ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ Ο ΗΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ Ο ΗΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ Ο ΗΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΟΤΟΥΛΑ ΚΟΡΝΗΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΗΛΙΟΥ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2010

2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διπλωµατική εργασία, µε τίτλο «ιερεύνηση των ψυχολογικών και συναισθηµατικών παραγόντων που επηρεάζουν την οδηγική συµπεριφορά» εκπονήθηκε στα πλαίσια του ιατµηµατικού Προγράµµατος Μεταπτυχιακών Σπουδών µε τίτλο «Σχεδιασµός, Οργάνωση και ιαχείριση Συστηµάτων Μεταφορών» της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστήµιου Θεσσαλονίκης, υπό την επίβλεψη του Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Ν. Ηλιού. Η τριµελής επιτροπή εξέτασης της διπλωµατικής εργασίας αποτελείται από τον επιβλέποντα Αναπληρωτή Καθηγητή Νικόλαο Ηλιού, την Λέκτορα του Αριστοτέλειου Πανεπιστήµιου Θεσσαλονίκης Φωτεινή Κεχαγιά και τον Επίκουρο καθηγητή του ηµοκρίτειου Πανεπιστηµίου Θράκης Αλέξανδρο Κοκκάλη. Πρόκειται για βιβλιογραφική εργασία, σκοπός της οποίας είναι να βοηθήσει στην κατανόηση και την περαιτέρω µελέτη του θέµατος των ψυχολογικών και συναισθηµατικών παραγόντων που επηρεάζουν την οδηγική συµπεριφορά των ανθρώπων. Το κύριο µέρος της εργασίας αποτελείται από έξι κεφάλαια. Στο πρώτο τµήµα της, που αποτελεί το κεφάλαιο της εισαγωγής, αναφέρεται το αντικείµενο και ο σκοπός της εργασίας, η µεθοδολογία αυτής και περιγράφεται η διάρθρωση των κεφαλαίων που ακολουθούν. Το δεύτερο τµήµα της εργασίας αποτελείται από τα κεφάλαια 2, 3, 4, και 5 και διερευνά τους ψυχολογικούς και συναισθηµατικούς παράγοντες που επηρεάζουν την οδηγική συµπεριφορά. Το δεύτερο κεφάλαιο µε τίτλο «Οδική ασφάλεια και ψυχολογία οδήγησης» αναφέρεται στη σηµασία που παίζει η οδηγική συµπεριφορά για την οδική ασφάλεια και γίνεται αναφορά στην ψυχολογία της οδήγησης που ασχολείται µε την µελέτη των κοινωνικό-ψυχολογικών δυνάµεων που δρουν στους οδηγούς. Το τρίτο κεφάλαιο µε τίτλο «Οδηγικό στρες», εξετάζει τη σηµασία που παίζει το στρες στην συµπεριφορά των οδηγών. Το τέταρτο κεφάλαιο «Οδηγικός θυµός και επιθετική οδήγηση», αναφέρεται στην ιδιαίτερη σχέση µεταξύ επιθετικότητας και οδήγησης και το πέµπτο κεφάλαιο µε τίτλο «Έρευνα και ανάλυση οδηγικής συµπεριφοράς», παραθέτει σχετικές έρευνες που έχουν πραγµατοποιηθεί για τους ψυχολογικούς και συναισθηµατικούς παράγοντες που επηρεάζουν την οδηγική συµπεριφορά σε Ευρώπη, Αµερική και Αυστραλία. Το τρίτο τµήµα της εργασίας αποτελείται από το έκτο κεφάλαιο, στο οποίο γίνεται σχολιασµός των σηµαντικότερων αποτελεσµάτων που προέκυψαν από τα προηγούµενα κεφάλαια για την περαιτέρω µελέτη του θέµατος των ψυχολογικών και συναισθηµατικών παραγόντων που επηρεάζουν την οδηγική συµπεριφορά στην Ελλάδα. Η εκπόνηση αυτής της διπλωµατικής εργασίας πραγµατοποιήθηκε από τον Ιούλιο µέχρι και τον Οκτώβριο του Ο Ιούλιος αφιερώθηκε στην ανασκόπηση της βιβλιογραφίας για την απόκτηση των απαραίτητων γνώσεων πριν την έναρξη της διαδικασίας συγγραφής της εργασίας. Καθ όλη την περίοδο υπήρξε συνεχής συνεργασία µε τον επιβλέποντα καθηγητή για την απαραίτητη καθοδήγηση µε σκοπό τη διασφάλιση της ποιότητας της εργασίας. Στο σηµείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά τον Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας, Νικόλαο Ηλιού για την πολύτιµη συµπαράσταση και τη συνεχή καθοδήγησή του. Θα ήθελα επίσης να εκφράσω τις ευχαριστίες µου στον κ. Νικόλαο Κατσιάνη, υποψήφιο διδάκτορα του τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας για τη βοήθειά του κατά τη διαδικασία αναζήτησης βιβλιογραφίας και τις χρήσιµες υποδείξεις του. Τέλος, ευχαριστώ το σύζυγο µου Ανδρέα Μυλωνά και τις δύο µου κόρες Αλεξάνδρα και Τατιάνα για τη συνεχή συµπαράσταση που µου παρείχαν όλους αυτούς τους µήνες

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ 4 ABSTRACT 6 1. ΚΕΦΑΛΑΙO: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικά Αντικείµενο και σκοπός της εργασίας Μεθοδολογία και δοµή της εργασίας 8 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ο ΗΓΗΣΗΣ Γενικά Η σηµασία της οδηγικής συµπεριφοράς για την οδική ασφάλεια Η Ψυχολογία της οδήγησης Βασικές αρχές της Ψυχολογίας της οδήγησης 15 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ο ΗΓΙΚΟ ΣΤΡΕΣ Το στρες γενικά Μοντέλα στρες Στρες παραγόµενο από την οδήγηση Οι επικρατούσες συνθήκες ενός δρόµου ως παράγοντες παραγωγής στρες κατά την οδήγηση Κυκλοφοριακό στρες Στρες κατοίκων που ζουν ή εργάζονται σε περιοχές µε πυκνές κυκλοφοριακές συνθήκες. Το παράδειγµα του Λος Άντζελες Στρες οδηγών σε πυκνές κυκλοφοριακές συνθήκες Αιτίες παραγωγής στρες ανεξάρτητες από την οδήγηση Συσχέτιση στρες µε την οδηγική συµπεριφορά: επιθετική οδήγηση Επιπτώσεις του στρες στην οδική ασφάλεια Συσχέτιση του στρες µε τα ατυχήµατα 47 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ο ΗΓΙΚΟΣ ΘΥΜΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ Ο ΗΓΗΣΗ Γενικά Παράγοντες πρόκλησης επιθετικής οδήγησης Κοινωνικές και διαπροσωπικές µεταβλητές Περιβάλλον Προσωπικότητα Επιπτώσεις του θυµού και της επιθετικής οδήγησης στην οδική ασφάλεια Συσχέτιση της επιθετικής οδήγησης µε τα ατυχήµατα Το παράδειγµα της Ελλάδας 58 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ Ο ΗΓΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Ελλάδα Λάθη και παραβάσεις σε δείγµα Ελλήνων οδηγών Ο τρόπος ζωής των Ελλήνων στις αστικές περιοχές ως παράγοντας επιρροής της οδηγικής τους συµπεριφοράς Ισπανία Τουρκία Θυµός και επιθετική οδήγηση. Σύγκριση ανάµεσα σε τρεις Ευρωπαϊκές χώρες Αµερική και Καναδάς Επιθετική οδήγηση: συνήθειες, απόψεις και οδηγικές συµπεριφορές Επιθετικές συµπεριφορές σε δείγµα Αµερικανών πολιτών

4 5.6 Αυστραλία Συνήθειες και συσχετίσεις επικίνδυνης οδηγικής συµπεριφοράς ανάµεσα σε νεαρούς Αυστραλούς οδηγούς Σύγκριση µεταξύ Αυστραλών οδηγών ΙΧ και Αυστραλών οδηγών φορτηγών Συσχέτιση ανάµεσα στον οδηγικό θυµό και το εργασιακό στρες σε δείγµα Αυστραλών οδηγών ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σχέση στρες και οδηγικής συµπεριφοράς Σχέση οδηγικού θυµού και οδηγικής συµπεριφοράς Γενικότερα συµπεράσµατα από έρευνες σχετικές µε οδηγικές συµπεριφορές Προτάσεις για περαιτέρω έρευνα και ανάπτυξη πρωτοβουλιών 119 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας είναι η διερεύνηση των ψυχολογικών και συναισθηµατικών εκείνων παραγόντων που επηρεάζουν τη συµπεριφορά των οδηγών κατά τη διάρκεια οδήγησης. Σκοπός της εργασίας ήταν η κατανόηση των παραγόντων που συντελούν στην εκδήλωση ασυνήθιστων οδηγικών συµπεριφορών, ώστε να αναπτυχθούν αποτελεσµατικές λύσεις αντιµετώπισης του προβλήµατος. Για την πλειονότητα των ανθρώπων η οδήγηση αποτελεί µια από τις επικίνδυνες δραστηριότητες που λαµβάνουν χώρα σε µια βιοµηχανοποιηµένη κοινωνία. Από τις αρχές του 19 ου αιώνα εκατοµµύρια ζωές έχουν χαθεί σε αυτοκινητιστικά ατυχήµατα ενώ ο αριθµός των θανάτων και των τραυµατισµών αυξάνει δραµατικά ανάλογα µε την αύξηση του αριθµού των οδηγών και τον συνολικό αριθµό χιλιοµέτρων που καταγράφονται κάθε χρόνο. Βασικότερος παράγοντας πρόκλησης ατυχηµάτων είναι ο άνθρωπος. Η προσωπικότητα και ο χαρακτήρας του οδηγού σχετίζονται άµεσα µε τον τρόπο οδήγησής του και τον τρόπο αντιµετώπισης του άγχους και του στρες που προκαλείται από τις κυκλοφοριακές συνθήκες. Πράξεις, σκέψεις και συναισθήµατα αλληλεπιδρούν σε ένα ολοκληρωµένο σύστηµα. Τα γεγονότα και τα περιστατικά που λαµβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια της οδήγησης αποτελούν πηγές ψυχολογικών δυνάµεων, ικανές να παράγουν ισχυρά αισθήµατα και παράλογες αλληλουχίες σκέψεων. Το στρες µπορεί να έχει συγκεκριµένο αντίκτυπο στην οδηγική συµπεριφορά. Από τη µία πλευρά το στρες που παράγεται σε µέτριο βαθµό µπορεί να είναι ευεργετικό στο ότι κρατά σε εγρήγορση τον οδηγό και συγκεντρωµένο κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Από την άλλη πλευρά όµως, το πολύ στρες έχει σχετιστεί µε τη λανθάνουσα οδήγηση, που αυξάνει τις κυκλοφοριακές παραβάσεις και την πρόκληση ατυχηµάτων. Η συµπεριφορά του οδηγού µπορεί να αλλάξει ως αποτέλεσµα της αντιµετώπισης στρεσογόνων καταστάσεων οδήγησης. Βέβαια, αυτές οι αλλαγές διαφέρουν ανάλογα µε τον οδηγό και ανάλογα µε τις καταστάσεις. ιαφορετικά επίπεδα στρες προέρχονται από την αλληλεπίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων στρες και του τρόπου αντίδρασης του οδηγού. Επειδή τα χαρακτηριστικά οδήγησης και το περιβάλλον οδήγησης διαφέρουν, θα πρέπει και τα δύο να αξιολογηθούν ώστε να εξακριβωθούν τα επίπεδα του στρες κατά τη διαδικασία οδήγησης. Η αθροιστική επίδραση του στρες µπορεί να θεωρηθεί ουσιώδης, καθώς δηµιουργεί ένα κλίµα έτοιµο να δεχθεί επιθετικές συµπεριφορές. Εποµένως το στρες σε συνδυασµό µε την επιθετική συµπεριφορά µπορεί να συνεισφέρει στην ανάπτυξη επιθετικής οδήγησης και πιθανότατα στην αύξηση ατυχηµάτων. «Οδηγικός θυµός» είναι η επιθετική ή θυµωµένη συµπεριφορά που εκδηλώνει ο οδηγός ενός αυτοκινήτου. «Επιθετική οδήγηση» είναι «η λειτουργία ενός οχήµατος κατά τέτοιον τρόπο που θέτει σε κίνδυνο ή είναι πιθανό να θέσει σε κίνδυνο την ιδιοκτησία άλλων ατόµων» και περιλαµβάνει κάποιες συµπεριφορές που τυπικά σχετίζονται µε την επιθετικότητα όπως η παραβίαση των ορίων ταχύτητας, η µη τήρηση αποστάσεων, οι εσφαλµένες εκτιµήσεις αλλαγής λωρίδας και η αποτυχία πειθαρχίας στα συστήµατα ρύθµισης της κυκλοφορίας

6 Ένας αριθµός παραγόντων, όπως το αντιληπτό κοινωνικό κύρος, το φύλο, η εθνικότητα, και η ηλικία, παίζει αποφασιστικό ρόλο στην ανάπτυξη, τη διατήρηση και την επιδείνωση επιθετικών συµπεριφορών. Επίσης οι συνθήκες του περιβάλλοντος σχετίζονται σε µεγάλο βαθµό µε το άγχος και την επιθετική οδήγηση, όπως επίσης και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Η τάση για επιθετική οδήγηση µπορεί να είναι έµφυτη σε ένα άτοµο κάτι σαν χαρακτηριστικό γνώρισµα της προσωπικότητάς του, ή µπορεί να είναι πρόσκαιρο και εξαρτώµενο από τη διάθεση και τις καταστάσεις της ηµέρας. Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας που είναι έµφυτα, ίσως να επηρεάζουν την οδηγική συµπεριφορά ανάλογα µε τον τρόπο ζωής. ιαφορετικά χαρακτηριστικά των προσωπικοτήτων έχουν αποδείξει ότι επηρεάζουν τη γνωστική αξιολόγηση περιστατικών, τα επίπεδα αφύπνισης, την ευαισθητοποίηση ερεθισµάτων και γενικότερα τα σύνδροµα εµφάνισης άγχους. Αντίστροφα, είναι δυνατόν η προσωπικότητα του ατόµου να αλλάζει βασιζόµενη στην οδηγική εµπειρία (π.χ. µακροχρόνια έκθεση σε κυκλοφοριακές συνθήκες συµφόρησης). Η κατανόηση της επιρροής των παραγόντων αυτών είναι καθοριστική για την αντιµετώπιση του προβλήµατος που δηµιουργείται λόγω των ασυνήθιστων οδηγικών συµπεριφορών, ως αποτέλεσµα ψυχολογικών και συναισθηµατικών πιέσεων που οδηγούν σε καταστάσεις στρες και οδηγικού θυµού

7 ABSTRACT The objective of this thesis is the investigation of the psychological and emotional factors that affect driver s behavior while driving. It aims at understanding the factors that contribute to the manifestation of aberrant driving behaviors, for the development of effective methods for tackling the problem. Driving is a highly dramatic activity that millions of people perform on a routine daily basis. From the early nineteen s, millions of people have lost their lives in car accidents. The number of injuries and deaths increases dramatically, relatively with the increase of drivers and annual mileage which are recorded every year. Man is the basic cause of provoking accidents. Personality and character are related to a driver's style of coping with traffic stress. Acts, thoughts, and feelings in driving interact in an integrated system. Situations and facts that happen while driving are sources of psychological forces, capable to provide strong feelings and abnormal sequences of thoughts. Stress can have a significant impact on driving performance. Although moderate levels of stress can be beneficial in maintaining driver attention, too much stress has been related to impaired driving performance, increases in crash risks, and increases in traffic violations. A driver s behavior may change as a result of coping with stressful driving conditions. However, these changes do not necessarily coincide for all drivers or under all driving conditions. Different stress levels result from the interaction between environmental stressors and individual responses to stressors. Because driver characteristics and driving environments vary, both should be evaluated to appropriately assess stress levels while driving. Road rage is aggressive or angry behavior by a driver of an automobile or other motor vehicle. Aggressive driving is the operation of a motor vehicle in a manner that endangers or is likely to endanger persons or property. Some behaviors typically associated with aggressive driving include: exceeding the posted speed limit, following too closely, erratic or unsafe lane changes, improperly signaling lane changes, failure to obey traffic control. A number of factors such us perceived social status, gender, ethnicity and age, have been identified as causing or contributing to these driving behaviors known as aggressive driving. Moreover environmental situations and traits of personality are significantly related to aggressive driving. The tendency to drive aggressively, may be inherent in a person much like a personality trait, or may be more transient and dependent on a given mood and the day s circumstances. Personality traits inherent in drivers might affect driving behaviors through a number of pathways. Different personality traits have been shown to influence cognitive appraisals of events, levels of arousal, preferred level of stimulation, sensitivity to reward/threat cues, and more generalized stress syndromes. Conversely, it is possible that the individual s personality could be formed or altered based on driving experience (long term exposure to traffic impedance or commute). The comprehension of the effect of these factors is crucial for tackling the problem of aberrant driving behaviors that are recorded daily, as a result of the psychological and emotional pressures that people experience while driving

8 - 7-1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γενικά Ο τρόπος που ο κάθε άνθρωπος οδηγεί εξαρτάται από ένα πλήθος παραγόντων, που στην ουσία είναι αυτοί που καθορίζουν και την συµπεριφορά του πίσω από το τιµόνι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ψυχολογικοί και συναισθηµατικοί παράγοντες, οι οποίοι θεωρείται ότι παίζουν έναν από τους σηµαντικότερους ρόλους στην υιοθέτηση συνηθειών και οδηγικών συµπεριφορών. Παρά την πλούσια ξενόγλωσση σχετική βιβλιογραφία, στη χώρα µας το συγκεκριµένο θέµα έχει µελετηθεί ελάχιστα. Αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που αποφασίστηκε να διερευνηθούν οι ψυχολογικοί και συναισθηµατικοί παράγοντες που επηρεάζουν την οδηγική συµπεριφορά. Η διπλωµατική αυτή εργασία µε τίτλο «ιερεύνηση των ψυχολογικών και συναισθηµατικών παραγόντων που επηρεάζουν την οδηγική συµπεριφορά» εκπονήθηκε στα πλαίσια του ιατµηµατικού Προγράµµατος Μεταπτυχιακών Σπουδών µε τίτλο «Σχεδιασµός, Οργάνωση και ιαχείριση Συστηµάτων Μεταφορών» της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστήµιου Θεσσαλονίκης, υπό την επίβλεψη του Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Ν. Ηλιού. 1.2 Αντικείµενο και σκοπός της εργασίας Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας είναι η διερεύνηση των ψυχολογικών και συναισθηµατικών εκείνων παραγόντων που επηρεάζουν τη συµπεριφορά των οδηγών κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Ειδικότερα µελετήθηκαν οι παράγοντες που συντελούν στην εκδήλωση ασυνήθιστων οδηγικών συµπεριφορών και οι µορφές έκφρασης αυτών. Η έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στην παραγωγή στρες, οδηγικού θυµού και επιθετικής οδήγησης που παρατηρούνται σε διάφορες καταστάσεις οδήγησης. Σκοπός της εργασίας, ήταν η κατανόηση των παραγόντων που συντελούν στην εκδήλωση ασυνήθιστων οδηγικών συµπεριφορών, ώστε να αναπτυχθούν αποτελεσµατικές λύσεις αντιµετώπισης του προβλήµατος. 1.3 Μεθοδολογία και δοµή της εργασίας Η παρούσα εργασία είναι µια συνθετική εργασία που αφορά σε εκτεταµένη βιβλιογραφική ανασκόπηση για το θέµα των ψυχολογικών και συναισθηµατικών παραγόντων που επηρεάζουν την οδήγηση. Για τη συγγραφή της εργασίας αυτής, πραγµατοποιήθηκε βιβλιογραφική διερεύνηση τόσο στο διαδίκτυο όσο και σε δευτερογενείς πηγές και διαπιστώθηκε ότι υπάρχει µεγάλος όγκος διεθνούς βιβλιογραφίας. Στο πρώτο τµήµα της εργασίας, που αποτελεί το κεφάλαιο της εισαγωγής, παρουσιάζεται η γενική φύση του θέµατος και οι λόγοι που οδήγησαν στην εκπόνηση της εργασίας. Παρουσιάζεται το αντικείµενο και οι στόχοι της, περιγράφεται η µεθοδολογία και αναφέρεται η διάρθρωση των κεφαλαίων που ακολουθούν

10 Το επόµενο κεφάλαιο αφορά στη σηµασία που παίζει η οδηγική συµπεριφορά για την οδική ασφάλεια. Γίνεται αναφορά στην ψυχολογία της οδήγησης, ένα τοµέα της Ψυχολογίας, που ασχολείται µε την µελέτη των κοινωνικό-ψυχολογικών δυνάµεων που δρουν στους οδηγούς σε συνθήκες κυκλοφορίας και παρουσιάζει τις βασικές αρχές της Ψυχολογίας της οδήγησης. Το κύριο µέρος της εργασίας αναπτύσσεται σε τρία κεφάλαια. Το πρώτο από αυτά, αφορά στο στρες γενικότερα και εστιάζει στο στρες που παράγεται από την οδήγηση και το στρες που παράγεται στους οδηγούς αλλά και τους κατοίκους µιας αστικής περιοχής, από τις κυκλοφοριακές συνθήκες που επικρατούν σε αυτήν. Εξετάζει το πώς το στρες συσχετίζεται µε την οδηγική συµπεριφορά και συγκεκριµένα µε την επιθετική οδήγηση. Ακόµα εξετάζει τις επιπτώσεις του στρες στην οδική ασφάλεια και το συσχετίζει µε την πρόκληση σοβαρών ή λιγότερο σοβαρών ατυχηµάτων. Ακολουθεί η διερεύνηση του οδηγικού θυµού και της επιθετικής οδήγησης. Εξετάζονται οι παράγοντες πρόκλησης οδηγικής οργής και επιθετικής οδήγησης, καθώς και οι επιπτώσεις αυτών στην οδική ασφάλεια. Τέλος γίνεται προσπάθεια συσχέτισης του θυµού και της επιθετικής οδήγησης µε την πρόκληση ατυχηµάτων. Στο πέµπτο κεφάλαιο που ακολουθεί, παρουσιάζονται διάφορες σχετικές έρευνες που έχουν πραγµατοποιηθεί σε Ευρώπη, Αµερική και Αυστραλία, προκειµένου να διερευνηθεί αν οι ψυχολογικοί και συναισθηµατικοί παράγοντες που επηρεάζουν την οδηγική συµπεριφορά διαφοροποιούνται ή όχι ανάλογα µε την οδηγική κουλτούρα των χωρών αυτών. Στο τελευταίο µέρος, παρουσιάζονται τα συµπεράσµατα που προέκυψαν από την εργασία αυτή, καθώς και κάποιες προτάσεις για περαιτέρω µελέτη του θέµατος στην Ελλάδα

11 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ο ΗΓΗΣΗΣ

12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ο ΗΓΗΣΗΣ 2.1 Γενικά Για την πλειονότητα των ανθρώπων η οδήγηση αποτελεί µια από τις επικίνδυνες δραστηριότητες που λαµβάνουν χώρα σε µια βιοµηχανοποιηµένη κοινωνία [1]. Από τις αρχές του 19 ου αιώνα εκατοµµύρια ζωές έχουν χαθεί σε αυτοκινητιστικά ατυχήµατα ενώ ο αριθµός των θανάτων και των τραυµατισµών αυξάνει δραµατικά ανάλογα µε την αύξηση του αριθµού των οδηγών και τον συνολικό αριθµό µιλίων ή χιλιοµέτρων που καταγράφονται κάθε χρόνο. Σύµφωνα µε στοιχεία του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας (2002), ο ετήσιος απολογισµός είναι 1.2 εκατοµµύρια θάνατοι λόγω τροχαίων ατυχηµάτων, νεκροί την ηµέρα και περισσότεροι από 20 εκατοµµύρια τραυµατίες ετησίως. Το 90% των θανάτων λόγω τροχαίων ατυχηµάτων συµβαίνουν στις αναπτυσσόµενες χώρες, που αποτελούν τα δύο τρίτα του συνολικού πληθυσµού της γης [2]. Τρεις είναι οι παράγοντες που ευθύνονται για τα τροχαία ατυχήµατα: Ο άνθρωπος Το όχηµα Η οδός και το άµεσο οδικό περιβάλλον Από τους παραπάνω παράγοντες το µεγαλύτερο ποσοστό ευθύνης παντού και πάντοτε έχει, χωρίς αµφιβολία, ο άνθρωπος. Ποσοστό που ξεπερνά το 90%. Η διαπίστωση αυτή είναι χρήσιµη γιατί δείχνει την κύρια κατεύθυνση προς την οποία πρέπει να συγκεντρωθεί το παγκόσµιο ενδιαφέρον για τον περιορισµό των τροχαίων ατυχηµάτων. 2.2 Η σηµασία της οδηγικής συµπεριφοράς για την οδική ασφάλεια Τα τροχαία ατυχήµατα που ανάγονται στον άνθρωπο είναι τα εξής: Η ατελής γνώση των κινδύνων κυκλοφορίας Οι κακοί χειρισµοί των οργάνων του οχήµατος Η οδήγηση υπό την επήρεια οινοπνευµατωδών ή τοξικών ουσιών Η αλαζονική συµπεριφορά κατά την οδήγηση Οι εσφαλµένες αντιδράσεις σε περίπτωση κινδύνου (φρενάρισµα, επιτάχυνση, ελιγµός) Οι συνειδητές παραβάσεις του Κώδικα Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) όπως υπερβολική ταχύτητα, αντικανονικό προσπέρασµα, παραβίαση φωτεινών σηµατοδοτών, παραβίαση προτεραιότητας, µη τήρηση αποστάσεων ασφαλείας, επικίνδυνη στάθµευση σε δρόµους ταχείας κυκλοφορίας κ.α. Η µείωση του αριθµού των ατυχηµάτων εξαρτάται τόσο από παρεµβάσεις που γίνονται µε σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών οδήγησης (βελτίωση οδικών υποδοµών, λήψη αυστηρότερων µέτρων µε επιβολές ποινών στους παραβάτες κλπ.) όσο και µε συνεχή εκπαίδευση των οδηγών όχι µόνο σε θεωρητικό αλλά και σε συναισθηµατικό επίπεδο. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελούν τα στοιχεία µείωσης του αριθµού των ατυχηµάτων που παρατηρήθηκαν στη Βόρειο Αµερική έπειτα από κάποιες παρεµβάσεις [1]. Συγκεκριµένα η λήψη µέτρων και αποφάσεων οδήγησε σε σηµαντικές αλλαγές όπως:

13 1. Κατασκευή νέων δρόµων µε καλύτερες συνθήκες πρόσφυσης και συντήρησης 2. Αυτοκίνητα νέας τεχνολογίας εξοπλισµένα µε καλύτερα συστήµατα ασφαλείας όπως ζώνες ασφαλείας, αερόσακους, παιδικά καθίσµατα, απορρόφηση κραδασµών και άλλα 3. Καλύτερες ιατρικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης µε αποτέλεσµα περισσότερους επιζώντες µετά από συντριβές 4. Βελτίωση της επιβολής του νόµου συµπεριλαµβανοµένων, τη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών επιτήρησης στις εθνικές οδούς και τους βασικούς κόµβους, τη νέα νοµοθεσία περί καταδίκης ένοχων οδηγών και µεγαλύτερη συµµετοχή των δικαστηρίων στην επανορθωτική εκπαίδευση των οδηγών για τους παραβάτες 5. Εκπαίδευση οδικής ασφάλειας στα σχολεία και εφαρµογή νέων διατάξεων για ηλικιωµένους οδηγούς και άτοµα µε ειδικές ανάγκες 6. Πιο εξελιγµένα συστήµατα διαχείρισης µεταφορών µε έλεγχο της φωτεινής σηµατοδότησης από ηλεκτρονικούς υπολογιστές, µέτρα ήπιας κυκλοφορίας, λωρίδες υψηλής πληρότητας (High Occupancy Vehicle) και εναλλακτικές πρωτοβουλίες στον τοµέα των µεταφορών 7. Οικονοµικά κίνητρα για τους οδηγούς που δεν εµπλέκονται σε ατυχήµατα, αυξηµένα κόστη ασφάλισης για τους περισσότερο επιρρεπείς οδηγούς και τέλος ειδικά οφέλη που προκύπτουν για την εγγραφή σε επιµορφωτικά µαθήµατα και άλλες δραστηριότητες Είναι σηµαντικό να σηµειωθεί ότι παρά τις συγκεκριµένες και σηµαντικές βελτιώσεις στους επτά τοµείς που αναφέρονται, το ποσοστό των θανάτων και των τραυµατισµών της κυκλοφορίας παραµένει σχετικά σταθερό. Για παράδειγµα, στη δεκαετία του 1950 το ετήσιο ποσοστό θνησιµότητας που οφειλόταν στην οδήγηση των ατυχηµάτων ήταν περίπου , ενώ στη δεκαετία του 1990 περίπου Αυτό οδηγεί στο συµπέρασµα πως οι παρεµβάσεις που πραγµατοποιούνται στο εξωτερικό οδηγικό περιβάλλον δεν επαρκούν ώστε να επιτευχθεί σηµαντική µείωση των ατυχηµάτων. Φαίνεται λοιπόν πως σε ότι αφορά στην οδική ασφάλεια δρουν δύο δυνάµεις, η αλληλεπίδραση των οποίων µπορεί να οδηγήσει σε ένα αποτέλεσµα κοινώς αποδεκτό και ταυτόχρονα ικανοποιητικό. Από τη µία πλευρά, το εξωτερικό περιβάλλον δυνάµεων παρέχει µεγαλύτερη ασφάλεια µέσω της κατασκευής περισσότερων και καλύτερων δρόµων που θα φιλοξενήσουν τον αυξανόµενο αριθµό των οδηγών κάθε χρόνο, το σχεδιασµό καλύτερων και ασφαλέστερων οχηµάτων, την αποτελεσµατική ιατρική υποδοµή που χειρίζεται τα θύµατα των συγκρούσεων και τη µεγαλύτερη χρήση της επιβολής του νόµου οδικής κυκλοφορίας. Από την άλλη πλευρά οι εσωτερικές ατοµικές δυνάµεις οδηγούν σε µείωση της ασφάλειας λόγω της καθηµερινής πίεσης χρόνου και της κακής διαχείρισής του, µε αποτέλεσµα τη συνειδητή παραβίαση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας, την αδυναµία των προγραµµάτων εκπαίδευσης οδηγών σε θέµατα συναισθηµατικού ελέγχου, την προβολή επιθετικής οδήγησης από τα µέσα ενηµέρωσης και τη ψυχολογική τάση να διατηρείται ένα προτιµώµενο επίπεδο κινδύνου όταν οι συνθήκες του περιβάλλοντος βελτιώνονται. Επιστήµονες και αξιωµατούχοι ασφαλείας αποδίδουν την αντίσταση στη µείωση των ατυχηµάτων στη στάση και τη συµπεριφορά των οδηγών οι οποίοι τείνουν να ανταποκριθούν στις βελτιώσεις ασφαλείας κατά την οδήγηση πιο επικίνδυνα. Έχει παρατηρηθεί ότι µια κρίσιµη πτυχή της οδήγησης ενός ατόµου είναι η ικανότητά του να ισορροπήσει το ρίσκο µε την ασφάλεια. Ο κίνδυνος στην οδήγηση εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από τον έλεγχο του οδηγού ο οποίος και αποφασίζει τις καταστάσεις που µπορεί να αποφύγει. Το ρίσκο που παίρνει ο κάθε οδηγός εξαρτάται τόσο από την προσωπικότητά του όσο και από τη δεδοµένη

14 χρονική στιγµή. Έτσι, αν ένας δρόµος γίνει ασφαλέστερος, οι οδηγοί θα αντισταθµίσουν τη µεγαλύτερη ασφάλεια µε µια πιο γρήγορη οδήγηση µε αποτέλεσµα τη διατήρηση της υποκειµενικής αίσθησης κινδύνου. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον οδήγησης, το ποσοστό των θανάτων ή τραυµατισµών τείνει να παραµείνει υψηλό, παρά τις βελτιώσεις ασφαλείας που εισάγονται. 2.3 Η Ψυχολογία της Οδήγησης Η κατάρτιση και εκπαίδευση οδηγών εξακολουθούν να επικεντρώνονται στην µετάδοση ενός ελάχιστου αριθµού γνώσεων των αρχών οδικής ασφάλειας [1]. Μαθήµατα και εγχειρίδια περιλαµβάνουν γενικά µια σύντοµη ενότητα για θέµατα όπως η «στάση του οδηγού» και το «λάθος του οδηγού» και η πρακτική αυτή συνιστά αναγνώριση του γεγονότος ότι οι συνήθειες που πηγάζουν από τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του οδηγού θα πρέπει να αντιµετωπιστούν σα µέρος της όλης εκπαιδευτικής διαδικασίας. Για τον σκοπό αυτό έχει προταθεί ένας νέος τοµέας που αφορά στην εκπαίδευση των οδηγών και ασχολείται µε την οδηγική συµπεριφορά και τη ψυχολογία της οδήγησης (Driving psychology). Η ψυχολογία της οδήγησης είναι η µελέτη των κοινωνικό-ψυχολογικών δυνάµεων που δρουν σε οδηγούς σε συνθήκες κυκλοφορίας. Οι καταστάσεις αναλύονται µέσα από εξωτερικές και εσωτερικές µεθόδους ανάλυσης συλλογής δεδοµένων. Για παράδειγµα, σε µία µελέτη η επιθετικότητα των οδηγών µετρήθηκε από την πραγµατοποίηση κάποιων εχθρικών χειρονοµιών σε πεζούς και διαπιστώθηκε ότι η επιθετικότητα τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών οδηγών ήταν υψηλότερη κατά των πεζών που ήταν άνδρες. Αυτό είναι ένα παράδειγµα της εξωτερικής ανάλυσης της συµπεριφοράς του οδηγού. Σε µια άλλη µελέτη, οδηγοί µαγνητοφωνούσαν τις σκέψεις τους δίνοντας έτσι τις αντιλήψεις και τις αντιδράσεις τους σε γεγονότα και συµβάντα κατά τη διάρκεια της οδήγησης. ιαπιστώθηκε ότι η µέση διαδροµή µεταξύ σπιτιού και εργασίας είναι γεµάτη µε πολλά γεγονότα που προκαλούν αισθήµατα εχθρότητας και σκέψεις ψυχικής βίας. Αυτό είναι ένα παράδειγµα της εσωτερικής ανάλυσης της συµπεριφοράς του οδηγού. Μια προσέγγιση που περιλαµβάνει τόσο εσωτερικές όσο και εξωτερικές αναλύσεις αποτελείται από συνεντεύξεις οδηγών σχετικά µε την οδήγησή τους και τις αντιδράσεις τους. Η προσωπικότητα και ο χαρακτήρας του οδηγού σχετίζονται άµεσα µε τον τρόπο οδήγησής του και τον τρόπο αντιµετώπισης του άγχους και του στρες που προκαλείται από τις κυκλοφοριακές συνθήκες. Πράξεις, σκέψεις και συναισθήµατα αλληλεπιδρούν σε ένα ολοκληρωµένο σύστηµα. Από αρχαιοτάτων χρόνων υπάρχει συµφωνία ανάµεσα στους φιλοσόφους πως οι ανθρώπινες ικανότητες οργανώνονται σε τρεις διαφορετικούς τοµείς που ανταποκρίνονται στις τρεις πτυχές της ανθρώπινης φύσης: τη θέληση, την κατανόηση και τις πράξεις. Η µοντέρνα Ψυχολογία της Οδήγησης επίσης λειτουργεί µέσα από αυτό το τρίπτυχο σύστηµα της ανθρώπινης συµπεριφοράς, την οποία και ονοµάζει συναισθηµατική, γνωστική και αισθητικοκινητική. Αυτό που αναφέρεται στη συµπεριφορά της θέλησης ονοµάζεται συναισθηµατική συµπεριφορά και περιλαµβάνει σχέσεις, συναισθήµατα, κίνητρα, ανάγκες και οτιδήποτε αντιστοιχεί στις ανθρώπινες εκούσιες κινήσεις. Για παράδειγµα, η χρησιµοποίηση του φλας για αλλαγή λωρίδας, αποτελεί ψυχοκινητική συµπεριφορά ενσωµατωµένη σε ένα συναισθηµατικό πλαίσιο. Ο οδηγός διατηρεί το κίνητρο να αποφύγει λάθη. Αν αυτό το

15 κίνητρο απουσίαζε, τότε θα γινόταν λάθη και ο οδηγός θα αποτύγχανε στο να χρησιµοποιήσει τα φλας του αυτοκινήτου του. Η εκµάθηση της διατήρησης του κινήτρου αποφυγής λαθών αποτελεί µια πολύ σηµαντική συναισθηµατική οδηγική δεξιότητα. Συχνά συναισθηµατικά λάθη στην οδήγηση συµβαίνουν όταν δηµιουργούνται διαφορές ανάµεσα σε κίνητρα, όπως για παράδειγµα όταν ένας οδηγός βιάζεται και αυξάνει την ταχύτητά του. Το συναίσθηµα του να θέλει να είναι προσεκτικός και σύµφωνος µε τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας ασθενεί από την ανάγκη να βιαστεί ώστε να βρίσκεται στη σωστή ώρα στον προορισµό του. Η θεωρία της οδηγικής συµπεριφοράς περιλαµβάνει την ικανότητα να εξηγήσει το περιεχόµενο και την οργάνωση συναισθηµατικών οδηγικών δεξιοτήτων και λαθών. Αυτό που αναφέρεται στη συµπεριφορά της κατανόησης ονοµάζεται γνωστική συµπεριφορά και περιλαµβάνει γνώσεις, σκέψεις, αιτιολογίες και οτιδήποτε άλλο έχει σχέση µε τη λήψη αποφάσεων και την ανάλυση θεωριών περί των πράξεων των ανθρώπων. Για παράδειγµα, η χρησιµοποίηση του φλας για αλλαγή λωρίδας, δεν είναι µόνο ενσωµατωµένη σε ένα συναισθηµατικό πλαίσιο αλλά και σε ένα γνωστικό ταυτόχρονα. Ο οδηγός διαχειρίζεται τις πληροφορίες µε κοινή λογική. Το να µαθαίνει να χρησιµοποιεί σωστά την κρίση του σε οδηγικά συµβάντα ρουτίνας είναι µια πολύ σηµαντική γνωστική δεξιότητα. Συχνά γνωστικά λάθη οδήγησης συµβαίνουν όταν µια µη λογική σειρά από εκτιµήσεις οδηγεί σε λανθασµένη λήψη απόφασης, όπως «Γνωρίζω πως κανείς δε βρίσκεται πίσω µου, οπότε και δε µπαίνω στον κόπο να βγάλω φλας». Αυτή η εσφαλµένη απόφαση παραβλέπει πολλά δεδοµένα που θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη όπως: µπορεί να υπάρχει κάποιος στο τυφλό σηµείο, ή µπορεί να υπάρχει κάποιος από µπροστά που ίσως στρίψει, ή µπορεί να υπάρχει αστυνοµία που επιβλέπει, κοκ. Μια συνολική θεωρία της οδηγικής συµπεριφοράς έχει την ικανότητα να αναγνωρίζει τις σωστές από τις µη σωστές λήψεις αποφάσεων και να συγκεκριµενοποιεί πως οι γνώσεις αλληλεπιδρούν µε τα συναισθήµατα για να παράγουν έκδηλες πράξεις. Αυτό που αναφέρεται στις πράξεις των ατόµων ονοµάζεται ψυχοκινητική συµπεριφορά και περιλαµβάνει όλη την εµπειρία που εξυπηρετείται µέσα από αισθητηριακά και κινητικά κανάλια. Για παράδειγµα, η χρησιµοποίηση του φλας για αλλαγή λωρίδας, είναι µια πολύπλοκη ψυχοκινητική πράξη που περιλαµβάνει συνεργασία µατιού και χεριού, κινητική ετοιµότητα για φρενάρισµα αν θεωρηθεί αναγκαίο, στροφή του λαιµού για να κοιτάξει πίσω, αλλαγές στον τρόπο αναπνοής και λιγότερο φανερές ενδοκρινικές και νευρολογικές αλλαγές. Μια αντικειµενική θεωρία οδήγησης περιλαµβάνει τη συγκεκριµενοποίηση µιας σειράς ψυχοκινητικών πράξεων των οδηγών και τον τρόπο µε τον οποίο αυτές επηρεάζονται από τα συνεχή συναισθηµατικά και γνωστικά πλαίσια. Η Ψυχολογία της Οδήγησης πάντα προσδιορίζει την οδηγική συµπεριφορά µέσα από τους τρεις ενδο-αλληλεπιδρόµενους τοµείς της ανθρώπινης συµπεριφοράς. Η οδηγική εκπαίδευση πρέπει να καθορίζει σαφώς καθένα από τα κύρια τρία πεδία της οδηγικής συµπεριφοράς. ιαφορετικές δραστηριότητες απαιτούνται για την απόκτηση συναγωνισµού σε κάθε ένα από αυτούς τους τρεις τοµείς. Παροµοίως, όταν δοκιµάζεται ο ανταγωνισµός ανάµεσα σε οδηγούς και οι τρεις αυτοί τοµείς πρέπει να αξιολογούνται από κατάλληλα και πολύτιµα πολλαπλά ερωτηµατολόγια. Τα θέµατα της ψυχολογίας της οδήγησης συχνά συµπίπτουν µε την ψυχολογία της κυκλοφορίας (traffic psychology) ή της εφαρµοσµένης ψυχολογίας, αλλά ο τρόπος που παράγονται τα δεδοµένα είναι διαφορετικός. Ένα παράδειγµα είναι η µελέτη της ανάληψης κινδύνων στην οδήγηση (Wilde, 1994). Λίγες είναι οι συνθήκες κυκλοφορίας που δεν εµφανίζουν κινδύνους και τα περιστατικά που συµβαίνουν αποτελούν λόγους παραγωγής στρες στους οδηγούς. Η µείωση του στρες που παράγεται από την οδήγηση και την

Οδικό τροχαίο ατύχηµα είναι αιφνίδιο και ζηµιογόνο γεγονός, που προκαλείται από τη λειτουργία του οχήµατος και προξενεί βλάβη σε πρόσωπα ή πράγµατα.

Οδικό τροχαίο ατύχηµα είναι αιφνίδιο και ζηµιογόνο γεγονός, που προκαλείται από τη λειτουργία του οχήµατος και προξενεί βλάβη σε πρόσωπα ή πράγµατα. Το θέµα στο οποίο θα αναφερθούµε σήµερα, είναι τα τροχαία ατυχήµατα, τα αίτια που τα προκαλούν, οι συνέπειες από αυτά και οι προτάσεις της Τροχαίας για τη µείωση των τροχαίων ατυχηµάτων. Πριν µπούµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Νικόλαος Ηλιού Αναπλ. Καθηγητής Πανεπ. Θεσσαλίας neliou@civ.uth.gr Το πρόβλημα την τελευταία δεκαετία, η Ελλάδα καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών»

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» ENOC 14η Ετήσια Συνδιάσκεψη 7-9 Οκτωβρίου 2010, Στρασβούργο / Γαλλία ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» Εισαγωγή Οι Συνήγοροι του Παιδιού και οι Έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Ημερίδα για την Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Γιώργος Γιαννής, Κώστας Αντωνίου, Ματθαίος Καρλαύτης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! www.bridgestone.gr

ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! www.bridgestone.gr Πριν Οδηγήσεις, Θυµήσου! είναι µία παγκόσµια πρωτοβουλία οδικής ασφάλειας της FIA Foundation και της Bridgestone Corporation που στην Ελλάδα αντιπροσωπεύεται από την ΕΛΑΣΤΡΑΚ. www.bridgestone.gr Περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Εσπερίδα «Προτάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα» Ρόδος, 22 Μαρτίου 2012 Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Γ. Κανελλαΐδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΕ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΗΓΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΕ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΗΓΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΕ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΗΓΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΚΑΤΣΟΓΙΑΝΝΟΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ

Διαβάστε περισσότερα

εργασία στην οικιακή οικονομία Κυκλοφοριακή Αγωγή- Οδική Ασφάλεια Βασίλης Λενακάκης Β 2

εργασία στην οικιακή οικονομία Κυκλοφοριακή Αγωγή- Οδική Ασφάλεια Βασίλης Λενακάκης Β 2 εργασία στην οικιακή οικονομία Κυκλοφοριακή Αγωγή- Οδική Ασφάλεια Βασίλης Λενακάκης Β 2 Εισαγωγή Τα οδικά ατυχήματα αποτελούν ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα σε παγκόσμια κλίμακα. Το τίμημα της ολοένα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Γραμματεία Διυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 19/03/2014 Πόσα παιδιά (

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΜΟΙΩΤΗΣ Ο ΗΓΗΣΗΣ. o ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ o ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΑΚΑΜΠΤΟΥ o ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΑΡΘΡΩΤΟΥ o ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ ΑΡΘΡΩΤΟΥ. Εκπαιδευτικοί Εξοµοιωτές Οδήγησης Σελίδα 1 από 10

ΕΞΟΜΟΙΩΤΗΣ Ο ΗΓΗΣΗΣ. o ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ o ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΑΚΑΜΠΤΟΥ o ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΑΡΘΡΩΤΟΥ o ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ ΑΡΘΡΩΤΟΥ. Εκπαιδευτικοί Εξοµοιωτές Οδήγησης Σελίδα 1 από 10 ΕΞΟΜΟΙΩΤΗΣ Ο ΗΓΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΑΚΑΜΠΤΟΥ ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΑΡΘΡΩΤΟΥ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ ΑΚΑΜΠΤΟΥ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ ΑΡΘΡΩΤΟΥ Εκπαιδευτικοί Εξοµοιωτές Οδήγησης Σελίδα 1 από 10 Ι. ΓΕΝΙΚΑ Η συγκεκριµένη έκδοση του εξοµοιωτή

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα. Συµβολή στην Έρευνα Συµπεριφοράς των Οδηγών

Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα. Συµβολή στην Έρευνα Συµπεριφοράς των Οδηγών Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα Συµβολή στην Έρευνα Συµπεριφοράς των Οδηγών Α. Κιµούνδρης Λέκτορας, Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών, ΑΠΘ Φ. Κεχαγιά ιπλωµατούχος Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ, υποψήφια διδάκτορας Α. Σατραζέµης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΟΔΗΓΗΣΗ»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΟΔΗΓΗΣΗ» Α.Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΟΔΗΓΗΣΗ» ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΑΤΣΙΝΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ: ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν Τι είναι το κλίµα παρακίνησης Ποιο είναι το θεωρητικό σχήµα µέσα από το

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικότητα και Άσκηση. 2η διάλεξη «Άσκηση & Ψυχική Υγεία»

Προσωπικότητα και Άσκηση. 2η διάλεξη «Άσκηση & Ψυχική Υγεία» Προσωπικότητα και Άσκηση 2η διάλεξη «Άσκηση & Ψυχική Υγεία» Θέματα που θα μελετηθούν Προσεγγίσεις της προσωπικότητας Χαρακτηριστικά της προσωπικότητας και άσκηση Συμπεριφορά τύπου Α Ζωηρή αίσθηση αναζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αλεφαντινός Λαϊς Ιωάννης. Επιβλέπων: Γεώργιος Γιαννής

Αλεφαντινός Λαϊς Ιωάννης. Επιβλέπων: Γεώργιος Γιαννής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ Η ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΗΓΩΝ, ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΜΠΛΟΚΗΣ ΣΕ Ο ΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ Αλεφαντινός

Διαβάστε περισσότερα

Οδική ασφάλεια ευάλωτων χρηστών της οδού

Οδική ασφάλεια ευάλωτων χρηστών της οδού Οδική ασφάλεια ευάλωτων χρηστών της οδού «Πρώτη Προτεραιότητα: Οδική Ασφάλεια» Κρήτη, 9-18 Νοεμβρίου 2013 Γιώργος Γιαννής, Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Αλεξάνδρα Λαΐου, Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΜΠ Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση Πρόλογος Tα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια υπάρχουν δύο έννοιες που κυριαρχούν διεθνώς στο ψυχολογικό και εκπαιδευτικό λεξιλόγιο: το μεταγιγνώσκειν και η αυτο-ρυθμιζόμενη μάθηση. Παρά την ευρεία χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου

Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 Περιγραφή της μελέτης ΤΡΟΧΑΙΑ2 Στόχος: Ανασκόπηση διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις και απαντήσεις για ασφαλή οδήγηση σε µεγαλύτερη ηλικία

Ερωτήσεις και απαντήσεις για ασφαλή οδήγηση σε µεγαλύτερη ηλικία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟ ΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Ερωτήσεις και απαντήσεις για ασφαλή οδήγηση σε µεγαλύτερη ηλικία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Ο ΗΓΩ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ;

Διαβάστε περισσότερα

Ερµηνεία του «καψίµατος» Θέµα διάλεξης 11 Καταπόνηση και κάψιµο αθλητών και αθλητριών. καταπόνησης. Μάριος Γούδας ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108)

Ερµηνεία του «καψίµατος» Θέµα διάλεξης 11 Καταπόνηση και κάψιµο αθλητών και αθλητριών. καταπόνησης. Μάριος Γούδας ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 11 Καταπόνηση και κάψιµο αθλητών και αθλητριών Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ Ορισµοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροσκοπική διερεύνηση της επιρροής της αστυνόµευσης στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας

Μακροσκοπική διερεύνηση της επιρροής της αστυνόµευσης στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ Μακροσκοπική διερεύνηση της επιρροής της αστυνόµευσης στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας Ιωάννης Κ. Αγαπάκης,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ

Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ Ελληνική Λέσχη Περιήγησης και Αυτοκινήτου (ΕΛΠΑ) Εταιρεία Υποστήριξης Θυµάτων Τροχαίων Ατυχηµάτων (ΕΥΘΥΤΑ) Συµπόσιο Οδική Ασφάλεια και Τουρισµός 12 Μαΐου 2000 Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ ρ. Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση ταχυτήτων. partner logo

Διαχείριση ταχυτήτων. partner logo Διαχείριση ταχυτήτων «Πρώτη Προτεραιότητα: Οδική Ασφάλεια» Κρήτη, 9-18 Νοεμβρίου 2013 Γιώργος Γιαννής, Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Αλεξάνδρα Λαΐου, Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΜΠ Πέτρος Ευγενικός, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΑ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Γιώργος Μιχαήλ Κλήµης, ΜΒΑ, PhD ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ι.Ο.Α.Σ. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. 1 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Το συνολικό δείγµα απαριθµεί 918 ερωτηµατολόγια που

Διαβάστε περισσότερα

ΠάνταστηνυπηρεσίατουΠολίτη

ΠάνταστηνυπηρεσίατουΠολίτη ΠάνταστηνυπηρεσίατουΠολίτη 1 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Η ΠΡΟΛΗΨΗ των ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ είναι ΥΠΟΘΕΣΗ ΟΛΩΝ ΜΑΣ 2 ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΒΑΣΙΚΟ ΜΕΣΟ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝΤΑΣ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Ένα σύνολο μη γνωστικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη οδήγηση και συμβολή των πολυμέσων

Αυτόματη οδήγηση και συμβολή των πολυμέσων Αυτόματη οδήγηση και συμβολή των πολυμέσων Αμπόνη Μαρία α. μ. 78615 - ΓΤΠ61 Γραφικές Τέχνες - Πολυμέσα Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Επίπεδα αυτοματισμού σε αυτοκίνητο Επίπεδο 0: πλήρης έλεγχος του οχήματος

Διαβάστε περισσότερα

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ Ένα από τα δύσκολα καθήκοντα του γιατρού είναι και η αναγγελία δυσάρεστων ειδήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση

Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση Tσαγκαμίλης Ανδρέας Είναι σε όλους γνωστό ότι οι απαιτήσεις στον αθλητικό χώρο είναι αυξάνονται συνεχώς, απαιτήσεις που έχουν αναφορά σε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΓΕΝΙΚΑ ΙΙ. ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ. α. Σύστηµα προβολής

Ι. ΓΕΝΙΚΑ ΙΙ. ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ. α. Σύστηµα προβολής medicn driving simulatr Ι. ΓΕΝΙΚΑ Ο εξοµοιωτής οδήγησης βαρέων οχηµάτων της medicn δύναται να καλύψει την εκπαίδευση αρχάριων αλλά και να βοηθήσει στην επανεξέταση των επαγγελµατιών οδηγών. Το βασικό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάζεται ο βαθµός στον οποίο οι παρακάτω. που αποδέχεται ο πεζός και στην επιλογή του να διασχίσει ή όχι την οδό

Εξετάζεται ο βαθµός στον οποίο οι παρακάτω. που αποδέχεται ο πεζός και στην επιλογή του να διασχίσει ή όχι την οδό ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΟΧΗΜΑ ΠΟΥ ΑΠΟ ΕΧΕΤΑΙ Ο ΠΕΖΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΙΑΣΧΙΣΕΙ ΑΣΤΙΚΗ Ο Ο ΕΚΤΟΣ ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Μπορούμε να. Θετικό Τρόπο με τα. Αλληλεπιδράσουμε με. Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

Πώς Μπορούμε να. Θετικό Τρόπο με τα. Αλληλεπιδράσουμε με. Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Πώς Μπορούμε να Αλληλεπιδράσουμε με Θετικό Τρόπο με τα Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Η Σχέση Γονέα Παιδιού Αν ένα παιδί μεγαλώνει με επικρίσεις, μαθαίνει να καταδικάζει.

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων - Ελληνικό Ινστιτούτο Μεταφορών ιεθνές Συνέδριο Έρευνα στις Μεταφορές στην Ελλάδα Αθήνα, Φεβρουαρίου 2002

Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων - Ελληνικό Ινστιτούτο Μεταφορών ιεθνές Συνέδριο Έρευνα στις Μεταφορές στην Ελλάδα Αθήνα, Φεβρουαρίου 2002 Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων - Ελληνικό Ινστιτούτο Μεταφορών ιεθνές Συνέδριο Έρευνα στις Μεταφορές στην Ελλάδα Αθήνα, 21-22 Φεβρουαρίου 2002 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ Ο ΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχύοντας τον Άνθρωπο σε περιόδους Κρίσης και Αλλαγών. Μαζουροπούλου Χριστίνα Ψυχολόγος ΕΑΡ Consultant Hellas EAP

Ενισχύοντας τον Άνθρωπο σε περιόδους Κρίσης και Αλλαγών. Μαζουροπούλου Χριστίνα Ψυχολόγος ΕΑΡ Consultant Hellas EAP Ανθεκτικότητα & Αισιοδοξία: Ενισχύοντας τον Άνθρωπο σε περιόδους Κρίσης και Αλλαγών Μαζουροπούλου Χριστίνα Ψυχολόγος ΕΑΡ Consultant Hellas EAP 1 Οι Άνθρωποι μας 2 Συνέπειες Οικονομικής Κρίσης σε Εργαζομένους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Ζουρμπάνος PhD. ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Νίκος Ζουρμπάνος PhD. ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Νίκος Ζουρμπάνος PhD ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Η σημαντικότητα της αθλητικής ψυχολογίας Εκεί [στον αγώνα], οι άλλοι, οι θεατές, οι προπονητές, οι αθλητές, παίζουν όλοι το δικό τους παιχνίδι. Εσύ πρέπει να συγκεντρωθείς

Διαβάστε περισσότερα

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ ΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΟΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: MANΩΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΜΕ Ι Ηµερίδα «Ασφάλεια στο δρόµο, ασφάλεια στη ζωή» Αθήνα, 6 Απριλίου 2012 Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Γ. Κανελλαΐδης, Καθηγητής ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι και τροχαία δυστυχήματα

Νέοι και τροχαία δυστυχήματα Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η ΑΧΑ Ασφαλιστική, μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον», ενημερώνουν τους νέους για θέματα ασφαλούς οδήγησης Νέοι και τροχαία δυστυχήματα Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού]

Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού] 41 Διαγώνισµα 81 Ανεργία Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού] Πώς αντιδρούν τα περισσότερα άτοµα αν, από τη µια µέρα στην άλλη, βρεθούν χωρίς εργασία; Όταν µάλιστα, για λόγους εντελώς άσχετους

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Το πραγματικό ταξίδι της ανακάλυψης δεν συνίσταται στην αναζήτηση νέων τοπίων, αλλά στην απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 12: Συναισθήματα Θεματική Ενότητα 12 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις διαστάσεις των συναισθημάτων, στο μηχανισμό λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών 1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών Το στάδιο αυτό ορίζεται ως η συγκέντρωση ενός ικανοποιητικού αριθµού κατάλληλων υποψήφιων εθελοντών για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών 6. Διαχείριση Έργου Έκδοση των φοιτητών Εισαγωγή 1. Η διαδικασία της Διαχείρισης Έργου 2. Διαχείριση κινδύνων Επανεξέταση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Διαχείριση του έργου είναι να βάζεις σαφείς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ»

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» Διεργασίες ονομάζονται τα «πρότυπα» της λειτουργίας της ομάδας, τα οποία αναπτύσσονται μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΤΟ ΚΑΠΜΝΙΣΜΑ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Κατσαρής Γιάγκος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλειαστοδρόµο, ασφάλειαστηζωή αφιέρωµα στους νέους

Ασφάλειαστοδρόµο, ασφάλειαστηζωή αφιέρωµα στους νέους Ασφάλειαστοδρόµο, ασφάλειαστηζωή αφιέρωµα στους νέους Καλές πρακτικές για ασφαλείς µετακινήσεις Ευη Μπλάνα Γραµµατεία ιυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 1 6 Απριλίου 2012 Τροχαία ατυχήµατα και νέοι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Συναισθήματα Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το εργασιακό άγχος αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η μεγαλύτερη πρόκληση τόσο στην υγεία των εργαζόμενων όσο και σε εκείνη των επιχειρήσεων

Το εργασιακό άγχος αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η μεγαλύτερη πρόκληση τόσο στην υγεία των εργαζόμενων όσο και σε εκείνη των επιχειρήσεων To Εργασιακό Άγχος Κοστίζει Το εργασιακό άγχος αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η μεγαλύτερη πρόκληση τόσο στην υγεία των εργαζόμενων όσο και σε εκείνη των επιχειρήσεων Η υγεία και η ευεξία μπορούν να επηρεαστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ-Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ-Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ 1 ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ-Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ Το θέµα στο οποίο θα αναφερθούµε σήµερα, είναι τα τροχαία ατυχήµατα, τα αίτια που τα προκαλούν, οι συνέπειες από αυτά και οι προτάσεις της Τροχαίας για τη µείωση των

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Έννοια και Περιεχόμενο

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Έννοια και Περιεχόμενο Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού Έννοια και Περιεχόμενο 1.1 Ορισμός O Η Διοίκηση προσωπικού αποτελεί ειδικό κλάδο στο πλαίσιο της επιστήμης του Management. Aναφέρεται στο σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα

διαχείριση ατυχημάτων

διαχείριση ατυχημάτων Ο ρόλος της Τροχαίας Αττικής Οδού στη διαχείριση ατυχημάτων Ελευθεράκης Γεώργιος Αστυνόμος Α Διοικητής Τμήματος Τροχαίας Αττικής Οδού Μάιος 2007 1η Ημερίδα Οδικής Ασφάλειας- Διαχείριση Ατυχημάτων σε Οδικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Φυσική αγωγή και προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

Διαβάστε περισσότερα