο Πόρος κατατάσσεται στις «Αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές, Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης ήπιων και εναλλακτικών μορφών τουρισμού (Β2)». Έτσι και σύμφωνα με το Άρθρο 4 «Κατηγοριοποίηση του Εθνικού Χώρου» οι περιοχές με χαρακτηρισμό Β προσδιορίζονται από τα εξής στοιχεία: Συγκέντρωση ιδιαίτερων χαρακτηριστικών φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος. Αξιόλογη κατά περίπτωση ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων. Περιορισμένη αξιοποίηση πόρων που ενδιαφέρουν τον τουρισμό. Δυνατότητα μεγαλύτερης διαφοροποίησης και εμπλουτισμού του τουριστικού προϊόντος σε σύγκριση με τις ήδη αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές. 69

70 Ύπαρξη ή προγραμματιζόμενη ανάπτυξη αποδεκτού επιπέδου υποδομών. Για τις περιοχές αυτές, στο άρθρο 5 «Κατευθύνσεις Χωρικής Οργάνωσης», προβλέπονται μια σειρά δράσεων και ενεργειών, όπως: Διατήρηση, προστασία και ανάδειξη των φυσικών, ιστορικών, αρχιτεκτονικών, κ.α., σημείων του χώρου με «μοναδικά» χαρακτηριστικά καθώς και του χαρακτήρα, της κλίμακας και των χαρακτηριστικών των οικισμών. Λήψη μέτρων για την έγκαιρη πρόληψη φαινομένων υποβάθμισης της ποιότητας των φυσικών και ανθρωπογενών πόρων και συνδυασμένη προβολή τους. Συγκρότηση τοπικών πολυθεματικών δικτύων και βελτίωση της προσβασιμότητας μεταξύ των πόλων και των πόρων που τα συγκροτούν με περιβαλλοντικά ήπιες παρεμβάσεις στις οδικές συνδέσεις. Κατασκευή νέων, συμπλήρωση και αναβάθμιση υφιστάμενων τεχνικών, κοινωνικών (περίθαλψης και αθλητισμού), περιβαλλοντικών και πολιτιστικών υποδομών (μουσεία, τεχνολογικά θεματικά πάρκα, κ.λπ.). Περιορισμός της δόμησης νέων υποδομών φιλοξενίας, εστίασης και λοιπών σχετικών με τον τουρισμό υποδομών, στον Ηπειρωτικό χώρο, εντός οικισμών καθώς και σε μια ζώνη πλάτους 500 μέτρων από τα όριά τους στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται σχετικός κορεσμός (ποσοστό αδόμητων γηπέδων <40%). Προσαρμογή της τυπολογίας των καταλυμάτων (μορφολογικοί περιορισμοί, δυναμικότητα, τάξεις) και άλλων σχετικών με τον τουρισμό υποδομών σύμφωνα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής και των ειδικών μορφών που υποστηρίζουν. Προστασία και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος συμπεριλαμβανομένης της προστασίας της βιοποικιλότητας και του τοπίου. Επανάχρηση αξιόλογων κτιρίων ή συνόλων. Αξιοποίηση των εκάστοτε τοπικών πόρων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού (αγροτουρισμού, περιηγητικού, πεζοπορικού, πολιτιστικού τουρισμού, κ.α.). Στήριξη δραστηριοτήτων που συμβάλλουν στην αναβάθμιση της εικόνας και γενικότερα στην ανάδειξη και προβολή των χαρακτηριστικών και της φυσιογνωμίας του αγροτικού χώρου. Δημιουργία δικτύων μονοπατιών (εθνικών, ευρωπαϊκών) και διαδρομών («δρόμοι» καπνού, αμπέλου, ελιάς κ.α.) περιβαλλοντικής ευαισθησίας και εκπαίδευσης. Δημιουργία υποδομών στήριξης, προώθηση προγραμμάτων εκπαίδευσης και πιστοποίησης απασχολουμένων σε εναλλακτικές μορφές τουρισμού (Eco Management and Audit Scheme EMAS). 70

71 Προώθηση προγραμμάτων στήριξης αγροτικών ή και παραδοσιακών μεταποιητικών δραστηριοτήτων φιλικών προς το περιβάλλον (στήριξη ολοκληρωμένης ή βιολογικής γεωργίας, προϊόντων ονομασίας προέλευσης, παραδοσιακών τεχνικών, κ.ά). Ενίσχυση του προσανατολισμού των συνεχιζόμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τον αγροτικό χώρο (Leader+, ΟΠΑΑΧ) προς μια ολοκληρωμένη αγροτική ανάπτυξη, πέραν της αποκλειστικής χρηματοδότησης καταλυμάτων. Προώθηση τοπικών συμφώνων ποιότητας. Στην κατηγοριοποίηση των νησιών για την ορθολογική τουριστική ανάπτυξη του, ο Πόρος εντάσσεται στην Ομάδα ΙΙ, η οποία περιλαμβάνει 47 νησιά (Αίγινα, Αλόννησος, Αμοργός, Άνδρος, Αντίπαρος, Αστυπάλαια, Ζάκυνθος, Θάσος, Θήρα, Ιθάκη, Ικαρία, Ίος, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Κάσος, Κέα, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Κρήτη, Κύθηρα, Κύθνος, Κως, Λέρος, Λευκάδα, Λέσβος, Λήμνος, Μήλος, Μύκονος, Νάξος, Πάρος, Πάτμος, Πόρος, Ρόδος, Σαμοθράκη, Σάμος, Σέριφος, Σίφνος, Σκιάθος, Σκόπελος, Σκύρος, Σπέτσες, Σύμη, Σύρος, Τήνος, Ύδρα, Φολέγανδρος, Χίος) με σημαντική τουριστική δραστηριότητα ή νησιά που αναπτύσσονται τουριστικά, με ή χωρίς άλλη ιδιαίτερα δυναμική παραγωγική δραστηριότητα και εκμεταλλεύσιμους πόρους. Στα νησιά αυτά έμφαση πρέπει να δοθεί σε δράσεις που έχουν σκοπό: την αντιμετώπιση συγκρούσεων μεταξύ των δραστηριοτήτων, τον έλεγχο των περιβαλλοντικών πιέσεων και του είδους της ανάπτυξης και την αποτροπή της μονόπλευρης εξάρτησής τους από τον τουρισμό. Όπως γίνεται φανερό και από το «Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και της Στρατηγικής Μελέτης των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Αυτού» (ΦΕΚ 1138 Β/ ), το οποίο ουσιαστικά διαγράφει τις στρατηγικές κατευθύνσεις που δεσμεύουν κάθε αναπτυξιακό σχεδιασμό, η θέση του Πόρου μέσα στην Περιφέρεια Αττικής και στον Αργοσαρωνικό, είναι ως σημαντικός τουριστικός προορισμός. Η επίσημη θέση της Δημοτικής Αρχής, όπως διατυπώθηκε και κατατέθηκε στη δημόσια διαβούλευση, το 2011, για τη διαμόρφωση της ΚΥΑ που αφορούσε το «Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Υδατοκαλλιέργειες», προτείνει ως βασικές αρχές σχεδιασμού για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη του Δήμου Πόρου τις εξής: 71

72 Προστασία του ιδιαίτερης αξίας και ομορφιάς φυσικού περιβάλλοντος και τοπίου και ανάδειξή του ως παραγωγικού πόρου με την επιλογή συμβατών κατά περίπτωση χρήσεων. Προστασία και ανάδειξη του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος (παραδοσιακός οικισμός, σύνολα, μνημεία) και ένταξή του στα δίκτυα τουρισμού πολιτισμού της Πρωτεύουσας και της Ανατολικής Πελοποννήσου. Θεσμοθέτηση και οργάνωση του τουριστικού παραθεριστικού χαρακτήρα της περιοχής, καθώς επίσης και των δραστηριοτήτων του πρωτογενή τομέα. Ενίσχυση ή και ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού (περιηγητικός, θαλάσσιος, πολιτισμικός, συνεδριακός, οικολογικός, αθλητικός, θρησκευτικός τουρισμός). Συμπερασματικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι η βασική στόχευση του Δήμου Πόρου αποτελεί η τουριστική ανάπτυξη, η οποία βασίζεται στην ήπια αξιοποίηση της γεωπολιτικής θέσης του νησιού, στην ιστορικότητα και πολιτιστικότητα του, στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον του, στοιχεία τα οποία τον διαφοροποιούν και τον διαμορφώνουν ως ένα ιδιαίτερο τουριστικό προϊόν, έναντι άλλων τουριστικών προορισμών. 72

73 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΡΙΣΙΜΩΝ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ SWOT Κρίνουμε αναγκαίο στο σημείο αυτό να κάνουμε μία πολύ σύντομη περιγραφή της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε για την αξιολόγηση της κατάστασης και των εντοπισμό των κρίσιμων ζητημάτων ανάπτυξης. H χρήση τις τεχνικής ανάλυσης SWOT κατά τη διαδικασία του στρατηγικού σχεδιασμού συνίσταται στην συστηματική, εμπεριστατωμένη και κατά το δυνατόν κωδικοποιημένη καταγραφή της υφιστάμενης αναπτυξιακής κατάστασης και των σχετικών τάσεων. Το αποτέλεσμα της ανάλυσης SWOT είναι δομημένη πληροφόρηση, διαμόρφωση συναντίληψης για την αναπτυξιακή πραγματικότητα και ένα σύνολο από στρατηγικές επιλογές. Η ανάλυση SWOT διαιρείται σε δύο επιμέρους βασικές ενότητες: Στοιχεία εσωτερικού περιβάλλοντος, που αφορούν τα υφιστάμενα ισχυρά σημεία και αδυναμίες Στοιχειά εξωτερικού περιβάλλοντος, που αφορούν τις απειλές και τις μη διερευνημένες ευκαιρίες. Σχηματικά θα μπορούσαμε να περιγράψουμε την ανάλυση SWOT ως εξής: ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΙΣΧΥΡΑ ΣΗΜΕΙΑ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ Κάθε ενδογενής αναπτυξιακός συντελεστής που συμβάλλει στην αξιοποίηση των ευκαιριών και στην αντιμετώπιση των απειλών Κάθε ενδογενής αναπτυξιακή συνθήκη ή έλλειμμα που υπονομεύει την ανάπτυξη και παρεμποδίζει την αξιοποίηση των ευκαιριών ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ Κάθε εξωγενής συνθήκη ή χαρακτηριστικό που ευνοεί ή συντελεί στη διαμόρφωση συγκριτικού πλεονεκτήματος, στην ενίσχυση των ισχυρών σημείων και στην αντιμετώπιση των αδυναμιών και των απειλών. Κάθε εξωγενής πρόκληση ή συνθήκη που δημιουργείται από μη ευνοϊκές τάσεις και δεν επιδρά ευνοϊκά στην ανάπτυξη. 73

74 Με την εφαρμογή της ανάλυσης SWOT αξιολογήθηκε σε πρώτο στάδιο η περιοχή όσον αφορά στις δυνατότητες και στις ευκαιρίες που της παρουσιάζονται καθώς και σε σχέση με τους κινδύνους και περιορισμούς και σε δεύτερη φάση ανά θεματικό τομέα. Η μελέτη εντόπισε τα θέματα τοπικής ανάπτυξης που αφορούν στην περιοχή του Δήμου και εφάρμοσε τη μέθοδο SWOT για κάθε ένα από αυτά συνεκτιμώντας τα κάτωθι: Τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της περιοχής του Δήμου. Τις κατευθύνσεις της Δημοτικής αρχής και τις προτεραιότητες της μέσα από αποφάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων παλαιοτέρων ετών. Τις αρμοδιότητες του Δήμου. Τα θεματικά αντικείμενα δραστηριοποίησης των υφιστάμενων υπηρεσιών και των Νομικών προσώπων του Δήμου. Τις εθνικές και περιφερειακές αναπτυξιακές προτεραιότητες. Στη συνέχεια παρουσιάζεται περιοχή του Δήμου Πόρου. η ανάλυση SWOT σε ολόκληρη την 74

75 Θεματικός τομέας: Περιοχή Δήμου Πόρου Θέμα: Συνολική ανάλυση Ισχυρά Σημεία Αδυναμίες Φυσικό περιβάλλον Σχετική γήρανση τουριστικών Θαλάσσιο περιβάλλον υποδομών Οικιστικό περιβάλλον Χαρακτηρισμός ως περιοχής Γεωγραφική θέση (γειτνίαση τουριστικά κορεσμένης με Αττική και Πελοπόννησο) Περιθώρια ανάπτυξης της Κλιματολογικές συνθήκες ποιότητας παρεχόμενων Αρχαιολογική, ιστορική και υπηρεσιών πολιτιστική κληρονομιά Απουσία επενδυτικής Αρκετές βασικές υποδομές συνείδησης (λιμάνια) Μείωση φυσικών πόρων Αρκετά καλές αστικές (νερό) υποδομές (δίκτυα) Ρύπανση οικοσυστημάτων Αρκετά καλό δίκτυο μεταφορών Συρρίκνωση πρωτόγεννους και δευτερογενούς τομέα Ανθρώπινο δυναμικό Περιορισμένη αξιοποίηση Ευαισθητοποιημένοι πολίτες δημόσιας και δημοτικής περιουσίας, λόγω του δαιδαλώδους νομικού πλαισίου. Έλλειψη μηχανισμών διεκδίκησης και απορρόφησης κοινοτικών κονδυλίων Υψηλό κόστος μεταφοράς ξένων τουριστών Ανεργία μείωση θέσεων εργασίας Έλλειψη ολοκληρωμένου προγράμματος διαχείρισης απορριμμάτων Ευκαιρίες Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων (ΕΣΠΑ) Αναδιάρθρωση αγροτικής παραγωγής και ανάπτυξη πρωτογενή τομέα Αξιοποίηση θεσμικού επενδυτικού πλαισίου (αναπτυξιακός νόμος, ΣΔΙΤ, αξιοποίηση δημοσίων και δημοτικών εκτάσεων) Χρήση ΑΠΕ Χρήση νέων τεχνολογιών και νέας επιχειρηματικότητας Συνεργασίες με εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα. Απειλές Κρίση της ελληνικής οικονομίας Μειωμένοι ρυθμοί ανάπτυξης Ανεργία Αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων και των κοινωνικών προβλημάτων λόγω της οικονομικής κρίσης Κίνδυνος υποβάθμισης του φυσικού, του αστικού και του θαλάσσιου περιβάλλοντος Έντονος ανταγωνισμός στις προσφερόμενες τουριστικές υπηρεσίες Μεταφορά πολλών αρμοδιοτήτων από το κεντρικό Κράτος στο Δήμο χωρίς 75

76 αντίστοιχη μεταφορά πόρων, υποδομών και καταρτισμένου προσωπικού Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα θέματα τοπικής ανάπτυξης για κάθε θεματικό τομέα. 6.1 Περιβάλλον και Ποιότητα Ζωής Θεματικός τομέας: Περιβάλλον και ποιότητα ζωής Θέμα: Πολεοδομικός Σχεδιασμός Οικιστικό Περιβάλλον Ισχυρά Σημεία Αδυναμίες Ύπαρξη Τεχνικής Υπηρεσίας Δεν έχει ολοκληρωθεί η Ύπαρξη Γραφείου Δόμησης επέκταση του Σχεδίου Πόλεως Χαρακτηρισμός του Πόρου ως του παραδοσιακού οικισμού ιδιαίτερου φυσικού κάλλους Περιοχές με αυξημένη δόμηση Χαρακτηρισμός του Πόρου ως διατηρητέου παραδοσιακού οικισμού Δεν έχει ολοκληρωθεί η εκπόνηση του ΓΠΣ Ύπαρξη μελέτης αρχιτεκτονική διαμόρφωσης των προσόψεων Ύπαρξη μελέτης διαμόρφωσης εσωτερικών χώρων περιοχής Καστέλι Ευκαιρίες Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων (ΕΣΠΑ) Δυνατότητα του Γραφείου Δόμησης να εκπονεί μελέτες Απειλές Συγκρούσεις χρήσεων γης σε ότι αφορά το τμήμα του παραδοσιακού οικισμού Αυθαίρετη δόμηση Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Εκπόνηση Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου. 2. Επέκτασης του σχεδίου πόλεως του παραδοσιακού οικισμού στην ανατολική πλευρά της Σφαιρίας. 3. Εφαρμογή της μελέτης αρχιτεκτονική διαμόρφωσης των προσόψεων. 4. Διαμόρφωση εσωτερικών χώρων της περιοχής Καστέλι. 76

77 Θεματικός τομέας: Περιβάλλον και ποιότητα ζωής Θέμα: Φυσικοί πόροι Ενέργεια Ισχυρά Σημεία Αδυναμίες Ύπαρξη Τεχνικής Υπηρεσίας Φαινόμενα λειψυδρίας του Λειτουργία Επιτροπής θερινούς μήνες Πολιτικής Προστασίας Μείωση δυναμικού Ύπαρξη Πυροσβεστικού υδροφόρου ορίζοντα Κλιμακίου Υψηλό ενεργειακό κόστος Ύπαρξη Δασαρχείου Έλλειψη προστασίας του Ύπαρξη εθελοντικών ομάδων πυροπροστασίας θαλάσσιου περιβάλλοντος και του θαλάσσιου πλούτου Διαφοροποιημένο φυσικό περιβάλλον (δασικό και θαλάσσιο) Πλούσια ακτογραμμή Ιδιαίτερο φυσικό κάλλος Πλούσια χλωρίδα και πανίδα Ευκαιρίες Αξιοποίηση ΑΠΕ Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων (ΕΣΠΑ) για την αξιοποίηση και προστασία των φυσικών πόρων Αύξουσα ζήτηση εναλλακτικών μορφών τουρισμού Απειλές Φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές, διαβρώσεις) Ανομβρία Μείωση των αποθεμάτων νερού Καταστροφή του θαλάσσιου πλούτου από ανθρώπινες δραστηριότητες Θαλάσσια ρύπανση Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Η ανάγκη ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδάτινων πόρων της περιοχής για την αντιμετώπιση φαινόμενων λειψυδρίας και ρύπανσης 2. Η ανεπαρκής παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές παρά το δυναμικό του Δήμου σε ανάλογους φυσικούς πόρους (αιολική, ηλιακή, κλπ) 3. Η ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος από φυσικές καταστροφές ( πυρκαγιές, διαβρώσεις, κλπ) 4. Ανάγκη προστασίας περιβάλλοντος από ανθρώπινες δραστηριότητες και παρεμβάσεις 5. Ρύπανση εδαφών και υπόγειων υδάτων από γεωργικές δραστηριότητες 6. Μείωση του ενεργειακού κόστους 77

78 Θεματικός τομέας: Περιβάλλον και ποιότητα ζωής Θέμα: Περιβαλλοντικές υποδομές Ισχυρά Σημεία Αδυναμίες Ύπαρξη Τεχνικής Υπηρεσίας Παλαιωμένα δίκτυα ύδρευσης Ύπαρξη Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα Ικανοποιητικά ενεργειακά δίκτυα Προβλήματα λειτουργίας του δικτύου του ΒΙΟΚΑ Αντικαταστάσεις δικτύων ύδρευσης Δεν έχουν ολοκληρωθεί οι συνδέσεις του αποχετευτικού Ικανοποιητικός αριθμός δικτύου με τον ΒΙΟΚΑ στόλου αυτοκινήτων στον Έλλειψη ΧΥΤΑ τομέα αποκομιδής απορριμμάτων Υψηλό κόστος διαχείρισης απορριμμάτων Ύπαρξη λειτουργία του Αναπτυξιακού Συνδέσμου Λειτουργία ΒΙΟΚΑ Ευκαιρίες Χρηματοδοτήσεις του ΕΣΠΑ για βασικές υποδομές Θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης απορριμμάτων Απειλές Ρύπανση υδροφόρου ορίζοντα Απρόβλεπτες ζημιές στη λειτουργία του δικτύου αποχέτευσης Ανεξέλεγκτη απόθεση απορριμμάτων Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Η ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών ύδρευσης 2. Η ρύπανση του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής λόγω της ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων και μπαζών 3. Ο μεγάλος όγκος παραγομένων απορριμμάτων λόγω μη εφαρμογής ειδικών μέτρων για τα ανακυκλώσιμα απορρίμματα 4. Η αντιμετώπιση της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων 5. Αποτελεσματικότερη λειτουργία του ΒΙΟΚΑ 6. Μείωση κόστους για τη διαχείριση των απορριμμάτων 78

79 Θεματικός τομέας: Περιβάλλον και ποιότητα ζωής Θέμα: Μεταφορές Κυκλοφορία - Στάθμευση Ισχυρά Σημεία Αδυναμίες Ύπαρξη Δημοτικής Αστυνομίας Παλαιότητα ενός μεγάλου μέρους του προβλήτα Ύπαρξη Κυκλοφοριακής Μελέτης εντός οικισμού Κυκλοφοριακά προβλήματα εντός κι εκτός παραδοσιακού Ύπαρξη αρκετών θέσεων στάθμευσης εντός του νέου οικισμού (κυρίως κατά τους θερινούς μήνες) λιμανιού. Μείωση δρομολογίων πλοίων Δημοτική συγκοινωνία (διασύνδεση με Πειραιά) Νέος προβλήτας Μείωση δρομολογίων ferry Ύπαρξη δημοτικής περιουσίας boat (διασύνδεση με Πελοπόννησο) Αύξηση του κόστους μεταφοράς τουριστών Προβλήματα ποιότητας και στενότητας ορισμένων σημείων των δρόμων Ελλείπεις οδική σήμανση Θέσεις στάθμευσης Ευκαιρίες Χρηματοδοτήσεις για συντήρηση δρόμων Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων (ΕΣΠΑ) Απειλές Διάβρωση τμημάτων του παλαιού προβλήτα Γενική οικονομική κρίση Αύξηση καυσίμων Μεταφορά αεροδρομίου από το Ελληνικό στα Σπάτα (όροι σύμβασης) Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Συντηρήσεις επισκευές προβλήτα Πόρου 2. Λειτουργία αεροδρομίου πλησιέστερα στον Πόρο 3. Μείωση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων εντός κι εκτός του παραδοσιακού οικισμού δημιουργία θέσεων στάθμευσης 4. Επανασχεδιασμό των δρομολογίων των πλοίων και των ferry boat 5. Ασφάλεια του οδικού δικτύου του Δήμου και οδική σήμανση 6. Βελτίωση της δημοτικής συγκοινωνίας 7. Μείωση κόστους μεταφοράς τουριστών από το εξωτερικό 8. Αξιοποίηση δημοτικής περιουσίας 79

80 Συγκεντρωτικά για τον τομέα παρέμβασης «περιβάλλον και ποιότητα ζωής» τα κρίσιμα ζητήματα ανάπτυξης είναι: 1. Εκπόνηση Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου. 2. Επέκτασης του σχεδίου πόλεως του παραδοσιακού οικισμού στην ανατολική πλευρά της Σφαιρίας. 3. Εφαρμογή της μελέτης αρχιτεκτονική διαμόρφωσης των προσόψεων. 4. Διαμόρφωση εσωτερικών χώρων της περιοχής Καστέλι. 5. Η ανάγκη ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδάτινων πόρων της περιοχής για την αντιμετώπιση φαινόμενων λειψυδρίας και ρύπανσης. 6. Η ανεπαρκής παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές παρά το δυναμικό του Δήμου σε ανάλογους φυσικούς πόρους (αιολική, ηλιακή, κλπ). 7. Η ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος από φυσικές καταστροφές ( πυρκαγιές, διαβρώσεις, κλπ). 8. Ανάγκη προστασίας περιβάλλοντος από ανθρώπινες δραστηριότητες και παρεμβάσεις. 9. Ρύπανση εδαφών και υπόγειων υδάτων από γεωργικές Δραστηριότητες. 10. Μείωση του ενεργειακού κόστους. 11. Η ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών ύδρευσης. 12. Η ρύπανση του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής λόγω της ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων. 13. Ο μεγάλος όγκος παραγομένων απορριμμάτων λόγω μη εφαρμογής ειδικών μέτρων για τα ανακυκλώσιμα απορρίμματα. 14. Η αντιμετώπιση της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων. 15. Αποτελεσματικότερη λειτουργία του ΒΙΟΚΑ. 16. Μείωση κόστους για τη διαχείριση των απορριμμάτων. 17. Συντηρήσεις επισκευές προβλήτα Πόρου. 18. Λειτουργία αεροδρομίου πλησιέστερα στον Πόρο. 19. Μείωση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων εντός κι εκτός του παραδοσιακού οικισμού δημιουργία θέσεων στάθμευσης. 20. Επανασχεδιασμό των δρομολογίων των πλοίων και των Ferry Boat. 21. Ασφάλεια του οδικού δικτύου του Δήμου και οδική Σήμανση. 22. Βελτίωση δημοτικής συγκοινωνίας. 23. Μείωση κόστους μεταφοράς τουριστών από το εξωτερικό. 24. Αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας. 80

81 6.2 Κοινωνική πολιτική, παιδεία, πολιτισμός και αθλητισμός Θεματικός τομέας: Κοινωνική πολιτική, παιδεία, πολιτισμός και αθλητισμός Θέμα: Κοινωνική πρόνοια Ισχυρά Σημεία Εκπόνηση μελέτης επανασχεδιασμού και αναδιάρθρωσης της λειτουργίας των δομών κοινωνικής πρόνοιας σ έναν ενιαίο φορέα Λειτουργία Κέντρου Κοινωνικής Προστασίας (ΝΠΔΔ) Λειτουργία Δημοτικής Κοινωφελούς Επιχείρησης (ΝΠΙΔ) Εμπειρία της Δημοτικής Επιχείρησης στη διαχείριση προγραμμάτων Ικανοποιητικός αριθμός προσωπικού στις δομές κοινωνικής πρόνοιας Αδυναμίες Ανάληψη αρμοδιοτήτων από ΟΤΑ χωρίς μεταφορά αντίστοιχων κονδυλίων Μικρή στελέχωση στο Δήμο Αυξανόμενος δείκτης γήρανσης Αρκετές ελλείψεις στις δομές πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης Έλλειψη θεσμικών δομών πρόνοιας Υψηλό κόστος μεταφοράς στις κεντρικές υπηρεσίες, λόγω νησιωτικότητας. Ελλιπής οργάνωσης του εθελοντισμού Ευκαιρίες Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων (ΕΣΠΑ) Απειλές Μεταφορά στο δήμο αναντίστοιχου βάρους κοινωνικών προβλημάτων λόγω της διοικητικής αναδιάρθρωσης της χώρας (Καλλικράτης) Μείωση χρημάτων στον κρατικό προϋπολογισμό για κοινωνική πολιτική. Μείωση κονδυλίων της Τ.Α. Κίνδυνος μη συνέχισης ή μείωσης της χρηματοδότησης σε υφιστάμενες δομές κοινωνική υποστήριξης (π.χ. Βοήθεια στο σπίτι, ΠΣ, ΚΔΑΠ) Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Επανασχεδιασμός και αναδιάρθρωση της λειτουργίας των δομών κοινωνικής πρόνοιας σ έναν ενιαίο φορέα 2. Ανάγκη βελτίωσης παρεχόμενων υπηρεσιών στήριξης των ηλικιωμένων του Δήμου και ατόμων που χρήζουν βοήθειας. 3. Ανάγκη βελτίωσης παρεχόμενων υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης. 81

82 4. Ανάγκη ενίσχυσης του εθελοντισμού. 5. Ανάγκη υλοποίησης δράσεων κοινωνικής προστασίας και καταπολέμησης της φτώχιας. Θεματικός τομέας: Κοινωνική πολιτική, παιδεία, πολιτισμός και αθλητισμός Θέμα: Παιδεία Ισχυρά Σημεία Ύπαρξη σχετικά καινούργιων σχολικών υποδομών Λειτουργία Σχολικών Επιτροπών Άριστη συνεργασία εκπαιδευτικών δομών με το Δήμο σε διάφορους τομείς Ύπαρξη Παιδικών Σταθμών και ΚΔΑΠ Καινούργιες σχολικές υποδομές Ευκαιρίες Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων (ΕΣΠΑ) Ο Πόρος ως «κέντρο» της εκπαιδευτικής κοινότητας Δημιουργία εξεταστικού κέντρου ξένων γλωσσών Αδυναμίες Ανάγκη συνεχούς ανανέωσης και εκσυγχρονισμού τεχνολογικών υποδομών Υψηλό κόστος συντήρησης υποδομών ανάληψη υποχρέωσης από το Δήμο. Απειλές Κίνδυνος μείωσης κονδυλίων για τη συντήρηση των σχολικών υποδομών Κίνδυνος μη συνέχισης ή μείωσης της χρηματοδότησης σε υφιστάμενες δομές κοινωνική υποστήριξης (π.χ. ΠΣ, ΚΔΑΠ) Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Μετανάστευση δημοτών με πανεπιστημιακή μόρφωση 2. Ανάγκη βελτίωσης εξοπλισμού των λειτουργούντων σχολικών μονάδων Θεματικός τομέας: Κοινωνική πολιτική, παιδεία, πολιτισμός και αθλητισμός Θέμα: Πολιτισμός Ισχυρά Σημεία Πλούσια πολιτιστική κληρονομιά Ύπαρξη χώρων πολιτιστικών εκδηλώσεων Ύπαρξη Γ.Α.Κ. Ύπαρξη Δημοτικής Κοινωφελούς Επιχείρησης Ύπαρξη Δημοτικής Βιβλιοθήκης Αδυναμίες Αναξιοποίητοι αρχαιολογικοί χώροι Ανεπαρκής ανάδειξη πολιτιστικών μνημείων και χώρων Έλλειψη καταγραφής ορισμένων ιστορικών περιόδων του Πόρου Έλλειψη ενός «ισχυρού» 82

83 Ύπαρξη Μουσείου Κοχυλιών Λειτουργία ΚΔΑΠ Δραστήριοι πολιτιστικοί σύλλογοι Ύπαρξη Λαογραφικού Μουσείου Ύπαρξη πολλών και ιδιαίτερων πολιτιστικών εκδηλώσεων Ύπαρξη πλούσιας ιστορικότητας και παράδοσης Ύπαρξη πολλών Ποριωτών καλλιτεχνών Γεωγραφική θέση του Πόρου (στο κέντρο του Αργοσαρωνικού) πολιτιστικού γεγονότος Ευκαιρίες Απειλές Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων Μείωση κονδυλίων που μπορούν να διατεθούν για τον Επιχειρηματική δραστηριότητα Πολιτισμό που σχετίζεται με τον πολιτισμό Χορηγίες Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Η ανάδειξη και προβολή των πολιτισμικών μνημείων της περιοχής του Δήμου 2. Δημιουργία ευκαιριών, για τους κατοίκους του δήμου, έκφρασης των καλλιτεχνικών ανησυχιών τους 3. Δημιουργία κινήτρων και διευκολύνσεων για επιχειρηματικές δράσης που σχετίζονται με τον πολιτισμό. 4. Υποστήριξη του πολιτισμού ως μέσον ανάπτυξης του τουρισμού και προβολής του Πόρου 5. Ανάπτυξη του πολιτιστικού τουρισμού 6. Ανάπτυξη του θεσμού των χορηγιών 83

84 Θεματικός τομέας: Κοινωνική πολιτική, παιδεία, πολιτισμός και αθλητισμός Θέμα: Αθλητισμός Ισχυρά Σημεία Στάδιο Κ.Ε. ΠΟΡΟΣ Ύπαρξη ενεργών και δραστήριων αθλητικών συλλόγων Ύπαρξη αξιόλογου ανθρώπινου δυναμικού Ύπαρξη Δημοτικής Επιχείρησης που δραστηριοποιείται στον χώρο του αθλητισμού Ανάδειξη Ποριωτών αθλητών Διοργάνωση αγώνων με διάφορα αθλήματα (τοπικά, διασυλλογικά, εθνικής και παγκόσμιας εμβέλειας) Ύπαρξη αθλητικών χώρων στις σχολικές υποδομές Ευκαιρίες Αξιοποίηση προγραμμάτων μαζικού αθλητισμού Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων Αξιοποίηση αθλητικού τουρισμού Αδυναμίες Ανεπαρκείς αθλητικές υποδομές Ανεπαρκής συντήρηση και επισκευή Σταδίου και αθλητικών χώρων Κατακερματισμός αθλητικών χώρων Απειλές Μείωση επιχορηγήσεων σε αθλητικά σωματεία Μείωση κονδυλίων που μπορούν να διατεθούν για την ανάπτυξη του αθλητισμού Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Ανάγκη αναβάθμισης, συντήρησης και δημιουργίας νέων αθλητικών εγκαταστάσεων 2. Ανάγκη αξιοποίησης προγραμμάτων μαζικού αθλητισμού 3. Περιορισμένες ευκαιρίες, για τους νέους και τα παιδιά του δήμου, ανάδειξης και αξιοποίησης των αθλητικών τους ικανοτήτων 4. Ενίσχυση του αθλητικού τουρισμού Συγκεντρωτικά για τον τομέα παρέμβασης «κοινωνική πολιτική, παιδεία, πολιτισμός και αθλητισμός» τα κρίσιμα ζητήματα ανάπτυξης είναι: 1. Επανασχεδιασμός και αναδιάρθρωση της λειτουργίας των δομών κοινωνικής πρόνοιας σ έναν ενιαίο φορέα. 2. Ανάγκη βελτίωσης παρεχόμενων υπηρεσιών στήριξης των ηλικιωμένων του Δήμου και ατόμων που χρήζουν βοήθειας. 84

85 3. Ανάγκη βελτίωσης παρεχόμενων υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης. 4. Ανάγκη ενίσχυσης του εθελοντισμού. 5. Μετανάστευση δημοτών με πανεπιστημιακή μόρφωση. 6. Ανάγκη βελτίωσης εξοπλισμού των λειτουργούντων σχολικών μονάδων. 7. Η ανάδειξη και προβολή των πολιτισμικών μνημείων της περιοχής του Δήμου. 8. Δημιουργία ευκαιριών, για τους κατοίκους του δήμου, έκφρασης των καλλιτεχνικών ανησυχιών τους. 9. Δημιουργία κινήτρων και διευκολύνσεων για επιχειρηματικές δράσης που σχετίζονται με τον πολιτισμό. 10. Υποστήριξη του πολιτισμού ως μέσον ανάπτυξης του τουρισμού και προβολής του Πόρου. 11. Ανάπτυξη του πολιτιστικού τουρισμού. 12. Ανάγκη αναβάθμισης, συντήρησης και δημιουργίας νέων αθλητικών εγκαταστάσεων. 13. Ανάγκη αξιοποίησης προγραμμάτων μαζικού αθλητισμού. 14. Περιορισμένες ευκαιρίες, για τους νέους και τα παιδιά του δήμου, ανάδειξης και αξιοποίησης των αθλητικών τους ικανοτήτων. 15. Ενίσχυση του αθλητικού τουρισμού. 85

86 6.3 Τοπική Οικονομία και Απασχόληση Θεματικός τομέας: Τοπική οικονομία και απασχόληση Θέμα: Απασχόληση και ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού Ισχυρά Σημεία Αδυναμίες Λειτουργία δομών (Παιδικών Σταθμών και ΚΔΑΠ) η οποία Αυξανόμενο ποσοστό ανέργων (κυρίως νέων) συμβάλει στην ισότητα των δύο φύλλων στη πρόσβαση Χαμηλό ποσοστό οικονομικά ενεργού πληθυσμού στην εργασία Μετανάστευση δημοτών με Δυνατότητες ανάπτυξης πανεπιστημιακή μόρφωση πρωτογενή τομέα Έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού Μονοτομεακή απασχόληση στην παραγωγή Κορεσμός του τουριστικού τομέα Ευκαιρίες Απειλές Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων (ΕΣΠΑ) Μείωση του τουρισμού λόγω της οικονομικής κρίσης Αξιοποίηση χρηματοδοτήσεων αγροτικής ανάπτυξης Μείωση επιχειρηματικής δραστηριότητας Κατάργηση δημόσιων υπηρεσιών Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Υψηλό ποσοστό ανεργίας 2. Χαμηλό ποσοστό οικονομικά ενεργού πληθυσμού 3. Αποτροπή της μονόπλευρης εξάρτησής της τοπικής οικονομίας από τον τουρισμό 4. Μετανάστευση δημοτών με πανεπιστημιακή μόρφωση 86

87 Θεματικός τομέας: Τοπική οικονομία και απασχόληση Θέμα: Επιχειρηματικότητα - Τουρισμός Ισχυρά Σημεία Αδυναμίες Μεγάλη αξία του Πόρου ως τουριστικού προϊόντος Μικρή πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις Δυνατότητες ανάπτυξης επιχειρηματικών σχεδίων εναλλακτικών μορφών τουρισμού Περιορισμός επιχειρηματικότητας βάσει του Οργάνωση Διεθνούς Έκθεσης Τουριστικών Σκαφών νέου χωροταξικού σχεδίου για τον τουρισμό Ύπαρξη δικτύων τουριστικών Δήμων Μικρή προβολή των επιχειρήσεων στο εσωτερικό Ύπαρξη επαγγελματικών και το εξωτερικό συλλόγων Χαρακτηρισμός του Πόρου ως Δυνατότητα πιστοποίησης των προϊόντων (λεμόνι) «τουριστικά κορεσμένη περιοχή» Σύνδεση του τουριστικού προϊόντος με την πολιτιστική δραστηριότητα και την ιστορικότητα της περιοχής Δυνατότητες ανάπτυξης πρωτογενή τομέα Χωροταξικός σχεδιασμός για τον τουρισμό Ευκαιρίες Αναδιαμόρφωση του τουριστικού προϊόντος της Ελλάδας Αύξουσα ζήτηση ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού Αυξανόμενη ζήτηση παραδοσιακών ποιοτικών προϊόντων Αξιοποίηση της Νέας Κοινής Γεωργικής Πολιτικής με στόχο την παραγωγή προϊόντων υψηλών προδιαγραφών Αξιοποίηση Εθνικών και Κοινοτικών πόρων (ΕΣΠΑ) Απειλές Γενικότερη οικονομική κρίση Μείωση του τουρισμού Μονόπλευρη εξάρτηση της τοπικής οικονομίας από τον τουρισμό Κρίσιμα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης 1. Ανάγκη επαναπροσδιορισμού του τουριστικού προϊόντος 2. Δυνατότητα ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού 3. Σύνδεση του τουριστικού προϊόντος με την πολιτιστική δραστηριότητα και την ιστορικότητα της περιοχής 4. Ανάγκη τόνωσης της επιχειρηματικότητας και της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων 5. Αύξηση της αγροτικής παραγωγής 87

88 6. Έλλειψη τοπικών πιστοποιημένων προϊόντων ποιότητας 7. Έλλειψη μεταποίησης αγροτικών προϊόντων Συγκεντρωτικά για τον τομέα παρέμβασης «τοπική οικονομία και απασχόληση» τα κρίσιμα ζητήματα ανάπτυξης είναι: 1. Υψηλό ποσοστό ανεργίας. 2. Χαμηλό ποσοστό οικονομικά ενεργού πληθυσμού. 3. Αποτροπή της μονόπλευρης εξάρτησής της τοπικής οικονομίας από τον τουρισμό. 4. Μετανάστευση δημοτών με πανεπιστημιακή μόρφωση. 5. Ανάγκη επαναπροσδιορισμού του τουριστικού προϊόντος 6. Δυνατότητα ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού. 7. Σύνδεση του τουριστικού προϊόντος με την πολιτιστική δραστηριότητα και την ιστορικότητα της περιοχής. 8. Ανάγκη τόνωσης της επιχειρηματικότητας και της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων. 9. Αύξηση της αγροτικής παραγωγής. 10. Έλλειψη τοπικών πιστοποιημένων προϊόντων ποιότητας. 11. Έλλειψη μεταποίησης αγροτικών προϊόντων. 12. Ανυπαρξία θεσμοθετημένων χώρων υποδοχής παραγωγικών δραστηριοτήτων. 88

89 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 Η ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ 1.1 ΟΡΓΑΝΩΣΗ Εισαγωγή Η οργανωτική δομή ενός Δήμου διαρθρώνεται σε δύο επίπεδα, δηλαδή σε δύο μηχανισμούς οργάνωσης: Το Διοικητικό Μηχανισμό Αιρετοί, και Τον Επιχειρησιακό Μηχανισμό Όσον αφορά τον διοικητικό μηχανισμό, την οργανωτική και την λειτουργική δομή του, ως Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης, διέπεται από τις διατάξεις του «Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων ΚΔΚ (Ν. 3463/2006)» ο οποίος είναι εξ ολοκλήρου σε ισχύ από την 01/01/07, καθώς και από το Ν. 3852/2010 (Πρόγραμμα Καλλικράτης), όπως ισχύουν σήμερα. Σύμφωνα με το άρθρο 7 (Δημοτικές Aρχές) του Καλλικράτη «ο δήμος διοικείται από το δημοτικό συμβούλιο, την οικονομική επιτροπή, την επιτροπή ποιότητας ζωής, την εκτελεστική επιτροπή και τον δήμαρχο. Η σύσταση ορισμένων από τις επιτροπές αυτές είναι υποχρεωτική και άλλες δημιουργούνται βάσει πληθυσμιακού κριτηρίου. Ο επιχειρησιακός μηχανισμός ενός Δήμου (και των Νομικών Προσώπων), δηλαδή η οργανωτική και λειτουργική του δομή, ορίζεται στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.) του Δήμου (ή αντίστοιχα των νομικών του προσώπων), ο οποίος καταρτίζεται και ψηφίζεται με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ή του Διοικητικού Συμβουλίου και εγκρίνεται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοικητικής Περιφέρειας στην οποία ανήκει ο Δήμος. Ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του Δήμου Πόρου, στον οποίο περιγράφεται η οργανωτική και λειτουργική του δομή, ψηφίστηκε με την αριθ. 190/2012 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, και αναμένεται η έγκριση του Γενικού Γραμματέα της 89

90 Περιφέρειας Αττικής και η ανάρτησή του στο ΦΕΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 33 του Ν. 4024/2011 όλες οι κενές οργανικές θέσεις των Ο.Ε.Υ. καταργούνται. Με αντίστοιχες αποφάσεις έχουν εγκριθεί οι Ο.Ε.Υ. των Νομικών Προσώπων του Δήμου. Στα διαγράμματα περιγράφεται σχηματικά η υφιστάμενη κατάσταση του Οργανογράμματος του Δήμου Πόρου και απεικονίζεται η πραγματική οργανωτική και λειτουργική δομή του Δήμου, όπως αυτή διαμορφώθηκε και λειτουργεί σήμερα. Η οργανωτική δομή του Δήμου Πόρου θα μπορούσε να χαρακτηριστεί οριζόντια και κάθετη με δύο επίπεδα διοίκησης. Στο πρώτο επίπεδο ανήκει ο διοικητικός μηχανισμός και στο δεύτερο όλες οι υπηρεσίες (είτε είναι εσωτερικές του Δήμου ως οργανισμός, είτε αφορούν τα νομικά του πρόσωπα). Α ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ (άρ.163, Ν.3584/2007) ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΙ (άρ ) ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ (άρ ) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ (άρ.72,74-75) ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ (άρ ) ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (άρ.70) 90

91 Β ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ - ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛ- ΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤ. ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΟΙΚ.ΑΝΑΠΤ ΥΞΗΣ ΓΡΑΦ. ΚΟΙΝ. ΠΡΟΣΤ.ΠΑΙΔΕΙ ΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦ. ΠΡΟΓΡ/ΣΜΟΥ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜ. ΑΣΤΥΝΟ ΜΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΕΠ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΟΜΗΣΗΣ ΤΜ.ΔΗΜ. ΚΑΤ/ΣΗΣ, ΛΗΞΙΑΡΧΕΙΟΥ & ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡ/ΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ & ΔΙΟΙΚ. ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜ.ΥΠΟΣΤΗΡΙΞ ΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ & ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΣΟΔΩΝ & ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΑΜΙΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤ/ΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝ. ΤΜΗΜΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ & ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΔΕΙΟ/ΤΗΣΕΩΝ & ΡΥΘΜ. ΕΜΠ. ΔΡΑΣΤ. ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΓΡ.ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 91

92 1.1.2 Όργανα Διοίκησης του Δήμου Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ΚΔΚ, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 7 του Ν. 3852/10, ο Δήμος διοικείται από το Δημοτικό Συμβούλιο, την Οικονομική Επιτροπή, την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, την Εκτελεστική Επιτροπή και τον Δήμαρχο. Δήμαρχος: Οι αρμοδιότητες του Δημάρχου περιγράφτηκαν αρχικά στο άρθρο 86 του ΚΔΚ και συμπληρώθηκαν από το άρθρο 58 νου Ν. 3852/2010 (Καλλικράτης). Θα ήταν σκόπιμο να αναφερθούμε στα καθήκοντα του Δημάρχου τα οποία θα βοηθήσουν στην κατανόηση της οργανωτικής και λειτουργικής δομής ενός Δήμου. Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 58: 1. Ο δήμαρχος προασπίζει τα τοπικά συμφέροντα, κατευθύνει τις δράσεις του δήμου για την υλοποίηση του σχεδίου ανάπτυξης, διασφαλίζει την ενότητα της τοπικής κοινωνίας και ασκεί τα καθήκοντά του με γνώμονα τις αρχές της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας. Ειδικότερα, ο δήμαρχος: α) Εκπροσωπεί το δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή. β) Εκτελεί τις αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου, της οικονομικής και της επιτροπής ποιότητας ζωής. H μη εκτέλεση των αποφάσεων αυτών συνιστά σοβαρή πειθαρχική παράβαση καθήκοντος. γ) Ορίζει τους αντιδημάρχους, συγκαλεί και προεδρεύει της εκτελεστικής επιτροπής και συντονίζει την υλοποίηση των αποφάσεών της. δ) Είναι προϊστάμενος των υπηρεσιών του δήμου. Ως προϊστάμενος όλου του προσωπικού του δήμου εκδίδει τις πράξεις που προβλέπουν οι σχετικές διατάξεις για το διορισμό, τις κάθε είδους υπηρεσιακές μεταβολές και την άσκηση του πειθαρχικού ελέγχου. ε) Συνυπογράφει τους βεβαιωτικούς καταλόγους και τα χρηματικά εντάλματα πληρωμής των δαπανών, οι οποίες έχουν εκκαθαριστεί από την αρμόδια υπηρεσία του δήμου. στ) Υπογράφει τις συμβάσεις που συνάπτει ο δήμος. ζ) Εκδίδει τις άδειες που προβλέπονται από τις διατάξεις που διέπουν τις αρμοδιότητες του δήμου. η) Εκδίδει πιστοποιητικά προσωπικής και οικογενειακής κατάστασης των δημοτών, καθώς και τις βεβαιώσεις μόνιμης κατοικίας. θ) Συνιστά ομάδες εργασίας και ομάδες διοίκησης έργου από μέλη του δημοτικού συμβουλίου, υπαλλήλους του δήμου, υπαλλήλους του δημόσιου τομέα ή ιδιώτες για τη μελέτη και επεξεργασία θεμάτων του δήμου, καθορίζοντας τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας τους. 91

93 2. Μπορεί να αναθέτει, χωρίς αμοιβή, την εποπτεία και το συντονισμό συγκεκριμένων δράσεων του δήμου σε μέλη του δημοτικού συμβουλίου. 3. Όταν δημιουργείται άμεσος και προφανής κίνδυνος ή απειλείται άμεση ζημία των δημοτικών συμφερόντων από την αναβολή λήψης απόφασης, ο δήμαρχος μπορεί να αποφασίσει για θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα της οικονομικής ή της επιτροπής ποιότητας ζωής. Στην περίπτωση αυτή οφείλει να υποβάλει προς έγκριση τη σχετική απόφασή του κατά την επόμενη συνεδρίαση της αντίστοιχης επιτροπής. 4. Σε περίπτωση όπου τα ιδιωτικά συμφέροντα του δημάρχου ή συγγενή του έως το δεύτερο βαθμό εξ αίματος ή εξ αγχιστείας συγκρούονται με τα συμφέροντα του δήμου, ο δήμαρχος υποχρεούται να απέχει και τα αντίστοιχα καθήκοντα ασκεί αντιδήμαρχος ή σύμβουλος του επιτυχόντος συνδυασμού που ορίζεται από το δημοτικό συμβούλιο. Η μη τήρηση της υποχρέωσης αυτής συνιστά σοβαρή πειθαρχική παράβαση καθήκοντος. 5. Στις περιπτώσεις που ο δήμαρχος εκτελεί αποφάσεις σύμφωνα με τη ρύθμιση του εδαφίου β της παραγράφου 1 του παρόντος, δεν υπέχει αστική, ποινική και πειθαρχική ευθύνη, εφόσον αυτές δεν έχουν ακυρωθεί, ανακληθεί ή ανασταλεί. 6. Ο δήμαρχος δεν θεωρείται υπόλογος κατά την έννοια του άρθρου 25 του π.δ. 774/1980 (ΦΕΚ 189 Α ), όπως ισχύει, και σε βάρος του επιτρέπεται καταλογισμός μόνο για δόλο ή βαριά αμέλεια. 7. Οι ρυθμίσεις των παραγράφων 4 και 5 ισχύουν και για τους αντιδημάρχους όταν σε αυτούς ανατίθεται η άσκηση αρμοδιοτήτων του δημάρχου. Αντιδήμαρχοι Το εκάστοτε Δήμαρχο επικουρούν Αντιδήμαρχοι. Ως Αντιδήμαρχοι ορίζονται, σύμφωνα με το άρθρο 87, ΚΔΚ και το άρθρο 59 του Καλλικράτη, οι σύμβουλοι της πλειοψηφίας, με απόφασή του Δημάρχου. Η θητεία τους δε μπορεί να είναι μικρότερη του ενός έτους. Ο Δήμαρχος μπορεί μόνο με αιτιολογημένη απόφασή του να αντικαθιστά οποτεδήποτε τον αντιδήμαρχο. Κατά τη διάρκεια της θητείας τους δε μπορούν να εκλεγούν μέλη του προεδρείου του Δημοτικού Συμβουλίου. 92

94 Στον Δήμο Πόρου μπορούν να οριστούν δύο Αντιδήμαρχοι, καθώς είναι Δήμος με πληθυσμό κάτω των κατοίκων. Οι αρμοδιότητες των αντιδημάρχων ορίζονται από το Δήμαρχο και δύναται να μεταβληθούν σε κάθε νέα θητεία ή και κατά τη διάρκεια αυτής. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν. 4051/2012, από αντιμισθία θα δικαιούται μόνο ένας από τους δύο αντιδημάρχους. Με την υπ αριθμό 1078/2012 απόφαση του Δημάρχου Πόρου ορίστηκε ένας αντιδήμαρχος, στον οποίο μεταβιβάστηκαν οι εξής αρμοδιότητες: Των υπηρεσιών περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής, ( τμ. Περιβάλλοντος και Καθαριότητας, τμ. Πολιτικής Προστασίας και Γραφείου Δόμησης). Των υπηρεσιών υποστήριξης (τμ. Τεχνικών Υπηρεσιών και Τεχνικών Έργων). Του αυτοτελούς τμήματος της Δημοτικής Αστυνομίας. Δημοτικό συμβούλιο Οι αρμοδιότητες του Δημοτικού Συμβουλίου περιγράφονται στο άρθρο 93 του ΚΔΚ και στο άρθρο 65 του Ν. 3852/10 (Καλλικράτης). Οι διαδικασίες λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου καθορίζονται από τον «Κανονισμό Λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου», ο οποίος εγκρίθηκε με την υπ αριθ. 89/2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Πόρου. Στο Δήμο Πόρου το Δημοτικό Συμβούλιο απαρτίζεται από 17 μέλη. Το Δημοτικό Συμβούλιο έχει γενική αρμοδιότητα να αποφασίζει για κάθε θέμα που αφορά το Δήμο και δεν ανήκει στις αρμοδιότητες της Οικονομικής Επιτροπής και του Δημάρχου. Πέραν των ανωτέρω είναι προφανές ότι το Δημοτικό Συμβούλιο διατηρεί το δικαίωμα να συζητεί και να δίνει κατευθύνσεις προς τα υπόλοιπα όργανα του Δήμου επί θεμάτων γενικού ενδιαφέροντος, καθώς επίσης και επί θεμάτων που σχετίζονται γενικότερα με τη διοίκηση του Δήμου, την οικονομική του πορεία και την εν γένει λειτουργία των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των δημοτικών επιχειρήσεων. Στα πλαίσια της αρμοδιότητας αυτής μπορεί να ορίζει επιτροπές που προβλέπονται στον κανονισμό λειτουργίας, είτε ad hoc, για την επεξεργασία και εισήγηση διαφόρων θεμάτων, οι οποίες έχουν διαπαραταξιακό χαρακτήρα και αποτελούνται από αιρετά μέλη, είτε από μη αιρετά μέλη (πολίτες), που έχουν όμως ειδικές γνώσεις επί των προς επεξεργασία θεμάτων. 93

95 Ειδικότερα οι κύριες αρμοδιότητες του Δημοτικού Συμβουλίου είναι: α) Εκφράζει τις θέσεις του σε θέματα τοπικού ενδιαφέροντος και γνωμοδοτεί όποτε δημόσιες αρχές ή αρμόδια όργανα ζητούν τη γνώμη του. β) Έχει γνωμοδοτικού ή/και αποφασιστικού χαρακτήρα αρμοδιότητες σε θέματα ρυθμιστικών σχεδίων και προγραμμάτων προστασίας περιβάλλοντος, προγραμματισμού εφαρμογής ρυθμιστικών σχεδίων, οικιστικής οργάνωσης ανοικτών πόλεων, εφαρμογής Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Γ.Π.Σ.), πολεοδομικών μελετών, ανάπλασης περιοχών, πολεοδομικών επεμβάσεων, χρηματοδότησης προγραμμάτων ανάπλασης, ανασυγκρότησης υποβαθμισμένων περιοχών, πολεοδομικής αναμόρφωσης προβληματικών περιοχών, αποζημίωσης ρυμοτομούμενων, πολεοδομικών ρυθμίσεων, εισφοράς σε γη ή σε χρήμα, περιοχών ειδικά ρυθμιζόμενης πολεοδόμησης (Π.Ε.Ρ.ΠΟ.), έγκρισης πολεοδομικών μελετών και καθορισμού χρήσεων γης, χωροθέτησης κοιμητηρίων, κατά τις προβλέψεις του ν. 2508/1997 (ΦΕΚ 124 Α ), όπως κάθε φορά ισχύει, και κέντρων αποτέφρωσης νεκρών. γ) Αποφασίζει στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων του για όλες τις τοπικές υποθέσεις σύμφωνα με τις αρχές της εγγύτητας και της επικουρικότητας, με στόχο την προστασία, την ανάπτυξη και τη συνεχή βελτίωση των συμφερόντων και της ποιότητας ζωής των κατοίκων του Δήμου σύμφωνα με το άρθρο 75 του ΚΔΚ και των άρθρων 94 και 95 του Καλλικράτη, πλην των αρμοδιοτήτων που ανήκουν στο Δήμαρχο ή τη Οικονομική Επιτροπή. Το δημοτικό συμβούλιο εκλέγει προεδρείο το οποίο αποτελείται από τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο και το Γραμματέα. Συνεδριάζει τακτικά, τουλάχιστον μία φορά το μήνα ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου. Το δημοτικό συμβούλιο επίσης συνεδριάζει όποτε ζητήσει ο Δήμαρχος ή η Οικονομική Επιτροπή ή το 1/3 τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των συμβούλων της μειοψηφίας. Στις συνεδριάσεις του συμβουλίου προσκαλείται ο δήμαρχος, αλλιώς η συνεδρίαση είναι άκυρη. Ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου καταρτίζει την ημερήσια διάταξη στην οποία αναγράφονται υποχρεωτικά όλα τα θέματα που προτείνει ο Δήμαρχος. Ο δήμαρχος μετέχει στις συζητήσεις του συμβουλίου χωρίς ψήφο. Έχει το δικαίωμα να εκφράζει τις απόψεις του κατά προτεραιότητα. Οι συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου είναι δημόσιες και γίνονται στο δημοτικό κατάστημα. 94

96 Επιτροπές Σύμφωνα με το άρθρο 101 ΚΔΚ και του άρθρου 70 του Καλλικράτη, το δημοτικό συμβούλιο με τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του μπορεί να συγκροτεί επιτροπές για την επεξεργασία και εισήγηση θεμάτων της αρμοδιότητάς του. Ειδικότερα στους τουριστικούς δήμους συγκροτείται επιτροπή για την επεξεργασία και εισήγηση στο δημοτικό συμβούλιο θεμάτων τουριστικής ανάπτυξης και προβολής του δήμου. Στις επιτροπές προεδρεύει δημοτικός σύμβουλος που ορίζεται με την απόφαση της συγκρότησης. Σε αυτές μετέχουν σύμβουλοι που προτείνονται από όλες τις δημοτικές παρατάξεις του δημοτικού συμβουλίου, υπάλληλοι της αρμόδιας διεύθυνσης του δήμου, καθώς και ιδιώτες εμπειρογνώμονες στα θέματα της επιτροπής και εκπρόσωποι κοινωνικών φορέων της περιοχής. Στο Δήμο Πόρου με την υπ αριθμό 40/2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου έχει συσταθεί Τουριστική Επιτροπή η οποία αποτελείται από 7 μέλη. Γραφείο Πολιτικής Προστασίας Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου και το Ν 3013/2002, δημιουργείται αυτοτελές Συντονιστικό Τοπικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας, το οποίο υπάγεται απευθείας στο Δήμαρχο. Το Γραφείο είναι αρμόδιο για το σχεδιασμό και την οργάνωση σε θέματα πρόσληψης, ενημέρωσης και αντιμετώπισης των καταστροφών ή των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και για το συντονισμό όλων των υπηρεσιών του Δήμου και των Δημοτικών Διαμερισμάτων, καθώς και του ιδιωτικού δυναμικού και μέσων, για την εξασφάλιση της ετοιμότητας, την αντιμετώπιση των καταστροφών και την αποκατάσταση των ζημιών. Το Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας αποτελείται από: Το Δήμαρχο ως πρόεδρο, Δύο μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, τα οποία ορίζονται με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, εκ των οποίων το ένα είναι του πλειοψηφούντος συνδυασμού και το άλλο του μειοψηφούντος 95

97 Τον Διοικητή του Αστυνομικού Τμήματος Προϊστάμενο του Δασαρχείου Τον Διοικητή του Λιμεναρχείου Στις συνεδριάσεις λαμβάνουν μέρος, κατά περίπτωση, εκπρόσωποι των εθελοντικών οργανώσεων και κοινωνικών φορέων του Δήμου, καθώς και άλλοι εκπρόσωποι υπηρεσιών, μετά από πρόσκληση του προέδρου. Κατά τη διάρκεια της εξέλιξης μιας καταστροφής, καθώς και του έργου αποκατάστασης των ζημιών, το πιο πάνω Όργανο λειτουργεί σε εικοσιτετράωρη βάση, με δυνατότητα συνέχισης της συνεδρίασης και με τους οριζόμενους, από τους μετέχοντες, αναπληρωτές τους. Επιπλέον, υπάρχει άμεση επαφή και συνεργασία συντονισμός με το Περιφερειακό Γραφείο Πολιτικής Προστασίας. Οικονομική Επιτροπή Η Οικονομική Επιτροπή είναι συλλογικό όργανο του Δήμου και στην περίπτωση του Δήμου Πόρου είναι 7μελείς και απαρτίζεται από το Δήμαρχο και 6 μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 74 του Καλλικράτη. Η θητεία της Οικονομικής επιτροπής είναι διετούς διάρκειας. Η Οικονομική Επιτροπή διευκολύνει τις εργασίας του Δημοτικού Συμβουλίου, συμβάλλει στην ταχύτερη διεκπεραίωση των δημοτικών υποθέσεων και ασκεί κατά κάποιο τρόπο, αρμοδιότητες προπαρασκευαστικές αλλά και αποφασιστικές. Η Οικονομική Επιτροπή επεξεργάζεται πολλά θέματα, πριν αυτά προωθηθούν στο δημοτικό συμβούλιο για τη λήψη απόφασης, ενώ για άλλες ασκεί αποφασιστική αρμοδιότητα. Αναλυτικά οι αρμοδιότητες της Οικονομικής Επιτροπής περιγράφονται στο άρθρο 103 του ΚΔΚ και στο άρθρο 72 του Καλλικράτη και εξειδικεύονται. Η Οικονομική Επιτροπή συνεδριάζει ύστερα από γραπτή πρόσκληση του Προέδρου της, στην οποία αναφέρονται ο τόπος, ο χρόνος και τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 105 και παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 95 του Δ.Κ.Κ., ως εξής: α) Όποτε υπάρχουν θέματα για συζήτηση. 96

98 β) Όποτε το ζητήσει ο Δήμαρχος. γ) Όποτε το ζητήσει το ένα τρίτο (1/3) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των μελών της Οικονομικής Επιτροπής με γραπτή αίτηση, στην οποία αναφέρονται τα θέματα που θα συζητηθούν. δ) Όποτε το ζητήσει το σύνολο των μελών της μειοψηφίας, με γραπτή αίτηση, στην οποία αναφέρονται τα θέματα που θα συζητηθούν. Οι συνεδριάσεις της Οικονομικής Επιτροπής είναι δημόσιες και γίνονται στο Δημοτικό Κατάστημα με την Προεδρεία του Προέδρου της Οικονομικής Επιτροπής. Η Οικονομική Επιτροπή δεν υποχρεούται από το νόμο να συνεδριάζει κατά τακτά χρονικά διαστήματα, όπως το δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο, αλλά όταν οι υποθέσεις το απαιτούν. Με την υπ αριθμό 3/2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Πόρου συστάθηκε «Επιτροπή Εξέτασης Ελέγχου Αιτήσεων Δημοτών Κατοίκων για Λογαριασμούς Ύδρευσης» και με την υπ αριθμό 49/2011 απόφαση ορίστηκε εκπρόσωπος του Δήμου Πόρου στην Επιτροπή Κοινωνικού Ελέγχου για το Κέντρο Υγείας Γαλατά». 97

99 Οργάνωση και Διάρθρωση των Υπηρεσιών του Δήμου Η οργανωτική δομή του Δήμου Πόρου παρουσιάζει κάθετη και οριζόντια διάρθρωση. Έχει τέσσερεις διοικητικές οντότητες: Α. Δήμαρχος Β. Τρεις Διευθύνσεις (Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών, Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών και Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών και Περιβάλλοντος) Γ. Ένα αυτόνομο τμήμα και Δ. Τέσσερα Γραφεία ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ Ο Δήμος δε λειτουργεί Αποκεντρωμένες Υπηρεσίες, οι οποίες δεν του είναι απαραίτητες. Λειτουργούσε Αποκεντρωμένη Υπηρεσία Πολεοδομίας της Ν.Α., η οποία εξυπηρετούσε την περιοχή της Τροιζηνίας. Οι αρμοδιότητες αυτές μεταφέρθηκαν στο Δήμο από 1/1/2011. Οι Υπηρεσίες του είναι εγκατεστημένες στην έδρα του Δήμου και περιλαμβάνουν τις παρακάτω οργανικές μονάδες: Α. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΑΓΟΜΕΝΕΣ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΑΡΧΟ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ Β.1. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΛΗΞΙΑΡΧΕΙΟΥ & ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Β.2. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ, ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ & ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΣΟΔΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΑΜΙΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ 98

100 Β.3. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ & ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Γ.1. ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Γ.2. ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ Δ. ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΤΜΗΜΑΤΑ: Δ.1. ΤΟΠΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ στο οποίο υπάγονται: Γραφείο απασχόλησης και τουρισμού Γραφείο αδειοδοτήσεων & ρύθμισης εμπορικών δραστηριοτήτων Γραφείο αγροτικής παραγωγής & αλιείας Δ.2. ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΕΠ Δ.3. ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΟΤ. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ Δ.4. ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΟΜΗΣΗΣ 99

101 Νομικά Πρόσωπα του Δήμου Α) Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου 1. Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Πόρου Το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Πόρου συστήθηκε ως Ν.Π.Δ.Δ., με το Π.Δ. 336/ (ΦΕΚ Α 226) και με το οποίο μεταφέρθηκαν οι αρμοδιότητες που αφορούσαν τη χερσαία ζώνη που βρίσκεται στα Διοικητικά όρια του Δήμου Πόρου. Με την Υ.Α /02, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β 1610/ καθορίστηκε η γεωγραφική περιοχή ευθύνης και οι πόροι του. Με την υπ 07/ΔΤΑ/1388/03 (ΦΕΚ Β 68/ ) απόφαση του Γ.Γ. της περιφέρειας Αττικής εγκρίθηκε ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Πόρου, ο οποίος τροποποιήθηκε με την υπ αριθμό 07/ΔΤΑ/19888/05 (ΦΕΚ 1942 Β/ ) απόφασή του. Το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Πόρου διοικείται από 7μελές διοικητικό συμβούλιο το οποίο ορίζεται με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Στις αρμοδιότητές του είναι η διαχείριση του λιμένα και της χερσαίας ζώνης λιμένα εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Πόρου. Το Ταμείο λειτουργεί με ίδια έσοδα τα οποία προκύπτουν από την αξιοποίηση του λιμένα και της χερσαίας ζώνης λιμένα. Στο Νομικό Πρόσωπο εργάζεται 1 άτομο, το οποίο έχει αποσπαστεί από το Δήμο. 2. Κέντρο Κοινωνικής Προστασίας, Αλληλεγγύης και Παιδείας Δήμου Πόρου Το Κέντρο Κοινωνικής Προστασίας, Αλληλεγγύης και Παιδείας Δήμου Πόρου δημιουργήθηκε με τη συγχώνευση του 1 ου παιδικού και Βρεφονηπιακού Σταθμού και του Κ.Α.Π.Η. του Δήμου Πόρου με απόφαση του Γ.Γ. της Περιφέρειας Αττικής που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 1685/ και διοικείται από 7μελές διοικητικό συμβούλιο. Σκοπός του Νομικού Προσώπου είναι η λειτουργία ενός τμήματος Παιδικού Σταθμού κι ενός ΚΑΠΗ. Σήμερα λειτουργεί μόνο το τμήμα του Παιδικού Σταθμού, φιλοξενώντας περίπου 30 νήπια. Στεγάζεται σε ένα πλήρες οργανωμένο δημοτικό κτίριο το οποίο έχει παραχωρηθεί για χρήση από το Δήμο. Σήμερα εργάζονται 2 άτομα ως μόνιμο προσωπικό με ειδικότητες βρεφοκόμων. Τα έσοδα του Κ.Κ.Π.Α.Π είναι η μηνιαία συνδρομή των γονέων, η επιχορήγηση του 100

102 Δήμου, και η ένταξη του σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Έχει αυτοτελείς υπηρεσίες, εκτός από την Ταμειακή Υπηρεσία, η οποία εξυπηρετείται από την αντίστοιχη υπηρεσία του Δήμου. 3. Σχολικές Επιτροπές Οι Σχολικές Επιτροπές είναι ειδικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου του Δήμου. H διαδικασία σύστασης τους διέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 5 του Ν.1894/90 και 243 παρ.1 του Ν.3463/2006. Διάφορα ζητήματα σε σχέση με τη διοίκηση, τη λειτουργία και τις διαδικασίες πραγματοποίησης, δικαιολόγησης και ελέγχου εσόδων και εξόδων ρυθμίστηκαν με την Υ.Α. 8440/2011 «Κανονισμός λειτουργίας των Σχολικών Επιτροπών και ρύθμιση οικονομικών θεμάτων αυτών» (ΦΕΚ 318/Β). Οι Σχολικές Επιτροπές αποτελούν έναν από τους πλέον σημαντικούς φορείς υποστήριξης της παιδείας σε τοπικό επίπεδο, καθώς σκοπός τους είναι η στήριξη της ομαλής λειτουργίας των σχολικών μονάδων. Στο Δήμο Πόρου λειτουργούν συνολικά δύο (2) Σχολικές Επιτροπές: Σχολική Επιτροπή Γυμνασίου και Λυκείου Δήμου Πόρου, η οποία συστάθηκε με το ΦΕΚ 916/ και τροποποιήθηκε με το ΦΕΚ 1848/ Σχολική Επιτροπή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Πόρου, η οποία συστάθηκε με το ΦΕΚ 1685/ Ο σκοπός των σχολικών επιτροπών είναι: Η διαχείριση των πιστώσεων που διατίθενται για την κάλυψη των δαπανών λειτουργίας, θέρμανσης, φωτισμού, ύδρευσης, τηλεφώνου, αποχέτευσης, αγοράς αναλώσιμων υλικών κλπ. Η αμοιβή καθαριστριών. Η εκτέλεση έργων για την επισκευή και συντήρηση των σχολείων και τον κάθε είδους εξοπλισμού τους. Η εισήγηση προς τις αντίστοιχες διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τον εφοδιασμό από τον Οργανισμό Σχολικών Κτιρίων των σχολείων με έπιπλα και εξοπλιστικά είδη και από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων με βιβλία για τις σχολικές βιβλιοθήκες. Η διαχείριση των εσόδων από την ενδεχόμενη εκμετάλλευση των σχολικών κυλικείων. Η λήψη κάθε άλλου μέτρου που κρίνεται αναγκαίο για τη στήριξη της διοικητικής λειτουργίας των σχολικών μονάδων. 101

103 Οι πόροι των παραπάνω σχολικών επιτροπών προέρχονται από: Ετήσια επιχορήγηση του κράτους Ετήσια επιχορήγηση του Δήμου Κάθε είδους εισφορές, δωρεές, κληρονομιές και κληροδοσίες. Οι σχολικές επιτροπές διοικούνται από Διοικητικό Συμβούλιο, τα μέλη του οποίου διαφοροποιούνται μεταξύ των επιτροπών και αποτελούνται κυρίως από: Τον εκάστοτε Δήμαρχο ή ένα δημοτικό σύμβουλο ως Πρόεδρο ή Πρόεδρο της Κοινότητας ή Κοινοτικό Σύμβουλο που θα ορισθεί με απόφαση του Κοινοτικού Συμβουλίου, ως Πρόεδρος. Δύο δημοτικούς ή κοινοτικούς συμβούλους. Τον Διευθυντή του εκάστοτε Σχολείου. Εκπρόσωπο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων. Εκπρόσωπο της μαθητικής κοινότητας όταν πρόκειται για σχολική επιτροπή γυμνασίου ή λυκείου. Δύο δημότες ή κατοίκους όταν πρόκειται για σχολικές επιτροπές κοινότητας. Β) Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου 1. Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Πόρου (ΔΗ.Κ.Ε.Π) Η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Πόρου συστάθηκε με την 07/ΔΤΑ/2899/2009 απόφαση του Γ.Γ. Περιφέρειας Αττικής που δημοσιεύτηκε το ΦΕΚ 670Β/ Η επιχείρηση διοικείται από επταμελές διοικητικό συμβούλιο και διέπεται από τις διατάξεις του Κ.Δ.Κ. και από το νόμο 2852/2010 (Καλλικράτης). Δραστηριοποιείται στους τομείς: Τομέας Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης Τομέας Παιδείας Τομέας Πολιτισμού Τομέας Αθλητισμού Τομέας Προστασίας και Διαχείρισης του Περιβάλλοντος Τομέας Δημοτικής Συγκοινωνίας Τομέας Εκπόνησης και Εφαρμογής Προγραμμάτων Έρευνας και Τεχνολογίας για την Ανάπτυξη της Περιοχής Τομέας Εκπόνησης και Εφαρμογής Προγραμμάτων και Πολιτικών Προώθησης της Απασχόλησης. 102

104 Στα πλαίσια των δραστηριοτήτων και των αρμοδιοτήτων της λειτουργούν σήμερα και διοργανώνονται: Μονάδα Κοινωνικής Μέριμνας Παιδικός Σταθμός Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών Δημοτική Βιβλιοθήκη Μουσείο Κοχυλιών Δημοτική Φιλαρμονική Δημοτικά Ιατρεία Κέντρο Πληροφόρησης Νέων Διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, συνέδρια, φεστιβάλ κλπ Εκδόσεις βιβλίων καθώς και Αθλητικές εκδηλώσεις Στη Δημοτική Επιχείρηση εργάζονται σήμερα συνολικά 16 άτομα, εκ των οποίων 11 άτομα αορίστου χρόνου και 5 ορισμένου χρόνου. Από τα άτομα αυτά 4 είναι ΠΕ, 3 είναι ΤΕ και 9 ΔΕ. Η Επιχείρηση χρηματοδοτείται: από το αρχικό της κεφάλαιο από τις παρεχόμενες υπηρεσίες σε νομικά πρόσωπα από τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα από την επιχορήγηση του ετήσιου προγράμματος δράσης, από το Δήμο Πόρου από την αξιοποίηση της Δημοτικής Συγκοινωνίας. 103

105 1.1.5 Συστήματα Διαχείρισης, Μηχανογράφησης και Λειτουργίας Ο Δήμος Πόρου, παρότι έχει τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή συστήματος διαχείρισης ποιότητας ISO και τη λήψη διαχειριστικής επάρκεια Β και Γ τύπου, δεν έχει ακόμη ξεκινήσει τη διαδικασία εφαρμογής του. Ο Δήμος Πόρου εφαρμόζει τα εξής συστήματα διαχείρισης και λειτουργίας των υπηρεσιών του: Λογιστικό Διπλογραφικό Σύστημα Σύστημα έκδοσης μισθοδοσίας Σύστημα καταγραφής ηλεκτρονικού πρωτοκόλλου Σύστημα καταμέτρησης κατανάλωσης νερού Σύστημα διαχείρισης γεωτρήσεων και δεξαμενών Σύστημα έκδοσης πιστοποιητικών (ΚΕΠ) Δίκτυο syzefxis Διαθέτει επίσης τα εξής τεχνικά συστήματα: Σταθερά και κινητά συστήματα πυρόσβεσης Σύστημα Μηχανικής Αποκομιδής Απορριμμάτων Συστήματα ήχου και εικόνας για την υποστήριξη των πολιτιστικών εκδηλώσεων Ενώ δεν υπάρχουν, θα ήταν πολύ χρήσιμα: Σύστημα διαχείρισης εργοστασίου και δικτύου ΒΙΟΚΑΛ Σύστημα χωροταξικών δεδομένων GIS Λογισμικό παρακολούθησης τεχνικών έργων 104

106 1.2 ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ Φορείς στους οποίους συμμετέχει ο Δήμος Οι κύριοι φορείς στους οποίους συμμετέχει ο Δήμος Πόρου είναι: Ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Τροιζηνίας, στο οποίο συμμετέχουν σήμερα ο Δήμος Τροιζήνας και ο Δήμος Πόρου. Διοικείται από 5μελές διοικητικό συμβούλιο, το οποίο απαρτίζεται από μέλη που ορίζονται από τα Δημοτικά Συμβούλια των δύο Δήμων και έχει σκοπό την αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων για την ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής της Τροιζηνίας Συνεργασίες με άλλους φορείς και με τον ιδιωτικό τομέα Στο πλαίσιο επίτευξης του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος στις προσφερόμενες υπηρεσίες του Δήμου ως προς τους δημότες του ο Δήμος Πόρου έχει μια συνεχή συνεργασία με τους φορείς της δημόσιας διοίκηση και κυρίως με: τα αρμόδια Υπουργεία για την εκτέλεση συγκεκριμένων έργων, την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, την Περιφέρεια Αττικής, την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής, με γειτονικούς, αλλά και με άλλους Δήμους με τους οποίους έχει κοινά χαρακτηριστικά, καθώς και με τα συλλογικά και συντονιστικά όργανα των Ο.Τ.Α. Α βάθμιας Αυτοδιοίκησης, όπως: την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (Κ.Ε.Δ.Ε.) και την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής (Π.Ε.Δ.Α.). Επίσης, ο Δήμος Πόρου συνεργάζεται, κατά περίπτωση, με συλλογικά όργανα του ιδιωτικού τομέα όπως είναι οι διάφοροι σύλλογοι, οι αγροτικοί συνεταιρισμοί, ΜΚΟ κλπ, ενώ σημαντικές είναι οι συνεργασίες του Δήμου με ιδιώτες, φυσικά πρόσωπα ή επιχειρήσεις σε επίπεδο προμηθειών, εξωτερικών συνεργασιών κλπ. Στις εξειδικευμένες συνεργασίες που έχει αναπτύξει ο Δήμος με άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς θα πρέπει να αναφέρουμε: 105

107 τη συνεργασία με το Τμήμα Τεχνικών Υπηρεσιών (πρώην ΤΥΔΚ) της Περιφερειακής Ενότητα Νήσων, με στόχο την υλοποίηση τεχνικών έργων, την εκπόνηση μελετών και την επίβλεψη των έργων, καθώς και τη συνεργασία με εταιρεία ορκωτών λογιστών για τον ετήσιο λογιστικό έλεγχο του Δήμου Δικτύωση - Αδελφοποιήσεις Ο Δήμος Πόρου συμμετέχει σε διάφορα δίκτυα με άλλους Δήμους και διάφορους φορείς όπως: Η διαδημοτική συνεργασία με την «Εύξεινη Πόλη» που μετονομάστηκε «Δίκτυο Ευρωπαϊκών Πόλεων για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη». Το Ελληνικό Δίκτυο Μικρών Νησιών, που είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μικρών Νησιών. Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγειών Πόλεων Προαγωγής Υγείας. Τον Ενιαίο Σύνδεσμο Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής, που είναι ο φορέας διαχείρισης του ΧΥΤΑ του Δ. Λιοσίων όπου μεταφέρουμε τα απορρίμματα. Ο Δήμος Πόρου δεν έχει προβεί ακόμα σε καμία «αδελφοποίηση» με άλλους Δήμους. 106

108 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ 2.1 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΟΡΟΥ Εισαγωγή Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι Υπηρεσίες Διοικητικές μονάδες του Δήμου Πόρου και των Νομικών του Προσώπων. Στις τρεις πρώτες στήλες ομαδοποιούνται οι κάθετες υπηρεσίες ενώ στην τελευταία στήλη ομαδοποιούνται οι οριζόντιες και οι υποστηρικτικές υπηρεσίες του Δήμου. ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Κοινωνική πολιτική, Περιβάλλον Τοπική παιδεία, και ποιότητα οικονομία και πολιτισμός ζωής απασχόληση και αθλητισμός Δ/νση Τεχνικών Υπηρεσιών Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Τροιζηνίας Γραφείο Πρόνοιας Σχολικές Επιτροπές Κ.Κ.Π.Α.Π ΔΗ.Κ.Ε.Π. ΚΑΘΕΤΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Αυτ. Τμήμα Τοπικής Οικονομικής Ανάπτυξης Τουριστική Επιτροπή Γραφείο Πρόνοιας Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΔΗ.Κ.Ε.Π. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ Δ/νση Οικονομικών Υπηρεσιών Δ/νση Διοικητικών Υπηρεσιών ΚΕΠ Δημοτική Αστυνομία ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ 107

109 Περιγραφή γενικών δραστηριοτήτων τεχνικών, πολεοδομικών και περιβαλλοντικών υπηρεσιών, ανά φορέα. 1. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Οι δραστηριότητες του Τμήματος Τεχνικών Υπηρεσιών περιλαμβάνουν: Μελέτες έργων υποδομής Εκτέλεση έργων υποδομής Πολεοδομικές εφαρμογές Ανάπτυξη και Προγραμματισμός Υπηρεσίες ύδρευσης αποχέτευσης Υπηρεσίες καθαριότητας και διαχείρισης απορριμμάτων Υπηρεσίες δημοτικού ηλεκτροφωτισμού Υπηρεσίες νεκροταφείου. 2. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ Οι δραστηριότητες του αφορούν τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες του λιμένα και της Χερσαίας Ζώνης Λιμένος. 2. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΡΟΙΖΗΝΙΑΣ Οι δραστηριότητες του αφορούν κυρίως τις περιβαλλοντικές επενδύσεις, όπως την κατασκευή έργων, τις συντηρήσεις και την αγορά εξοπλισμού Περιγραφή γενικών δραστηριοτήτων κοινωνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού, ανά φορέα. 1. ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ Οι δραστηριότητες των σχολικών επιτροπών του Δήμου Πόρου αφορά στη διαχείριση των πιστώσεων που διατίθενται στο Δήμο για τη λειτουργία και τη συντήρηση των σχολικών μονάδων και τη διαχείριση θεμάτων που αφορούν τις εκπαιδευτικές δομές. 108

110 2. ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Οι δραστηριότητες του Κ.Κ.Π.Α.Π. σήμερα περιλαμβάνουν, την λειτουργία Παιδικού Σταθμού με σκοπό την ολόπλευρη και ολοκληρωμένη αγωγή των νηπίων, την ασφαλή φύλαξη και διατροφή των νηπίων. 3. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΟΡΟΥ (ΔΗ.Κ.Ε.Π.) Οι δραστηριότητες της ΔΗ.Κ.Ε.Π. σήμερα περιλαμβάνουν τη λειτουργία: Μονάδας Κοινωνικής Μέριμνας Παιδικού Σταθμού Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών Δημοτικής Βιβλιοθήκης Μουσείου Κοχυλιών Δημοτικής Φιλαρμονικής Δημοτικών Ιατρείων Κέντρου Πληροφόρησης Νέων Καθώς και τη διοργάνωση διάφορων πολιτιστικών και αθλητικών εκδηλώσεων. 3. ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Οι δραστηριότητες του αφορούν κυρίως την διοικητική υποστήριξη θεμάτων κοινωνικής πρόνοιας Περιγραφή γενικών δραστηριοτήτων υπηρεσιών οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης, ανά φορέα. 1. ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Έχει χαρακτήρα συμβουλευτικό και εισηγητικό και οι δραστηριότητες της αφορούν κυρίως την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής. 109

111 2. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ (ΔΗ.Κ.Ε.Π) Ανάμεσα στις αρμοδιότητες και δραστηριότητές της είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση προγραμμάτων καταπολέμησης της ανεργίας. 3. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ Ανάμεσα στις αρμοδιότητες είναι η οικονομική αξιοποίηση του λιμένα του Πόρου. 4. ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Ανάμεσα στις δραστηριότητές του είναι και η υλοποίηση προγραμμάτων καταπολέμησης της ανεργίας. Οι ειδικές δραστηριότητες των φορέων παρουσιάζονται αναλυτικά στον Ο.Ε.Υ. κάθε υπηρεσίας και κάθε φορέα. 110

112 Ειδικές δραστηριότητες οριζόντιων και υποστηρικτικών υπηρεσιών. Οριζόντιες υπηρεσίες στο Δήμο Πόρου είναι οι Διοικητικές Υπηρεσίες, η Οικονομική Υπηρεσία, το ΚΕΠ και η Δημοτική Αστυνομία. Οι δραστηριότητες που πρέπει να ασκούνται από τις οριζόντιες υπηρεσίες του Δήμου, σύμφωνα με τον Ο.Ε.Υ. είναι οι έξης: 1. Αρμοδιότητες Διεύθυνσης Διοικητικών Υπηρεσιών Η Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών είναι αρμόδια για την εφαρμογή των διαδικασιών και αρχείων που αφορούν τη δημοτική κατάσταση και την καταγραφή των ληξιαρχικών γεγονότων στην περιοχή του Δήμου, τη σύνταξη των μητρώων αρρένων και των εκλογικών καταλόγων του Δήμου καθώς και για το σχεδιασμό και το συντονισμό εφαρμογής των πολιτικών, συστημάτων και διαδικασιών που αποσκοπούν στην ορθολογική διοίκηση / διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού του Δήμου. Παράλληλα η Διεύθυνση είναι αρμόδια για την γραμματειακή υποστήριξη των πολιτικών οργάνων του Δήμου, τη λειτουργία του κεντρικού πρωτοκόλλου. Οι συγκεκριμένες αρμοδιότητες της Διεύθυνσης στο πλαίσιο της αποστολής της, καθορίζονται από τις ισχύουσες διατάξεις Νόμων, Προεδρικών Διαταγμάτων και Υπουργικών Αποφάσεων. Οι αρμοδιότητες ανά Τμήμα της εν λόγω Διεύθυνσης έχουν ως κάτωθι: Α) Τμήμα Δημοτικής Κατάστασης, Ληξιαρχείου & Αλλοδαπών (Αρμοδιότητες σε θέματα δημοτικής κατάστασης) Τηρεί και ενημερώνει τα μητρώα του δημοτολογίου και τα μητρώα αρρένων, σύμφωνα με τις ισχύουσες θεσμοθετημένες διαδικασίες και τηρεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την κείμενη νομοθεσία για τη δημιουργία και τήρηση του Εθνικού Δημοτολογίου. Μεριμνά για την πρόσληψη και αλλαγή επωνύμου, καθώς και την πρόσληψη πατρωνύμου και μητρωνύμου από παιδιά, που 111

113 γεννήθηκαν χωρίς γάμο των γονέων τους ή είναι αγνώστων γονέων. Μεριμνά για τον εξελληνισμό του ονοματεπωνύμου Ελλήνων του εξωτερικού, ομογενών αλλοδαπών, που αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια και παλιννοστούντων ομογενών, που έχουν την ελληνική ιθαγένεια. Χορηγεί άδειες πολιτικού γάμου και μεριμνά για την τέλεση των γάμων αυτών. Ενημερώνει περιοδικά τις δημόσιες υπηρεσίες για τις μεταβολές προσωπικής κατάστασης που προκύπτουν από τα τηρούμενα στοιχεία. Εκδίδει κάθε είδους πιστοποιητικά ατομικής και οικογενειακής κατάστασης καθώς και κάθε είδους βεβαιώσεις, καταλόγους και πίνακες με τα στοιχεία που αναγράφονται στα ανωτέρω Μητρώα. Συνεργάζεται με άλλους Δήμους και δημόσιες υπηρεσίες στις περιπτώσεις μεταβολών των μητρώων σε αντιστοιχία προς ανάλογα αρχεία που τηρούνται εκεί. Μεριμνά για την τήρηση των υποχρεώσεων του Δήμου που προκύπτουν από την ισχύουσα εκλογική νομοθεσία. (Αρμοδιότητες σε θέματα Ληξιαρχείου) Η υπηρεσία του Ληξιαρχείου διεξάγεται με την άμεση και υπεύθυνη καθοδήγηση του Προϊσταμένου της (Ληξιάρχου). Μεριμνά για την προμήθεια, τη θεώρηση και την τήρηση των ληξιαρχικών βιβλίων. Τηρεί και ενημερώνει τα ληξιαρχικά βιβλία και αρχεία, στα οποία καταχωρούνται τα ληξιαρχικά γεγονότα που συμβαίνουν στην περιφέρεια του Δήμου (γεννήσεις, γάμοι, θάνατοι) καθώς και κάθε μεταγενέστερο γεγονός που συνδέεται με αυτά (π.χ. διαζύγια), σύμφωνα με τις ισχύουσες θεσμοθετημένες διαδικασίες. Εκδίδει αποσπάσματα των ληξιαρχικών πράξεων ή άλλα θεσμοθετημένα πιστοποιητικά. 112

114 Ενημερώνει τα αντίστοιχα Τμήματα άλλων Δήμων για τα ληξιαρχικά γεγονότα που επηρεάζουν τα στοιχεία των μητρώων / αρχείων που τηρούνται στα Τμήματα αυτά. Συνεργάζεται με Ληξιαρχεία άλλων Δήμων σε περιπτώσεις μεταβολών ή προσθήκης ληξιαρχικών πράξεων που βρίσκονται καταχωρημένες εκεί. Συντάσσει ατομικά δελτία θανάτων για την Εφορία και αποστέλλει δελτία γεννήσεων, γάμων και θανάτων στην Εθνική Στατιστική Υπηρεσία. Διεξάγει την υπηρεσιακή αλληλογραφία σε όλα τα θέματα της αρμοδιότητας του που καταχωρείται σε δικό του πρωτόκολλο και τηρεί το σχετικό αρχείο. Μεριμνά για την επιθεώρηση των ληξιαρχικών βιβλίων από το αρμόδιο δικαστικό όργανο και τηρεί ειδικό φάκελο των δελτίων επιθεωρήσεων. Γενικά ενεργεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ληξιαρχικό νόμο (344/77). Συγκεντρώνει τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την τέλεση των πολιτικών γάμων και εκδίδει τις προβλεπόμενες από το Π.Δ. 391/82 άδειες. Μεριμνά για την τέλεση των πολιτικών γάμων. (Αρμοδιότητες σε θέματα Αλλοδαπών και Μετανάστευσης) Τηρεί τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από την ισχύουσα νομοθεσία περί ιθαγένειας, αλλοδαπών και μετανάστευσης. Στο πλαίσιο αυτό και σύμφωνα με τις δικαιοδοσίες που δίδονται στο Δήμο με τις ισχύουσες διατάξεις: o (α) Τηρεί Μητρώο Αλλοδαπών. o (β) Παραλαμβάνει αιτήσεις, ελέγχει τα δικαιολογητικά και τα προωθεί στην αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας για την χορήγηση και ανανέωση αδειών παραμονής αλλοδαπών στην Ελλάδα. o (γ) Παραλαμβάνει αιτήσεις και δικαιολογητικά για την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας με πολιτογράφηση και τις προωθεί στην αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών. o (δ) Επιδίδει σχετικές με τα ανωτέρω αποφάσεις σε αλλοδαπούς. 113

115 Β) Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού και Διοικητικής Μέριμνας (Αρμοδιότητες σε θέματα ανθρώπινου δυναμικού) Μεριμνά για την εφαρμογή του συστήματος αξιολόγησης των εργαζομένων στο Δήμο και την τήρηση των σχετικών στοιχείων. Εισηγείται και παρακολουθεί την υλοποίηση μέτρων επιπρόσθετης στήριξης του ανθρώπινου δυναμικού του Δήμου ( πχ. οργάνωση μετακινήσεων του προσωπικού στις εγκαταστάσεις του Δήμου, παιδικοί σταθμοί κλπ). Σχεδιάζει,, εισηγείται και οργανώνει προγράμματα συνεχιζόμενης κατάρτισης και επιμόρφωσης του ανθρώπινου δυναμικού του Δήμου. Παρακολουθεί την υλοποίηση των προγραμμάτων και μεριμνά για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από την υλοποίηση των προγραμμάτων αυτών στην πράξη. Μεριμνά για την τήρηση των νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων που ισχύουν εκάστοτε και ρυθμίζουν τις σχέσεις του Δήμου με το ανθρώπινο δυναμικό του ( πχ. θέματα μισθολογικά, ωραρίου, αδειών, ασθενειών, υπερωριών, απολύσεων, διεκδικήσεων κλπ). Μεριμνά για τη διενέργεια και ολοκλήρωση των διαδικασιών πρόσληψης ανθρώπινου δυναμικού για την κάλυψη συγκεκριμένων θέσεων εργασίας με βάση τις νόμιμες διαδικασίες. Τηρεί τα Μητρώα του Προσωπικού στο οποίο καταγράφονται τα στοιχεία της ατομικής και οικογενειακής του κατάστασης, οι κάθε είδους μεταβολές στην εργασιακή του ζωή (προσλήψεις, απολύσεις, αλλαγές θέσεων εργασίας, αμοιβές, άδειες, απουσίες, αξιολογήσεις κλπ) και τα προσόντα του. Σχεδιάζει και εισηγείται βελτιώσεις και παρακολουθεί την εφαρμογή όλων των διαδικασιών που σχετίζονται με την απασχόληση των εργαζομένων, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις (τήρηση ωραρίου, έγκριση και πραγματοποίηση υπερωριών κλπ). 114

116 Συγκεντρώνει τα στοιχεία απασχόλησης και τις μεταβολές των στοιχείων των εργαζομένων που επηρεάζουν τις αμοιβές τους και ενημερώνει έγκαιρα τις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες, ώστε να προωθείται έγκαιρα η πληρωμή των εργαζομένων και η απόδοση των ασφαλιστικών εισφορών. Συνεργάζεται με τους Προϊσταμένους των επιμέρους διοικητικών ενοτήτων του Δήμου και τους ενημερώνει για τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται σε εργασιακά θέματα (διαχείριση παρουσιών, υπερωριών, βεβαιώσεων προς το προσωπικό κλπ). Εκδίδει κάθε είδους βεβαιώσεις προς το προσωπικό για θέματα που άπτονται της απασχόλησής τους στο Δήμο. (Αρμοδιότητες σε θέματα διοικητικής μέριμνας) Μεριμνά για την φύλαξη, την ασφάλεια και την καθαριότητα των κάθε είδους εγκαταστάσεων του Δήμου. Μεριμνά για την συντήρηση και αποκατάσταση βλαβών των κτιριακών και των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων του Δήμου. Μεριμνά για τις μετακινήσεις και μεταφορές του προσωπικού του Δήμου. Μεριμνά για τη λειτουργία του Κεντρικού Πρωτοκόλλου του Δήμου και διεκπεραιώνει τα σχετικά έγγραφα σε συνεργασία με τις γραμματείες των επιμέρους υπηρεσιών. Μεριμνά για τη λειτουργία του τηλεφωνικού κέντρου του Δήμου. Παρέχει διοικητική και γραμματειακή υποστήριξη προς το Τμήμα και τα Γραφεία του (τήρηση πρωτοκόλλου, διεκπεραίωση και αρχειοθέτηση αλληλογραφίας, θέματα προσωπικού κλπ). Γ) Τμήμα Υποστήριξης Πολιτικών Οργάνων του Δήμου Το Τμήμα Υποστήριξης των Πολιτικών Οργάνων του Δήμου παρέχει κάθε είδους διοικητική και γραμματειακή υποστήριξη στα αιρετά διοικητικά όργανα του Δήμου. Ειδικότερα: Παρέχει κάθε είδους διοικητική και γραμματειακή υποστήριξη προς τα συλλογικά διοικητικά αιρετά όργανα του Δήμου, δηλαδή το Δημοτικό Συμβούλιο, την Οικονομική Επιτροπή, την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής και την Εκτελεστική Επιτροπή 115

117 (οργάνωση συνεδριάσεων, τήρηση πρακτικών συνεδριάσεων, παραγωγή, διεκπεραίωση, διαχείριση και αρχειοθέτηση εγγράφων, ρύθμιση συναντήσεων, τήρηση πρωτοκόλλου, τήρηση αρχείου αποφάσεων συλλογικών οργάνων κλπ). Παρέχει κάθε είδους διοικητική και γραμματειακή υποστήριξη προς τα ατομικά διοικητικά αιρετά όργανα του Δήμου, δηλαδή τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου και τους Αντιδημάρχους (οργάνωση και ρύθμιση συναντήσεων, παραγωγή, διεκπεραίωση, διαχείριση και αρχειοθέτηση εγγράφων, τήρηση πρωτοκόλλου κλπ). Παρέχει διοικητική υποστήριξη προς, την Επιτροπή Τουριστικής Ανάπτυξης καθώς και τις Επιτροπές του Δημοτικού Συμβουλίου. Παρέχει γραμματειακή υποστήριξη στις Δημοτικές Παρατάξεις. Μεριμνά για την ενημέρωση των πολιτικών οργάνων και των υπηρεσιών του Δήμου για τις αποφάσεις που λαμβάνουν τα όργανα του Δήμου. Τηρεί το αρχείο των εκπροσώπων του Δήμου σε διαφόρους φορείς και όργανα και μεριμνά για την αποστολή στοιχείων στους εκπροσώπους και την παραλαβή και διεκπεραίωση των εκθέσεων που υποβάλλουν στο Δήμο. 2. Αρμοδιότητες Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών Η Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών είναι αρμόδια για την αποτελεσματική τήρηση των οικονομικών προγραμμάτων λειτουργίας του Δήμου, τη σωστή απεικόνιση των οικονομικών πράξεων και τη διαχείριση των εσόδων και δαπανών του, καθώς και τη διασφάλιση και αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας. Συγχρόνως, η Διεύθυνση μεριμνά για την αποτελεσματική διενέργεια όλων των νόμιμων διαδικασιών που απαιτούνται για την προμήθεια υλικών, εξοπλισμού και υπηρεσιών του Δήμου. Οι αρμοδιότητες των Τμημάτων της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών είναι οι εξής: α) Τμήμα Προϋπολογισμού, Λογιστηρίου και Προμηθειών Μεριμνά για την κατάρτιση του προϋπολογισμού του Δήμου σε συνεργασία με τις επί μέρους υπηρεσίες και την εισήγησή του προς έγκριση από τα αρμόδια όργανα. Παρακολουθεί την εκτέλεση του προϋπολογισμού, επισημαίνει τις αποκλίσεις μεταξύ απολογιστικών και προϋπολογιστικών μεγεθών, μεριμνά για την ερμηνεία των αποκλίσεων και εισηγείται τις αναγκαίες διορθωτικές ενέργειες. Συνεργάζεται με τις υπόλοιπες υπηρεσίες του Δήμου για την τήρηση των διαδικασιών αμφίδρομης ενημέρωσης και ροής των 116

118 οικονομικών πληροφοριών που σχετίζονται με την εκτέλεση και την αναμόρφωση αυτού. Μεριμνά για την σύνταξη και υποβολή στα αρμόδια όργανα τα περιοδικά οικονομικά απολογιστικά στοιχεία, σύμφωνα με το σύστημα οικονομικής πληροφόρησης που εφαρμόζει ο Δήμος. Παρακολουθεί την κατάρτιση και την εξέλιξη των ταμειακών προγραμμάτων του Δήμου. Διερευνά τις ταμειακές ανάγκες και εισηγείται τις κατάλληλες μεθόδους για την αντιμετώπιση των ταμειακών αναγκών του Δήμου (π.χ. δανεισμός). Μεριμνά για την εφαρμογή των αποφάσεων που σχετίζονται με την κάλυψη των ταμειακών αναγκών του Δήμου. Συνεργάζεται με τις τράπεζες και μεριμνά για την αξιοποίηση των διαθεσίμων του Δήμου. Τηρεί το σύστημα λογιστικής απεικόνισης των οικονομικών πράξεων του Δήμου (Γενική και αναλυτική λογιστική ). Τηρεί τις σχετικές λογιστικές διαδικασίες καθώς και τα αντίστοιχα λογιστικά βιβλία και στοιχεία που προβλέπονται από την νομοθεσία. Τηρεί τα αρχεία των κάθε είδους παραστατικών που απαιτούνται για την ενημέρωση του συστήματος λογιστικής απεικόνισης των οικονομικών πράξεων του Δήμου. Παρακολουθεί και μεριμνά για την εκπλήρωση όλων των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων του Δήμου. Παρακολουθεί και ελέγχει τη λογιστική συμφωνία των δοσοληπτικών λογαριασμών με τράπεζες, προμηθευτές, πιστωτές και άλλους συναλλασσομένους με τον Δήμο, καθώς και των δοσοληπτικών λογαριασμών με τα νομικά πρόσωπα και τα ιδρύματα του Δήμου. Εκδίδει τις λογιστικές και οικονομικές καταστάσεις που συνδέονται με το τηρούμενο λογιστικό σχέδιο (ισολογισμοί και αποτελέσματα χρήσης) και ενημερώνει σχετικά τα αρμόδια όργανα του Δήμου με βάση τις ισχύουσες διαδικασίες. Παρέχει κάθε είδους πληροφόρηση προς τα αρμόδια όργανα του Δήμου για την εξέλιξη των λογιστικών μεγεθών του Δήμου. Μεριμνά για την παροχή κάθε είδους στοιχείων που ζητούνται από Δημόσιες/Ελεγκτικές Υπηρεσίες σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Τηρεί ειδικά συστήματα λογιστικής και οικονομικής διαχείρισης Προγραμμάτων και Έργων στα οποία συμμετέχει ο Δήμος που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ή από ευρωπαϊκούς ή διεθνείς πόρους. Τηρεί αρχείο Παραστατικών Διαχείρισης των προηγουμένων προγραμμάτων και έργων σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στους ειδικούς κανονισμούς των φορέων από τους οποίους προέρχεται η σχετική χρηματοδότηση. 117

119 Μεριμνά για την ετοιμασία των περιοδικών οικονομικών αναφορών που σχετίζονται με την πρόοδο των προηγουμένων προγραμμάτων και έργων. Τηρεί το αρχείο συμβάσεων για υπηρεσίες, έργα και προμήθειες που αναθέτει ο Δήμος. Παραλαμβάνει και ελέγχει τα κάθε φύσης παραστατικά που απαιτούνται κατά περίπτωση για την πληρωμή των οφειλών του Δήμου στους αντίστοιχους δικαιούχους και ελέγχει την ύπαρξη των προϋποθέσεων για τη διενέργεια πληρωμών του Δήμου με βάση τις διατάξεις των αντιστοίχων συμβάσεων. Ελέγχει την πρόβλεψη των οφειλών στους αντίστοιχους κωδικούς του προϋπολογισμού του Δήμου και ελέγχει την επάρκειας των αντίστοιχων πιστώσεων. Εκδίδει τα εντάλματα πληρωμής των οφειλών του Δήμου και τα αποστέλλει στο Ταμείο για πληρωμή. Μεριμνά για την παραλαβή από τους αντίστοιχους προμηθευτές των κάθε είδους υλικών παγίων(μηχανήματα-εξοπλισμός) ή αναλωσίμων που απαιτεί η λειτουργία του Δήμου. Μεριμνά για την ενημέρωση των διαχειριστικών βιβλίων των αποθηκών (κατά ποσότητα και αξία) με τα εισαγόμενα και εξαγόμενα είδη, και την τήρηση των διαδικασιών χορήγησης των ειδών που τηρούνται στα αποθέματα των αποθηκών του Δήμου. Παρακολουθεί τα αποθέματα των αποθηκών και διατυπώνει εισηγήσεις για την ανάγκη ανανέωσής τους. Συνεργάζεται σχετικά με τις υπηρεσίες που κάνουν χρήση των υλικών των αποθηκών. Τηρεί το αρχείο των παγίων κινητών περιουσιακών στοιχείων του Δήμου (μηχανήματα, οχήματα, συσκευές, εξοπλισμός κλπ.) και παρακολουθεί την κατανομή των παγίων αυτών στις υπηρεσίες του Δήμου. Τηρεί τις διαδικασίες χαρακτηρισμού υλικών ως αχρήστων ή ως υλικών που πλεονάζουν και τηρεί επίσης τις διαδικασίες καταστροφής, απομάκρυνσης ή εκποίησής τους. Μεριμνά για την τήρηση των διαδικασιών των περιοδικών απογραφών των κάθε είδους υλικών και εξοπλισμού του Δήμου. Συγκεντρώνει τα στοιχεία μεταβολών και των αντιστοίχων καταβληθέντων παροχών ή καταλογισθέντων ποσών προς το προσωπικό του Δήμου, που έχουν επίδραση στην διαμόρφωση των αμοιβών του και μεριμνά για την έκδοση των μισθολογικών καταστάσεων και την πληρωμή των αμοιβών Μεριμνά για τη έκδοση βεβαιώσεων καταβληθεισών αμοιβών προς το προσωπικό του Δήμου και για τον υπολογισμό και την απόδοση προς τα ασφαλιστικά ταμεία των αντιστοίχων ασφαλιστικών εισφορών. Σχεδιάζει τις εσωτερικές διαδικασίες για την κατάρτιση του προγράμματος απαιτούμενων προμηθειών και υπηρεσιών του 118

120 Δήμου, συγκεντρώνει τις αιτήσεις των υπηρεσιών, εξετάζει την σκοπιμότητα αυτών και διαμορφώνει περιοδικά προγράμματα για την προμήθεια κάθε είδους υλικών, εξοπλισμού και υπηρεσιών και εισηγείται αυτά για έγκριση στα αρμόδια όργανα του Δήμου ( υλικά για την εκτέλεση τεχνικών έργων, ανταλλακτικά, λιπαντικά, καύσιμα, λιπάσματα, φυτοφάρμακα, μηχανήματα, εργαλεία, έπιπλα, είδη γραφείου, μισθώσεις μεταφορικών μέσων, ασφαλίσεις κλπ). Διενεργεί έρευνες αγοράς για την τεκμηρίωση της διαθεσιμότητας των ειδών που ενδιαφέρουν το Δήμο και τη λήψη στοιχείων τιμών προμήθειας ή υπηρεσίας. Διενεργεί τις διαδικασίες για την ανάθεση των προμηθειών και των συμβάσεων παροχής υπηρεσιών, ήτοι μεριμνά για την κατάρτιση προδιαγραφών σε συνεργασία με τα αρμόδια κάθε φορά τμήματα του Δήμου, καταρτίζει το σχέδιο της διακήρυξης, των συμβάσεων και όλων των αποφάσεων και εισηγείται τη συγκρότηση όλων των επιτροπών που απαιτούνται (διενέργειας διαγωνισμών, αξιολόγησης των προσφορών και παραλαβής των ειδών) στο κάθε φορά αρμόδιο αποφαινόμενο όργανο του Δήμου, παρακολουθεί τη λειτουργία τους και γενικά μεριμνά για όλα τα ζητήματα που αφορούν την εκτέλεση κάθε προμήθειας ή υπηρεσίας μέχρι και την οριστική παραλαβή της, σύμφωνα πάντοτε με τις ισχύουσες διατάξεις. Μεριμνά για την τήρηση των διαδικασιών χαρακτηρισμού υλικών / εξοπλισμού ως αχρήστων ή ως υλικών που πλεονάζουν και τηρεί τις διαδικασίες καταστροφής, απομάκρυνσης ή εκποίησης των υλικών αυτών. Τηρεί τα πληροφοριακά αρχεία και έγγραφα των συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών (αρχείο προμηθευομένων ειδών, αρχείο προμηθευτών, αρχείο φακέλων προμηθειών). β) Τμήμα Εσόδων και Περιουσίας Συγκεντρώνει στοιχεία για την εξακρίβωση των υπόχρεων και του ύψους των χρηματικών υποχρεώσεων προς τον Δήμο των φυσικών και νομικών προσώπων για φόρους, εισφορές, τέλη, δικαιώματα που περιοδικά πρέπει να καταβάλλονται στο Δήμο με βάση τις ισχύουσες εκάστοτε διατάξεις της νομοθεσίας. Ελέγχει την ακρίβεια των μεγεθών με βάση τα οποία υπολογίζονται το ύψος ανά υπόχρεο των προηγούμενων φόρων, εισφορών, τελών, δικαιωμάτων κλπ. Δημιουργεί και τηρεί αρχεία υπόχρεων για την καταβολή των επιμέρους ποσών που αποτελούν τακτικά έσοδα του Δήμου. Επεξεργάζεται στοιχεία και υπολογίζει περιοδικά το ύψος των οφειλομένων ποσών κατά κατηγορία προσόδου και υπόχρεο. Καταρτίζει βεβαιωτικούς καταλόγους υπόχρεων και αντίστοιχων οφειλόμενων ποσών κατά κατηγορία προσόδου. 119

121 Μεριμνά για την ενημέρωση των υπόχρεων για την καταβολή των προηγουμένων οφειλομένων ποσών και μεριμνά για την τήρηση των διαδικασιών που ισχύουν για τις προσφυγές των υπόχρεων όταν αμφισβητούν το ύψος των οφειλόμενων ποσών. Οριστικοποιεί τους βεβαιωτικούς καταλόγους μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών των τυχόν προσφυγών για την εκτέλεση των αντιστοίχων εισπράξεων. Τηρεί τις αντίστοιχες διαδικασίες και εκδίδει βεβαιώσεις που σχετίζονται με την είσπραξη διαφόρων τελών, δικαιωμάτων ή εισφορών. Παρακολουθεί και μεριμνά για την τήρηση όλων των οικονομικών δοσοληψιών που σχετίζονται με τη λειτουργία της παροχής υπηρεσιών του Δήμου μέσω των νεκροταφείων, δημοτικών αγορών, κλπ. Τηρεί τις διαδικασίες που σχετίζονται με την αποδοχή και την αξιοποίηση των δωρεών και των κληροδοτημάτων προς τον Δήμο, σύμφωνα με τους αντιστοίχους όρους. Τηρεί τα αρχεία της δημοτικής ακίνητης περιουσίας σε ηλεκτρονική και φυσική μορφή ( φάκελοι με στοιχεία περιγραφικά και ιδιοκτησιακά έγγραφα) Μεριμνά για την διερεύνηση μεθόδων αξιοποίησης της δημοτικής ακίνητης περιουσίας και διατυπώνει σχετικές εισηγήσεις προς τα αρμόδια όργανα του Δήμου. Μεριμνά για την προώθηση της αξιοποίησης της δημοτικής ακίνητης περιουσίας σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Δήμου και τη διαχείριση της εκμετάλλευσης της δημοτικής ακίνητης περιουσίας (κατάρτιση συμβάσεων μισθώσεων, μέριμνα είσπραξης μισθωμάτων κλπ.) Μεριμνά για την εκμίσθωση δημοτικών εκτάσεων γης για βιομηχανικούς ή βιοτεχνικούς σκοπούς, κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, εγκαταστάσεις θερμοκηπίων και για μονάδες στους τομείς αλιείας. γ) Τμήμα Ταμιακής Υπηρεσίας. Διενεργεί τις πληρωμές προς τους δικαιούχους με βάση τα Χρηματικά Εντάλματα Πληρωμών μετά από έλεγχο των δικαιολογητικών που ορίζει ο νόμος. Καταγράφει τις διενεργούμενες πληρωμές σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες και μεριμνά για την απόδοση των κάθε φύσης κρατήσεων υπέρ τρίτων που αντιστοιχούν στα επιμέρους εντάλματα πληρωμής. Παραλαμβάνει τους βεβαιωτικούς καταλόγους των υπόχρεων και των αντιστοίχων οφειλομένων στο Δήμο ποσών κατά κατηγορία εσόδου. Εκδίδει και μεριμνά για την κοινοποίηση ειδικών προσκλήσεων προς τους οφειλέτες. 120

122 Διενεργεί τις εισπράξεις των οφειλών προς τον Δήμο και ενημερώνει το λογιστικό σύστημα του Δήμου με τις σχετικές ταμειακές εγγραφές. Παρακολουθεί την τακτοποίηση των υποχρεώσεων των οφειλετών προς τον Δήμο και ενημερώνει τις αρμόδιες υπηρεσίες για τις καθυστερούμενες οφειλές. Παρακολουθεί τους υπαλλήλους άλλων υπηρεσιών του Δήμου που ασχολούνται με εισπράξεις. (κοιμητήρια, σφαγεία, δημοτικές αγορές κλπ) Τηρεί τις διαδικασίες συναλλαγών με τις Τράπεζες για την τοποθέτηση των χρηματικών διαθεσίμων και την διενέργεια εισπράξεων και πληρωμών μέσω επιταγών. Τηρεί το αναγκαίο φυσικό ταμείο στα γραφεία του Δήμου. Τηρεί αρχεία των κάθε είδους παραστατικών και αντιστοίχων δικαιολογητικών που χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση του λογιστικού συστήματος του Δήμου με τις ταμειακές εγγραφές. Παρακολουθεί την ταμειακή ρευστότητα και προγραμματίζει τις πληρωμές σε συνεργασία και με άλλες αρμόδιες υπηρεσίες. 3. Αρμοδιότητες Γραφείου ΚΕΠ Ενημερώνει και πληροφορεί τους πολίτες για τις ενέργειες που απαιτούνται για τη διεκπεραίωση διοικητικών υποθέσεων σχετικών με τις δημόσιες υπηρεσίες. Παραλαμβάνει αιτήσεις πολιτών για την διεκπεραίωση υποθέσεών τους από τις υπηρεσίες του Δημοσίου, ελέγχει την πληρότητά τους και σε περίπτωση που για την διεκπεραίωση της υπόθεσης απαιτούνται δικαιολογητικά, που δεν υποβάλλονται μαζί με την αίτηση, τα αναζητά και τα παραλαμβάνει με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο από τις αρμόδιες υπηρεσίες, μετά από σχετική εξουσιοδότηση των πολιτών. Διαβιβάζει πλήρεις τους φακέλους των υποθέσεων των πολιτών στην αρμόδια για την διεκπεραίωσή τους υπηρεσία με οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο. Παραλαμβάνει από τις αρμόδιες υπηρεσίες τα τελικά έγγραφα που έχουν ζητηθεί από τους πολίτες και μεριμνά για την παράδοσή τους στους πολίτες, είτε με αποστολή, είτε μέσω του ΚΕΠ. Παρέχει διάφορες υπηρεσίες στους πολίτες σύμφωνα με τον γενικό σχεδιασμό των ΚΕΠ ( επικύρωση εγγράφων, θεώρηση γνησίου υπογραφής, χορήγηση παράβολων, χορήγηση αποδεικτικών φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας κλπ). Τηρεί αρχεία και επεξεργάζεται στατιστικά στοιχεία από την δράση του ΚΕΠ. 121

123 Παρακολουθεί και υποστηρίζει την εφαρμογή του προγράμματος e-kep για την εξυπηρέτηση των πολιτών σε απομακρυσμένους οικισμούς του Δήμου. Υποδέχεται από άλλα Κ.Ε.Π. αιτήσεις πολιτών η διεκπεραίωση των οποίων εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Δήμου. Προωθεί τα αιτήματα αυτά στις αρμόδιες για τη διεκπεραίωσή τους υπηρεσίες και παρακολουθεί τη διαδικασία της διεκπεραίωσης και την τήρηση των νόμιμων χρονικών προθεσμιών. Παραλαμβάνει τα σχετικά έγγραφα από τις υπηρεσίες και τα αποστέλλει στα Κ.Ε.Π. της αρχικής υποβολής των αιτήσεων. Υποδέχεται και διαχειρίζεται τα παράπονα και τις προτάσεις των πολιτών για βελτιώσεις των διοικητικών διαδικασιών. 4. Αρμοδιότητες Γραφείου Δημοτικής Αστυνομίας Το Γραφείο Δημοτικής Αστυνομίας είναι αρμόδιο για την αποτελεσματική και αποδοτική άσκηση των αρμοδιοτήτων που έχουν θεσπισθεί με το άρθρο 1 του Νόμου 3731/ 2008, όπως αυτό ισχύει. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό εφ όσον η Δημοτική Αστυνομία στελεχώνεται με προσωπικό λιγότερο των πενήντα (50) ατόμων ασκούνται υποχρεωτικά οι κάτωθι αρμοδιότητες: Ελέγχει την τήρηση των διατάξεων που αφορούν την ύδρευση, την άρδευση και την αποχέτευση, όπως αυτές περιλαμβάνονται στην εκάστοτε κείμενη νομοθεσία, στις τοπικές κανονιστικές αποφάσεις που εκδίδουν οι δημοτικές αρχές και στις αποφάσεις των διοικητικών συμβουλίων των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης. Ελέγχει την τήρηση των όρων που προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία και στις τοπικές κανονιστικές αποφάσεις που εκδίδουν οι δημοτικές αρχές, για τη χρήση των αλσών και των κήπων, των πλατειών, των παιδικών χαρών και των λοιπών κοινόχρηστων χώρων. Ελέγχει την τήρηση των όρων οι οποίοι προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία και στις τοπικές κανονιστικές αποφάσεις που εκδίδουν οι δημοτικές αρχές, για τη χρήση και λειτουργία των δημοτικών αγορών, των εμποροπανηγύρεων, των ζωοπανηγύρεων, των χριστουγεννιάτικων αγορών και γενικά των υπαίθριων δραστηριοτήτων. Ελέγχει την τήρηση των διατάξεων που αφορούν στο υπαίθριο εμπόριο και στις λαϊκές αγορές. Ελέγχει την τήρηση των διατάξεων που αφορούν στην υπαίθρια διαφήμιση, καθώς και τον έλεγχο της τήρησης ειδικότερων προδιαγραφών κατασκευής και προϋποθέσεων τοποθέτησης 122

124 διαφημιστικών πλαισίων, που τυχόν έχουν τεθεί με τοπικές κανονιστικές αποφάσεις, από τις δημοτικές αρχές. Ελέγχει την τήρηση της καθαριότητας σε κοινόχρηστους υπαίθριους χώρους της εδαφικής περιφέρειας του οικείου δήμου και γενικότερα την τήρηση των κανόνων που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία και τις τοπικές κανονιστικές αποφάσεις που εκδίδουν οι δημοτικές αρχές για την αναβάθμιση της αισθητικής των πόλεων και των οικισμών. Ελέγχει την τήρηση των μέτρων που επιβάλλονται για την πρόληψη πυρκαγιών σε κοινόχρηστους υπαίθριους χώρους. Ελέγχει την τήρηση των διατάξεων που αφορούν στην κυκλοφορία των πεζών, τη στάση και στάθμευση των οχημάτων, στην επιβολή των διοικητικών μέτρων του άρθρου 103 του ν. 2696/1999, όπως ισχύει, για την παράνομη στάθμευση οχημάτων, καθώς και την εφαρμογή των διατάξεων, που αναφέρονται στην κυκλοφορία τροχοφόρων στους πεζόδρομους, πλατείες, πεζοδρόμια και γενικά σε χώρους που δεν προορίζονται για τέτοια χρήση και στην εκπομπή θορύβων από αυτά. Οι αρμοδιότητες αυτές ασκούνται, παράλληλα και κατά περίπτωση, και από την Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ.) και το Λιμενικό Σώμα. Όταν κατά την άσκηση τους επιλαμβάνονται η Δημοτική Αστυνομία και η Ελληνική Αστυνομία ή το Λιμενικό Σώμα, ταυτόχρονα, το συντονισμό έχει η Ελληνική Αστυνομία ή το Λιμενικό Σώμα, κατά περίπτωση. Ελέγχει την τήρηση των διατάξεων, που αφορούν τα εγκαταλελειμμένα οχήματα. Ελέγχει την τήρηση των διατάξεων, που αφορούν στη σήμανση των εργασιών που εκτελούνται στις οδούς και στις υποχρεώσεις αυτών που εκτελούν έργα και εναποθέτουν υλικά και εργαλεία στο δημοτικό οδικό δίκτυο και ελέγχει για τη λήψη μέτρων ασφάλειας και υγιεινής σε εργασίες που εκτελούνται. Εκτελεί τις διοικητικές κυρώσεις που αφορούν τη λειτουργία καταστημάτων και επιχειρήσεων, των οποίων την άδεια ίδρυσης και λειτουργίας χορηγούν οι δημοτικές αρχές. Ελέγχει την τήρηση διατάξεων που αφορούν τους οργανωμένους από τους Δήμους χώρους προσωρινής εγκατάστασης μετακινούμενων πληθυσμιακών ομάδων. Αφαιρεί την άδεια οικοδομής για οφειλόμενες ασφαλιστικές εισφορές στο Ι.Κ.Α. Συμμετέχει στην εφαρμογή των σχεδίων πολιτικής προστασίας. Ελέγχει επιχειρήσεις τουριστικού ενδιαφέροντος, σχετικά με την εφαρμογή της τουριστικής νομοθεσίας (βεβαίωση παραβάσεων, εκτέλεση διοικητικών κυρώσεων, θεώρηση τιμοκαταλόγων των δωματίων των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων και καταλυμάτων) στις περιπτώσεις που αυτές λειτουργούν σε νομούς ή νησιά όπου δεν εδρεύουν υπηρεσίες του EOT. 123

125 Ελέγχει την τήρηση των διατάξεων που αφορούν τα ζώα συντροφιάς. Ελέγχει την τήρηση των διατάξεων που αφορούν τις κάθε είδους κανονιστικές αποφάσεις που εκδίδουν οι δημοτικές αρχές, καθώς και την επιβολή των πάσης φύσεως διοικητικών μέτρων που προβλέπονται από αυτές. Προστατεύει τη