ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ"

Transcript

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (ΜΕ ΕΠΟΠΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ) Ανδρέας Ι. Βοσκός [1] Ο Κυπριακός Ελληνισμός έχει ρίζες πολυαίωνες και βαθιές, προομηρικές και Ομηρικές. Φθάνοντας στη Μεγαλόνησο οι Αχαιοί σε επάλληλα κύματα κατά το β ήμισυ της β χιλιετίας π.χ. έφεραν μαζί τους τη θρησκεία, τους μύθους και την ποίησή τους, τη μουσική και το τραγούδι τους, και φυσικά τη γλώσσα και τη γραφή τους, με αψευδή μάρτυρα τον [2] οβελό της Πάφου του 11ου αι. π.χ. με το όνομα του ιδιοκτήτη στην Κυπροσυλλαβική γραφή σε γενική ενικού Αρκαδοκυπριακή: o-pe-la-ta-u (Ὀφέλταυ, του Ὀφέλτου). Η επιμειξία με τους αυτόχθονες Ετεοκυπρίους, η πιο άμεση επικοινωνία με τους ανατολικούς λαούς, η μύηση στη λατρεία της Αφροδίτης και άλλοι επιμέρους παράγοντες διεύρυναν τους ορίζοντές τους κι άνοιξαν νέους δρόμους έκφρασης. [3] Σταθμοί της αξιόλογης αυτής πορείας αδιάσπαστοι στάθηκαν αναντίρρητα ο Τρωικός πόλεμος και ο Όμηρος. Περί τους χρόνους του χιλιοτραγουδημένου αυτού πολέμου (περί το 1200 π.χ., δηλαδή), φθάνει στην Κύπρο το πρώτο μεγάλο μεταναστευτικό κύμα Αχαιών. Ο δε Όμηρος αναφέρεται στην Κύπρο τόσο στην Ἰλιάδα, μιλώντας για τον περίφημο θώρακα που ο βασιλιάς της Κύπρου Κινύρας δώρισε στον Αγαμέμνονα, όσο και στην Ὀδύσσεια, όπου ο Δμήτωρ Ἰασίδης εμφανίζεται ως βασιλιάς της Κύπρου και φίλος από φιλοξενία του Οδυσσέα και η Αφροδίτη ντύνεται και στολίζεται στον πανελλήνια ονομαστό ναό της στην Πάφο. [4] Οι οικιστικοί μύθοι ανάγουν την ίδρυση των κύριων βασιλείων της Κύπρου στους αμέσως μετά τον Τρωικό πόλεμο χρόνους από Ομηρικούς ήρωες. Τους έχουν απαθανατίσει πέρα από την ολοζώντανη ανά τους αιώνες προφορική Κυπριακή παράδοση αρχαίες πηγές πάμπολλες, από τον Πίνδαρο και τον Ευριπίδης τον Ισοκράτη και τον Αριστοτελικό Πέπλον, τον Στράβωνα και τον Παυσανία, τον Πλούταρχο και πιο αναλυτικά τον Αλεξανδρινό Λυκόφρονα στην περίφημη Ἀλεξάνδραν του. [5] Ο Τεῦκρος ὁ Τελαμώνιος, ο περίφημος Ομηρικός τοξότης, μη μπορώντας μετά την επιστροφή στην πατρίδα να αντέξει τις κατηγόριες του πατέρα του πως σκόπιμα δεν εμπόδισε τον αδελφό του Αίαντα να αυτοκτονήσει, παίρνει τους πιο στενούς του εταίρους και κατευθύνεται

2 προς ανατολάς, αποβιβάζεται στην έκτοτε καλούμενη Ἀχαιῶν ἀκτή, στην κατεχόμενη σήμερα Καρπασία, [6] κατηφορίζει στον εύφορο κόλπο της σημερινής Αμμοχώστου και θεμελιώνει το πιο ένδοξο βασίλειο της αρχαίας Κύπρου, τη Σαλαμίνα. [7] Ο Ἀγαπήνωρ, ο οποίος ηγείται των Αρκάδων στην Τροία κατά τον Όμηρο, επιστρέφοντας στην πατρίδα του μετά την άλωση της πόλης, εξοκέλλει στη δυτική ακτή της Κύπρου και γίνεται οικιστής της Νέας Πάφου και ιδρυτής του ιερού της Αφροδίτης στην Παλαίπαφο. [8] Ο Αχαιός Κηφεὺς και ο Λάκων Πράξανδρος (πολεμιστές και αυτοί στην Τροία κατά τον Λυκόφρονα) ιδρύουν την Κερύνεια και τη Λάπηθο. [9] Οι γιοί του Θησέα Ἀκάμας που δίνει το όνομά του σε όρος και ακρωτήριο της βορειοδυτικής Κύπρου και Δημοφῶν ή / και ο Φάληρος ιδρύουν την Αίπεια / Σόλους, [10] κι ο εγγονός του Ακάμαντα Χύτρος τους Χύτρους. [11] Προσμαρτυρούν ο Στράβων για τη Λακώνων κτίσμα καὶ Πραξάνδρου Λάπηθο, [12] ο ίδιος για το Ἀργείων κτίσμα Κούριο και ο Ηρόδοτος (τον 5ον ήδη αι. π.χ.) για τους Κουριείς οι οποίοι λέγονται Ἀργείων εἶναι ἄποικοι, [13] ο Αριστοτελικός Πέπλος «για τον θαμμένο στη Σαλαμίνα της Κύπρου Τεύκρο» και «για τον Αγαπήνορα» τον θαμμένο στην Πάφο. Προσμαρτυρούν επίσης αδιάψευστα τα πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα σε κάθε γωνιά της Κύπρου τα πανάρχαια έργα της τέχνης του λόγου [14] τα πορίσματα της Γλωσσολογίας (για την Κυπρομινωική και την Κυπροσυλλαβική γραφή, και την Αρκαδοκυπριακή διάλεκτο κυρίως, όπως στο αριστουργηματικό επίγραμμα από τους Γόλγους, [15] με τὸ Γράσθι, [Ϝά]ναξ, κὰ(π) πῶθι Ϝέπο(μ) μέγα μή ποτε Ϝείσης του πρώτου στίχου να παραπέμπει εντυπωσιακά στην παροιμία «μεάλον βοῦκκον βάλε τζιαὶ μεάλον λόον μὲν πεῖς») προσμαρτυρούν ακόμα [16] αδιάψευστα τα διαχρονικά ιστορικά δεδομένα και τα πάμπολλα πανάρχαια τοπωνύμια που παρά τις επάλληλες περιόδους δουλείας επιβιώνουν ανά τις χιλιετίες μέχρι σήμερα στην Κύπρο, οδηγώντας στο αναμφισβήτητο συμπέρασμα για μαζική εγκατάσταση Αχαιών, οι οποίοι αφομοιώνουν βαθμιαία τους αυτόχθονες Ετεοκυπρίους και θεμελιώνουν τον βαθύρριζο και πολύκλαδο Ελληνικό πολιτισμό του νησιού. [17] Οι πέντε οικιστές της Κύπρου: ο Τεύκρος, ο Αγαπήνωρ, ο Ακάμας, ο Κηφεύς και ο Πράξανδρος, κατά τον Λυκόφρονα (στ ), Σάτραχον βλώξαντες Ὑλάτου τε γῆν, Μορφὼ παροικήσουσι. Ποιές πόλεις οικίζουν αυτοί, δεν αναφέρει ο Λυκόφρων. Ο Πράξανδρος, κατά τον Αλεξανδρινό ποιητή, φτάνει στη γη της Αφροδίτης Λάκων ὄχλον ἄγων Θεράπνης. Ο Στράβων μαρτυρεί ότι Λακώνων κτίσμα καὶ Πραξάνδρου είναι η πόλη Λάπαθος (και Λάπεθος), πιο γνωστή ήδη στην αρχαιότητα ως Λάπηθος (και Λάπιθος), και η μαρτυρία του συνεπικουρείται από την προφορική τοπική παράδοση και από τη γειτνίαση με την Κερύνεια, η οποία, κατά την τοπική παράδοση, κτίστηκε από τον Κηφέα και τους Αχαιούς συντρόφους του και ονομάστηκε έτσι από την ομώνυμη Αχαϊκή πόλη. Ο 2

3 Λυκόφρων αναφέρει ότι ο Κηφεὺς είναι στρατηλάτης Βουραίων από τις πόλεις Βούρα (που γειτνιάζει με την Κερύνεια), Ώλενο και Δύμη. Κατά τον Παυσανία: Δύμη μὲν πρὸς [18] Ἤλιδος πρώτη, μετὰ δὲ αὐτὴν Ὤλενος ( ) καὶ Τρίτεια ( ) καὶ Αἴγιον καὶ Κερύνεια καὶ Βοῦραι (ἢ ἡ Βοῦρα καὶ τὰ Βοῦρα), ἐπὶ ταύταις δὲ Ἑλίκη καὶ Αἰγαί τε καὶ Αἴγειρα καὶ Πελλήνη. (...) μετὰ δὲ Ἑλίκην ( ) ἥξεις εἰς πόλισμα Κερύνειαν ( ) ὑπὲρ τὴν λεωφόρον ἐν ὄρει, καί οἱ τὸ ὄνομα ἢ δυνάστης ἐπιχώριος ἢ ὁ Κερυνίτης ποταμὸς πεποίηκεν. Από τα Αχαϊκά τοπωνύμια που αναφέρονται από τον Λυκόφρονα μόνο η Κερύνεια (ή Κερυνία) συνδέεται σε αρχαίες πηγές με την Κύπρο, μνημονευόμενη μαζί με τη Λάπηθον από τον Διόδωρο τον Σικελιώτη ( ) και άλλους. Μια συγκριτική όμως εξέταση των σωζόμενων μέχρι σήμερα Κυπριακών τοπωνυμίων οδηγεί σε λίαν ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις: [19] (α ) Οι Δύμες της επαρχίας Λεμεσού κοντά στη Μούττη του Δκιά και τον Γκρεμμό της Έρας (: την Κορφή του Δία και τον Γκρεμμό της Ήρας) φαίνεται ότι οφείλουν το όνομά τους στην ομώνυμη Αχαϊκή πόλη, όπως πιθανώς και η Τύμη της Πάφου (από την αιτ. τὴν Δύμην). (β ) Τα δε Βούρα είναι τοπωνύμιο στη Μεννόγεια της Λάρνακας, και η αναγωγή στα Βοῦρα της Αχαΐας είναι εύλογη. (γ ) Η Ἀχαΐα, πριν συρρεύσουν σ αυτήν Ἀχαιοὶ των παρακμασμένων Μυκηναϊκών κέντρων της Πελοποννήσου αναζητώντας ζωοτρόφα γη, ονομαζόταν κατά τον Παυσανία Αἰγιαλός, κατά δε τον Στράβωνα Αἰγιάλεια, και Αἴγιον είναι το όνομα της γνωστής Αχαϊκής πόλης. Αιγιαλούσα και Γιαλούσα είναι η γνωστή κωμόπολη της Καρπασίας και η Γιαλιά της Πάφου θα ονομαζόταν Αἰγιαλία κατά τον Σίμο Μενάρδο το αυτό δε όνομα φέρουν δάσος και ποταμός στην ίδια επαρχία, ανάμεσα στ άλλα. (δ ) Κρᾶθις (εξού πιθανώς το σημερινό Ακράτα) είναι όρος και ποταμός της Αχαΐας Αρκαδίας, Κράθος τοπωνύμιο στο Ριζοκάρπασο της Κύπρου. (ε ) Δρέπανον είναι το όνομα ακρωτηρίου της Αχαΐας και της Πάφου Δρέπανος ονομάζεται επίσης σήμερα τοπωνύμιο στα Λεύκαρα και Δρεπάνι τοπωνύμια στις επαρχίες Λευκωσίας και Λάρνακας. (στ ) Ἑλίκη είναι η παλιά πόλη της Αχαΐας που μνημονεύεται συν τοις άλλοις από τον Όμηρο και τον Λυκόφρονα Ελίκη και Ελίκες και (το) Ελίκι καλούνται και σήμερα διάφορα Κυπριακά τοπωνύμια. (ζ ) Συγγένειες μπορούν να κρύβουν και άλλα τοπωνύμια, όπως τα Πελλήνη Πελ(λ)άνα (κι ἡ Κυπριακή Σαλαμίνα καλούνταν Πελάνα ἐν τοῖς Εὔκλου χρησμοῖς) / Ἀφροδίσιον (αυτό της Κύπρου: στη βορειοανατολική ακτή, ανατολικά της Κερύνειας) κ.τ.τ., για τα οποία οι πιθανές ερμηνείες ποικίλλουν και τα όποια συμπεράσματα φαίνονται αβέβαια. [20] Το Κυπριακό όμως τοπωνύμιο Ἀχαιῶν ἀκτή, πανάρχαιο, μνημονευόμενο από αρχαίες και νεώτερες πηγές, με χαρακτηριστικές τις αδιάψευστες πάμπολλες μαρτυρίες παλαιών χαρτών, και ολοζώντανο ως σήμερα που στενάζει τουρκοπατημένο, στη βόρεια ακτή της Καρπασίας, σημαίνει ακατάπαυστα ανά τους αιώνες την ακτή όπου αποβιβάστηκαν 3

4 Ἀχαιοὶ ἄποικοι. Το γεγονός ότι το τοπωνύμιο συνδέεται συχνά με τον Τεύκρο, όπως στον Στράβωνα (: Ἀχαιῶν ἀκτή, ὅπου Τεῦκρος προσωρμίσθη πρῶτον ὁ κτίσας Σαλαμῖνα τὴν ἐν Κύπρῳ, ἐκβληθείς, ὥς φασιν, ὑπὸ τοῦ πατρὸς Τελαμῶνος), φαίνεται να συνδηλώνει τη γενική εικόνα του μύθου, που δεν φαίνεται να παραποιεί την ιστορική πραγματικότητα, για κάθοδο Ἀχαιῶν άσχετα με την πόλη καταγωγής τους στην Κύπρο περί τον Τρωικό πόλεμο. Και η Ἀχαΐα προβάλλει ως πιθανή εστία μεγάλου κύματος Ἀχαιῶν οἰκιστῶν της Κύπρου. [21] Κοιτάζοντας κανείς στον χάρτη της Κύπρου την περιοχή της Κερύνειας και της Λαπήθου (με το ακρωτήριο Κρόμμυον και τον κόλπο της Μόρφου στα δυτικά τους) εύκολα φέρνει στον νου την αντίστοιχη περιοχή της [22] Αχαΐας κι όποιος είχε την τύχη να θαυμάσει από κοντά την κατεχόμενη σήμερα περιοχή της Κερύνειας, δεν δυσκολεύεται να διαπιστώσει ότι η όλη φύση εμφανίζει εκπληκτική ομοιότητα με την αντίστοιχη περιοχή της Αχαΐας (δεν ήταν, φαίνεται, τυχαία η επιλογή της). Δίπλα από την πόλη των Αχαιών του Κηφέα, την Κερύνειαν, οι Λάκωνες του Πραξάνδρου ιδρύουν κατά την παράδοση την πόλη που είναι γνωστή ανά τους αιώνες με το όνομα Λάπηθος (θυμάται κανείς και το Λαπίθαιον καλούμενον ἀπὸ ἀνδρὸς ἐγχωρίου Λαπίθου... ἐν τῷ Ταϋγέτῳ, που μνημονεύει ο Παυσανίας στα «Λακωνικά» του, ). [23] Από τον Στέφανο τον Βυζάντιο, μαζί με τὴν ἐν Πελοποννήσῳ Λακεδαίμονα (: τη Σπάρτη), μνημονεύεται και ἑτέρα Λακεδαίμων Κύπρου μεσόγειος πόλις. Η δε μνεία [24] της Μορφοῦς Ἀφροδίτης από τον Λυκόφρονα οδηγεί άμεσα ή έμμεσα στη Λακωνία και στην περιοχή της Μόρφου, μεταξύ Σόλων και Λαπήθου, σε μέρη ευρέως κατοικούμενα στους αρχαίους χρόνους. Το Σάτραχον βλώξαντες Ὑλάτου τε γῆν Μορφὼ παροικήσουσι του Λυκόφρονα σε συνδυασμό με το γαῖαν ἵξονται θεᾶς Γόλγων ἀνάσσης, δηλαδή της Αφροδίτης, φαίνεται να δηλώνει εγκαθίδρυση νέας λατρείας της Αφροδίτης, [25] ως Μορφοῦς, και εγκατοίκηση στον ίδιο τόπο, στην περιοχή της σημερινής Μόρφου, στην εύφορη παραλιακή πεδιάδα όπου έχει ανασκαφεί ναός της Αφροδίτης κι όπου κυλά τα νερά του ο Σερράχης (Σάτραχος / Σέτραχος) ποταμός αλλά και ο Κομήτης και ο Ναός και ο Γερανός (ονόματα Πελοποννησίων ηρώων, το Γερανός από τον Γεράνιον ποταμὸν της περιοχής της Πύλου και το γέρανος = ὄμβρος, δηλ. βροχή), έξω από την Ζώτειαν ή Ζωτίαν, του Ζωτεάτα Ἀπόλλωνος (ἐν Ἄργει, ἀπὸ τόπου), ανάμεσα στην Πεντάγυιαν την παράλια (κατά το Ομηρικό εὐρυάγυιαν: με τους πλατιούς τους δρόμους, καλοκατοικημένη και πλούσια), την Αἴπειαν και την [26] Ἀσίνου (: Αἴπεια και Ἀσίνη είναι οι ομώνυμες ονομαστές Πελοποννησιακές πόλεις), το σημερινό Δ(κ)ιόριος (στα δυτικά της Κερύνειας και της Λαπήθου), που φαίνεται να παραπέμπει στο ομηρικό Δώριον και στο βασίλειο εν γένει του Νέστορα, και τα Πάναγρα (το αρχαίο Πάνακρον, του Νόννου, του Στέφανου Βυζάντιου και άλλων). [27] Η μακρά και λίαν επίπονη πορεία από τα παρηκμασμένα μεγάλα 4

5 Μυκηναϊκά κέντρα της ανατολικής προς τη νοτιοδυτική ή τη βορειοδυτική Πελοπόννησο (την Αχαΐα ή τη Λακωνία Μεσσηνία) [28] προς το Αιγαίο [29] και την Κρήτη) και προς την Κύπρο φαίνεται να ισχύει για τους εκ Πελοποννήσου Αχαιούς οικιστές της Κύπρου εν γένει. [30] Η Σαλαμίνα της Κύπρου συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των Ελληνικών πόλεων που διεκδικούσαν τον Όμηρο. Και τα αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν έντονη παρουσία «Ομηρικών» ταφικών εθίμων και αντικειμένων στη Σαλαμίνα του 8ου και 7ου αι. π.χ., [31] όπως ο θρόνος από τον τάφο 79, που θυμίζει τους Ομηρικούς ἀργυροήλους θρόνους, και όπως το ξίφος από τον τάφο 3, που παραπέμπει στα ἀργυρόηλα ξίφη του Ομήρου. Ακόμα πιο εντυπωσιακές είναι οι καλλιτεχνικές παραστάσεις σε αγγεία που μαρτυρούν παλαιότατη παράδοση και θυμίζουν χωρία Ομηρικά, [32] όπως η σκηνή σε Μυκηναϊκό κρατήρα από την Έγκωμη, τον ονομαστό «Κρατήρα του Δία», περί τα τέλη ήδη του 14ου αι. π.χ., με μιαν από τις παλαιότερες μυθολογικές παραστάσεις, η οποία θυμίζει τη γνωστή σκηνή της Ἰλιάδος με τον Δία που ζυγίζει τη μοίρα των Αχαιών και των Τρώων πριν από τη μάχη, [33] και η επαναλαμβανόμενη στην Ἰλιάδα σκηνή ακρωτηριασμού αντιπάλου σε κρατήρα δίχρωμου ρυθμού από την Ταμασσό (περί το 700 π.χ.) [34] η σκηνή σε Μυκηναϊκό κρατήρα από το Κίτιο, με τον Έκτορα να αποχαιρετά τον Αστυάνακτα ή, κατ άλλους, με τον Νεοπτόλεμο να αρπάζει τον Αστυάνακτα από τα χέρια της Ανδρομάχης (φέρνοντας στον νου και τον Νεοπτόλεμο των Κυπρίων ἐπῶν) κι άλλες πολλές παραστάσεις νεώτερες, [35] όπως αυτές στη σαρκοφάγο των Κουκλιών, περί το 480 π.χ., με τον Οδυσσέα και τον Διομήδη που σκοτώνουν τον Ρήσο και αρπάζουν τα άλογά του και τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του που δραπετεύουν από τη σπηλιά του Πολύφημου, [36] και αυτή από την «Οικία του Διονύσου» στην Πάφο (αρχές 3ου αι. μ.χ.) με την αρπαγή του Γανυμήδη από τον Δία (που παραπέμπει και στην παρέκβαση του μεγάλου Ύμνου στην Αφροδίτη). [37] Ο Εὔκλους (ή Εὖκλος) ὁ Κύπριος χρησμολόγος τους χρησμούς του οποίου διάβασε ο Παυσανίας, κατά τη μαρτυρία του ίδιου εμφανίζεται να συνέδεε τη γέννηση του Ομήρου με τη Σαλαμίνα της Κύπρου. [38] Παραδίδει ο Παυσανίας (μεταφράζω): Οι Κύπριοι (γιατί βέβαια κι αυτοί οικειοποιούνται τον Όμηρο) λεν πως μάνα του είναι η Θεμιστώ, μια από τις επιχώριες γυναίκες, και υποστηρίζουν πως ο Εύκλος προφήτευσε τα σχετικά με τη γέννηση του Ομήρου με τους εξής στίχους: Και τότε στη θαλασσόβρεχτη την Κύπρο μεγάλος θά 'βγει αοιδός, που θεία γυναίκα η Θεμιστώ σ' αγρό θα τον γεννήσει έξω από τη Σαλαμίνα τη βαθύπλουτη, με πλέρια φήμη. 5

6 Κι αφήνοντας την Κύπρο, κλυδωνισμένος και λουσμένος απ' τα κύματα, της Ελλάδας της ευρύχωρης ανεπανάληπτα τις συμφορές πρώτος άδοντας θα μείνει αθάνατος κι αγέραστος παντοτινά. Το τέλος του αποσπάσματος είναι παρεφθαρμένο σε κρίσιμο σημείο, και δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι για τη θέση του Παυσανία στο θέμα αυτό. Πολύ πιθανή όμως, νομίζω, προβάλλει η υπόθεση ότι έχουμε εδώ μιαν αυτοβιογραφική αναφορά του Εύκλου, με ανάλογο παράδειγμα [39] το χωρίο του Ομηρικού ύμνου Εἰς Ἀπόλλωνα (στ ), όπου ο ποιητής καλεί τον χορό των κοριτσιών της Δήλου, σαν τις ρωτήσουν ποιός είναι ο πιο γλυκόλαλος αοιδός, να πουν: τυφλὸς ἀνήρ ο οποίος κατοικεί στην κακοτράχαλη τη Χίο και του οποίου πᾶσαι μετόπισθεν ἀριστεύουσιν ἀοιδαί, με προφανές αποτέλεσμα, καθώς ο ύμνος αποδιδόταν (άστοχα) στον Όμηρο, να θεωρηθεί εύλογα πως γι αυτόν γινόταν εδώ λόγος και να συντελέσει στην ευρεία εξάπλωση της φήμης (αν δεν την προκάλεσε) πως ήταν τυφλός. [40] Προβληματική παραμένει η περίπτωση των χρησμών του Βάκιδος και του Εύκλου, που μνημονεύει ο Παυσανίας (χωρίς όμως να παραθέτει τους σχετικούς στίχους), για την εκστρατεία τὴν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τοῦ βαρβάρου (του Μήδου, δηλ. των Περσών, κατ αυτόν). Οι σχετικοί χρησμοί οι οποίοι αποδίδονται σ αυτούς είναι πιθανώς μεταγενέστεροι, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα να είναι παλαιός ο χρησμός του Εύκλου, να γινόταν σ αυτόν αρχικά λόγος για κάποιαν επίθεση βαρβάρου αόριστα, και να επανερμηνεύτηκε εκ των υστέρων (post eventum) με αναφορά στους Περσικούς πολέμους, όπως συνέβη σε πολλές άλλες ανάλογες περιπτώσεις, και με τον χρησμό του Εύκλου για τη γέννηση μεγάλου ἀοιδοῦ στην Κύπρο, και μάλιστα αν ευσταθεί η υπόθεση ότι πρόκειται για δύο τμήματα του ίδιου χρησμού: ἀλλ ὅταν συμβεί επίθεση ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τοῦ βαρβάρου, με τα επακόλουθα δεινά ( ) / καὶ τότε στην Κύπρο «μεγάλος θα 'βγει αοιδός, που της Ελλάδας της ευρύχωρης ανεπανάληπτα τις συμφορές πρώτος άδοντας θα μείνει αθάνατος κι αγέραστος παντοτινά». [41] Τα Κύπρια ανήκουν στα ἔπη (3 Τ1) τοῦ λεγομένου Ἐπικοῦ κύκλου, ὃς ἄρχεται μὲν ἐκ τῆς Οὐρανοῦ καὶ Γῆς μυθολογουμένης μίξεως ( ) καὶ περατοῦται ( ) ἐκ διαφόρων ποιητῶν συμπληρούμενος μέχρι τῆς ἀποβάσεως Ὀδυσσέως τῆς εἰς Ἰθάκην, ἐν ᾗ καὶ ὑπὸ τοῦ παιδὸς Τηλεγόνου ἀγνοοῦντος κτείνεται. (...) Λέγει δὲ καὶ περί τινων Κ υ π ρ ί ω ν ποιημάτων καὶ ὡς οἱ μὲν ταῦτα εἰς Σ τ α σ ῖ ν ο ν ἀναφέρουσι Κ ύ π ρ ι ο ν, οἱ δὲ Ἡ γ η σ ῖ ν ο ν τ ὸ ν (319b) Σ α λ α μ ί ν ι ο ν αὐτοῖς ἐπιγράφουσιν, οἱ δὲ Ὅμηρον γράψαι, δοῦναι δὲ ὑπὲρ τῆς θυγατρὸς Σ τ α σ ί ν ω ι καὶ διὰ τὴν αὐτοῦ πατρίδα Κ ύ π ρ ι α τὸν πόνον ἐπικληθῆναι (...). 6

7 Τα Κύπρια ἔπη περιείχαν την προϊστορία και τα γεγονότα των δέκα χρόνων του Τρωικού πολέμου ως τη στιγμή που ξεσπά η ολέθρια για τους Αχαιούς έριδα Αχιλλέα Αγαμέμνονα, προς το τέλος του πολέμου. [42] Σημαντικά κεφάλαιά τους, όπως οι γάμοι της Θέτιδας και του Πηλέα κι η γέννηση του Αχιλλέα (και το πρώτο λουτρό του), η κρίση του Πάρη και η αρπαγή της Ελένης, η ιστορία των Διοσκούρων Κάστορα και Πολυδεύκη, η θυσία της Ιφιγένειας στην Αυλίδα και οι ποικίλες δεκαετείς περιπέτειες των Ελλήνων και των Τρώων ([43] όπως αυτές του Αχιλλέα στην αυλή του Λυκομήδη), εμφανίζονται συχνά στη μυθολογία, στην ποίηση και στην τέχνη. Πολλών Αττικών δραμάτων οι υποθέσεις αντλούνται από ή: και από αυτά, η δε επίδρασή τους εκτείνεται και στους μεταγενέστερους χρόνους (και σε Ρωμαίους συγγραφείς). Υπό τη σκιά του Ομήρου τα Κύπρια, όπως και τα λοιπά Κύκλια ἔπη, υπέστησαν ανελέητη τη φθορά του χρόνου, ελάχιστα δε αποσπάσματά τους έχουν διασωθεί. Οι λίγοι στίχοι που έχουμε στη διάθεσή μας δεν επιτρέπουν πολλά και βέβαια συμπεράσματα. Οι σχετικές όμως πληροφορίες είναι, αν συγκρίνουμε με όσα έχουμε για τους άλλους Κυπρίους ποιητές της Αρχαϊκής περιόδου, γενναιόδωρες. Ο τίτλος Κύπρια, ο οποίος μαρτυρείται ήδη από τον Ηρόδοτο και επανέρχεται συχνά στις αρχαίες πηγές, οδηγεί άμεσα ή έμμεσα στην Κύπρο, ως οφειλόμενος είτε στο όνομα της Κύπρου, όπου συντέθηκαν, είτε στο όνομα της Κύπριδος θεάς, της Αφροδίτης, στις γιορτές ή προς τιμήν της οποίας τραγουδιόνταν συχνά στην Κύπρο, είτε σε μια Ετεοκυπριακή ονομασία του χαλκού. Ποιητής τους είναι πιθανότατα ο ΣΤΑΣΙΝΟΣ Ο ΚΥΠΡΙΟΣ, που αναφέρεται συχνά στις αρχαίες πηγές είτε ως ο ποιητής των Κυπρίων είτε ως ένας από τους πιθανούς ποιητές τους (μαζί με τον ΗΓΗΣΙΑΝ ή ΗΓΗΣΙΝΟ(Υ)Ν τὸν Σαλαμίνιον). Αν συνδυάσουμε τον μύθο ότι ο Στασῖνος πήρε τα Κύπρια ἔπη ως προίκα από τον Όμηρο όταν νυμφεύτηκε την κόρη του με την πληροφορία του Ηροδότου ότι οὐκ Ὁμήρου τὰ Κύπρια ἐπεά ἐστι ἀλλ ἄλλου τινός, ο Στασίνος προβάλλει ως σχεδόν βέβαιος ποιητής των Κυπρίων, για τα οποία οφείλει πολλά στον Όμηρο. Η σχέση των Κυπρίων ἐπῶν προς την Ἰλιάδα και την Ὀδύσσειαν είναι προβληματική και πολυσυζητημένη. Η συχνή απόδοσή τους στον Όμηρο (ή και στον Όμηρο) κατά τους αρχαίους χρόνους μαρτυρεί αναμφισβήτητα τη στενή συγγένειά τους με τα καθαυτό Ομηρικά έπη, και η μορφή τους (γλώσσα και μέτρο) είναι έντονα μεθομηρική. Από την άλλη, ο Όμηρος φαίνεται να έχει υπ όψιν σημαντικά επεισόδια των Κυκλίων επών (όπως τα σχετικά με τον θάνατο του Αχιλλέα, που αποτελούσαν κύριο τμήμα της Αἰθιοπίδος). Η απάντηση κατά πάσαν πιθανότητα πρέπει να αναζητηθεί στην πλουσιότατη προομηρική παράδοση, από την οποία άντλησαν τόσο ο Όμηρος όσο και οι λοιποί αρχαϊκοί επικοί ποιητές, που επιπρόσθετα δέχονται έντονη την επίδραση του θείου αοιδού. 7

8 [44] Ονομαστό είναι το Προοίμιο των Κυπρίων ἐπῶν, που διέσωσε ο αρχαίος σχολιαστής στην Ἰλιάδα και φαίνεται να αποτελεί την πρώτη οικονομική ερμηνεία του πολέμου (μεταφράζω τους στίχους): Ήταν κάποτε που μύριες φυλές ανθρώπων στη γη περιπλανιόνταν κι ανείπωτα βαραίναν της βαθύστερνης της γης τα πλάτη. Σαν είδε ο Δίας τη σπλαχνίστηκε και στο σοφό μυαλό του έβαλε να ξαλαφρώσει απ' ανθρώπους την παντοτρόφα γη του Τρωικού ανάβοντας πολέμου τη μεγάλη αμάχη, για να αδειάσει με τον θάνατο το βάρος. Και στην Τροία οι ήρωες σκοτώνονταν. Και του Δία το θέλημα τελούνταν. [45] Οι τρεις αξιόλογοι Ομηρικοί ύμνοι Εἰς Ἀφροδίτην (φαίνεται να ανήκουν εν μέρει τουλάχιστον στην «Ομηρική» επική ποίηση της Κύπρου. Στον πρώτο και μεγαλύτερο (V: Υ1), με κύριο θέμα τον έρωτα της Αφροδίτης για τον Αγχίση και τη γέννηση του Αινεία, [46] η Κύπρος μνημονεύεται χαρακτηριστικά στην προσφώνηση της πολυχρύσου Ἀφροδίτης Κύπριδος του προλόγου (στ. 1-2) με το Χαῖρε θεά Κύπροιο ἐϋκτιμένης μεδέουσα (: Χαίρε θεά που την Κύπρο την καλοχτισμένη γνοιάζεσαι) στον επίλογο (στ. 292). Ο στίχος παραπέμπει συν τοις άλλοις [47] σε αργυρό κύπελλο της συλλογής Cesnola, του 7ου πιθανώς αι. π.χ., που απεικονίζει σκηνή συμποσίου, με μουσικούς και κομιστές δώρων προς τιμήν δύο ανθρώπινων μορφών ξαπλωμένων σε ανάκλιντρα, με Κυπροσυλλαβικές επιγραφές στο πάνω μέρος τους: [pa-si]-le-se (δηλαδή βασιλής: διαλεκτικός τύπος του βασιλεύς), και πάνω από τη γυναικεία μορφή ku-po-ro-[?]-to-u-sa, δηλαδή Κυπρομέδουσα, που δεν αποκλείεται να αποτελεί επίθετο της Αφροδίτης αλλά λίαν πιθανό είναι να πρόκειται εδώ το όνομα της Κυπρίας βασίλισσας (πιθανώς του Κουρίου), η οποία, τότε, οφείλει το όνομά της στην Κύπροιο ἐϋκτιμένης μεδέουσαν μεγάλην Ἄνασσαν του νησιού (αργότερα, περί το 400 π.χ., σε συλλαβική επιγραφή από το Μάριο, εμφανίζεται και αρσ. Κυπρομέδων). Εύλογη προβάλλει η υπόθεση για σύνθεση του Ύμνου ή τουλάχιστον μετάπλαση μ αυτή τη μορφή στην Κύπρο, πριν από τα μέσα πιθανώς (ή, έστω: περί τα μέσα ) του 7ου αι. π.χ., μετά τον Όμηρο και τον Ησίοδο και κατ επίδρασή τους, όπως προκύπτει από την ολόπλευρη συγκριτική ανάλυση. [48] Από όλους ανεξαίρετα τους Ύμνους, Ομηρικούς και άλλους, μόνον εδώ και στον πιθανότατα Κυπριακό τρίτον ύμνο (X: Υ3) στην Κυπρογενῆ θεά, γίνεται στον επίλογο με τον χαιρετισμό ειδική μνεία του τόπου λατρείας της υμνούμενης θεότητας. Το νησί της Αφροδίτης μνημονεύεται επίσης στους στίχους 58 κ.ε., όπου η [49] θεά ντύνεται και στολίζεται από τις Χάριτες πριν πάει να συναντήσει τον Αγχίση, με στίχους πολλούς Ομηρικούς (από τις σκηνές στολισμού της Ήρας στην Ἰλιάδα και της ίδιας της Αφροδίτης 8

9 στην Ὀδύσσεια, αλλά και από τη σκηνή στολισμού της Πανδώρας στο Ἔργα καὶ Ἡμέραι του Ησιόδου): [50] Στην Κύπρο τότε φτάνοντας μέσ στον ναό τον μυρωμένο μπήκε στην Πάφο, όπου τέμενος κι ευωδιαστός ναός της είναι εδώ αφού μπήκε αυτή τις στραφτερές έκλεισε πόρτες. Και τότε οι Χάριτες την έλουσαν και την αλείψαν λάδι θεϊκό, όπως αρμόζει στους θεούς που αιώνιοι είναι, με θεϊκό γλυκόλαδο, γι αυτή αρωματισμένο που ήταν. Κι όταν ωραία στο σώμα όλα φόρεσε τα όμορφα τα ρούχα και με χρυσαφικά στολίστηκε η φιλόγελη Αφροδίτη έσπευσε για την Ίδη αφήνοντας τη μυρωμένη Κύπρο ( ). Η σκηνή στολισμού της Αφροδίτης εμφανίζεται επίσης στα Κύπρια ἔπη (3 F4 και F5, με τις Χάριτες και τις Ώρες) και στον εκτάσεως εικοσιενός στίχων Ύμνο [51] (Υ2), με μνεία της εἰναλίης Κύπρου: Τη σεβαστή χρυσοστέφανη όμορφη Αφροδίτη θα υμνήσω, που όλης της Κύπρου τα οχυρά κυβερνά της θαλασσόβρε- χτης, [52] όπου φύσημα υγρό του Ζέφυρου την έφερε πάνω από της πολύφλοισβης της θάλασας το κύμα σε μαλακόν αφρό [53] κι αυτήν οι χρυσοστόλιστες οι Ώρες την καλωσόρισαν περίχαρα, και θεία την έντυσαν ενδύματα, και στο κεφάλι της τ' αθάνατο καλοπλεγμένο βάλανε στεφάνι όμορφο ολόχρυσο, στα τρυπημένα της αυτιά στολίδια από ορείχαλκο κι ατίμητο χρυσό, τον τρυφερό της το λαιμό και τ' αργυρά της στήθια μ' ολόχρυσα κοσμήματα στολίζαν, σαν κείνα που οι ίδιες οι Ώρες οι ολόχρυσες στολίζονταν κάθε φορά που πήγαιναν σε θελκτικό θεών χορό και στου πατέρα τους τ' ανάκτορα. Κι όταν λοιπόν κάθε στολίδι στο κορμί της βάλαν στους αθανάτους την εφέραν και την ασπάζονταν αυτοί μόλις την είδαν της δίνανε τα χέρια χαιρετώντας την κι ευχήθηκε ο καθένας γυναίκα να την είχε και να την έπαιρνε στο σπίτι, θαυμάζοντας το κάλλος της ανθοστέφανης Κυθέρειας. Χαίρε καμαρόφρυδη γλυκομείλιχη, δώσ' στον αγώνα αυτόν εδώ τη νίκη να κερδίσω, και το τραγούδι μου κάνε ώριο. Κι εγώ και σε και άλλο μου θα θυμηθώ τραγούδι. (Το καμαρόφρυδη παραπέμπει στα Κυπριακά τραγούδια του γάμου, κι η προφανής μνεία ποιητικών αγώνων στον επίλογο φέρνει στον νου τον περιβόητο αγώνα Ομήρου Ησιόδου αλλά και τους διαγωνισμούς των ποιητάρηδων της Κύπρου με τ αυτοσχέδια «τσιαττίσματα».) 9

10 [54] Πολύ σημαντικός είναι ο σύντομος τρίτος ύμνος (Υ3), με τη μνεία της Σαλαμίνας και της Κύπρου εν γένει στον επίλογο: Κυπρογενῆ Κυθέρειαν ἀείσομαι, ἥ τε βροτοῖσι μείλιχα δῶρα δίδωσιν, ἐφ' ἱμερτῷ δὲ προσώπῳ αἰεὶ μειδιάει καὶ ἐφ' ἱμερτὸν θέει ἄνθος. Χαῖρε θεὰ Σαλαμῖνος ἐϋκτιμένης μεδέουσα εἰναλίης τε Κύπρου δὸς δ' ἱμερόεσσαν ἀοιδήν. αὐτὰρ ἐγὼ καὶ σεῖο καὶ ἄλλης μνήσομ' ἀοιδῆς. [: Την Κυπρογέννητη Κυθέρεια θα υμνήσω, που στους θνητούς ευπρόσδεκτα προσφέρει δώρα, και το ποθητό της πρόσωπο πάντα μειδιά και με λουλούδι ποθητό ομοιάζει. Χαίρε θεά, που την καλοκτισμένη Σαλαμίνα γνοιάζεσαι και την Κύπρο τη θαλασσόβρεχτη δώσ μου τραγούδι ποθοτρόφο. Κι εγώ και σε και άλλο μου θα θυμηθώ τραγούδι]. [55] Η φράση Σαλαμῖνος ἐϋκτιμένης μεδέουσα παραπέμπει στον επίλογο του μεγάλου Ύμνου (Υ1) με το Κύπροιο ἐϋκτιμένης μεδέουσα (και στην Κυπρομέδουσαν). Η μνεία της Σαλαμῖνος κι όχι της Πάφου, με το πανελλήνια ονομαστό ιερό της Αφροδίτης στον επίλογο φαίνεται να υποδηλώνει τον τόπο σύνθεσης ή τουλάχιστον απαγγελίας σ αυτή τη μορφή του σύντομου αυτού Ύμνου, σε τοπικές γιορτές της Κυπρογενοῦς θεάς. [56] Η φράση εἰναλίης τε Κύπρου παραπέμπει στην αρχή του ενδιάμεσου Ύμνου (Υ2) με το πάσης Κύπρου εἰναλίης, και στον «χρησμού» του Εύκλου με το ἐν εἰναλίῃ Κύπρῳ, όπου και η αναφορά της πολυκτεάνοιο Σαλαμῖνος ως τόπου γέννησης του μεγάλου ἀοιδοῦ (του ίδιου του Εύκλου, κατά την ταπεινή μου άποψη). Τα ανωτέρω δεδομένα και η αναφορά της ἐϋκτιμένης Σαλαμῖνος στον σύντομο Ύμνο κατά τρόπο που προβάλλει την Κυπριακή Σαλαμῖνα ως τον πιο πιθανό τόπο σύνθεσής του καθιστούν εύλογη την υπόθεση ότι ο Εὖκλος ὁ Κύπριος χρησμολόγος είναι ο πιο πιθανός ποιητής του, κι ότι ο ίδιος δεν αποκλείεται να συνέθεσε τον μεγάλο Ύμνο (Υ1), με την έντονη Ομηρική επίδραση και τον ονομαστό προφητικό λόγο για τη γέννηση και το μέλλον του Αινεία αλλά και τη μνεία της Κύπρου στον επίλογο, ίσως δε και τον Υ2. Μ αυτούς τους ύμνους φαίνεται να απέκτησε το μέγα κλέος του ο Εὖκλος (δηλ. ὁ εὐκλεής, ο ένδοξος). [57] Να σημειωθεί πως ο Μartin West, στην έκδοση των Ομηρικών ύμνων στη σειρά Loeb το 2003 (οκτώ χρόνια μετά τη δική μας έκδοση), υποστηρίζει με λιγότερες επιφυλάξεις την Κυπριακή πατρότητα όχι μόνο του Ύμνου 10 (Υ3), και δη στη Σαλαμίνα, αλλά και του Ύμνου 6 (Υ2), και δή στην Πάφο. Σημαντική μπορεί να αποβεί η συγκριτική θεώρηση από άποψη περιεχομένου και μορφής των σωζόμενων αποσπασμάτων της Αρχαϊκής επικής ποίησης της Κύπρου με τη λοιπή Γραμματεία της Αρχαϊκής 10

11 περιόδου και κυρίως με το Αττικό Δράμα, με επικέντρωση στη μίμηση και την πρωτοτυπία του κάθε έργου και στις άμεσες ή / και έμμεσες επιδράσεις που άσκησε. Η συγκριτική αυτή θεώρηση δεν είναι, προφανώς, εύκολη. Θυμίζω ότι τα πλούσια νάματα της προομηρικής προφορικής παράδοσης ανανεώνονται συνεχώς, κι ότι είναι συχνά ανέφικτη η ασφαλής και ακριβής χρονολόγηση των έργων της Αρχαϊκής περιόδου (κι όχι μόνο των λογοτεχνικών αλλά και των καλλιτεχνικών), που με τη σειρά τους δέχονται ή / και ασκούν επίσης επιδράσεις. Αναγκαία, επομένως, είναι η συνεχής επιφύλαξη για τα όποια συμπεράσματα της συγκριτικής θεώρησης αλλά ταυτόχρονα είναι προφανές πως μια εύλογη σχηματική χρονολογική βάση που επιβεβαιώνεται από τα συμπεράσματα της συγκριτικής έρευνας μπορεί να συντελέσει, συν τοις άλλοις, στην ευρύτερη αποδοχή της. Μια τέτοια χρονολογική βάση των έργων της αρχαϊκής Γραμματείας, εύλογη βάσει των μέχρι τώρα δεδομένων, φαίνεται να είναι η ακόλουθη: [58] Προομηρική προφορική παράδοση (συνεχώς ανανεούμενη) ΟΜΗΡΟΣ ΗΣΙΟΔΟΣ ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΥΠΡΟΥ ΛΟΙΠΗ ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΪΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΑΤΤΙΚΟ ΔΡΑΜΑ Πόσο εύκολα και ευχάριστα είναι δυνατό να αξιοποιηθεί ευεργετικά η ακριβή αυτή προίκα των προγόνων μας στα διδακτικά προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης (κι όχι μόνο!) είναι από τα ανωτέρω προφανές, και καταδεικνύεται και θεωρητικά, μέσα από τις επιστημονικές εισηγήσεις, και παραστατικά, με την εντυπωσιακή συμβολή καθηγητών και μαθητών Μέσης εκπαίδευσης της Κύπρου. Η διαχρονική και διαθεματική συνεξέταση λογοτεχνικών και επιστημονικών έργων και καλλιτεχνικών απεικονίσεων, με συχνά προσφερόμενη την επιτόπια έρευνα, τη μελοποίηση ή /και δραματοποίηση, μπορεί ασφαλώς να αποβεί ζωογόνα. Θέματα όπως ο [59] στολισμός θεάς σαν νύφης σημερινής με τη διαχρονική εξέλιξη των εθίμων του γάμου, [60] οι διαγωνισμοί ομορφιάς [61] κι οι ποιητικοί αγώνες, [62] τα ποικίλα άνθη του νησιού της Αφροδίτης είναι από τη φύση τους ελκυστικά. Απόψεις όπως αυτές για τη μοίρα την 11

12 ανθρώπινη, τη ζωή και τον θάνατο, [63] τον πόλεμο και την ειρήνη, τη διχόνοια και την εκδικητική μανία, τη συμφιλίωση και τον εξανθρωπισμό του ανθρώπου έχουν ρίζες πανάρχαιες και παρακλάδια πολλά, για να κρατηθούμε γερά [64]. Δεν μπορώ, επί του προκειμένου, να φανταστώ ενασχόληση στην Κύπρο με τον Όμηρο και το αρχαίο δράμα χωρίς προσφυγή στην Αρχαϊκή Επική Ποίηση των προγόνων μας [65] (και στην όλη Αρχαία Κυπριακή Γραμματεία, που χάρις στο Ίδρυμα Λεβέντη είναι ήδη ευπρόσιτη για όλους στο διαδίκτυο). Ο Όμηρος δεν γεννήθηκε φυσικά στην Κύπρο. Η Κύπρος όμως δίκαια καυχιέται για την Ομηρική προίκα της: [66] την πλούσια Ομηρική ποίησή της (τα Κύπρια ἔπη της και τους Ομηρικούς ύμνους στην Ἀφροδίτη της, τον Εύκλο και τον Στασίνο της), την πολύ Ομηρική τοπολαλιά της, τα Ομηρικά ήθη και έθιμά της για όλα αυτά που έκαναν τον Γιώργο Σεφέρη να διαλαλεί με θαυμασμό: «Αυτός ο κόσμος είναι του Ομήρου». 12

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΘΕΟΙ - ΛΑΤΡΕΙΑ: Αφροδίτη: Πεζογραφία, Β3, σ. 100. Πεζογραφία, Β16, σ. 116. Λατρεία Αφροδίτη : Κύπρια έπη, σ. 37. Κινύρα, Α12, σ. 42. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Αλάτι: Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη: η από τους αφρούς της θάλασσας περιβαλλομένη ή ερχομένη Ο επικρατέστερος μύθος για την προέλευση της θεάς είναι

Αφροδίτη: η από τους αφρούς της θάλασσας περιβαλλομένη ή ερχομένη Ο επικρατέστερος μύθος για την προέλευση της θεάς είναι 1 Αφροδίτη < αφρός + δύω δύω ή δύνω: ντύνω κάποιον, φορώ, περιβάλλω, εισέρχομαι, καταλαμβάνω, βουτώ, καταδύομαι, βυθίζομαι Αφροδίτη: η από τους αφρούς της θάλασσας περιβαλλομένη ή ερχομένη Ο επικρατέστερος

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό!

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Στα αρχαία χρόνια δεν υπήρχε ηλεκτρισμός, όπως σήμερα. Όμως οι άνθρωποι της εποχής ήθελαν να φωτίσουν τα σπίτια τους και τους ναούς τους! Χρησιμοποιούσαν, λοιπόν, τα., μικρά πήλινα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Α ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΑΙΟΛΕΙΣ ΑΙΟΛΕΙΣ -ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Προτεινόµενη διάρκεια: 5 διδακτικές ώρες Στην πορεία διαπραγµάτευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του, για τη σχολική χρονιά 2014-2015 (διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Στην Αρχαία Ελλάδα η φιλοξενία θεωρούταν πράξη αρετής. Υπήρχε θεία απαίτηση για την περιποίηση των ξένων και εθεωρείτο αμάρτημα η κακή αντιμετώπισή τους. Εξάλλου

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Γυμνάσιο Ραφήνας 21 Νοεμβρίου 2013 Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο

1 ο Γυμνάσιο Ραφήνας 21 Νοεμβρίου 2013 Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο Σούνιο 1 ο Γυμνάσιο Ραφήνας 21 Νοεμβρίου 2013 Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο Ξημέρωμα στο Σούνιο Είμαι ένα σύνθεμα από ξένο μεγαλείο. Τα όσα θωρείς στην ύπαρξή μου είναι όλα ξένα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι.

«Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι. «Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι. Εισαγωγή Πώς προέκυψε η ιδέα: Ιδέα για συμμετοχή στο Β Παγκύπριο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (από μετάφραση) Α : Κείμενο: Ευριπίδη Ελένη, Πρόλογος, 1 η Σκηνή (στ.26-58)

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (από μετάφραση) Α : Κείμενο: Ευριπίδη Ελένη, Πρόλογος, 1 η Σκηνή (στ.26-58) http://glotta.ntua.gr/opal/announcements ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (από μετάφραση) Α : Κείμενο: Ευριπίδη Ελένη, Πρόλογος, 1 η Σκηνή (στ.26-58) Tα βάσανά μου θα σας ιστορήσω. Oι τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΥΛΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Η ΠΥΛΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Η ΠΥΛΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Η Πύλος αναφέρεται πάμπολλες φορές στα βυζαντινά κείμενα και θα ήταν δύσκολο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΑΡ. ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ & ΣΤΙΧΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΙΟΡΘΩΣΗ 5 Εισαγωγικό σημείωμα για το μαθητή 6 3 η παράγραφος 3 ος ισθμό 7 Παράθεμα 1 ο Α 8 Παράθεμα 2 Α 11 2 η παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Δελτίο ΕΝΩΣΙΣ ΚΥΠΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΚΕΚΡΟΠΟΣ 3, 10 558, ΑΘΗΝΑ. 1570-1571: Η Οθωμανική αυτοκρατορία. 1974: Η Τουρκία εισβάλλει στην Κύπρο και

Ενημερωτικό Δελτίο ΕΝΩΣΙΣ ΚΥΠΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΚΕΚΡΟΠΟΣ 3, 10 558, ΑΘΗΝΑ. 1570-1571: Η Οθωμανική αυτοκρατορία. 1974: Η Τουρκία εισβάλλει στην Κύπρο και Ενημερωτικό Δελτίο ΑΘΗΝΑΣ 15 ΕΝΩΣΙΣ ΚΥΠΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΚΕΚΡΟΠΟΣ 3, 10 558, ΑΘΗΝΑ KΩΔ: 3416 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ IOYΛΙΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014, ΤΕΥΧΟΣ 43 Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου 1570-1571: Η Οθωμανική αυτοκρατορία

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) ΗΡΟ ΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) ΗΡΟ ΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) ΗΡΟ ΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α) ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΣΕΛ. 1 ΚΑΙ ΣΕΛ. 3: Μετάφραση: Ηλίας Σ. Σπυρόπουλος ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΘΕΙ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΛ. 2 1 η σειρά ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Κατεύθυνση Β Λυκείου Ιστορία Αρχαία Ελληνική Μουσική

Κατεύθυνση Β Λυκείου Ιστορία Αρχαία Ελληνική Μουσική Σχολική Χρονιά2007-08 Κατεύθυνση Β Λυκείου Ιστορία Αρχαία Ελληνική Μουσική Καθηγήτρια: Αντωνία Φοράρη Αντωνία Φοράρη 1 I. Η Μουσική στην Αρχαιότητα A. Έχουν διασωθεί μόνο ιστορικά ευρήματα που σχετίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ.

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής Α. Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής 2014-2015 Εφαρμογή νέου Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ομήρου ΟΔΥΣΣΕΙΑ α 1-25. Γνωστικό αντικείμενο: Αρχαία Ελληνικά από Μετάφραση, Ομήρου Οδύσσεια

Ομήρου ΟΔΥΣΣΕΙΑ α 1-25. Γνωστικό αντικείμενο: Αρχαία Ελληνικά από Μετάφραση, Ομήρου Οδύσσεια Αλεξάνδρα Μελίστα Πειραματικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Ομήρου ΟΔΥΣΣΕΙΑ α 1-25 Σάξη: Α' Γυμνασίου Γνωστικό αντικείμενο: Αρχαία Ελληνικά από Μετάφραση, Ομήρου Οδύσσεια Διδακτική ενότητα: Ραψωδία a 1-25 (μετάφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

1 4 5 ... και ένας άλλος μύθος...! ΟΙΝΩΤΡΟΣ Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια. Ο Οίνωτρος ήταν ένας από τους 50 γιους του Λυκάονα, βασιλέα της Αρκαδίας, και ιδρυτής αποικίας στη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Εστία Η Εστία ήταν η μεγαλύτερη κόρη και το πρώτο παιδί του Κρόνου και της Ρέας, γι' αυτό και τέθηκε επικεφαλής όλων των μεγάλων Θεοτήτων. Προστάτιδα της οικογενειακής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

Προσκύνημα Αρτιεπισκόποσ Αμερικής στην Καρπασία

Προσκύνημα Αρτιεπισκόποσ Αμερικής στην Καρπασία Προσκύνημα Αρτιεπισκόποσ Αμερικής στην Καρπασία Ήχησε και πάλι χαρμόσυνα η καμπάνα της Μονής του Αγίου Ανδρέα υποδεχόμενη τον εβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Δημήτριο στην ιστορική πρώτη επίσκεψη-προσκύνημα

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη.

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η γιορτή της µητέρας στην Ελληνική Μυθολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Θεοί και ήρωες ΜΟΥΣΕIΟ ΙΣΤΟΡIΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚHΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΚΟΠIΑΣ

Θεοί και ήρωες ΜΟΥΣΕIΟ ΙΣΤΟΡIΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚHΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΚΟΠIΑΣ Θεοί και ήρωες ΜΟΥΣΕIΟ ΙΣΤΟΡIΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚHΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΚΟΠIΑΣ Όνομα:... Σχολείο:... Εκπαιδευτικά τετράδια, αριθμός 20 Υπεύθυνη εκπαιδευτικού προγράμματος και επιμέλεια τετραδίου: Ελένη Ζαπίτη Για πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014

ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΔΗΜΟΥ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣΛΑΥΡΙΟΥ «Η ΜΙΚΡΑΣΙΑ» αναβιώνει το έθιμο του Κλήδονα και τις φωτιές του Αϊ Γιάννη. Σάββατο 21 Ιουνίου 2014 - Ώρα

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ Ε - ΣΤ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗΣ ΖΩΝΗΣ Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ο παρακάτω σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ Μήνυμα Μιχάλη Χατζημιχαήλ για τον εθελοντισμό Όταν ένας συνάνθρωπος μας ή μια ομάδα ανθρώπων γύρω μας χρειάζεται βοήθεια κι εμείς αρνηθούμε, τότε οι λέξεις αλληλεγγύη, ανιδιοτέλεια,

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΕΡΕΧΘΕΙΟΥ

ΟΙ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΕΡΕΧΘΕΙΟΥ 6ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ν. ΙΩΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ : 2 Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ΕΛ. ΣΑΡ Η ΟΙ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΕΡΕΧΘΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΩΝ : ΒΑΡΑΜΠΟΥΤΗ ΑΛΕΞΑΝ ΡΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΕΛΗ ΣΤΕΛΛΑΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων.

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων. Ιστοριογραφία (περιγραφικός ορισµός): Επιστήµη γεγονότα : χρονολογική σειρά χρονική περίοδος κριτικός έλεγχος των πηγών ανάλυση αιτίων και συνθηκών Ιστορική αναδροµή Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ' ΑΥΚΕΙΟΥ (27 /5/2004)

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ' ΑΥΚΕΙΟΥ (27 /5/2004) ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ' ΑΥΚΕΙΟΥ (27 /5/2004) Α'. ΚΕΙΜΕΝΟ Ὀδυσσέας Ἐλύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριῶ χρονῶ Πού θά 'θελα νά σέ υἱοθετήσω Νά

Διαβάστε περισσότερα

Στην Άγια Νάπα τη θαλασσοφίλητη. Καράβι της Κερύνειας, άνοιξε πανιά!

Στην Άγια Νάπα τη θαλασσοφίλητη. Καράβι της Κερύνειας, άνοιξε πανιά! ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ THALASSA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Στην Άγια Νάπα τη θαλασσοφίλητη Καράβι της Κερύνειας, άνοιξε πανιά! Αγαπητοί συνάδελφοι, Η συμμετοχή των μαθητών μας στο εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Ο αθλητισμός στην αρχαία Ελλάδα

Ο αθλητισμός στην αρχαία Ελλάδα Ενότητα 16 Περιγράφουμε με παραστατικό τρόπο αθλητικούς αγώνες Αφηγούμαστε ιστορίες για αθλητές Σχηματίζουμε και χρησιμοποιούμε σωστά τα παραθετικά επιθέτων και επιρρημάτων Σχηματίζουμε σωστά την εσωτερική

Διαβάστε περισσότερα

«Συμπόσιο θεών Σύγκρουση Δία & Ήρας» (Ραψωδία Α, στ. 494-612)

«Συμπόσιο θεών Σύγκρουση Δία & Ήρας» (Ραψωδία Α, στ. 494-612) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΛΙΑΔΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ «Συμπόσιο θεών Σύγκρουση Δία & Ήρας» (Ραψωδία Α, στ. 494-612) Οι μέρες περνούν, η Χρυσηίδα έχει επιστρέψει στην πατρίδα της, ο πόλεμος συνεχίζεται, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα