Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας."

Transcript

1 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΑΣ Χρυσοστόμου Κουτλουμουσιανοῦ ἱερομονάχου Σεβασμιώτατε, Σεβαστὴ Γερόντισσα, Ἀγαπητοὶ φίλοι. Εὐχαριστῶ γιὰ τὴν εὐκαιρία ποὺ μοῦ δώσατε να ἐπισκεφθῶ τὴν Κρήτη καὶ τὸ ὄμορφο μοναστήρι σας σὲ τούτη τὴν παγκρήτια σύναξη νέων. Αἰσθάνομαι ἤδη ἀπελπισμένος καὶ σὲ κρίση ἀδυσώπητη, γιατὶ ξέρω πόσο αὐστηροὶ κριτὲς εἶσθε οἱ νέοι, πολὺ περισσότερο σὲ ἕνα νησί, ποὺ, ὅπως λέει ὁ Καζαντζάκης, δὲν εἶναι ἀκριβῶς νησί, ἀλλὰ «θεριό ποὺ κείτονταν στὴ θάλασσα». Ἀπὸ τὴ δική μου ἀπελπισία περνάω στὴν ἀπελπισία τοῦ τοπίου γύρω μου. Κάποιος ξένος πρίγκιπας ἐπισκέφθηκε τὴν ἀρχαία Ρώμη, κι ὅταν ἔστρεψε τὰ νῶτα του εἶπε: Αὐτὴ εἶναι μιὰ πόλη πρὸς πώληση καὶ περιμένει τὸν ἀγοραστή της. Θὰ μποροῦσε νὰ πεῖ κανεὶς τὸ ἴδιο γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἴσως ἐμεῖς ἔχουμε προχωρήσει ἀκόμη παραπέρα. Ἡ δημοπρασία ἔχει ἤδη γίνει. Καὶ ἐπετεύχθη μιὰ νέα δουλεία, χειρότερη ἀπὸ τὶς προηγούμενες, γιατὶ ἀκριβῶς εἶναι ἑκούσια. Καὶ δὲν ἐννοῶ ἁπλὰ τὸ ξεπούλημα τῆς Ἑλλάδας στὶς πολυεθνικές τοῦτο εἶναι ἕνα σύμπτωμα. Ἐννοῶ περισσότερο τὸ ξεπούλημα τῆς ψυχῆς μας ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια σὲ ἕναν ἄλλο θεό. Κυττάζοντας κάποιος στὸν εὐρύτερο ὁρίζοντα, ἱστορικὸ καὶ γεωγραφικό, ἀναρωτιέται μήπως ὅλες οἱ κοινωνίες ἔχουν πωληθεῖ σ αὐτὸ τὸ πονηρὸ πνεῦμα ποὺ τὶς φθείρει καὶ τὶς ἀποσυνθέτει. Σήμερα ὑπάρχει παντοῦ κρίση. Στὸ ἐπίπεδο τῆς οἰκολογίας, τῆς οἰκονομίας, στὸν κοινωνικὸ βίο. Ἐκεῖνο ποὺ μᾶς διαφεύγει εἶναι πὼς ὅλα τοῦτα εἶναι φαινόμενα μεταστατικά. Ἡ πρωτογενὴς νόσος βρίσκεται στὸ ἀνθρώπινο πρόσωπο. Ἡ κακία γεννιέται καὶ πεθαίνει στὸ πρόσωπο. Εἶναι σὲ προσωπικὸ ἐπίπεδο ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἔχει δεῖ τὴ ζωή του λάθος, ἔχει χάσει τὴν ψυχή του, νομίζοντας ὅτι θὰ τὴν βρεῖ στὰ ὑλικὰ ἀγαθά, στὴν κοινωνικὴ ἀναγνώριση, στὴν κατοχὴ ὅλο καὶ περισσότερων πραγμάτων, στὴν ἐπαγγελματικὴ ἢ καὶ ἐκκλησιαστικὴ καρριέρα, στὴν ἀπόκτηση ἐξουσίας, σὲ ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα τρώει τὸ σκουλήκι. Μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα βρεθήκαμε σήμερα στὰ ὅρια τῆς ἀπελπισίας. Ὅμως εἶναι ἀπὸ μιὰ ἄποψη μακάριος ὁ ἀπελπισμένος. Αὐτὸς βέβαια ποὺ ξέρει νὰ ἐκτιμήσει καὶ νὰ ἀξιοποιήσει τὴν ἀπελπισία, τὴν ἔξοδο ἀπὸ τὴν ἄνεση, ἀσφάλεια καὶ πεποίθηση ποὺ προσφέρουν ἡ καθημερινὴ ἀμεσότητα καὶ ἡ δική μας πλασματικὴ εἰκόνα.

2 Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας. Κι ὁ καθένας μας αἰσθάνεται ὅτι βρίσκεται στὸ μέσο μιᾶς ἐπικίνδυνης θάλασσας, ποὺ ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ μπορεῖ νὰ τὸν καταπιεῖ. Σήμερα ὅμως θὰ σᾶς ταξιδέψω σὲ μιὰν ἄλλη θάλασσα, ἕνα μακρινὸ ὠκεανό, σὲ μιὰ μακρινὴ ἐποχή. Ἐκεῖ ποὺ ταξιδεύει τὸν 6 ο αιώνα ἕνας φημισμένος Ἰρλανδὸς ἡγούμενος, ὁ ἅγιος Μπρένταν, μὲ μοναχοὺς ἀπὸ τὴ συνοδεία του. Αὐτὸς εἶχε καλέσει δώδεκα ἀπὸ τοὺς μαθητές του καὶ τοὺς εἶπε: «Ἀποφάσισα νὰ κάνω ἕνα ταξίδι, ἂν εἶναι θέλημα Θεοῦ, καὶ νὰ πλεύσω ἐκεῖ ποὺ εἶναι ἡ γῆ τῆς ἐπαγγελίας, ἡ γῆ ποὺ ἔχει ὑποσχεθεῖ ὁ Θεὸς στοὺς ἁγίους του. Ἐσεῖς θὰ μὲ ἀκολουθήσετε;» Κι ἐκεῖνοι τοῦ εἶπαν, «Ἐγκαταλείψαμε τὴν πατρίδα καὶ τοὺς συγγενεῖς μας καὶ ἀφεθήκαμε στὴν καθοδήγησή σου. Θέλουμε ὅπως κι ἐσὺ νὰ βροῦμε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.» Ξεκίνησαν ἀπὸ τὶς ἀκτὲς τῆς Ἰρλανδίας μὲ ἕνα πολὺ ἐλαφρὺ σκαρί, καλυμμένο μὲ δέρμα, μὲ σκοπὸ νὰ πλεύσουν πρὸς τὴ γῆ ποὺ ὑποσχέθηκε ὁ Θεὸς στοὺς ἁγίους Του. Ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ πίστη, ὅτι, ναὶ μὲν αὐτὴ ἡ γῆ τῶν ἁγίων θὰ δοθεῖ στὸ τέλος τῆς ἱστορίας, ὡστόσο, κατὰ ἕνα τρόπο, μπορεῖ νὰ εἶναι καὶ τώρα προσβάσιμη, ἔστω καὶ γιὰ λίγο, στοὺς φίλους τοῦ Θεοῦ. Κάποιοι εἶπαν πὼς τὸ ταξίδι τοῦ Μπρένταν εἶναι πραγματικό, καὶ πὼς ὁ ἡγούμενος Μπρένταν ἦταν ὁ πρῶτος ποὺ ἔφτασε στὴν Ἀμερική. Ἄλλοι, οἱ περισσότεροι, λέγουν πὼς πρόκειται γιὰ μιὰ ἀλληγορία τῆς πνευματικῆς ζωῆς, τῆς πορείας πρὸς τὸν Θεό, μὲ ὅλα τὰ μυστικά, τὶς χαρές, τὶς δοκιμασίες, τὶς ἀποκαλύψεις, τὰ ρητὰ καὶ τὰ ἄρρητα. Πραγματικά, τὸ ταξίδι αὐτὸ εἶναι μιὰ ἀλληλουχία σταθμῶν σὲ νησιά, ποὺ τὸ καθένα τους ἔχουν νὰ δώσουν κάποιο συγκεκριμένο μήνυμα ἀπὸ τὸν Θεό, μήνυμα γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωή. Ὁ Μπρένταν καὶ ἡ συνοδεία του ἐπισκέπτονται κοινότητες μοναχῶν, ἐρημίτες, νησιὰ περίεργα, ἁγίους, ἀγγέλους καὶ δαίμονες.οἱ περιπέτειές τους εἶναι ἕνα ἀντίγραφο τῆς πορείας τοῦ Ἰσραὴλ στὴν ἔρημο ἀλλὰ καὶ τοῦ δράματος ποὺ ἐξελίσσεται γύρω ἀπὸ τὴ θάλασσα τῆς Γαλιλαίας μὲ τὸν Χριστὸ καὶ τοὺς μαθητές του. Γνόφος καὶ φῶς, νεφέλη καὶ θαυμαστὰ σημεῖα, κίνδυνοι καὶ πτώσεις, δάκρυα, ἀγωνία, λιποψυχία, χαρὲς καὶ προσδοκίες, τὸ δέντρο τῆς ζωῆς καὶ τὸ δέντρο τῆς γνώσεως. Χαρακτηριστικὸ ὅμως εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἐνῶ τὸ ταξίδι ἔχει συγκεκριμένο προορισμό, ταυτόχρονα φαίνεται μιὰ κυκλικὴ κίνηση πλεύσης. Αὐτὴ ἡ κίνηση ἀντιστοιχεῖ στὸν λειτουργικὸ κύκλο τῶν ὡρῶν καὶ τῶν δεσποτικῶν ἑορτῶν, τῶν ἀκινήτων ἑορτῶν, καθὼς καὶ τοῦ κύκλου τοῦ Πάσχα. Ἡ γῆ ποὺ ψάχνουν δὲν βρίσκεται στὸν χάρτη. Ἡ πορεία τους δὲν χαράσσεται σὲ εὐθύγραμμη ἢ τεθλασμένη γραμμή. Μία νεφέλη σκεπάζει τὴ γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, ὥστε νὰ ταξιδεύουν ἐπὶ ἑπτὰ χρόνια χωρὶς νὰ τὴ βλέπουν, γιατὶ ὁ Θεὸς «ἤθελε νὰ τοὺς δείξει τὰ μυστικὰ τῆς ζωῆς στὸν μεγάλο ὠκεανό». Θὰ ἀναφέρω μόνο ἕνα περιστατικό, τὸ ὁποῖο σχετίζεται μὲ τὸ θέμα μας. Ὅπου κι ἂν βρίσκονται, τελοῦν τὶς ἀκολουθίες τοῦ νυχθημέρου καὶ τὴ θεία Λειτουργία. Σὲ κάποια μεγάλη γιορτή, ὁ Μπρένταν τελεῖ πάνω στὸ πλοιάριο τὴν ἀκολουθία καὶ Εὐχαριστία. Τὴ στιγμὴ 2

3 ἐκείνη λοιπόν ἡ θάλασσα γίνεται διάφανη ἕως τὸν πυθμένα της. Ὁ ἥλιος δὲν φωτίζει τὸν οὐρανὸ περισσότερο ἀπὸ ὅτι τὸ βάθος τῆς θάλασσας. Ἀναρίθμητα ψάρια φαίνονται σὰν νὰ εἶναι κοπάδι στὸ λιβάδι καὶ σχηματίζουν μιὰ πολιτεία ἀπὸ κύκλους, ἀφοῦ τὰ κεφάλια τους ἀγγίζουν τὴν οὐρά τους. Οἱ μοναχοὶ ἔντρομοι ζητοῦν ἀπὸ τὸν Μπρένταν νὰ ποῦν τὴ Λειτουργία μυστικά, κι ἐκεῖνος τοὺς λέει, «ἐκπλήσσομαι μὲ τὴν ἀνοησία σας. Δὲν εἶναι ὁ Χριστὸς Θεὸς καὶ τῶν ψαριῶν, δὲν εἶναι στὰ χέρια Του κάθε ζωή;» Καὶ καθὼς ψάλλει δυνατὰ ὁ Μπρένταν, ὅλα τὰ θαλάσσια πλάσματα ἀνεβαίνουν καὶ κολυμποῦν κυκλικὰ γύρω ἀπὸ τὸ σκαρί, συμμετέχουν στὴ σύναξη, προκαλώντας δέος στοὺς μοναχούς, ἀλλὰ σὲ κάποια ἀπόσταση εὐλάβειας. Μετὰ χάνονται πάλι στοὺς δρόμους τοῦ ὠκεανοῦ. Στὸ μικρὸ αὐτὸ περιστατικὸ ἔχουμε μιὰ σύναξη ὅλης τῆς κτίσης στὴ θεία Εὐχαριστία, μιὰ καθολικὴ ἁρμονία, ὅπου ὅλα γίνονται διάφανα καὶ εἰρηνικά. Αὐτὸ συμβαίνει στὴν ἔρημο τοῦ ὠκεανοῦ. Στὴν ἔρημο τῆς ἀποταγῆς, τῆς αὐταπάρνησης, τοῦ ἀσκητικοῦ καὶ ἠρωικοῦ φρονήματος, γιατὶ ὅλοι αὐτοὶ εἶναι ἀμαθεῖς τῶν ἀνθρωπίνων καὶ ἀσυνάλλακτοι, ἀνέστιοι καὶ ἄπολεις. Ἡ ζωή τους εἶναι ψαλμός, ἀγρυπνίες, σαρακοστὲς νηστειῶν, ἐμπιστοσύνη στὸν Θεὸ καὶ ὑπακοὴ στὸν πνευματικὸ πατέρα γιὰ τὴν εὕρεση τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ. Ἄλλοτε βλέπουν κάτι στὸν ὁρίζοντα, ἄλλοτε ὅμως ταξιδεύουν μερόνυχτα χωρὶς συγκεκριμένο προσανατολισμό, κάνοντας οἰκονομία στὴν τροφή, ὑπομένοντας τὴν ἄπνοια ἢ τὸν ἐνάντιο ἄνεμο. Κι ὁ Χριστὸς τοὺς στέλνει κάθε φορὰ αὐτὸ ποὺ πραγματικὰ χρειάζονται, εἴτε φαγητό, εἴτε νερό, εἴτε κλίνη νὰ ξαποστάσουν. Τὸ ταξίδι τοῦ Μπρένταν πραγματοποιεῖται λοιπὸν μέσα στὸν λειτουργικὸ χρόνο τῶν κινητῶν καὶ ἀκίνητων ἑορτῶν. Ὁ Μπρένταν θά φθάσει στὸν προορισμό του ἀφενὸς μέσα ἀπὸ ἀσκητικοὺς πόνους, ἀφετέρου μέσα ἀπὸ τὴν τέλεση τῶν ἑορτῶν, καὶ συγκεκριμένα μετὰ ἀπὸ ἑπτὰ λειτουργικὰ ἔτη καὶ «μεγάλες καὶ ποικίλες δοκιμασίες». Ὅταν ἐπιστρέφει, φέρνει ὅμως μαζί του ὅσα μεταφέρονται καὶ ὅσα δὲν μεταφέρονται, κι ὁλόκληρη ἡ ζωή του γίνεται ἕνα ἀντίγραφο αὐτῆς τῆς ἐμπειρίας. Τὰ ἴδια τὰ ροῦχα του εὐωδιάζουν ἀπὸ τὸ ἄρωμα τοῦ παραδείσου. Ὁ Μπρένταν μὲ τὸ ταξίδι του ὑποδεικνύει ἕναν ἄλλο δρόμο στὸ δράμα τῆς ἱστορίας. Τὸ δρόμο τῆς ἄσκησης καὶ τῆς εὐχαριστίας. Ἂς δοῦμε λίγο πιὸ κοντὰ αὐτὲς τὶς δύο ἔννοιες, ποὺ ἀποτέλεσαν τὸν ἄξονα τῆς ὀρθόδοξης πνευματικῆς ζωῆς. Δὲν μποροῦμε νὰ ἐξαντλήσουμε τὰ πάντα, ἀλλὰ ἁπλῶς νὰ φωτίσουμε μερικὲς πτυχές. Τί ἀκριβῶς σημαίνει εὐχαριστιακὴ στάση ζωῆς; Τὰ κτίσματα εἶναι σταλαγματιὲς τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ οἱ μικρὲς ἀγάπες, λέει ὁ γέρων Πορφύριος, ποὺ μᾶς δείχνουν τὴ μεγάλη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ βέβαια δὲν δηλώνει ἁπλὰ μιὰ συναισθηματικὴ σχέση Θεοῦ καὶ κτισμάτων, ἡ ἀγάπη δὲν εἶναι διάθεση καὶ συναίσθημα στὸν Θεό. Ὅταν μιλᾶμε γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ στὴ δημιουργία, ἐννοοῦμε ὅτι ἡ κτίση εἶναι 3

4 γεμάτη ἀπὸ τὴν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, ἡ θεϊκὴ παρουσία πνέει, ζωοποιεῖ καὶ συγκρατεῖ στὴν ὕπαρξη κάθε δημιούργημα. Στὴν πραγματικότητα, δὲν εἶναι ἡ δημιουργία τόπος τοῦ Θεοῦ, καθότι ὁ Θεὸς «οὐ χωρεῖται, ἀλλὰ αὐτός ἐστι τόπος τῶν ὅλων». Γι αὐτό καὶ ἡ κτίση γίνεται ἀφορμὴ κοινωνίας μὲ τὸν Θεό. Τὰ πάντα εἶναι ἐντός του, καὶ Ἐκεῖνος εἶναι ὁ σκοπὸς ὅλων, λέει ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ἔτσι τὰ πάντα εἶναι ἱερά, γιατὶ μετέχουν κατὰ ἕναν ἰδιαίτερο τρόπο στὸν Θεό. Τὸ νὰ δέχομαι λοιπὸν κάθε τι ὡς δῶρο τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καὶ ὡς ἀφορμὴ κοινωνίας, καὶ νὰ τὸ ἀντιπροσφέρω στὸν Θεό, αὐτὸ εἶναι εὐχαριστιακὴ στάση. Μὲ ποιὸ τρόπο τὸ ἀντιπροσφέρω, μὲ ποιὸ τρόπο γίνεται μέσο κοινωνίας; Μὲ τὸ νὰ τὸ φυλάσσω, νὰ τὸ φροντίζω, νὰ τὸ σέβομαι, νὰ μεριμνῶ γιὰ τὴν προκοπή του, γιὰ τὴ σωστὴ λειτουργία του, νὰ διακρίνω τὸν λόγο τῆς ὕπαρξής του, μὲ τὸν ὁποῖο λόγο ὁ Θεὸς Λόγος ἀπευθύνεται σὲ μένα, καὶ τέλος, νὰ τὸ μοιράζομαι, μιμούμενος τὴν ἴδια τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ σημαίνει πραγματικὴ εὐγένεια, λεπτότητα, εὐαισθησία για ὅλα τὰ κτίσματα, καὶ γι αὐτὰ ποὺ φαίνονται μικρὰ καὶ ἀσήμαντα. Ἡ εὐχαριστιακὴ αὐτὴ στάση συνδέεται ἄμεσα μὲ τὸ μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Συμβολίζεται, ἐκφράζεται, σφυρηλατεῖται μέσα στὸ μυστήριο τῶν τιμίων Δώρων. Ἐδῶ τελεσιουργεῖται ἡ ἑνότητα μὲ τὴν κτίση, γιατὶ στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶναι τὸ ἀνθρώπινο σῶμα, ἑνοποιεῖται κάθε ὕλη, κάθε στοιχεῖο, κάθε φύση, ἀλλὰ πρωτίστως τελεσιουργεῖται ἡ ἑνότητα τῶν ἀνθρώπων, ποὺ γίνονται σῶμα Χριστοῦ. Ἐδῶ τὸ φυσικὸ θέλημα τῶν ἀνθρώπων ἑνώνεται μὲ τὸ θεῖο θέλημα, ἡ ἐνέργειά τους μὲ τὴ θεία ἐνέργεια. Θέλω νὰ κάνω ὅμως τὴν ἑξῆς διευκρίνιση, ποὺ κάνουν πρῶτοι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ μυστήριο δὲν δρᾶ μαγικά. Δὲν ζοῦμε εὐχαριστιακή ζωή, οὔτε ἑνωνόμαστε μὲ τὸν Χριστὸ καὶ μεταξύ μας ἁπλὰ μὲ τὸ νὰ μετέχουμε στὴ σύναξη τῆς Εὐχαριστίας. Μποροῦμε νὰ συγκροτοῦμε ἐκκλησίασμα ἢ καὶ κοινωνία «προσώπων», ὅπως εἶναι τῆς μόδας νὰ λέγεται, ἀλλὰ τί σόι εἶναι αὐτὴ ἡ κοινωνία, ὅταν τὰ πρόσωπα κουβαλοῦν μαζί τους τὸν ἐγωισμὸ καὶ τὴ φιλαυτία τους; Ὅταν μνημονεύουν μὲν τὸν Θεό, ἀλλὰ «περιποιοῦνται τὴν ἰδίαν δόξαν»; Ὅταν εἶναι ἕρμαια συμπλεγμάτων ποὺ ἑπινοοῦν ἕνα Θεὸ μὲ τὰ ἴδια συμπλέγματα; Ζοῦμε εὐχαριστιακὴ ζωή, ὅταν τελικὰ μποροῦμε νὰ καταστέλλουμε τὸ ἐγωιστικὸ θέλημα τοῦ προσώπου μας, γιὰ νὰ φθάσουμε πάλι στὴν ἑνότητα τῆς ἀνθρώπινης φύσης, στὴν ὁποία τὰ πρόσωπα περιχωροῦνται, στὴν πραγματικὴ καὶ ἀρχοντικὴ ἀγάπη, στὸ ἕνα θέλημα, τὸ ὁποῖο προσέλαβε ὁ Χριστὸς καὶ τὸ ἕνωσε μὲ τὸ θεῖο θέλημα. Ἔτσι ὥστε νὰ ὑπάρχει ἕνας σκοπός, ἕνα ὅραμα, μιὰ προοπτική. Καθὼς λέει ὁ Μ. Βασίλειος, «τίποτε δὲν χαρακτηρίζει περισσότερο τὴ φύση μας, ἀπὸ τὸ νὰ κοινωνοῦμε μεταξύ μας καὶ νὰ ἀγαπᾶ ὁ καθένας τὸν ὁμοούσιό του». Μὴ νομίζουμε ὅτι ἡ Εὐχαριστία αὐτὴ καθεαυτὴν ὡς πράξη, ἢ ὅτι ἡ Ἐκκλησία αὐτὴ καθεαυτὴν ὡς δομὴ εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὁπότε αὐτομάτως γινόμαστε ἀγγελούδια καὶ θεοὶ κατά χάριν. Θεία Κοινωνία σημαίνει κοινωνία τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ Χριστοῦ, πῶς ὅμως θὰ φωτίσει καὶ θὰ θερμάνει 4

5 τὸ Πνεῦμα, ἂν δὲν βρεῖ ἡ φλόγα του ὀξυγόνο μέσα στὴν ψυχή μας; Γι αὐτὸ λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος «ἂς μὴ ξεθαρρεύουμε ἐπειδὴ γίναμε μιὰ φορὰ μέλη τοῦ σώματος, γιατὶ ἡ κακία προκαλεῖ σοβαρὴ ἀρρώστια. Ἡ εἰλικρίνεια καὶ ἡ καθαρότητα τῆς ψυχῆς εἶναι ἡ προϋπόθεση τῆς ἀληθινῆς κοινωνίας». Ἔτσι, ἡ ἀπολυτοποίηση τῆς ἐξωτερικῆς συνάξεως, τῆς εὐχαριστιακῆς τελετῆς καὶ συμμετοχῆς, κυοφορεῖ τὸν κίνδυνο τῆς τυπολατρείας, δημιουργεῖ τὴ λανθασμένη καὶ ἐπικίνδυνη ἀντίληψη ὅτι ἡ ἴδια ἡ συμμετοχὴ στὸ μυστήριο ἀπροϋπόθετα μὲ καθιστᾶ μέλος τοῦ Χριστοῦ. Θὰ τολμήσω νὰ πῶ τὸ ἑξῆς: δὲν εἶναι τὸ μυστήριο ποὺ μᾶς σώζει. Μᾶς σώζει ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς μέσα ἀπὸ τὰ μυστήρια, κι αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ Θεὸς προσφέρει τὴ δυνατότητα καὶ ἀπαιτεῖ τὴν προσωπική συνάντηση μαζί Του καὶ μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους στὸν χῶρο τῆς καρδιᾶς, ποὺ εἶναι τὸ κέντρο τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Γιὰ νὰ μπορέσει ὁ ἄνθρωπος νὰ ζεῖ ευχαριστιακά, πρέπει νὰ ἀγωνίζεται νὰ ἀποκτήσει καθαρή καρδιά, νὰ ἀγωνίζεται νὰ θεραπευθεῖ ἀπὸ τὰ πάθη, ποὺ ὀρθώνονται σὰν τείχη ἀνάμεσα σ αὐτὸν καὶ στὸν Θεό. Πῶς ὅμως δημιουργήθηκαν καὶ πῶς συντηροῦνται αὐτὰ τὰ πάθη; Ὅσο ὁ ἄνθρωπος ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν Θεό, ἀναζητώντας ὑποκατάστατο τῆς ζωῆς ποὺ χάνει, καταφεύγει στὴν ἡδονὴ τῶν αἰσθήσεων. Καὶ ὅσο γαντζώνεται ἀπὸ τὶς αἰσθήσεις, τόσο περισσότερο αὐξάνει τὸ αἴσθημα τῆς αὐτοσυντήρησης καὶ τὸ φόβο μήπως χάσει αὐτὰ τὰ παροδικὰ καὶ ρέοντα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα παίρνει τὴ ζωὴ καὶ τὴν εὐτυχία του. Ἀποκτᾶ λοιπὸν καὶ συντηρεῖ μιὰ ἐμπαθῆ σχέση μὲ τὴν κτίση. Ὅσο κάνει ἄξονά του τὰ πάθη καὶ ζεῖ σὲ αὐτὸ τὸ φόβο, τὸ φόβο τοῦ θανάτου καὶ τοῦ μηδενός, τόσο περισσότερο χρησιμοποιεῖ τὴν κτίση παράλογα, γιὰ νὰ ἐξαγοράσει τὴ ζωή, γιὰ νὰ ἱκανοποιήσει τὶς σωματικὲς αἰσθήσεις. Μὰ οἱ αἰσθήσεις ἀπαιτοῦν ὁλοένα καὶ περισσότερα. Ἔτσι ἐπινοοῦνται ἀνάγκες, καὶ αὐτὲς οἱ ψεύτικες ἀνάγκες ἀπαιτοῦν τὴν ἀλόγιστη παραγωγὴ ἀγαθῶν, ἢ καὶ τὴν καταστρατήγηση νόμων τῆς φύσης, ποὺ ἐπιφέρει τὴν ἀνισορροπία καὶ καταστροφή. Ἡ τυφλὴ ἄνεση καὶ ψεύτικη ἀσφάλεια τῆς εὐμάρειας δὲν σταματᾶ ἐκεῖ. Γίνεται αἰτία ὅλων τῶν κακῶν. Λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, «μὲ τὰ ὑλικὰ ὑπάρχοντα ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τὴ δειλὴ γενηὰ περιπαίζει τῶν γηίνων, στρέφοντας τὸν ἕνα κατὰ τοῦ ἄλλου». Γιὰ τὴ θεραπεία, τὴν ἴαση τῆς ψυχῆς, χρειάζεται ἡ ἐπιστροφὴ στὴν πηγὴ τῆς ζωῆς, ἡ συνειδητὴ προσευχὴ, καὶ ἡ καλλιέργεια τοῦ ἀσκητικοῦ φρονήματος. Βρίσκεται πράγματι ἡ ἄσκηση στὴν οὐσία τοῦ Χριστιανισμοῦ; Ἀπερίφραστα ναί. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέει ὅτι δουλαγωγεῖ καὶ ὑποπιάζει τὸ σῶμα του. Καὶ ὁ Χριστὸς καλεῖ τὸν μαθητή του νὰ σηκώσει σταυρὸ καὶ νὰ τὸν ἀκολουθήσει. Γίνεται ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς παράδειγμα νηστείας καὶ στέρησης. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος μιλᾶ ἀκόμη γιὰ τὴ σταύρωση τῆς σάρκας καὶ τῶν ἐπιθυμιῶν ἢ ἀκόμη καὶ τὴ νέκρωση τῶν μελῶν ἐπὶ τῆς γῆς. Τοῦτο ἀρχικὰ φαίνεται σὰν μιὰ ἄρνηση τῆς ζωῆς, σὰν ἀποστροφὴ τῆς ὕλης καὶ τοῦ σώματος. Στὴν πραγματικότητα ὅμως σημαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετο. Μὲ τὴν ἀσκητικὴ στάση ζωῆς μαθαίνουμε βαθύτερα αὐτὸ ποὺ 5

6 πράττουμε συμβολικὰ στὴν Εὐχαριστία. Πὼς ἡ ὕλη, καὶ τὰ πάντα, εἶναι δῶρο ζωῆς, καὶ μάλιστα ἁγιάζεται στὴ χάρη τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἄσκηση σημαίνει κατάφαση τῆς ζωῆς, τοῦ σώματος, τῶν αἰσθήσεων. Σὲ κάποιες λειτουργικὲς εὐχὲς παρακαλοῦμε τὸν Θεὸ νὰ φωτίζει τὸν νοῦ καὶ νὰ διατηρεῖ τὶς αἰσθήσεις μας ἀπὸ τὴν ἐμπαθῆ νέκρωση, δηλαδὴ ἀπὸ τὸν θάνατο ποὺ προκαλεῖ στὶς ἴδιες τὶς αἰσθήσεις ἡ ἱκανοποίηση τῶν ὀρέξεων. Εἶναι αὐτὲς οἱ ἐμπαθεῖς ἐπιθυμίες ποὺ φθείρουν καὶ νεκρώνουν τὸν ἄνθρωπο. Ἡ ἄσκηση λοιπὸν δὲν σημαίνει νέκρωση τῶν δυνάμεων καὶ ἐνεργειῶν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος. Γιὰ παράδειγμα, ὁ θυμὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία εἶναι συστατικὰ τῆς φύσης μας ποὺ δὲν μποροῦν καὶ δὲν πρέπει νὰ νεκρωθοῦν. Γιατὶ τότε πῶς θὰ ἐπιθυμήσει κάποιος τὸν Θεό, ἢ πῶς θὰ θυμώσει ἐνάντια στὶς ὅποιες μορφὲς τοῦ κακοῦ ἢ πῶς θὰ φιλοτιμηθεῖ νὰ ἐπιδιώξει τὸ καλό; Ἐκεῖνο ποὺ ἐπιδιώκει ἡ ἄσκηση εἶναι ἡ μεταστροφή τῆς ἐνέργειας ἀπὸ τὸν διεστραμμένο προσανατολισμό της πρὸς τὸν Θεό. Ἂς πάρουμε γιὰ παράδειγμα τὸ θυμό, τὸ θυμικὸ μέρος τῆς ψυχῆς. Στὸ διεστραμμένο του προσανατολισμὸ ὁ θυμὸς μάχεται γιὰ τὴ διατήρηση τῶν αἰσθητῶν πραγμάτων καὶ κτημάτων ἢ εἶναι μιὰ τελείως συμπλεγματικὴ κατάσταση. Βλέπεις τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο νὰ θυμώνει ὑπερβολικὰ μὲ τὰ πάντα καὶ νὰ ὀργίζεται κατὰ πάντων, καὶ ταυτόχρονα νὰ ἐκδηλώνει στὴ ζωή του θλιβερὴ δειλία ἤ δουλικότητα. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ σωστὴ καὶ ὑγιὴς χρήση τοῦ θυμικοῦ -τὸ γενναῖο φρόνημα, ἡ ἀνδρεία, τὸ νεῦρο τῆς ψυχῆς- ποὺ δὲν ἔχει σχέση μὲ αὐτὸ ποὺ ὀνομάζουμε στὴν τρέχουσα γλώσσα θυμό. Ἂς πάρουμε τώρα καὶ τὴν ἐπιθυμία. Ἡ ἐπιθυμία χρησιμοποιεῖ πρόσωπα καὶ πράγματα γιὰ τὴν ἐγωιστικὴ ἱκανοποίησή της. Τὸ κριτήριο γιὰ τὴ διάκριση τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ γίνεται ἡ ἡδονὴ καὶ ἡ ὀδύνη. Εἶναι ἁπλό. Ἐπιδιώκεις τὸ πρῶτο, ἀποφεύγεις τὸ δεύτερο, χωρὶς ἄλλες ἀξιολογήσεις καὶ προβληματισμούς γιὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ οὔτε λόγος νὰ γίνεται. Ὅσο γιὰ τὸν λόγο, τὸ λογικὸ μέρος τῆς ψυχῆς, στὴν κατάσταση ἐκτὸς καὶ μακρὰν τοῦ Θεοῦ ὑπηρετεῖ τυφλὰ αὐτὸ ποὺ εἶναι ἡ ἀρχὴ καὶ οὐσία τῆς ἁμαρτίας καὶ ἀγνωσίας: τὴν ὑπερηφάνεια. Σκοπὸς λοιπὸν τῆς ἀληθινῆς ἀσκήσεως, ὅπως τὴν ἐννοεῖ ἡ Ὀρθόδοξη παράδοση, εἶναι νὰ πάψουν οἱ δυνάμεις τῆς ψυχῆς, οἱ σκέψεις, οἱ συμπεριφορὲς καὶ οἱ ἐπιθυμίες νὰ ὑπηρετοῦν τὴν ἐγωκεντρικότητα, νὰ πάψουν νὰ ὑποκινοῦνται ἀπὸ τὸ φόβο καὶ τὴν ἰδιοτέλεια. Πρόκειται γιὰ θεραπευτικὴ μέθοδο. Ἡ ἐπιθυμία θεραπεύεται μὲ τὴν ἐγκράτεια, ὁ θυμὸς μὲ τὴν ἀνδρεία καὶ τὴν ἀγάπη, τὸ λογικὸ μέρος θεραπεύεται καὶ ἀποκτᾶ φτερὰ μὲ τὴν προσευχή. Καταλαβαίνει κάποιος ὅτι ἡ ἄσκηση καὶ ἡ καταπολέμηση τῶν παθῶν ἀποσκοπεῖ ὄχι ἁπλὰ στὴν εὐσἐβεια ἀλλὰ στὴν ἀλήθεια. Εἶναι μέθοδος γνώσης τοῦ ἑαυτοῦ μας καὶ τῶν ὄντων. Καὶ ἡ ἀλήθεια αὐτὴ μᾶς ἐλευθερώνει. Ἀντιθέτως, τὰ πάθη εἶναι μιὰ κατάσταση τύφλωσης, ἕνα νοητὸ τεῖχος, ποὺ στερεῖ ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο τὴν ἐσωτερικὴ αἴσθηση καὶ τὸν περιορίζει δυναστικὰ στὸ ἄμεσο καὶ ψηλαφητό. «Εἶναι λοιπὸν ἐπικίνδυνο», λέει ἕνας ἅγιος, «νὰ κατοικεῖτε μέσα σὲ φαντασίες καὶ ἀπάτες, καὶ νὰ μὴ βλέπετε τὶς ἀλήθειες ποὺ πρέπει νὰ 6

7 ἀγαπᾶτε, ἀλλὰ νὰ βλέπετε αὐτὰ ποὺ θέλγουν μὲ τὸ πέταγμά τους». Ἡ ἀπομάκρυνση, ἔστω καὶ μερική, ἀπὸ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου τούτου, καὶ προπαντὸς ἡ ψυχικὴ ἀποστασιοποίηση ἀπ αὐτά, μᾶς βοηθᾶ νὰ δοῦμε τὸν κόσμο, καὶ ὅλα μέσα σ αὐτόν, στὶς ἀληθινές τους διαστάσεις. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἄσκηση μπορεῖ νὰ παρανοηθεῖ ἀποκλειστικὰ στὸ πλαίσιο μιᾶς σωματικῆς σκληραγωγίας. Ἂς δοῦμε πῶς ἕνας μεγάλος ἅγιος τῆς ἐρήμου, ὁ ἅγιος Μακάριος, μᾶς ὁδηγεῖ ἀπὸ τὰ ἐξωτερικὰ στὴν οὐσία τῶν πραγμάτων: «Καλὸ ἡ νηστεία, καλὸ ἡ ἀγρυπνία, καλὸ ἡ σωματικὴ ἄσκηση καὶ ἡ ξενιτεία. Ὅλα αὐτὰ εἶναι προοίμια θεοφιλοῦς πολιτείας. Εἶναι ὅμως ἀλόγιστο νὰ ἔχουμε τὴν πεποίθησή μας σ αὐτὰ καὶ μόνο. Μπορεῖ ἀκόμα καὶ νὰ ἔχουμε κάποια στιγμὴ αἴσθηση τῆς θείας χάριτος. Καὶ παραταῦτα, ἡ κακία νὰ ἐμφωλεύει ἀπὸ κάτω, κρυμμένη, νὰ καλλιεργεῖ τὴν ψευδαίσθηση καὶ τὴν οἴηση τῆς τελειότητας, νὰ στήνει ἐνέδρες, γιὰ νὰ ἐπιτεθεῖ ληστρικῶς στὸν ἄνθρωπο». Γι αὐτοὺς ποὺ νομίζουν ὅτι ἡ ἄσκηση, ἡ νηστεία, ἡ ἀγρυπνία, ἡ κακοπάθεια, ἀρκοῦν γιὰ τὴ μόρφωση τοῦ Χριστοῦ μέσα μας, πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι ὅλα αὐτά, χωρὶς τὴ μυστικὴ ἐνέργεια τοῦ Πνεύματος στὸ θυσιαστήριο τῆς καρδίας, προδίδουν τὸ ἴδιο τὸ πνεῦμα τῆς ἀσκήσεως καὶ καλλιεργοῦν ὑπερηφάνεια καὶ σκληρότητα. Ἄσκηση καὶ ἐγκράτεια καὶ κακοπάθεια δὲν μπορεῖ νὰ ἔχουν καρποὺς σκληρότητας. Ἡ ὕπαρξη πρέπει νὰ μεταβεῖ ἀπὸ τὴν ἀπληστία στὴ γενναιοδωρία, ἀπὸ τὴν ἐμπάθεια στὴν εὐγένεια. Καὶ οἱ Πατέρες σαφῶς προειδοποιοῦν ὅτι ἡ σκληρὴ κακοπάθεια, ποὺ νεκρώνει τὰ πάθη τῆς σαρκός, εἶναι ἀνώφελη, ἐὰν ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν πλησίον ψυχραίνεται. Καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ πραγματικὴ ἄσκηση δὲν εἶναι ἀθλητικὴ ἐπίδοση: πόσο θὰ νηστέψω, πόσες μετάνοιες θὰ κάνω, πόση ἐγκράτεια θὰ κάνω, γιὰ νὰ πάρω bonus. Ὁ συνειδητοποιημένος μοναχός, πρὶν νηστέψει καὶ πρὶν ἀγρυπνήσει ἢ πρὶν μετρήσει τὰ κομποσχοίνια του, ἔχει ταπεινωθεῖ, ἔχει τσαλακώσει τὸ πρόσωπό του, ἔχει μπεῖ στὸ δρόμο τῆς ὑπομονῆς, ἔχει ἀρχίσει νὰ ἐργάζεται στὸν χῶρο τῆς καρδιᾶς, ἔχει ἀρχίσει νὰ ὑποψιάζεται τί σημαίνει ἡ ἀπαίτηση τῆς ἀγάπης. Ἔτσι, ἄσκηση σημαίνει πρωταρχικὰ στροφὴ εἰς ἑαυτόν, ἔλεγχος τῶν διαθέσεων καὶ κινήτρων, ψαλίδισμα τοῦ θελήματος, μὲ σκοπὸ τὴν καταστολὴ τῶν παθῶν ποὺ μᾶς φθείρουν καὶ μᾶς σκοτώνουν τῆς φιλαυτίας, τῆς κενοδοξίας, τῆς ἐγωκεντρικότητας. Ἔτσι θὰ εὐτρεπίσουμε τὸν χῶρο τῆς καρδιᾶς, νὰ γίνει ἐργαστήριο τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ θὰ ἐπουλώσει τὴν ἀόρατη πληγὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ θὰ θρονιαστεῖ ἐκεῖ ἡ ἀγάπη. Στὰ γραπτὰ τοῦ ἁγίου Μακαρίου βρίσκουμε μιὰ εἰκόνα ποὺ μᾶς θυμίζει ἀρκετὰ τὸ ταξίδι τοῦ ἁγίου Μπρένταν. Ὁ ἅγιος Μακάριος μᾶς μεταφέρει ἐπίσης στὸν ὠκεανό, γιὰ νὰ μᾶς δώσει μιὰ εἰκόνα τοῦ μοναχοῦ, πιὸ ὑπαρξιακή: «Ὅπως οἱ ἔμποροι κατέρχονται γυμνοὶ στὰ βάθη τῆς θάλασσας, εἰς θάνατον τοῦ ὕδατος, ἔτσι καὶ οἱ μοναχοὶ γυμνοὶ ἐξέρχονται τοῦ κόσμου καὶ κατεβαίνουν στὸ βυθὸ τῆς θάλασσας τῆς κακίας καὶ στὴν ἄβυσσο τοῦ σκότους καὶ ἀπὸ τὰ βάθη συλλέγουν καὶ φέρνουν στὴν ἐπιφάνεια πολύτιμους λίθους γιὰ τὴν ἐκκλησία.» Ἡ κάθοδος τοῦ μοναχοῦ γίνεται στὴν ἄβυσσο τῆς ὑπάρξεως, ἐκεῖ ποὺ ἔρχεται ἀντιμέτωπος με τὶς 7

8 ρίζες τῶν παθῶν, τὸν πειρασμὸ τοῦ ἀκάθαρτου πνεύματος, τὸν ἅδη, ἀλλὰ καὶ τοὺς πολύτιμους λίθους, ποὺ εἶναι οἱ ἀρετές, τὰ χαρίσματα τοῦ Πνεύματος. Βλέπουμε ὅτι καὶ ὁ Μπρένταν γίνεται μετανάστης, ποντοπόρος, φθάνει μέχρι τὰ σύνορα τῆς κολάσεως, ἐξέρχεται ἀπὸ τὴ σταθερότητα τῆς γῆς, γίνεται ἄοικος, ἀνέστιος, ἀμαθὴς τῶν ἀνθρωπίνων συναλλαγῶν καὶ διδαγμάτων, ἀναζητᾶ ὄχι ἡσυχία, τάξη καὶ ἀσφάλεια, ἀλλὰ τὴν ἀλήθεια. Πάντοτε ἡ μοναστικὴ φιλοσοφία ἦταν τὸ ἀντίβαρο στὴ συμβατικὴ ἠθικὴ καὶ ἀρετὴ τοῦ κόσμου. Ἡ χριστιανικὴ κοινωνία συχνὰ παραμένει στὴν ἐπιφάνεια καὶ καταφέρνει ἕνα συνδυασμὸ εὐαγγελικῶν ἀρετῶν καὶ ἰδιοτέλειας. Ἀγνοεῖ ὅτι στὴν καρδιά, στὸ βάθος, μακριὰ ἀπὸ τὴν ἀσφάλεια καὶ θαλπωρὴ τῶν γνωρίμων πραγμάτων καὶ συνηθειῶν, βρίσκεται τὸ ἐργαστήριο τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀδικίας, ἐκεῖ ὁ θάνατος, ἐκεῖ ἡ ζωή, ἐκεῖ ὁ Θεός, οἱ ἄγγελοι, τὸ φῶς, ἡ βασιλεία. Ἀναζητώντας τὶς ἀφετηρίες τῆς ἀσκητικῆς προσταγῆς στὴν Ὀρθόδοξη παράδοση, παρατηροῦμε δύο ὄψεις. Τὴν ἀρνητικὴ ὄψη, ποὺ ἀναφέρεται στὴ στερητικὴ ἄσκηση, καὶ τὴ θετική, ποὺ εἶναι ἡ ἄσκηση ὡς πλήρωμα. Ἡ πρώτη δηλώνει τὴν προσπάθεια νὰ ἀπομακρύνουμε τὶς ρίζες, τὰ αἴτια καὶ τὶς ἀφορμὲς τῆς ἐμπάθειας. Ἡ δεύτερη, ἡ ἀγάπη ὡς πλήρωμα, εἶναι ἡ ἔκφραση τῆς ἀγάπης πρὸς τὸν Θεό. Ἡ αὐθυπέρβαση γίνεται ἡ φυσικὴ ἐκδήλωση τοῦ ἀγαπῶντος. Βλέπει κανεὶς τὸν γέροντα Παΐσιο νὰ ἀναφέρεται στὴν πρώτη, καὶ τὸν γέροντα Πορφύριο νὰ θαυμάζει τὴ δεύτερη. Ὁ γέρων Παΐσιος λέει ὅτι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀκριβὸ πράγμα, καὶ γιὰ νὰ κατοικήσει στὸν ἄνθρωπο θέλει πολὺ ἀγῶνα, ταπείνωση, αὐταπάρνηση, θυσία. Ὅμως, ἡ ἀγάπη κάνει τὴν ἄσκηση νὰ μὴν εἶναι ταλαιπωρία. Ὑπερβαίνει καὶ ὑπερκαλύπτει τὸν κόπο, γιατὶ τίποτε δὲν φαίνεται σὰν ἀγώνας, ἀλλὰ εἶναι ἀρχοντιά, χαρὰ καὶ εἰρήνη. Κι αὐτὸ συμβαίνει ἐπειδὴ ἡ ἄσκηση συνδέεται μὲ τὸ σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ, εἶναι μίμηση τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ, ποὺ σημαίνει ὅτι εἶναι ἀνταπόκριση καὶ μέθεξη στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Ὅπως πολὺ ὄμορφα τὸ ἐκφράζει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ζοῦμε τὸ Πάσχα, ζοῦμε τὴ λαμπρότητα τῆς θεότητας, ὅταν θυσιάζουμε καθημερινὰ τοὺς ἑαυτούς μας, καὶ κάθε κίνησή μας, στὸν Χριστό, ὅπως θυσιάστηκε καὶ ἐκεῖνος γιὰ μᾶς. Ὅταν μὲ τὰ πάθη μας μιμούμεθα τὸ πάθος του. Ὅταν ἡ ταφή, ἡ ἀνάσταση καὶ ἡ ἀνάληψή του γίνονται γεγονότα τῆς προσωπικῆς μας ὕπαρξης. Ἡ ἄσκηση πρέπει νὰ ξεκινάει ἀπὸ τὴν ἀγάπη, τὴ μικρὴ καὶ εὐτελῆ ἀνθρώπινη ἀγάπη καὶ νὰ στοχεύει στὴν μεγάλη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Εἶναι πυράκτωση καὶ διαστολὴ τῆς ψυχῆς, ὥστε νὰ χωρέσει ὅλο τὸν κόσμο. Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ ποῦμε ὅτι τὸ ἀσκητικὸ ἦθος δὲν ἐκφράζεται μόνο μὲ τὴν ἑκούσια στέρηση καὶ κόπο, οὔτε τὸ εὐχαριστιακὸ ἦθος ἐκδηλώνεται μόνο μὲ τὴν εὐχαριστία γιὰ τὰ ἀγαθὰ καὶ ὡραῖα. Εὐχαριστία καὶ ἄσκηση εἶναι καὶ κάτι ἄλλο. Εἶναι ἡ ὑπομονὴ στοὺς πειρασμοὺς καὶ τὶς θλίψεις, ἡ ἀποδοχὴ τῶν ἀναπάντεχων δοκιμασιῶν γιατὶ ἡ ἀγάπη πάντα ὑπομένει. Γι αὐτὸ καὶ ὁ ἅγιος Μπρένταν θὰ φθάσει στὸν προορισμό του μέσα ἀπὸ μεγάλες καὶ 8

9 διάφορες δοκιμασίες. Καὶ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος μέσα στὴν θλίψη καὶ τὴν πικρία τῶν πειρασμῶν δὲν παρέλειπε νὰ ἀναφωνεῖ τὸ «Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν». Ἡ ἄσκηση καὶ ἡ εὐχαριστία συγκροτοῦν τὸν πυρῆνα τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, πάντοτε ὅμως ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ στερηθοῦν τὸ πνευματικό τους περιεχόμενο. Ὁ ἄνθρωπος μένει συχνὰ στὸ φαινόμενο καὶ ἀπορροφεῖται ἀπὸ τὸ φαινόμενο, τὸ ἐξωτερικό. Οἱ θεσμοί, οἱ τελετές, οἱ ἐξωτερικὲς πράξεις, τὰ σύμβολα, οἱ ἱεραρχίες, ἔχουν ἕνα πλοῦτο ὀμορφιᾶς, ποὺ μᾶς σαγηνεύει νὰ σταθοῦμε, νὰ μείνουμε ἐκεῖ σ αὐτὸν τὸν ἐντυπωσιακὸ μικρόκοσμο, ποὺ μᾶς βοηθᾶ νὰ ἀναπτύξουμε τὶς δεξιότητές μας ἢ καὶ τὶς φιλοδοξίες μας. Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, ὑπάρχει ἕνας ἄλλος κίνδυνος: ὁ κίνδυνος τῆς συνήθειας, τῆς ἐξοικείωσης, ποὺ μᾶς κάνει νὰ χάνουμε καὶ τὴν οὐσία καὶ τὸ κάλλος τῶν πραγμάτων. Εἴτε λοιπὸν θαμπωμένοι ἀπὸ αὐτὸ τὸν κόσμο τοῦ μυστηρίου καὶ τῆς ἱεραρχίας, εἴτε βυθισμένοι στὴ συνήθεια, λησμονοῦμε ὅτι ὅλα αὐτὰ ἔγιναν καὶ γίνονται γιὰ τὴν ζῶσα τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία, ποὺ εἶναι ἡ λογικὴ ψυχή μας. Πρὸς Θεοῦ, δὲν μειώνουμε καθόλου τὴν ἀξία τοῦ ὁρατοῦ: ὅλη ἡ οἰκονομία καὶ διακονία τῶν μυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας ἐπιτελεῖται ἐν δυνάμει Πνεύματος ἁγίου. Ἀπὸ τὸ Βάπτισμα, τὴν Εὐχαριστία καὶ ὅλη τὴ μυστικὴ λατρεία οἱ πιστὲς καρδιὲς δέχονται τὴν ἐνέργεια τοῦ Πνεύματος, ἀναπλάθονται μὲ τὴ δύναμη τῆς χάριτος καὶ δίνουν καρποὺς ἐπουράνιους. Τελικὰ ἡ σωτηρία μας εἶναι ἡ συνεχὴς συνεργία τῆς θείας χάριτος μὲ τὴ δική μας ἐλευθερία, μέσα σὲ τοῦτο τὸν χῶρο τῆς συνεχοῦς προσωπικῆς κοινωνίας μας μὲ τὸν ζωντανὸ καὶ ἀπρόβλεπτο Θεό. Εἶναι ἕνας δρόμος ἀπαιτήσεων, συνειδητῆς ἀνταπόκρισης, φιλότιμου, ὅπως ἔλεγε ὁ γέρων Παΐσιος. Εἰδάλλως ἡ ἴδια ἡ ἔννοια τοῦ μυστηρίου μπορεῖ νὰ ἀλλοιωθεῖ τραγικά. Χωρὶς συνεχῆ ἐνδοσκόπηση, αὐτοέλεγχο, συνειδητότητα καὶ προσωπικό ἀγῶνα ὅλα μεταβάλλονται σὲ τυπολατρεία καὶ βέβαια φαρισαϊκὴ αὐτάρκεια. Γίνονται σύμβολα χωρὶς τὸν συμβολιζόμενο. Ἔχει κανεὶς διαβάσει τὸν μεγάλο ἱεροεξεταστὴ ἀπὸ τοὺς ἀδελφοὺς Καραμαζὸφ τοῦ Ντοστογιέφσκι; Ἐκεῖ ὁ μέγας ἱεροεξεταστὴς λέει στὸν Χριστὸ ὅτι ἐμεῖς χτίσαμε τὸ βασίλειό σου πάνω σὲ τρεῖς δυνάμεις, ποὺ μποροῦν νὰ κάνουν τὸν κόσμο εὐτυχισμένο, καὶ τὶς ὁποῖες ἐσὺ ἀπέρριψες: τὸ μυστήριο, τὸ θαῦμα, τὸ κύρος. Διδάξαμε ὅτι δὲν εἶναι ἡ ἐλεύθερη κρίση τῶν καρδιῶν, δὲν εἶναι ἡ ἀγάπη ἐκεῖνο ποὺ ἔχει σημασία, ἀλλὰ ἕνα μυστήριο, τὸ ὁποῖο πρέπει νὰ ἀκολουθήσει κάποιος τυφλά, ἀνελεύθερα καὶ μὲ ἀπόλυτη ἀσφάλεια. Ἔτσι ἀγαπητικὰ ἐλαφρύναμε τὸ φορτίο τῶν ἀνθρώπων, καὶ τοὺς ἐπιτρέψαμε ἀκόμη καὶ νὰ ἁμαρτάνουν, ἀρκεῖ νὰ εἶναι μὲ τὴν εὐλογία μας. Καταλαβαίνουμε πόσο εὔκολα ὁ Χριστιανισμὸς μεταλλάσσεται σὲ μιὰ ἀνελεύθερη θρησκεία ὑποταγμένων καὶ καθησυχασμένων συνειδήσεων, ποὺ ἔχουν βέβαιη τὴ σωτηρία τους, ἀλλὰ χωρὶς μόχθο, χωρὶς διάκριση. Στὴν ἔρημο ὁ Χριστὸς πειράσθηκε ἀπὸ τὸν διάβολο νὰ κάνει τὶς πέτρες ψωμί. Ὁ Χριστὸς ἀρνήθηκε τὸ θαῦμα, λέγοντας ὅτι δὲν ζεῖ ὁ ἄνθρωπος μόνο μὲ ψωμί, ἀλλὰ κυρίως μὲ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἄνθρωπος ὅμως, καὶ μάλιστα ὁ ἄνθρωπος τῆς νεωτερικῆς καὶ 9

10 σύγχρονης ἐποχῆς, ἐνέδωσε στὸν πειρασμὸ νὰ κάνει τὶς πέτρες ψωμί. Νὰ τὶς κάνει ψωμὶ γιὰ νὰ βγάλει λεφτὰ καὶ γιὰ νὰ ὑποτάξει τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, γιατὶ οἱ ἄνθρωποι κυνηγοῦν τὸ θαῦμα. Ὁ σύγχρονος πολιτισμὸς μπαίνει βίαια καὶ μεταλλάσσει τὴν ἴδια τὴ φύση καὶ λειτουργία τῶν κτισμάτων, παραβιάζει τὸν λόγο τους, προκαθορίζοντας συγκεκριμένες λειτουργίες, προκειμένου νὰ γίνουν προϊόντα τῆς ἀγορᾶς. Στοὺς βίους τῶν ἁγίων τὸ θαῦμα ποτὲ δὲν λειτουργεῖ γιὰ τὴν ἀλλοίωση τῆς κτίσεως. Ἀκόμη καὶ στὴ θεία Εὐχαριστία, ὅπου καινοτομοῦνται οἱ φύσεις, δὲν μιλᾶμε γιὰ μετουσίωση ἀλλὰ γιὰ μεταβολὴ τῶν τιμίων δώρων, ποὺ οὐσιαστικὰ εἶναι ὁ ἐμπλουτισμὸς τῆς ὕλης ἀπὸ τὸ πλήρωμα τῆς θείας χάριτος, τῆς θεοποιοῦ ἐνέργειας. Ἔτσι, στὸ ψωμί κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς Θεότητος. Δὲν εἶναι ἡ φύση ποὺ μετουσιώνεται, ἀλλὰ ὁ Θεὸς ποὺ ἁγιάζει μὲ τὴν χάρι του τὴν κτίση του. Καταλαβαίνουμε μετὰ ἀπ αὐτὰ πῶς ὁ εὐχαριστιακὸς-ἀσκητικὸς δρόμος ἀποτελεῖ μιὰ πρόταση στὴ σημερινὴ πολυεπίπεδη κρίση. Τὸ εὐχαριστιακὸ-ἀσκητικὸ ἦθος συνιστᾶ τὴ χρήση τῶν πραγμάτων μὲ βάση τὴν ἀνάγκη, τὴ χρεία, τὸ τί καὶ σὲ ποιὸ μέτρο συμβάλλει στὴ σύσταση καὶ συντήρηση τῆς ζωῆς, ὑλικῆς καὶ πνευματικῆς. Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ μὴ περάσει τὸ σύνορο ποὺ χωρίζει τὴν ἀσκητικὴ/εὐχαριστιακὴ χρήση ἀπὸ τὸ πάθος τῆς πλεονεξίας. Ἔτσι ἐκδηλώνει καὶ τὸν σεβασμό του πρὸς τὴν δωρεὰ τῆς φύσεως. Ὑπάρχει ἕνα μικρὸ περιστατικὸ στὸ βίο ἑνὸς ἄλλου ἁγίου ἡγουμένου ἀπὸ τὴν Ἰρλανδία. Ὅταν κάποτε ὁ Καῖνεχ μὲ τὴ συνοδεία του ὁδοιποροῦσαν, ἔμειναν χωρὶς τρόφιμα. Ζήτησαν τρόφιμα ἀπὸ κάποιους ψαράδες, ἀλλὰ ἐκεῖνοι τοὺς ἀρνήθηκαν. Τότε ἕνας ἀδελφὸς μὲ τὴν ράβδο τοῦ ἁγίου χτύπησε τὸ ποτάμι, καὶ ὁ Θεὸς θαυματουργικὰ τοὺς ἔφερε ἕνα ψάρι. Καλὰ μέχρι ἐδῶ. Ὅταν ὅμως ὁ Καῖνεχ, ποὺ περίμενε στὸ κατάλυμά τους, εἶδε ἐν Πνεύματι Θεοῦ τὸν μοναχό του νὰ ρίχνει τὴ ράβδο, γιὰ νὰ πιάσει καὶ ἄλλο ψάρι, εἶπε: «Σταμάτα, αὐτὸ λέγεται πλεονεξία. Ἀρκεῖ σὲ μᾶς αὐτὸ ποὺ ἔχουμε πιάσει». Καὶ ὁ μοναχός, ἀκούγοντας τὸν λόγο τοῦ ἁγίου, ἔριξε πίσω τὸ ψάρι στὸ νερό, καὶ ἐπέστρεψε μὲ τὸ ἕνα ψάρι. Ὁ Καῖνεχ ἔχει ἦθος ἀσκητικό, ποὺ σημαίνει ὅτι λαμβάνει ἀπὸ τὸ περιβάλλον αὐτὸ ποὺ ἔχει πραγματικὰ ἀνάγκη καὶ ὄχι τὸ περισσόν. Γνωρίζει ὅτι ἡ ἱκανοποίηση τῆς ἐπιθυμίας αὐξάνει ἀενάως τὴν πλεονεξία. Γι αὐτὸ καὶ ἐπιμένει (αὐτὸς καὶ ὅλη ἡ εὐαγγελικὴ καὶ πατερικὴ παράδοση) στὰ χρειώδη, ὅσα καλύπτουν τὶς πραγματικές μας ἀνάγκες: ἁπλῆ τροφή, ἁπλὸ ἔνδυμα. Ἔτσι, δὲν θὰ ὑπάρχει καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀλόγιστης παραγωγῆς ὑποτιθέμενων ἀγαθῶν, καὶ ὁ ἄνθρωπος θὰ θεραπευθεῖ ἀπὸ τὴν ἀρρώστια τῆς βουλιμίας καὶ τὴν καταναλωτικὴ ψύχωση. Κι ἂν ἀσκητικὸ ἦθος σημαίνει ὅτι λαμβάνω αὐτὸ ποὺ ἔχω ἀνάγκη, εὐχαριστιακὸ ἦθος σημαίνει ὅτι λαμβάνω αὐτὸ ποὺ εἶναι εὐλογημένο. Ὅταν οἱ μοναχοὶ τοῦ Μπρένταν ἔφθασαν σὲ ἕνα νησὶ καὶ ἔτρεξαν νὰ πάρουν νερὸ ἀπὸ τὶς πηγές, ὁ ἅγιος τοὺς τὸ ἀπαγόρευσε. Θὰ γευθοῦμε μόνον ὅ,τι μᾶς δίνει ὁ Χριστός, ὅ,τι ἔχει εὐλογία, καὶ ὄχι ὅ,τι βρίσκουμε στὸν δρόμο μας ἢ ὅ,τι ἱκανοποιεῖ τὶς αἰσθήσεις. 10

11 Ἀκόμη περισσότερο ἡ ἄσκηση ἀποκτᾶ μιὰ εὐρύτερη κοινωνικὴ διάσταση. Ὅπως ἡ εὐχαριστία δηλώνει μὲ ἔμφαση ὅτι τὰ πιὸ ἱερὰ καὶ σπουδαῖα, ὁ ἴδιος ὁ Θεός, προσφέρεται σὲ κοινὴ μετοχὴ ἀπὸ ὅλους, ἔτσι καὶ ἡ ἄσκηση βοηθᾶ στὴν ἰσοκατανομὴ τῶν ἀγαθῶν τῆς ζωῆς. «Τὸ ἀπόθεμα ποὺ ἀφήνει ἡ νηστεία ποῦ πρέπει νὰ πηγαίνει;» ρωτᾶ ὁ μοναχὸς ἕνα γέροντα. «Δῶσε το στὸν πεινασμένο, ἐχθρὸ ἢ φίλο.» Ἀντίθετα, ἡ αὔξηση τοῦ πλεονάσματος παράγει ὑστέρημα, γι αὐτὸ καὶ θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας κλοπὴ εἰς βάρος ἐκείνων, στοὺς ὁποίους δημιουργεῖται τὸ ὑστέρημα. Μὲ δυὸ λόγια: Μποροῦμε νὰ μοιράσουμε τὰ πάντα; Κι ἂν ὄχι, μποροῦμε τουλάχιστον νὰ καταλάβουμε ὅτι τὸ ὄνειρο τοῦ δικοῦ μου πλούτου κουβαλάει μαζί του τὴ δημιουργία τῆς φτώχειας γιὰ τοὺς ἀδελφούς μου; Αὐτὸ δὲν εἶναι θέμα πολιτικῆς ἐπιλογῆς, ἀλλὰ μετανοίας, δηλαδὴ ἀπόκτησης ἑνὸς ἄλλου ἤθους. Ἔτσι, ἡ ἄσκηση γίνεται συμπάθεια. Καὶ συμπάθεια δὲν εἶναι μιὰ συναισθηματικὴ κατάσταση, ἕνα γλυκερὸ αἴσθημα. Συμπάθεια σημαίνει νὰ θλίβομαι καὶ νὰ ἀγωνιῶ γιὰ ὅσα βλάπτουν τὸν πλησίον, νὰ χαίρομαι καὶ νὰ ἀγωνίζομαι γιὰ τὴν ὠφέλειά του. Ἀναφέρεται γιὰ ἕνα μεγάλο πατέρα τῆς μοναστικῆς Ἀνατολῆς, τὸν ἅγιο Ὑπάτιο, ποὺ εἶχε τὸ μοναστήρι του κοντὰ στὴν ΚωνΠολη: «Ὡς ἡγούμενος περιποιεῖτο ὁ ἴδιος τοὺς ἀρρώστους ποὺ οἱ γιατροὶ δὲν πλησίαζαν γιὰ τὴν δυσωδία τους, γινόταν πατέρας γιὰ τὰ ὀρφανά, ὑπερασπιζόταν τοὺς ἀδικουμένους μὲ παρεμβάσεις πρὸς τοὺς ἄρχοντες, καὶ κανεὶς δὲν ξέρει πόσους γυμνοὺς ἔντυσε, πόσους πεινασμένους ἔθρεψε ὁ Κύριος δι αὐτοῦ. Ποιὸς ξένος ἐρχόταν καὶ δὲν ἀναπαυόταν; Ποιὸς λυπημένος δὲν λάμβανε παραμυθία; Γι αὐτὸ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἔλαμπε στὸ πρόσωπό του.» Τὸ ἦθος τῆς συμπάθειας ἀπορρέει ἀπὸ τὴν καθαρὴ καρδιά. Εἶναι ἕνας συμπαντικὸς νόμος, ἀφοῦ τά πάντα κρατοῦν στὴν ἐσωτερικὴ δομή τους καὶ συνέχονται ἀπὸ τὸν ἴδιο λόγο καὶ νόμο τῆς ἀγάπης, ποὺ βρίσκεται στὸ εἶναι τοῦ Θεοῦ. Τὰ πάντα εἶναι γιὰ ὅλους, ὅπως ὁ ἥλιος, ἡ βροχή, τὸ φεγγάρι, ὅλα τὰ μεγάλα καὶ ὡραία. Ὅλα εἶναι τοῦ Χριστοῦ. Ἂν λοιπὸν αὐτὰ ποὺ χρειάζομαι γιὰ τὴ ζωή μου ἀνήκουν στὸν Χριστό, πολὺ περισσότερο τὸ πλεόνασμά τους πρέπει νὰ δίνεται πίσω στὸν Χριστό. Καὶ ἐπειδὴ ὁ Χριστὸς ταυτίζει τὸν ἑαυτό του μὲ τὸν ἐλάχιστο ἀδελφό, τὸν πλησίον ποὺ ζητᾶ τὴν παρηγοριά, τὴ στήριξη, τὴν ἀγάπη μας, τὸ πλεόνασμα ἀνήκει σ αὐτὸν ποὺ τὸ ἔχει ἀνάγκη. Αὐτὴ εἶναι ἡ συμπάθεια τῶν ἁγίων, ἡ αἴσθηση τῆς ἰσότητας πάντων μέσα στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Μετὰ ἀπὸ ὅλα αὐτὰ ἴσως εἶναι περιττό, ἀλλὰ ἂς τὸ ποῦμε, ὅτι ἀναφερόμενοι στὴν εὐχαριστιακὴ καὶ ἀσκητικὴ στάση, μιλᾶμε γιὰ ἕνα πράγμα. Ἄσκηση καὶ εὐχαριστία δὲν μποροῦν νὰ θεωρηθοῦν παρὰ ὄψεις μιᾶς ἀληθείας. Πολὺ περισσότερο δὲν μποροῦν νὰ διακριθοῦν ἀντιθετικά. Κάποιοι ἀκαδημαϊκοὶ θεολόγοι, ἀκολουθώντας τὸ χαρακτηριστικὸ τῆς ἐποχῆς μας νὰ κατηγοριοποιεῖ καὶ νὰ ἀπομονώνει τὰ στοιχεῖα τῆς πραγματικότητας, ἐπινοοῦν ἀντιθέσεις, ὅπως αὐτὴ μεταξὺ τῆς «εὐχαριστιακῆς» καὶ «θεραπευτικῆς» θεολογίας. Ἡ ἀποσπασματικότητα αὐτὴ μαρτυρεῖ κάποιο ἔλλειμμα στὴν πνευματική μας ζωὴ καὶ ἐμπειρία. 11

12 Αὐτὸ εἶναι ἴσως κάτι ποὺ διακρίνει τὰ ἔργα σύγχρονων θεολόγων ἀπὸ τὰ ἔργα τῶν Πατέρων. Τὸ ἀνθρώπινο μόνο του ρέπει πρὸς τὸν κατατεμαχισμό. Τὸ θεόπνευστο ὁδηγεῖ στὴ σύνθεση καὶ ἑνότητα. Κι ἐδῶ ἐπανέρχομαι σὲ μιὰ λεπτομέρεια ἀπὸ τὴ διήγηση τῆς λειτουργίας τοῦ Μπρένταν στὴ θάλασσα. Τὰ ψάρια παίρνουν τὸ καθένα τους τὸ σχῆμα τοῦ κύκλου, καὶ κινοῦνται κυκλικὰ γύρω ἀπὸ τὸ πλοιάριο. Ὅπως ἄλλωστε καὶ οἱ μοναχοὶ τοῦ Μπρένταν διαγράφουν κυκλικὸ ταξίδι. Ὁ κύκλος εἶναι σύμβολο τῆς ἑνότητας καὶ τῆς τελειότητας. Καὶ ἡ πνευματικὴ ζωή, δηλαδὴ ἡ ζωὴ ποὺ ὁδηγεῖται ἀπὸ τὸ Πνεῦμα, εἶναι ἕνας κύκλος, ὅπου δὲν ὑπάρχει τέλος, τὸ τέλος εἶναι ἡ ἀρχή, ποὺ ὑπερβαίνει τὴ φθορὰ καὶ τὴν ἀλλοίωση τοῦ χρόνου, γιατὶ κάθε ἐπαναλαμβανόμενη γιορτή, καὶ ἡ ἴδια ἡ Εὐχαριστία, εἰσάγουν τὴν αἰωνιότητα στὸν χρόνο. Ὁ κύκλος ἀπεικονίζει τὴ λειτουργικὴ πορεία καὶ τὴν ἐσωτερικὴ πορεία. Καὶ οἱ δύο ὁδηγοῦν στὸ ἴδιο κέντρο. Γι αὐτὸ καὶ οἱ μοναχοὶ ἀνελλιπῶς τηροῦν τὸν κύκλο τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ νυχθημέρου, ἀκόμη κι ὅταν δὲν τελεῖται ἡ Εὐχαριστία. Σήμερα ζοῦμε μιὰ διάσπαση κι ἕναν ἐκτροχιασμὸ σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα. Καὶ καταρχὴν στὸ προσωπικὸ ἐπίπεδο, ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἔχει διασκορπισθεῖ καὶ ἐξακτινισθεῖ στοὺς πέντε ἀνέμους. Πρέπει νὰ σκεφτοῦμε μήπως καὶ σὲ μᾶς, καὶ σήμερα ἀκόμη, κυρίαρχος στόχος ζωῆς, ἔστω κρυφὰ καὶ ἀνομολόγητα, εἶναι τὸ χρῆμα, καὶ ὄχι τόσο τὸ χρῆμα, ἀλλὰ ὅσα αὐτὸ συνεπάγεται: δύναμη, προνόμια, ἐξουσία. Μήπως αὐτὸ δὲν προσέβαλε καὶ τὴ χριστιανικὴ κοινωνία; «Πάντα κενοδοξίας πεπλήρωται τῶν χριστιανῶν καὶ φιλαρχίας», διαμαρτύρονται οἱ ἴδιοι οἱ Πατέρες. Μήπως δὲν ὑπάρχουν πιστοὶ χριστιανοὶ ποὺ μαζεύουν πλοῦτο καὶ αὐξάνουν τὸ πλεόνασμά τους; Νὰ προχωρήσουμε παραπέρα; Πόσοι ἀπὸ μᾶς δὲν χρησιμοποιοῦμε τὴν πίστη ὡς ἰδεολόγημα ἄσαρκο (δηλαδὴ χωρὶς ζωὴ καὶ πράξη) ἁπλῶς γιὰ νὰ τὴν ἐπικαλούμεθα; Ὁ γέρων Παΐσιος ἔλεγε ὅτι αὐτὸ ποὺ μᾶς λείπει σήμερα εἶναι τὸ γενναῖο φρόνημα. Τὰ πάντα γίνονται ἀδύναμα, δὲν ὑπάρχει πάθος, θέληση, μεράκι, διάθεση ψυχῆς. Δὲν ὑπάρχει καρδιὰ σὲ ὁτιδήποτε κάνουμε. Ἐκεῖνο ποὺ ἔχει ἐνισχυθεῖ εἶναι ἡ ἀδιαφορία, ἡ ἀπώθηση, ἡ ἀκηδία. Στὴ συνείδηση πολλῶν, ἂν ὄχι τῆς πλειοψηφίας τῶν χριστιανῶν, ὑπάρχει μιὰ λανθασμένη ἀντίληψη περὶ καλοῦ καὶ κακοῦ. Ἐπειδὴ γαντζωνόμαστε στὴν ἀμεσότητα τῶν πραγμάτων γύρω μας, θεωροῦμε κακὸ καὶ συμφορὰ ὁτιδήποτε μᾶς προκαλεῖ πόνο, ὁδύνη, δοκιμασία, κρίση. Θεωροῦμε κακὸ τὸν ἴδιο τὸ σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ, ἂν πρέπει νὰ τὸν σηκώσουμε μαζὶ μὲ τὸν Χριστό. Καθὼς λέει ὅμως ὁ Μέγας Βασίλειος, πραγματικὸ κακὸ ὅμως εἶναι ὅ,τι μᾶς ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴν πηγὴ τοῦ ἀγαθοῦ, τὸν Θεό. Καὶ πραγματικὸς θάνατος εἶναι αὐτὸς ποὺ μᾶς ἀποσπᾶ ἀπὸ τὴν πηγὴ τῆς ζωῆς, τὸν Θεό. Δυστυχῶς παρεξηγοῦμε ὄχι μόνο τὴν ἔννοια τοῦ κακοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἔννοια τοῦ ἀγαθοῦ. Οἱ Πατέρες λέγουν ὅτι ἕνα εἶναι τὸ ἀγαθό: ἡ ἐγγύτητα πρὸς τὸν Θεὸ καὶ ἡ συνάφεια 12

13 μὲ τὸν Θεὸ διὰ τῆς ἀγάπης. Ἡ ἔννοια τοῦ ἀγαθοῦ γιὰ μᾶς ἔχει πάρει ἄλλο περιεχόμενο, μὴ χριστιανικό. Ἀγαθὸ θεωρεῖται ἡ ἐπαγγελματικὴ ἐπιτυχία, ὁ ἐπιτυχημένος γάμος, ἡ καριέρα, ἡ κοινωνικὴ ἀναγνώριση, ἡ εὐτυχία τοῦ πλούτου, ἡ σωματικὴ εὐεξία. Ἑπόμενο εἶναι ὅτι τὰ ἀντίθετα ἀπὸ αὐτὰ θεωροῦνται καὶ ἀντιμετωπίζονται ὡς κακό. Καὶ συμβαίνει αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο διαμαρτύρεται ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: Οἱ Χριστιανοὶ εὐθυγραμμίζονται μὲ τοὺς ἐθνικοὺς ὡς πρὸς τὴν ἀποτίμηση τῶν ἀξιῶν τῆς ζωῆς καὶ ἐνσταλάζουν τὸ κοσμικὸ αὐτὸ πνεῦμα στὰ παιδιά τους. (Τοῦτο φαίνεται ξεκάθαρα στὶς περιπτώσεις ποὺ ἕνας γονιὸς βρίσκεται ἀντιμέτωπος στὴν ἐπιλογὴ τοῦ παιδιοῦ του νὰ ἀφιερωθεῖ στὸν Θεό. Συνήθως οὔτε χαίρεται, οὔτε τὸ ἀποδέχεται, ἀκόμη κι ἂν τιμᾶ καὶ εὐλαβεῖται τὸ μοναχισμό, καὶ κάνει προσκυνήματα στὰ μοναστήρια.) Συμβαίνει ἐπίσης κάποιοι Χριστιανοὶ νὰ λένε: «Εἶμαι ἐπιχειρηματίας, ἔμπορος, δικηγόρος, καὶ προκειμένου νὰ σταθῶ καὶ νὰ ἀνταποκριθῶ στὶς ὑποχρεώσεις μου, πρέπει κι ἐγὼ νὰ ἐξαπατήσω ἢ νὰ πῶ ψέματα, ἀφοῦ ὅλοι ἔτσι κάνουν, ἀφοῦ ἔτσι κινεῖται ὁ κόσμος.» Μποροῦμε, ἂν θέλουμε, νὰ ζοῦμε ἔτσι, ἀρκεῖ νὰ ξέρουμε ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι χριστιανισμός. Σήμερα ποὺ τὰ πάντα φαίνεται νὰ ἀποσαθρώνονται σὲ ἕνα τοπίο χαοτικό, χρειάζεται ἡ στροφὴ πρὸς τὰ ἔσω, στὸ κέντρο τῆς προσωπικότητας, ὥστε νὰ δοῦμε καὶ νὰ ἀντιμετωπίσουμε τὰ λάθη καὶ τὰ πάθη μας. Καὶ ἐκεῖ μέσα νὰ ἀνακαλύψουμε τὴν ἀληθινὴ προσευχὴ καὶ εὐχαριστία, ὥστε ἡ ὕπαρξή μας νὰ στηριχθεῖ πραγματικά στὸν Θεό. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει ὁ πιστὸς νὰ ἀπομονωθεῖ καὶ νὰ ἀφήσει τοὺς ἄλλους τὸ σκοτεινὸ αὐτό σύστημα ποὺ μᾶς κυβερνάει νὰ ὀργιάζουν στὴν ἐκμετάλλευση, στὴν ἀδικία, στὴν κακοποίηση ἀνθρώπων καὶ κτίσεως. Ὁ Χριστιανὸς ὑπομένει τὴν προσωπικὴ ἀδικία εἰς βάρος του, ὑπερασπίζεται ὅμως τὸν πλησίον του, δίνει τὴ ζωή του γιὰ τὸν πλησίον του. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐξαίρετο χαρακτηριστικὸ τῆς ἀγάπης. Νὰ θλίβεται κανεὶς καὶ νὰ ἀγωνιᾶ γιὰ τὴ βλάβη ποὺ ὑφίσταται ἐκεῖνος τὸν ὁποῖο ἀγαπᾶ, νὰ χαίρεται καὶ νὰ ἀγωνίζεται γιὰ τὴν ὠφέλειά του. Ἀκόμη καὶ οἱ πατέρες τῆς ἐρήμου, καὶ οἱ στυλίτες, ποὺ ζοῦσαν μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς, ἔκαναν τέτοιες κοινωνικὲς παρεμβάσεις. Ὁ Χριστιανὸς βγαίνει ἀπὸ τὸν ἐφησυχασμό, στηρίζει ἢ καὶ ἀναλαμβάνει πρωτοβουλίες, μεριμνᾶ, ἀντιστέκεται, προστατεύει, προσφέρει ὄχι μόνο ἀπὸ τὸ περίσσευμα ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ὑστέρημά του, ἀγωνίζεται μὲ τὸ μελάνι καὶ τὸ σφυρί, ἀνάλογα μὲ τὸ προσωπικό του χάρισμα. Στὸ σημεῖο αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητη ἡ μελέτη τῶν Ἁγίων καὶ Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, στοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἐπιστρέψουμε, ὥστε νὰ οἰκειωθοῦμε τὴν ἐμπειρία τους καὶ νὰ ἀνεβοῦμε λίγο ψηλότερα. Ὅσο πλησιάζουμε τὸν Θεό, τόσο πιὸ εὐαίσθητοι θὰ γινόμαστε. Ὑπάρχει ὁ νόμος τῆς συμπαθείας, κι ἐμεῖς ἐναρμονιζόμαστε μὲ αὐτὸν τὸν νόμο, λέει ὁ γέρων Πορφύριος. Γι αὐτὸ καὶ ἀπαιτεῖται ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ, ὁ ἐσωτερικὸς φωτισμός. Καὶ συνεχίζει ὁ γερων Πορφύριος: «Αὐτὸς ποὺ ἔχει τὸ Πνεῦμα τοῦ 13

14 Θεοῦ, προσέχει ὅπου περνάει, εἶναι ὅλο μάτια, ὅλο ὄσφρηση αἰσθάνεται τὸ κάθετί, ζεῖ μέσα σὲ ὅλα.» Θὰ ἐπανέλθω, καὶ θα κλείσω, πάλι μὲ τὴν ἀνοιχτὴ θάλασσα, ὅπου ταξιδεύει ὁ ἅγιος Μπρένταν. Στὴν ἀρχὴ ὁ οὔριος ἄνεμος ὁδηγεῖ μόνος του τὸ πλοιάριό τους, ἐνῶ οἱ μοναχοὶ κρατοῦν ἁπλῶς τὸ τιμόνι, χωρὶς νὰ ἀπαιτεῖται ἄλλος κόπος. Μετὰ ἀπὸ μερικὲς μέρες ὁ ἄνεμος σύμβολο τῆς χάριτος ἔπεσε. Τότε βάζουν σὲ κίνηση τὰ κουπιά, μέχρι νὰ ἐξαντληθεῖ ἡ δύναμή τους. Στὰ μάτια τῶν μοναχῶν ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ ὑποχωρεῖ. Ἀγωνιοῦν καὶ λιποψυχοῦν. Μὰ ὁ ἅγιος τοὺς παρακινεῖ λέγοντας: «Ἀδελφοί, μὴ φοβᾶστε. Παραδοθεῖτε στὴν πρόνοια τοῦ Θεοῦ, κι ἐκεῖνος θὰ κάνει αὐτὸ ποὺ θέλει.» «Μὴ φοβᾶσθε», εἶναι ἡ φράση ποὺ ἐπαναλαμβάνεται συνεχῶς. Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ ζητᾶ ὁ Ἅγιος ἀπὸ τοὺς μοναχούς του εἶναι νὰ προσεύχονται. Νὰ γρηγοροῦν, νὰ εὐχαριστοῦν καὶ νὰ εἶναι συνεπεῖς στὴ σχέση τους μὲ τὸν ζωντανὸ Θεό. Ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ζητᾶ τὴ δική μας ἀνταπόκριση. Ὁ ἀληθινὸς καὶ ζωντανὸς Θεὸς δίνει τὴ σωτηρία, δίνει τὸν Ἑαυτό Του, ἀλλὰ ὄχι σὰν κονσέρβα. Ζητᾶ κόπο, μόχθο, ἐλευθερία, ἐμπιστοσύνη, ὑπομονή. Ζητᾶ μαρτυρικὸ φρόνημα. Ἡ χάρις Του ἐνεργεῖ καὶ δίνει καρποὺς μέσα στὴν εὐχαριστία καὶ τὴν ἄσκηση. Μὲ τὴν ἄσκηση καὶ τὴν εὐχαριστία, ὅπως τὰ ὁρίσαμε παραπάνω, μποροῦμε στὴ θάλασσα τοῦ παρόντος βίου νὰ κάνουμε κι ἐμεῖς τὸ ταξίδι τοῦ ἁγίου Μπρένταν. Ὄχι μὲ δανεισμένα καὶ ψεύτικα καράβια, ἀλλὰ μὲ ὅλη τὴν ὕπαρξή μας, ἀφοῦ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ μᾶς δίνει τὸ προνόμιο ἐδῶ καὶ τώρα νὰ γευθοῦμε κάτι ἀπὸ τὸ φῶς καὶ τὴ γλυκύτητα τῆς βασιλείας Του, σὰν ἀρραβώνα τῆς αἰώνιας ζωῆς. Τότε, σὲ ὅποια σκοτάδια κι ἂν βρισκόμαστε, θὰ ἔχουμε τὸ ἐσωτερικὸ φῶς καὶ θὰ εὐωδιάζουμε ἀπὸ τὸ ἄρωμα τοῦ παραδείσου. 14

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Θά γίνεις νονός / νονά;

Θά γίνεις νονός / νονά; ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Θά γίνεις νονός / νονά; Συγχαρητήρια! Πῆρες μιά πολύ ὄμορφη ἀπόφαση! Καί εἶναι τόσο ὄμορφη, γιατί ἔχεις νά προσφέρεις κάτι πολύτιμο στή

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Aγκυροβολή- Δ I M H N I A I O Φ Y Λ Λ A Δ I O T H Σ I E P A Σ M H T P O Π O Λ E Ω Σ I E P A Π Y T N H Σ K A I Σ H T E I A Σ Γ I A T O Y Σ N E O Y Σ T E Y X O Σ 7 4 Μ Α Ϊ Ο Σ - Ι

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * *

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * * 1 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα 2015 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα Ὁ ὁσιώτατος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας)

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμὴν. Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Σὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖο στὴν ἀποψινή μας σύναξη θὰ ἀσχοληθοῦμε, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα. Θὰ προσπαθήσουμε χωρὶς νὰ εἰσέλθουμε σὲ λεπτομέρειες

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Θανάσης Ν. Παπαθανασίου Eνας HςυχαςτHς του AγIου Oρους ςτhν καρδιa τῆς πoλῆς Ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Γιά τούς χριστιανούς ἕνας εἶναι ὁ θεσμός, πού θεμελιώνει τήν οἰκογένεια: Ὁ ἐκκλησιαστικός γάμος. Δύο νέοι ἑνώνουν τήν ἀγάπη τούς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΤΟΥ

ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ «ΣΙΝΤΑΡΤΑ» Όταν κάποιος ζητάει, είπε ο Σιντάρτα, συμβαίνει συχνά να μη βλέπουν τα μάτια του παρά μόνο το πράγμα που ζητάει, συμβαίνει να μην είναι ικανός να βρει

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»).

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»). Ἀρχιμανδρίτου Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου Ὁ Γέροντας, βαθύς γνώστης τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας καί φιλόπατρις, ἐθλίβετο γιά τήν ἠθική καί πνευματική ἀλλοτρίωσι τοῦ λαοῦ μας. Ἀγωνιοῦσε καί προσευχόταν καθημερινῶς

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ ἀδυναμία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ Παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ

Ἡ ἀδυναμία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ Παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ Ἡ ἀδυναμία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ Παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ «Χάριτι Θεοῦ εἰμὶ ὃ εἰμί» (Α Κορ. ιε, 10) Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἶχε κληθεῖ ἀπὸ τὸν Κύριο γιὰ νὰ φέρει εἰς πέρας μία πολὺ μεγάλη ἀποστολή καὶ νὰ ἐκτελέση

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ)

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Η ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ. ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Ἀποσπάσματα ἀπὸ ἄρθρο στὰ «ΕΠΙΚΑΙΡΑ» (28-2-13) ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΑΥΤΗ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΟΙΟΙ ΒΡΙΣΚΟΝ- ΤΑΙ ΑΠΟ ΠΙΣΩ,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάληψη. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία.

Η Ανάληψη. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία. Η Ανάληψη Όπως αποκαλύφθηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 16 Απριλίου 2011 στο Μπόλντερ, Κολοράντο ΗΠΑ Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία. Η Ανώτερη Εξουσία σου μιλά τώρα, μιλώντας μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Σωτηρία κατορθώνεται καὶ μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ τὴ θέληση τοῦ ἀνθρώπου

Ἡ Σωτηρία κατορθώνεται καὶ μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ τὴ θέληση τοῦ ἀνθρώπου 77 Ἡ Σωτηρία κατορθώνεται καὶ μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ τὴ θέληση τοῦ ἀνθρώπου «Οὐδεὶς ἐπιγινώσκει τὸν Υἱόν, εἰ μὴ ὁ πατήρ, οὐδὲ τὸν πατέρα τις ἐπιγινώσκει εἰ μὴ ὁ Υἱός, καὶ ᾧ ἐὰν βούληται ὁ Υἱὸς ἀποκαλύψαι»

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Ὀρθόδοξος Γάμος Ἕνας δρόμος πού περπατιέται στή γῆ, ἀλλά καταλήγει στόν οὐρανό

Ὀρθόδοξος Γάμος Ἕνας δρόμος πού περπατιέται στή γῆ, ἀλλά καταλήγει στόν οὐρανό ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Ὀρθόδοξος Γάμος Ἕνας δρόμος πού περπατιέται στή γῆ, ἀλλά καταλήγει στόν οὐρανό Ὁ ὀρθόδοξος χριστιανικός γάμος, ὅταν εἶναι σωστός καί ἀληθινά

Διαβάστε περισσότερα

«Συζυγία Οἰκογένεια. Ὀρθόδοξα πνευματικὰ καὶ σύγχρονα κοινωνικὰ δεδομένα»

«Συζυγία Οἰκογένεια. Ὀρθόδοξα πνευματικὰ καὶ σύγχρονα κοινωνικὰ δεδομένα» «Συζυγία Οἰκογένεια. Ὀρθόδοξα πνευματικὰ καὶ σύγχρονα κοινωνικὰ δεδομένα» Ὁ γάμος, ὡς ἔννομη συζυγία, ἀποτελεῖ μία ἀπὸ τὶς ἀρχαιότερες θεσμικὲς κατακτήσεις τοῦ ἀνθρώπου, μὲ ἡλικία μεγαλύτερη τῶν εἴκοσι

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

«Μὴ κρίνετε ἵνα μὴ κριθῆτε»

«Μὴ κρίνετε ἵνα μὴ κριθῆτε» «Μὴ κρίνετε ἵνα μὴ κριθῆτε» Ο ἱ ἅγιοι Πατέρες ὥρισαν καθ ὅλην τὴν διάρκεια τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς -περίοδο ἔντονης προσευχῆς καὶ αὐστηρῆς νηστείας - νὰ διαβάζεται σ ὅλες τὶς ἱερὲς Ἀκολουθίες στὴν Ἐκκλησία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ κ. Σ. Ἀνδρεᾶ, καθηγήτρια Νοσηλευτικῆς Τ.Ε.Ι. Ἀθηνῶν Τὸ θέμα μας εἶναι ἡ συμβολὴ τοῦ ἐθελοντῆ στὴν παροχὴ ἄνεσης καὶ σίτισης τοῦ ἀσθενοῦς.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Δευτέρα, 11 Μάιος 2015 Άγιον Όρος Αδελφέ, πατέρα, γέροντα και ΦΙΛΕ, αγαπημένε μου Σπυρίδωνα καλή ανάπαυση και Καλή Ανάσταση. π. Τιμόθεος Ηλιάκης "Στις 04.10

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία. Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι.

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία. Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι. ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία Μετάφραση: Θάνος Σαμαρτζῆς Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι. Ἤσασταν μήπως παρόντες τότε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα»

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» Ημερομηνία 20/01/2015 Μέσο Συντάκτης Link prosopakritis.gr Αμαλία Αγγελάκη http://goo.gl/a1tyfd Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» H Άννα Γαλανού γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός,

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, Το ταξίδι µιας ζωής Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, ποτέ δεν επιστρέφει! Και καθώς προχωρά, µοιράζει το πεπρωµένο που προορίζεται για τον καθένα από εµάς, εκτελώντας έτσι τη βούλησή του.

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μερικ ε σαγωγικ ε Συχνά στή «Διδαχή», στά πνευματικά μας ἀναγνώσματα, συναντᾶμε τήν ἔννοια τῆς ἄσκησης, εἴτε ὡς προτροπή, εἴτε ὡς μέθοδο πνευματικῆς προκοπῆς.

Διαβάστε περισσότερα