Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας."

Transcript

1 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΑΣ Χρυσοστόμου Κουτλουμουσιανοῦ ἱερομονάχου Σεβασμιώτατε, Σεβαστὴ Γερόντισσα, Ἀγαπητοὶ φίλοι. Εὐχαριστῶ γιὰ τὴν εὐκαιρία ποὺ μοῦ δώσατε να ἐπισκεφθῶ τὴν Κρήτη καὶ τὸ ὄμορφο μοναστήρι σας σὲ τούτη τὴν παγκρήτια σύναξη νέων. Αἰσθάνομαι ἤδη ἀπελπισμένος καὶ σὲ κρίση ἀδυσώπητη, γιατὶ ξέρω πόσο αὐστηροὶ κριτὲς εἶσθε οἱ νέοι, πολὺ περισσότερο σὲ ἕνα νησί, ποὺ, ὅπως λέει ὁ Καζαντζάκης, δὲν εἶναι ἀκριβῶς νησί, ἀλλὰ «θεριό ποὺ κείτονταν στὴ θάλασσα». Ἀπὸ τὴ δική μου ἀπελπισία περνάω στὴν ἀπελπισία τοῦ τοπίου γύρω μου. Κάποιος ξένος πρίγκιπας ἐπισκέφθηκε τὴν ἀρχαία Ρώμη, κι ὅταν ἔστρεψε τὰ νῶτα του εἶπε: Αὐτὴ εἶναι μιὰ πόλη πρὸς πώληση καὶ περιμένει τὸν ἀγοραστή της. Θὰ μποροῦσε νὰ πεῖ κανεὶς τὸ ἴδιο γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἴσως ἐμεῖς ἔχουμε προχωρήσει ἀκόμη παραπέρα. Ἡ δημοπρασία ἔχει ἤδη γίνει. Καὶ ἐπετεύχθη μιὰ νέα δουλεία, χειρότερη ἀπὸ τὶς προηγούμενες, γιατὶ ἀκριβῶς εἶναι ἑκούσια. Καὶ δὲν ἐννοῶ ἁπλὰ τὸ ξεπούλημα τῆς Ἑλλάδας στὶς πολυεθνικές τοῦτο εἶναι ἕνα σύμπτωμα. Ἐννοῶ περισσότερο τὸ ξεπούλημα τῆς ψυχῆς μας ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια σὲ ἕναν ἄλλο θεό. Κυττάζοντας κάποιος στὸν εὐρύτερο ὁρίζοντα, ἱστορικὸ καὶ γεωγραφικό, ἀναρωτιέται μήπως ὅλες οἱ κοινωνίες ἔχουν πωληθεῖ σ αὐτὸ τὸ πονηρὸ πνεῦμα ποὺ τὶς φθείρει καὶ τὶς ἀποσυνθέτει. Σήμερα ὑπάρχει παντοῦ κρίση. Στὸ ἐπίπεδο τῆς οἰκολογίας, τῆς οἰκονομίας, στὸν κοινωνικὸ βίο. Ἐκεῖνο ποὺ μᾶς διαφεύγει εἶναι πὼς ὅλα τοῦτα εἶναι φαινόμενα μεταστατικά. Ἡ πρωτογενὴς νόσος βρίσκεται στὸ ἀνθρώπινο πρόσωπο. Ἡ κακία γεννιέται καὶ πεθαίνει στὸ πρόσωπο. Εἶναι σὲ προσωπικὸ ἐπίπεδο ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἔχει δεῖ τὴ ζωή του λάθος, ἔχει χάσει τὴν ψυχή του, νομίζοντας ὅτι θὰ τὴν βρεῖ στὰ ὑλικὰ ἀγαθά, στὴν κοινωνικὴ ἀναγνώριση, στὴν κατοχὴ ὅλο καὶ περισσότερων πραγμάτων, στὴν ἐπαγγελματικὴ ἢ καὶ ἐκκλησιαστικὴ καρριέρα, στὴν ἀπόκτηση ἐξουσίας, σὲ ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα τρώει τὸ σκουλήκι. Μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα βρεθήκαμε σήμερα στὰ ὅρια τῆς ἀπελπισίας. Ὅμως εἶναι ἀπὸ μιὰ ἄποψη μακάριος ὁ ἀπελπισμένος. Αὐτὸς βέβαια ποὺ ξέρει νὰ ἐκτιμήσει καὶ νὰ ἀξιοποιήσει τὴν ἀπελπισία, τὴν ἔξοδο ἀπὸ τὴν ἄνεση, ἀσφάλεια καὶ πεποίθηση ποὺ προσφέρουν ἡ καθημερινὴ ἀμεσότητα καὶ ἡ δική μας πλασματικὴ εἰκόνα.

2 Ἐξήλθαμε λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἄνεση, τὴν τάξη καὶ τὴν ἀσφάλεια σὲ μιὰ φοβερὴ τρικυμία, ποὺ κλυδωνίζει τὰ πάντα γύρω μας καὶ μέσα μας. Κι ὁ καθένας μας αἰσθάνεται ὅτι βρίσκεται στὸ μέσο μιᾶς ἐπικίνδυνης θάλασσας, ποὺ ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ μπορεῖ νὰ τὸν καταπιεῖ. Σήμερα ὅμως θὰ σᾶς ταξιδέψω σὲ μιὰν ἄλλη θάλασσα, ἕνα μακρινὸ ὠκεανό, σὲ μιὰ μακρινὴ ἐποχή. Ἐκεῖ ποὺ ταξιδεύει τὸν 6 ο αιώνα ἕνας φημισμένος Ἰρλανδὸς ἡγούμενος, ὁ ἅγιος Μπρένταν, μὲ μοναχοὺς ἀπὸ τὴ συνοδεία του. Αὐτὸς εἶχε καλέσει δώδεκα ἀπὸ τοὺς μαθητές του καὶ τοὺς εἶπε: «Ἀποφάσισα νὰ κάνω ἕνα ταξίδι, ἂν εἶναι θέλημα Θεοῦ, καὶ νὰ πλεύσω ἐκεῖ ποὺ εἶναι ἡ γῆ τῆς ἐπαγγελίας, ἡ γῆ ποὺ ἔχει ὑποσχεθεῖ ὁ Θεὸς στοὺς ἁγίους του. Ἐσεῖς θὰ μὲ ἀκολουθήσετε;» Κι ἐκεῖνοι τοῦ εἶπαν, «Ἐγκαταλείψαμε τὴν πατρίδα καὶ τοὺς συγγενεῖς μας καὶ ἀφεθήκαμε στὴν καθοδήγησή σου. Θέλουμε ὅπως κι ἐσὺ νὰ βροῦμε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.» Ξεκίνησαν ἀπὸ τὶς ἀκτὲς τῆς Ἰρλανδίας μὲ ἕνα πολὺ ἐλαφρὺ σκαρί, καλυμμένο μὲ δέρμα, μὲ σκοπὸ νὰ πλεύσουν πρὸς τὴ γῆ ποὺ ὑποσχέθηκε ὁ Θεὸς στοὺς ἁγίους Του. Ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ πίστη, ὅτι, ναὶ μὲν αὐτὴ ἡ γῆ τῶν ἁγίων θὰ δοθεῖ στὸ τέλος τῆς ἱστορίας, ὡστόσο, κατὰ ἕνα τρόπο, μπορεῖ νὰ εἶναι καὶ τώρα προσβάσιμη, ἔστω καὶ γιὰ λίγο, στοὺς φίλους τοῦ Θεοῦ. Κάποιοι εἶπαν πὼς τὸ ταξίδι τοῦ Μπρένταν εἶναι πραγματικό, καὶ πὼς ὁ ἡγούμενος Μπρένταν ἦταν ὁ πρῶτος ποὺ ἔφτασε στὴν Ἀμερική. Ἄλλοι, οἱ περισσότεροι, λέγουν πὼς πρόκειται γιὰ μιὰ ἀλληγορία τῆς πνευματικῆς ζωῆς, τῆς πορείας πρὸς τὸν Θεό, μὲ ὅλα τὰ μυστικά, τὶς χαρές, τὶς δοκιμασίες, τὶς ἀποκαλύψεις, τὰ ρητὰ καὶ τὰ ἄρρητα. Πραγματικά, τὸ ταξίδι αὐτὸ εἶναι μιὰ ἀλληλουχία σταθμῶν σὲ νησιά, ποὺ τὸ καθένα τους ἔχουν νὰ δώσουν κάποιο συγκεκριμένο μήνυμα ἀπὸ τὸν Θεό, μήνυμα γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωή. Ὁ Μπρένταν καὶ ἡ συνοδεία του ἐπισκέπτονται κοινότητες μοναχῶν, ἐρημίτες, νησιὰ περίεργα, ἁγίους, ἀγγέλους καὶ δαίμονες.οἱ περιπέτειές τους εἶναι ἕνα ἀντίγραφο τῆς πορείας τοῦ Ἰσραὴλ στὴν ἔρημο ἀλλὰ καὶ τοῦ δράματος ποὺ ἐξελίσσεται γύρω ἀπὸ τὴ θάλασσα τῆς Γαλιλαίας μὲ τὸν Χριστὸ καὶ τοὺς μαθητές του. Γνόφος καὶ φῶς, νεφέλη καὶ θαυμαστὰ σημεῖα, κίνδυνοι καὶ πτώσεις, δάκρυα, ἀγωνία, λιποψυχία, χαρὲς καὶ προσδοκίες, τὸ δέντρο τῆς ζωῆς καὶ τὸ δέντρο τῆς γνώσεως. Χαρακτηριστικὸ ὅμως εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἐνῶ τὸ ταξίδι ἔχει συγκεκριμένο προορισμό, ταυτόχρονα φαίνεται μιὰ κυκλικὴ κίνηση πλεύσης. Αὐτὴ ἡ κίνηση ἀντιστοιχεῖ στὸν λειτουργικὸ κύκλο τῶν ὡρῶν καὶ τῶν δεσποτικῶν ἑορτῶν, τῶν ἀκινήτων ἑορτῶν, καθὼς καὶ τοῦ κύκλου τοῦ Πάσχα. Ἡ γῆ ποὺ ψάχνουν δὲν βρίσκεται στὸν χάρτη. Ἡ πορεία τους δὲν χαράσσεται σὲ εὐθύγραμμη ἢ τεθλασμένη γραμμή. Μία νεφέλη σκεπάζει τὴ γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, ὥστε νὰ ταξιδεύουν ἐπὶ ἑπτὰ χρόνια χωρὶς νὰ τὴ βλέπουν, γιατὶ ὁ Θεὸς «ἤθελε νὰ τοὺς δείξει τὰ μυστικὰ τῆς ζωῆς στὸν μεγάλο ὠκεανό». Θὰ ἀναφέρω μόνο ἕνα περιστατικό, τὸ ὁποῖο σχετίζεται μὲ τὸ θέμα μας. Ὅπου κι ἂν βρίσκονται, τελοῦν τὶς ἀκολουθίες τοῦ νυχθημέρου καὶ τὴ θεία Λειτουργία. Σὲ κάποια μεγάλη γιορτή, ὁ Μπρένταν τελεῖ πάνω στὸ πλοιάριο τὴν ἀκολουθία καὶ Εὐχαριστία. Τὴ στιγμὴ 2

3 ἐκείνη λοιπόν ἡ θάλασσα γίνεται διάφανη ἕως τὸν πυθμένα της. Ὁ ἥλιος δὲν φωτίζει τὸν οὐρανὸ περισσότερο ἀπὸ ὅτι τὸ βάθος τῆς θάλασσας. Ἀναρίθμητα ψάρια φαίνονται σὰν νὰ εἶναι κοπάδι στὸ λιβάδι καὶ σχηματίζουν μιὰ πολιτεία ἀπὸ κύκλους, ἀφοῦ τὰ κεφάλια τους ἀγγίζουν τὴν οὐρά τους. Οἱ μοναχοὶ ἔντρομοι ζητοῦν ἀπὸ τὸν Μπρένταν νὰ ποῦν τὴ Λειτουργία μυστικά, κι ἐκεῖνος τοὺς λέει, «ἐκπλήσσομαι μὲ τὴν ἀνοησία σας. Δὲν εἶναι ὁ Χριστὸς Θεὸς καὶ τῶν ψαριῶν, δὲν εἶναι στὰ χέρια Του κάθε ζωή;» Καὶ καθὼς ψάλλει δυνατὰ ὁ Μπρένταν, ὅλα τὰ θαλάσσια πλάσματα ἀνεβαίνουν καὶ κολυμποῦν κυκλικὰ γύρω ἀπὸ τὸ σκαρί, συμμετέχουν στὴ σύναξη, προκαλώντας δέος στοὺς μοναχούς, ἀλλὰ σὲ κάποια ἀπόσταση εὐλάβειας. Μετὰ χάνονται πάλι στοὺς δρόμους τοῦ ὠκεανοῦ. Στὸ μικρὸ αὐτὸ περιστατικὸ ἔχουμε μιὰ σύναξη ὅλης τῆς κτίσης στὴ θεία Εὐχαριστία, μιὰ καθολικὴ ἁρμονία, ὅπου ὅλα γίνονται διάφανα καὶ εἰρηνικά. Αὐτὸ συμβαίνει στὴν ἔρημο τοῦ ὠκεανοῦ. Στὴν ἔρημο τῆς ἀποταγῆς, τῆς αὐταπάρνησης, τοῦ ἀσκητικοῦ καὶ ἠρωικοῦ φρονήματος, γιατὶ ὅλοι αὐτοὶ εἶναι ἀμαθεῖς τῶν ἀνθρωπίνων καὶ ἀσυνάλλακτοι, ἀνέστιοι καὶ ἄπολεις. Ἡ ζωή τους εἶναι ψαλμός, ἀγρυπνίες, σαρακοστὲς νηστειῶν, ἐμπιστοσύνη στὸν Θεὸ καὶ ὑπακοὴ στὸν πνευματικὸ πατέρα γιὰ τὴν εὕρεση τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ. Ἄλλοτε βλέπουν κάτι στὸν ὁρίζοντα, ἄλλοτε ὅμως ταξιδεύουν μερόνυχτα χωρὶς συγκεκριμένο προσανατολισμό, κάνοντας οἰκονομία στὴν τροφή, ὑπομένοντας τὴν ἄπνοια ἢ τὸν ἐνάντιο ἄνεμο. Κι ὁ Χριστὸς τοὺς στέλνει κάθε φορὰ αὐτὸ ποὺ πραγματικὰ χρειάζονται, εἴτε φαγητό, εἴτε νερό, εἴτε κλίνη νὰ ξαποστάσουν. Τὸ ταξίδι τοῦ Μπρένταν πραγματοποιεῖται λοιπὸν μέσα στὸν λειτουργικὸ χρόνο τῶν κινητῶν καὶ ἀκίνητων ἑορτῶν. Ὁ Μπρένταν θά φθάσει στὸν προορισμό του ἀφενὸς μέσα ἀπὸ ἀσκητικοὺς πόνους, ἀφετέρου μέσα ἀπὸ τὴν τέλεση τῶν ἑορτῶν, καὶ συγκεκριμένα μετὰ ἀπὸ ἑπτὰ λειτουργικὰ ἔτη καὶ «μεγάλες καὶ ποικίλες δοκιμασίες». Ὅταν ἐπιστρέφει, φέρνει ὅμως μαζί του ὅσα μεταφέρονται καὶ ὅσα δὲν μεταφέρονται, κι ὁλόκληρη ἡ ζωή του γίνεται ἕνα ἀντίγραφο αὐτῆς τῆς ἐμπειρίας. Τὰ ἴδια τὰ ροῦχα του εὐωδιάζουν ἀπὸ τὸ ἄρωμα τοῦ παραδείσου. Ὁ Μπρένταν μὲ τὸ ταξίδι του ὑποδεικνύει ἕναν ἄλλο δρόμο στὸ δράμα τῆς ἱστορίας. Τὸ δρόμο τῆς ἄσκησης καὶ τῆς εὐχαριστίας. Ἂς δοῦμε λίγο πιὸ κοντὰ αὐτὲς τὶς δύο ἔννοιες, ποὺ ἀποτέλεσαν τὸν ἄξονα τῆς ὀρθόδοξης πνευματικῆς ζωῆς. Δὲν μποροῦμε νὰ ἐξαντλήσουμε τὰ πάντα, ἀλλὰ ἁπλῶς νὰ φωτίσουμε μερικὲς πτυχές. Τί ἀκριβῶς σημαίνει εὐχαριστιακὴ στάση ζωῆς; Τὰ κτίσματα εἶναι σταλαγματιὲς τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ οἱ μικρὲς ἀγάπες, λέει ὁ γέρων Πορφύριος, ποὺ μᾶς δείχνουν τὴ μεγάλη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ βέβαια δὲν δηλώνει ἁπλὰ μιὰ συναισθηματικὴ σχέση Θεοῦ καὶ κτισμάτων, ἡ ἀγάπη δὲν εἶναι διάθεση καὶ συναίσθημα στὸν Θεό. Ὅταν μιλᾶμε γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ στὴ δημιουργία, ἐννοοῦμε ὅτι ἡ κτίση εἶναι 3

4 γεμάτη ἀπὸ τὴν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, ἡ θεϊκὴ παρουσία πνέει, ζωοποιεῖ καὶ συγκρατεῖ στὴν ὕπαρξη κάθε δημιούργημα. Στὴν πραγματικότητα, δὲν εἶναι ἡ δημιουργία τόπος τοῦ Θεοῦ, καθότι ὁ Θεὸς «οὐ χωρεῖται, ἀλλὰ αὐτός ἐστι τόπος τῶν ὅλων». Γι αὐτό καὶ ἡ κτίση γίνεται ἀφορμὴ κοινωνίας μὲ τὸν Θεό. Τὰ πάντα εἶναι ἐντός του, καὶ Ἐκεῖνος εἶναι ὁ σκοπὸς ὅλων, λέει ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ἔτσι τὰ πάντα εἶναι ἱερά, γιατὶ μετέχουν κατὰ ἕναν ἰδιαίτερο τρόπο στὸν Θεό. Τὸ νὰ δέχομαι λοιπὸν κάθε τι ὡς δῶρο τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καὶ ὡς ἀφορμὴ κοινωνίας, καὶ νὰ τὸ ἀντιπροσφέρω στὸν Θεό, αὐτὸ εἶναι εὐχαριστιακὴ στάση. Μὲ ποιὸ τρόπο τὸ ἀντιπροσφέρω, μὲ ποιὸ τρόπο γίνεται μέσο κοινωνίας; Μὲ τὸ νὰ τὸ φυλάσσω, νὰ τὸ φροντίζω, νὰ τὸ σέβομαι, νὰ μεριμνῶ γιὰ τὴν προκοπή του, γιὰ τὴ σωστὴ λειτουργία του, νὰ διακρίνω τὸν λόγο τῆς ὕπαρξής του, μὲ τὸν ὁποῖο λόγο ὁ Θεὸς Λόγος ἀπευθύνεται σὲ μένα, καὶ τέλος, νὰ τὸ μοιράζομαι, μιμούμενος τὴν ἴδια τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ σημαίνει πραγματικὴ εὐγένεια, λεπτότητα, εὐαισθησία για ὅλα τὰ κτίσματα, καὶ γι αὐτὰ ποὺ φαίνονται μικρὰ καὶ ἀσήμαντα. Ἡ εὐχαριστιακὴ αὐτὴ στάση συνδέεται ἄμεσα μὲ τὸ μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Συμβολίζεται, ἐκφράζεται, σφυρηλατεῖται μέσα στὸ μυστήριο τῶν τιμίων Δώρων. Ἐδῶ τελεσιουργεῖται ἡ ἑνότητα μὲ τὴν κτίση, γιατὶ στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶναι τὸ ἀνθρώπινο σῶμα, ἑνοποιεῖται κάθε ὕλη, κάθε στοιχεῖο, κάθε φύση, ἀλλὰ πρωτίστως τελεσιουργεῖται ἡ ἑνότητα τῶν ἀνθρώπων, ποὺ γίνονται σῶμα Χριστοῦ. Ἐδῶ τὸ φυσικὸ θέλημα τῶν ἀνθρώπων ἑνώνεται μὲ τὸ θεῖο θέλημα, ἡ ἐνέργειά τους μὲ τὴ θεία ἐνέργεια. Θέλω νὰ κάνω ὅμως τὴν ἑξῆς διευκρίνιση, ποὺ κάνουν πρῶτοι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ μυστήριο δὲν δρᾶ μαγικά. Δὲν ζοῦμε εὐχαριστιακή ζωή, οὔτε ἑνωνόμαστε μὲ τὸν Χριστὸ καὶ μεταξύ μας ἁπλὰ μὲ τὸ νὰ μετέχουμε στὴ σύναξη τῆς Εὐχαριστίας. Μποροῦμε νὰ συγκροτοῦμε ἐκκλησίασμα ἢ καὶ κοινωνία «προσώπων», ὅπως εἶναι τῆς μόδας νὰ λέγεται, ἀλλὰ τί σόι εἶναι αὐτὴ ἡ κοινωνία, ὅταν τὰ πρόσωπα κουβαλοῦν μαζί τους τὸν ἐγωισμὸ καὶ τὴ φιλαυτία τους; Ὅταν μνημονεύουν μὲν τὸν Θεό, ἀλλὰ «περιποιοῦνται τὴν ἰδίαν δόξαν»; Ὅταν εἶναι ἕρμαια συμπλεγμάτων ποὺ ἑπινοοῦν ἕνα Θεὸ μὲ τὰ ἴδια συμπλέγματα; Ζοῦμε εὐχαριστιακὴ ζωή, ὅταν τελικὰ μποροῦμε νὰ καταστέλλουμε τὸ ἐγωιστικὸ θέλημα τοῦ προσώπου μας, γιὰ νὰ φθάσουμε πάλι στὴν ἑνότητα τῆς ἀνθρώπινης φύσης, στὴν ὁποία τὰ πρόσωπα περιχωροῦνται, στὴν πραγματικὴ καὶ ἀρχοντικὴ ἀγάπη, στὸ ἕνα θέλημα, τὸ ὁποῖο προσέλαβε ὁ Χριστὸς καὶ τὸ ἕνωσε μὲ τὸ θεῖο θέλημα. Ἔτσι ὥστε νὰ ὑπάρχει ἕνας σκοπός, ἕνα ὅραμα, μιὰ προοπτική. Καθὼς λέει ὁ Μ. Βασίλειος, «τίποτε δὲν χαρακτηρίζει περισσότερο τὴ φύση μας, ἀπὸ τὸ νὰ κοινωνοῦμε μεταξύ μας καὶ νὰ ἀγαπᾶ ὁ καθένας τὸν ὁμοούσιό του». Μὴ νομίζουμε ὅτι ἡ Εὐχαριστία αὐτὴ καθεαυτὴν ὡς πράξη, ἢ ὅτι ἡ Ἐκκλησία αὐτὴ καθεαυτὴν ὡς δομὴ εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὁπότε αὐτομάτως γινόμαστε ἀγγελούδια καὶ θεοὶ κατά χάριν. Θεία Κοινωνία σημαίνει κοινωνία τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ Χριστοῦ, πῶς ὅμως θὰ φωτίσει καὶ θὰ θερμάνει 4

5 τὸ Πνεῦμα, ἂν δὲν βρεῖ ἡ φλόγα του ὀξυγόνο μέσα στὴν ψυχή μας; Γι αὐτὸ λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος «ἂς μὴ ξεθαρρεύουμε ἐπειδὴ γίναμε μιὰ φορὰ μέλη τοῦ σώματος, γιατὶ ἡ κακία προκαλεῖ σοβαρὴ ἀρρώστια. Ἡ εἰλικρίνεια καὶ ἡ καθαρότητα τῆς ψυχῆς εἶναι ἡ προϋπόθεση τῆς ἀληθινῆς κοινωνίας». Ἔτσι, ἡ ἀπολυτοποίηση τῆς ἐξωτερικῆς συνάξεως, τῆς εὐχαριστιακῆς τελετῆς καὶ συμμετοχῆς, κυοφορεῖ τὸν κίνδυνο τῆς τυπολατρείας, δημιουργεῖ τὴ λανθασμένη καὶ ἐπικίνδυνη ἀντίληψη ὅτι ἡ ἴδια ἡ συμμετοχὴ στὸ μυστήριο ἀπροϋπόθετα μὲ καθιστᾶ μέλος τοῦ Χριστοῦ. Θὰ τολμήσω νὰ πῶ τὸ ἑξῆς: δὲν εἶναι τὸ μυστήριο ποὺ μᾶς σώζει. Μᾶς σώζει ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς μέσα ἀπὸ τὰ μυστήρια, κι αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ Θεὸς προσφέρει τὴ δυνατότητα καὶ ἀπαιτεῖ τὴν προσωπική συνάντηση μαζί Του καὶ μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους στὸν χῶρο τῆς καρδιᾶς, ποὺ εἶναι τὸ κέντρο τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Γιὰ νὰ μπορέσει ὁ ἄνθρωπος νὰ ζεῖ ευχαριστιακά, πρέπει νὰ ἀγωνίζεται νὰ ἀποκτήσει καθαρή καρδιά, νὰ ἀγωνίζεται νὰ θεραπευθεῖ ἀπὸ τὰ πάθη, ποὺ ὀρθώνονται σὰν τείχη ἀνάμεσα σ αὐτὸν καὶ στὸν Θεό. Πῶς ὅμως δημιουργήθηκαν καὶ πῶς συντηροῦνται αὐτὰ τὰ πάθη; Ὅσο ὁ ἄνθρωπος ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν Θεό, ἀναζητώντας ὑποκατάστατο τῆς ζωῆς ποὺ χάνει, καταφεύγει στὴν ἡδονὴ τῶν αἰσθήσεων. Καὶ ὅσο γαντζώνεται ἀπὸ τὶς αἰσθήσεις, τόσο περισσότερο αὐξάνει τὸ αἴσθημα τῆς αὐτοσυντήρησης καὶ τὸ φόβο μήπως χάσει αὐτὰ τὰ παροδικὰ καὶ ρέοντα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα παίρνει τὴ ζωὴ καὶ τὴν εὐτυχία του. Ἀποκτᾶ λοιπὸν καὶ συντηρεῖ μιὰ ἐμπαθῆ σχέση μὲ τὴν κτίση. Ὅσο κάνει ἄξονά του τὰ πάθη καὶ ζεῖ σὲ αὐτὸ τὸ φόβο, τὸ φόβο τοῦ θανάτου καὶ τοῦ μηδενός, τόσο περισσότερο χρησιμοποιεῖ τὴν κτίση παράλογα, γιὰ νὰ ἐξαγοράσει τὴ ζωή, γιὰ νὰ ἱκανοποιήσει τὶς σωματικὲς αἰσθήσεις. Μὰ οἱ αἰσθήσεις ἀπαιτοῦν ὁλοένα καὶ περισσότερα. Ἔτσι ἐπινοοῦνται ἀνάγκες, καὶ αὐτὲς οἱ ψεύτικες ἀνάγκες ἀπαιτοῦν τὴν ἀλόγιστη παραγωγὴ ἀγαθῶν, ἢ καὶ τὴν καταστρατήγηση νόμων τῆς φύσης, ποὺ ἐπιφέρει τὴν ἀνισορροπία καὶ καταστροφή. Ἡ τυφλὴ ἄνεση καὶ ψεύτικη ἀσφάλεια τῆς εὐμάρειας δὲν σταματᾶ ἐκεῖ. Γίνεται αἰτία ὅλων τῶν κακῶν. Λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, «μὲ τὰ ὑλικὰ ὑπάρχοντα ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τὴ δειλὴ γενηὰ περιπαίζει τῶν γηίνων, στρέφοντας τὸν ἕνα κατὰ τοῦ ἄλλου». Γιὰ τὴ θεραπεία, τὴν ἴαση τῆς ψυχῆς, χρειάζεται ἡ ἐπιστροφὴ στὴν πηγὴ τῆς ζωῆς, ἡ συνειδητὴ προσευχὴ, καὶ ἡ καλλιέργεια τοῦ ἀσκητικοῦ φρονήματος. Βρίσκεται πράγματι ἡ ἄσκηση στὴν οὐσία τοῦ Χριστιανισμοῦ; Ἀπερίφραστα ναί. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέει ὅτι δουλαγωγεῖ καὶ ὑποπιάζει τὸ σῶμα του. Καὶ ὁ Χριστὸς καλεῖ τὸν μαθητή του νὰ σηκώσει σταυρὸ καὶ νὰ τὸν ἀκολουθήσει. Γίνεται ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς παράδειγμα νηστείας καὶ στέρησης. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος μιλᾶ ἀκόμη γιὰ τὴ σταύρωση τῆς σάρκας καὶ τῶν ἐπιθυμιῶν ἢ ἀκόμη καὶ τὴ νέκρωση τῶν μελῶν ἐπὶ τῆς γῆς. Τοῦτο ἀρχικὰ φαίνεται σὰν μιὰ ἄρνηση τῆς ζωῆς, σὰν ἀποστροφὴ τῆς ὕλης καὶ τοῦ σώματος. Στὴν πραγματικότητα ὅμως σημαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετο. Μὲ τὴν ἀσκητικὴ στάση ζωῆς μαθαίνουμε βαθύτερα αὐτὸ ποὺ 5

6 πράττουμε συμβολικὰ στὴν Εὐχαριστία. Πὼς ἡ ὕλη, καὶ τὰ πάντα, εἶναι δῶρο ζωῆς, καὶ μάλιστα ἁγιάζεται στὴ χάρη τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἄσκηση σημαίνει κατάφαση τῆς ζωῆς, τοῦ σώματος, τῶν αἰσθήσεων. Σὲ κάποιες λειτουργικὲς εὐχὲς παρακαλοῦμε τὸν Θεὸ νὰ φωτίζει τὸν νοῦ καὶ νὰ διατηρεῖ τὶς αἰσθήσεις μας ἀπὸ τὴν ἐμπαθῆ νέκρωση, δηλαδὴ ἀπὸ τὸν θάνατο ποὺ προκαλεῖ στὶς ἴδιες τὶς αἰσθήσεις ἡ ἱκανοποίηση τῶν ὀρέξεων. Εἶναι αὐτὲς οἱ ἐμπαθεῖς ἐπιθυμίες ποὺ φθείρουν καὶ νεκρώνουν τὸν ἄνθρωπο. Ἡ ἄσκηση λοιπὸν δὲν σημαίνει νέκρωση τῶν δυνάμεων καὶ ἐνεργειῶν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος. Γιὰ παράδειγμα, ὁ θυμὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία εἶναι συστατικὰ τῆς φύσης μας ποὺ δὲν μποροῦν καὶ δὲν πρέπει νὰ νεκρωθοῦν. Γιατὶ τότε πῶς θὰ ἐπιθυμήσει κάποιος τὸν Θεό, ἢ πῶς θὰ θυμώσει ἐνάντια στὶς ὅποιες μορφὲς τοῦ κακοῦ ἢ πῶς θὰ φιλοτιμηθεῖ νὰ ἐπιδιώξει τὸ καλό; Ἐκεῖνο ποὺ ἐπιδιώκει ἡ ἄσκηση εἶναι ἡ μεταστροφή τῆς ἐνέργειας ἀπὸ τὸν διεστραμμένο προσανατολισμό της πρὸς τὸν Θεό. Ἂς πάρουμε γιὰ παράδειγμα τὸ θυμό, τὸ θυμικὸ μέρος τῆς ψυχῆς. Στὸ διεστραμμένο του προσανατολισμὸ ὁ θυμὸς μάχεται γιὰ τὴ διατήρηση τῶν αἰσθητῶν πραγμάτων καὶ κτημάτων ἢ εἶναι μιὰ τελείως συμπλεγματικὴ κατάσταση. Βλέπεις τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο νὰ θυμώνει ὑπερβολικὰ μὲ τὰ πάντα καὶ νὰ ὀργίζεται κατὰ πάντων, καὶ ταυτόχρονα νὰ ἐκδηλώνει στὴ ζωή του θλιβερὴ δειλία ἤ δουλικότητα. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ σωστὴ καὶ ὑγιὴς χρήση τοῦ θυμικοῦ -τὸ γενναῖο φρόνημα, ἡ ἀνδρεία, τὸ νεῦρο τῆς ψυχῆς- ποὺ δὲν ἔχει σχέση μὲ αὐτὸ ποὺ ὀνομάζουμε στὴν τρέχουσα γλώσσα θυμό. Ἂς πάρουμε τώρα καὶ τὴν ἐπιθυμία. Ἡ ἐπιθυμία χρησιμοποιεῖ πρόσωπα καὶ πράγματα γιὰ τὴν ἐγωιστικὴ ἱκανοποίησή της. Τὸ κριτήριο γιὰ τὴ διάκριση τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ γίνεται ἡ ἡδονὴ καὶ ἡ ὀδύνη. Εἶναι ἁπλό. Ἐπιδιώκεις τὸ πρῶτο, ἀποφεύγεις τὸ δεύτερο, χωρὶς ἄλλες ἀξιολογήσεις καὶ προβληματισμούς γιὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ οὔτε λόγος νὰ γίνεται. Ὅσο γιὰ τὸν λόγο, τὸ λογικὸ μέρος τῆς ψυχῆς, στὴν κατάσταση ἐκτὸς καὶ μακρὰν τοῦ Θεοῦ ὑπηρετεῖ τυφλὰ αὐτὸ ποὺ εἶναι ἡ ἀρχὴ καὶ οὐσία τῆς ἁμαρτίας καὶ ἀγνωσίας: τὴν ὑπερηφάνεια. Σκοπὸς λοιπὸν τῆς ἀληθινῆς ἀσκήσεως, ὅπως τὴν ἐννοεῖ ἡ Ὀρθόδοξη παράδοση, εἶναι νὰ πάψουν οἱ δυνάμεις τῆς ψυχῆς, οἱ σκέψεις, οἱ συμπεριφορὲς καὶ οἱ ἐπιθυμίες νὰ ὑπηρετοῦν τὴν ἐγωκεντρικότητα, νὰ πάψουν νὰ ὑποκινοῦνται ἀπὸ τὸ φόβο καὶ τὴν ἰδιοτέλεια. Πρόκειται γιὰ θεραπευτικὴ μέθοδο. Ἡ ἐπιθυμία θεραπεύεται μὲ τὴν ἐγκράτεια, ὁ θυμὸς μὲ τὴν ἀνδρεία καὶ τὴν ἀγάπη, τὸ λογικὸ μέρος θεραπεύεται καὶ ἀποκτᾶ φτερὰ μὲ τὴν προσευχή. Καταλαβαίνει κάποιος ὅτι ἡ ἄσκηση καὶ ἡ καταπολέμηση τῶν παθῶν ἀποσκοπεῖ ὄχι ἁπλὰ στὴν εὐσἐβεια ἀλλὰ στὴν ἀλήθεια. Εἶναι μέθοδος γνώσης τοῦ ἑαυτοῦ μας καὶ τῶν ὄντων. Καὶ ἡ ἀλήθεια αὐτὴ μᾶς ἐλευθερώνει. Ἀντιθέτως, τὰ πάθη εἶναι μιὰ κατάσταση τύφλωσης, ἕνα νοητὸ τεῖχος, ποὺ στερεῖ ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο τὴν ἐσωτερικὴ αἴσθηση καὶ τὸν περιορίζει δυναστικὰ στὸ ἄμεσο καὶ ψηλαφητό. «Εἶναι λοιπὸν ἐπικίνδυνο», λέει ἕνας ἅγιος, «νὰ κατοικεῖτε μέσα σὲ φαντασίες καὶ ἀπάτες, καὶ νὰ μὴ βλέπετε τὶς ἀλήθειες ποὺ πρέπει νὰ 6

7 ἀγαπᾶτε, ἀλλὰ νὰ βλέπετε αὐτὰ ποὺ θέλγουν μὲ τὸ πέταγμά τους». Ἡ ἀπομάκρυνση, ἔστω καὶ μερική, ἀπὸ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου τούτου, καὶ προπαντὸς ἡ ψυχικὴ ἀποστασιοποίηση ἀπ αὐτά, μᾶς βοηθᾶ νὰ δοῦμε τὸν κόσμο, καὶ ὅλα μέσα σ αὐτόν, στὶς ἀληθινές τους διαστάσεις. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἄσκηση μπορεῖ νὰ παρανοηθεῖ ἀποκλειστικὰ στὸ πλαίσιο μιᾶς σωματικῆς σκληραγωγίας. Ἂς δοῦμε πῶς ἕνας μεγάλος ἅγιος τῆς ἐρήμου, ὁ ἅγιος Μακάριος, μᾶς ὁδηγεῖ ἀπὸ τὰ ἐξωτερικὰ στὴν οὐσία τῶν πραγμάτων: «Καλὸ ἡ νηστεία, καλὸ ἡ ἀγρυπνία, καλὸ ἡ σωματικὴ ἄσκηση καὶ ἡ ξενιτεία. Ὅλα αὐτὰ εἶναι προοίμια θεοφιλοῦς πολιτείας. Εἶναι ὅμως ἀλόγιστο νὰ ἔχουμε τὴν πεποίθησή μας σ αὐτὰ καὶ μόνο. Μπορεῖ ἀκόμα καὶ νὰ ἔχουμε κάποια στιγμὴ αἴσθηση τῆς θείας χάριτος. Καὶ παραταῦτα, ἡ κακία νὰ ἐμφωλεύει ἀπὸ κάτω, κρυμμένη, νὰ καλλιεργεῖ τὴν ψευδαίσθηση καὶ τὴν οἴηση τῆς τελειότητας, νὰ στήνει ἐνέδρες, γιὰ νὰ ἐπιτεθεῖ ληστρικῶς στὸν ἄνθρωπο». Γι αὐτοὺς ποὺ νομίζουν ὅτι ἡ ἄσκηση, ἡ νηστεία, ἡ ἀγρυπνία, ἡ κακοπάθεια, ἀρκοῦν γιὰ τὴ μόρφωση τοῦ Χριστοῦ μέσα μας, πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι ὅλα αὐτά, χωρὶς τὴ μυστικὴ ἐνέργεια τοῦ Πνεύματος στὸ θυσιαστήριο τῆς καρδίας, προδίδουν τὸ ἴδιο τὸ πνεῦμα τῆς ἀσκήσεως καὶ καλλιεργοῦν ὑπερηφάνεια καὶ σκληρότητα. Ἄσκηση καὶ ἐγκράτεια καὶ κακοπάθεια δὲν μπορεῖ νὰ ἔχουν καρποὺς σκληρότητας. Ἡ ὕπαρξη πρέπει νὰ μεταβεῖ ἀπὸ τὴν ἀπληστία στὴ γενναιοδωρία, ἀπὸ τὴν ἐμπάθεια στὴν εὐγένεια. Καὶ οἱ Πατέρες σαφῶς προειδοποιοῦν ὅτι ἡ σκληρὴ κακοπάθεια, ποὺ νεκρώνει τὰ πάθη τῆς σαρκός, εἶναι ἀνώφελη, ἐὰν ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν πλησίον ψυχραίνεται. Καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ πραγματικὴ ἄσκηση δὲν εἶναι ἀθλητικὴ ἐπίδοση: πόσο θὰ νηστέψω, πόσες μετάνοιες θὰ κάνω, πόση ἐγκράτεια θὰ κάνω, γιὰ νὰ πάρω bonus. Ὁ συνειδητοποιημένος μοναχός, πρὶν νηστέψει καὶ πρὶν ἀγρυπνήσει ἢ πρὶν μετρήσει τὰ κομποσχοίνια του, ἔχει ταπεινωθεῖ, ἔχει τσαλακώσει τὸ πρόσωπό του, ἔχει μπεῖ στὸ δρόμο τῆς ὑπομονῆς, ἔχει ἀρχίσει νὰ ἐργάζεται στὸν χῶρο τῆς καρδιᾶς, ἔχει ἀρχίσει νὰ ὑποψιάζεται τί σημαίνει ἡ ἀπαίτηση τῆς ἀγάπης. Ἔτσι, ἄσκηση σημαίνει πρωταρχικὰ στροφὴ εἰς ἑαυτόν, ἔλεγχος τῶν διαθέσεων καὶ κινήτρων, ψαλίδισμα τοῦ θελήματος, μὲ σκοπὸ τὴν καταστολὴ τῶν παθῶν ποὺ μᾶς φθείρουν καὶ μᾶς σκοτώνουν τῆς φιλαυτίας, τῆς κενοδοξίας, τῆς ἐγωκεντρικότητας. Ἔτσι θὰ εὐτρεπίσουμε τὸν χῶρο τῆς καρδιᾶς, νὰ γίνει ἐργαστήριο τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ θὰ ἐπουλώσει τὴν ἀόρατη πληγὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ θὰ θρονιαστεῖ ἐκεῖ ἡ ἀγάπη. Στὰ γραπτὰ τοῦ ἁγίου Μακαρίου βρίσκουμε μιὰ εἰκόνα ποὺ μᾶς θυμίζει ἀρκετὰ τὸ ταξίδι τοῦ ἁγίου Μπρένταν. Ὁ ἅγιος Μακάριος μᾶς μεταφέρει ἐπίσης στὸν ὠκεανό, γιὰ νὰ μᾶς δώσει μιὰ εἰκόνα τοῦ μοναχοῦ, πιὸ ὑπαρξιακή: «Ὅπως οἱ ἔμποροι κατέρχονται γυμνοὶ στὰ βάθη τῆς θάλασσας, εἰς θάνατον τοῦ ὕδατος, ἔτσι καὶ οἱ μοναχοὶ γυμνοὶ ἐξέρχονται τοῦ κόσμου καὶ κατεβαίνουν στὸ βυθὸ τῆς θάλασσας τῆς κακίας καὶ στὴν ἄβυσσο τοῦ σκότους καὶ ἀπὸ τὰ βάθη συλλέγουν καὶ φέρνουν στὴν ἐπιφάνεια πολύτιμους λίθους γιὰ τὴν ἐκκλησία.» Ἡ κάθοδος τοῦ μοναχοῦ γίνεται στὴν ἄβυσσο τῆς ὑπάρξεως, ἐκεῖ ποὺ ἔρχεται ἀντιμέτωπος με τὶς 7

8 ρίζες τῶν παθῶν, τὸν πειρασμὸ τοῦ ἀκάθαρτου πνεύματος, τὸν ἅδη, ἀλλὰ καὶ τοὺς πολύτιμους λίθους, ποὺ εἶναι οἱ ἀρετές, τὰ χαρίσματα τοῦ Πνεύματος. Βλέπουμε ὅτι καὶ ὁ Μπρένταν γίνεται μετανάστης, ποντοπόρος, φθάνει μέχρι τὰ σύνορα τῆς κολάσεως, ἐξέρχεται ἀπὸ τὴ σταθερότητα τῆς γῆς, γίνεται ἄοικος, ἀνέστιος, ἀμαθὴς τῶν ἀνθρωπίνων συναλλαγῶν καὶ διδαγμάτων, ἀναζητᾶ ὄχι ἡσυχία, τάξη καὶ ἀσφάλεια, ἀλλὰ τὴν ἀλήθεια. Πάντοτε ἡ μοναστικὴ φιλοσοφία ἦταν τὸ ἀντίβαρο στὴ συμβατικὴ ἠθικὴ καὶ ἀρετὴ τοῦ κόσμου. Ἡ χριστιανικὴ κοινωνία συχνὰ παραμένει στὴν ἐπιφάνεια καὶ καταφέρνει ἕνα συνδυασμὸ εὐαγγελικῶν ἀρετῶν καὶ ἰδιοτέλειας. Ἀγνοεῖ ὅτι στὴν καρδιά, στὸ βάθος, μακριὰ ἀπὸ τὴν ἀσφάλεια καὶ θαλπωρὴ τῶν γνωρίμων πραγμάτων καὶ συνηθειῶν, βρίσκεται τὸ ἐργαστήριο τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀδικίας, ἐκεῖ ὁ θάνατος, ἐκεῖ ἡ ζωή, ἐκεῖ ὁ Θεός, οἱ ἄγγελοι, τὸ φῶς, ἡ βασιλεία. Ἀναζητώντας τὶς ἀφετηρίες τῆς ἀσκητικῆς προσταγῆς στὴν Ὀρθόδοξη παράδοση, παρατηροῦμε δύο ὄψεις. Τὴν ἀρνητικὴ ὄψη, ποὺ ἀναφέρεται στὴ στερητικὴ ἄσκηση, καὶ τὴ θετική, ποὺ εἶναι ἡ ἄσκηση ὡς πλήρωμα. Ἡ πρώτη δηλώνει τὴν προσπάθεια νὰ ἀπομακρύνουμε τὶς ρίζες, τὰ αἴτια καὶ τὶς ἀφορμὲς τῆς ἐμπάθειας. Ἡ δεύτερη, ἡ ἀγάπη ὡς πλήρωμα, εἶναι ἡ ἔκφραση τῆς ἀγάπης πρὸς τὸν Θεό. Ἡ αὐθυπέρβαση γίνεται ἡ φυσικὴ ἐκδήλωση τοῦ ἀγαπῶντος. Βλέπει κανεὶς τὸν γέροντα Παΐσιο νὰ ἀναφέρεται στὴν πρώτη, καὶ τὸν γέροντα Πορφύριο νὰ θαυμάζει τὴ δεύτερη. Ὁ γέρων Παΐσιος λέει ὅτι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀκριβὸ πράγμα, καὶ γιὰ νὰ κατοικήσει στὸν ἄνθρωπο θέλει πολὺ ἀγῶνα, ταπείνωση, αὐταπάρνηση, θυσία. Ὅμως, ἡ ἀγάπη κάνει τὴν ἄσκηση νὰ μὴν εἶναι ταλαιπωρία. Ὑπερβαίνει καὶ ὑπερκαλύπτει τὸν κόπο, γιατὶ τίποτε δὲν φαίνεται σὰν ἀγώνας, ἀλλὰ εἶναι ἀρχοντιά, χαρὰ καὶ εἰρήνη. Κι αὐτὸ συμβαίνει ἐπειδὴ ἡ ἄσκηση συνδέεται μὲ τὸ σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ, εἶναι μίμηση τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ, ποὺ σημαίνει ὅτι εἶναι ἀνταπόκριση καὶ μέθεξη στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Ὅπως πολὺ ὄμορφα τὸ ἐκφράζει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ζοῦμε τὸ Πάσχα, ζοῦμε τὴ λαμπρότητα τῆς θεότητας, ὅταν θυσιάζουμε καθημερινὰ τοὺς ἑαυτούς μας, καὶ κάθε κίνησή μας, στὸν Χριστό, ὅπως θυσιάστηκε καὶ ἐκεῖνος γιὰ μᾶς. Ὅταν μὲ τὰ πάθη μας μιμούμεθα τὸ πάθος του. Ὅταν ἡ ταφή, ἡ ἀνάσταση καὶ ἡ ἀνάληψή του γίνονται γεγονότα τῆς προσωπικῆς μας ὕπαρξης. Ἡ ἄσκηση πρέπει νὰ ξεκινάει ἀπὸ τὴν ἀγάπη, τὴ μικρὴ καὶ εὐτελῆ ἀνθρώπινη ἀγάπη καὶ νὰ στοχεύει στὴν μεγάλη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Εἶναι πυράκτωση καὶ διαστολὴ τῆς ψυχῆς, ὥστε νὰ χωρέσει ὅλο τὸν κόσμο. Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ ποῦμε ὅτι τὸ ἀσκητικὸ ἦθος δὲν ἐκφράζεται μόνο μὲ τὴν ἑκούσια στέρηση καὶ κόπο, οὔτε τὸ εὐχαριστιακὸ ἦθος ἐκδηλώνεται μόνο μὲ τὴν εὐχαριστία γιὰ τὰ ἀγαθὰ καὶ ὡραῖα. Εὐχαριστία καὶ ἄσκηση εἶναι καὶ κάτι ἄλλο. Εἶναι ἡ ὑπομονὴ στοὺς πειρασμοὺς καὶ τὶς θλίψεις, ἡ ἀποδοχὴ τῶν ἀναπάντεχων δοκιμασιῶν γιατὶ ἡ ἀγάπη πάντα ὑπομένει. Γι αὐτὸ καὶ ὁ ἅγιος Μπρένταν θὰ φθάσει στὸν προορισμό του μέσα ἀπὸ μεγάλες καὶ 8

9 διάφορες δοκιμασίες. Καὶ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος μέσα στὴν θλίψη καὶ τὴν πικρία τῶν πειρασμῶν δὲν παρέλειπε νὰ ἀναφωνεῖ τὸ «Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν». Ἡ ἄσκηση καὶ ἡ εὐχαριστία συγκροτοῦν τὸν πυρῆνα τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, πάντοτε ὅμως ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ στερηθοῦν τὸ πνευματικό τους περιεχόμενο. Ὁ ἄνθρωπος μένει συχνὰ στὸ φαινόμενο καὶ ἀπορροφεῖται ἀπὸ τὸ φαινόμενο, τὸ ἐξωτερικό. Οἱ θεσμοί, οἱ τελετές, οἱ ἐξωτερικὲς πράξεις, τὰ σύμβολα, οἱ ἱεραρχίες, ἔχουν ἕνα πλοῦτο ὀμορφιᾶς, ποὺ μᾶς σαγηνεύει νὰ σταθοῦμε, νὰ μείνουμε ἐκεῖ σ αὐτὸν τὸν ἐντυπωσιακὸ μικρόκοσμο, ποὺ μᾶς βοηθᾶ νὰ ἀναπτύξουμε τὶς δεξιότητές μας ἢ καὶ τὶς φιλοδοξίες μας. Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, ὑπάρχει ἕνας ἄλλος κίνδυνος: ὁ κίνδυνος τῆς συνήθειας, τῆς ἐξοικείωσης, ποὺ μᾶς κάνει νὰ χάνουμε καὶ τὴν οὐσία καὶ τὸ κάλλος τῶν πραγμάτων. Εἴτε λοιπὸν θαμπωμένοι ἀπὸ αὐτὸ τὸν κόσμο τοῦ μυστηρίου καὶ τῆς ἱεραρχίας, εἴτε βυθισμένοι στὴ συνήθεια, λησμονοῦμε ὅτι ὅλα αὐτὰ ἔγιναν καὶ γίνονται γιὰ τὴν ζῶσα τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία, ποὺ εἶναι ἡ λογικὴ ψυχή μας. Πρὸς Θεοῦ, δὲν μειώνουμε καθόλου τὴν ἀξία τοῦ ὁρατοῦ: ὅλη ἡ οἰκονομία καὶ διακονία τῶν μυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας ἐπιτελεῖται ἐν δυνάμει Πνεύματος ἁγίου. Ἀπὸ τὸ Βάπτισμα, τὴν Εὐχαριστία καὶ ὅλη τὴ μυστικὴ λατρεία οἱ πιστὲς καρδιὲς δέχονται τὴν ἐνέργεια τοῦ Πνεύματος, ἀναπλάθονται μὲ τὴ δύναμη τῆς χάριτος καὶ δίνουν καρποὺς ἐπουράνιους. Τελικὰ ἡ σωτηρία μας εἶναι ἡ συνεχὴς συνεργία τῆς θείας χάριτος μὲ τὴ δική μας ἐλευθερία, μέσα σὲ τοῦτο τὸν χῶρο τῆς συνεχοῦς προσωπικῆς κοινωνίας μας μὲ τὸν ζωντανὸ καὶ ἀπρόβλεπτο Θεό. Εἶναι ἕνας δρόμος ἀπαιτήσεων, συνειδητῆς ἀνταπόκρισης, φιλότιμου, ὅπως ἔλεγε ὁ γέρων Παΐσιος. Εἰδάλλως ἡ ἴδια ἡ ἔννοια τοῦ μυστηρίου μπορεῖ νὰ ἀλλοιωθεῖ τραγικά. Χωρὶς συνεχῆ ἐνδοσκόπηση, αὐτοέλεγχο, συνειδητότητα καὶ προσωπικό ἀγῶνα ὅλα μεταβάλλονται σὲ τυπολατρεία καὶ βέβαια φαρισαϊκὴ αὐτάρκεια. Γίνονται σύμβολα χωρὶς τὸν συμβολιζόμενο. Ἔχει κανεὶς διαβάσει τὸν μεγάλο ἱεροεξεταστὴ ἀπὸ τοὺς ἀδελφοὺς Καραμαζὸφ τοῦ Ντοστογιέφσκι; Ἐκεῖ ὁ μέγας ἱεροεξεταστὴς λέει στὸν Χριστὸ ὅτι ἐμεῖς χτίσαμε τὸ βασίλειό σου πάνω σὲ τρεῖς δυνάμεις, ποὺ μποροῦν νὰ κάνουν τὸν κόσμο εὐτυχισμένο, καὶ τὶς ὁποῖες ἐσὺ ἀπέρριψες: τὸ μυστήριο, τὸ θαῦμα, τὸ κύρος. Διδάξαμε ὅτι δὲν εἶναι ἡ ἐλεύθερη κρίση τῶν καρδιῶν, δὲν εἶναι ἡ ἀγάπη ἐκεῖνο ποὺ ἔχει σημασία, ἀλλὰ ἕνα μυστήριο, τὸ ὁποῖο πρέπει νὰ ἀκολουθήσει κάποιος τυφλά, ἀνελεύθερα καὶ μὲ ἀπόλυτη ἀσφάλεια. Ἔτσι ἀγαπητικὰ ἐλαφρύναμε τὸ φορτίο τῶν ἀνθρώπων, καὶ τοὺς ἐπιτρέψαμε ἀκόμη καὶ νὰ ἁμαρτάνουν, ἀρκεῖ νὰ εἶναι μὲ τὴν εὐλογία μας. Καταλαβαίνουμε πόσο εὔκολα ὁ Χριστιανισμὸς μεταλλάσσεται σὲ μιὰ ἀνελεύθερη θρησκεία ὑποταγμένων καὶ καθησυχασμένων συνειδήσεων, ποὺ ἔχουν βέβαιη τὴ σωτηρία τους, ἀλλὰ χωρὶς μόχθο, χωρὶς διάκριση. Στὴν ἔρημο ὁ Χριστὸς πειράσθηκε ἀπὸ τὸν διάβολο νὰ κάνει τὶς πέτρες ψωμί. Ὁ Χριστὸς ἀρνήθηκε τὸ θαῦμα, λέγοντας ὅτι δὲν ζεῖ ὁ ἄνθρωπος μόνο μὲ ψωμί, ἀλλὰ κυρίως μὲ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἄνθρωπος ὅμως, καὶ μάλιστα ὁ ἄνθρωπος τῆς νεωτερικῆς καὶ 9

10 σύγχρονης ἐποχῆς, ἐνέδωσε στὸν πειρασμὸ νὰ κάνει τὶς πέτρες ψωμί. Νὰ τὶς κάνει ψωμὶ γιὰ νὰ βγάλει λεφτὰ καὶ γιὰ νὰ ὑποτάξει τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, γιατὶ οἱ ἄνθρωποι κυνηγοῦν τὸ θαῦμα. Ὁ σύγχρονος πολιτισμὸς μπαίνει βίαια καὶ μεταλλάσσει τὴν ἴδια τὴ φύση καὶ λειτουργία τῶν κτισμάτων, παραβιάζει τὸν λόγο τους, προκαθορίζοντας συγκεκριμένες λειτουργίες, προκειμένου νὰ γίνουν προϊόντα τῆς ἀγορᾶς. Στοὺς βίους τῶν ἁγίων τὸ θαῦμα ποτὲ δὲν λειτουργεῖ γιὰ τὴν ἀλλοίωση τῆς κτίσεως. Ἀκόμη καὶ στὴ θεία Εὐχαριστία, ὅπου καινοτομοῦνται οἱ φύσεις, δὲν μιλᾶμε γιὰ μετουσίωση ἀλλὰ γιὰ μεταβολὴ τῶν τιμίων δώρων, ποὺ οὐσιαστικὰ εἶναι ὁ ἐμπλουτισμὸς τῆς ὕλης ἀπὸ τὸ πλήρωμα τῆς θείας χάριτος, τῆς θεοποιοῦ ἐνέργειας. Ἔτσι, στὸ ψωμί κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς Θεότητος. Δὲν εἶναι ἡ φύση ποὺ μετουσιώνεται, ἀλλὰ ὁ Θεὸς ποὺ ἁγιάζει μὲ τὴν χάρι του τὴν κτίση του. Καταλαβαίνουμε μετὰ ἀπ αὐτὰ πῶς ὁ εὐχαριστιακὸς-ἀσκητικὸς δρόμος ἀποτελεῖ μιὰ πρόταση στὴ σημερινὴ πολυεπίπεδη κρίση. Τὸ εὐχαριστιακὸ-ἀσκητικὸ ἦθος συνιστᾶ τὴ χρήση τῶν πραγμάτων μὲ βάση τὴν ἀνάγκη, τὴ χρεία, τὸ τί καὶ σὲ ποιὸ μέτρο συμβάλλει στὴ σύσταση καὶ συντήρηση τῆς ζωῆς, ὑλικῆς καὶ πνευματικῆς. Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ μὴ περάσει τὸ σύνορο ποὺ χωρίζει τὴν ἀσκητικὴ/εὐχαριστιακὴ χρήση ἀπὸ τὸ πάθος τῆς πλεονεξίας. Ἔτσι ἐκδηλώνει καὶ τὸν σεβασμό του πρὸς τὴν δωρεὰ τῆς φύσεως. Ὑπάρχει ἕνα μικρὸ περιστατικὸ στὸ βίο ἑνὸς ἄλλου ἁγίου ἡγουμένου ἀπὸ τὴν Ἰρλανδία. Ὅταν κάποτε ὁ Καῖνεχ μὲ τὴ συνοδεία του ὁδοιποροῦσαν, ἔμειναν χωρὶς τρόφιμα. Ζήτησαν τρόφιμα ἀπὸ κάποιους ψαράδες, ἀλλὰ ἐκεῖνοι τοὺς ἀρνήθηκαν. Τότε ἕνας ἀδελφὸς μὲ τὴν ράβδο τοῦ ἁγίου χτύπησε τὸ ποτάμι, καὶ ὁ Θεὸς θαυματουργικὰ τοὺς ἔφερε ἕνα ψάρι. Καλὰ μέχρι ἐδῶ. Ὅταν ὅμως ὁ Καῖνεχ, ποὺ περίμενε στὸ κατάλυμά τους, εἶδε ἐν Πνεύματι Θεοῦ τὸν μοναχό του νὰ ρίχνει τὴ ράβδο, γιὰ νὰ πιάσει καὶ ἄλλο ψάρι, εἶπε: «Σταμάτα, αὐτὸ λέγεται πλεονεξία. Ἀρκεῖ σὲ μᾶς αὐτὸ ποὺ ἔχουμε πιάσει». Καὶ ὁ μοναχός, ἀκούγοντας τὸν λόγο τοῦ ἁγίου, ἔριξε πίσω τὸ ψάρι στὸ νερό, καὶ ἐπέστρεψε μὲ τὸ ἕνα ψάρι. Ὁ Καῖνεχ ἔχει ἦθος ἀσκητικό, ποὺ σημαίνει ὅτι λαμβάνει ἀπὸ τὸ περιβάλλον αὐτὸ ποὺ ἔχει πραγματικὰ ἀνάγκη καὶ ὄχι τὸ περισσόν. Γνωρίζει ὅτι ἡ ἱκανοποίηση τῆς ἐπιθυμίας αὐξάνει ἀενάως τὴν πλεονεξία. Γι αὐτὸ καὶ ἐπιμένει (αὐτὸς καὶ ὅλη ἡ εὐαγγελικὴ καὶ πατερικὴ παράδοση) στὰ χρειώδη, ὅσα καλύπτουν τὶς πραγματικές μας ἀνάγκες: ἁπλῆ τροφή, ἁπλὸ ἔνδυμα. Ἔτσι, δὲν θὰ ὑπάρχει καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀλόγιστης παραγωγῆς ὑποτιθέμενων ἀγαθῶν, καὶ ὁ ἄνθρωπος θὰ θεραπευθεῖ ἀπὸ τὴν ἀρρώστια τῆς βουλιμίας καὶ τὴν καταναλωτικὴ ψύχωση. Κι ἂν ἀσκητικὸ ἦθος σημαίνει ὅτι λαμβάνω αὐτὸ ποὺ ἔχω ἀνάγκη, εὐχαριστιακὸ ἦθος σημαίνει ὅτι λαμβάνω αὐτὸ ποὺ εἶναι εὐλογημένο. Ὅταν οἱ μοναχοὶ τοῦ Μπρένταν ἔφθασαν σὲ ἕνα νησὶ καὶ ἔτρεξαν νὰ πάρουν νερὸ ἀπὸ τὶς πηγές, ὁ ἅγιος τοὺς τὸ ἀπαγόρευσε. Θὰ γευθοῦμε μόνον ὅ,τι μᾶς δίνει ὁ Χριστός, ὅ,τι ἔχει εὐλογία, καὶ ὄχι ὅ,τι βρίσκουμε στὸν δρόμο μας ἢ ὅ,τι ἱκανοποιεῖ τὶς αἰσθήσεις. 10

11 Ἀκόμη περισσότερο ἡ ἄσκηση ἀποκτᾶ μιὰ εὐρύτερη κοινωνικὴ διάσταση. Ὅπως ἡ εὐχαριστία δηλώνει μὲ ἔμφαση ὅτι τὰ πιὸ ἱερὰ καὶ σπουδαῖα, ὁ ἴδιος ὁ Θεός, προσφέρεται σὲ κοινὴ μετοχὴ ἀπὸ ὅλους, ἔτσι καὶ ἡ ἄσκηση βοηθᾶ στὴν ἰσοκατανομὴ τῶν ἀγαθῶν τῆς ζωῆς. «Τὸ ἀπόθεμα ποὺ ἀφήνει ἡ νηστεία ποῦ πρέπει νὰ πηγαίνει;» ρωτᾶ ὁ μοναχὸς ἕνα γέροντα. «Δῶσε το στὸν πεινασμένο, ἐχθρὸ ἢ φίλο.» Ἀντίθετα, ἡ αὔξηση τοῦ πλεονάσματος παράγει ὑστέρημα, γι αὐτὸ καὶ θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας κλοπὴ εἰς βάρος ἐκείνων, στοὺς ὁποίους δημιουργεῖται τὸ ὑστέρημα. Μὲ δυὸ λόγια: Μποροῦμε νὰ μοιράσουμε τὰ πάντα; Κι ἂν ὄχι, μποροῦμε τουλάχιστον νὰ καταλάβουμε ὅτι τὸ ὄνειρο τοῦ δικοῦ μου πλούτου κουβαλάει μαζί του τὴ δημιουργία τῆς φτώχειας γιὰ τοὺς ἀδελφούς μου; Αὐτὸ δὲν εἶναι θέμα πολιτικῆς ἐπιλογῆς, ἀλλὰ μετανοίας, δηλαδὴ ἀπόκτησης ἑνὸς ἄλλου ἤθους. Ἔτσι, ἡ ἄσκηση γίνεται συμπάθεια. Καὶ συμπάθεια δὲν εἶναι μιὰ συναισθηματικὴ κατάσταση, ἕνα γλυκερὸ αἴσθημα. Συμπάθεια σημαίνει νὰ θλίβομαι καὶ νὰ ἀγωνιῶ γιὰ ὅσα βλάπτουν τὸν πλησίον, νὰ χαίρομαι καὶ νὰ ἀγωνίζομαι γιὰ τὴν ὠφέλειά του. Ἀναφέρεται γιὰ ἕνα μεγάλο πατέρα τῆς μοναστικῆς Ἀνατολῆς, τὸν ἅγιο Ὑπάτιο, ποὺ εἶχε τὸ μοναστήρι του κοντὰ στὴν ΚωνΠολη: «Ὡς ἡγούμενος περιποιεῖτο ὁ ἴδιος τοὺς ἀρρώστους ποὺ οἱ γιατροὶ δὲν πλησίαζαν γιὰ τὴν δυσωδία τους, γινόταν πατέρας γιὰ τὰ ὀρφανά, ὑπερασπιζόταν τοὺς ἀδικουμένους μὲ παρεμβάσεις πρὸς τοὺς ἄρχοντες, καὶ κανεὶς δὲν ξέρει πόσους γυμνοὺς ἔντυσε, πόσους πεινασμένους ἔθρεψε ὁ Κύριος δι αὐτοῦ. Ποιὸς ξένος ἐρχόταν καὶ δὲν ἀναπαυόταν; Ποιὸς λυπημένος δὲν λάμβανε παραμυθία; Γι αὐτὸ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἔλαμπε στὸ πρόσωπό του.» Τὸ ἦθος τῆς συμπάθειας ἀπορρέει ἀπὸ τὴν καθαρὴ καρδιά. Εἶναι ἕνας συμπαντικὸς νόμος, ἀφοῦ τά πάντα κρατοῦν στὴν ἐσωτερικὴ δομή τους καὶ συνέχονται ἀπὸ τὸν ἴδιο λόγο καὶ νόμο τῆς ἀγάπης, ποὺ βρίσκεται στὸ εἶναι τοῦ Θεοῦ. Τὰ πάντα εἶναι γιὰ ὅλους, ὅπως ὁ ἥλιος, ἡ βροχή, τὸ φεγγάρι, ὅλα τὰ μεγάλα καὶ ὡραία. Ὅλα εἶναι τοῦ Χριστοῦ. Ἂν λοιπὸν αὐτὰ ποὺ χρειάζομαι γιὰ τὴ ζωή μου ἀνήκουν στὸν Χριστό, πολὺ περισσότερο τὸ πλεόνασμά τους πρέπει νὰ δίνεται πίσω στὸν Χριστό. Καὶ ἐπειδὴ ὁ Χριστὸς ταυτίζει τὸν ἑαυτό του μὲ τὸν ἐλάχιστο ἀδελφό, τὸν πλησίον ποὺ ζητᾶ τὴν παρηγοριά, τὴ στήριξη, τὴν ἀγάπη μας, τὸ πλεόνασμα ἀνήκει σ αὐτὸν ποὺ τὸ ἔχει ἀνάγκη. Αὐτὴ εἶναι ἡ συμπάθεια τῶν ἁγίων, ἡ αἴσθηση τῆς ἰσότητας πάντων μέσα στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Μετὰ ἀπὸ ὅλα αὐτὰ ἴσως εἶναι περιττό, ἀλλὰ ἂς τὸ ποῦμε, ὅτι ἀναφερόμενοι στὴν εὐχαριστιακὴ καὶ ἀσκητικὴ στάση, μιλᾶμε γιὰ ἕνα πράγμα. Ἄσκηση καὶ εὐχαριστία δὲν μποροῦν νὰ θεωρηθοῦν παρὰ ὄψεις μιᾶς ἀληθείας. Πολὺ περισσότερο δὲν μποροῦν νὰ διακριθοῦν ἀντιθετικά. Κάποιοι ἀκαδημαϊκοὶ θεολόγοι, ἀκολουθώντας τὸ χαρακτηριστικὸ τῆς ἐποχῆς μας νὰ κατηγοριοποιεῖ καὶ νὰ ἀπομονώνει τὰ στοιχεῖα τῆς πραγματικότητας, ἐπινοοῦν ἀντιθέσεις, ὅπως αὐτὴ μεταξὺ τῆς «εὐχαριστιακῆς» καὶ «θεραπευτικῆς» θεολογίας. Ἡ ἀποσπασματικότητα αὐτὴ μαρτυρεῖ κάποιο ἔλλειμμα στὴν πνευματική μας ζωὴ καὶ ἐμπειρία. 11

12 Αὐτὸ εἶναι ἴσως κάτι ποὺ διακρίνει τὰ ἔργα σύγχρονων θεολόγων ἀπὸ τὰ ἔργα τῶν Πατέρων. Τὸ ἀνθρώπινο μόνο του ρέπει πρὸς τὸν κατατεμαχισμό. Τὸ θεόπνευστο ὁδηγεῖ στὴ σύνθεση καὶ ἑνότητα. Κι ἐδῶ ἐπανέρχομαι σὲ μιὰ λεπτομέρεια ἀπὸ τὴ διήγηση τῆς λειτουργίας τοῦ Μπρένταν στὴ θάλασσα. Τὰ ψάρια παίρνουν τὸ καθένα τους τὸ σχῆμα τοῦ κύκλου, καὶ κινοῦνται κυκλικὰ γύρω ἀπὸ τὸ πλοιάριο. Ὅπως ἄλλωστε καὶ οἱ μοναχοὶ τοῦ Μπρένταν διαγράφουν κυκλικὸ ταξίδι. Ὁ κύκλος εἶναι σύμβολο τῆς ἑνότητας καὶ τῆς τελειότητας. Καὶ ἡ πνευματικὴ ζωή, δηλαδὴ ἡ ζωὴ ποὺ ὁδηγεῖται ἀπὸ τὸ Πνεῦμα, εἶναι ἕνας κύκλος, ὅπου δὲν ὑπάρχει τέλος, τὸ τέλος εἶναι ἡ ἀρχή, ποὺ ὑπερβαίνει τὴ φθορὰ καὶ τὴν ἀλλοίωση τοῦ χρόνου, γιατὶ κάθε ἐπαναλαμβανόμενη γιορτή, καὶ ἡ ἴδια ἡ Εὐχαριστία, εἰσάγουν τὴν αἰωνιότητα στὸν χρόνο. Ὁ κύκλος ἀπεικονίζει τὴ λειτουργικὴ πορεία καὶ τὴν ἐσωτερικὴ πορεία. Καὶ οἱ δύο ὁδηγοῦν στὸ ἴδιο κέντρο. Γι αὐτὸ καὶ οἱ μοναχοὶ ἀνελλιπῶς τηροῦν τὸν κύκλο τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ νυχθημέρου, ἀκόμη κι ὅταν δὲν τελεῖται ἡ Εὐχαριστία. Σήμερα ζοῦμε μιὰ διάσπαση κι ἕναν ἐκτροχιασμὸ σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα. Καὶ καταρχὴν στὸ προσωπικὸ ἐπίπεδο, ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἔχει διασκορπισθεῖ καὶ ἐξακτινισθεῖ στοὺς πέντε ἀνέμους. Πρέπει νὰ σκεφτοῦμε μήπως καὶ σὲ μᾶς, καὶ σήμερα ἀκόμη, κυρίαρχος στόχος ζωῆς, ἔστω κρυφὰ καὶ ἀνομολόγητα, εἶναι τὸ χρῆμα, καὶ ὄχι τόσο τὸ χρῆμα, ἀλλὰ ὅσα αὐτὸ συνεπάγεται: δύναμη, προνόμια, ἐξουσία. Μήπως αὐτὸ δὲν προσέβαλε καὶ τὴ χριστιανικὴ κοινωνία; «Πάντα κενοδοξίας πεπλήρωται τῶν χριστιανῶν καὶ φιλαρχίας», διαμαρτύρονται οἱ ἴδιοι οἱ Πατέρες. Μήπως δὲν ὑπάρχουν πιστοὶ χριστιανοὶ ποὺ μαζεύουν πλοῦτο καὶ αὐξάνουν τὸ πλεόνασμά τους; Νὰ προχωρήσουμε παραπέρα; Πόσοι ἀπὸ μᾶς δὲν χρησιμοποιοῦμε τὴν πίστη ὡς ἰδεολόγημα ἄσαρκο (δηλαδὴ χωρὶς ζωὴ καὶ πράξη) ἁπλῶς γιὰ νὰ τὴν ἐπικαλούμεθα; Ὁ γέρων Παΐσιος ἔλεγε ὅτι αὐτὸ ποὺ μᾶς λείπει σήμερα εἶναι τὸ γενναῖο φρόνημα. Τὰ πάντα γίνονται ἀδύναμα, δὲν ὑπάρχει πάθος, θέληση, μεράκι, διάθεση ψυχῆς. Δὲν ὑπάρχει καρδιὰ σὲ ὁτιδήποτε κάνουμε. Ἐκεῖνο ποὺ ἔχει ἐνισχυθεῖ εἶναι ἡ ἀδιαφορία, ἡ ἀπώθηση, ἡ ἀκηδία. Στὴ συνείδηση πολλῶν, ἂν ὄχι τῆς πλειοψηφίας τῶν χριστιανῶν, ὑπάρχει μιὰ λανθασμένη ἀντίληψη περὶ καλοῦ καὶ κακοῦ. Ἐπειδὴ γαντζωνόμαστε στὴν ἀμεσότητα τῶν πραγμάτων γύρω μας, θεωροῦμε κακὸ καὶ συμφορὰ ὁτιδήποτε μᾶς προκαλεῖ πόνο, ὁδύνη, δοκιμασία, κρίση. Θεωροῦμε κακὸ τὸν ἴδιο τὸ σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ, ἂν πρέπει νὰ τὸν σηκώσουμε μαζὶ μὲ τὸν Χριστό. Καθὼς λέει ὅμως ὁ Μέγας Βασίλειος, πραγματικὸ κακὸ ὅμως εἶναι ὅ,τι μᾶς ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴν πηγὴ τοῦ ἀγαθοῦ, τὸν Θεό. Καὶ πραγματικὸς θάνατος εἶναι αὐτὸς ποὺ μᾶς ἀποσπᾶ ἀπὸ τὴν πηγὴ τῆς ζωῆς, τὸν Θεό. Δυστυχῶς παρεξηγοῦμε ὄχι μόνο τὴν ἔννοια τοῦ κακοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἔννοια τοῦ ἀγαθοῦ. Οἱ Πατέρες λέγουν ὅτι ἕνα εἶναι τὸ ἀγαθό: ἡ ἐγγύτητα πρὸς τὸν Θεὸ καὶ ἡ συνάφεια 12

13 μὲ τὸν Θεὸ διὰ τῆς ἀγάπης. Ἡ ἔννοια τοῦ ἀγαθοῦ γιὰ μᾶς ἔχει πάρει ἄλλο περιεχόμενο, μὴ χριστιανικό. Ἀγαθὸ θεωρεῖται ἡ ἐπαγγελματικὴ ἐπιτυχία, ὁ ἐπιτυχημένος γάμος, ἡ καριέρα, ἡ κοινωνικὴ ἀναγνώριση, ἡ εὐτυχία τοῦ πλούτου, ἡ σωματικὴ εὐεξία. Ἑπόμενο εἶναι ὅτι τὰ ἀντίθετα ἀπὸ αὐτὰ θεωροῦνται καὶ ἀντιμετωπίζονται ὡς κακό. Καὶ συμβαίνει αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο διαμαρτύρεται ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: Οἱ Χριστιανοὶ εὐθυγραμμίζονται μὲ τοὺς ἐθνικοὺς ὡς πρὸς τὴν ἀποτίμηση τῶν ἀξιῶν τῆς ζωῆς καὶ ἐνσταλάζουν τὸ κοσμικὸ αὐτὸ πνεῦμα στὰ παιδιά τους. (Τοῦτο φαίνεται ξεκάθαρα στὶς περιπτώσεις ποὺ ἕνας γονιὸς βρίσκεται ἀντιμέτωπος στὴν ἐπιλογὴ τοῦ παιδιοῦ του νὰ ἀφιερωθεῖ στὸν Θεό. Συνήθως οὔτε χαίρεται, οὔτε τὸ ἀποδέχεται, ἀκόμη κι ἂν τιμᾶ καὶ εὐλαβεῖται τὸ μοναχισμό, καὶ κάνει προσκυνήματα στὰ μοναστήρια.) Συμβαίνει ἐπίσης κάποιοι Χριστιανοὶ νὰ λένε: «Εἶμαι ἐπιχειρηματίας, ἔμπορος, δικηγόρος, καὶ προκειμένου νὰ σταθῶ καὶ νὰ ἀνταποκριθῶ στὶς ὑποχρεώσεις μου, πρέπει κι ἐγὼ νὰ ἐξαπατήσω ἢ νὰ πῶ ψέματα, ἀφοῦ ὅλοι ἔτσι κάνουν, ἀφοῦ ἔτσι κινεῖται ὁ κόσμος.» Μποροῦμε, ἂν θέλουμε, νὰ ζοῦμε ἔτσι, ἀρκεῖ νὰ ξέρουμε ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι χριστιανισμός. Σήμερα ποὺ τὰ πάντα φαίνεται νὰ ἀποσαθρώνονται σὲ ἕνα τοπίο χαοτικό, χρειάζεται ἡ στροφὴ πρὸς τὰ ἔσω, στὸ κέντρο τῆς προσωπικότητας, ὥστε νὰ δοῦμε καὶ νὰ ἀντιμετωπίσουμε τὰ λάθη καὶ τὰ πάθη μας. Καὶ ἐκεῖ μέσα νὰ ἀνακαλύψουμε τὴν ἀληθινὴ προσευχὴ καὶ εὐχαριστία, ὥστε ἡ ὕπαρξή μας νὰ στηριχθεῖ πραγματικά στὸν Θεό. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει ὁ πιστὸς νὰ ἀπομονωθεῖ καὶ νὰ ἀφήσει τοὺς ἄλλους τὸ σκοτεινὸ αὐτό σύστημα ποὺ μᾶς κυβερνάει νὰ ὀργιάζουν στὴν ἐκμετάλλευση, στὴν ἀδικία, στὴν κακοποίηση ἀνθρώπων καὶ κτίσεως. Ὁ Χριστιανὸς ὑπομένει τὴν προσωπικὴ ἀδικία εἰς βάρος του, ὑπερασπίζεται ὅμως τὸν πλησίον του, δίνει τὴ ζωή του γιὰ τὸν πλησίον του. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐξαίρετο χαρακτηριστικὸ τῆς ἀγάπης. Νὰ θλίβεται κανεὶς καὶ νὰ ἀγωνιᾶ γιὰ τὴ βλάβη ποὺ ὑφίσταται ἐκεῖνος τὸν ὁποῖο ἀγαπᾶ, νὰ χαίρεται καὶ νὰ ἀγωνίζεται γιὰ τὴν ὠφέλειά του. Ἀκόμη καὶ οἱ πατέρες τῆς ἐρήμου, καὶ οἱ στυλίτες, ποὺ ζοῦσαν μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς, ἔκαναν τέτοιες κοινωνικὲς παρεμβάσεις. Ὁ Χριστιανὸς βγαίνει ἀπὸ τὸν ἐφησυχασμό, στηρίζει ἢ καὶ ἀναλαμβάνει πρωτοβουλίες, μεριμνᾶ, ἀντιστέκεται, προστατεύει, προσφέρει ὄχι μόνο ἀπὸ τὸ περίσσευμα ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ὑστέρημά του, ἀγωνίζεται μὲ τὸ μελάνι καὶ τὸ σφυρί, ἀνάλογα μὲ τὸ προσωπικό του χάρισμα. Στὸ σημεῖο αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητη ἡ μελέτη τῶν Ἁγίων καὶ Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, στοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἐπιστρέψουμε, ὥστε νὰ οἰκειωθοῦμε τὴν ἐμπειρία τους καὶ νὰ ἀνεβοῦμε λίγο ψηλότερα. Ὅσο πλησιάζουμε τὸν Θεό, τόσο πιὸ εὐαίσθητοι θὰ γινόμαστε. Ὑπάρχει ὁ νόμος τῆς συμπαθείας, κι ἐμεῖς ἐναρμονιζόμαστε μὲ αὐτὸν τὸν νόμο, λέει ὁ γέρων Πορφύριος. Γι αὐτὸ καὶ ἀπαιτεῖται ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ, ὁ ἐσωτερικὸς φωτισμός. Καὶ συνεχίζει ὁ γερων Πορφύριος: «Αὐτὸς ποὺ ἔχει τὸ Πνεῦμα τοῦ 13

14 Θεοῦ, προσέχει ὅπου περνάει, εἶναι ὅλο μάτια, ὅλο ὄσφρηση αἰσθάνεται τὸ κάθετί, ζεῖ μέσα σὲ ὅλα.» Θὰ ἐπανέλθω, καὶ θα κλείσω, πάλι μὲ τὴν ἀνοιχτὴ θάλασσα, ὅπου ταξιδεύει ὁ ἅγιος Μπρένταν. Στὴν ἀρχὴ ὁ οὔριος ἄνεμος ὁδηγεῖ μόνος του τὸ πλοιάριό τους, ἐνῶ οἱ μοναχοὶ κρατοῦν ἁπλῶς τὸ τιμόνι, χωρὶς νὰ ἀπαιτεῖται ἄλλος κόπος. Μετὰ ἀπὸ μερικὲς μέρες ὁ ἄνεμος σύμβολο τῆς χάριτος ἔπεσε. Τότε βάζουν σὲ κίνηση τὰ κουπιά, μέχρι νὰ ἐξαντληθεῖ ἡ δύναμή τους. Στὰ μάτια τῶν μοναχῶν ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ ὑποχωρεῖ. Ἀγωνιοῦν καὶ λιποψυχοῦν. Μὰ ὁ ἅγιος τοὺς παρακινεῖ λέγοντας: «Ἀδελφοί, μὴ φοβᾶστε. Παραδοθεῖτε στὴν πρόνοια τοῦ Θεοῦ, κι ἐκεῖνος θὰ κάνει αὐτὸ ποὺ θέλει.» «Μὴ φοβᾶσθε», εἶναι ἡ φράση ποὺ ἐπαναλαμβάνεται συνεχῶς. Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ ζητᾶ ὁ Ἅγιος ἀπὸ τοὺς μοναχούς του εἶναι νὰ προσεύχονται. Νὰ γρηγοροῦν, νὰ εὐχαριστοῦν καὶ νὰ εἶναι συνεπεῖς στὴ σχέση τους μὲ τὸν ζωντανὸ Θεό. Ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ζητᾶ τὴ δική μας ἀνταπόκριση. Ὁ ἀληθινὸς καὶ ζωντανὸς Θεὸς δίνει τὴ σωτηρία, δίνει τὸν Ἑαυτό Του, ἀλλὰ ὄχι σὰν κονσέρβα. Ζητᾶ κόπο, μόχθο, ἐλευθερία, ἐμπιστοσύνη, ὑπομονή. Ζητᾶ μαρτυρικὸ φρόνημα. Ἡ χάρις Του ἐνεργεῖ καὶ δίνει καρποὺς μέσα στὴν εὐχαριστία καὶ τὴν ἄσκηση. Μὲ τὴν ἄσκηση καὶ τὴν εὐχαριστία, ὅπως τὰ ὁρίσαμε παραπάνω, μποροῦμε στὴ θάλασσα τοῦ παρόντος βίου νὰ κάνουμε κι ἐμεῖς τὸ ταξίδι τοῦ ἁγίου Μπρένταν. Ὄχι μὲ δανεισμένα καὶ ψεύτικα καράβια, ἀλλὰ μὲ ὅλη τὴν ὕπαρξή μας, ἀφοῦ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ μᾶς δίνει τὸ προνόμιο ἐδῶ καὶ τώρα νὰ γευθοῦμε κάτι ἀπὸ τὸ φῶς καὶ τὴ γλυκύτητα τῆς βασιλείας Του, σὰν ἀρραβώνα τῆς αἰώνιας ζωῆς. Τότε, σὲ ὅποια σκοτάδια κι ἂν βρισκόμαστε, θὰ ἔχουμε τὸ ἐσωτερικὸ φῶς καὶ θὰ εὐωδιάζουμε ἀπὸ τὸ ἄρωμα τοῦ παραδείσου. 14

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Παρόμοια νὰ σκεφθῇς ὅτι καὶ ἕνας ποὺ στέκεται κοντὰ σὲ μία μεγάλη πυρκαϊά, διατηρεῖ τὴν θερμότητα γιὰ πολὺ καιρὸ καὶ μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσί του ἀπὸ τὴν φωτιά. Άραγε ἀπὸ ποιὰ ἄρρητη εὐωδία φιλανθρωπίας, ἀπὸ

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΘΗ

ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΘΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΘΗ π. Ἰωάννου Ζόζουλακ Κοσμήτορος τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Πρέσοβ Σλοβακίας Ἔχουμε συνηθίσει ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι νὰ ἐνεργοῦμε μὲ μηχανικὸ τρόπο, νὰ

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της Η δημιουργία του ανθρώπου Θεϊκή προέλευση του ανθρώπου Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της θάλασσας,

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό

Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό Θέρμη 25/10/2013 Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 35 χρόνων των Εκπαιδευτηρίων Ε. Μαντουλίδη. Τον εορτασμό των 35 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15 ΜΑΘΗΜΑ 3ο Γένεσις 4,1-15 Κάιν καί Ἄβελ Σέ κάποιους ναούς -ἴσως τό ἔχετε δεῖ- εἶναι ζωγραφισμένο πάνω ἀπό τήν Ὡραία Πύλη ἕνα μεγάλο μάτι. Ξέρετε γιατί; Γιά νά μᾶς θυμίζει μιά μεγάλη ἀλήθεια, ὅτι ὁ Θεός

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΕΩΣ

ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΕΩΣ Μητροπολίτου Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως καί Πολυκάστρου ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΕΩΣ ΑΘΗΝΑ 1987 Προσφώνηση στοὺς Νεωκόρους τῶν Ἱ. Ναῶν τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν, κατὰ τὴ διάρκεια γεύματος ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία του ανθρώπου

Η δημιουργία του ανθρώπου Η δημιουργία του ανθρώπου Στο τέλος της έκτης ημέρας, ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε το τελευταίο και το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Ψηφιδωτό από το Μονρεάλε της Σικελίας, 13ος αι.

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Θά γίνεις νονός / νονά;

Θά γίνεις νονός / νονά; ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Θά γίνεις νονός / νονά; Συγχαρητήρια! Πῆρες μιά πολύ ὄμορφη ἀπόφαση! Καί εἶναι τόσο ὄμορφη, γιατί ἔχεις νά προσφέρεις κάτι πολύτιμο στή

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η άρνηση του εκλεκτού

Η άρνηση του εκλεκτού Η άρνηση του εκλεκτού Ἁγ. Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Σκέψου, ἀγαπητέ, τὴν αἰτία τῆς ἀρνήσεως τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου, ποὺ εἶναι ἡ ἀμέλεια, ἡ ὁποία φαίνεται φανερὴ σ αὐτὰ τὰ τρία στὸν τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖον ἀκολουθοῦσε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2016 Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2016 Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 25 εκεμβριου 2016 ἀριθμ. πρωτ. : 793.- ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2016 Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τοὺς εὐλαβεῖς Ἱερεῖς καὶ τοὺς εὐσεβεῖς Χριστιανοὺς τῆς καθ ἡμᾶς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας»

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτή τη Γη.

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

Θέλουν ὅμως ὅλοι τὴν ἀλλαγὴ τῆς ὑπάρχουσας κατάστασης:

Θέλουν ὅμως ὅλοι τὴν ἀλλαγὴ τῆς ὑπάρχουσας κατάστασης: /0L`qshchr^Σχέδιο 0 0/./2.1/00 1906 μ-μ- O`fd 087 Θέλουν ὅμως ὅλοι τὴν ἀλλαγὴ τῆς ὑπάρχουσας κατάστασης: Μά+ θὰ μοῦ πεῖτε+ ποιός τυφλὸς δὲν θέλει τὸ φῶς του+ ποιός ἄρρωστος δὲν θέλει τὴν γιατρειά του καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς...ἡ ὀρθόδοξη εἰκόνα εἶναι καρπός τῆς ἀποκαλυπτικῆς ἐμπειρίας τῶν θεουμένων ἁγίων. Εἶναι γνωστόν ὅτι οἱ ἅγιοι, ὅταν φθάνουν στήν θέωση καί τήν θεωρία τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του Εἰς μνημόσυνον...ὁ πατέρας μου διακρινόταν ἐπίσης ἀπό εὐλάβεια, μέ ὅλη τήν σημασία τῆς λέξεως. Σεβόταν ἀπόλυτα τόν Θεό, σεβόταν τούς Κληρικούς, δέν ὁμιλοῦσε ποτέ ἐναντίον τους, οὔτε συμμετεῖχε σέ συζητήσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

Παρέλαση-Μαντήλα-Δωδεκάποντα*

Παρέλαση-Μαντήλα-Δωδεκάποντα* Ἀξίες -Ἰδανικά -Ἱστορικὴ Μνήμη Παρέλαση-Μαντήλα-Δωδεκάποντα* «Ἡ σεμνότητα καὶ ἡ ταπεινότητα εἶναι προαπαιτούμενο...» α. Στὴν χώρα ποὺ θὰ ριζώσεις νὰ σεβαστεῖς τὴν σημαία της, τοὺς ἀνθρώπους της, τὴν φύση

Διαβάστε περισσότερα

...Μια αληθινή ιστορία...

...Μια αληθινή ιστορία... ...Μια αληθινή ιστορία... Στην αρχή ήταν μια άδεια σελίδα. Την είχε ο Καλός Ζωγράφος, που ήταν γνωστός για την ικανότητά του να ζωγραφίζει τέλειες εικόνες. Μια μέρα ο Ζωγράφος άρχισε να ζωγραφίζει αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Ἅγιε Γέροντα, ἄρχισα μέ φωνή χαμηλή, αὐτόν τόν καιρό μέ κατέλαβε πολύ δυνατά μιά ἐπιθυμία. Πιστεύω πώς ὁ Θεός τήν ἔχει φυτεύσει. Θέλω νά καθαριστῶ. Βλέπω μέσα μου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

Τα πολύτιμα πετράδια του θεϊκού Μου στέμματος

Τα πολύτιμα πετράδια του θεϊκού Μου στέμματος Τα πολύτιμα πετράδια του θεϊκού Μου στέμματος Πρόλογος Αυτά φωνάζει και λέει συνέχεια ο μοναδικός πραγματικός Πατέρας όλου του κόσμου, ο ουράνιος Θεός μας. Λέει σ όλο τον κόσμο, σε όλα τα παιδιά Του: «Αφήστε

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΛΑΣΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΩΤΗΡΙ

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΛΑΣΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΩΤΗΡΙ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΛΑΣΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΩΤΗΡΙ Στα κυριότερα θρησκεύματ 15 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης Διερευνητική Εργασία της Β Λυκείου ΓΕΝΙΚ Α Χριστιανισμός, ονομάζεται το θρησκευτικό σύστημα πίστης, το οποίο αναγνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Εἰσαγωγὴ. Αὐτόματη Δημιουργία Οἰκονομικῶν Κινήσεων Ἀμοιβῶν. Αὐτόματη Δημιουργία Οἰκονομικῶν Κινήσεων Ἀμοιβῶν. ICAMSoft Law Applications Σημειώ σεις

Εἰσαγωγὴ. Αὐτόματη Δημιουργία Οἰκονομικῶν Κινήσεων Ἀμοιβῶν. Αὐτόματη Δημιουργία Οἰκονομικῶν Κινήσεων Ἀμοιβῶν. ICAMSoft Law Applications Σημειώ σεις Εἰσαγωγὴ Ὅπως γνωρίζουν ὅλοι οἱ χρῆστες τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν μας, τὰ εἴδη τῶν ἐνεργειῶν ποὺ μποροῦν νὰ καταγραφοῦν σὲ μία ὑπόθεση εἶναι 1. Ἐνέργειες Ἐξέλιξης, 2. Οἰκονομικές, 3. Λοιπές Ἐνέργειες &

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ἀβραάμ - Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ

Ὁ Ἀβραάμ - Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ ΜΑΘΗΜΑ 8ο Γένεσις κεφ. 12-22 Ὁ Ἀβραάμ - Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ Μετά τή σύγχυση τῶν γλωσσῶν πού ἔπαθαν, παιδιά, οἱ ἄνθρωποι ὅταν ἔχτιζαν τόν πύργο τῆς Βαβέλ, σκορπίστηκαν σ ὅλη τή γῆ. Στά διάφορα μέρη ὅπου ἐγκαταστάθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ουράνια Γλώσσα. (The heavenly language)

Η Ουράνια Γλώσσα. (The heavenly language) Η Ουράνια Γλώσσα (The heavenly language) 'Εχετε ταξιδέψει ποτέ σε μιά χώρα, όπου η γλώσσα είναι διαφορετική από τη δική σας; Μπορεί να μάθετε λίγο τη γλώσσα και ακόμα να είστε σε θέση να καταλαβαίνετε

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησία Ιεροσολύμων: πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων

Εκκλησία Ιεροσολύμων: πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων Εκκλησία Ιεροσολύμων: πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων Η αγάπη και η κοινοχρησία των πρώτων χριστιανών Μετά το πρώτο κήρυγμα του αποστόλου Πέτρου, την ημέρα της Πεντηκοστής, πίστεψαν και βαπτίσθηκαν 3.000

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ «Δεν είναι εύκολο αυτό το οποίο μέσα σε 20 λεπτά μου ανατέθηκε να σας παρουσιάσω σήμερα. Δεν είναι εύκολο, γιατί είναι ένα πολύ σοβαρό και μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν άνδρα που τον έλεγαν Ιωσήφ. Οι γονείς της, ο Ιωακείμ και

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

πηγή: περιοδικὸ Πεμπτουσία, Τεῦχος 2ο, Ἀπρίλιος - Ἰούλιος 2000, σελ

πηγή: περιοδικὸ Πεμπτουσία, Τεῦχος 2ο, Ἀπρίλιος - Ἰούλιος 2000, σελ Ὁ Γέρων Πορφύριος ὁ Καυσοκαλυβίτης ( +02.12.1991) Γεωργίου Ἀρβανίτη, τ. Προέδρου Ἐφετῶν πηγή: περιοδικὸ Πεμπτουσία, Τεῦχος 2ο, Ἀπρίλιος - Ἰούλιος 2000, σελ. 134-139. Ὁ Γέροντας Πορφύριος γεννήθηκε τὸ 1906

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * *

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * * 1 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα 2015 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα Ὁ ὁσιώτατος

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου - Ἡ θριαμβευτική εἴσοδος στά Ἰεροσόλυμα

Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου - Ἡ θριαμβευτική εἴσοδος στά Ἰεροσόλυμα ΜΑΘΗΜΑ 26ο Ἐπίκαιρο Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου - Ἡ θριαμβευτική εἴσοδος στά Ἰεροσόλυμα Πλησιάζει ἡ μεγαλύτερη γιορτή τῆς πίστης μας, τό Πάσχα. Ξέρετε, παιδιά, τί σημαίνει «Πάσχα»; Εἶναι ἑβραϊκή λέξη καί σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές.

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές. ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη λέξη «σωστό»

Διαβάστε περισσότερα

Τά δύο βιβλία τοῦ Θεοῦ

Τά δύο βιβλία τοῦ Θεοῦ ΜΑΘΗΜΑ 1ο Γένεσις 1,1-2,7 Τά δύο βιβλία τοῦ Θεοῦ Ὡς ἀφόρμηση θά μπορούσαμε νά ἑτοιμάσουμε μιά ἔκθεση φωτογραφίας ἤ μιά προβολή μέ τοπία πού θυμίζουν τίς καλοκαιρινές διακοπές καί μέ ἄλλες εἰκόνες πού παρουσιάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Λαμπρὴ πανήγυρη ἐπιτελοῦμε, ἀγαπητοὶ ἐνχριστῷ ἀδελφοί! Σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ καὶ γεραίρει τὸ θεῖο γεγονὸς τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Γι αὐτὸ κι ἐμεῖς

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

Τὰ Προλεγόμενα. (π. Γεώργιος Δ. Μεταλληνὸς)

Τὰ Προλεγόμενα. (π. Γεώργιος Δ. Μεταλληνὸς) Ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Παρίου Ἀλεξίκακον Φάρμακον καὶ ἡ ἐπιστολὴ στὸν Κοραῆ Περὶ Νηστείας Εὐρωπαϊκῶν Νοσημάτων Θεραπευτικὴ Προλεγόμενα: π. Γεώργιος Μεταλληνός, Ἐκδόσεις «Γρηγόρη», Ἀθήνα 2016, σελίδες 229.

Διαβάστε περισσότερα

11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 12. ΔΟΓΜΑ ΚΑΙ ΖΩΗ 37. Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ 13. ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΞΙΕΣ 38. ΣΩΤΗΡΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΣ 14. ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΥ 39. Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 15. Η

Διαβάστε περισσότερα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Aγκυροβολή- Δ I M H N I A I O Φ Y Λ Λ A Δ I O T H Σ I E P A Σ M H T P O Π O Λ E Ω Σ I E P A Π Y T N H Σ K A I Σ H T E I A Σ Γ I A T O Y Σ N E O Y Σ T E Y X O Σ 7 4 Μ Α Ϊ Ο Σ - Ι

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας)

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμὴν. Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

Το αντικείμενο [τα βασικά]

Το αντικείμενο [τα βασικά] Το αντικείμενο [τα βασικά] Στην ενότητα αυτή θα ασχοληθούμε με το αντικείμενο στα αρχαία ελληνικά. Παράλληλα θα δίνονται παραδείγματα και στα Νέα Ελληνικά (ΝΕ) Τι είναι το αντικείμενο; Αντικείμενο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή ΜΑΘΗΜΑ 6 Ο ΠΟΙΗΣΩΜΕΝ ΑΝΘΡΩΠΟΝ... Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, κατά τη διδασκαλία του Χριστιανισμού, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ. Στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα