«Τα πολιτικά δικαιώµατα των κρατουµένων»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Τα πολιτικά δικαιώµατα των κρατουµένων»"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ : Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΜΑ : «Τα πολιτικά δικαιώµατα των κρατουµένων» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Άννα-Μαρία Λύρα Α.Μ Αθήνα 2004

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 Α ΜΕΡΟΣ( γενική θεωρία) ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩ ΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Τι είναι η θεσµική εφαρµογή Ποιοι περιορισµοί επιτρέπονται ΕΙ ΙΚΕΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Ορισµός ιακρίσεις Το ζήτηµα στην παραδοσιακή θεωρία Το ζήτηµα από την πλευρά της νοµολογίας ΟΙ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΙ ΩΣ ΕΙ ΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΚΗ ΣΧΕΣΗ...7 Β ΜΕΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Ορισµός των πολιτικών δικαιωµάτων Η αµυντική διάσταση των πολιτικών δικαιωµάτων Η προστατευτική διάσταση των πολιτικών δικαιωµάτων Η διασφαλιστική διάσταση των πολιτικών δικαιωµάτων ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Ο θεσµός των φυλακών Τα δικαιώµατα των κρατουµένων στον Ελληνικό Σωφρονιστικό Κώδικα ΤΑ ΚΛΑΣΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ Το επιτρεπτό ή µη της στέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων των κρατουµένων Το δικαίωµα του εκλέγειν ή εκλογικό δικαίωµα Περιορισµός του εκλογικού δικαιώµατος - άρ. 51 παρ.3 Συντ Η στέρηση του εκλογικού δικαιώµατος ως παρεπόµενη ποινή άρ Π.Κ α.αυτοδίκαιη Αποστέρηση β. Άλλες περιπτώσεις αποστέρησης Εκλογικά τµήµατα για τους κρατουµένους που διατηρούν το δικαίωµα ψήφου Το δικαίωµα του εκλέγεσθαι Προϋποθέσεις άσκησης Στέρηση του δικαιώµατος του εκλέγεσθαι ως συνέπεια στέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων Το δικαίωµα κατάληψης δηµοσίων θέσεων και αξιωµάτων Το δικαίωµα ίδρυσης και συµµετοχής σε πολιτικά κόµµατα άρ.29 Συντ Ο χρόνος της αποστέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων Αποκατάσταση των πολιτικών δικαιωµάτων ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΑΙΟ Το δικαίωµα της ψήφου Άρ. 3 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣ Α Η Απόφαση 62/2 της Επιτροπής των Υπουργών του Συµβουλίου της Ευρώπης για τα «εκλεκτορικά, αστικά και κοινωνικά δικαιώµατα των κρατουµένων»...18 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ...18 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...21 ΠΙΝΑΚΑΣ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ...23

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Χαρακτηριστικό γνώρισµα των θεµελιωδών δικαιωµάτων, συνεπώς και των πολιτικών που θα εξετάσουµε εδώ, είναι η καθολική ισχύς τους. Καθολικότητα των συνταγµατικών δικαιωµάτων σηµαίνει ακριβώς ότι αυτά ισχύουν και µπορούν να αντιταχθούν απέναντι σε κάθε δύναµη που απειλεί την ουσία τους και δυσχεραίνει την άσκησή τους 1. Η προστασία του δικαιώµατος είναι η ίδια, από οπουδήποτε και να προέρχεται η απειλή. Αυτό φυσικά που υποστηρίζει η σύγχρονη αντίληψη για τα θεµελιώδη δικαιώµατα έρχεται σε αντίθεση µε την παραδοσιακή θεωρία που ήθελε τα συνταγµατικά δικαιώµατα να στρέφονται µόνο εναντίον του κράτους 2. Έτσι, όπως τα συνταγµατικά δικαιώµατα προστατεύονται έναντι όλων, επιπλέον αναγνωρίζονται καταρχήν υπέρ όλων των πολιτών και σε όλο τους το περιεχόµενο. Περιορισµοί των θεµελιωδών δικαιωµάτων είναι επιτρεπτοί µόνο υπό συγκεκριµένες προϋποθέσεις. ιαφορετικά, αν δεν υπάρχουν οι όροι που αναλυτικά θα εξεταστούν παρακάτω ο περιορισµός είναι αντισυνταγµατικός. Τα πολιτικά δικαιώµατα υφίστανται, όπως όλα τα συνταγµατικά δικαιώµατα περιορισµούς. Έτσι, οι κρατούµενοι έκτος από τη στερητική της ελευθερίας τους ποινής µπορεί να υποστούν και στέρηση των πολιτικών τους δικαιωµάτων. Η στέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων των κρατουµένων προβλέπεται από το Σύνταγµα και ρυθµίζεται αναλυτικά στον Ποινικό Κώδικα. Τέλος, όταν οι κρατούµενοι δεν στερούνται τα πολιτικά τους δικαιώµατα, η προστασία τους είναι πλήρης και η άσκησή τους θα πρέπει να διευκολύνεται µε κάθε µέσο. 1 ηµητρόπουλος Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα-παραδόσεις Συνταγµατικού δικαίου Τόµος ΙΙΙ, Ι Έκδοση- Αθήνα 2004,σελ.7 2 ό.π. σελ.7

4 Α ΜΕΡΟΣ( γενική θεωρία) 1. ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩ ΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ 1.1 Τι είναι η θεσµική εφαρµογή 3 Σχετικά µε την εφαρµογή των συνταγµατικών δικαιωµάτων γίνεται διάκριση ανάµεσα σε γενική και θεσµική εφαρµογή. Η διάκριση αυτή αντιστοιχεί στη διάκριση ανάµεσα στο γενικό και το θεσµικό περιεχόµενο των δικαιωµάτων αυτών. Το γενικό περιεχόµενο είναι ευρύτερο από το θεσµικό και σχετίζεται µε τη γενική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων 4. Έτσι, η γενική εφαρµογή αναφέρεται στη γενική κυριαρχική σχέση κράτους-πολίτη ή στη γενική κοινωνική σχέση που εµφανίζεται ανάµεσα στους πολίτες 5. Σε αντίθεση µε την γενική εφαρµογή, η θεσµική εµφανίζεται σε µερικότερες σχέσεις και σχετίζεται µε το θεσµικό περιεχόµενο του δικαιώµατος, δηλαδή αυτό που εµφανίζεται σε µερικότερους θεσµούς και έννοµες σχέσεις. Η θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων είναι συνήθης. Τα άτοµα ως άτοµα και ως µέλη της κοινωνίας εντάσσονται σε µερικότερους θεσµούς ή έννοµες σχέσεις. Έτσι, ένα συγκεκριµένο δικαίωµα που έχει κάποιο περιεχόµενο, όταν ενταχθεί σε ένα θεσµό ή µια µερικότερη έννοµη σχέση, πρέπει να περιµένουµε ότι το περιεχόµενό του θα αλλάξει, ώστε να επιτευχθεί η προσαρµογή του στο συγκεκριµένο χώρο που βρίσκεται. Έτσι, ανάλογα µε το συγκεκριµένο πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται κάθε φορά ένα συνταγµατικό δικαίωµα αποκτά και ένα αντίστοιχο προσαρµοσµένο περιεχόµενο. 1.2 Ποιοι περιορισµοί επιτρέπονται 6 Έτσι, ενώ όταν µελετάµε ανεξάρτητα ένα δικαίωµα του αποδίδουµε ένα ορισµένο περιεχόµενο, µετά από την εφαρµογή του µέσα 3 ηµητρόπουλος Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα-παραδόσεις Συνταγµατικού δικαίου Τόµος ΙΙΙ, Ι Έκδοση- Αθήνα 2004,σελ.78 επ. 4 ό.π., σελ. 7 5 ό.π., σελ.57 6 ό.π., σελ.81-85

5 σε ένα συγκεκριµένο θεσµό αυτό αποκτά ένα ιδιαίτερο περιεχόµενο, ύστερα από ενδεχόµενους περιορισµούς του. Ο περιορισµός του δικαιώµατος απαγορεύεται όταν ανάµεσα στο δικαίωµα στο οποίο επιχειρείται ο περιορισµός και στο θεσµό µέσα στον οποίο εµφανίζεται και εφαρµόζεται το δικαίωµα δεν υπάρχει αιτιώδης συνάφεια Έτσι, επιτρέπονται και είναι συνταγµατικοί µόνο οι αιτιώδεις περιορισµοί των θεµελιωδών δικαιωµάτων. Σε αντίθετη περίπτωση, είναι αντισυνταγµατικός οποιοσδήποτε περιορισµός και αποτελεί προσβολή του δικαιώµατος. Ο αιτιώδης σύνδεσµος είναι αυτός που θα κρίνει τελικά τη θεµιτότητα ή µη του περιορισµού. 2. ΕΙ ΙΚΕΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ 2.1 Ορισµός ιακρίσεις 7 Εκτός από την ειδική κυριαρχική σχέση κράτους-πολίτη τα συνταγµατικά δικαιώµατα εφαρµόζονται και σε ειδικές κυριαρχικές σχέσεις. Οι ειδικές κυριαρχικές σχέσεις είναι µια µορφή της θεσµικής εφαρµογής των θεµελιωδών δικαιωµάτων. Έτσι, οι ειδικές κυριαρχικές σχέσεις είναι η έκφανση της θεσµικής εφαρµογής στο δηµόσιο δίκαιο. Αν θέλαµε να ορίσουµε την ειδική κυριαρχική σχέση θα λέγαµε ότι: «είναι η ειδική σχέση εξουσίασης, στην οποία βρίσκεται πρόσκαιρα ή για περισσότερο χρόνο ο πολίτης και ένεκα της οποίας έχει αυξηµένες έναντι του κράτους υποχρεώσεις.» 8.Αυτό που αντιλαµβανόµαστε τελικά είναι ότι όντας µέσα σε µια ειδική κυριαρχική σχέση το άτοµο αναλαµβάνει υποχρεώσεις διαφορετικές από αυτές που έχει στα πλαίσια της γενικής σχέσης κράτους-πολίτη. Επιπλέον, οι υποχρεώσεις αυτές δεν είναι ίδιες στα πλαίσια κάθε επιµέρους σχέσης αλλά µεταβάλλονται ανάλογα µε το ιδιαίτερο περιεχόµενο της καθεµιάς τους. Τέλος, οι ειδικές κυριαρχικές σχέσεις διακρίνονται ανάλογα µε το αν η συµµετοχή του ατόµου σ αυτές στηρίζεται λιγότερο ή περισσότερο στη δική του βούληση σε εκούσιες, υποχρεωτικές και αναγκαστικές 9. Έτσι, οι εκούσιες είναι οι σχέσεις στις οποίες το άτοµο εντάσσεται µόνο αν το θέλει χωρίς να µπορεί κάποιος να τον εξαναγκάσει, όπως είναι η δηµοσιοϋπαλληλική σχέση. Περισσότερο από τη θέληση του ατόµου είναι οι υποχρεωτικές σχέσεις π.χ. η σχέση που υπάρχει µεταξύ στρατευµένου και κράτους, ενώ ακόµα περισσότερο αντίθετες από τη βούληση του ατόµου εµφανίζονται οι αναγκαστικές 7 ηµητρόπουλος Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα-παραδόσεις Συνταγµατικού δικαίου Τόµος ΙΙΙ, Ι Έκδοση- Αθήνα 2004,σελ ό.π. σελ αγτόγλου Π.. Συνταγµατικό ίκαιο Ατοµικά ικαιώµατα Α, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα,Αθήνα- Κοµοτηνή, 1991, σελ.165

6 σχέσεις. Αντιπροσωπευτικότερο παράδειγµα αναγκαστικής σχέσης είναι η σχέση κρατουµένου και κράτους. 2.2 Το ζήτηµα στην παραδοσιακή θεωρία 10 Στα πλαίσια της παραδοσιακής θεωρίας το ζήτηµα των ειδικών κυριαρχικών σχέσεων παρουσιάζει µεγάλα προβλήµατα. Ο λόγος είναι ότι ενώ η σύγχρονη αντίληψη για τα θεµελιώδη δικαιώµατα δέχεται την εφαρµογή και την ισχύ τους όχι µόνο στη γενική κυριαρχική σχέση κράτους-πολίτη αλλά και σε µερικότερους θεσµούς και έννοµες σχέσεις, δε συµβαίνει το ίδιο και µε την παραδοσιακή θεωρία για τα θεµελιώδη δικαιώµατα. Έτσι, σύµφωνα µε την παραδοσιακή αντίληψη των συνταγµάτων που χαρακτηρίζεται από αποκλειστική αντικρατική κατεύθυνση, η ισχύς των θεµελιωδών δικαιωµάτων περιορίζεται αυστηρά στη σχέση κράτους-πολιτών. 2.3 Το ζήτηµα από την πλευρά της νοµολογίας 11 Η νοµολογία δέχεται σχετικά µε τα θεµελιώδη δικαιώµατα ότι ο περιορισµός τους µπορεί να υπάρξει µόνο στην περίπτωση που πληρούνται ορισµένοι όροι. Έτσι, η νοµολογία απαιτεί καταρχήν ο οποιοσδήποτε περιορισµός να προβλέπεται από νόµο προερχόµενο από σύµφωνη µε το Σύνταγµα διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, όµως, ακόµα και αν ένας περιορισµός κριθεί ως αποδεκτός δεν επιτρέπεται για οποιονδήποτε λόγο ο περιορισµός αυτός να προσβάλλει το ουσιαστικό περιεχόµενο του δικαιώµατος. Αυτό σηµαίνει ότι είναι ανεπίτρεπτος ο περιορισµός που θίγει τον πυρήνα του θεµελιώδους δικαιώµατος. Μια εξίσου σηµαντική προϋπόθεση που απαιτεί η νοµολογία είναι η ύπαρξη δηµοσίου συµφέροντος που θα «τελεί σε εύλογη σχέση αναγκαιότητας προς την ειδική κυριαρχική σχέση» 12. Τέλος, εκτός από τις παραπάνω προϋποθέσεις απαιτείται και µια αρνητική προϋπόθεση για να γίνει δεκτός ένας περιορισµός. Αυτή είναι ότι τα δικαιώµατα στα οποία επιχειρείται ο περιορισµός δεν πρέπει να είναι «ανεπίδεκτα οποιουδήποτε περιορισµού» 13. Σε τέτοια δικαιώµατα δεν µπορεί να υπάρξει περιορισµός. 10 ηµητρόπουλος Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα-παραδόσεις Συνταγµατικού δικαίου Τόµος ΙΙΙ, Ι Έκδοση- Αθήνα 2004,σελ αγτόγλου Π.. Συνταγµατικό ίκαιο Ατοµικά ικαιώµατα Α, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα,Αθήνα- Κοµοτηνή, 1991, σελ ό.π., σελ ό.π., σελ.167

7 3. ΟΙ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΙ ΩΣ ΕΙ ΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΚΗ ΣΧΕΣΗ Η σχέση στην οποία εντάσσονται όσοι κρατούνται σε σωφρονιστικά καταστήµατα απέναντι στο κράτος είναι και αυτή ειδική κυριαρχική σχέση. Αυτό σηµαίνει ότι οι φυλακισµένοι έχουν ιδιαίτερες και διαφορετικού είδους υποχρεώσεις απέναντι στο κράτος 14. Επιπλέον, τα συνταγµατικά τους δικαιώµατα που είναι καθόλα προστατευµένα δέχονται κάποιους περιορισµούς που συνάδουν µε τη φύση του θεσµού της φυλακής και του περιεχοµένου της ποινής. Έτσι, είναι φανερό ότι το πρώτο δικαίωµα που θίγεται και περιορίζεται είναι η προσωπική ελευθερία. Επιπλέον, η ειδική αυτή κυριαρχική σχέση είναι αναγκαστική 15. Έτσι, όχι µόνο υπάρχει χωρίς τη θέληση των κρατουµένων αλλά και ενάντια της. 14 ηµητρόπουλος Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα-παραδόσεις Συνταγµατικού δικαίου Τόµος ΙΙΙ, Ι Έκδοση- Αθήνα 2004,σελ αγτόγλου Π.. Συνταγµατικό ίκαιο Ατοµικά ικαιώµατα Α, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα,Αθήνα- Κοµοτηνή, 1991, σελ.165

8 Β ΜΕΡΟΣ 1. ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.1Ορισµός των πολιτικών δικαιωµάτων 16 Τα πολιτικά δικαιώµατα σχετίζονται µε τη συµµετοχή του ατόµουπολίτη στην πολιτική ζωή του κράτους. Υπάρχουν πολλά πολιτικά δικαιώµατα που κατοχυρώνονται µέσα στο Σύνταγµα. Τα βασικά πολιτικά δικαιώµατα είναι το δικαίωµα της ψήφου ή το δικαίωµα του εκλέγειν, το δικαίωµα του εκλέγεσθαι, το δικαίωµα κατάληψης δηµοσιοϋπαλληλικής θέσης και το δικαίωµα ίδρυσης και συµµετοχής σε πολιτικά κόµµατα κ.ά. Το κατεξοχήν πολιτικό δικαίωµα από το οποίο απορρέουν επιµέρους δικαιώµατα είναι το δικαίωµα της συµµετοχής στην πολιτική ζωή της χώρας που κατοχυρώνει το Σύνταγµα στην παράγραφο 1 του άρθρου 5: «Καθένας έχει το δικαίωµα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συµµετέχει στην κοινωνική, οικονοµική και πολιτική ζωή της Χώρας». Από το ευρύτερο αυτό δικαίωµα προκύπτουν τα επιµέρους πολιτικά δικαιώµατα που κατοχυρώνει το Σύνταγµα. Κάποια από αυτά είναι η ελευθερία διαµόρφωσης και έκφρασης των πολιτικών πεποιθήσεων, η ελευθερία συµµετοχής σε συναθροίσεις µε πολιτικό περιεχόµενο, η ελευθερία του πολιτικού τύπου κ.ά. Αυτά είναι ορισµένα από τα δικαιώµατα που σχετίζονται µε την ελευθερία συµµετοχής στην πολιτική ζωή. Και άλλα, όµως δικαιώµατα θα µπορούσαν να χαρακτηριστούν πολιτικά λόγω της στενής τους σχέσης µε την πολιτική ζωή και της καθοριστικής τους συµβολής στην οµαλή της εξέλιξη. 1.2 Η αµυντική διάσταση των πολιτικών δικαιωµάτων 17 Το αµυντικό περιεχόµενο των πολιτικών δικαιωµάτων συνίσταται, όπως και σε κάθε άλλο συνταγµατικό δικαίωµα, στην απόκρουση των προσβολών που θίγουν το συγκεκριµένο πολιτικό δικαίωµα. Η προσβολή αυτή µπορεί να είναι είτε ενεργητική πράξη είτε παράλειψη κάποιας 16 ηµητρόπουλος Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα-παραδόσεις Συνταγµατικού δικαίου Τόµος ΙΙΙ, Ι Έκδοση- Αθήνα 2004,σελ ό.π. σελ

9 ενέργειας. Σε κάθε περίπτωση παραβίασης των πολιτικών δικαιωµάτων του ατόµου το αµυντικό τους περιεχόµενο δηµιουργεί αξίωση αποχής από οποιαδήποτε ενέργεια πράξη ή παράλειψη- που θα οδηγήσει σε βλάβη του δικαιώµατος Οι προσβολές είναι αδιάφορο αν προέρχονται από το κράτος ή από ιδιώτες. Έτσι, το αµυντικό περιεχόµενο των πολιτικών δικαιωµάτων -όπως όλων των συνταγµατικών δικαιωµάτωνστρέφεται τόσο κατά της κρατικής όσο και κατά της ιδιωτικής εξουσίας, ενώ κατά την παραδοσιακή θεωρία είχε αποκλειστικά κατά του κράτους κατεύθυνση. 1.3 Η προστατευτική διάσταση των πολιτικών δικαιωµάτων 18 Σε αντίθεση µε το αµυντικό περιεχόµενο που στρέφεται κατά του κράτους, αλλά και των ιδιωτών, το προστατευτικό περιεχόµενο των πολιτικών δικαιωµάτων στρέφεται µόνο προς το κράτος. Από το προστατευτικό περιεχόµενο των δικαιωµάτων αυτών προκύπτει η αξίωση του πολίτη-φορέα του δικαιώµατος έναντι του κράτους για προστασία του δικαιώµατος αυτού από οποιαδήποτε προσβολή το θίγει. Η προστασία αξιώνεται µόνο από το κράτος και δεν µπορεί να αξιωθεί από ιδιώτες. Έτσι, το προστατευτικό περιεχόµενο αποβλέπει σε δύο διαστάσεις, στην άρση της προσβολής και στην επαναφορά του δικαιώµατος στην πριν από την προσβολή κατάσταση, δηλαδή στην αποκατάστασης της ζηµίας που προέκυψε. 1.4 Η διασφαλιστική διάσταση των πολιτικών δικαιωµάτων 19 Η τρίτη διάσταση των πολιτικών δικαιωµάτωνδιαφοροποιείται αρκετά από τις άλλες δύο. Το διασφαλιστικό περιεχόµενο αποσκοπεί στη διασφάλιση της υπάρχουσας θέσης του φορέα του δικαιώµατος αλλά και κυρίως στην καλυτέρευση των συνθηκών της άσκησης του. Οι δύο όψεις µε τις οποίες εµφανίζεται το διασφαλιστικό περιεχόµενο είναι το εξασφαλιστικό και το διεκδικητικό. Από τις δύο αυτές όψεις µόνο το διεκδικητικό περιεχόµενο προβλέπεται από το Σύνταγµα. Αυτό έχει την έννοια της διεκδίκησης από τον φορέα του δικαιώµατος της πραγµατοποίησης του εξασφαλιστικού περιεχοµένου, δηλαδή της διεκδίκησης της βελτίωσης της κατάστασης των θεµελιωδών δικαιωµάτων. 18 ηµητρόπουλος Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα-παραδόσεις Συνταγµατικού δικαίου Τόµος ΙΙΙ, Ι Έκδοση- Αθήνα 2004,σελ ό.π. σελ

10 2. ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 2.1 Ο θεσµός των φυλακών Η φυλακή ως θεσµός αποσκοπεί στην αναµόρφωση και το σωφρονισµό ατόµων που διέπραξαν κάποιο έγκληµα και καταδικάστηκαν γι αυτό από τη δικαιοσύνη. Παρόλα αυτά, η αντίληψη των φυλακών δεν υπήρξε πάντα αυτή. Μέχρι το πρόσφατο παρελθόν η φυλακή είχε κατεξοχήν σκοπό την τιµωρία και οι συνθήκες που επικρατούσαν εκεί µόνο άθλιες θα µπορούσαν να χαρακτηριστούν. Σε επίπεδο δικαιωµάτων, σηµειωνόταν καταφανής παραβίαση όλων των θεµελιωδών δικαιωµάτων, από την ανθρώπινη αξία µέχρι τα πολιτικά δικαιώµατα. Σε πρακτικό επίπεδο οι συνθήκες κράτησης ήταν απάνθρωπες. Τα τελευταία χρόνια, όµως, η κατάσταση αυτή έχει αλλάξει µε το σεβασµό των δικαιωµάτων των κρατουµένων να βρίσκεται σε πρώτο πλάνο και τις συνθήκες κράτησης να έχουν καλυτερεύσει σε πολύ µεγάλο βαθµό 20. Φυσικά η προσπάθεια για βελτίωση του σωφρονιστικού συστήµατος πρέπει να συνεχίζεται προς όλες τις κατευθύνσεις µέχρι την επίτευξη του υψηλότερου δυνατού επιπέδου. 2.2 Τα δικαιώµατα των κρατουµένων στον Ελληνικό Σωφρονιστικό Κώδικα Το άρθρο 4 του Ελληνικού Σωφρονιστικού Κώδικα απαγορεύει την προσβολή των ανθρωπίνων δικαιωµάτων των κρατουµένων εκτός από αυτό της προσωπικής ελευθερίας: «1.Κατά την εκτέλεση της ποινής δεν περιορίζεται κανένα άλλο ατοµικό δικαίωµα των κρατουµένων εκτός από το δικαίωµα στην προσωπική ελευθερία. 2.Οι κρατούµενοι δεν εµποδίζονται, λόγω της κράτησης τους, στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους και την άσκηση των δικαιωµάτων που τους αναγνωρίζει ο νόµος, αυτοπροσώπως ή µε αντιπρόσωπο.» 21.Το δικαίωµα της προσωπικής ελευθερίας είναι το δικαίωµα που κατεξοχήν περιορίζεται µε την επιβολή µιας στερητικής της ελευθερίας ποινής 22. Σε αντίθετη περίπτωση θα έχανε το νόηµά του ο ίδιος ο θεσµός των φυλακών. Βεβαίως, το γεγονός ότι περιορίζεται ο κρατούµενος ως προς το δικαίωµα της προσωπικής του ελευθερίας του δε σηµαίνει στέρηση και της άλλης έκφανσης της προσωπικής ελευθερίας που είναι η 20 Κουράκης Νέστωρ, Εγκληµατολογικοί Ορίζοντες Α : Θεωρία και πρακτική της ποινικής καταστολής, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κοµοτηνή 1991, σελ Ν. 2776/1999 (ΦΕΚ 291 Α) άρθρο 4, Κώδικας Νοµικού Βήµατος 1999 τόµος 47, σελ Αλεξιάδης Στέργιος, Ανθρώπινα δικαιώµατα ποινική καταστολή, δώδεκα µελέτες, Εκδόσεις Σάκκουλα/ Θεσσαλονίκη 1990, σελ. 127 επ.

11 ασφάλεια του ατόµου 23. Αυτή παραµένει και προστατεύεται για τον κρατούµενο. 3. ΤΑ ΚΛΑΣΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ 3.1 Το επιτρεπτό ή µη της στέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων των κρατουµένων Όλοι έχουµε γίνει µάρτυρες της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωµάτων των κρατουµένων στο παρελθόν µε την πρόφαση της επιδίωξης του σωφρονισµού.στο πλαίσιο αυτό οι κρατούµενοι συχνά στερούνταν τα πολιτικά τους δικαιώµατα αυθαίρετα χωρίς αυτό να είναι αποτέλεσµα αµετάκλητης δικαστικής απόφασης ή έλλειψης των προσόντων του εκλογέως. Οι πρακτικές δυσκολίες αποτελούσαν έρεισµα αυτών που καταπατούσαν τα πολιτικά δικαιώµατα των φυλακισµένων που είχαν σύµφωνα µε το Σύνταγµα και το νόµο κάθε δικαίωµα να τα ασκήσουν. Οι πραγµατικές δυσκολίες που παρουσιάζει η δηµιουργία εκλογικών τµηµάτων στα σωφρονιστικά καταστήµατα -όπως προβλέπει σήµερα ο Ελληνικός Σωφρονιστικός Κώδικας- σε καµία περίπτωση δεν µπορεί να δικαιολογήσει την αναίτια στέρηση των δικαιωµάτων των κρατουµένων για συµµετοχή στην πολιτική ζωή της χώρας. Έτσι, είναι δικαιολογηµένη η στέρηση της προσωπικής ελευθερίας αφού αυτό είναι το ίδιο το περιεχόµενο της στερητικής της ελευθερίας ποινής. Αντίθετα, δικαιώµατα που δεν εξαρτώνται από την προσωπική ελευθερία, δηλαδή η άσκησή τους παρόλο που θα είναι δυσχερέστερη- µπορεί κάλλιστα να επιτευχθεί και σε κατάσταση στέρησης της ελευθερίας, καθόλου δεν πρέπει να περιορίζονται 24. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνεται µέριµνα για όσον το δυνατόν µικρότερο περιορισµό των δικαιωµάτων των κρατουµένων και µόνο στο βαθµό που είναι αναγκαίο και συνταγµατικώς επιτρεπτό, δηλαδή µόνο όταν επιβάλλεται από τη θεσµική εφαρµογή των πολιτικών δικαιωµάτων στην ειδική κυριαρχική σχέση της φυλακής. Έτσι, χωρίς αντίστοιχη συνταγµατική πρόβλεψη και χωρίς το δικαίωµα που περιορίζεται να εξαρτά την άσκησή του από την προσωπική ελευθερία, ο περιορισµός δεν είναι επιτρεπτός Αλεξιάδης Στέργιος, Ανθρώπινα δικαιώµατα ποινική καταστολή, δώδεκα µελέτες, Εκδόσεις Σάκκουλα/ Θεσσαλονίκη 1990, σελ ό.π. σελ Αλεξιάδης Στέργιος, Ανθρώπινα δικαιώµατα ποινική καταστολή, δώδεκα µελέτες, Εκδόσεις Σάκκουλα/ Θεσσαλονίκη 1990, σελ

12 3.2 Το δικαίωµα του εκλέγειν ή εκλογικό δικαίωµα Περιορισµός του εκλογικού δικαιώµατος - άρ. 51 παρ.3 Συντ.- 26 Μία από τις αρχές που διέπουν το εκλογικό δικαίωµα, όπως ορίζεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 51 του Συντάγµατος, είναι η αρχή της καθολικότητας. Έτσι, όλοι οι Έλληνες που έχουν τα προσόντα του εκλογέα, δηλαδή την ελληνική ιθαγένεια και την ενηλικότητα που ορίζεται σύµφωνα µε το Σύνταγµα από το νόµο, έχουν το δικαίωµα συµµετοχής στις εθνικές εκλογές, στις εκλογές για ανάδειξη των οργάνων των Ο.Τ.Α., στις ευρωεκλογές, καθώς και της συµµετοχής σε δηµοψήφισµα. Στέρηση του εκλογικού δικαιώµατος µόνο σε τρεις περιπτώσεις προβλέπει το Σύνταγµα στο άρθρο 51 και συγκεκριµένα στο δεύτερο εδάφιο της τρίτης παραγράφου : Στην πρώτη περίπτωση «αν δεν έχει συµπληρωθεί το κατώτατο όριο ηλικίας» ουσιαστικά το εκλογικό δικαίωµα δεν έχει αποκτηθεί. Η δεύτερη περίπτωση αναφέρεται στην ανικανότητα για δικαιοπραξία. Στην τρίτη περίπτωση η στέρηση του εκλογικού δικαιώµατος προβλέπεται «ως συνέπεια αµετάκλητης ποινικής καταδίκης για ορισµένα εγκλήµατα». Έτσι, για τη στέρηση του εκλογικού δικαιώµατος απαιτείται αµετάκλητη δικαστική απόφαση από αρµόδιο ποινικό δικαστήριο Η στέρηση του εκλογικού δικαιώµατος ως παρεπόµενη ποινή άρ Π.Κ.- Στον Ποινικό Κώδικα και συγκεκριµένα στα άρθρα 59 και επόµενα ρυθµίζεται λεπτοµερώς η στέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων ως παρεπόµενη ποινή κάποιων εγκληµάτων α.αυτοδίκαιη Αποστέρηση Στο άρθρο 59 του Π.Κ. ορίζονται οι δύο περιπτώσεις αυτοδίκαιης αποστέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων. Στην πρώτη παράγραφο προβλέπεται ότι αυτοδίκαιη- χωρίς άλλη προϋπόθεση στέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων επέρχεται µε την καταδίκη του ατόµου σε ισόβια κάθειρξη. Η καταδίκη σε θανατική ποινή που αναφέρει δεν ισχύει πια. Στην δεύτερη παράγραφο του ίδιου άρθρου ρυθµίζεται η αποστέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων εξαιτίας της καταδίκης σε κάθειρξη αόριστης διάρκειας. Η αποστέρηση είναι και πάλι αυτοδίκαιη, όµως, σε αντίθεση µε την προηγούµενη παράγραφο, αυτή έχει δεκαετή διάρκεια. 26 Μαυριάς Κώστας, Συνταγµατικό ίκαιο, εύτερη έκδοση, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα 2002, σελ

13 3.2.2.β. Άλλες περιπτώσεις αποστέρησης Στα επόµενα άρθρα ρυθµίζονται οι υπόλοιπες περιπτώσεις αποστέρησης. Έτσι, στο άρθρο 60 ορίζεται: «Στις καταδίκες σε πρόσκαιρη κάθειρξη επιβάλλεται και πρόσκαιρη αποστέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων για έως δέκα έτη.». Στο άρθρο 61 αναφέρονται οι περιπτώσεις αποστέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων για καταδίκη σε φυλάκιση. Στις περιπτώσεις αυτές η διάρκεια της αποστέρησης κυµαίνεται από ένα έως πέντε έτη και δεν προβλέπεται για κάθε φυλάκιση, αλλά υπό δύο προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο. Η πρώτη αφορά τη διάρκεια της ποινής («τουλάχιστον ενός έτους») και η δεύτερη την ηθική αναξιότητα του ίδιου δράστη(«η πράξη που έχει τελεσθεί φανερώνει από τα αίτια, το είδος, τον τρόπο της εκτέλεσής της και όλες τις άλλες περιστάσεις φανερώνει ηθική διαστροφή του χαρακτήρα του δράστη.» 27 ). Προβλέπεται, επίσης και η στέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων εξαιτίας καταδίκης όχι σε σωφρονιστικό, αλλά σε ψυχιατρικό κατάστηµα στο άρθρο 62 που παραπέµπει ανάλογα µε τη βαρύτητα του αδικήµατος στα άρθρα 60, 61 και 64. Τέλος, εκτός από τις παραπάνω περιπτώσεις το άρθρο 64 προβλέπει και την περίπτωση της µερικής αποστέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων του κρατουµένου. Έτσι, εναπόκειται, σύµφωνα µε το άρθρο, στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου να αποφασίσει την στέρηση όχι όλων αλλά ορισµένων µόνο δικαιωµάτων του καταδικασθέντος υπό τους όρους του άρθρου 61. Σηµαντική προϋπόθεση, όπως αναφέρει το άρθρο 64 είναι ότι «από το είδος της πράξης και τις λοιπές περιστάσεις αποκλείεται το ενδεχόµενο να γίνει κατάχρηση των δικαιωµάτων που διατηρούνται.» Εκλογικά τµήµατα για τους κρατουµένους που διατηρούν το δικαίωµα ψήφου Ενώ στο παρελθόν οι πρακτικές δυσκολίες περιόριζαν σε βαθµό ανεπίτρεπτο το εκλογικό δικαίωµα των κρατουµένων, µε το σηµερινό Σωφρονιστικό Κώδικα η κατάσταση αυτή εµφανώς αντισυνταγµατικήέχει ανατραπεί. Η πρακτική δυσκολία της µετάβασης των κρατουµένων στα κατά τόπους εκλογικά τµήµατα όπου θα µπορέσουν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωµα αντιµετωπίστηκε µε τη δηµιουργία εκλογικών τµηµάτων µέσα στις φυλακές. Στα τµήµατα αυτά έχουν την ευκαιρία να 27 84/1978 Α.Π. («παραβίαση Π.Κ.61 λόγω στέρησης πολιτικών δικαιωµάτων χωρίς διαπίστωση ηθικής διαστροφής του χαρακτήρα του δράστη»), Ποιν. Χρ. 1978, σελ.416 επ.

14 ψηφίσουν όσοι από τους κρατουµένους δεν έχουν στερηθεί τα πολιτικά τους δικαιώµατα 28. Η δηµιουργία των τµηµάτων αυτών, που είναι εναρµονισµένη µε τη συνταγµατική προστασία του δικαιώµατος της ψήφου, προβλέπεται από τον Σωφρονιστικό µας Κώδικα στο άρθρο 5 («Κατά τις βουλευτικές εκλογές και τις εκλογές για την ανάδειξη των Ελλήνων Ευρωβουλευτών οργανώνονται εκλογικά τµήµατα σε κάθε κατάστηµα κράτησης.»). Ο ελληνικός Σωφρονιστικός Κώδικας που εισήχθη µε τον Ν. 2776/1999 αναγνωρίζει ρητά το δικαίωµα του εκλέγειν στους κρατούµενους (η άσκηση του οποίου είχε ήδη προβλεφθεί µε το άρθρο 3 παράγραφος 9 του Ν. 2408/1996) µε εξαίρεση σε όσους από αυτούς το έχουν νόµιµα στερηθεί και προβλέπει την άσκησή του 29. Επιπλέον, το Π.. 351/2003 που περιέχει τα σχετικά µε την εκλογή της Βουλής νοµοθετήµατα αναφέρεται -εκτός από της περιπτώσεις στέρησης του εκλογικού δικαιώµατος στις οποίες ήδη έγινε αναφορά- στη διαγραφή από τους εκλογικούς καταλόγους των ατόµων που στερήθηκαν τα πολιτικά τους δικαιώµατα και συνεπώς δεν έχουν το δικαίωµα να ψηφίσουν (άρθρο 13) Το δικαίωµα του εκλέγεσθαι 3.3.1Προϋποθέσεις άσκησης Το δικαίωµα του εκλέγεσθαι είναι το δικαίωµα του Έλληνα πολίτη να θέσει υποψηφιότητα και να εκλεγεί ως αντιπρόσωπος του εκλογικού σώµατος στη Βουλή. Σύµφωνα µε το άρθρο 55 παράγραφος 1 του Συντάγµατος που καθορίζει τα προσόντα του βουλευτή, για να υπάρξει έγκυρη εκλογή στο βουλευτικό αξίωµα απαιτείται η πλήρωση τριών προϋποθέσεων. Αυτές είναι: α) Η ιδιότητα του Έλληνα πολίτη, β) το εκλογικό δικαίωµα και γ) η ηλικία άνω των 25 ετών την ηµέρα της εκλογής 31. Έτσι, δεν αρκούν τα προσόντα του εκλογέα αλλά πρέπει και ο πολίτης να µην έχει στερηθεί το εκλογικό του δικαίωµα για κάποιους από τους λόγους που αναφέρονται στην τρίτη παράγραφο του άρθρου 51. Κατά συνέπεια, οι κρατούµενοι που έχουν στερηθεί βάσει αµετάκλητης δικαστικής απόφασης το εκλογικό τους δικαίωµα στερούνται και το δικαίωµα του εκλέγεσθαι. 28 Μαυριάς Κώστας, Συνταγµατικό ίκαιο, εύτερη έκδοση, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα 2002, σελ Ν. 2776/1999 (ΦΕΚ 291 Α) Κώδικας Νοµικού Βήµατος 1999 τόµος 47, σελ επ. 30 Π.. 351/2003 (Α316) Κώδικας Νοµικού Βήµατος 2003 τόµος 51, σελ επ. 31 Μαυριάς Κώστας, Συνταγµατικό ίκαιο, εύτερη έκδοση, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα 2002, σελ

15 3.3.2 Στέρηση του δικαιώµατος του εκλέγεσθαι ως συνέπεια στέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων Στο άρθρο 613 του Π.Κ. ρυθµίζονται αναλυτικά οι συνέπειες της στέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων. Έτσι, στην περίπτωση 3 α ) ορίζεται ότι σε περίπτωση που ο κρατούµενος στερηθεί µε αµετάκλητη δικαστική απόφαση τα πολιτικά του δικαιώµατα δεν µπορεί να εκλέγεται στις πολιτικές, δηµοτικές ή κοινοτικές εκλογές». Κατά συνέπεια, αποκλείεται η δυνατότητα του στερηθέντος των πολιτικών του δικαιωµάτων να θέσει υποψηφιότητα στις εκλογές και να εκλεγεί σ αυτές. Επιπλέον, όπως ρητά αναφέρεται στην περίπτωση 1) «χάνει οριστικά τα αιρετά, δηµόσια ή κοινοτικά αξιώµατά του». 3.4 Το δικαίωµα κατάληψης δηµοσίων θέσεων και αξιωµάτων Ένα ακόµα δικαίωµα από το οποίο αποκλείονται οι κρατούµενοι οι οποίοι στερήθηκαν τα πολιτικά τους δικαιώµατα είναι το δικαίωµα της κατάληψης δηµοσίων θέσεων. Αυτό ορίζεται ρητά στον Π.Κ. και συγκεκριµένα στο άρθρο 63 που ρυθµίζει τις συνέπειες από τη στέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων. Έτσι, στην πρώτη περίπτωση αναφέρεται ότι ο στερηθείς των πολιτικών του δικαιωµάτων «χάνει οριστικά τα αιρετά, δηµόσια ή κοινοτικά αξιώµατά του τις δηµόσιες δηµοτικές ή κοινοτικές θέσεις που κατείχε, κάθε βαθµό του στο στρατό, την ιδιότητα του δικηγόρου, καθώς επίσης και τις επίτιµες θέσεις και τα παράσηµα». Εκτός, όµως, από την απώλεια των θέσεων που πριν από την καταδίκη είχε στην περίπτωση 2) προβλέπεται και η αδυναµία του να αποκτήσει τις θέσεις και τα αξιώµατα που προαναφέρθηκαν για όσο χρόνο διαρκεί η στέρηση των πολιτικών του δικαιωµάτων. 3.5 Το δικαίωµα ίδρυσης και συµµετοχής σε πολιτικά κόµµατα άρ.29 Συντ.- Η ίδρυση και συµµετοχή σε πολιτικά κόµµατα αποτελεί ένα κατεξοχήν πολιτικό δικαίωµα. Το Σύνταγµα ρυθµίζει την άσκηση του δικαιώµατος αυτού στο άρθρο 29. Έτσι, ως προϋποθέσεις για την ίδρυση και τη συµµετοχή σε πολιτικά κόµµατα ορίζονται στην παράγραφο 1 του παραπάνω άρθρου η ιδιότητα του Έλληνα πολίτη και το εκλογικό δικαίωµα. Επιπλέον, η οργάνωση και η δράση των πολιτικών κοµµάτων «οφείλει να εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δηµοκρατικού πολιτεύµατος». Είναι φανερό, λοιπόν, ήδη από τη συνταγµατική πρόβλεψη, χωρίς να χρειαστεί να αναλύσουµε τις περεταίρω προϋποθέσεις, ότι η αποστέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων των κρατουµένων και συγκεκριµένα του εκλογικού δικαιώµατος συνεπάγεται

16 και την αδυναµία τους να ιδρύουν και να συµµετέχουν σε πολιτικά κόµµατα. 3.6 Ο χρόνος της αποστέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων Ο Π.Κ. στο άρθρο 65 ρυθµίζει τα σχετικά µε το χρόνο αποστέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων όσων έχουν καταδικαστεί αµετάκλητα για τα εγκλήµατα για τα οποία προβλέπεται στέρηση πολιτικών δικαιωµάτων. Έτσι, στην πρώτη παράγραφο του προηγούµενου άρθρου ορίζεται ως χρόνος ενάρξεως των αποτελεσµάτων της αποστέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων το χρονικό σηµείο κατά το οποίο η απόφαση θα γίνει αµετάκλητη. Όσο για τη διάρκεια της αποστέρησης, ο υπολογισµός της ξεκινά «από την επόµενη της ηµέρας κατά την οποία συµπληρώθηκε η έκτιση ή παραγράφηκε ή χαρίστηκε η στερητική της ελευθερίας ποινή, µαζί µε την οποία είχε επιβληθεί η αποστέρηση.» 32. Στη δεύτερη παράγραφο του ίδιου άρθρου ρυθµίζονται κάποιες ειδικότερες περιπτώσεις. Συγκεκριµένα αναφέρει το χρόνο υπολογισµού της διάρκειας της στέρησης στην περίπτωση της απόλυσης καταδίκου υπό όρο καθώς και στις περιπτώσεις εισαγωγής αλκοολικών και τοξικοµανών σε θεραπευτικό κατάστηµα και παραποµπής σε κατάστηµα εργασίας. 3.7 Αποκατάσταση των πολιτικών δικαιωµάτων 33 Το άρθρο 66 του Π.Κ. ρυθµίζει τις προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες µπορεί να γίνει δεκτή από το δικαστήριο αποκατάσταση των πολιτικών δικαιωµάτων από αυτόν που τα στερήθηκε µε αµετάκλητη δικαστική απόφαση. Έτσι, όπως αναφέρει το παραπάνω άρθρο, απαιτείται αίτηση του στερηθέντος των πολιτικών του δικαιωµάτων στο δικαστήριο που µπορεί να αποφασίσει για την αποκατάσταση 34. Η αποκατάσταση, όµως, ορίζεται ότι δεν µπορεί να γίνει αν δεν έχει παρέλθει ένα ελάχιστο χρονικό διάστηµα. Το διάστηµα αυτό εξαρτάται από το είδος της ποινής που έχει επιβληθεί στον αιτούντα. Και είναι πέντε έτη 35 για την ποινή της κάθειρξης και τρία έτη µετά την έκτιση ή την παραγραφή της ποινής ή την απονοµή χάρης για την φυλάκιση. Ως /1985 Εφ.Αθ. («µέρα ενάρξεως υπολογισµού») Ποιν.Χρ.1985,σελ επ. 17/1991 Εφ.Λαρ.(«έναρξη της διάρκειας στέρησης») /1985Εφ.Αθ.(«αποκατάσταση µε δικαστική απόφαση») 113/1959Εφ.Πατρ.(αυτοδίκαιη αποκατάσταση µετά τη συµπλήρωση του χρόνου αποστέρησης»)ποιν.χρ. 1959, σελ.41 επ.!59/1986εφ.θεσσαλ /1982 Εφ.Κέρκ. («αποκατάσταση πολιτικών δικαιωµάτων σε περίπτωση ισόβιας αποστέρησης»), Ποιν. Χρ. 1983, σελ. 186 επ /1959 Εφ.Πατρ. («έναρξη πενταετίας σε περίπτωση υφ όρον απόλυσης») Ποιν.Χρ. 1959, σελ. 38επ.

17 αναγκαία προϋπόθεση για την αποκατάσταση θεσπίζει το τέταρτο εδάφιο του άρθρου αυτού τη διαπίστωση ότι «ο αιτών έζησε έντιµη ζωή και εκπλήρωσε όσο µπορούσε τις υποχρεώσεις που προέκυψαν από το έγκληµα και βεβαιώθηκαν δικαστικά». Στα επόµενα εδάφια της πρώτης παραγράφου και στις άλλες παραγράφους του ίδιου άρθρου ρυθµίζονται ιδιαίτερες περιπτώσεις. 4. ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΑΙΟ 4.1 Το δικαίωµα της ψήφου Άρ. 3 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣ Α Στο άρθρο 3 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣ Α υπάρχει η πρόβλεψη για τη διενέργεια εκλογών στην επικράτεια κάθε συµβαλλόµενου κράτους. Η διάταξη του άρθρου έχει ως εξής: «Τα υψηλά συµβαλλόµενα Μέρη αναλαµβάνουν την υποχρέωση να διενεργούν, κατά λογικά διαστήµατα ελεύθερες, µυστικές εκλογές κάτω από συνθήκες που επιτρέπουν την ελεύθερη έκφραση της λαϊκής θέλησης ως προς την εκλογή του νοµοθετικού σώµατος». Από τη διάταξη αυτή προκύπτει η αρχή ελεύθερης, µυστικής ψηφοφορίας. Άλλη µία αρχή που έχει κατοχυρωθεί είναι η αρχή της καθολικής ψηφοφορίας 36. Έτσι, δικαίωµα ψήφου έχουν όλοι όσοι συγκεντρώνουν τα προσόντα του εκλογέως, χωρίς, όµως αυτό να σηµαίνει ότι ορισµένοι περιορισµοί της καθολικότητας του δικαιώµατος δεν θα γίνουν υπό συγκεκριµένες προϋποθέσεις αποδεκτοί. Όσον αφορά την ειδική κυριαρχική σχέση της φυλακής έχει γίνει δεκτός ο περιορισµός του δικαιώµατος του εκλέγειν στους φυλακισµένους, όταν αυτός προκύπτει από τη θεσµική εφαρµογή του δικαιώµατος και υπό την προϋπόθεση ότι δεν θίγει την ουσία του, µε την µη παροχή άδειας εξόδου στους κρατουµένους για να µπορέσουν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωµα Σαρµάς Ιωάννης., Η νοµολογία του Ευρωπαϊκού δικαστηρίου των δικαιωµάτων του ανθρώπου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: Αναλυτική µελέτη των µεγάλων θεµάτων, Αθήνα-Κοµοτηνή Αντ.Ν. Σάκκουλας 1998, σελ ό.π., σελ

18 4.2 Η Απόφαση 62/2 της Επιτροπής των Υπουργών του Συµβουλίου της Ευρώπης για τα «εκλεκτορικά, αστικά και κοινωνικά δικαιώµατα των κρατουµένων» 38 Η Επιτροπή των Υπουργών του Συµβουλίου της Ευρώπης έχει ασχοληθεί µε κρίσιµα ζητήµατα που απασχολούν την Κοινότητα. Η απόφαση 62/2 που υιοθετήθηκε την πρώτη Φεβρουαρίου του 1962 ρυθµίζει το πώς διαµορφώνεται η άσκηση των εκλεκτορικών, αστικών και κοινωνικών δικαιωµάτων του ατόµου µετά την επιβολή σε αυτό στερητικής της ελευθερίας ποινής. Σχετικά µε τα πολιτικά δικαιώµατα δεν αποκλείεται ο περιορισµός τους στα πλαίσια της ειδικής κυριαρχικής σχέσης της φυλακής όταν γίνεται κάτω από τις προϋποθέσεις που δικαιολογούν τον περιορισµό τους. Έτσι, ειδικά για τα εκλεκτορικά δικαιώµατα η απόφαση 62/2 προβλέπει ότι «Αν ο νόµος επιτρέπει στους εκλογείς να ψηφίζουν χωρίς να µεταβαίνουν προσωπικά στο εκλογικό τµήµα, ο κρατούµενος θα πρέπει να διαθέτει το προνόµιο αυτό εκτός αν έχει στερηθεί το δικαίωµα ψήφου από το νόµο ή µε δικαστική απόφαση.» 39. Επιπλέον, προβλέπεται από την απόφαση όχι µόνο η διευκόλυνση του κρατουµένου να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωµα όταν δεν το έχει στερηθεί αλλά ακόµα και παροχή της αναγκαίας πληροφόρησης που σχετίζεται µε το δικαίωµά του αυτό. 38 Αλεξιάδης Στέργιος, Κείµενα Αντεγκληµατικής Πολιτικής Επιλογή-Σχολιασµός-Απόδοση, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 7-9 και Αλεξιάδης Στέργιος, Κείµενα Αντεγκληµατικής Πολιτικής Επιλογή-Σχολιασµός-Απόδοση, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 18

19 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Από όσα παραπάνω εκτέθηκαν µπορούµε να οδηγηθούµε σε ορισµένα βασικά και κρίσιµα για το θέµα των πολιτικών δικαιωµάτων συµπεράσµατα. Καταρχήν, τα πολιτικά δικαιώµατα αναγνωρίζονται σε όλους τους Έλληνες πολίτες, αφού είναι δικαιώµατα που προκύπτουν από την ελληνική ιθαγένεια 40. Ως καθολικά, λοιπόν, δικαιώµατα ισχύουν καταρχήν και εφαρµόζονται και υπέρ των κρατουµένων στα σωφρονιστικά καταστήµατα της χώρας. Η αναίτια αποστέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων των κρατουµένων ή η αποστέρησή τους για χρονικό διάστηµα µεγαλύτερο από το επιτρεπτό -από τη δικαστική απόφαση- είναι αντισυνταγµατική και σε καµία περίπτωση δεν µπορεί να γίνει αποδεκτή. Ακόµα, όµως περισσότερο από την απλή αναγνώριση των δικαιωµάτων αυτών στους φυλακισµένους αποτελεί συνταγµατική επιταγή η προστασία αυτών από το κράτος ενάντια σε οποιαδήποτε προσβολή που θίγει την ουσία τους ή τα οδηγεί στην κατάργηση. Η προστασία αυτή είναι πλήρης από όποιο πεδίο δράσης και αν προέχεται η απειλή. Το γεγονός, βέβαια, ότι τα πολιτικά δικαιώµατα αναγνωρίζονται καταρχήν και στους κρατουµένους και προστατεύονται δε σηµαίνει ότι λείπουν οι περιορισµοί των δικαιωµάτων αυτών µε τη µορφή της στέρησης. Περιορισµοί που µάλιστα είναι σύµφωνοι µε το Σύνταγµα και κατ επέκταση επιτρεπτοί. Στις περιπτώσεις, όµως, αυτές η συνταγµατικότητα του περιορισµού κρίνεται από τη αιτιώδη σχέση που τον συνδέει µε το θεσµό της φυλακής και δεν αποτελεί µια αδικαιολόγητη καταπάτηση συνταγµατικού δικαιώµατος. Το πιο σηµαντικό, όµως, ζήτηµα είναι η προστασία των κρατουµένων που δεν έχουν στερηθεί τα πολιτικά τους δικαιώµατα. Η διευκόλυνση των ατόµων αυτών στην άσκηση του δικαιώµατος τους οφείλει να αποτελεί σηµαντική προτεραιότητα µιας δηµοκρατικής κοινωνίας που σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώµατα και κινείται στα πλαίσια που καθορίζουν οι συνταγµατικές της αρχές. Ένα κράτος δεν πρέπει µόνο να µπορεί να επιβάλλει περιορισµούς και πολλαπλές ιδιαίτερες υποχρεώσεις στους κρατουµένους αλλά πρώτα από όλα να µεριµνά για την προστασία των δικαιωµάτων τους ακόµα και όταν αυτά εµφανίζονται µε διαφοροποιηµένο περιεχόµενο λόγω της θεσµικής 40 Βλ. και 1478/1996 Α.Π., Ποιν.Χρ.1997, σελ.1442επ.(«η στέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων αλλοδαπού ισχύει µόνο αν αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια»)

20 προσαρµογής τους- από οποιαδήποτε αυθαιρεσία τείνει να τα περιορίσει αδικαιολόγητα. Επιπλέον, ακόµα και όταν η αποστέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων είναι αποτέλεσµα δικαιολογηµένης και σύµφωνης µε το Σύνταγµα διαδικασίας ο χρόνος αποστέρησης τους δεν πρέπει να ξεπεράσει το διάστηµα που ορίστηκε από τη δικαιοσύνη. Κάθε υπέρβαση του ορίου αυτού είναι ανεπίτρεπτη. Έτσι, το σωφρονιστικό σύστηµα ενός κράτους που θέλει να σέβεται και να προστατεύει τα θεµελιώδη δικαιώµατα των πολιτών του οφείλει να ακολουθεί την κατεύθυνση αυτή σε ό,τι αφορά στα δικαιώµατα που µπορούν να απολαµβάνουν οι κρατούµενοι και να τους παρέχει τα µέσα που απαιτούνται για την διευκόλυνσή της άσκησής τους. Κάθε αντίθετη συµπεριφορά οδηγεί στην αυθαιρεσία.

21 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Αλεξιάδης Στέργιος, Ανθρώπινα δικαιώµατα ποινική καταστολή, δώδεκα µελέτες, Εκδόσεις Σάκκουλα/ Θεσσαλονίκη Αλεξιάδης Στέργιος, Κείµενα Αντεγκληµατικής Πολιτικής Επιλογή- Σχολιασµός-Απόδοση, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα Θεσσαλονίκη Αλεξιάδης Στέργιος, Σωφρονιστική, Εκδόσεις Σάκκουλα/ Θεσσαλονίκη Αλεξιάδης Στέργιος-Πανούσης Γιάννης, Σωφρονιστικοί Κανόνες, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αναγνωστάκης Στέφανος, Σωφρονιστικό ίκαιο Γενικό Μέρος, Θεσσαλονίκη Γεωργόπουλος Κ., Επίτοµο Συνταγµατικό ίκαιο, Αντ.Ν.Σάκκουλα Αθήνα- Κοµοτηνή, αγτόγλου Π.. Συνταγµατικό ίκαιο Ατοµικά ικαιώµατα Α, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα Αθήνα- Κοµοτηνή, ηµητρόπουλος Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα-παραδόσεις Συνταγµατικού δικαίου Τόµος ΙΙΙ, Ι Έκδοση- Αθήνα Κουράκης Νέστωρ, Εγκληµατολογικοί Ορίζοντες Α : Θεωρία και πρακτική της ποινικής καταστολής, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα- Κοµοτηνή Μάνεσης Αριστόβουλος, Ατοµικές Ελευθερίες Α, Εκδ. Οίκος Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη Μαυριάς Κώστας, Συνταγµατικό ίκαιο, εύτερη έκδοση, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα Μποζινάκη Βασιλική, Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των φυλακισµένων,

22 13. Παραράς Πέτρος Ι., Σύνταγµα Corpus ΙΙ, άρθρα 51-80, Κοινοβουλευτικό δίκαιο, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κοµοτηνή Ράικος Αθανάσιος Γ. Παραδόσεις Συνταγµατικού ικαίου, Τόµος Β, Τα θεµελιώδη δικαιώµατα Τεύχος Α, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα-Κοµοτηνή, Αθήνα Σαρµάς Ιωάννης., Η νοµολογία του Ευρωπαϊκού δικαστηρίου των δικαιωµάτων του ανθρώπου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: Αναλυτική µελέτη των µεγάλων θεµάτων, Αθήνα-Κοµοτηνή Αντ.Ν. Σάκκουλας Σπινέλλη Κ.., Τσήτουρα Α., Κρατούµενοι και δικαιώµατα του ανθρώπου, Ίδρυµα Μαραγκοπούλου για τα ικαιώµατα του ανθρώπου, Εκδόσεις Αντ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα, 1996 Νοµικά περιοδικά : Ποινικά Χρονικά

23 ΠΙΝΑΚΑΣ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ /1985 Εφ.Αθ. («µέρα ενάρξεως υπολογισµού») Ποιν.Χρ.1985,σελ επ. - 17/1991 Εφ.Λαρ.(«έναρξη της διάρκειας στέρησης»), /1985Εφ.Αθ.(«αποκατάσταση µε δικαστική απόφαση») /1959Εφ.Πατρ.(αυτοδίκαιη αποκατάσταση µετά τη συµπλήρωση του χρόνου αποστέρησης»)ποιν.χρ. 1959, σελ.41 επ /1986Εφ.Θεσσαλ /1959 Εφ.Πατρ. («έναρξη πενταετίας σε περίπτωση υφ όρον απόλυσης») Ποιν.Χρ. 1959, σελ. 38επ /1996 Α.Π.,(«η στέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων αλλοδαπού ισχύει µόνο αν αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια») Ποιν.Χρ.1997, σελ.1442επ. -14/1982 Εφ.Κέρκ. («αποκατάσταση πολιτικών δικαιωµάτων σε περίπτωση ισόβιας αποστέρησης»), Ποιν. Χρ. 1983, σελ. 186 επ. -84/1978 Α.Π. («παραβίαση Π.Κ.61 λόγω στέρησης πολιτικών δικαιωµάτων χωρίς διαπίστωση ηθικής διαστροφής του χαρακτήρα του δράστη»), Ποιν. Χρ. 1978, σελ.416 επ.

24 Ακολουθούν ενδεικτικές δικαστικές αποφάσεις, όπως δηµοσιεύονται στα Ποινικά Χρονικά : ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Αριθµ.1478/1996 Προεδρεύων ο Αντιπρόεδρος. Γουργουράκης Εισηγητής ο Αρεοπαγίτης Γ. Νικολόπουλος Εισαγγελεύς Α. Σταθόπουλος ικηγόρος Ε. Βασιλάκης «Η Παρεπόµενη ποινή της στέρησης των πολιτικών δικαιωµάτων απειλείται αδιακρίτως για Έλληνες και για αλλοδαπούς καταδικασθέντες. - εν συνιστά υπέρβαση εξουσίας η επιβολή της σε αλλοδαπό καθώς οι συνεπαγόµενες στερήσεις αφορούν δικαιώµατά του µόνο στα όρια της ελληνικής επικράτειας και επιβάλλεται για την περίπτωση που αυτός αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια. - Αιτιολογηµένη η προσβαλλοµένη απόφαση κατά το σκέλος της επιβληθείσας ποινής καθώς, αφενός αναφέρονται τα ιδιαίτερα Χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ήδη αναιρεσείοντος αφετέρου η ιδιαίτερη εξειδίκευση αυτών και της βαρύτητας της πράξης του περιγράφονται κατά την έκθεση των περιστατικών που συνιστούν την αντικειµενική υπόσταση των εγκληµάτων που διέπραξε. - εν συνιστά απόλυτη ακυρότητα λόγω κακής συνθέσεως η συγκρότηση του δικαστηρίου, στο οποίο παραπέµπεται µετ' αναίρεση κατά το κεφάλαιο της ποινής η υπόθεση, εν όλω ή εν µέρει από άλλους δικαστές λόγω ρητά αναφερόµενης στην απόφαση ή συναγόµενης αδυναµίας συγκρότησής του από τους ίδιους δικαστές. - Αβάσιµος ο προβαλλόµενος λόγος για εφαρµογή της διάταξης του επιεικέστερου νόµου 2408/96 καθώς η περί ενοχής απόφαση, ούσα αυτοτελής, κατέστη αµετάκλητη κατά το κεφάλαιο αυτό µε σχετική απόφαση που εκδόθηκε πριν τη δηµοσίευση του ως άνω νόµου, η προτεινό- µενη δε διάταξη δεν χαρακτηρίζει την αποδιδόµενη πράξη ως ανέγκλητη». Από τις διατάξεις των άρθρων 60, 63 και 5 του ΠΚ συνάγεται ότι, προκειµένου για αξιόποινες πράξεις που τελούνται στο ελληνικό έδαφος, όταν ο δράστης καταδικάζεται σε πρόσκαιρη κάθειρξη επιβάλλεται σ' αυτόν και πρόσκαιρη στέρηση των πολιτικών του δικαιωµάτων για δύο έως δέκα έτη. Η παρεποµένη αυτή ποινή της στερήσεως των πολιτικών δικαιωµάτων, που συνεπάγεται είτε την απώλεια των τυχόν κατεχοµένων δηµοσίων, δηµοτικών ή κοινοτικών αξιωµάτων είτε την ανικανότητα αποκτήσεως αυτών ή του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις πολιτικές ή δηµοτικές εκλογές, επιβάλλεται από το δικαστήριο υποχρεωτικά είτε ο καταδικασθείς είναι ηµεδαπός είτε αλλοδαπός, αφού απειλείται από το νόµο χωρίς διάκριση. Οι στερήσεις των δικαιωµάτων αυτών, ως αναγοµένων στο χώρο του δηµοσίου δικαίου, ισχύουν, βεβαίως, µέσα στα όρια της ελληνικής επικρατείας και δεν εκτείνονται, προκειµένου για αλλοδαπό, στα δηµοσίου δικαίου δικαιώµατα αυτού που παρέχονται από το Κράτος της ιθαγενείας του. Η παρεποµένη ποινή των πολιτικών στερήσεων στον αλλοδαπό δράστη από τα ελληνικά δικαστήρια επιβάλλεται για να ισχύσει στην περίπτωση κατά την οποία αυτός, µετά την έκτιση της κυρίας ποινής, αποκτήσει τυχόν στο µέλλον καθοιονδήποτε τρόπο την ελληνική ιθαγένεια. Εν προκειµένω, µε την προσβαλλοµένη62/1996 απόφαση του Πενταµελούς Εφετείου Θράκης επιβλήθηκε στον κατηγορούµενο Γερµανό υπήκοο R. Μ. ποινή προσκαίρου καθείρξεως 16 ετών για κατοχή, µεταφορά και εισαγωγή στην ελληνική επικράτεια

25 ναρκωτικών ουσιών. Επί πλέον επιβλήθηκε σ' αυτόν και παρεποµένη ποινή στερήσεως των πολιτικών του δικαιωµάτων για τέσσερα χρόνια. Εποµένως, σύµφωνα µε όσα εκτέθηκαν, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως του καταδικασθέντος αλλοδαπού υπηκόου ότι καθ' υπέρβαση της εξουσίας του το ικαστήριο τού επέβαλε την παρεποµένη ποινή της στερήσεως των πολιτικών δικαιωµάτων γιατί αυτά παρέχονται σ' αυτόν από το δίκαιο της πολιτείας του και η αποστέρησή τους ανάγεται στην κυριαρχική εξουσία του κράτους της ιθαγενείας του, είναι απορριπτέος ως αβάσιµος γιατί στηρίζεται σε εσφαλµένη προϋπόθεση, αφού, όπως εκτέθηκε, η στέρηση δεν αφορά στα πολιτικά δικαιώµατά του στη Γερµανίας. Επειδή από το άρθρο 79 του ΠΚ προκύπτει ότι η διάταξη της παραγρ. 4 αυτού, κατά την οποία στην απόφαση αναφέρονται οι λόγοι που δικαιολογούν την κρίση του δικαστηρίου για την ποινή που επέβαλε, αναφέρεται στην παράγραφο 1 αυτού, στην οποία γίνεται λόγος περί της βαρύτητας του εγκλήµατος και της προσωπικότητας του εγκληµατία. Τα στοιχεία αυτά εκτιµά το δικαστήριο κατά την επιµέτρηση της ποινής και µνηµονεύει στην απόφασή του, έχοντας υπόψη και τις παρεχόµενες σ αυτό οδηγίες µε τις παραγρ. 2 και :3 του ίδιου άρθρου για την εκτίµηση της βαρύτητας του εγκλήµατος και της προσωπικότητας του δράστη χωρίς να είναι ανάγκη να αναφέρει στην απόφαση και τις οδηγίες αυτές. Στην προκειµένη περίπτωση, το Πενταµελές Εφετείο Θράκης, όπως προκύπτει από την προσβαλλοµένη'96 απόφασή του, κατά την επιµέτρηση της ποινής που επέβαλε στον αναιρεσείοντα για τα.παραπάνω εγκλήµατα της κατοχής, µεταφοράς και εισαγωγής 31 κιλών ηρωίνης, για τα οποία είχε κηρυχθεί ένοχος µε την προηγούµενη 86/1995 απόφασή του, έλαβε υπόψη τη βαρύτητα των ως άνω εγκληµάτων και προσωπικότητά του, καθώς και τα λοιπά κριτήρια που αναφέρονται στις παραγρ. 2 και, άρθρου 79 πκ, µεταξύ των οποίων το κέρδος, ως κινήσαν αίτιο, ο χαρακτήρας του, ο βαθµός της αναπτύξεώς του, οι ατοµικές καιι κοινωνικές περιστάσεις, κάτω από τις οποίες έζησε από την παιδική ηλικία µέχρι την ενηλικίωσή ή του, ο προηγούµενος οικογενειακός καιι κοινωνικός βίος του, ως υπαλλήλου του ήµου Βόννης και η εν γένει διαγωγή του και τα έντονα αισθήµατα µειονεξίας που του είχαν δηµιουργηθεί. Ιδιαίτερη εξειδίκευση αυτών δεν ήταν αναγκαία ούτε της βαρύτητας του εγκλήµατος ή της έντασης του δόλου γιατί τα στοιχεία αυτά πλήρως περιγράφονται κατά την έκθεση των περιστατικών που συγκροτούν την αντικειµενική υπόσταση των εγκληµάτων. Αβάσιµος, συνεπώς, παρίσταται ο δεύτερος λόγος της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως µε τον οποίο ο αναιρεσείων πλήττει την προσβαλλοµένη απόφαση για έλλειψή της κατά το Σύνταγµα και το νόµο επιβαλλοµένης ειδικής και εµπεριιστατωµένης αιτιολογίας ως προς την επιβληθείσα σ' αυτόν ποινή της καθείρξεως. Ε:πειδή από τις διατάξεις των άρθρων του ΚΠ προκύπτει ότι, όταν αναιρείται απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας κατά το κεφάλαιο της ποινής και παραπέµπεται η υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο προς επιβολή της ποινής, το δικαστήριο τούτο συγκροτείται από τους δικαστές που δίκασαν προηγουµένως αν είναι δυνατόν. Εποµένως, η αδυναµία συγκροτήσεως του δικαστηρίου της ουσίας στο οποίο παραπέµφθηκε η υπόθεση από τους ίδιους δικαστές και η συγκρότηση αυτού εν όλω ή ενµέρει από άλλους δικαστές, παρά την καθοδηγητική υπόδειξη του νοµοθέτη, δεν συνιστά κακή σύνθεση και δεν επιφέρει την, κατά το άρθρο 171 παρ. 1 εδαφ,α' ΚΠ, απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας κατά την οποία εκδόθηκε η δεύτερη περί ποινής απόφαση, εφόσον δεν ήταν δυνατή η συγκρότηση από τους ίδιους. Στην προκειµένη περίπτωση, µε τον τρίτο λόγο της υπό κρίση αιτήσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι, ενώ η υπ' αριθ. 86/1995 απόφαση του Πενταµελούς Εφετείου Θράκης αναιρέθηκε κατά την περί ποινής διάταξή της µε την25/1996 απόφαση του Αρείου Πάγου και παραπέµφθηκε η υπόθεση αυτή προς επιβολή νέας ποινής στον

26 κατηγορούµενο και ήδη αναιρεσείοντα στο ίδιο δικαστήριο της ουσίας, συγκροτούµενο από τους ίδιους δικαστές, το Πενταµελές Εφετείο Θράκης, που εξέδωσε την προσβαλλοµένη (δεύτερη) απόφαση περί ποινής δεν συγκροτήθηκε από τους ίδιους δικαστές και ότι εντεύθεν επήλθε απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλοµένη 62/1996 απόφαση, λόγω κακής συνθέσεως του δικαστηρίου. Από την αναιρετική απόφαση 25/1996 του Αρείου Πάγου προκύπτει ότι η υπόθεση παραπέµφθηκε για την επιβολή ποινής στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούµενο από τους ίδιους δικαστές, «εκτός αν αυτό είναι αδύνατο». Εξάλλου, όπως προκύπτει από τα πρακτικά αυτής, στη σύνθεση του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλοµένη (δεύτερη) απόφαση µετέσχον µόνο δύο από τους προηγούµενους δικαστές που είχαν εκδόσει την αναιρεθείσα 86/1995 απόφαση. Εξυπακούεται ότι δεν ήταν δυνατή η συγκρότηση αυτού από όλους τους ίδιους δικαστές που δίκασαν προηγουµένως. Η αδυναµία συµµετοχής όλων, που δεν είναι ανάγκη να αιτιολογείται ειδικά, έµµεσα προκύπτει ότι βεβαιώνεται στην προσβαλλοµένη απόφαση, αφού µνηµονεύεται στην αρχή των πρακτικών ότι εισάγεται για νέα συζήτηση κατόπιν της 25/1996 αποφάσεως του Αρείου Πάγου µε την οποία αναιρέθηκε η 86/1995 του Πεντ. Εφετ. Θράκης, εξού συνάγεται ότι η µη συγκρότηση του δικαστηρίου της παραποµπής εξολοκλήρου από τους ίδιους δικαστές κατά τα διαλαµβανόµενα στην οδηγία της αποφάσεως του Αρείου Πάγου οφείλεται σε αδυναµία λόγω ελλείψεως ή κωλύµατος των προηγούµενων δικαστών, οι δύο εκ των οποίων άλλωστε, όπως γίνεται δεκτό και στην έκθεση αναιρέσεως, ήδη δεν υπηρετούσαν στο Εφετείο Θράκης, ο δε πέµπτος δικαστής προδήλως εκωλύετο. Εποµένως, ο περί κακής συνθέσεως του δικαστηρίου και εντεύθεν απόλυτης ακυρότητας τρίτος λόγος της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 εδαφ Α' του ΚΠ είναι αβάσιµος. Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 2 του ΠΚ, αν από την τέλεση της πράξεως µέχρι την αµετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν δύο ή περισσότεροι νόµοι, εφαρµόζεται αυτός που περιέχει τις ευµενέστερες για τον κατηγορούµενο διατάξεις (Ι). Αν µεταγενέστερος νόµος χαρακτήρισε την πράξη όχι αξιόποινη (ανέγκλητη) παύει και η εκτέλεση της ποινής που επιβλήθηκε καθώς και τα ποινικά επακόλουθά της (2). Από τη διάταξη αυτή σαφώς προκύπτει ότι ως όριο εφαρµογής του ηπιότερου (ευµενέστερου) ουσιαστικού νόµου τίθεται το αµετάκλητο της εκδικάσεως. Όσο δηλαδή η υπόθεση είναι εκκρεµής ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου και του Αρείου Πάγου. Μετά την αµετάκλητη καταδίκη καµµιά επιρροή δεν ασκεί ο επιεικέστερος νόµος στην εκτιόµενη ποινή, µε µοναδική εξαίρεση την περίπτωση νεώτερης διάταξης που χαρακτηρίζει την πράξη όχι αξιόποινη (ανέγκλητη). Μετά την αµετάκλητη καταδίκη, εφαρµογή υπέρ του καταδικασθέντος κατηγορουµένου έχει µόνο ο καταλύων το αξιόποινο της πράξεως νόµος. Προϋπόθεση δηλαδή εφαρµογής της διατάξεως της παραγράφου 2 του άρθρου 2 του ΠΚ είναι να έγινε η πράξη για την οποία εχώρησε αµετάκλητη καταδίκη ανέγκλητη, τουτέστιν να εκδοθεί νόµος που απαλλάσσει από κάθε ποινή την κατά το χρόνο τελέσεως τιµωρουµένη πράξη. εν είναι ανέγκλητη η πράξη και συνεπώς δεν έχει εφαρµογή η διάταξη του άρθρου 2 παρ. 2 του ΠΚ όταν µε νεώτερο νόµο, µετά την αµετάκλητη καταδίκη, τιµωρείται ηπιώτερα. Πρέπει να επέρχεται ολοσχερής κατάλυση του αξιοποίνου της πράξεως µε το µεταγενέστερο νόµο, δηλαδή να µη τιµωρείται καθόλου η πράξη και όχι να τιµωρείται µε µικρότερη ποινή ή χωρίς επιβαρυντικές περιστάσεις. Στην προκειµένη περίπτωση, µε την86/1995 απόφαση του Πενταµελούς Εφετείου Θράκης ο αναιρεσείων κατηγορούµενος κηρύχθηκε ένοχος αµετακλήτως κατοχής, µεταφοράς και εισαγωγής 31 κιλών ηρωϊνης µε την επιβαρυντική περίσταση του άρθρου 8 του ν. 1729/1987, που ίσχυε κατά το χρόνο της εκδικάσεως, ότι ο κατηγορούµενος ετέλεσε

«Τα πολιτικά δικαιώµατα των κρατουµένων»

«Τα πολιτικά δικαιώµατα των κρατουµένων» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ : Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΜΑ : «Τα πολιτικά δικαιώµατα των κρατουµένων» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Άννα-Μαρία Λύρα Α.Μ.1340200200280

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις 24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις ιακρίσεις των ποινών Οι ποινές διακρίνονται σε κύριες και παρεπόµενες. Κύριες ποινές είναι εκείνες που µπορούν να επιβληθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Ηλεκτρονική επιτήρηση υπόδικων, κατάδικων και κρατούµενων σε ά- δεια»

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Ηλεκτρονική επιτήρηση υπόδικων, κατάδικων και κρατούµενων σε ά- δεια» Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Ηλεκτρονική επιτήρηση υπόδικων, κατάδικων και κρατούµενων σε ά- δεια» Ι. Εισαγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ ι i ιι Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΕΜΗΝΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΑ Ο ΕΣΑΓΈΛΕΥΣ ΤΟΥ ΑΡΕΟΥ ΠΑΓΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔIΟΚΗΤιΚΟ ΤΗΛ. 2106411526 ΦΑΞ 2106411523 Αριθ. Πρωτ.: 1071 Αριθμός Γνωμοδότησης: 3/13 ΠΡΟΣ το Υπουργείο Οlκονομικών- Γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις»

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Τροποποίηση άρθρου 200 Α Κώδικα Ποινικής ικονοµίας Α. Αιτιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακή Εργασία. Οικονόμου Δανάη. Αφαίρεση Πολιτικών Δικαιωμάτων ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Προπτυχιακή Εργασία. Οικονόμου Δανάη. Αφαίρεση Πολιτικών Δικαιωμάτων ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Προπτυχιακή Εργασία Οικονόμου Δανάη Αφαίρεση Πολιτικών Δικαιωμάτων ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 4322/2015

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 4322/2015 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ Βέροια 05 Μαΐου 2015 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 4322/2015 *************************** Τροποποιήσεις στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 275 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 25 13 Φεβρουαρίου 2012 ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 4043 Μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στα καταστήματα κράτησης και άλλες

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΕΣ (ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ) ΕΚΛΟΓΕΣ ------------------------------------------------ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΤΟΠΙΚΕΣ (ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ) ΕΚΛΟΓΕΣ ------------------------------------------------ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΠΙΚΕΣ (ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ) ΕΚΛΟΓΕΣ ------------------------------------------------ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΚΛΕΓΕΙΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΛΕΓΕΣΘΑΙ ΣΕ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. ΕΝΟΤΗΤΑ : «ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ-ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ» - 1 - Οι δημόσιοι υπάλληλοι περαιτέρω οφείλουν να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος ΠΜΣ «Η σύγχρονη εγκληματικότητα και η αντιμετώπισή της» Πάντειο Πανεπιστήμιο Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ *****

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ ***** ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ/ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΝΣΤΑΣΗ Της/του., µονίµου υπαλλήλου µε βαθµό Α κλάδου., υπηρετούσας-ντος στο ως άνω Ίδρυµα, κατοίκου., οδός αριθµός ΚΑΤΑ Των καταρτισθέντων βάσει του άρθρου

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΤΑ ΤΜΗΜΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ Πληροφορίες: Α. Κωστοπούλου Ταχ. /νση: Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική.

Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική. Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική. Κώστας Κοσμάτος Δ.Ν., Δικηγόρος Ειδικός Επιστήμονας Νομικής Δ.Π.Θ. kkosmato@law.duth.gr Τα τελευταία χρόνια σε διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΜΠΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Επιμέτρηση της ποινής

ΠΕΜΠΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Επιμέτρηση της ποινής Επιμέτρηση της ποινής Άρθρα 79 ΠΕΜΠΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Επιμέτρηση της ποινής Ι. Γενικοί κανόνες ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ Άρθρο 79 Δικαστική επιμέτρηση της ποινής 1. Κατά την επιμέτρηση της ποινής στα όρια που διαγράφει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Δίκαιο: είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων, που ρυθμίζουν, κατά τρόπο υποχρεωτικό, την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων (βλ. σελ. 5) Δημόσιο Δίκαιο:

Διαβάστε περισσότερα

Fax: 2131361621 2131361616 l.kiriakaki@ypes.gr omogen@ypes.gr Φ.76210/36740/26-11-2010, Φ.76210/73216/06-12-2007, Φ.

Fax: 2131361621 2131361616 l.kiriakaki@ypes.gr omogen@ypes.gr Φ.76210/36740/26-11-2010, Φ.76210/73216/06-12-2007, Φ. Αναρτητέα στο ιαδίκτυο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΟΓΡΑΦΗΣΕΩΝ ΟΜΟΓΕΝΩΝ ΑΛΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

Λ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΑΣ 144, 114 71 ΑΘΗΝΑ / ΤΗΛ.:210 6460284, 210 6460734, ΦΑΞ:

Λ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΑΣ 144, 114 71 ΑΘΗΝΑ / ΤΗΛ.:210 6460284, 210 6460734, ΦΑΞ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πληροφορίες: Ανδρέας Μαντζουράνης Ειδικός Επιστήµονας Ηλεκτρον. /νση: amantzouranis@synigoroskatanaloti.gr Αθήνα, 13 Ιουλίου 2010 Αριθ. Πρωτ. : 1580 ΠΡΟΣ:... 2. ΕΥ ΑΠ Α.Ε. Ωρωπού 156

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας (Εφετείο Λάρισας408/2002)

Θέµα εργασίας. Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας (Εφετείο Λάρισας408/2002) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ-ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ι. Γένεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 5 ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 5 ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΟΙΡΕΣ 2 /07/2015 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Αριθμ. Πρωτ.:14565 ΔΗΜΟΣ ΦΑΙΣΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 5 ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ, ΑΡΜΟΥΤΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, Έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ E.E., Παρ. I, Αρ. 2643, 1.11.91 1843 Ν. 187/91 Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του ηπιότερου νόμου περί φορολογικών κυρώσεων Ι. Δημητρακόπουλος Πάρεδρος Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέµα: ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: ρ. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2003 1 ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ 1. Το Σύνταγµα εκτός από την

Διαβάστε περισσότερα

Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των φυλακισµένων.

Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των φυλακισµένων. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Μάθηµα : ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ (πτυχίο) Καθηγητής : Ανδρέας ηµητρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Στα πλαίσια των συναντήσεων της ομάδας που συνιστά αυτή την βάση δεδομένων πραγματοποιήθηκε μια συζήτηση για τα κωλύματα εγγραφής ως μέλος στα αθλητικά σωματεία,όπως αυτά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή και με e-mail

Αποστολή και με e-mail Αποστολή και με e-mail ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ - ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αθήνα 28 Φεβρουαρίου 2014 ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Αριθ. Πρωτ.: 8428 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΛΟΓΩΝ Ταχ. Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ ΕΚΛΟΓΙΚΟ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 11 Απριλίου 2012

ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ ΕΚΛΟΓΙΚΟ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 11 Απριλίου 2012 ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 11 Απριλίου 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθ. πρωτ.:14462 ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ: Ταχ. Διεύθυνση: Ευαγγελιστρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα 15ο Τριµελές Αποτελούµενο από τους: Νικόλαο Σοϊλεντάκη, Πρόεδρο Εφετών ιοικητικών ικαστηρίων, Αγάπη Γαλενιανού-Χαλκιαδάκη και Αθανασία Ζερβάκου-Γκλίνου (Εισηγήτρια), Εφέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Λιδωρίκι 19 Νοεμβρίου 2014

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Λιδωρίκι 19 Νοεμβρίου 2014 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Λιδωρίκι 19 Νοεμβρίου 2014 ΝΟΜΟΣ ΦΩΚΙΔΑΣ Αριθμ. Πρωτ.16009 ΔΗΜΟΣ ΔΩΡΙΔΟΣ ΕΔΡΑ ΛΙΔΩΡΙΚΙ Τ.Κ.33053 Λιδωρίκι Πληρ. Θ. Δούκα Τηλ.2266031100 εσωτ. 3 Προκήρυξη για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα:

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: «Αντιμετώπιση θεμάτων λόγω κεφαλαιακών ελέγχων») ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Ι. ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Α. ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Σελίδα [1] Ν 2776/1999 Σωφρονιστικός Κώδικας...69 ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Σωφρονιστικός Κώδικας»... 134 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ Αριθµ. Απόφ.: 1768/2006 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ Το ικαστήριο που συγκροτήθηκε από τους ικαστές: 1. ΠΑΠΑ ΑΚΑΚΗ Νικόλαο, Στρατιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΙΓΑΙΟΥ

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ταχ. Δ/νση: Ακτή Μιαούλη & Μ. Μπότσαρη 2-8 Τ.Κ.: 185 38, Πειραιάς Πληροφορίες: Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ. Ι. Χρονικά όρια ισχύος των ποινικών νόμων. Άρθρο 1. Καμιά ποινή χωρίς νόμο

ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ. Ι. Χρονικά όρια ισχύος των ποινικών νόμων. Άρθρο 1. Καμιά ποινή χωρίς νόμο ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ Ι. Χρονικά όρια ισχύος των ποινικών νόμων Άρθρο 1 Καμιά ποινή χωρίς νόμο Ποινή δεν επιβάλλεται παρά μόνο για τις πράξεις εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΚΩ ΙΚΑΣ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ. Ι. Χρονικά όρια ισχύος των ποινικών νόµων. Άρθρο 1. Καµιά ποινή χωρίς νόµο

ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΚΩ ΙΚΑΣ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ. Ι. Χρονικά όρια ισχύος των ποινικών νόµων. Άρθρο 1. Καµιά ποινή χωρίς νόµο ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΚΩ ΙΚΑΣ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ Ι. Χρονικά όρια ισχύος των ποινικών νόµων Άρθρο 1 Καµιά ποινή χωρίς νόµο Ποινή δεν επιβάλλεται παρά µόνο για τις πράξεις εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΩΝ ΑΙΤΗΣΗ ΑΝΑΚΛΗΣΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΩΝ ΑΙΤΗΣΗ ΑΝΑΚΛΗΣΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ Αρ. Εξερχομένου: 176/2008 Αθήνα, 4.11.2008 ENΩΠΙΟΝ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΩΝ ΑΙΤΗΣΗ ΑΝΑΚΛΗΣΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ Του Γεωργίου Μπροδήμα του Νικολάου, Επίκουρου Καθηγητή, κατοίκου Πατρών,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΚΔΟΣΗ: 28 Νοεμβρίου 2008 (σελίδα 1) ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ (+ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΛΟΓΟΤΥΠΟ) 1 (σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

µπορεί όµως να παραγνωρίζει κανείς το γεγονός ότι πάντως αποτελεί «ποινή» που συνεπάγεται στέρηση της ελευθερίας του ανηλίκου, και άρα συνιστά γι

µπορεί όµως να παραγνωρίζει κανείς το γεγονός ότι πάντως αποτελεί «ποινή» που συνεπάγεται στέρηση της ελευθερίας του ανηλίκου, και άρα συνιστά γι ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ ΔΡΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΙΔΡΥΣΗ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΘΥΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΛΕΣΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΠΟ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ ΜΟΝΟΥ ΕΔΑΦΙΟ Ζ ΤΟΥ Ν.4093/2012 Μετάταξη- Μεταφορά Με την υποπαράγραφο Ζ1 εισάγεται η δυνατότητα μετάταξης μόνίμου και αορίστου χρόνου προσωπικού από και προς κεντρικές και περιφερειακές

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου Ι. Έννοια και λειτουργία του δικαίου πηγές κανόνες δικαίου. ΙΙ. Δικαίωμα : Έννοια διακρίσεις γένεση κτήση αλλοίωση απώλεια άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3939, 31/12/2004 O ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3939, 31/12/2004 O ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 O ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Για σκοπούς εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - (α) «Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 881/92 του Συμβουλίου της

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Ο κρατικός παρεμβατισμός στην οικονομία και την κοινωνία. Διοικητικές διαστάσεις των οικονομικών λειτουργιών της Δημόσιας

Διαβάστε περισσότερα

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική Ν. 2522/8-9-97 (ΦΕΚ-178 Α') : Δικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συμβάσεως δημόσιων έργων, κρατικών προμηθειών και υπηρεσιών σύμφωνα με την οδηγία 89/665 ΕΟΚ 'Αρθρο 1 : Πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο που κατετέθην στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών µε αυξ. Αριθµό 5427 το οποίο θεωρήθηκε για την νόµιµη σήµανση, Αθήνα, 6 Απριλίου 2006. Εταίροι:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚ/ΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛ. ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚ/ΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛ. ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚ/ΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛ. ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥT/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΤΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΤΑ Αθήνα, 2 Φεβρουαρίου 2011 Αριθ. Πρωτ.:

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων Εργασιακά Θέματα ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων «Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης 3 1.1 Γενικά 6 1.2 Δικαιούχοι 6 α) Ιδιωτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 09-05-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3212/09-05-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της τη 15/07/2010

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Αριθµ. Βουλ. 1157/2007. Το ικαστικό Συµβούλιο του Στρατοδικείου Αθηνών.

ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Αριθµ. Βουλ. 1157/2007. Το ικαστικό Συµβούλιο του Στρατοδικείου Αθηνών. ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Αριθµ. Βουλ. 1157/2007 Το ικαστικό Συµβούλιο του Στρατοδικείου Αθηνών. Συγκροτήθηκε από τους ικαστές: 1. Παπαδακάκη Νικόλαο, Στρατιωτικό ικαστή Β,Προεδρεύοντα,επειδή κωλύεται ο Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος ηµήτραινας, Λέκτορας

Γιώργος ηµήτραινας, Λέκτορας Γιώργος ηµήτραινας, Λέκτορας Τόπος Γέννησης: Θεσσαλονίκη (24.9.1967). Τίτλοι Σπουδών: Πτυχιούχος Νοµικής Σχολής Α.Π.Θ. (1990). ιπλωµατούχος Μεταπτυχιακών Σπουδών, µε Άριστα, στη Νοµική Σχολή του Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α I. Προπαρασκευαστική Διαδικασία 1 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 3 2. Κλήση µάρτυρα - Αποδεικτικό επιδόσεως κλήσεως µάρτυρα (άρθρα 213 και 161 ΚΠΔ) 7 3. Γνωστοποίηση µαρτύρων στον κατηγορούµενο

Διαβάστε περισσότερα

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία ΕΝ ΙΚΑ ΜΕΣΑ, ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Οι δικαστικές αποφάσεις υπόκεινται σε αιτήσεις διόρθωσης ουσιαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ Είδος: ΝΟΜΟΣ Αριθµός: 3126 Έτος: 2003 ΦΕΚ: Α 66 20030319 Τέθηκε σε ισχύ: 19.03.2003 Ηµ.Υπογραφής: 18.03.2003 Τίτλος: Ποινική ευθύνη των Υπουργών. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα