Πήλινα αγγεία το πιο συχνό εύρηµα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πήλινα αγγεία το πιο συχνό εύρηµα"

Transcript

1

2 Πήλινα αγγεία το πιο συχνό εύρηµα Στα περισσότερα Μουσεία της Ελλάδας τα πήλινα αγγεία αποτελούν τα πιο συνηθισµένα εκθέµατα. Αγγεία εξάλλου είναι τα αντικείµενα που έρχονται στο φως µε τη µεγαλύτερη συχνότητα στις ανασκαφές. Μόνο από την Αττική έχουν σωθεί περίπου ακέραια διακοσµηµένα αγγεία. Περιδιαβαίνοντας λοιπόν ανάµεσα στις προθήκες µε την κερα- µική στα µουσεία της Ελλάδας και παρατηρώντας τις παραστάσεις, ο επισκέπτης έχει την εντύπωση πως ξεφυλλίζει ένα βιβλίο µε φωτογραφίες µαθαίνοντας έτσι πώς ζούσαν, ντύνονταν, διασκέδαζαν, δούλευαν, λάτρευαν τους θεούς τους οι αρχαίοι Έλληνες. Τα πήλινα αγγεία του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης µας δίνουν πληροφορίες για την κεραµική όλων των περιόδων της αρχαίας ελληνικής τέχνης, από τα γεωµετρικά έως και τα ελληνιστικά χρόνια (10ος - 1ος αιώνας π.χ.). Ιδιαίτερη ενότητα αποτελούν τα γεωµετρικά αγγεία από τη Σκύρο, καθώς και τα χαλκιδικά αγγεία. Ο µελανόµορφος και ο ερυθρόµορφος ρυθµός, οι δυο αυτοί κεραµικοί ρυθµοί που γνώρισαν µεγάλη άνθηση στην Αττική στα αρχαϊκά και κλασικά χρόνια, εκπροσωπούνται µε αγγεία υψηλής αισθητικής, έργα γνωστών αγγειογράφων της εποχής.

3

4 Ποιοι κατασκεύαζαν τα αγγεία; Έχεις σκεφτεί ποτέ Ότι οι παραστάσειςπουβλέπειςζωγραφισµένες στα αρχαίααγγείαείναισαντιςφωτογραφίες στα βιβλίακαισταπεριοδικάπουξεφυλλίζειςγια να µάθειςπώςζουν, ντύνονται, διασκεδάζουνοι άνθρωποιγύρωσου; Έτσι και αγγεία µάς µιλούν για την καθηµερινήζωή, το σχολείοκαιταπαιχνί- δια των παιδιών, το θέατρο, τη θρησκείακαιτις γιορτέςτωναρχαίωνελλήνων. Οι κεραµείς, οι αγγειοπλάστες και οι αγγειογράφοι δηλαδή, εργάζονταν σε οργανωµένα εργαστήρια στην Αθήνα για να κατασκευάσουν τα αγγεία που ιδιαίτερα τον 6ο και 5ο π.χ. αιώνα ήταν περιζήτητα όχι µόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσµο. Το προσωπικό του εργαστηρίου αποτελούσε συνήθως η οικογένεια του κεραµέα. Όλα τα µέλη βοηθούσαν στις διάφορες εργασίες, καθώς και οι δούλοι που έκαναν και τις πιο βαριές δουλειές. Υπήρχαν βέβαια και πιο πολυπρόσωπα εργαστήρια µε µεγαλύτερη παραγωγή. Ο αγγειοπλάστης, ο τεχνίτης που έπλαθε το αγγείο, και ο αγγειογράφος που το ζωγράφιζε ήταν συνήθως δυο διαφορετικά πρόσωπα. Έτσι µαθαίνουµε τουλάχιστον από τις υπογραφές στα αγγεία, όπου η λέξη εποίησεν αναφέρεται στον αγγειοπλάστη, ενώ δίπλα στο όνοµα του αγγειογράφου υπάρχει η λέξη έγραψεν, δηλαδή ζωγράφισε. 2

5 Πώς κατασκευάζονταν όµως τα πήλινα αγγεία; Πρώτα-πρώτα χρειαζόταν κατάλληλο χώµα, πηλόχωµα ή άργιλος. Ο πηλός που χρησιµοποιούσαν οι αγγειοπλάστες στην Αττική ήταν εξαιρετικής ποιότητας. Μια από τις τοποθεσίες που και στα αρχαία χρόνια ήταν πλούσια σε πηλόχωµα συµπίπτει µε το σηµερινό Μαρούσι που είναι και σήµερα γνωστό για τα κεραµικά του. Ο πηλός, όπως βγαίνει από τη γη, είναι γεµάτος µε άχρηστα υλικά, όπως πέτρες, ρίζες, ξυλαράκια που πρέπει να καθαριστούν. Τοποθετούσαν λοιπόν τον πηλό σε διαδοχικές δεξαµενές και τον ξέπλεναν πολλές φορές. Στη συνέχεια τον φύλαγαν σε κοµµάτια σε σκοτεινές και υγρές αποθήκες. 3

6 Όταν ήθελαν να φτιάξουν ένα αγγείο, έπαιρναν ένα κοµµάτι πηλού και το έπλαθαν πολύ καλά ώστε να φύγουν οι φυσαλίδες του αέρα και να µη ραγίσει στο ψήσιµο. Στη συνέχεια ο πηλός έπαιρνε µορφή και γινόταν αγγείο πάνω στον κεραµικό τροχό, ένα βαρύ δίσκο από ξύλο, πέτρα ή πηλό που στηριζόταν σε έναν άξονα καρφωµένο στη γη. Τον τροχό περιέστρεφαν οι µικροί δούλοι που µαθήτευαν στο εργαστήριο. Τα µικρά σε µέγεθος αγγεία κατασκευάζονταν µονοκόµµατα, εκτός από το πόδι και τις λαβές που ο αγγειοπλάστης ετοί- µαζε χωριστά και στη συνέχεια συναρµολογούσε µε υγρό πηλό. Τα µεγάλα αγγεία, αποθηκευτικοί αµφορείς και πίθοι, αποτελούνταν από περισσότερες οριζόντιες ζώνες που στο τέλος πάλι ενώνονταν µε υγρό πηλό. Όταν το αγγείο ήταν έτοιµο, το άφηναν να στεγνώσει σε σκιερό χώρο. Μετά το πλάσιµο σειρά είχε η διακόσµηση. Στη λειασµένη επιφάνεια του αγγείου, ο αγγειογράφος ετοίµαζε το προσχέδιο της παράστασης και στη συνέχεια την ολοκλήρωνε. Τα χρώµατα, τα υλικά δηλαδή που χρησιµοποιούσε ο καλλιτέχνης, δεν ήταν τίποτα άλλο από κατάλληλα προετοιµασµένο πηλό που ανάλογα µε τα συστατικά που περιείχε, έδινε τα διαφορετικά χρώµατα µε το ψήσιµο. 4

7 Το τελευταίο στάδιο στην κατασκευή των αγγείων ήταν η όπτηση, το ψήσιµο δηλαδή, στον κεραµικό κλίβανο. Στην αρχαία Ελλάδα τα αγγεία ψήνονταν µόνο µια φορά, αλλά η διαδικασία ακολουθούσε τρία στάδια C Στο πρώτο η θερµοκρασία έφθανε στους 925 C. Σε αυτή τη φάση η οπή εξαερισµού του κλιβάνου έµενε ανοικτή, η όπτηση γινόταν µε την παρουσία οξυγόνου και όλη η επιφάνεια έπαιρνε το χαρακτηριστικό καστανοκόκκινο χρώµα. Στο δεύτερο στάδιο η οπή έκλεινε και η όπτηση γινόταν χωρίς την παρουσία οξυγόνου. Η θερµοκρασία κυµαινόταν από C και ολόκληρη η επιφάνεια των αγγείων γινόταν µαύρη C Στο τρίτο και τελευταίο στάδιο η οπή ανοιγόταν ξανά και ο κλίβανος κρύωνε σιγά-σιγά, οπότε τα αγγεία αποκτούσαν και πάλι το καστανοκόκκινο χρώµα, εκτός από τις επιφάνειες που προορίζονταν να µείνουν µαύρες και είχαν καλυφθεί µε αραιωµένη άργιλο µε συγκεκριµένη σύσταση C 5

8 Από τον κατασκευαστή στον καταναλωτή Πώς όµως µπορούσε να προµηθευτεί κανείς αγγεία; Οι κεραµείς είτε διέθεταν οι ίδιοι τα αγγεία από τα εργαστήριά τους είτε τα έδιναν σε καταστήµατα στην Αγορά. Υπήρχαν όµως και ειδικοί έµποροι, οι κεραµοπώλαι, που προµήθευαν µε αγγεία τόσο τους ντόπιους πελάτες όσο κι εκείνους που έµεναν εκτός Ελλάδας, συνήθως ακολουθώντας τους δρόµους της θάλασσας. Το κράτος επίσης ήταν καλός πελάτης των κεραµικών εργαστηρίων, µια και συχνά έκανε µαζικές παραγγελίες ειδικών τύπων αγγείων, όπως για παράδειγµα οι Παναθηναϊκοί αµφορείς. Πόσο κόστιζαν τα αγγεία; Τα αγγεία, και µάλιστα τα διακοσµηµένα, όπως µαθαίνουµε από τις λιγοστές χαρακτές επιγραφές επάνω σε αγγεία, κόστιζαν ακριβά. Ένα ερυθρόµορφο αγγείο του 5ου αι.π.χ., και συγκεκριµένα µια πελίκη, ύψους 73 εκ. κόστιζε 1 δραχµή και 1 οβολό, όσο δηλαδή περίπου ήταν το ηµεροµίσθιο ενός µαρµαροτεχνίτη που δούλευε την ίδια εποχή στα έργα στην Ακρόπολη. Τα αδιακόσµητα αγγεία καθηµερινής χρήσης, πιάτα, ποτήρια, σκεύη για το ξύδι κ.ά. ήταν πολύ φθηνότερα. 6 Οι κεραµείς λοιπόν αποτελούσαν µια ιδιαίτερη τάξη της αθηναϊκής κοινωνίας του 6ου και 5ου π.χ. αιώνα. Πολλοί από αυτούς κέρδιζαν πολλά χρήµατα, ανήκαν στην τάξη των Αθηναίων πολιτών και συχνά συναναστρέφονταν επώνυµους Αθηναίους, ανέθεταν στην Αθηνά, την θεά προστάτιδά τους, δαπανηρά αναθήµατα, µάθαιναν µουσική και έπαιρναν µέρος στα συµπόσια.

9 Γεωµετρικός Ρυθµός Η περίοδος που ξεκινά το 1100 π.χ. και διαρκεί µέχρι το τέλος του 8ου αιώνα π.χ. ονοµάζεται Γεωµετρική και το όνοµά της προέρχεται από τον τρόπο διακόσµησης των πήλινων αγγείων. Τα αγγεία κατασκευάζονταν στον κερα- µικό τροχό και διακοσµούνταν µε γεω- µετρικά σχήµατα, όπως κύκλοι, ηµικύκλια, τρίγωνα, ρόµβοι. Τα µοτίβα αυτά σχεδιάζονταν µε ειδικά εργαλεία, όπως ο διαβήτης. Αµφορέας πρωτογεωµετρικής περιόδου, 9ος αι. π.χ. Ξέρεις ότι Τα τελευταία χρόνιατηςγεωµετρικής Περιόδουεµφανίζονταιπαραστάσεις µε πολεµιστές, σκηνές κυνηγιού, καθώς και οι πρώτες µυθολογικές παραστάσεις µε τον Οδυσσέα, το Θησέα και την Αριάδνηναπρωταγωνιστούν; Οινοχόη γεωµετρικών χρόνων, περ. 750 π.χ. Λεπτοµέρεια από το λαιµό γεωµετρικού αµφορέα, περ. 720 π.χ.

10 Ξέρεις ότι Στα πήλινα γεωµετρικάαγγείαγιατους οµόκεντρουςκύκλουςκαιταηµικύκλια χρησιµοποιούσανέναείδοςδιαβήτη, τον πολλαπλόχρωστήρα; Αν κοιτάξειςπροσε- κτικά αυτά τα αγγεία µπορείςναδειςτην τρυπούλατουδιαβήτη! Προθήκη 9 Παρατήρησε προσεκτικά τον πήλινο αµφορέα στο πάνω µέρος της προθήκης και συµπλήρωσε τη διακόσµηση! 8

11 Πυξίδα γεωµετρικών χρόνων, π.χ. Οι πυξίδες είναι αγγεία µε πώµα, µέσα στα οποία φυλάσσονταν κοσµήµατα και ψιµύθια (καλλυντικά). Πυξίδες µε πώµα διακοσµηµένο µε άλογα έχουν βρεθεί σε ανδρικές ταφές και συνδέονται µε την προνο- µιούχα τάξη των ιππέων. Πυξίδα βοιωτικού εργαστηρίου, γεωµετρικών χρόνων, περ. 740 π.χ. Προθήκη 13 Παρατήρησε το αγγείο αρ. 1 και συνέχισε τον µαίανδρο! Ο µαίανδρος είναι ένα διακοσµητικό σχήµα µε το οποίο διακοσµούσαν στα αρχαία χρόνια τα αγγεία, τους ναούς, τα ψηφιδωτά δάπεδα, καθώς και τα ενδύµατα; Αποτελείται από οριζόντιες και κάθετες γραµµές που ενώνονται µεταξύ τους και σχηµατίζουν ελιγµούς. Το όνοµά του το πήρε από τον ποταµό Μαίανδρο, που βρίσκεται στη Μικρά Ασία, επειδή η πορεία του σχηµατίζει παρόµοιους ελιγµούς! Ξέρεις ότι 9

12 Ανατολίζων Ρυθµός Η περίοδος που ακολουθεί τα Γεωµετρικά χρόνια ονο- µάζεται Αρχαϊκή και διαρκεί από το 700 π.χ. µέχρι το 480 π.χ. περίπου. Οι Έλληνες αυτήν την εποχή ταξιδεύουν πολύ και ιδρύουν αποικίες. Ο πολιτισµός και η οικονοµία των περισσότερων πόλεων γνωρίζουν µεγάλη άνθηση. Η τέχνη τους επηρεάζεται από τους ξένους πολιτισµούς που γνωρίζουν στα ταξίδια τους και έτσι στα αγγεία τώρα απεικονίζονται φανταστικά όντα, άγρια θηρία και λουλούδια, καθώς βέβαια και ανθρώπινες µορφές. Αρύβαλλος κορινθιακού εργαστηρίου, γύρω στο 660 π.χ. Αρύβαλλος κορινθιακού εργαστηρίου, π.χ. Ξέρεις ότι Αµφορίσκος κορινθιακού εργαστηρίου, π.χ. Στο Αιγαίο, ήδη από τα Προϊστορικά χρόνια, χρησιµοποιούσαν την τεχνική της σκιαγραφίας στη διακόσµηση των πήλινων αγγείων; Τα µοτίβα αποδίδονταν µε µελανό χρώµα, χωρίς να χαράζονται οι λεπτοµέρειες. Η τεχνική αυτή χρησιµοποιήθηκε µέχρι και τον 7ο αι. π.χ. Αργότερα, χρησιµοποιήθηκε η σκιαγραφία µαζί µε την εγχάραξη και έτσι προέκυψε ο µελανόµορφος ρυθµός!

13 Αλάβαστρο κορινθιακού εργαστηρίου, π.χ. Κρατήρας κορινθιακού εργαστηρίου, π.χ. Προθήκη 15 Παρατήρησε τη διακόσµηση των αγγείων της προθήκης και σηµείωσε τα ζώα που αναγνωρίζεις Κύλικα κορινθιακού εργαστηρίου, π.χ. 11

14 Χαλκιδικά αγγεία Τα χαλκιδικά αγγεία είναι µία οµάδα αγγείων µε ορισµένα κοινά χαρακτηριστικά. Σε πολλά από αυτά υπάρχουν επιγραφές γραµµένες µε χαρακτήρες του χαλκιδικού αλφαβήτου, γεγονός στο οποίο οφείλεται και η ονοµασία τους. Τα περισσότερα έχουν βρεθεί εκτός Ελλάδας, συγκεκριµένα στη ύση (Κάτω Ιταλία και Σικελία). Γι αυτό, οι ερευνητές πιστεύουν ότι είναι έργα καλλιτεχνών της χαλκιδικής αποικίας στη Μεγάλη Ελλάδα. Παρόµοια αγγεία δεν έχουν βρεθεί στη Χαλκίδα. Η διακόσµησή τους αποτελείται από φυτικά µοτίβα, φανταστικά τέρατα, άγρια θηρία και µυθολογικά θέµατα. Συχνή είναι η χρήση δύο επίθετων χρωµάτων, του λευκού και του κόκκινου. Ξέρεις ότι Οι Σειρήνεςείχανσώµαπουλιούκαι κεφάλιγυναίκας; Οι Σφίγγες είχαν λιονταρίσιοσώµα µε φτεράκαι κεφάλιγυναίκας; Οι Σειληνοί είχαν µορφή ανθρώπου µε αυτιά, ουράκαιοπλέςαλόγου, ενώ οι Σάτυροι µυτερά αυτιά, πόδιακαι ουρά τράγου; Τριφυλλόστοµη οινοχόη µε παράσταση πάνθηρα, ελαφιού και Σειρήνας, π.χ.

15 Προθήκη 21 Βρες στο αγγείο αρ. 5 πού κρύβονται τα αυτιά και η µύτη του Σειληνού και συ- µπλήρωσέ τα στο σχέδιο. Υδρία χαλκιδικού εργαστηρίου, περίπου 540 π.χ. Προθήκη 21 Τα µυθικά πλάσµατα που κοσµούν το αγγείο αρ. 3 είναι (υπογράµµισε το σωστό): Σειρήνες Σφίγγες Οφθαλµωτή κύλικα µε µύτη και αυτιά Σειληνού, χαλκιδικού εργαστηρίου, π.χ. 13

16 Μελανόµορφος & Eρυθρόµορφος Ρυθµός Κατά την Αρχαϊκή Περίοδο, αλλά και αργότερα στα Κλασικά χρόνια στην αρχαία Αθήνα κατασκευάζονταν αγγεία που γρήγορα έγιναν ονοµαστά σε ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσµο. Οι αγγειοπλάστες έδωσαν στα αγγεία διάφορα σχήµατα, ανάλογα µε τη χρήση τους. Υπήρχαν αγγεία για το τραπέζι, αγγεία για τη φύλαξη των τροφών, για τη µεταφορά των υγρών, αλλά και τα αρω- µατικά λάδια που χρησιµοποιούσαν άνδρες και γυναίκες. Συχνά βρίσκουµε αγγεία µέσα στους τάφους ως κτερίσµατα. Τα αττικά αγγεία, ανάλογα µε τη διακόσµηση, ξεχωρίζουν σε µελανόµορφα και ερυθρόµορφα. Μελανόµορφη υδρία αρχαϊκών χρόνων, π.χ. Στα µελανόµορφα αγγεία οι µορφές είναι µελανές (µαύρες), ενώ το υπόλοιπο αγγείο διατηρεί το κοκκινωπό χρώµα του πηλού. Οι λεπτοµέρειες στο πρόσωπο και το σώµα έχουν γίνει µε εγχάραξη. Μελανόµορφος αµφορέας, π.χ. Στα ερυθρόµορφα αγγεία οι µορφές είναι ερυθρές (κόκκινες) και το υπόλοιπο αγγείο µαύρο. Οι λεπτοµέρειες είναι ζωγραφισµένες µε ένα πολύ λεπτό πινελάκι. Ερυθρόµορφη κύλικα, π.χ.

17 Ξέρεις ότι Τη διακόσµησητων µελανόµορφων αγγείωνσυµπλήρωνεηχρήσητουλευ- κού και του κόκκινουχρώµατος; Οι αγγειογράφοικατάφερναν µε αυτόν τον τρόπονατονίσουνορισµένατµήµατατης παράστασης, όπωςταενδύµατα, τα πρόσωπα, χέριακαιταπόδια. Βάφοντας µε λευκόχρώµαταγυµνά µέλη των γυναικείων µορφώντιςξεχώριζαναπότιςανδρικές! Ερυθρόµορφη πελίκη (είδος αµφορέα), π.χ. Προθήκη 24 (πίσω πλευρά) Παρατήρησε το ερυθρόµορφο αγγείο αρ. 1. Τις λεπτοµέρειες στο πρόσωπο, τα µαλλιά και τα ρούχα ο αγγειογράφος (υπογράµµισε το σωστό): ζωγράφισε χάραξε Προθήκη 24 Το αγγείο αρ. 4 είναι (υπογράµµισε τη σωστή λέξη): Αµφορέας υδρία οινοχόη Τις λεπτοµέρειες στο πρόσωπο, τα µαλλιά και τα ρούχα ο αγγειογράφος (υπογράµµισε τη σωστή λέξη): ζωγράφισε χάραξε Με ποιον τρόπο νοµίζεις ο αγγειογράφος ξεχώρισε τις ανδρικές από τις γυναικείες µορφές; (Παρατήρησε το κεφάλι της θεάς Αθηνάς) Μελανόµορφος αµφορέας, π.χ. 15

18 Ποια σκεύη χρησιµοποιούσαν στα συµπόσια; Μια από τις πιο συνηθισµένες µορφές ψυχαγωγίας στα αρχαία χρόνια ήταν τα συµπόσια. Οι ανδρικές παρέες που συγκεντρώνονταν για να διασκεδάσουν και να συζητήσουν, έπιναν το κρασί πάντα αραιωµένο µε νερό. Η ανάµειξη του οίνου µε το νερό γινόταν µέσα σε µεγάλα αγγεία, τους κρατήρες. Οι λέξεις κρατήρας και κρασί µάλιστα προέρχονται από το ρήµα κεράννυµι που σηµαίνει αναµειγνύω, συνδυάζω. Άλλα απαραίτητα σκεύη σε ένα συµπόσιο ήταν οι υδρίες για το νερό, οι αµφορείς όπου φυλασσόταν ο οίνος, καθώς και οι οινοχόες, οι κύλικες, οι κάνθαροι και οι κουτάλες, σκεύη µε τα οποία σέρβιραν και έπιναν το κρασί. Ερυθρόµορφος κρατήρας, π.χ. Προθήκη 28 Το αγγείο αρ. 8 είναι ένας (υπογράµµισε το σωστό): µελανόµορφος κρατήρας ερυθρόµορφος Η παράσταση είναι εµπνευσµένη από τη µυθολογία. Ποιους θεούς αναγνωρίζεις; Ξέρεις ότι Οι υδρίες είναι αγγεία µε τα οποία µετέφεραντονερόστο σπίτι; Έχουντρεις λαβές, δύο οριζόντιες και µία κάθετη, πουδιευκό- λυναντη µεταφοράτωνγεµισµένων µε νερόαγγείων στο σπίτι. 16 Ερυθρόµορφη υδρία γύρω στο π.χ. Κύλικα ερυθρόµορφη, π.χ.

19 Λήκυθοι Οι λήκυθοι ήταν αγγεία που χρησιµοποιούσαν οι γυναίκες για τη φύλαξη αρω- µατικών ελαίων. Μια κατηγορία ληκύθων, οι λευκές λήκυθοι, ήταν αγγεία ταφικής κυρίως χρήσης. Οι παραστάσεις τους µας πληροφορούν για τα ταφικά έθιµα της εποχής. Συχνά απεικονίζουν σκηνές από τα αττικά νεκροταφεία των κλασικών χρόνων, επισκέψεις δηλαδή και στολισµό του τάφου. Λευκή λήκυθος, περ. 430 π.χ. Επίσκεψη στον τάφο Ξέρεις ότι Τις ληκύθους δεν τις γέµιζαν ολόκληρες µε αρωµατικό λάδι; Για λόγους οικονοµίας στο εσωτερικότουαγγείου υπήρχε ένα φιαλίδιοκαιτοαρωµατικό έλαιοέµπαινε µόνο σε αυτό. Με αυτόν τον τρόπο οι αρχαίοι απέφευγαντησπατάλη των αρωµατικώνελαίωνπουήτανακριβά και θεωρούνταν είδος πολυτελείας. Λήκυθος ερυθρόµορφη, περ. 380 π.χ. Προθήκη 28 Στην προθήκη µπορείς να δεις δύο λευκές ληκύθους. Ήταν αγγεία (υπογράµµισε το σωστό): Καθηµερινής χρήσης Ταφικής χρήσης

20 Μελαµβαφή αγγεία Τα αγγεία καθηµερινής χρήσης ήταν κατασκευασµένα από χοντρό πηλό ή µέταλλο ώστε να είναι ανθεκτικά. Τα χάλκινα σκεύη κόστιζαν ακριβά, όλοι όµως επιθυµούσαν να έχουν στο νοικοκυριό τους πολυτελή σκεύη. Έτσι από τον 5ο και κυρίως κατά τον 4ο αιώνα π.χ. στα αττικά εργαστήρια κατασκευάζονταν αγγεία που η επιφάνειά τους ήταν καλυµµένη µε στιλπνό µαύρο χρώµα και ονοµάζονταν µελαµβαφή. Τα αγγεία αυτά µιµούνταν µεταλλικά πρότυπα, όπως µαρτυρούν το σχήµα και η στιλπνότητα της µαύρης επιφάνειας. Ορισµένα µελαµβαφή αγγεία είναι διακοσµηµένα µε εγχάρακτα και εµπίεστα µοτίβα, όπως, για παράδειγµα, ανθέµια. Χάλκινη οινοχόη, 5ος αι. π.χ. Πυξίδα µε πώµα, π.χ. Μελαµβαφής οινοχόη µε διπλή λαβή, 3ος αι. π.χ. (;) Μελαµβαφές πινάκιο, π.χ.

21 Μελαµβαφής κύλικα, π.χ. Μελαµβαφής κάνθαρος, π.χ. Προθήκη 34 Ποια από τα αγγεία που βλέπεις στην προθήκη θα χρησιµοποιούσες στο συµπόσιο που έκανες για τους φίλους σου; (σηµείωσε τους αριθµούς)... Μελαµβαφής κρατήρας, περίπου 450 π.χ. 19

22 Κατωιταλιωτικά αγγεία Τα ερυθρόµορφα αγγεία που βρέθηκαν στις ελληνικές αποικίες της Κάτω Ιταλίας ονοµάζονται κατωιταλιωτικά αγγεία. Είναι έργα τοπικών εργαστηρίων από τις περιοχές της Απουλίας, Καµπανίας, Λουκανίας και Ποσειδωνίας. Χρονολογούνται από το π.χ. περίπου και παρόλο που θυµίζουν τα αττικά ερυθρόµορφα αγγεία, διαφέρουν στα σχήµατα και στις παραστάσεις που παρέχουν λεπτοµερείς πληροφορίες για την καθηµερινή ζωή, τα ταφικά έθιµα και γενικότερα τις συνήθειες των κατοίκων των ελληνικών πόλεων της Κάτω Ιταλίας. Κρατήρας από την Κάτω Ιταλία, π.χ. Ερυθρόµορφο πινάκιο από την Κάτω Ιταλία, π.χ.

23 Ελληνιστικά αγγεία Οι κεραµείς στα ελληνιστικά χρόνια χρησιµοποιούσαν διάφορες τεχνικές για να διακοσµήσουν τα αγγεία και δεν ακολουθούσαν έναν συγκεκριµένο ρυθµό όπως τα προηγούµενα χρόνια. Υπάρχουν λοιπόν αγγεία µε γραπτή, ανάγλυφη ή εµπίεστη διακόσµηση. Ενδιαφέρονταν επίσης ιδιαίτερα για τη χρήση των αγγείων, προσπαθούσαν δηλαδή για κάθε χρήση να δηµιουργήσουν και το αντίστοιχο σχήµα. Σηµαντικά κεραµικά κέντρα δηµιουργούνται σε διάφορα µέρη του ελληνιστικού κόσµου και κυρίως στην Πέργαµο, την Πέλλα και την Αθήνα. Μυροδοχεία, τέλη 4ου -2ος αι. π.χ. Κάνθαρος µελαµβαφής, µέσα 3ου αι. π.χ. Πινάκιο ελληνιστικών χρόνων, 3ος-2ος αι. π.χ. 21

24 Αµφορέας: Αγγείο µε δύο λαβές µέσα στο οποίο αποθήκευαν τρόφιµα, όπως σιτάρι, όσπρια, λάδι, κρασί κ.ά. Υδρία: Αγγείο µε τρεις λαβές µε το οποίο µετέφεραν το νερό από τη βρύση στο σπίτι. Κρατήρας: Μεγάλο αγγείο που χρησίµευε για την ανάµειξη του οίνου µε το νερό. Οι αρχαίοι Έλληνες έπιναν στα συµπόσια το κρασί τους νερωµένο. Οι λέξεις κρατήρας και κρασί προέρχονται από το ρήµα κεράννυµι που σηµαίνει αναµειγνύω, συνδυάζω. Οινοχόη: Αγγείο για το σερβίρισµα του κρασιού. Κύλικα: Αγγείο που χρησίµευε ως ποτήρι του κρασιού. 22

25 Κάνθαρος: Ποτήρι του κρασιού, ένα από τα σύµβολα του θεού ιονύσου. Πινάκιον: Ανοικτό ρηχό αγγείο σαν τα σηµερινά πιάτα. Τα ιχθυοπινάκια αποτελούσαν µια ξεχωριστή κατηγορία αγγείων που ονοµάστηκαν έτσι από τη διακόσµησή τους µε ψάρια. Λήκυθος: Ο πιο συνηθισµένος τύπος αγγείου για αρωµατικά έλαια. Οι λευκές λήκυθοι ήταν αποκλειστικά ταφικής χρήσης. Αρύβαλλος: Μικρό σφαιρικό αγγείο µε στενό στόµιο, µέσα στο οποίο φύλασσαν οι αθλητές το λάδι µε το οποίο άλειφαν το σώµα τους. Πυξίδα: Αγγείο µε κάλυµµα για τα καλλυντικά και τα κοσµήµατα των γυναικών. 23

26 Γλωσσάρι Αγγειογράφος Ο καλλιτέχνης που ζωγραφίζει το αγγείο. Αγγειοπλάστης Ο τεχνίτης που πλάθει τον πηλό και κατασκευάζει το αγγείο. Αρχαϊκή Περίοδος Η ιστορική περίοδος που ξεκινά από το 700 π.χ. και διαρκεί ως το 480 π.χ. Γεωµετρική Περίοδος Ιστορική περίοδος από το 1100 π.χ. έως το τέλος του 8ου αι. π.χ. Ελληνιστικά χρόνια Ιστορική περίοδος από τον 4ο έως τον 1ο αιώνα π.χ. Εµπίεστη διακόσµηση (στην κεραµική) ιακόσµηση που δηµιουργείται µε την πίεση µικρών σφραγίδων στην επιφάνεια ενός πήλινου αγγείου. Επίθετα χρώµατα Το λευκό και το κόκκινο χρώµα που χρησιµοποιούνταν για να συµπληρώσουν την διακόσµηση των µελανόµορφων αγγείων. Με το κόκκινο τόνιζαν κυρίως τα ενδύµατα, ενώ µε το λευκό κυρίως τα γυµνά µέλη του γυναικείου σώµατος. Ερυθρόµορφο αγγείο Αγγείο στο οποίο οι µορφές που απεικονίζονται είναι ερυθρές (κόκκινες) σε µαύρο βάθος (φόντο). Κεραµικός τροχός Πήλινος, λίθινος ή ξύλινος δίσκος περιστρεφόµενος, πάνω στον οποίο ο αγγειοπλάστης κατασκεύαζε το αγγείο. Κλασικά χρόνια Ιστορική περίοδος από το 480 έως το 330 π.χ.

27 Κτερίσµατα Αντικείµενα που τοποθετούνταν στους τάφους ως συνοδευτικά των νεκρών, όπως αγγεία, ειδώλια, κοσµήµατα, εργαλεία και όπλα. Μελαµβαφές αγγείο Αγγείο του οποίου η επιφάνεια καλύπτεται µε στιλπνό µαύρο χρώµα (γάνωµα). Μελανόµορφο αγγείο Αγγείο στο οποίο οι µορφές που απεικονίζονται είναι µελανές (µαύρες) σε ερυθρό βάθος (φόντο). Σειρήνα Μυθολογικό πλάσµα µε σώµα πουλιού και κεφάλι γυναίκας. Σφίγγα Μυθολογικό πλάσµα µε φτερωτό λιονταρίσιο σώµα και κεφάλι γυναίκας. Σε σπάνιες περιπτώσεις το κεφάλι είναι ανδρικό. Παναθηναϊκοί αµφορείς Οµάδα αµφορέων µε συγκεκριµένο σχήµα και διακόσµηση. ίνονταν, γεµάτοι µε λάδι, ως έπαθλα στους νικητές που συµµετείχαν σε διάφορα αγωνίσµατα στα Μεγάλα Παναθήναια (θρησκευτική γιορτή που γινόταν στην Αθήνα κάθε τέσσερα χρόνια προς τιµήν της θεάς Αθηνάς). Σάτυροι Μυθολογικά πλάσµατα, συνοδοί του θεού ιονύσου. Απεικονίζονται από τη µέση και πάνω ανθρωπόµορφοι µε µυτερά αυτιά, από τη µέση και κάτω µε πόδια και ουρά τράγου. Σειληνοί Μυθικά πλάσµατα, συνοδοί του θεού ιονύσου. Απεικονίζονται από τη µέση και πάνω ανθρωπόµορφοι µε αυτιά αλόγου, και από τη µέση και κάτω µε ουρά και οπλές αλόγου. 25

28 26 Ο αγγειοπλάστης που βλέπεις έλαβε µία επείγουσα παραγγελία να κατασκευάσει αγγεία για το συµπόσιο ενός Αθηναίου αριστοκράτη. Κουράστηκε πολύ αλλά τα κατάφερε! Τώρα ανάβει φωτιά για να τα ψήσει στο καµίνι. Παρατήρησε το εσωτερικό του καµινιού. Είναι τοποθετη- µένα µέσα όλα τα αγγεία;

29 Μάθε περισσότερα για τα αγγεία... Μαραγκού Λ. Ι., Αρχαία Ελληνική Τέχνη Συλλογή Ν. Π. Γουλανδρή (Αθήνα 1996) Πλατή Μ., Μια φορά κι έναν καιρό ένας αγγειοπλάστης (Εκπαιδευτικός φάκελος - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2007) Τιβέριος Μ., Αρχαία αγγεία (Αθήνα ) Φωκά Ι. Βαλαβάνης Π., Τα αγγεία και ο κόσµος τους (Αθήνα 1990)

30 Κείµενα επιµέλεια: Μαρίνα Πλατή, Ελένη Μάρκου Θερµές ευχαριστίες για την παραχώρηση υλικού και τη συνεργασία σε όλα τα στάδια προετοιµασίας του εκπαιδευτικού προγράµµατος στον επιµελητή της έκθεσης του 2ου ορόφου, αρχαιολόγο Νίκο Παπαδηµητρίου. Σχέδια: Μιχάλης Γ. Καλλιµόπουλος Σχέδιο πολλαπλού χρωστήρα και διαδοχικών φάσεων ψησίµατος: Άκης Γκούµας Σχεδιασµός εντύπου - καλλιτεχνική επιµέλεια: AltSys Επεξεργασία εικόνων: Indigo Graphics Εκτύπωση: Α. Τσάκος - Ελ. Μπένου - Στ. Καµαράδου ISBN: ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΥΚΛΑ ΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ - Ι ΡΥΜΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΑΙ ΝΤΟΛΛΗΣ ΓΟΥΛΑΝ ΡΗ - ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, 2009

31 Αρχαία Ελληνική Κεραµική Γεωµετρικά χρόνια Αρχαϊκά χρόνια Κλασικά χρόνια Ελληνιστικά χρόνια π.χ π.χ π.χ π.χ. Γεωµετρικός Ρυθµός Ανατολίζων Ρυθµός Μελανόµορφος Ρυθµός Ερυθρόµορφος Ρυθµός Ελληνιστικά Αγγεία Κορινθιακά αγγεία Μελαµβαφή αγγεία Χαλκιδικά αγγεία Λευκά αγγεία

32

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Θέμα της διδακτικής πρότασης Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τους τύπους, τα ονόματα και τις χρήσεις των αγγείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ 6 ο Γυµνάσιο Ν.Ιωνίας Τάξη: A Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ. Σάρδη Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ Εργασία των µαθητριών: Προσόρα Μαρία Ρίζου Ιωάννα Λάµπρου Κατερίνας Απρίλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τα φύλλα εργασίας προέρχεται εξολοκλήρου από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Διαβάζουμε: Οι Κυκλάδες οφείλουν το όνομά τους στη γεωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική Ευρυδίκη Κεφαλίδου Η κεραμική είναι το πολυπληθέστερο και πιο συχνό αρχαιολογικό αντικείμενο. Με τη βοήθεια της κεραμικής: α) εντοπίζουμε μια αρχαιολογική θέση β) χρονολογούμε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρια: Απουλικό, Λευκανικό (Λουκανικό), Καμπανικό, της Ποσειδωνίας (Paestum) και Σικελικό

Εργαστήρια: Απουλικό, Λευκανικό (Λουκανικό), Καμπανικό, της Ποσειδωνίας (Paestum) και Σικελικό ΑΓΓΕΙΑ ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΣΙΚΕΛΙΑΣ Εργαστήρια: Απουλικό, Λευκανικό (Λουκανικό), Καμπανικό, της Ποσειδωνίας (Paestum) και Σικελικό ΑΓΓΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ Μελαμβαφή Δυτικής Κλιτύος «Γνάθια» Ομηρικοί και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Αγώνες: δράση και θέαμα»

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Αγώνες: δράση και θέαμα» Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Αγώνες: δράση και θέαμα» Υλικό για προαιρετική ενασχόληση των μαθητών πριν και μετά την επίσκεψη στο Μουσείο Ακρόπολης. Κατά την επίσκεψη της σχολικής σας ομάδας στο Μουσείο Ακρόπολης,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Στον κήπο με τα ζώα του Μουσείου»

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Στον κήπο με τα ζώα του Μουσείου» Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Στον κήπο με τα ζώα του Μουσείου» Υλικό για προαιρετική ενασχόληση των μαθητών πριν και μετά την επίσκεψη στο Μουσείο Ακρόπολης. Κατά την επίσκεψη της σχολικής σας ομάδας στο Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρήματα της ανασκαφής Στέλλα Χρυσουλάκη και Γιώργος Πέππας

Ευρήματα της ανασκαφής Στέλλα Χρυσουλάκη και Γιώργος Πέππας Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση Ευρήματα της ανασκαφής Στέλλα Χρυσουλάκη και Γιώργος Πέππας 1 Πρώιμη φάση της πόλης Λουτροφόρος

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της κεραμικής τέχνης στον ελλαδικό χώρο

Η εξέλιξη της κεραμικής τέχνης στον ελλαδικό χώρο Θέμα της διδακτικής πρότασης Η εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής κεραμικής τέχνης Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν τα κυριότερα στοιχεία εξέλιξης της κεραμικής τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Τα σκεύη του χθες στο σήμερα!

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Τα σκεύη του χθες στο σήμερα! ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 4 Τα σκεύη του χθες στο σήμερα!

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση ΠΗΓΕΣ 1 2 Φύλλο εργασίας:1 Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση 1) Ο Ηρακλής πρώτος, κατά την παράδοση, έφερε την -- -- -- -- -- -- -- -- στο χώρο της Ολυμπίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Λίθινοι ναοί 2. Λίθινα αγάλματα σε φυσικό και υπερφυσικό μέγεθος

1. Λίθινοι ναοί 2. Λίθινα αγάλματα σε φυσικό και υπερφυσικό μέγεθος ΑΡΧΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1. Λίθινοι ναοί 2. Λίθινα αγάλματα σε φυσικό και υπερφυσικό μέγεθος Επίδραση από τέχνη Ανατολής και Αιγύπτου μνημειακοί ναοί Πέτρα, μάρμαρο Το σχήμα θυμίζει μέγαρο ΜΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Τετάρτη, 05 Νοέμβριος :47 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 21 Μάρτιος :16

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Τετάρτη, 05 Νοέμβριος :47 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 21 Μάρτιος :16 Περισσότεροι από 28 αθηναϊκοί τάφοι ανήκουν στην εποχή αυτή: οκτώ στη βόρεια κλιτύ του Αρείου Πάγου, 12 στην περιοχή του Κεραμεικού (όλοι, εκτός από έναν, στη νότια όχθη του Ηριδανού) και τουλάχιστον οκτώ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΟΜΒΟΥ Ψαράς που κρατάει ψάρια, τοιχογραφία από τον προϊστορικό οικισμό στο Ακρωτήρι της Θήρας, 70 π.χ., Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ

Διαβάστε περισσότερα

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Ulrich Rückriem Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισµού Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα για Μαθητές ηµοτικού Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

MΟΥΣΕΙΟ. Ένα ανοιχτό παράθυρο στον κόσμο της γνώσης

MΟΥΣΕΙΟ. Ένα ανοιχτό παράθυρο στον κόσμο της γνώσης MΟΥΣΕΙΟ Ένα ανοιχτό παράθυρο στον κόσμο της γνώσης 3ο ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Δασκάλα: Γκοδοσίδου Ελένη Tάξη:Ε2 Σχολική χρονιά: 2014-2015 Οι επισκέψεις στα Μουσεία αποτελούν ένα δημοφιλή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 3 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Α3

ΑΓΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 3 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Α3 ΑΓΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 3 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Α3 Λίγα λόγια Αγγεία: Κεραμικά (πήλινα κατασκευασμένα από πηλό - πρώτη ύλη των κεραμικών) προϊόντα που τα κατασκεύαζαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ 6 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ν.ΙΩΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ΕΛ. ΣΑΡ Η ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΜΠΑΡΛΙΚΑ ΜΑΙΟΣ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενα-επιµέλεια: Μαρίνα Πλατή

Κείµενα-επιµέλεια: Μαρίνα Πλατή Κείµενα-επιµέλεια: Μαρίνα Πλατή Σκίτσα: Ισαβέλλα Μπενέκου Εικονογράφηση κτηρίου και χάρτη: Μιχάλης Γ. Καλλιµόπουλος Καλλιτεχνική επιµέλεια: AltSys Επεξεργασία εικόνων: Νίκος Λαγός Εκτύπωση: Α. Τσάκος -

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής «Αναζητώντας τα ζώα στην πινακοθήκη»

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής «Αναζητώντας τα ζώα στην πινακοθήκη» Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εικαστικής Αγωγής «Αναζητώντας τα ζώα στην πινακοθήκη» Εισηγήσεις για δημιουργική αξιοποίηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος στο μάθημα της Τέχνης, μετά την επίσκεψη των παιδιών στη

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Δες τη λύση! Λύσεις των δραστηριοτήτων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Δες τη λύση! Λύσεις των δραστηριοτήτων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Δες τη λύση! Αρχαίων και Βυζαντινών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟY & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟY & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟY & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ, ΕΚΘΕΣΕΩΝ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Αθήνα, 25.11.2010 ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. Διαμ.βασης=5,5 εκ.

ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. Διαμ.βασης=5,5 εκ. ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. Διαμ.βασης=5,5 εκ. 2 Κ 6143 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2 εκ. Διαμ.βασης=5,2 εκ. 3 Κ 3066 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,2εκ. Διαμ.=8,4εκ.

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Φυτολόγιο ΜΑΙΟΣ 2013

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Φυτολόγιο ΜΑΙΟΣ 2013 Φυτολόγιο ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «Ξεφυλλίζοντας το φυτολόγιο του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων» ΚΟΙΝΟ: Νηπιαγωγείο ΧΩΡΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων ΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: 60 λεπτά ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr

Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr Τίτλος προγράμματος: «Χαίρε και πίει ή αλλιώς στην υγειά μας!» Ηλικία παιδιών: ημοτικού Χώρος διεξαγωγής: Αίθουσες 53-55

Διαβάστε περισσότερα

Εξαφάνιση γραφής, τεκτονικής/οικοδοµίας, επεξεργασίας λίθου και γλυπτικής

Εξαφάνιση γραφής, τεκτονικής/οικοδοµίας, επεξεργασίας λίθου και γλυπτικής Χάρτης του Αιγαίου Χαρακτηριστικά των «Σκοτεινών Αιώνων» 1100-900 πχ Η «Κάθοδος των Δωριέων» Καύση νεκρών Επεξεργασία σιδήρου Μικρά κτίσµατα, µικρής κλίµακας ναοδοµία (εξαίρεση: Λευκαντί Ευβοίας) Εξαφάνιση

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό!

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Στα αρχαία χρόνια δεν υπήρχε ηλεκτρισμός, όπως σήμερα. Όμως οι άνθρωποι της εποχής ήθελαν να φωτίσουν τα σπίτια τους και τους ναούς τους! Χρησιμοποιούσαν, λοιπόν, τα., μικρά πήλινα,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Το καράβι της Κερύνειας

Το καράβι της Κερύνειας Το καράβι της Κερύνειας Το αρχαίο Καράβι της Κερύνειας Το 300π.Χ. το αρχαίο εμπορικό πλοίο ξεκινούσε από τη Σάμο απ όπου φόρτωσε κρασί. Αφού πέρασε από τα νησιά Κω και Ρόδο και πήρε αμφορείς ταξίδευε προς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 213 214 4813-14, 213 214 4837, Φαξ: 210 8230800 email: eam@.culture.gr, predu.eam@culture.gr www.namuseum.gr Τίτλος προγράμματος: «Μύθοι..μύθοι..παραμύθι». Ιστορίες με μυθικά

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Την Τετάρτη 21 Νοεµβρίου 2012 το µάθηµα της ιστορίας της Α Γυµνασίου πραγµατοποιήθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ Από Ειρήνη Πετράκη (δασκάλα / σύμβουλο ΣΧ.Τ.) ΦΑΡΜΑ ομές ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΜΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 Ο 40λεπτο Τα ζώα της φάρμας ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Ζώα της φάρμας ή αλλιώς ήμερα ζώα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για το διάστημα Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Μ Α Ρ Ι Ζ Α Ν Τ Ε Κ Α Τ Ρ Ο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών εκπαιδευτικό υλικό Διάβασες το βιβλίο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου; Πήγες στο Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας;

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ 0 Γνωρίζουμε από τα αγγεία σε τάφους ότι κατά την Γεωμετρική Εποχή, οι άνθρωποι στην Κύπρο έπιναν κρασί, χρησιμοποιούσαν ελαιόλαδο, έτρωγαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ , Ω Ω Ω TMHMA Ω Ω Ω ες τη λύση! ύσεις των δραστηριοτήτων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης µουσική και ο χορός στην αρχαία λλάδα εριεχόμενα ραστηριότητες γνώσεων ραστηριότητα : ο κουίζ της μουσικής... ραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. ιαµ.βασης=5,5 εκ.

ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. ιαµ.βασης=5,5 εκ. ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. ιαµ.βασης=5,5 εκ. 2 Κ 6143 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2 εκ. ιαµ.βασης=5,2 εκ. 3 Κ 3066 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,2εκ. ιαµ.=8,4εκ. 4

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ. ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Πολυτίδης Δημήτρης. 1 ο ΕΤΟΣ

ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ. ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Πολυτίδης Δημήτρης. 1 ο ΕΤΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Πολυτίδης Δημήτρης 1 ο ΕΤΟΣ 1 η φάση: Ερώτημα συζήτησης: Που χρησιμοποιείται τη γεωμετρία στην εργασία σας και στην καθημερινή σας ζωή. (Μια διδακτική ώρα).

Διαβάστε περισσότερα

Μακεδονικό παραδοσιακό σπίτι με εσωτερική αυλή, διόροφο χαγιάτι, αύλεια θύρα, και χώρο με δυνατότητα πρόσβασης από την αυλή αλλά και τον δρόμο 1

Μακεδονικό παραδοσιακό σπίτι με εσωτερική αυλή, διόροφο χαγιάτι, αύλεια θύρα, και χώρο με δυνατότητα πρόσβασης από την αυλή αλλά και τον δρόμο 1 Μακεδονικό παραδοσιακό σπίτι με εσωτερική αυλή, διόροφο χαγιάτι, αύλεια θύρα, και χώρο με δυνατότητα πρόσβασης από την αυλή αλλά και τον δρόμο Οπως και στη παραδοσιακή αρχιτεκτονική, κάποιοι χώροι του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΟΙ ΕΡΥΘΡΟΜΟΡΦΟΙ ΚΥΛΙΚΟΓΡΑΦΟΙ ΤΈΛΗ 6 ΟΥ ΑΡΧΕΣ 5 ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΠΧ. ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ: Ολτος Επίκτητος Ονήσιµος. Δούρις Μάκρων

ΑΤΤΙΚΟΙ ΕΡΥΘΡΟΜΟΡΦΟΙ ΚΥΛΙΚΟΓΡΑΦΟΙ ΤΈΛΗ 6 ΟΥ ΑΡΧΕΣ 5 ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΠΧ. ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ: Ολτος Επίκτητος Ονήσιµος. Δούρις Μάκρων ΑΤΤΙΚΟΙ ΕΡΥΘΡΟΜΟΡΦΟΙ ΚΥΛΙΚΟΓΡΑΦΟΙ ΤΈΛΗ 6 ΟΥ ΑΡΧΕΣ 5 ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΠΧ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ: Ολτος Επίκτητος Ονήσιµος Δούρις Μάκρων Τέλη 6 ου αρχές 5 ου αι. πχ Αττικοί Ερυθρόμορφοι Κυλικογράφοι ***480 πχ και πτώση

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÙËÓ «Î Ú ÙË Ìapple»

ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÙËÓ «Î Ú ÙË Ìapple» EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÙËÓ «Î Ú ÙË Ìapple» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Την Πέµπτη 7 Φεβρουαρίου 2013 ήρθε, επιτέλους, η δική µας σειρά να επισκεφθούµε το Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικό Πρόγραμμα «Ένα αγγείο αφηγείται την ιστορία του (τα αγγεία στην προθήκη του μουσείου)» Σχ. έτος

Πολιτιστικό Πρόγραμμα «Ένα αγγείο αφηγείται την ιστορία του (τα αγγεία στην προθήκη του μουσείου)» Σχ. έτος Πολιτιστικό Πρόγραμμα «Ένα αγγείο αφηγείται την ιστορία του (τα αγγεία στην προθήκη του μουσείου)» Σχ. έτος 2012-13 Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Διδάχου Ελένη Τάξη: 1 ο Νηπιαγωγείο Βραχναιίκων, Ολοήμερο Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΑΝΑΤΟΛΙΖΟΥΣΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ = 7 οσ αι. π.χ.

ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΑΝΑΤΟΛΙΖΟΥΣΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ = 7 οσ αι. π.χ. ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΑΝΑΤΟΛΙΖΟΥΣΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ = 7 οσ αι. π.χ. Ανατολίζουσα Περίοδος 700 600 πχ («ακρίβεια και δύναμις») Κεραμική Αττικής «Πρωτοαττικά» Πρωτοαττική Περίοδος, 700-600 πχ Πρώιμη Πρωτοαττική 700-675

Διαβάστε περισσότερα

1.Ποιο είναι το θέµα που θέλουµε να διερευνήσουµε; 2.Γράφουµε τα ερωτήµατα που θα µας απασχολήσουν.

1.Ποιο είναι το θέµα που θέλουµε να διερευνήσουµε; 2.Γράφουµε τα ερωτήµατα που θα µας απασχολήσουν. 1.Ποιο είναι το θέµα που θέλουµε να διερευνήσουµε;... 2.Γράφουµε τα ερωτήµατα που θα µας απασχολήσουν. 1 η 2 η 3 η 4 η 5 η 6 η ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 8 3. Συµπληρώστε στο inspiration τον εννοιολογικό χάρτη µε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Τευχος τριτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Άσκηση Οι γραφείς του ανακτόρου της Πύλου Κάθε χρόνο τέτοια εποχή στο ανάκτορο της Πύλου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Στον κήπο με τα φυτά του Μουσείου»

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Στον κήπο με τα φυτά του Μουσείου» Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Στον κήπο με τα φυτά του Μουσείου» Υλικό για προαιρετική ενασχόληση των μαθητών πριν και μετά την επίσκεψη στο Μουσείο Ακρόπολης. Κατά την επίσκεψη της σχολικής σας ομάδας στο

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Ι ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ Σχολική χρονιά: 2013-2014 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Εργασία από τα παιδιά της Γ2 Υπεύθυνη δασκάλα: Χριστίνα Αγαθοκλέους Ο παπλωματάς Ο παπλωματάς είναι ένα από τα παραδοσιακά επαγγέλματα

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Εικόνων Π12993 Π12995

Κατάλογος Εικόνων Π12993 Π12995 Κατάλογος Εικόνων 1. Αεροφωτογραφία εντοπισμού κλίμακας 1:150000 του αρχαίου νεκροταφείου των Σαβαλίων (Google-Earth). 2. Αεροφωτογραφία εντοπισμού κλίμακας 1:50000 του αρχαίου νεκροταφείου των Σαβαλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο...

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο... ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ - ΘΕΠΡΩΤΙΑ ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... Η ΕΦΟ Ρ ΕΙΑ Π ΡΟ Ϊ ΤΟ ΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ -ΚΕΡΑΜΙΚΑ

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ -ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ -ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ E-mail: blabro@teiath.gr Website: www.vlampropoulos.gr ΙΣΤΟΡΙΚΑΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ Η λέξη κεραµικό προέρχεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης ΑΡΧΑΊΑ χρώματα Μικρά μυστικά τέχνης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στο θέατρο των Γιτάνων

Στο θέατρο των Γιτάνων Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας τετράδιο για τον μαθητή Στο θέατρο των Γιτάνων εκπαιδευτική περιήγηση Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Κύπρου 68, 461 00 Ηγουμενίτσα, e-mail: efathe@culture.gr, amig@culture.gr

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Σπ. Καρατζάς

Νικόλαος Σπ. Καρατζάς ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Νικόλαος Σπ. Καρατζάς «Ευβοϊκή κεραμική αρχαϊκών χρόνων (7

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο Νηπιαγωγείο Ν. Επιβατών

2 Ο Νηπιαγωγείο Ν. Επιβατών 2 Ο Νηπιαγωγείο Ν. Επιβατών Οι άθλοι του Ηρακλή Παρουσίαση πολιτιστικού προγράμματος που εκπονήθηκε κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2015-2016 από τις νηπιαγωγούς Ελένη Χαραλαμπίδου και Αγγελική Φαναριώτου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΨΗΦΙΔΩΤΑ ΚΑΙ Η ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ.

ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΨΗΦΙΔΩΤΑ ΚΑΙ Η ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ. ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΨΗΦΙΔΩΤΑ ΚΑΙ Η ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ. ΠΟΜΠΗΪΑ : ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ ΔΡΟΣΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΡΥΣΗ ΛΕΚΑΝΗ Ψηφιδωτό του 2ου στυλ Το μωσαϊκό αυτό προέρχεται από την ομώνυμη οικία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Αθηνά Παπαδάκη Αρχαιολόγος Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας Επιμορφωτικό Σεμινάριο Θήβα 8 Σεπτεμβρίου 2016 Διαχρονικά ο πολιτισμός της

Διαβάστε περισσότερα

Μαψαταίας ειμί. Από το Κιέριον στη Μητρόπολη

Μαψαταίας ειμί. Από το Κιέριον στη Μητρόπολη Μαψαταίας ειμί. Από το Κιέριον στη Μητρόπολη Είμαι ο Μαψαταίας, ένας Αθηναίος έμπορος που ήρθα στη Θεσσαλία για να αγοράσω δύο ξακουστά της προϊόντα: Κρασί και Άλογα Η Αρχαία Θεσσαλία ήταν χωρισμένη σε

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ

Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ Στην αρχαϊκή εποχή εικάζεται ότι υπήρχε κάποιο είδος θεατρικής κατασκευής στο χώρο που βρίσκονται τα σημερινά ευρήματα του θεάτρου, ενώ στα κλασσικά χρόνια υπήρχε σίγουρα κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στο έντυπο το οποίο θα συμπληρώσετε για τον προγραμματισμό της εργασίας σας πρέπει να φαίνονται οι συναντήσεις που θα κάνετε με τα παιδιά, καθώς και ποια στάδια του σχεδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Ο Λαβύρινθος. Ο μύθος αναφέρει ότι στα υπόγεια του παλατιού της Κνωσού υπήρχε ο λα3ύρινθος, ένα περίπλοκο κτίριο. Αν κάποιος έμπαινε μέσα χανόταν και δεν μπορούσε να ξανα3γεί.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΙΒ ΕΠΚΑ ΠΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΖΩΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΙΒ ΕΠΚΑ ΠΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΖΩΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΙΒ ΕΠΚΑ ΠΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΖΩΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Μάιος 2010-2011 Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων Πλατεία 25 ης Μαρτίου 6 45221, Ιωάννινα τηλ.2651001089, fax: 2651001051

Διαβάστε περισσότερα

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ 4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Οι Αθηναίοι πολίτες ~120.000 Ήταν η μοναδική κυρίαρχη δύναμη στην πόλη. Από αυτούς πήγαζε κάθε εξουσία. Κατάγονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 Ιμάτιο, Από τι υλικό είναι; - Πώς είναι (σχήμα); 1) Το ιμάτιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς:

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς: Η χρήση της ελιάς σο στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής, Διατροφής, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ 113: Αττική ερυθρόμορφη αγγειογραφία της κλασικής εποχής

ΙΑ 113: Αττική ερυθρόμορφη αγγειογραφία της κλασικής εποχής Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΙΑ 113: Αττική ερυθρόμορφη αγγειογραφία της κλασικής εποχής Παραδόσεις: Πέμπτη 15:00-18:00 (αίθουσα 421) Πέμπτη 15.00-18.00, Αίθουσα 437 Επίθετα: Ν-Ω (εκτός από το 5 ο μάθημα, βλ. παρακάτω)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΕΥΗ (ΠΑΛΑΤΙ-ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ- ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ) 5 η ομάδα

ΣΚΕΥΗ (ΠΑΛΑΤΙ-ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ- ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ) 5 η ομάδα 5 η ομάδα 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Ε2 2014-2015 Μυρσίνη Μαλιόγκα, Ευάγγελος Σωτηριάδης, Κατερίνα Γαλλιού 1. Τι σκεύη χρησιμοποιούσαν οι αυτοκράτορες στις στρατιωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ

ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα σχεδίασε η Μαρίζα Ντεκάστρο, παιδαγωγός-συγγραφέας, για την πολιτιστική εταιρεία Η ΠΥΡΝΑ. Οι χάρτες είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα