ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ"

Transcript

1 ΒΡΑΒΕΙΟ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΥΧΟΣ Τόμος 171ος Ναυτική Επιθεώρηση Σεπτέμβριος - Οκτώβριος - Νοέμβριος 2011 Τεύχος 578 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ Tαχ. Γραφείο K.E.M.Π.ΑΘ. Τόμος 171ος Σεπτέμβριος - Οκτώβριος - Νοέμβριος 2011 ΕΝΤΥΠΟ ΚΛΕΙΣΤΟ ΑΡ. ΑΔΕΙΑΣ 1918/04 Κ.Ε.Μ.Π.ΑΘ. ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΝΑΥΤΙΚΟΥ Μαρκόνι 20, ΑΘΗΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ 1451

2 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ Περιεχόμενα Εκδηλώσεις - Φωτογραφίες...5 ΓΕΝ/ΔΕΔΗΣ (Δημ. Παναγιωτόπουλος, Νικ. Παναγιωτόπουλος) Καθηγητής I. Μάζης Mια εφαρμογή γεωπολιτικής αναλύσεως: η περίπτωση της 28ης Οκτωβρίου Ιστορικός Σ. Καργάκος Ο Έλληνας ναυτικός στη δίνη του Β Παγκοσμίου Πολέμου...37 Υποναύαρχος ε.α. Σ. Γεωργιάδης ΠΝ Τορπιλλισμός του πρώτου ελληνικού φορτηγού πλοίου ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο...45 Αντιπλοίαρχος Μ. Μάγκος ΠΝ 30 χρόνια φρεγάτα «ΕΛΛΗ»...49 Ταγματάρχης (ΣΣΝΣ) Χ. Κοσμόπουλος Η συνταγματική θέση του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων...55 Ανθυποπλοίαρχος (Ο) Π. Παλαιός ΠΝ Η σημασία της διαχρονικότητας της εξωτερικής πολιτικής: Η περίπτωση της οικονομικής διπλωματίας του σχεδίου Μάρσαλ...61 Αρχικελευστής (Τ/ΣΩΛ) Χ. Ζαγοριανάκος Η φιλοσοφία του πολέμου (Α μέρος)...77 Δρ. Η. Ηλιόπουλος Περί της υπεροχής της Ναυτικής Ισχύος...93 Υποπλοίαρχος Χ. Γκιώνης ΠΝ Διαδίκτυο, WEB 2.0 και τα μέλη των Ενόπλων Δυνάμεων ως χρήστες (users) Αντιπλοίαρχος (Μ) ε.α. Κ. Γαλάνης ΠΝ Η Προσφορά των Μηχανικών του Πολεμικού Ναυτικού στην Πατρίδα Δελτίο Ενημέρωσης ΕΤΟΣ 89ο - ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΜΟΣ 171ος ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ: Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού Μαρκόνι 20 Βοτανικός - Αθήνα ΤΗΛ: ΤΗΛ./ΦΑΞ: ΠΑΡΑΓΩΓΗ: Βιβλιοσυνεργατική ΑΕΠΕΕ ISSN ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ: ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΕΚΔΟΤΗΣ: Υποναύαρχος Αθ. Παναγόπουλος ΠΝ Δ/ΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ: Αρχιπλοίαρχος Βελ. Παππάς ΠΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΥΛΗΣ: Αντιπλοίαρχος Σ. ΜΙΜΙΚΟΣ ΠΝ Υποπλοίαρχος (Ε) Σοφ. Μιχαηλίδου ΠΝ Ανθυποπλοίαρχος (Ε) Σπ. Σκουρτσίδης ΠΝ Ανθυποπλοίαρχος (Ε) Στ. Φοίφα ΠΝ ΔΙΕΚΠΕΡΑΙΩΣΗ - ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ: ΤΗΛ Ανθυπασπιστής (ΤΗΛ) Νικ. Γαλάτης Ετήσια Στρατ. Προσωπικού ε.ε. και ε.α., και Πολιτικού Προσωπικού (Πολεμικού Ναυτικού): 10 Eτήσια Ιδιωτών, Νομικών Προσώπων 12 Ετήσια Εξωτερικού 40$ ΗΠΑ Τιμή Τεύχους: 3 ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: Οι απόψεις που εκφράζονται στη «Ν.Ε.», είναι προσωπικές και δεν δεσμεύουν το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, ούτε και ερμηνεύουν την πολιτική ή τις αποφάσεις του. Εξώφυλλο: Εκτέλεση βολής κατευθυνομένου βλήματος επιφανείαςεπιφανείας EXOCET MM-38 από την πυραυλάκατο «ΜΠΛΕΣΣΑΣ», στο Πεδίο Βολής Κρήτης, την 23η Νοεμβρίου Οπισθόφυλλο: Αφίσα εορτής του Αγίου Νικολάου

3 Αγαπητοί αναγνώστες, Στο παρόν τεύχος της Ναυτικής Επιθεώρησης, εκτός από την καθιερωμένη μόνιμη θεματολογία που αναφέρεται σε εκδηλώσεις φωτογραφικό υλικό δελτίο ενημέρωσης, υφίστανται και εργασίες μέρος των οποίων αποτελούν ένα μικρό αφιέρωμα στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου. Στα πλαίσια αυτού του αφιερώματος έχουν συγκεντρωθεί εργασίες που αναλύουν τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο και την πολεμική προσπάθεια της Ελλάδος από πολλές πλευρές. Η εργασία του Καθηγητή Οικονομικής Γεωγραφίας/Γεωπολιτικής και Προέδρου Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών, Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Μάζη Ιωάννη, αναλύει τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο από γεωπολιτική οπτική γωνία και το πώς αυτός επέπεσε στην Ευρώπη ως αιτιατό ιδεολογιών και απόψεων που επικράτησαν μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτή η εργασία θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βοήθημα όχι μόνο για τους ερευνητές του Β Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και για αυτούς που προσπαθούν να ερμηνεύσουν τη σημερινή πραγματικότητα όπου πραγματοποιήθηκε η αντικατάσταση του «σταθερού» - σύμφωνα με τον Kenneth Waltz διπολισμού, που ίσχυε μέχρι την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, από έναν ασταθή πολυπολισμό, που νέες δυνάμεις αναδύονται με στόχο να πετύχουν επιδιώξεις που ξεφεύγουν - πολλές φορές - τα γεωοικονομικά όρια που τους είχαν τεθεί στην πρότερη διπολική εποχή. Αυτή η εργασία συσχετίζεται άμεσα με αυτή του Δρ. Ηλιόπουλου Ηλία, η οποία έχει ως θέμα την ανάλυση της Ναυτικής Ισχύος, πώς αυτή αποκτάται και τι πλεονεκτήματα φέρει σε αυτές τις χώρες που τη διαθέτουν. Άλλωστε και ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος μπορεί να αναγνωστεί ως μια σύγκρουση Ηπειρωτικών και Ναυτικών Δυνάμεων. Στην ομιλία του ιστορικού φιλολόγου και δοκιμιογράφου Καργάκου Σαράντου, που εξεφώνησε στην Άνδρο την 6/8/2011, αναλύεται (σε πολυτονική γραφή) η συνεισφορά του Έλληνα Ναυτικού στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο και κυρίως σε αυτόν τον Ανώνυμο Ήρωα που έδωσε και τη ζωή του στα πλοία όχι μόνο του Πολεμικού αλλά και του Εμπορικού Στόλου. Τέλος η εργασία του Υποναυάρχου ε.α. Σ. Γεωργιάδη ΠΝ που ασχολείται με τον τορπιλλισμό του πρώτου ελληνικού εμπορικού πλοίου στον Β Παγκόσμιο έρχεται ως επίρρωση αυτής του κ. Καργάκου. Το πόνημα του Ανθυποπλοιάρχου (Ο) Π. Παλαιού ΠΝ αναλύει το Σχέδιο Μάρσαλ και την οικονομική ανασυγκρότηση της Ευρώπης. Το όλο θέμα έχει ενδιαφέρον αν το συ-

4 σχετίσουμε με την οικονομική κρίση που διέρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα, καθόσον οι ρίζες της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης τίθενται στο Σχέδιο Μάρσαλ με την συνεργασία που προωθήθηκε από τα Ευρωπαϊκά κράτη για να στήσουν τις κατεστραμμένες τους οικονομίες. Το αφιέρωμα συμπληρώνεται με μια επιστημονική τεκμηρίωση της θεωρίας του πολέμου, την εργασία του Αρχικελευστού (Τ/ΣΩΛ) Χ. Ζαγοριανάκου, όπου αναλύεται η φιλοσοφία του πολέμου προβάλλοντας μια κριτική θεώρηση της φύσης του ως προς την ηθική και ιδεολογική του διάσταση. Η εργασία του Αντιπλοίαρχου (Μ) ε.α. Κ. Γαλάνη ΠΝ εξετάζει την συνεισφορά των Μηχανικών του Πολεμικού Ναυτικού στην Πατρίδα, είτε αυτοί ήσαν Αξιωματικοί, είτε Υπαξιωματικοί, είτε απλοί εργαζόμενοι στον Ναύσταθμο. Αυτή δε η συνεισφορά εξετάζεται πολύπλευρα από τις ηρωικές και αντιστασιακές ενέργειές τους μέχρι και την ακαδημαϊκή και συγγραφική συνεισφορά τους. H εργασία του Ταγματάρχου Χ. Κοσμόπουλου ασχολείται με την συνταγματική θέση του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων. Μία επιστημονική τεκμηρίωση για το «ποιοι είμαστε» από νομικής και συνταγματικής πλευράς. Στο παρόν τεύχος επίσης υπάρχει ιδιαίτερη αναφορά για τα 30 χρόνια από την απόκτηση από το Πολεμικό Ναυτικό των φρεγατών «ΕΛΛΗ» και «ΛΗΜΝΟΣ» ενώ το κείμενο του Αντιπλοιάρχου Μ. Μάγκου ΠΝ αναφέρεται πιο διεξοδικά στη Φ/Γ ΕΛΛΗ. Η εργασία του Υποπλοιάρχου Χ. Γκιώνη ΠΝ ασχολείται με το Διαδίκτυο, την ιστορία, εξέλιξη και χρησιμότητά του. Οι λόγοι επιλογής αυτής της εργασίας είναι προφανείς, αφού πλέον το Διαδίκτυο είναι κάτι που έχει εισέλθει σε όλους τους τομείς της ζωής μας αλλάζοντας ολοκληρωτικά την καθημερινότητά μας. Τέλος όσο αφορά τις φωτογραφίες που εμπεριέχονται στο τεύχος, αυτές ακολουθούν χρονολογική σειρά προς καλύτερη παρακολούθηση των γεγονότων. Ελπίζουμε ότι το παρόν τεύχος της Ναυτικής Επιθεώρησης διατηρεί όλα αυτά τα στοιχεία που καταξίωσαν το περιοδικό, αλλά προσθέτει και νέα με σκοπό τελικά να συνεχίσει να είναι το κύριο ενημερωτικό - με την ευρεία έννοια για όλους τους τομείς του επιστητού - έντυπο του προσωπικού του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ παράλληλα να συνεχίσει να στέκεται επάξια ανάμεσα στα πιο έγκυρα και επιστημονικά έντυπα που κυκλοφορούν σήμερα στην Ελλάδα.

5

6 Mια εφαρμογή γεωπολιτικής αναλύσεως: η περίπτωση της 28ης Οκτωβρίου 1940 Του Ι. Μάζη Καθηγητή Οικονομικής Γεωγραφίας/Γεωπολιτικής Προέδρου Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών, Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

7 1. Σύντομη θεωρητική προσέγγιση Θα προσπαθήσω να αποδείξω με το κείμενο αυτό ότι «η παγκόσμια περιπέτεια του Β Μεγάλου Πολέμου αναγιγνώσκεται με όρους ψυχρής λογικής, εμπεριέχει μια αδυσώπητη εντελέχεια, αποτελεί κατηγορητήριο σκληρό του ουτοπισμού και του ιδεαλισμού στον τομέα των διεθνών σχέσεων και μπορεί να μας διδάξει πολλά, ιδιαιτέρως εις την παρούσα συγκυρία, εφόσον όλα τα διεθνώς συμβαίνοντα στο επαναδιαμορφούμενο διεθνές σύστημα, υπακούουν εις την ιδία γεωπολιτική συνάρτηση με νέα απλώς δεδομένα». 1 Οι μεγάλοι θεωρητικοί και στοχαστές της πολιτικής φιλοσοφίας των διεθνών σχέσεων κατέληξαν στο να διαχωρίσουν το διεθνολογικό χώρο σκέψης σε τρεις σχολές: α) την Ρεαλιστική Σχολή, με κλασικούς εκπροσώπους τους Machiavelli, Hobbes, Spinoza, Rousseau, Bodin, Hegel, Fichte, Morgenthau, Kennan κ.ά., β) τη Ρασιοναλιστική Σχολή με εκπροσώπους τους Grotius, Suarez κ.ά., και γ) την Ιδεαλιστική ή Επαναστατική Σχολή, με κύριους εκπροσώπους τους Kant, Russel, Wilson κ.ά. Η εκπροσώπηση των σχολών δίδει λίγο-πολύ και την ουσία των πεποιθήσεων μιας εκάστης, αλλά και την εξέλιξή της μέσα στον ιστορικό χρόνο. Οι ρεαλιστές χαρακτηρίζονται από την πίστη τους στην έννοια της ισχύος και στην έννοια ενός άναρχου διεθνούς συστήματος, όπου καταγράφεται το γεγονός του πολέμου «όλων εναντίον όλων» (bellum omnium contra omnes, Hobbes). Οι ιδεαλιστές πιστεύουν σε μια civitas maxima, σε μια οργανωμένη διεθνή κοινωνία με σαφείς συμβατικές υποχρεώσεις «όλων έναντι όλων», όπου η έννοια του κράτους-έθνους δεν θα υφίσταται και θα έχει αντικατασταθεί από μια κοινωνία των πολιτών. Συνεπώς κατά τους ιδεαλιστές δεν έχει ή δεν πρέπει να έχει νόημα ο όρος εξωτερική πολιτική, εφ όσον οι μέχρι τότε «διεθνείς σχέσεις» θα γίνονται αντιληπτές ως «εσωτερική πολιτική» μιας ενιαίας civitas maxima. Οι δημοκράτες εκ των ιδεαλιστών πιστεύουν, όμως, ότι η μετάβαση προς την ιδανική αυτή κοινωνία των πολιτών θα διέλθει υποχρεωτικά από τη φάση εκείνη, όπου κάθε εθνοτική ομάδα, την οποίαν αξιολογούν και ορίζουν ως «λαό», θα πρέπει να αποτελέσει υποχρεωτικά ένα κράτος-έθνος. Υπάρχουν, όμως, σύμφωνα με τη μέχρι σήμερα καταγραφείσα διεθνή πρακτική, τρεις τρόποι για να επιτευχθεί αυτή η εξομοίωση των «διεθνών σχέσεων» με μιας μορφής εσωτερική πολιτική της ιδεατής αυτής civitas maxima, της με τη σημερινή πολιτική ορολογία καλουμένης globalised international society (παγκοσμιοποιημένης διεθνούς κοινωνίας). α) Ο πρώτος τρόπος επιδιώκει τη «δογματική ομοιομορφία» της διεθνούς κοινωνίας την βασιζομένη στο γνωστό έργο του γερμανού φιλοσόφου Εμμανουήλ Καντ (Immanuel Kant) «Περί της Αιωνίου Ειρήνης». 2 Ο θεωρητικός του ιταλικού εθνικισμού του 19ου αι. Giuseppe Mazzini αναφέρει, όμως, ότι «δεν υπάρχει έγκυρη διεθνής κοινωνία ωσότου τα μέλη της να γίνουν όλα έθνη-κράτη», όπερ έχει ως φυσική ιδεολογική συνέπεια τη διατύπωση της γνωστής αρχής των δικαιωμάτων των λαών στην αυτοδιάθεση, στη θεωρητική βάση της οποίας βρίσκονται τα 14 σημεία του αμερικανού Προέδρου Ουίλσον (1918) και η νομική επεξεργασία της οποίας έγινε από το μεγάλο κερκυραίο διανοούμενο και διεθνολόγο, αείμνηστο Καθηγητή Σπύρο Καλογερόπουλο- Στράτη, στο έργο του Το δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση. β) Ο δεύτερος βασίζεται στην εφαρμογή του «δογματικού ιμπεριαλισμού», του οποίου οι θεωρητικές βάσεις βρίσκονται στις ιδεοληψίες περί «Εκλεκτού Λαού» ή της «Αυτοκρατορικής Θείας Κλήσεως». Στη δυτική κουλτούρα, πηγή της ιδεοληψίας αυτής είναι η Αινειάδα του Βιργιλίου, ενώ στη χριστιανική και ιουδαϊκή, γενικότερα, πηγή αποτελεί η Παλαιά Διαθήκη. γ) Ο τρίτος τρόπος είναι ο γνωστός σε όλους μας «κοσμοπολιτισμός», ο οποίος όμως συναντά ως εμπόδια την πάσης φύσεως πολυμορφία και ετερογένεια της διεθνούς κοινωνίας. Ολοκληρώνοντας τη σύντομη αναφορά μας στις 1 Μία κατά πολύ μικροτέρου εύρους και επεξεργασίας εργασία του συγγραφέως υπάρχει στο: Ι. Θ. Μάζης, Η Γεωπολιτική: Η Θεωρία και η Πράξη, ΕΛΙΑΜΕΠ/ Παπαζήσης, Αθήνα 2000, σσ Immanuel Kant, Zum ewigen Frieden. Ein philosophischer Entwurf, Koenigsberg 1795, Nachdruck 1984: Harald Fischer Verlag, Erlangen. 26 Ναυτική Επιθεώρηση Τεύχος 578-Τόμος 171

8 τρεις αυτές μεγάλες σχολές σκέψης της πολιτικής φιλοσοφίας των διεθνών σχέσεων, καταλήγουμε στους ρασιοναλιστές, οι οποίοι αντιλαμβάνονται τη διεθνή κοινωνία ως «ένα διεθνές συμβατικό καθεστώς το οποίο υπόκειται στις επιταγές ενός διεθνούς δικαίου βασισμένου εις το έθιμο, με τα ελαττώματα, αλλά και την ανθεκτικότητα που διαθέτει ένα τέτοιο δίκαιο» (Societas quasi politica et moralis, Suarez ). Κατά τη ρασιοναλιστική άποψη, ο ρόλος της «ισχύος» συνίσταται στο να διορθώνει τις ανεπάρκειες του «εθίμου». Όπου ο ρεαλιστής ισχυρίζεται ότι το «έθιμο» παρέχει το πρόσχημα για πράξεις βίας, ο ρασιοναλιστής ισχυρίζεται ότι η ισχύς υπεισέρχεται εκεί όπου το έθιμο καταρρέει. Διαπιστώνει, δηλαδή, συμπληρωματικότητα των δύο εννοιών. 2. Τα αποτελέσματα του ουιλσονικού ιδεαλισμού (Προσέγγιση από πλευράς Πολιτικής Φιλοσοφίας των Διεθνών Σχέσεων) Θα ήταν κοινός τόπος να αναφέρουμε ότι το ρομαντικό ιδεολόγημα του πατέρα του Φιλελευθέρου Διεθνισμού (και Φιλελευθέρου Ιμπεριαλισμού), του αμερικανού Προέδρου και «βασιλέως-φιλοσόφου» Woodrow Wilson, δηλαδή η Κοινωνία των Εθνών (Κ.τ.Ε.), επηρέασε ουσιωδώς τόσο την έκβαση του Α Παγκοσμίου Πολέμου όσο και τη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού χάρτη μετά το πέρας αυτού. Πολλώ μάλλον, η σύλληψη εκείνη του Ουίλσον δημιούργησε, κατά τη γνώμη του γράφοντος, εκείνες τις προϋποθέσεις που ήσαν απαραίτητες για τον επόμενο μεγάλο πόλεμο, σε συνδυασμό, βεβαίως, με τις γεωστρατηγικές επιδιώξεις και τα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων. Εν προκειμένω, παρατηρούμε μιαν αληθώς σκανδαλώδη ομοιότητα πολιτικών καταστάσεων και πρακτικών της εποχής εκείνης με τη σημερινή. Διακρίνουμε ότι, αναλόγως των σκοπιμοτήτων των Μεγάλων Δυνάμεων, ενεθαρρύνετο ή κατεπνίγετο η διάδοση αποσχιστικών ιδεών «περί εθνοτήτων». Απόρροια αναλόγων αντιλήψεων υπήρξε και ο κατατεμαχισμός της πάλαι ποτέ Δυαδικής Μοναρχίας: της Αυστροουγγαρίας των Αψβούργων. Το προκύψαν κενό ισχύος και σταθερότητος στην Μεσευρώπη (Mitteleuropa) απέβη παράγων διεθνούς ανωμαλίας. Έναντι μιας πολυεθνοτικής και πολυπολιτισμικής μεν Αυτοκρατορίας, ικανής όμως να εξασφαλίσει την απαραίτητη για την Ευρώπη ισορροπία ισχύος (balance of power), δημιουργήθηκε ένας αστερισμός μικροτέρων κρατών, με το πρόσχημα του σεβασμού των δικαιωμάτων αυτοδιαθέσεως των εθνοτήτων, χωρίς φυσικά κάτι τέτοιο να ανταποκρίνεται απολύτως στην πραγματικότητα, δεδομένου ότι η Αρχή των Εθνοτήτων εφαρμόσθηκε λίαν επιλεκτικώς, κατά κανόνα δε εις βάρος του ηττημένου, δηλαδή των συμπαγών γερμανικών και ουγγρικών πληθυσμών της Ανατολικής Μεσευρώπης (Ostmitteleuropa) και της ΝΑ. Ευρώπης (Suedosteuropa). Η Γιουγκοσλαβία («Νοτιοσλαβία», όπως απεκλήθη συν τω χρόνω το Ηνωμένο Βασίλειο Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων), η Τσεχοσλοβακία, η Πολωνία ή η Ρουμανία ήσαν κράτη πολυεθνοτικής συνθέσεως, τα οποία είτε προέκυψαν (τα τρία πρώτα) από τον κατατεμαχισμό του παλαιού μεσευρωπαϊκού Reich των Αψβούργων (καθώς και του Γερμανικού Δευτέρου Reich), είτε ενισχύθηκαν σοβαρά από τον κατακερματισμό αυτόν (η περίπτωση της Ρουμανίας). Τα αρτισύστατα, ιδίως, κράτη θα αποτελέσουν, με τη σειρά τους, νέες θρυαλλίδες αποσταθεροποιήσεως του ευρωπαϊκού status quo. i. Εις την περίπτωσιν της Τσεχοσλοβακίας, βλέπουμε το φασιστικό-ναζιστικό ιδεολόγημα να αξιοποιεί τα σφάλματα των Νικητριών Δυνάμεων εις το έπακρον και να λειτουργεί με τις ουιλσονικές αρχές, υποκινώντας την πολυάριθμη γερμανογενή σουδητική μειονότητα προς την απόσχιση αλλά και τις λοιπές αποσχιστικές κινήσεις των Σλοβάκων και Ούγγρων που διαβιούσαν στη νεοπαγή και εύθραυστη Δημοκρατία των Μάζαρυκ και Μπένες. Έχουμε, λοιπόν, σύμφωνα με τα ανωτέρω αναφερθέντα, μια κλασική περίπτωση εφαρμογής του πρώτου και δευτέρου τρόπου επιδιώξεως της civitas maxima από πλευράς Γερμανίας, με έντονη την παρουσία της αντίληψης του «δογματικού ιμπεριαλισμού» ή «ηθικού ιμπεριαλισμού». Αντιλήψεως η οποία στόχευε, κατά την γερμανική Weltanshauung (κοσμοθέαση) στη δημιουργία της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Έθνους. Άλλωστε η οικονομική εξαθλίωση της Τσεχοσλοβακίας στη δεκαετία του 30 συνέβαλε τα μέγιστα στην τελική επέμβαση των ναζιστικών δυνάμεων, τον Μάρτιο του Από γεωστρατηγικής απόψεως πάλιν, και αναλογιζόμενοι τις Ζώνες Βορρά-Νότου του γερμανού γεωγράφου και γεωπολιτικού Karl Haushofer Τεύχος 578-Τόμος 171 Ναυτική Επιθεώρηση 27

9 ( ), 3 στόχευε στη δημιουργία νοτίου ζώνης καθόδου της Γερμανίας με απόκτηση Ζωτικού Χώρου (Lebensraum) προς τη Μεσόγειο Θάλασσα η οποία ήταν, είναι και θα συνεχίσει να είναι ένας διεθνής τερματικός σταθμός μεταφοράς και ελέγχου των εμπορευματικών μεταφορικών οδών υδρογονανθράκων και υψηλής Προστιθεμένης Αξίας αγαθών για το οικονομικό-πολιτικό δίπολο Δύση-Μέση Ανατολή. ii. Η δυτική διπλωματία, μέσα στις ψευδαισθήσεις της καλολογίας της Κ.τ.Ε., ήταν έτοιμη να θυσιάσει τα πάντα για να αποφύγει τον πόλεμο, φανταζόμενη ότι κινείται μέσα στο πλαίσιο μιας οργανωμένης διεθνούς κοινωνίας, όπου οι εκατέρωθεν συμβάσεις λειτουργούν και γίνονται σεβαστές. 4 Οποία η πλάνη της! Και πόσο εμφανής έγινε η πλάνη αυτή της δυτικής (αγγλογαλλικής), «κατευναστικής» διπλωματίας, πριν καλά-καλά στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών της ούτως ή άλλως κατάπτυστης Συμφωνίας του Μονάχου, του Σεπτεμβρίου του Εκεί παρέστημεν μάρτυρες συμφωνιών μεταξύ των επιφανεστέρων εκπροσώπων της ευρωπαϊκής αστικής πλουραλιστικής δημοκρατίας (Αγγλίας, Γαλλίας) και των αντιστοίχων του φασιστικού και ναζιστικού ολοκληρωτισμού (Γερμανίας, Ιταλίας). Τι κοινό είχαν αυτές οι δυνάμεις; Τίποτε απολύτως, απλώς οι Δημοκρατίες, σεβόμενες τις ρασιοναλιστικές αρχές μιας «διεθνούς κοινότητος» quasi politica et moralis, παρεχώρησαν στις φασιστικές δυνάμεις (οι οποίες εκινούντο με αφετηρία την ιδεαλιστική αρχή του δογματικού ολοκληρωτισμού και του γεωστρατηγικού θεσφάτου του Ζωτικού Χώρου) χαρακτηριστικά αξιοπιστίας κρατών, που θα εσέβοντο τη διεθνή συμβατική νομιμότητα, η οποία και αποτελεί τη βάση της ρασιοναλιστικής εννοίας της διεθνούς κοινότητος. 3 Για την σκέψη του Haushofer, πρβλ. Μάζη, Η Γεωπολιτική ό.π., σ. 15 και εξής. 4 Την προβληματική σχετικώς προς την Κοινωνία των Εθνών και τις συναφείς αντιλήψεις της εποχής του Μεσοπολέμου περί του δήθεν «παρωχημένου» των πολιτικών ισορροπίας ισχύος και των συμμαχιών, και περί επικρατήσεως των αρχών συλλογικής ασφαλείας αλλά και αφοπλισμού και ειρηνισμού ακόμη, καθώς και, συνακολούθως, τις δεινές επιπτώσεις που επρόκειτο να έχουν τέτοιες αντιλήψεις στην ευρωπαϊκή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια πραγματεύεται το υπό έκδοσιν σύγγραμμα του Ηλία Ηλιόπουλου, Γεωγραφία της Ισχύος, Διεθνής Διπλωματία και Στρατηγικές Κατευνασμού και Ανάσχεσης, το οποίο θα εκδοθεί προσεχώς από τον οίκο Παπαζήση. Πρβλ. ιδιαιτέρως τα κεφάλαια: 3β) «Μεσοπολεμική Γεωγραφία της Ισχύος» και 6) «Γεωπολιτισμικές και Ιδεολογικές Παράμετροι της Βρεταννικής Στρατηγικής» (ο γράφων έλαβε γνώση του συγγράμματος ως Επιστημονικός Δ/ντής της οικείας σειράς εκδόσεων). Στην περιοχή μας το δράμα συνεχίζεται μετά την πτώση της μονοετούς οπερετικής βασιλείας του Αχμέτ Ζώγου στην Αλβανία 5 και την κατάληψη της Αλβανίας από τους Ιταλούς στις 7 Απριλίου 1939, δηλαδή ένα μήνα περίπου μετά την κατάληψη της Πράγας από τη Βέρμαχτ και τη Δεύτερη (και οριστική) «Διάλυση της εναπομεινάσης Τσεχίας» (Zerschlagung der Rest-Tsechei), η οποία έπαυσε να υφίσταται ως ανεξάρτητο κρατικό μόρφωμα και μετετράπη στο «Προτεκτοράτο Βοημίας και Μοραβίας του Ράιχ» (Reichsprotektorat Boehmen und Maehren). Τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους, οι Γερμανοί εισέβαλαν στην Πολωνία, προσάρτησαν το Ντάντσιχ και τον λεγόμενο «Πολωνικό Διάδρομο» και εξαφάνισαν την Πολωνία ως κρατική οντότητα (στην θέση του Πολωνικού Κράτους δημιούργησαν την λεγομένη «Γενική Διοίκηση», χωρίς καν αναφορά στον όρο «Πολωνία»). Ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος είχε αρχίσει. 3. Οι γεωπολιτικές βλέψεις της Γερμανίας από το 1911 έως τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο Ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα η Γερμανία αναδεικνύεται στην ισχυρότερη οικονομική και στρατιωτική δύναμη της Ευρώπης. Το γεγονός αυτό δεν μπορούσε παρά να συσπειρώσει τις δύο άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, τη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία, οι οποίες έδειχναν ιδιαιτέρως ενοχλημένες από τις κινήσεις του Γενικού Επιτελείου της Ράιχσβερ. Από γερμανικής πλευράς, επίσης, η προοπτική της εμπλοκής της χώρας σε έναν ευρωπαϊκό πόλεμο μορφοποιεί τη θεωρία των δύο πολέμων: ενός πολέμου στο Δυτικό μέτωπο εναντίον της Γαλλίας και ενός στο Ανατολικό εναντίον της Ρωσίας. Το σχέδιο Schliefen του με τις σημαντικές βελτι- 5 Σ.Σ.: Από την 1η Σεπτεμβρίου 1928 μέχρι την 7η Απριλίου του Σ.Σ.: Του γερμανού στρατηγιστού και Στρατάρχου Alfred Graf von Schliefen (28 Φεβρουαρίου Ιανουαρίου 1913) ο οποίος υπηρέτησε ως Στρατιωτικός Ακόλουθος στο Παρίσι από το 1867 έως το 1869 και ηγήθη του Γερμανικού Αυτοκρατορικού Γενικού Επιτελείου από το 1891 έως το Για το «Σχέδιο Σλήφεν» πρβλ. Robert Foley, Alfred von Schlieffen s Military Writings, London: Frank Cass, Επίσης Gerhard Ritter, The Schlieffen plan, Critique of a Myth, foreword by B. H. Liddell Hart, London: O. Wolff, Επίσης Gunther E. Rothenberg, Moltke, Schlieffen, and the Doctrine of Strategic Envelopment εις: Makers of Modern Strategy, Peter Paret (Ed.). Princeton: Princeton University Press, Ναυτική Επιθεώρηση Τεύχος 578-Τόμος 171

10 Χάρτης 1. Το σχέδιο Schliefen ώσεις των οποίων έτυχε από τον Manstein 7 στοχεύει ακριβώς στο να αποφύγει αυτό το ενδεχόμενο, προβλέποντας να συντρίψει πρώτα τους Γάλλους με μια κυκλωτική επίθεση, της οποίας η μία πτέρυγα θα βάδιζε εναντίον των Παρισίων μέσω Βελγίου, παραβιάζοντας την ουδετερότητα της χώρας αυτής, ενώ η δεύτερη θα επετίθετο κατ ευθείαν εναντίον της Γαλλίας με κατεύθυνση προς το Παρίσι από ανατολάς. (Βλ. Χάρτη 1). Αμέσως μετά οι γερμανικές δυνάμεις θα επετίθεντο εναντίον της Ρωσίας, της οποίας οι ένοπλες δυνάμεις δεν είχαν την ευελιξία, την υψηλή τεχνολογία και την ταχύτητα μετακίνησης των αντιστοίχων γερμανικών. Η σιδηροδρομική γραμμή Βερολίνου-Βαγδάτης, η οποία πρόλαβε να φθάσει μέχρι τις περιοχές της ανατολικής Μικράς Ασίας, έδειχνε σαφώς ποια ήσαν τα γερμανικά επεκτατικά αυτοκρατορικά οράματα και υλοποιούσε ταυτόχρονα τους χειρότερους εφιάλτες μιας άλλης Αυτοκρατορίας, που ήθελε να ελέγχει απολύτως το δρόμο προς τις Ινδίες και τον 7 Σ.Σ.: Erich von Manstein ( ): Στρατάρχης κατά την διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου εκ των επιφανεστέρων ηγετών της Βέρμαχτ, χαίρων της εκτιμήσεως εχθρών και φίλων για την απαράμιλλη στρατηγική του ικανότητα. Περσικό Κόλπο: της Αυτοκρατορίας της Γηραιάς Αλβιώνος. Ήδη από το 1897, ο γερμανός γεωγράφος και πατέρας της Γεωπολιτικής, F. Ratzel ( ) 8 είχε διατυπώσει ένα σοβαρότατο θεωρητικό προβληματισμό για το μέλλον του Ράιχ. «Μήπως για την Γερμανία», αναρωτιόταν ο Ράτσελ, «την για τόσα χρόνια διηρημένη και τώρα συγκεντρωμένη, αλλά πάντα ανοικτή, χωρίς ακριβή σύνορα προς ανατολάς και προς δυσμάς, είναι η καλύτερη στιγμή για την έναρξη μιας ηγεμονικής πορείας, όπως αυτής που ενέπνεε τους von Bülow, Karl Ritter, von List και άλλους;». Ο Ράτσελ παρέστη άλλωστε μάρτυς μεγάλων πολιτικών και οικονομικών επιτυχιών, κρατών όπως οι Η.Π.Α. στην ξηρά και η Μεγάλη Βρετανία στη θαλάσσια αυτοκρατορία της, επιτυχιών που οφείλονταν κυρίως στην εκάστοτε μορφή της αμερικανικής χωρικής αναπτύξεως. 8 Για μία εμπεριστατωμένη παρουσίαση του έργου του Friedrich Ratzel στο ελληνικό επιστημονικό κοινό βλέπε: Friedrich Ratzel, Ο Ζωτικός Χώρος (Μετάφραση: Μερόπη Μακρή, Πρόλογος/Εισαγωγή/Επιμέλεια: Ιωάννης Θ. Μάζης), Αθήνα (Προσκήνιο), Για μία εμπεριστατωμένη εισαγωγή του ελληνικού επιστημονικού αναγνωστικού κοινού στην όλη σκέψη και το έργο του Φρειδερίκου Ράτσελ όρα τον Πρόλογο του Ι. Θ. Μάζη στην εν λόγω έκδοση. Τεύχος 578-Τόμος 171 Ναυτική Επιθεώρηση 29

11 Ο Ράτσελ θεωρεί μοιραίως, ότι οι διαστάσεις των Η.Π.Α. προσδίδουν στη χώρα αυτή ένα μόνιμο δυναμισμό. Μέσα σε ένα κράτος-ήπειρο, όπου τεράστιες εκτάσεις προσφέρονται για εγκατάσταση ανθρώπων, μια συνεχής κίνηση, η οποία λειτούργησε αρχικά από τα ανατολικά προς τα δυτικά, μετατοπίζει πληθυσμούς. Αντιστρόφως, όμως, οι αμερικανοί ηγέτες είναι υποχρεωμένοι να χειρίζονται την περιοχή τους ως ενιαίο σύνολο. Όλα στις Η.Π.Α. θα συνέτειναν στο συγκεντρωτισμό (Zusammenfassung). Επί πλέον, τα γεωπολιτικά σχέδια των Η.Π.Α. αντιστοιχούν στο δυναμικό ισχύος αυτής της χώρας. Θεωρεί ότι «το Δόγμα Μονρόε δεν είναι μεμονωμένο γεγονός, ούτε βέβαια τυχαίο συμβάν» 9 και συνεχίζει: «Η αμερικανική ένωση καλύπτει το 30% της επιφανείας του πλανήτη και είναι ακόμα πιο επικίνδυνη, επειδή πρόκειται για συμπαγή δύναμη, παρ όλο που είναι ακόμη αραιοκατοικημένη, με υψηλό πολιτισμικό επίπεδο. Έτσι», συνεχίζει ο Ράτσελ, «οι Η.Π.Α. με τα τ.χμ. τους δεν αντιπροσωπεύουν μόνες τους αυτή την περίπτωση. Ο Καναδάς (Βόρεια Βρετανική Αμερική), η Βραζιλία, η Ρωσία, η Κίνα, η Αυστραλία, επιβεβαιώνουν αυτήν την παγκόσμια τάση προς την Παγκόσμια Δύναμη (Weltmacht), της οποίας τα αποτελέσματα μετρώνται σε ηπειρωτική κλίμακα». Και το συμπέρασμα του Ράτσελ προκύπτει αβίαστα: «Εμείς (η Ευρώπη) πρέπει να μάθουμε να κατανοούμε την όψη του κόσμου διά μέσου των πολιτικών σχεδίων των Μεγάλων Δυνάμεων, ακόμα και αν αμφισβητούμε τη νομιμότητά τους, διότι, αν δεν γίνει αυτό, διατρέχουμε τον κίνδυνο οι εκτιμήσεις μας να είναι κοντόφθαλμες». 10 Καταλήγει, όμως, και σε άλλα ενδιαφέροντα συμπεράσματα ο γεωγράφος, όπως στο ότι η Ευρώπη πρέπει να εξαμερικανισθεί, εφ όσον η αμερικανική ιστορία φέρει μέσα στα σπλάχνα της το γονιμοποιό σπέρμα της ιστορίας της Ευρώπης. Η «ηπειρωτική» αυτή κατάληξη των Η.Π.Α. δείχνει, κατά τον γερμανό γεωγράφο, και τις προοπτικές της γεωπολιτικής καταλήξεως του Παλαιού Κόσμου. Συγκρίνοντας, ο Ράτσελ διαπιστώνει ότι και στις δύο περιπτώσεις, από τη μια πλευρά υπάρχει η Μεσόγειος, που δημιουργεί έναν άξονα Βορρά-Νότου για τον Παλαιό Κόσμο, 11 ενώ διακρίνει ως αντίστοιχο μέγεθος έναν μελλοντικό διηπειρωτικό δίαυλο για την Αμερική, όπως και το κοινό στοιχείο των «καρποφόρων ακτών» σε Ευρώπη και Αμερική (παρά τη σχετική έλλειψη νησιών στα αμερικανικά ύδατα). Η Ευρώπη, όμως, δεν είναι Αμερική και ο Ράτσελ θα επανέλθει επ αυτού σε ένα κείμενο αφιερωμένο στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα της Κεντρικής Ευρώπης (1904). Τονίζει ότι οι πόλεμοι στη Γηραιά Ήπειρο παρήγαγαν ένα σύστημα ισορροπίας των δυνάμεων, στο πλαίσιο του οποίου οι Μεγάλες Δυνάμεις αντισταθμίζουν τις αδυναμίες τους. Ο Ράτσελ υποστηρίζει προφητικά σε ό,τι αφορά την μελλοντική ευρωπαϊκή ενοποιητική προσπάθεια υπό μορφήν Ε.Ο.Κ. και μετέπειτα Ε.Ε. ότι μόνον από τη φάση αυτή και μετά πρέπει να κρίνουμε «διά της συμβιβαστικής οδού». Ο ανταγωνισμός των διεθνών δυνάμεων απαιτεί, σίγουρα, μια λύση. Οπωσδήποτε, όμως, όχι τη βίαια ρήξη μεταξύ των ευρωπαϊκών πραγματικοτήτων. Και προχωρά στο συλλογισμό του με εκπληκτική διορατικότητα αναφορικά με τις σημερινές ευρωπαϊκές εξελίξεις που οδήγησαν στη σημερινή Ευρωπαϊκή ένωση, τονίζοντας, ότι οι ευρωπαϊκές δυνάμεις έχοντας κατανοήσει τον αμερικανικό τρόπο λειτουργίας, θα φροντίσουν αρχικώς να καλύψουν τον οικονομικό συνδυασμό των δυνάμεών τους χωρίς να κινδυνεύσουν να υποκύψουν σε αυτά που ο γεωγράφος αποκαλεί «κωμικά αποτελέσματα της μεγαλομανίας». Δυστυχώς, όμως η σημερινή διαχείριση της διεθνούς κρίσεως από πλευράς του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας και της ηγέτιδός του, κ. Merkel, καταδεικνύει ότι αυτά τα καταστροφικά σύνδρομα μεγαλομανίας δεν έχουν εισέτι εξαληφθεί, αλλά, τουναντίον, αναγεννώνται στο Βερολίνο. Για τον Ratzel το πρόβλημα δεν συνίσταται μόνο στη δημιουργία μηχανισμών αυτοπροστασίας από τον «αμερικανικό κίνδυνο», αλλά και στην προσπάθεια για νέα επέκταση, η οποία θα επιτρέψει τη διαμόρφωση ενός νέου χάρτη της Mitteleuropa (Κεντρικής Ευρώπης). Εξ άλλου, ο Ράτσελ θεωρεί ότι αυτή η κοινότητα συμφερόντων θα επεκταθεί 9 Πρβλ. Buttman, G., Friedrich Ratzel, σ. 86 στο Ratzel, F., La Géographie Politique: Les concepts fondamentaux, Fayard, Paris, 1987, σ Βλ. Buttman, G., ό.π. 11 Είναι εμφανής η ρατσελιανή πηγή εμπνεύσεως του Κarl Haushofer στη σύλληψη του γεωπολιτικού του μοντέλου των Ζωνών Βορρά-Νότου. 30 Ναυτική Επιθεώρηση Τεύχος 578-Τόμος 171

12 σίγουρα υπό τον όρο ότι η «Ευρώπη της Δύσης», δηλαδή η Γαλλία, θα συμμετάσχει σε αυτό το σχέδιο. Είναι πράγματι καταπληκτική η συνολική ανάλυσή του, τόσο που θα έλεγε κανείς πως διαβάζει το προοίμιο από τη Συνθήκη της Ρώμης. Τώρα πλέον είναι ευκολότερα αναγνώσιμος ο σκοπός του ρατσελιανού αξιώματος, του σχετικού με την επεκτατική τάση των Η.Π.Α. σε ιστορικό πλαίσιο. Από τη «φυσική διόρθωση» των συνόρων μέχρι την «υποστασιακή αύξηση» του γεωγραφικού χώρου, τα εδάφη είναι μοιραίο να προσχωρήσουν σε μια δύναμη-επιβολέα παγκοσμίου τάξεως. Φυσικά ο γεωγράφος γνωρίζει πολύ καλά το αντίστροφο φαινόμενο της αποσυνθέσεως των παρηκμασμένων αυτοκρατοριών. Όμως για τον ιστορικό ορίζοντα της αμερικανικής περιπτώσεως ο γεωγράφος υποστηρίζει το προθεσμιακώς αναπόφευκτο της διαδικασίας και διδάσκεται από αυτό, κυρίως όσον αφορά την Mitteleuropa. Από την αντίληψη της «Μικράς Γερμανίας» (Κleindeutschland) σε αυτήν της «Κεντρικής Αυτοκρατορίας» / «Κεντρικής Δυνάμεως» (Mittelmacht) και μέχρι την Weltmacht («Παγκόσμιος Δύναμις»), ο Ράτσελ, με διαδοχικές ολισθήσεις, ανυψώνει συστηματικά το Ράιχ στο βάθρο ηπείρου. 12 Μελετώντας το έργο του Ράτσελ, ο βρετανός γεωγράφος και ιδρυτής της Σχολής της Γεωγραφίας του London School of Economics, Sir Halford Mackinder, διατυπώνει το 1904 (έτος του θανάτου του Ράτσελ) τη Θεωρία της Heartland, τη γεωπολιτική δηλαδή εκείνη θεωρία που ερμηνεύει την ρατσελιανή αντίληψη μέσω μιας γεωγραφικής οντότητος με μεγάλη γεωπολιτική σπουδαιότητα, της «Ζώνης- Άξονα», που αποτελείται από την ευρασιατική μάζα, η κυριαρχία επί της οποίας θα επέτρεπε στον επικυρίαρχό της να ασκήσει διεθνή ηγεμονία. 13 Η θεωρία αυτή του Mackinder φέρει αντιμέτωπες τις δυνάμεις εκείνες που κυριαρχούν στην ξηρά με αυτές που κυριαρχούν στη θάλασσα. Τις χερσαίες δηλαδή δυνάμεις εναντίον των θαλασσίων. Κοντολογίς τις γερμανορωσικές δυνάμεις εναντίον των αντιστοίχων αγγλοσαξωνικών. 14 Ο Mackinder προέβλεψε ή φοβήθηκε σωστά από γεωπολιτικής απόψεως. Ο Χίτλερ, όμως, και το επιτελείο του δεν ακολούθησαν απολύτως ευτυχώς για την Ευρώπη και τον κόσμο τις προβλέψεις του, ούτε τον στοχασμό του Ράτσελ, αλλά ούτε και του άλλου γερμανού γεωπολιτικού, του Κ. Haushofer, μελετητού του Ράτσελ, ο οποίος σύστηνε συμμαχία της Γερμανίας με την Ιαπωνία και τη Ρωσία για να υλοποιηθεί ακριβώς αυτός ο Heartland (Κεντρικός Άξων / Ζώνη-Άξων). Ο ωμός και πρωτόγονος αντικομμουνισμός και αντισλαβισμός του Χίτλερ, τον οδήγησε στη λανθασμένη από γεωπολιτικής απόψεως αντιπαράθεση με την Ε.Σ.Σ.Δ., παρ όλες, μάλιστα, τις επίπονες και επίμονες προσπάθειες που κατέβαλαν τόσον ο επί των εξωτερικών Υπουργός του, Ιωακείμ φον Ρίμπεντροπ, όσον και το Γερμανικό Ναυαρχείο, προκειμένου να αποτρέψουν τη διάρρηξη της γερμανοσοβιετικής συμμαχίας και να τον πείσουν για την πρώτιστη και αδήριτη αναγκαιότητα αναδείξεως της Γηραιάς Αλβιώνος σε «Κύριο Εχθρό» (Haupt- Feind). 15 Ο Φύρερ του 3ου Ράιχ, σχεδίαζε να μετατρέψει τις σλαβικές περιοχές της Πολωνίας και της μείζονος Ρωσίας (Ουκρανίας, Λευκορωσίας, Δυτικής, Κεντρικής και Μεσημβρινής Ρωσίας και Κριμαϊκής Χερσονήσου) σε περιοχές γερμανικού εποικισμού, όπου το «κατώτερο ανθρωπολογικά» (Untermenschen: «υπάνθρωποι») σλαβικό εργατικό δυναμικό θα υπηρετούσε τους «Αρίους Κυ- 12 RATZEL, F.., La Géographie Politique: Les concepts fondamentaux, Fayard, Paris, 1987, σ Για την σκέψη του Mackinder βλέπε Mackinder, Sir Halford J., The Geographical Pivot of History, εις Geographical Journal, 23 (1904), σ Του αυτού, Britain and the British Seas, Oxford, 1906 & Του αυτού, Democratic Ideals and Reality, New York, 1942 & Του αυτού, The Round World and the Winning of Peace, Foreign Affairs, 21 (July 1943). Για μία εμπεριστατωμένη παρουσίαση του έργου του πατέρα της Αγγλοσαξονικής Κλασικής Γεωπολιτικής Σχολής στην ελληνική επιστημονική κοινότητα βλέπε Μάζης, Η Γεωπολιτική ό.π., καθώς επίσης: Μackinder, Halford J., Δημοκρατικά ιδεώδη και πραγματικότητα. Και άλλες τρεις εισηγήσεις (Μετάφραση: Μπαλοπούλου Αθηνά, Εισαγωγή/σχόλια: Μάζης Ιωάννης Θ.), Αθήνα (Παπαζήσης - GEOLAB), Για μία εμπεριστατωμένη παρουσίαση του ζητήματος του ανταγωνισμού ισχύος μεταξύ Ναυτικών Δυνάμεων και Χερσαίων/Ηπειρωτικών Δυνάμεων βλέπε Ηλιόπουλου, Ηλία, Ιστορία, Γεωγραφία και Στρατηγική της Ναυτικής Ισχύος. Εισαγωγή στις θεμελιώδεις έννοιες, Αθήνα (Α. Α. Λιβάνης), Την εν λόγω εξαιρετικά ενδιαφέρουσα όσο και άγνωστη, εν πολλοίς, εναλλακτική Στρατηγική Σχεδίαση του Γερμανικού Πολεμικού Ναυτικού παρουσίασε η τιμηθείσα με Βραβείο του ΓΕΝ και του περιοδικού «Ναυτική Επιθεώρηση» ρηξικέλευθη μελέτη του Ηλία Ηλιόπουλου «Η Στρατηγική του Ναυτικού. Ο ρόλος του Πολεμικού Ναυτικού στην Γερμανική Στρατηγική Σχεδίαση κατά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο», εις: Ναυτική Επιθεώρηση, τριμηνιαίο περιοδικό Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, τεύχος 570, τόμος 169ος, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος-Νοέμβριος 2009, σελ Τεύχος 578-Τόμος 171 Ναυτική Επιθεώρηση 31

13 Χάρτης 2. Η Ζώνη αγγλοσαξωνικών γεωστρατηγικών στοχεύσεων και επιρροών: 30ός-36ος παράλληλος ρίους» του (arische Herrenmenschen) όσοι τουλάχιστον εκ των σλαβικών και βαλτικο-ανατολικών πληθυσμών θα εκρίνοντο ως «Μη Εκγερμανίσιμοι» (Eindeutschungs-Unfähig) 16 προς όφελος του «χιλιετούς Ράιχ», του «Μείζονος Ευρωπαϊκού Χώρου» (Europäischer Grossraum), του «Μείζονος Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου» (Europäische Grossraum-Wirtschaft) και της «Νέας Ευρωπαϊκής Τάξεως» (Europäische Neu-Ordnung). Στο πλαίσιο αυτό η Γαλλία και η Ιταλία, όπως και η σκανδιναβικές χώρες, έχουν συμπληρωματικό γεωπολιτικό ρόλο στο γεωπολιτικό σχεδιασμό των θαλασσίων και των χερσαίων δυνάμεων αντιστοίχως. Σημαντικότατο μέρος αυτού του γεωπολιτικού ρόλου στο σχεδιασμό των θαλασσίων δυνάμεων, δηλαδή των αγγλοσαξωνικών, έχει μέχρι σήμερα και η Ελλάδα, ως σημείο κλειδί της Μεσογείου, των Δαρδανελίων, του διαύλου του ανατολικού Αιγαίου (με τα τόσα σημερινά, πια, προβλήματα), και της νότιας ζώνης της Μεσογείου μεταξύ 35ου και 36ου παραλλήλου. (Βλ. Χάρτη 2). Μια πολύ ενδιαφέρουσα, από γεωπολιτικής απόψεως, ζώνη, εμπεριέχουσα το Ισραήλ, 16 Για το τι ακριβώς προέβλεπε το ναζιστικό «Γερμανικόν Σχέδιο Ανατολής» για τους πληθυσμούς των κατακτημένων και κατακτηθησομένων εδαφών που θα εκρίνοντο «Εκγερμανίσιμοι Α τάξεως», «Εκγερμανίσιμοι Β τάξεως» και «Μη Εκγερμανίσιμοι» βλέπε τη μοναδική στην ελληνική εργογραφία μελέτη του Ηλία Ηλιόπουλου, «1941: «Γενικό Σχέδιο Ανατολής». Μία απόπειρα εξοντώσεως του Ρωσσικού Έθνους», εις Πόλεμος & Ιστορία, τ. 106, Μάϊος 2007, σελ την Κύπρο, την Κρήτη, τη Μάλτα και το Γιβραλτάρ, 17 η οποία μέχρι σήμερα χαρακτηρίζεται από έντονη αστάθεια, ιδιαιτέρως μετά από τα εξεγερσιακά φαινόμενα της ούτω καλουμένης, κατ αγγλοσανικήν έμπνευσιν, «Αραβικής Ανοίξεως» (Arab Spring) αλλά και σημαντικότατη αγγλοσαξωνική στρατιωτική και πολιτική παρουσία. Η Ελλάς, ως «ναυτική διεθνής οντότητα» η οποία «οφείλει την ύπαρξή της και την επιβίωσή της στη θάλασσα», 18 ήταν ο μοναδικός κρίκος στο οριζόντιο αγγλοσαξωνικής κατασκευής βαλκανικό ανάχωμα στην κάθοδο των Χερσαίων/ Ηπειρωτικών Δυνάμεων (Ρώσων ή/και Γερμανών) προς τη Μεσόγειο, τη στιγμή που η Τουρκία, εξεδήλωνε την περιβόητη «επιτήδεια ουδετερότητά» της προς τη ναζιστική Γερμανία (παρά τις ρητές συμμαχικές δεσμεύσεις και ανειλημμένες υποχρεώσεις της τόσο έναντι της Ελλάδος όσο και έναντι της Αγγλίας, για τις οποίες μάλιστα είχε εκ των προτέρων και λίαν πλουσιοπάροχα αμειφθεί από το Λονδίνο!), η Γιουγκοσλαβία και η Ρουμανία είχαν ψυχολογικώς παραλύσει και, εν πολλοίς, παραδοθεί, η Βουλγαρία ήταν σύμμαχός της και η Ιταλία, με το αλβανικό της προτεκτοράτο επί της Βαλκανικής και το (ιδικής της κατασκευής) ιδεολόγημα της «Μεγάλης Αλβανίας», ως αιχμή του δόρατος που έπληττε τόσο 17 Μάζης, Η Γεωπολιτική ό.π., σ Μάζης, Η Γεωπολιτική ό.π., σ Ναυτική Επιθεώρηση Τεύχος 578-Τόμος 171

14 το Βελιγράδι (Κοσσυφοπέδιο/Μετόχια) όσο και την Αθήνα (Ελληνική Νότιος Ήπειρος - ή κατ αυτούς «Τσαμουριά»), διεκδικούσε για λογαριασμό του φασιστο-ναζιστικού Άξονα την ηγεμονία στη mare nostrum και τις πολύτιμες διόδους της Μεσογείου. Άλλωστε, ήταν η απόλυτη και βαθειά επίγνωση αυτών ακριβώς των αδήριτων γεωπολιτικών αναγκαιοτήτων και δεδομένων που έκαναν τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος Ιωάννη Μεταξά να λάβει σαφή και απερίφραστη θέση υπέρ των Δυνάμεων της Θαλάσσης, κατά τον επερχόμενο πόλεμο μεταξύ «αγγλικού (αγγλοσαξονικού) συγκροτήματος» και «ηπειρωτικού συγκροτήματος» - και τούτο, βεβαίως, όχι την 3ην πρωινήν ώραν της 28ης Οκτωβρίου 1940 αλλά ευθύς εξ αρχής, ήδη του Αυγούστου του Η σημερινή κατάσταση της Ελλάδας στην Ευρώπη και στο ΝΑΤO Θα ήθελα να επεξεργασθώ λίγο ακόμη το πρόβλημα, προσπαθώντας να κάνω μια σύντομη ανάλυση για το τι κατά τη γνώμη μου συνέβαινε μέχρι σήμερα από γεωπολιτική άποψη στην Ευρωπαϊκή Ένωση γενικότερα και στην Ελλάδα ειδικότερα. Ήταν από μακρού γνωστόν στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότης είχε κληθεί αμέσως μετά το πέρας του τελευταίου θερμού μεγάλου πολέμου και αρχομένου του νέου, «ψυχρού», πολέμου με προεξάρχουσες τη Γαλλία και τη «Δημοκρατία της Βόννης» (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας), και υπό την αμέριστη και ολόψυχη πολιτική, στρατηγική και οικονομική καθοδήγηση και υποστήριξη των Η.Π.Α. και της Μ. Βρετανίας, να «θεσμίσει» (αλλά και να «χρηματοδοτήσει») κατά μέγα μέρος μιαν αγγλοσαξωνική, αυτήν την φορά (και όχι γερμανική) υπόθεση ηγεμονίας στη Δυτική Ευρασία, καθαρά μακιντεριανής σχολής. Μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου, κατέστη πρόδηλον ότι η Ουάσιγκτον ενδιεφέρετο για την ανάθεση ενός αναλόγου αλλά σαφώς πιο ενισχυμένου και αναβαθμισμένου ρόλου στην επανενωθείσα «Βερολίνειο Δημοκρατία», την οποίαν και αναγόρευσε άλλωστε σε «εταίρο εν ηγεσία» (partner in leadership), 20 και μάλιστα εν όψει του αρχομένου 21ου αιώνα. 21 Ίσως αυτό να μην αποτελεί το «κατ εξοχήν» κακό, εάν το ζητούμενο ήταν η επίτευξη της ειρήνης στην «πλανητική νήσο», και δη στον Heartland, δηλαδή την Ευρασία. Είναι, όμως, προφανές, ότι πρόκειται για μια αντιευρωπαϊκή εξέλιξη που έχει ως μήτρα κάποιες υποευρωπαϊκής κλίμακος συνενώσεις. Το θέμα της (καταχρηστικώς καλουμένης) Ενωμένης Ευρώπης δεν αποτελεί κατ ουδένα τρόπο φετίχ για το γράφοντα. Η «Ενωμένη Ευρώπη» αποτελεί στη συνείδηση όλων των υποστηρικτών της μέσο διατηρήσεως της Ειρήνης και της Ασφαλείας στην Ευρασία, ιδιαίτερα μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, Εάν ο στόχος αυτός δεν μπορεί να επιτευχθεί, είτε για λόγους «ευρωπαϊκών εθνικισμών», είτε για λόγους συγκρούσεων μεταξύ των ανωτέρω εθνικισμών, αφ ενός, και της διαπιστουμένης προσπάθειας αγγλοσαξωνικής πολιτικής ηγεμονίας στο χώρο της Ευρασίας, αφ ετέρου, είμαστε αναγκασμένοι να επανατοποθετήσουμε το ζήτημα με κάθε ειλικρίνεια. Η αντιμετώπιση της πραγματικότητας είναι ο μόνος τρόπος να ευρεθεί η καλύτερη για 19 Για μία πλήρη, άρτια και άκρως τεκμηριωμένη ανάλυση της Εθνικής Υψηλής Στρατηγικής της Ελλάδος επί Μεταξά προς Ανάσχεσιν της Αναθεωρητικής Απειλής βλέπε την Διδακτορική Διατριβή του Δρος Ηλία Ηλιόπουλου, εκδοθείσα στην σειρά των εκδόσεων του Λουδοβικείου-Μαξιμιλιανείου Πανεπιστημίου Μονάχου από εγνωσμένου κύρους γερμανικό εκδοτικό οίκο: Iliopoulos, Ilias, Metaxas als Realist. Griechische Eindämmungsstrategie und britisches Appeasement (Ελληνική Στρατηγική Ανασχέσεως και Βρεταννική Πολιτική Κατευνασμού), Hieronymus-Verlag, München, Για μία ευσύνοπτη παρουσίαση της θέσεως αυτής στο ελληνικό επιστημονικό κοινό πρβλ. Ηλιόπουλου, «Η περί Διεθνών Σχέσεων Πολιτική Φιλοσοφία του Ιωάννη Μεταξά», εις: Γεωστρατηγική (η «Γεωστρατηγική» υπήρξε επί σειράν ετών η περιοδική ελληνόγλωσση επιστημονική έκδοση του Ινστιτούτου Αμυντικών Αναλύσεων, με σύστημα ακαδημαϊκών κριτών), τεύχος 13, Ιανουάριος - Απρίλιος 2008, σελ Βλέπε συναφώς Ηλιόπουλου, Ηλία, Ζητήματα Γεωπολιτικής και Διπλωματίας Ναυτικών και Ηπειρωτικών Δυνάμεων στον Σύγχρονο Κόσμο, Αθήνα (Παπαζήσης) 2008, κεφάλαιο 3, σ. 43 και εξής. Συναφώς βλ. επίσης Ηλιόπουλου, «Ανταγωνισμοί Ισχύος Ναυτικών Ηπειρωτικών Δυνάμεων στην Μεταψυχροπολεμική Ευρώπη. Γεωπολιτικό και Ιστορικό Πλαίσιο», Ναυτική Επιθεώρηση, τόμος 167ος, τεύχος 563, Δεκέμβριος 2007-Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2008, σελ Εις πείσμα όλων όσοι ομιλούν για «ψυχροπολεμισμούς» και «αναχρονισμούς» επηρεασμένοι από μια καθαρά «διεθνοδικαιική» προσέγγιση του θέματος. Δεν συλλογίζονται, όμως, ότι όσοι δεν υπολογίζουν ούτε κατ ελάχιστον το Διεθνές Δίκαιο είναι, υποτίθεται, οι καντιανοί οπαδοί του W. Wilson! Και βεβαίως, δεν αντιλαμβάνονται οι δικαιολάγνοι διεθνολόγοι και «διεθνολογούντες» ότι η διεθνής εμπειρία (Κυπριακό, Γιουγκοσλαυΐα, Λιβύη, κ.λπ.) αποδεικνύει πως το Διεθνές δίκαιο συνήθως δεν εκφράζει τίποτε περισσότερο από το συμφέρον «μας», εφοδιασμένο με... Στρατό, Ναυτικό και Αεροπορία! Τεύχος 578-Τόμος 171 Ναυτική Επιθεώρηση 33

15 τους λαούς λύση στο πρόβλημα ανακατανομής της ισχύος στον ευρασιατικό χώρο 22. Το ζήτημα δεν είναι, λοιπόν, εάν οι σημερινές αντιλήψεις και οι σημερινοί πολιτικοί χειρισμοί των ευρωπαίων και αμερικανών ηγετών βλάπτουν ή συρρικνώνουν την πολιτική διάσταση της Νέας Ευρώπης. Έχει καταστεί πλέον εμφανές ότι το πράττουν. Το ζήτημα, τελικώς, συνίσταται στο εάν κάτι τέτοιο γίνεται συνειδητώς εις βάρος της πολιτικής και αμυντικής ενοποιήσεως της Ευρώπης ή στο εάν οι συμμετέχοντες στο στρατηγικό αυτό παίγνιο διατηρούν λανθασμένες εντυπώσεις για τις επιπτώσεις των πολιτικών προσανατολισμών και των χειρισμών τους. Κατά την γνώμη μου, συμβαίνουν και τα δύο. Και εστιάζοντας εις το σημαντικότερο διακύβευμα, αναρρωτιέμαι κατά πόσον το επιτελείο στρατηγικού σχεδιασμού της διοικήσεως Ομπάμα έχει αντιληφθεί ότι η προώθηση της νεο-οθωμανικής ονειρώξεως, ως στρατηγικό κέλυφος χειραγωγήσεως του αραβομουσουλμανικού κόσμου και μάλιστα εναντίον ενός πυρηνικού σιιτικού Ιράν αποτελεί απολύτως λανθασμένη στρατηγική, η οποία θα οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση και συντηρεί πολλαπλές θερμές αντιπαραθέσεις στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή και στην Ν/Α Μεσόγειο. Η λανθασμένη αυτή γεωστρατηγική επιλογή αποτελεί τη μεγίστη πρόκληση για την Ελλάδα η οποία, περιδινιζομένη στην παρούσα διεθνή κρίση με απολύτως αποτυχημένες πολιτικές επιλογές για την αντιμετώπισή της και βιώνουσα το πέρας του μεταδικτατορικού πολιτικού κύκλου σε καθεστώς κοινωνικής απογοήτευσης, απαξιώσεως της μέχρι σήμερα πολιτικής και του μέχρι σήμερα, ούτω καλουμένου 23, «πολιτικού προσωπικού» θεωρεί εαυτήν υποχρεωμένη να απολέσει ως και ό,τι έχει απομείνει από την Εθνική Κυριαρχία (μετά τις αλλεπάλληλες εκχωρήσεις Εθνικής Κυριαρχίας, το 1992, το 1997, το 1999, το 2010 και το 2011 πάντοτε με μια άκρως διασταλτική ερμηνεία και καταχρηστική εκμετάλλευση του άρθρου 28 του Συντάγματος, πάντοτε δε 22 Σ.Σ.: Όπως ανέφερα ήδη, τον Οκτώβριο του 2000, πολύ πριν εκδηλωθεί η παρούσα οικονομική κρίσις η οποία απαξιώνει στα όμματα και του πλέον θερμού ευρωπαϊστού αυτό το θεσμολαγνικό κατασκεύασμα που ονομάζεται Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέροντας επίσης πως «...Βρυξέλλες δεν υπάρχουν...!» [Η Γεωπολιτική ό.π., σ. 346] 23 Σ.Σ.: Ίσως και δικαίως. ερήμην του Κυριάρχου Ελληνικού Λαού και χωρίς ποτέ να κληθεί ο τελευταίος να αποφασίσει για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, όπως η συνέχιση - ή μη - της υπάρξεως ανεξαρτήτου Ελληνικού Κράτους με την μόνη αυθεντική, αδιαμεσολάβητη, άμεση, ad hoc και γνησίως δημοκρατική διαδικασία: το δημοψήφισμα!). Πάντα ταύτα δε, για να... παραμείνει, υποτίθεται, η Ελλάς εις την «Ευρω-ζώνην», της οποίας το μέλλον, όμως, είναι τουλάχιστον άδηλον, για να το διατυπώσουμε επιεικώς, καθώς αυτή φαίνεται καταρρέουσα λόγω της μη χρησιμότητητος πλέον της Ε.Ε. ως μέρους του αναχωματικού δακτυλίου προστασίας των Η.Π.Α. έναντι της (δυνητικής συνεταίρου των, πλέον) Ρωσίας. Συνεπώς, εκεί που θα κληθεί συντόμως «όχι να πει» η Ελλάς είναι η νεο-οθωμανική Τουρκία υπό την καθοδήγηση της ισλαμιστικής κυβερνήσεως των κ.κ. Ερντογάν-Γκιούλ, της καθοδηγουμένης από τις εξίσου ισλαμιστικές και αντιδυτικές επιταγές του ισλαμιστή Υπουργού των Εξωτερικών της κ. Αχμέτ Νταβούτογλου. Τις ημέρες που συντάσσεται αυτή η γραφή, τα εκλογικά αποτελέσματα του πρώτου γύρου των εκλογών στην Αίγυπτο της πλατείας Ταχρίρ, ανεβάζουν το ποσοστό των Αδελφών Μουσουλμάνων και των Σαλαφιστικών κομμάτων στο 75% περίπου! Ήδη δε η Τυνησία και το Μαρόκο έχουν αναδείξει κυβερνήσεις υπό την επιρροή των Αδελφών Μουσουλμάνων (εις πείσμα όσων πολιτικών και γνωμηγητόρων, παρ ημίν, «οραματίζονταν» μετακένωση δυτικής δημοκρατίας και human rights στον αραβομουσουλμανικό κόσμο!). Εάν το καθεστώς Άσαντ καταρρεύσει και πάλιν θα αναδειχθούν οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι, η Χαμάς στη Γάζα είναι θυγατρική των Αδελφών Μουσουλμάνων... Αυτά είναι τα δεδομένα. Τι θα συμβεί με μια πιθανή αποσταθεροποίηση του Ουαχαβιτικού καθεστώτος στη Σαουδική Αραβία; Προφανώς στην εξουσία θα ανέλθουν σαλαφιστικών τάσεων κόμματα, δηλαδή συντηρητικότερα και αυτών των Αδελφών Μουσουλμάνων. Πώς θα αντιδράσει σε όλη αυτή την κατακλυσμιαία αλλαγή το σιιτικό Ιράν, βλέποντας τα γειτονικά καθεστώτα να αποκτούν θεοκρατικές δυναμικές με σουνιτική δογματική προσέγγιση; Ίσως αυτό να το θεωρούν ευνοϊκό κάποιοι κολλεγιόπαιδες στην Ουάσιγκτον, ίσως εδώ θα ήθελαν να τους χρησιμεύσει ως ποδηγέτης η Άγκυρα, αλλά 34 Ναυτική Επιθεώρηση Τεύχος 578-Τόμος 171

16 πλανώνται πλάνην οικτράν. Οι Άγιοι Τόποι του Ισλάμ είναι στην Σαουδική Αραβία (Μέκκα και Μεδίνα) «υποβοηθούμενοι» από τα τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου του υπεδάφους της. Δεν πρόκειται το ουαχαβιτικό βασίλειο να παραχωρήσει την πρωτοκαθεδρία του στον σουνιτικό αραβομουσουλμανικό κόσμο, στους «καταστροφείς του Χαλιφάτου», δηλαδή τους Τούρκους. Και φυσικά, δεν πρόκειται να το πράξει και η Αίγυπτος με έναν από τους ισχυρότερους στρατούς της Μέσης Ανατολής, κάτοχος του σημαντικότερου Νομικού Πανεπιστημίου του σουνιτικού Ισλάμ, του Αλ Ααζαρ, κλειδόλιθος της Μεσανατολικής ασφαλείας, κυρίαρχος του Σουέζ και ηγεμών του Αραβικού Συνδέσμου. Και φυσικά μια σουνιτική Συρία υπό την πολιτική ηγεμονία των Αδελφών Μουσουλμάνων δεν θα δύναται να δεχθεί την κηδεμονία μιας Τουρκίας η οποία μοιραία θα είναι υποχρεωμένη να μείνει πιστή στο Ιράν ή να εμπλακεί σε έναν από τους πλέον αιματηρούς πολέμους της με το Κουρδικό στοιχείο της Ν/Α Ανατολίας, της Συρίας αλλά και του Ιράν... Εκεί θα αντιληφθούν οι κολλεγιόπαιδες της Ουάσιγκτον ότι έκαμαν ακόμη ένα λάθος όπως αυτό του Αφγανιστάν και του Πακιστάν! Εκεί θα αντιληφθούν ότι το Ισλάμ είναι πρωτίστως Νόμος, και «Νόμος εκ Θεού» και είτε εφαρμόζεται είτε όχι! Αντικατοπτρίζεται στο είδος των απαντήσεων μιας ισλαμικής ιερονομικής ρήτρας: ή «ναί» ή «όχι»! Δεν γνωρίζει το Ισλάμ, το «ναι μεν, αλλά...». Δεν πρόκειται για μια απλή εσωτερική μεταφυσική αντίληψη περί θείου, η οποία μπορεί να εκφυλίζεται και να εξαφανίζεται ή εν πάση περιπτώσει, να αποτελεί εσωτερική υπόθεση του πιστού. Όχι. Και εκεί θα αντιληφθούν ότι οδήγησαν την Τουρκία σε ολισθηρότατες ατραπούς από τις οποίες δεν είναι εύκολο να εξέλθει. Αλλά αυτό οφείλει να το αντιληφθεί και η τάλαινα χώρα μας, και σύντομα... ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο Ιωάννης Μάζης από το 1983 έως το 2010 υπήρξε Καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας - Γεωπολιτικής του Τμήματος Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου, όπου το 2002 ίδρυσε το εργαστήριο Γεωπολιτισμικών Αναλύσεων (Geolab). Έχει συμβάλλει στο διεθνή θεωρητικό διάλογο για τη Σύγχρονη Γεωπολιτική, τη σαφή διάκρισή της από τη Γεωστρατηγική και τις νέες μορφές της. Από το 2010 είναι καθηγητής στο τμήμα Οικονομικής Γεωγραφίας στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Φωτογραφία επομένης σελίδος: Μνημείο πεσόντων του Α/Τ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ, στο Αρχηγείο Στόλου. Τεύχος 578-Τόμος 171 Ναυτική Επιθεώρηση 35

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 10: Αντιαποικιοκρατικά Κινήματα και Αραβικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;».

Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;». Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;». 25 Ιουνίου 2014 Venue Centre, Columbia Plaza, Λεμεσός Έντιμε Υπουργέ Ενέργειας, Εμπορίου,

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΟΙ Σ.Α.Δ.Φ. ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Η αναγκαιότητα για την εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όποτε η Ελλάδα κλυδωνίζεται, μαζί της κλυδωνίζεται και η Ευρώπη.

Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όποτε η Ελλάδα κλυδωνίζεται, μαζί της κλυδωνίζεται και η Ευρώπη. The Economist 19 th Roundtable with Government of Greece EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT? Brainstorming with the new Greek government and world leaders Ξενοδοχείο InterContinental, 14-15/5/2015

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Α/ΓΕΕΘΑ στο Συμπόσιο «Energy Security and Defense»

Παρέμβαση Α/ΓΕΕΘΑ στο Συμπόσιο «Energy Security and Defense» Παρέμβαση Α/ΓΕΕΘΑ στο Συμπόσιο «Energy Security and Defense» ΘΕΜΑ: Η Θέση των Ενόπλων Δυνάμεων στο Νέο Περιβάλλον Ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου Προκλήσεις και Απαντήσεις Κύριε Υπουργέ, κύριε πρόεδρε,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Οι ενεργειακοί πόροι της Κύπρου και τα νέα δεδοµένα στην Ανατολική Μεσόγειο»

ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Οι ενεργειακοί πόροι της Κύπρου και τα νέα δεδοµένα στην Ανατολική Μεσόγειο» ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Οι ενεργειακοί πόροι της Κύπρου και τα νέα δεδοµένα στην Ανατολική Μεσόγειο» 26 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητή κυρία Υπουργέ Αγαπητοί φίλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ 2013-2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ 2013-2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ 2013-2014 1 Συνολική παρουσία Υπουργείου Εξωτερικών ανά τον κόσμο ΓΡΑΦΕΙΑ ΟΕΥ ΠΡΕΣΒΕΙΕΣ/ ΓΕΝ. ΠΡΟΞΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης,

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Εκδήλωση απονομής του Βραβείου για το 2014 στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο Ομιλία:

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών στα πλαίσια της εκδήλωσης What s Next Κεφαλαιοποιώντας τον θετικό αντίκτυπο της πρόσφατης επίσκεψης του Πρωθυπουργού στην Washington 23 Μαρτίου 2010 Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραµµα Εξουσιοδοτηµένων Εγκαταστατών της PROINSO ξεπέρασε τις 2.000 συµβεβληµένες επιχειρήσεις σε όλο τον κόσµο Εδραιώνοντας έτσι την ηγετική της θέση διεθνώς Από την έναρξή του το 2010, συνολικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟ

Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟ Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* Στρατής Β. Κωνσταντινίδης ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟ EIΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΗ 4 ΚΡΑΤΟΣ ΕΘΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Κυρίως μέρος

Πρόλογος. Κυρίως μέρος ΘΕΜΑ : Έχετε μελετήσει ως τώρα τα πρώτα τέσσερα κεφάλαια του Εγχειριδίου Μελέτης και του Συνοδευτικού Βιβλίου του Henig. Στη δεύτερη γραπτή Εργασία απαντήστε στα εξής ερωτήματα: Εκτιμώντας τις ιδιαιτερότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Ζώνη οι επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου, πέραν των όσων έχουν επιβεβαιωθεί στο κοίτασμα Αφροδίτη, που θα το καταστήσουν βιώσιμο και ανταγωνιστικό.

Ζώνη οι επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου, πέραν των όσων έχουν επιβεβαιωθεί στο κοίτασμα Αφροδίτη, που θα το καταστήσουν βιώσιμο και ανταγωνιστικό. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Χαιρετισμός του Υπουργού Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κ. Γιώργου Λακκοτρύπη στην Ημερίδα του ΟΓΕΕ Λεμεσού και του ΕΤΕΚ με θέμα «Υδρογονάνθρακες και Προσδοκίες: Πώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ [1] ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Χώρες του Α κόσμου ΗΠΑ Δυτική ευρώπη Ιαπωνία Χώρες του Β κόσμου Πρώην σοσιαλιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Μάος Δημήτρης Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: Peter Paret

Μάος Δημήτρης Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: Peter Paret Μάος Δημήτρης Παρουσίαση του δοκιμίου Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Ο ναυτικός ιστορικός, Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: από τον Μακιαβέλλι στην Πυρηνική Εποχή, Peter Paret Στο πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου Αθήνα, 2 Ιουλίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 2 Ιουλίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τέταρτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία)

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 30 Σεπτεµβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (προσωρινά στοιχεία) Από

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ»

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ» ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ» O έγκριτος αναλυτής Μάνος Ηλιάδης επανέρχεται, με το νέο του βιβλίο «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο 1 6 Μαΐου 2011 www.geostrategy.gr Οι Τούρκοι αµφισβητούν τα δικαιώµατά µας για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο Του Χρήστου Μηνάγια Από 3 έως 5 Μαΐου 2011 οι τουρκικές ένοπλες δυνάµεις πραγµατοποίησαν τη

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13 Σελίδα 1 από 13 Εισαγωγικό σημείωμα Στο πλαίσιο των αρχών που διέπουν την ομαδο-συνεργατική προσέγγιση της διδασκαλίας, την εφαρμογή της οποίας ενθαρρύνει και ενισχύει από καιρό η Σχολή Μωραΐτη, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) Από τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ZENTIVA ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ. Στόχος μας είναι να γίνουμε ο πολύτιμος εταίρος σας στα γενόσημα φάρμακα

Η ZENTIVA ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ. Στόχος μας είναι να γίνουμε ο πολύτιμος εταίρος σας στα γενόσημα φάρμακα Η ZENTIVA ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ Στόχος μας είναι να γίνουμε ο πολύτιμος εταίρος σας στα γενόσημα φάρμακα Ηνωμένο Βασίλειο Γαλλία Πορτογαλία Πολωνία Δημοκρατία της Τσεχίας Γερμανία Εσθονία Λετονία Λιθουανία Σλοβακία

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων IV.3. Οι πληθυσμιακές πυραμίδες Στην ανάλυση των πληθυσμιακών δομών κεντρικό ρόλο έχουν οι πληθυσμιακές πυραμίδες και οι αποκαλούμενοι δομικοί δείκτες. Η κατανομή του συνόλου των ατόμων ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Του Ιωάννη Μ. Νομικού

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Του Ιωάννη Μ. Νομικού ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Του Ιωάννη Μ. Νομικού (Πρόεδρος στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Ευρωπαϊκών και Αμερικανικών Μελετών (RIEAS) Copyright: Research Institute for European

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ Λ. ΠΕΤΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΥΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΤΑ ΚΟΙΝΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ, ΑΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ, ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΕΥΘΕΙΑ y = x ΔΕΥΤΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε.

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Η Ελληνική στρατηγική επιλογή του «εξευρωπαϊσμου» των Ελληνοτουρκικών διαφορών και του Κυπριακού,

Διαβάστε περισσότερα

«Nα μάθουν οι Bρετανοί ότι η Eλλάδα δεν είναι Mπανανία»

«Nα μάθουν οι Bρετανοί ότι η Eλλάδα δεν είναι Mπανανία» Kαθηγητής Kέβιν Φέδερστον «Nα μάθουν οι Bρετανοί ότι η Eλλάδα δεν είναι Mπανανία» Στο London School of Εconomics (LSΕ) Έλληνες, και ξένοι, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι έχουν πλέξει μια μικρή φωλιά, το Eλληνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς»

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» «Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» Η Ρένα ούρου, µέλος του ΣΥΡΙΖΑ και εκλεγµένη Περιφερειάρχης Αττικής (η διοικητική περιφέρεια της Αθήνας), από την 1η Σεπτεµβρίου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΔ ΣΤΗΝ ANAΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΔ ΣΤΗΝ ANAΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΔ ΣΤΗΝ ANAΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΔ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ Την 15 Ιαν 2002,

Διαβάστε περισσότερα

ΑποτελέσματααπότοπρώτοΠαγκόσμιο Βαρόμετρο για την Οικονομική Κρίση Έρευνα στην Εκθεσιακή Βιομηχανία

ΑποτελέσματααπότοπρώτοΠαγκόσμιο Βαρόμετρο για την Οικονομική Κρίση Έρευνα στην Εκθεσιακή Βιομηχανία ΑποτελέσματααπότοπρώτοΠαγκόσμιο Βαρόμετρο για την Οικονομική Κρίση Έρευνα στην Εκθεσιακή Βιομηχανία Διευθυνόμενη μεταξύ των μελών της UFI* και της SISO** * ** στις ΗΠΑ Φεβρουάριος 2009 1 Πλαίσιο της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ 31-1-2011 μ.χ.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ 31-1-2011 μ.χ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ 31-1-2011 μ.χ. ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΣΧΟΛΙΚΗ «ΕΟΡΤΗ» ΤΗΝ 31η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ (ΗΜΕΡΑ ΕΘΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ) ΓΙΑ «ΑΝΑΛΗΨΗ» ΠΑΙΔΕΙΑΣ 15 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟ 1996: Η ΕΛΛΑΔΑ «ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΣΕ»

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων

Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων ΑΡΘΡΟ 29 - ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ 5058/00/EL/TEΛΙΚΟ WP 33 Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων Γνωµοδότηση 5/2000 σχετικά µε τη Χρήση Tηλεφωνικών Καταλόγων για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel «εκεί που αρχίζει η ασφάλεια τελειώνουν οι ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΞΕΝΕΙΑ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΕΣΒΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΞΕΝΕΙΑ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΕΣΒΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΞΕΝΕΙΑ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ... 3 ΑΙΘΙΟΠΙΑ... 3 ΑΛΒΑΝΙΑ... 3 ΑΛΓΕΡΙΑ...3 ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ... 4 ΑΡΜΕΝΙΑ... 4 ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ... 4 ΑΥΣΤΡΙΑ...4 ΒΑΤΙΚΑΝΟ... 5 ΒΕΛΓΙΟ... 5 ΒΟΣΝΙΑ ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ... 5 ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ...

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία ΠΕΣΥ 4 Δεκεμβρίου 14, συνεδρίαση για απορρίμματα

Ομιλία ΠΕΣΥ 4 Δεκεμβρίου 14, συνεδρίαση για απορρίμματα Ομιλία ΠΕΣΥ 4 Δεκεμβρίου 14, συνεδρίαση για απορρίμματα Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, σε μια συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου για το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Αττική. Για ένα ζήτημα

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεσόγειος και οι. αραβικές εξεγέρσεις

Η Μεσόγειος και οι. αραβικές εξεγέρσεις ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Ηµερίδα Mare Nostrum II Η Μεσόγειος και οι αραβικές εξεγέρσεις Μία πρωτοβουλία οµάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική Γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσµια οικονοµία

Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική Γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσµια οικονοµία Τετάρτη 20 Απριλίου 2011 www.geostrategy.gr Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική Γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσµια οικονοµία Οι επιπτώσεις των πρόσφατων εξεγέρσεων Οι πρόσφατες εξεγέρσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το θέμα που καλούμαι να πραγματευτώ είναι «ο Νέος Ευρωσκεπτικισμός και η Μετανάστευση».

Το θέμα που καλούμαι να πραγματευτώ είναι «ο Νέος Ευρωσκεπτικισμός και η Μετανάστευση». Καλησπερίζω το εκλεκτό κοινό. Καταρχάς, προτού ξεκινήσω, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους διοργανωτές της ημερίδας, καθώς αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για εμένα να βρίσκομαι εδώ, ενώπιον όλων εσάς τη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εξοχότατε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, Έντιμε κ. Υπουργέ, Αγαπητοί βουλευτές, Αγαπητοί εκπρόσωποι κοινοβουλευτικών κομμάτων, Αγαπητέ Δήμαρχε,

Εξοχότατε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, Έντιμε κ. Υπουργέ, Αγαπητοί βουλευτές, Αγαπητοί εκπρόσωποι κοινοβουλευτικών κομμάτων, Αγαπητέ Δήμαρχε, Εξοχότατε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, Έντιμε κ. Υπουργέ, Αγαπητοί βουλευτές, Αγαπητοί εκπρόσωποι κοινοβουλευτικών κομμάτων, Αγαπητέ Δήμαρχε, Εκλεκτοί προσκεκλημένοι Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;...

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;... Κεφάλαιο Τρίτο Οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και στον Κόσμο τον 19ο αιώνα Ενότητα 15 Αποικιοκρατία και αποικιακοί ανταγωνισμοί Φύλλο εργασίας 1. Αφού μελετήσετε τη γραπτή

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο.

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο. Ομιλία του προέδρου της ΕΣΜΑ, Ομοτ. Καθ. ΕΜΠ Χαράλαμπου Μπούρα στην παρουσίαση της απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Ερεχθείου 1979-1987. Μουσείο Ακρόπολης, 10.04.2013. Η Αποκατάσταση του Ερεχθείου,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΣΚΑΚΙΕΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ - 1 -

Η ΜΕΓΑΛΗ ΣΚΑΚΙΕΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ - 1 - Η ΜΕΓΑΛΗ ΣΚΑΚΙΕΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Ζμπίνιου Μπρεζίνσκι είναι πολιτικός επιστήμονας και ειδικός σε θέματα γεωστρατηγικής. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους μελετητές της γεωπολιτικής και των διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

segm@segm.gr, www.segm.gr

segm@segm.gr, www.segm.gr ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Μακεδόνων 2, 115 21 Αθήνα, τηλ. 210 6452 232, fax 210 6444 685 segm@segm.gr, www.segm.gr ΘΕΣΕΙΣ ΣΕΓΜ για τη Δημόσια διαβούλευση που διοργανώνει η ΕΕΚΕ Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 Αξιότιμες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ανακοίνωση Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για τη στελέχωση του Ελληνικού Περιπτέρου στην Παγκόσμια Έκθεση EXPO 2015 στο Μιλάνο.

ΘΕΜΑ: Ανακοίνωση Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για τη στελέχωση του Ελληνικού Περιπτέρου στην Παγκόσμια Έκθεση EXPO 2015 στο Μιλάνο. ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Αθήνα, 7 Απριλίου 2015 Αρ. Πρ.: 39091 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι, Θερμώς ευχαριστώ το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις Στο Τμήμα Aρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης είναι δυνατή η εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα, 18 Μα ου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

ευτέρα, 18 Μα ου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 ευτέρα, 18 Μα ου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α [[ Α1.1. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: α. Εθνικά Κινήματα (19 ος αιώνας) β. Τρίτος Κόσμος γ. Συμφωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 20 Μαΐου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 141: «Ισχυρότερο όργανο να αδρανοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

MANAGEMENT BY ACTION 25 ΧΡΟΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ 39 ΧΩΡΕΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 11 ΓΛΩΣΣΕΣ 14 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 500 ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 15.000 ΣΤΕΛΕΧΗ

MANAGEMENT BY ACTION 25 ΧΡΟΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ 39 ΧΩΡΕΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 11 ΓΛΩΣΣΕΣ 14 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 500 ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 15.000 ΣΤΕΛΕΧΗ 25 ΧΡΟΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ MANAGEMENT BY ACTION 39 ΧΩΡΕΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 11 ΓΛΩΣΣΕΣ 14 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 500 ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ World s s No 1 Business Simulation Training 15.000 ΣΤΕΛΕΧΗ Press to navigate Press to

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 8 Ιουνίου 2015 08:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα