ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ"

Transcript

1

2 ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ Από το Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ Επιμέλεια P. E. Easterling Μετάφραση επιμέλεια Λίνα Ρόζη και Κώστας Βαλάκας ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Iδρυτική δωρεά Παγκρητικής Eνώσεως Aμερικής HρΑκλειο 2010

3 ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Ίδρυμα Tεχνολογίας και Έρευνας Hράκλειο Kρήτης, T.Θ. 1385, Tηλ , Fax: Aθήνα: Mάνης 5, Tηλ , Fax: ΣΕΙΡΑ: ΣΥΜΒΟΛΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ / ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ: Γ. Μ. ΣΗΦΑΚΗΣ Τίτλος πρωτοτύπου: The Cambridge Companion to Greek Tragedy 1997 Cambridge University Press 1999 για την ελληνική γλώσσα: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ Πρώτη έκδοση: Δεκέμβριος 2007 Πρώτη ανατύπωση: Μάιος 2010 Μετάφραση-επιμέλεια: Λίνα Ρόζη και Κώστας Βαλάκας Διόρθωση δοκιμίων: Ειρήνη Λυδάκη (Π.Ε.Κ.) Σελιδοποίηση: Παρασκευή Βλάχου (Π.Ε.Κ.) Εκτύπωση: Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΕ Σχεδίαση εξωφύλλου: Αλέκος Βλ. Λεβίδης ISBN

4 Περιεχόμενα Κατάλογος εικόνων Σημειώματα για τους συγγραφείς Πρόλογος Πρόλογος της ελληνικής μετάφρασης Χάρτης της αρχαίας πόλης των Αθηνών ζ ια ιγ ιζ κ ΜΕΡΟΣ Α Η τραγωδiα ως θεσμoς: το ιστορικo πλαiσιο 1. «Θεατρικά έργα με βάθος»: το θέατρο ως διαδικασία στη ζωή των πολιτών της αρχαίας Ελλάδας PAUL CARTLEDGE 3 2. Ένα θέαμα προς τιμήν του Διονύσου P. E. EASTERLING Το κοινό της αθηναϊκής τραγωδίας SIMON GOLDHILL Οι μαρτυρίες των εικόνων OLIVER TAPLIN 103 ΜΕΡΟΣ Β Τα θεατρικa eργα 5. Η κοινωνιολογία της αθηναϊκής τραγωδίας EDITH HALL Η γλώσσα της τραγωδίας: ρητορική και επικοινωνία SIMON GOLDHILL Μορφολογία και παράσταση P. E. EASTERLING Πώς ένας μύθος γίνεται μύθος τραγωδίας: η διαμόρφωση της τραγικής πλοκής PETER BURIAN 267 ε

5 ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΜΕΡΟΣ Γ Πρoσληψη 9. Από τη διαμόρφωση ενός ρεπερτορίου ώς τη διαμόρφωση ενός «κανόνα» για την τραγωδία P. E. EASTERLING Διασκευές της τραγωδίας για τη θεατρική σκηνή και την κινηματογραφική οθόνη: από την Αναγέννηση μέχρι σήμερα PETER BURIAN Η τραγωδία επί σκηνής: θεατρικές παραστάσεις τον δέκατο ένατο και τον εικοστό αιώνα FIONA MACINTOSH Σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας SIMON GOLDHILL 483 Γλωσσάρι 519 Χρονολόγιο 523 Εκδόσεις κειμένων, ερμηνευτικά σχόλια και μεταφράσεις 527 Βιβλιογραφία 531 Συμπληρωματική βιβλιογραφία για την αρχαία ελληνική τραγωδία μετά την έκδοση του Οδηγού το Ευρετήριο αρχαίων και νέων ονομάτων, θεμάτων και αρχαιοελληνικών λέξεων 569 ϛ

6

7 Κατάλογος εικόνων 1. Στήλη από την Αιξωνή προς τιμήν δύο χορηγών. Φωτογραφία: Επιγραφικό Μουσείο, Αθήνα δημοσιεύεται με την έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού και Επιστημών Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων, Αθήνα Αττικός καλυκοειδής κρατήρας με αυλητή και χορό ή υποκριτές. Μαλιμπού, Συλλογές του Μουσείου J. Paul Getty 82.ΑΕ Γλυπτή βάση από τη Δήλο. Φωτογραφία: Wim Swaan Αττικός κρατήρας με τους «Χορευτές της Βασιλείας». Βασιλεία, Μουσείο Αρχαιοτήτων και Γλυπτικής, BS Θραύσματα αττικής υδρίας. Μουσείο Κορίνθου Τ 114. Φωτογραφία: Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, Αθήνα, Ανασκαφές Κορίνθου Εικόνα από τις Χοηφόρους του Αισχύλου τον πέμπτο αιώνα. Κοπεγχάγη, Εθνικό Μουσείο της Δανίας, Τμήμα αρχαίων έργων της Εγγύς Ανατολής και της Κλασικής Αρχαιότητας αρ. καταλ Το «αγγείο του Προνόμου», που απεικονίζει ομάδα τραγικών υποκριτών με κοστούμια σατυρικού δράματος. Νάπολη, Εθνικό Μουσείο 3240 αρ. καταλ Φωτογραφία: François Lissarrague Κρατήρας από την Απουλία της νότιας Ιταλίας, ο οποίος απεικονίζει πιθανόν τον Διόνυσο. Νέα Υόρκη, Mητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης L , Συλλογή Jan Mitchell & Sons Απουλικό αγγείο με κωμικούς υποκριτές. Νέα Υόρκη, Συλλογή Fleischman F Αττικό αγγείο του τέταρτου αιώνα με σκηνή που προέρχεται από την Ιφιγένεια εν Ταύροις του Ευριπίδη. Φερράρα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Σπίνα T 1145 αρ. καταλ Υδρία από την Ηράκλεια, που απεικονίζει τη Μήδεια επάνω στο άρμα της με τους δράκοντες να φεύγει. Πολικόρο, Εθνικό Μουσείο της Σίριδος ζ

8 ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ 12. Κρατήρας του πρώιμου τέταρτου αιώνα από τη νότια Ιταλία, με μία πιο περίτεχνη εικόνα της φυγής της Μήδειας. Κλήβελαντ, Μουσείο Τέχνης, Leonard C. Hanna Jr Fund Απουλικός κρατήρας με σπειροειδείς λαβές, που απεικονίζει μία διαφορετική εκδοχή του μύθου της Μήδειας. Μόναχο, Κρατική Συλλογή Αρχαιοτήτων και Γλυπτοθήκη, Αγγείο με σκηνή εμπνευσμένη από τον Ιππόλυτο του Ευριπίδη. Βρετανικό Μουσείο BM F279. Φωτογραφία (copyright): Βρετανικό Μουσείο Απουλικός καλυκοειδής κρατήρας με σκηνή εμπνευσμένη από τον Οιδίποδα επί Κολωνώ του Σοφοκλή. Μελβούρνη, Συλλογή Geddes Α5:3. Η φωτογραφία δημοσιεύεται με την έγκριση του Graham geddes Απουλική κανάτα, που απεικονίζει τυφλό άνδρα και βασιλιά. Βασιλεία, Μουσείο Αρχαιοτήτων και Γλυπτικής, BS 473. Φωτογραφία: Claire Niggli Σικελικός κρατήρας με σκηνή εμπνευσμένη από τον Οιδίποδα τύραννο του Σοφοκλή. Συρακούσες, MusArchReg Σκηνή από την παράσταση της όπερας του Hans Werner Henze Βασσαρίδες (Bassarids) στην Όπερα της Σάντα Φε το Φωτογραφία: Νέα Υόρκη, Public Library for the Performing Arts, research Division δημοσιεύεται με την έγκριση της Όπερας της Σάντα Φε Η Αλέκα Κατσέλη ως Κλυταιμήστρα στην κινηματογραφική ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη Ηλέκτρα, Φωτογραφία: Νέα Υόρκη, Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, Film Stills Archive Η Μελίνα Μερκούρη ως Φαίδρα στην κινηματογραφική ταινία του Jules Dassin Φαίδρα, Φωτογραφία: Νέα Υόρκη, Mουσείο Μοντέρνας Τέχνης, Film Stills Archive Ο Franco Citti ως Οιδίπους στην κινηματογραφική ταινία του Pier Paolo Pasolini Οιδίπους τύραννος, Φωτογραφία: Νέα Υόρκη, Mουσείο Μοντέρνας Τέχνης, Film Stills Archive Σκηνή από παράσταση της Αντιγόνης στο Covent Garden του Λονδίνου το The Illustrated London News, 18 Ιανουαρίου Η φωτογραφία δημοσιεύεται με την έγκριση των Επιτρόπων της Πανεπιστημιακής Βιβλιοθήκης του Καίμπριτζ Ο Jean Mounet-Sully στoν Οιδίποδα της Comédie Française το η

9 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ 24. Ο χορός του Αίαντα, που ήταν το πρώτο «αρχαιοελληνικό έργο του Καίμπριτζ» το Από το πρόγραμμα της παράστασης για «τα εκατό χρόνια του θεσμού του αρχαιοελληνικού έργου του Καίμπριτζ» («A hundred years of the Cambridge Greek Play») το Δημοσιεύεται με την έγκριση του Cambridge Greek Play Committee Η Ελένη στην Τρωάδα (Helena in Troas) στο Hengler s Circus του Λονδίνου το The Graphic, 5 Ιουνίου Η φωτογραφία δημοσιεύεται με την έγκριση των Επιτρόπων της Πανεπιστημιακής Βιβλιοθήκης του Καίμπριτζ Από την παράσταση του Οιδίποδα τυράννου του Max Reinhardt στο Covent Garden του Λονδίνου το Φωτογραφία: Συλλογές του Θεατρικού Μουσείου (Theatre Museum) του Λονδίνου δημοσιεύεται με την έγκριση της Επιτροπής Διαχείρισης του Μουσείου Victoria and Albert Η Lillah McCarthy ως Ιφιγένεια στο Kingsway Theatre του Λονδίνου το Φωτογραφία: Συλλογές του Θεατρικού Μουσείου (Theatre Museum) του Λονδίνου δημοσιεύεται με την έγκριση της Επιτροπής Διαχείρισης του Μουσείου Victoria and Albert Προμηθέας δεσμώτης στις Δελφικές Εορτές το Φωτογραφία: Φωτογραφικό αρχείο του Μουσείου Μπενάκη, Αθήνα Ο Laurence Olivier στην παράσταση του Οιδίποδα τυράννου στο Old Vic Theatre του Λονδίνου το Φωτογραφία: John Vickers Ο Douglas Campbell στην παράσταση του Οιδίποδα τυράννου σε σκηνοθεσία Tyrone Guthrie για το Φεστιβάλ του Στράτφορντ (Οντάριο). Φωτογραφία: McKague, Τορόντο Ο Tokusaburo Arashi πρωταγωνιστεί στην παράσταση της Μήδειας του Yukio Ninagawa, στο Βρετανικό Εθνικό Θέατρο του Λονδίνου το Φωτογραφία: John Haynes Από την παράσταση της Ορέστειας του Κάρολου Κουν το Φωτογραφία: Αργυρόπουλος Photopress Οι Ερινύες από την παράσταση της Ορέστειας του Peter Hall στο Βρετανικό Εθνικό Θέατρο του Λονδίνου. Φωτογραφία: Nobby Clark. Συλλογές του Θεατρικού Μουσείου (Theatre Museum) του Λονδίνου δημοσιεύεται με την έγκριση της Επιτροπής Διαχείρισης του Μουσείου Victoria and Albert. 474 θ

10 Σημειώματα για τους συγγραφείς (1997) Peter Burian: Καθηγητής της κλασικής και της συγκριτικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Ντιουκ. Έχει δημοσιεύσει σειρά θεωρητικών δοκιμίων για τους τρεις αρχαίους έλληνες τραγικούς και μεταφράσεις κειμένων του Αισχύλου και του Ευριπίδη. Επιμελητής του συλλογικού τόμου Κατευθύνσεις της ερμηνευτικής κριτικής του Ευριπίδη (Directions in Euripidean Criticism, Duke University Press 1985). Paul Cartledge: Αναπληρωτής καθηγητής της αρχαίας ελληνικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ, μέλος του Κολεγίου Clare, διευθυντής σπουδών στον τομέα των κλασικών σπουδών του Κολεγίου Clare. Στα έργα του συμπεριλαμβάνονται η μελέτη Ο Αριστοφάνης και το δικό του θέατρο του παραλόγου (Aristophanes and his Theatre of the Absurd, Duckworth, αναθεωρημένη έκδοση Bristol Classical Press 1995) και ο τόμος Εικονογραφημένη Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας από το Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ (The Cambridge Illustrated History of Ancient Greece, 2002). Pat Easterling: Καθηγήτρια της Βασιλικής Έδρας των Αρχαίων Eλληνικών στο Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ και μέλος του Κολεγίου Newnham. Συνεπιμελήτρια των δύο τόμων με τίτλο Ιστορία της κλασικής λογοτεχνίας από το Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ (The Cambridge History of Classical Literature), γενική επιμελήτρια της σειράς «Αρχαίοι Έλληνες και Λατίνοι Κλασικοί από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις του Καίμπριτζ» («Cambridge Greek and Latin Classics»), στην οποία έχει δημοσιεύσει τη σχολιασμένη έκδοση των Τραχινίων του Σοφοκλή (1982). Για την ίδια σειρά ετοιμάζει τώρα μία σχολιασμένη έκδοση του Οιδίποδα επί Κολωνώ του Σοφοκλή. Simon Goldhill: Λέκτορας κλασικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ, μέλος του Κολεγίου King s. Στα έργα του συμπεριλαμβάνονται τα ια

11 ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ βιβλία Αναγνώσεις της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας (Reading Greek Tragedy, 1986), Η φωνή του ποιητή: Δοκίμια για την ποιητική θεωρία και την αρχαία ελληνική λογοτεχνία (The Poet s Voice: Essays on Poetics and Greek Literature, 1991) και Η παρθενικότητα του Foucault: η αρχαία ερωτική μυθοπλασία και η ιστορία της σεξουαλικότητας (Foucault s Virginity: Ancient Erotic Fiction and the History of Sexuality, 1995 όλα δημοσιεύσεις των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων του Καίμπριτζ). Edith Hall: Λέκτορας κλασικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, μέλος του Κολεγίου Somerville. Στα έργα της συμπεριλαμβάνονται το βιβλίο Επινοώντας τον βάρβαρο: ο αυτοπροσδιορισμός των αρχαίων Ελλήνων στην τραγωδία (Inventing the Barbarian: Greek Self-Definition through Tragedy, Oxford University Press 1989) και μία σχολιασμένη έκδοση των Περσών του Αισχύλου (Aris & Phillips 1996). Fiona Macintosh: Λέκτορας αγγλικής φιλολογίας στο Κολέγιο Goldsmith s του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Έχει γράψει τις μελέτες Πράξεις θανάτου: ο θάνατος στο αρχαίο ελληνικό και στο μοντέρνο ιρλανδικό δράμα (Dying Acts: Death in Ancient Greek and Modern Irish Tragic Drama, Cork University Press 1994), Ο Οιδίπους τύραννος του Σοφοκλή: Ιστορία των θεατρικών παραστάσεων (Sophocles Oedipus Rex: A Production History, Cambridge University Press, υπό δημοσίευση) και μαζί με την Edith Hall το βιβλίο Η αρχαία ελληνική τραγωδία και το βρετανικό θέατρο (Greek Tragedy and the British Theatre , Oxford University Press, 2005). Oliver Taplin: Καθηγητής των κλασικών γλωσσών και της κλασικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, μέλος και Επόπτης καθηγητής του Κολεγίου Magdalen. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του είναι οι Κωμικοί Άγγελοι και άλλες αγγειογραφικές προσεγγίσεις του αρχαίου ελληνικού δράματος (Comic Angels and Other Approaches to Greek Drama through Vase-Paintings, Oxford University Press 1993). ιβ

12 Πρόλογος Η σπουδή της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας μπορεί να περιγραφεί ως διαρκής διάλογος ανάμεσα σε δύο προσεγγίσεις, η μία από τις οποίες αντιμετωπίζει τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό ως ξένο και απόμακρο, και τονίζει με έμφαση ότι προέχει η ανάγκη να αποκωδικοποιηθεί το ιστορικό του πλαίσιο, και η άλλη ερμηνεύει τα θεατρικά έργα ως μέρος της παράδοσής της, ως έργα του «κλασικού ρεπερτορίου» του θεάτρου και του πολιτισμού. Το βιβλίο αυτό επιχειρεί να δικαιώσει και τις δύο προσεγγίσεις, στο πνεύμα του ερωτήματος του Clifford Geertz, «πώς γίνεται τα δημιουργήματα άλλων ανθρώπων να είναι τόσο απόλυτα δική τους έκφραση και συγχρόνως ένα τόσο ουσιαστικό μέρος του εαυτού μας;». Σκοπός του βιβλίου είναι να παρουσιάσει την αρχαία ελληνική τραγωδία στο πλαίσιο των ερμηνευτικών αναγνώσεων, της θεωρητικής κριτικής και των θεατρικών παραστάσεων στα τέλη του εικοστού αιώνα, και έχει τρεις βασικές επιδιώξεις: να εξετάσει τα έργα σε σχέση με την κοινωνία που δημιούργησε και ανέπτυξε το τραγικό θέατρο, να χρησιμοποιήσει στην πράξη ερμηνευτικές στρατηγικές οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν αποδώσει ενδιαφέροντα αποτελέσματα, και να σημειώσει τις αλλαγές στις τυπικές μορφές πρόσληψης της τραγωδίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Όλοι όσοι έχουν συμβάλει στη συγγραφή του βιβλίου, συμμερίζονται αυτές τις επιδιώξεις, αλλά θα ήταν λάθος να προσπαθούσαμε καθ οιονδήποτε τρόπο να καταλήξουμε από θεωρητική άποψη σε ομοφωνία, και κάθε κεφάλαιο οφείλει να εκληφθεί ως ανεξάρτητη και προσωπική γνώμη. Κάθε κεφάλαιο μπορεί να διαβαστεί χωριστά από τον υπόλοιπο τόμο, αλλά συνδέεται από πολλές απόψεις με τα άλλα κεφάλαια, κυρίως επειδή η συζήτηση επανέρχεται συχνά σ ένα σχετικά περιορισμένο σύνολο επιλεγμένων βασικών κειμένων (Ορέστεια, Αντιγόνη, Οιδίπους τύραννος, Φιλοκτήτης, τα έργα για την Ηλέκτρα, Βάκχες, Ηρακλείδες, Εκάβη, Ελέ- ιγ

13 ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ νη, Ιππόλυτος, Ίων, Μήδεια, Τρωάδες). Προτάσεις για περαιτέρω μελέτη υπάρχουν στο τέλος κάθε κεφαλαίου, με εξαίρεση το πρώτο: σ αυτό το κεφάλαιο οι σημειώσεις κάθε παραγράφου είναι εκτενέστερες και αποσκοπούν να παρουσιάσουν μία επισκόπηση σε σχέση με το όλο υπόβαθρο της έρευνας για την αθηναϊκή κοινωνία. Όλες οι σημειώσεις συνδέονται με τον τελικό κατάλογο της βιβλιογραφίας (σσ ). Τα τελευταία χρόνια μεγάλο μέρος των νέων εργασιών για την τραγωδία έχουν παρουσιαστεί σε συνέδρια ένας καλός τρόπος, για να πάρει κανείς μία γεύση από τις σύγχρονες θεωρητικές συζητήσεις, είναι να κοιτάξει ορισμένα δείγματα της έρευνας στις δημοσιεύσεις που έγιναν μετά από τα συνέδρια, ιδίως στους Winkler και Zeitlin (1990), Sommerstein κ.ά. (1993), Scodel (1993), Silk (1996), καθώς και στα βιβλία Tragedy, History, Theory, με επιμέλεια της B. Goff (Austin 1996), και Greek Tragedy and the Historian, με επιμέλεια του C. Pelling (Oxford 1997), που εκδόθηκαν πολύ πρόσφατα, και οι συνεργάτες του τόμου δεν μπόρεσαν να συμπεριλάβουν παραπομπές σ αυτά. Συναφείς με το θέμα είναι επίσης ορισμένοι τόμοι περιοδικών: ΒICS 34 (1987), Mήτις (1988) και Arion 3η σειρά, 3.1 (1995). Για πληροφορίες σχετικά με εκδόσεις αρχαίων ελληνικών κειμένων, ερμηνευτικά σχόλια, αποσπάσματα και μεταφράσεις, ο αναγνώστης μπορεί να συμβουλεύεται την Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας (πρώτο τόμο της Ιστορίας της κλασικής λογοτεχνίας από το Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ, επιμ. P. E. Easterling και B. M. W. Knox, Καίμπριτζ 1985, μετάφραση Ν. Κονομής κ.ά., Αθήνα 1990) και τις σσ του παρόντος τόμου. Γλωσσάρι αρχαιοελληνικών λέξεων παρατίθεται στις σσ Αυτό το βιβλίο, αποτέλεσμα πράγματι συλλογικής εργασίας, οφείλει πολλά στη γενναιόδωρη προσφορά όλων των συνεργατών, καθώς διέθεσαν χρόνο για να προσφέρουν διεξοδικές κριτικές παρατηρήσεις και υποδείξεις. Προσωπικά είμαι επίσης ευγνώμων στον Eric Handley, καθώς και στις Joyce Reynolds και Charlotte Roueché, για τα σχόλιά τους σχετικά με το υλικό μου, αντιστοίχως στο κεφάλαιο 2 και στο κεφάλαιο 9. Η Fiona Macintosh μοιράστηκε μαζί μου ένα μέρος της ευθύνης της επιμέλειας η βοήθειά της, όπως και η βοήθεια τριών συναδέλφων από τις Εκδόσεις, είχε καθοριστική σημασία για τη συνοχή του συνόλου του τόμου. Η Nancy- Jane Thompson είχε την αρχική ιδέα ενός Οδηγού για την αρχαία ελληνική τραγωδία από τις Εκδόσεις του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ και αφιέρωσε πολλή ενέργεια για τον σχεδιασμό του, η Pauline Hire μας καθοδήγησε σε περίπλοκες μετέπειτα φάσεις με τη σοφία και τη συνετή προσοχή στη λε- ιδ

14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ πτομέρεια που συνηθίζει να εργάζεται, και η εκδοτική επιμέλεια της Susan Moore ήταν, όπως πάντοτε, ασυναγώνιστη. Τέλος, θέλω να ευχαριστήσω θερμά την Jennifer Potter για την προσεκτική ανάγνωση των δοκιμίων. Ένα μέρος της αξίας αυτής της δυναμικής φάσης στην οποία βρίσκεται η σύγχρονη θεωρητική έρευνα για την τραγωδία, οφείλεται στην επίδραση που είχε ένας συγγραφέας από το Καίμπριτζ, ο R. P. Winnington-Ingram, μετριόφρων, ευφυής και μεγάλος επιστήμονας, ο οποίος πέθανε το 1993, μετά τη διακεκριμένη σταδιοδρομία του στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. Ο Οδηγός αυτός αφιερώνεται με ευγνωμοσύνη στη μνήμη του. P. E. Easterling ιε

15 Πρόλογος της ελληνικής μετάφρασης Είναι πολύ ασυνήθιστο ένα επιστημονικό βιβλίο για την αρχαία ελληνική τραγωδία να προσπαθεί με τη βοήθεια σύγχρονων μεθόδων εργασίας να καλύψει το κενό ανάμεσα στις ερμηνείες των φιλολόγων και στις ερμηνείες των ανθρώπων του θεάτρου. Μία πρωτοτυπία αυτού του συλλογικού βιβλίου είναι ότι συνδυάζει σε τρεις ενότητες άρθρα για τις ιστορικές, κοινωνικές, πολιτικές και θεατρικές συνθήκες των αρχαιοελληνικών τραγικών παραστάσεων και για τις σωζόμενες τραγωδίες με άρθρα για την πρόσληψη της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας από τον αρχαίο και τον νεότερο κόσμο, για τις θεατρικές παραστάσεις, τις θεωρητικές συζητήσεις και τις ερμηνευτικές προσεγγίσεις στη νεότερη εποχή. Από την άποψη αυτή το βιβλίο δεν απευθύνεται μόνο σε αναγνώστες που ενδιαφέρονται για τη φιλολογική και ιστορική έρευνα του αρχαιοελληνικού θεάτρου, αλλά και στο ευρύτερο θεατρικό κοινό των σύγχρονων παραστάσεων της τραγωδίας, στους καλλιτέχνες του θεάτρου και σε όλους όσους ασχολούνται με ζητήματα των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών και ενδιαφέρονται για το αρχαιοελληνικό θέατρο και την πρόσληψή του. Οι ηθοποιοί, οι σκηνοθέτες, οι κριτικοί του θεάτρου και οι θεατρολόγοι, όταν ασχολούνται με τα αρχαία ελληνικά έργα, ερευνούν την ερμηνεία τους, όσο και τη σκηνική τεχνική τους. Όμως οι μελετητές, όπως και εμείς στην εκπαίδευση, πολύ συχνά προβάλλουμε μόνο τις σημασίες των λόγων και ζητούμε οι παραστάσεις να βασίζονται αποκλειστικά στη λογοκεντρική αντίληψη που έχουμε για το θέατρο, σαν να ήταν λογοτεχνία και όχι παράσταση, και συγκεκριμένα για το αρχαίο ελληνικό θέατρο, σαν να ήταν ποιητική και όχι υποκριτική τέχνη. Στο βιβλίο τονίζεται συχνά ότι οι τραγωδίες που σώζονται, πρέπει να εξετάζονται ως κείμενα για θεατρικές παραστάσεις. Θα ήταν ευχής έργο αυτή η αρχή να χρησιμεύσει στη διδασκαλία της τραγωδίας στην εκπαίδευση. Τα κεφάλαια ιδίως για τις θεατρικές ιζ

16 ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ παραστάσεις αρχαιοελληνικών τραγωδιών κατά τους δύο προηγούμενους αιώνες και για την πρόσληψή τους γενικότερα από τις σύγχρονες παραστατικές τέχνες βασίζονται σε εξίσου σημαντικές θεωρητικές αρχές: τα αρχαιοελληνικά, όπως και τα άλλα έργα του «κλασικού» ρεπερτορίου, είναι μια κληρονομιά του αρχαίου και του αναγεννησιακού ανθρωπισμού για όλους τους λαούς η διεθνής αξιοποίησή τους δείχνει πως οι τραγικοί μύθοι είναι από τα βασικά υλικά της σύγχρονης τέχνης οι σύγχρονες παραστάσεις φανερώνουν ότι οι αρχαιοελληνικές τραγωδίες είναι ένα μέρος των αναζητήσεων του σύγχρονου θεάτρου και ότι εκείνο που προέχει, είναι να μεταβιβαστεί στον σύγχρονο θεατή με σαφείς τρόπους και σύγχρονες θεατρικές τεχνικές το συχνά συγκρουσιακό, καταγγελτικό ή αινιγματικό περιεχόμενο αυτών των αρχαίων έργων. Το βιβλίο αποκρυσταλλώνει ιδέες που επικράτησαν σταδιακά προς τα τέλη του εικοστού αιώνα στην έρευνα για την αθηναϊκή τραγωδία, τις αρχαίες και τις νεότερες παραστάσεις της. Εκείνο που χρειάζεται να τονιστεί περισσότερο από την πλευρά της εκπαίδευσης στην Ελλάδα σε σχέση με το πλαίσιο της πρόσληψης της αρχαιότητας από τον σύγχρονο κόσμο, είναι ότι οι τραγωδίες, καθώς και τα άλλα κείμενα, μνημεία και στοιχεία που διασώθηκαν, δεν «μυθοποιούν» μόνο τις δημοκρατικές ελευθερίες και τους θεσμούς στις κοινωνίες της Αθήνας και άλλων αρχαιοελληνικών πόλεων, αλλά και τις πατριαρχικές αντιλήψεις και ρατσισμό και ξενοφοβία και παρεμβατισμό και επεκτατισμό και κοινωνικές και πολιτικές αντιθέσεις, σοβαρά κοινωνικά προβλήματα σε καιρό ειρήνης και σε καιρό πολέμου, που πρέπει σαφώς να τα συζητούμε εξίσου με τα μεγάλα επιτεύγματα της αρχαιότητας ή της αθηναϊκής δημοκρατίας του πέμπτου π.χ. αιώνα. Ο αναγνώστης του βιβλίου καλείται συχνά να σκεφτεί ότι στο πλαίσιο του «διαφωτισμού» και της υπεράσπισης των αρχών της δημοκρατίας εκείνης της εποχής ορισμένες τραγωδίες είναι ένα θέατρο αμφισβήτησης, και αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη σχέση της αθηναϊκής τραγωδίας με όψεις του σύγχρονου θεάτρου και του σύγχρονου πολιτισμού. Ένα μικρό δείγμα της δουλειάς που χρειάστηκε για τη μετάφραση του τόμου είναι τα σημειώματα των μεταφραστών που κρίθηκε απαραίτητο να προστεθούν, όπως και η επιλογή από τη βιβλιογραφία της τελευταίας δεκαετίας για την τραγωδία στο τέλος. Διευκρινιστικά, σημειώνουμε ότι στην αγγλική έκδοση τα παραθέματα από αρχαίους έλληνες συγγραφείς είναι ως επί το πλείστον μεταφρασμένα υπάρχουν ελάχιστα παραθέματα στα αρχαία ελληνικά. Σε όλες τις περιπτώσεις μεταφράσαμε τα χωρία βά- ιη

17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ σει των πρωτοτύπων αρχαιοελληνικών κειμένων. Μολονότι θα ήταν ίσως χρήσιμο να συμπεριλάβουμε και τα αρχαία χωρία, καταλήξαμε γενικά να ακολουθήσουμε τη γραμμή της αγγλικής έκδοσης να περιληφθούν τα αρχαιοελληνικά παραθέματα μόνο μεταφρασμένα. Για τα παραθέματα από ευρωπαϊκά και αμερικανικά θεατρικά έργα ή από μεταφράσεις χωρίων αρχαιοελληνικών τραγωδιών στην αγγλική γλώσσα, που εξετάζονται, παραδείγματος χάριν, στο δέκατο κεφάλαιο, έχουμε χρησιμοποιήσει ελληνικές μεταφράσεις, όπου υπάρχουν, ειδάλλως τα μεταφράσαμε. Και στις δύο περιπτώσεις παραθέτουμε, συνήθως στις σημειώσεις, και τα πρωτότυπα που είχαν περιληφθεί στην αγγλική έκδοση. Ευχαριστίες οφείλουμε στους υπεύθυνους του Cambridge University Press και των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης για τη συνεργασία τους στην έκδοση της ελληνικής μετάφρασης και την εξαιρετική κατανόησή τους, στην υπεύθυνη για την επιμέλεια της ελληνικής έκδοσης Ειρήνη Λυδάκη, όπως και στον καθηγητή Γρηγόρη Σηφάκη, ο οποίος πρότεινε στις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης να μας αναθέσουν τη μετάφραση του τόμου. Για την ίδια τη δουλειά της μετάφρασης και της επιμέλειας, ευχαριστούμε εγκάρδια την επιμελήτρια του τόμου καθηγήτρια Pat Easterling για την αμέριστη, ενισχυτική και ουσιαστική συμπαράστασή της σ αυτό το έργο και για τις επισημάνσεις της όσον αφορά τη συμπληρωματική πρόσφατη βιβλιογραφία την ίδια και τους συγγραφείς κεφαλαίων του τόμου καθηγητές Paul Cartledge και Fiona Macintosh για τη σημαντική βοήθειά τους σε επιμέρους ζητήματα απόδοσης των κεφαλαίων ευχαριστούμε επίσης τους φίλους και συναδέλφους που μας στήριξαν: την Ελένη Παπάζογλου και την Ευγενία Μακρυγιάννη για την ουσιαστική βοήθειά τους στο δέκατο κεφάλαιο τους Άννα Χατζηστεφάνου, Κατερίνα Καλέρη, Νίκο Μάμαλη, Χριστίνα Σπυροπούλου, Ιουλία Πιπινιά, Γιάννη Βαλάκα, Bob Macdonald και Υπακοή Χατζημιχαήλ για τις επιμέρους ενισχυτικές παρατηρήσεις τους και προπάντων την Ελένη Σακαλή και τον Παντελή Μιχελάκη, που σχολίασαν αναλυτικά, υπομονετικά και ενθαρρυντικά τα περισσότερα θέματα της μετάφρασης. Λίνα Ρόζη και Κώστας Βαλάκας ιθ

18 Ακαδημία κ Μακρά τείχη Πύλη Μακρά τείχη Κεραμεικός εκτός των τειχών Πύλη Πύλη Δίπυλο Λόφος Νυμφών Πύλη Πνύκα Πύλη Κεραμεικός εντός τωντειχών Οδός Παναθηναίων Λόφος της Αγοράς Άρειος Πάγος Προπύλαια Λόφος Μουσών Θεμιστόκλειο τείχος ΑΓΟΡΑ Παρθενών Πύλη Πύλη π. Ηριδανός Θέατρο του Διονύσου Ελευθερέως Πύλη Ερέχθειο ΑΚΡΟΠΟΛΗ Πύλη Ωδείο του Περικλέους Πύλη Ολυμπιείο Πύλη Πύλη Λυκαβηττός Β Λύκειο π. Ιλισός Η αρχαία πόλη των Αθηνών 0 1 χλμ.

19 ΜΕΡΟΣ A Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΩΣ ΘΕΣΜΟΣ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

20

21 1 Paul Cartledge «Θεατρικά έργα με βάθος»: το θέατρο ως διαδικασία στη ζωή των πολιτών της αρχαίας Ελλάδας * Η ζωή μιμείται την τέχνη; Το θέατρο όπως το αντιλαμβανόμαστε στη Δύση σήμερα, με όλα τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του, ανακαλύφθηκε στην αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στην κλασική Αθήνα. Ωστόσο, στην Αθήνα το θέατρο ήταν πάντοτε μαζικό κοινωνικό φαινόμενο, και θεωρήθηκε εξαιρετικά σημαντικό, για να παραμείνει αποκλειστικά υπό τον έλεγχο μιας ομάδας ανθρώπων οι οποίοι ειδικεύονταν σ αυτό, ή και να περιοριστεί στα θέατρα που βρίσκονταν είτε στο κέντρο της Αθήνας, είτε σε μερικούς από τους δήμους (τα χωριά ή τις συνοικίες), που συναποτελούσαν τη γύρω από το κέντρο αθηναϊκή πολιτική επικράτεια της Αττικής. Το αθηναϊκό τραγικό δράμα δεν είχε απλώς ως πολιτικό υπόβαθρο, ως παθητικό σκηνικό την πόλη των Αθηναίων. Αλλά μάλλον η ίδια η τραγωδία ήταν ενεργό συστατικό του πολιτικού προσκηνίου, μείζονος σημασίας μάλιστα, και εμφανιζόταν καθημερινά στον συνειδητό κόσμο του αθηναίου πολίτη, ή ακόμη και τις νύχτες στα όνειρά του. Αυτό συνέβη κυρίως μετά την εγκαθίδρυση μιας πρώιμης μορφής της δημοκρατίας στην Αθήνα, που ήταν το πρώτο πολίτευμα αυτού του τύπου * Θέλω να ευχαριστήσω τους φίλους και «συγχορευτές» μου Simon Goldhill, Edith Hall και Oliver Taplin, προπαντός όμως την επιμελήτρια της έκδοσης (την κορυφαία και χορηγό) Pat Easterling, για τη βοήθεια που μου προσέφεραν αφειδώς σ αυτό το κεφάλαιο. Δέχομαι όλη την ευθύνη για όσες ατέλειες παραμένουν, και για όσες οφείλονται σε «αμαρτία» σταλμένη από τον ουρανό. Ο τίτλος μου είναι προσαρμογή από το περίφημο άρθρο του πρώτου τη τάξει των πολιτισμικών ανθρωπολόγων Clifford Geertz «Θεατρικό έργο με βάθος: σημειώσεις για τη μπαλινέζικη κοκορομαχία» (βλ. κατάλογο μελετών στη βιβλιογραφία).

22 PAUL CARTLEDGE στον κόσμο, προς τα τέλη του έκτου αιώνα π.χ., αν και ένα είδος τραγικού δράματος φαίνεται ότι είχε αναπτυχθεί και αναγνωριστεί επίσημα αρκετές δεκαετίες νωρίτερα, στη διάρκεια της σχετικά ήπιας και λαϊκιστικής διακυβέρνησης της πόλης από τον αριστοκράτη δικτάτορα Πεισίστρατο (περίπου ). Στην πραγματικότητα, τον πέμπτο και τον τέταρτο αιώνα η δημοκρατική πολιτική ζωή στην Αθήνα ήταν κατά βάθος θεατρική και έξω από τους τυπικά καθορισμένους θεατρικούς χώρους. Οι Αθηναίοι δεν θεατροποιούσαν μόνο τις συνήθεις εμπειρίες τους, με τα τελετουργικά δράματα της καθημερινής ζωής, όπως οι αφρικανοί Ndembu, που μελέτησε ο Victor Turner. Υπήρχε μία σχέση τυπικής αναλογίας ή ακόμη και ταύτισης ανάμεσα στην εμπειρία που είχαν στο θέατρο και σε εμπειρίες που είχαν έξω από το θέατρο, και αυτό αξίζει να το προσέξουμε, προπαντός στην περίπτωση της τέλεσης της αιματηρής θυσίας ζώων ως τελετουργίας συγκρότησης της κοινότητας. Το τελευταίο αυτό είναι επίσης χρήσιμο, γιατί μας υπενθυμίζει ότι η αρχαία ελληνική τραγωδία, παρ όλο που ως μορφή τέχνης ανέπτυξε δικά της επαγγελματικά θεατρικά ήθη και συμβάσεις, ως τελετουργία της κοινότητας δεν ανεξαρτητοποιήθηκε ποτέ εντελώς από τις αρχικές λατρευτικές καταβολές της. 1 Η Αθήνα δεν ήταν ολόκληρη η κλασική Ελλάδα. Ήταν μία μόνον ανάμεσα σε χίλιες και πλέον χωριστές πολιτικές κοινότητες, που εκτείνονταν από την Ισπανία στο δυτικό άκρο ώς τη Γεωργία στη Μαύρη Θάλασσα προς ανατολάς, κοινότητες που συνέθεταν όλες μαζί την πολιτισμική οντότητα με το όνομα «Ελλάς». Ωστόσο, η Αθήνα για αρκετούς λόγους, προπάντων από την άποψη της έκτασης, της σύνθετης κοινωνικής δομής της, αλλά κυρίως επειδή ο αθηναϊκός τρόπος ζωής ήταν ριζοσπαστικά δημοκρατικός, καθώς και για οικονομικούς και στρατιωτικούς, πολιτικούς και αισθητικούς λόγους, υπήρξε μία αρχαία ελληνική πόλη με εξαιρετική σημασία και εξαιρετικά σημαντική επιρροή. Αυτή η εξαιρετική ιδιαιτερότητα της πόλης αφορούσε και την ιδιαίτερα έντονη αφοσίωσή της στην πραγμάτωση και στη διάδοση της λογοτεχνίας, των εικαστικών και των παραστατικών τεχνών. Τον πέμπτο αιώνα η Αθήνα είχε ήδη προσελκύσει τον ανθό της αρχαίας ελληνικής πνευματικής ζωής από όλες τις περιοχές της λεκάνης της 1. Απαρχές-εκδημοκρατισμός της τραγωδίας: βλ. τελευταία ενότητα αυτού του κεφ. και υποσημ. 31. Πεισίστρατος και δράμα: Shapiro (1989) κεφ. 5. Για τους Ndembu: Turner (1973). Θυσία: Detienne και Vernant (1989). Τραγωδία και θρησκεία: βλ. υποσημ. 7 και 19.

23 «ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ ΜΕ ΒΑΘΟΣ» Μεσογείου, μεταξύ άλλων και αρκετούς τραγικούς ποιητές (τον Ίωνα από τη Χίο, τον Πρατίνα και τον Αριστίωνα από τον Φλειούντα, τον Αχαιό από την Ερέτρια, τον Σπίνθαρο από την Ηράκλεια της Μαύρης Θάλασσας, και ενδεχομένως τον Ιππία από την Ήλιδα και τον Ακέστορα από τη Θράκη). Καθ όλη τη διάρκεια του πέμπτου και του τέταρτου αιώνα η Αθήνα αποτελούσε πράγματι το αδιαφιλονίκητο πολιτιστικό κέντρο όλης της Ελλάδας, τὸ πρυτανεῖον τῆς σοφίας, κατά την πατριωτική έκφραση του Πλάτωνα. 2 Έτσι η ήττα της Αθήνας από την πόλη που ήταν η κατ εξοχήν ανταγωνίστριά της και ο πολιτισμικός της αντίποδας, τη Σπάρτη, στον δυστυχώς παρατεταμένο Πελοποννησιακό πόλεμο ( π.χ.) δεν αλλοίωσε καθόλου τον ρόλο της ως κέντρου του πολιτισμού. Η τοπική αττική διάλεκτος της αρχαίας ελληνικής γλώσσας μαζί με άλλες χαρακτηριστικές μορφές του αθηναϊκού πολιτισμού (συμπεριλαμβανομένης και της τραγωδίας) αποτέλεσαν τη βάση του ευρύτερου ελληνικού πολιτισμού, ο οποίος, έπειτα από τις κατακτήσεις του μεγάλου Αλεξάνδρου του Μακεδόνα ( ), εξαπλώθηκε ανατολικά προς την Ασία μέχρι το Αφγανιστάν και το Παντζάμπ, και εδραιώθηκε περισσότερο σε περιοχές που βρίσκονταν πλησιέστερα στην Ελλάδα, στην Αίγυπτο και στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς και στην Τουρκία, όπου ελληνικές κοινότητες είχαν εγκατασταθεί στις ακτές του Αιγαίου από τις αρχές της τελευταίας π.χ. χιλιετίας. Οι νεοσύστατες ή ανανεωμένες πόλεις της Αλεξάνδρειας, της Βηρυτού και της Περγάμου αποτελούν εύγλωττη μαρτυρία του νεοφανούς ελληνιστικού πολιτισμού των τελευταίων τριών π.χ. αιώνων, και από αυτές τις πόλεις κυρίως, καθώς και από την ίδια την Αθήνα, το σύνολο της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς μεταβιβάστηκε στη Ρώμη και τελικά στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό. 3 Βασικό στοιχείο αυτής της κληρονομιάς είναι η ιδέα του θεάτρου, που ήταν μία πρωτότυπη επινόηση ειδικά της Αθήνας, και παραμένει μέχρι σήμερα ζωτικό και ενεργό τμήμα της ελληνικής παράδοσης γενικότερα. Αν κρίνουμε από τις διάσπαρτες και ανεκδοτολογικές φιλολογικές μας πηγές, αλλά και από την ουσιαστικότερη μαρτυρία της αρχαιολογίας, δηλαδή την απόδοση θεατρικών σκηνών σε ζωγραφικές παραστάσεις αγγείων, η χορδή που άγγιξε το αθηναϊκό θέατρο είχε σημαντική απήχηση στη Σικελία και 2. Αρχαίος ελληνικός κόσμος: Hornblower (1993), Jones κ.ά. (1984). Η Αθήνα πρωτεύουσα του πολιτισμού (Πλάτωνος Πρωταγόρας 337d): Ostwald (1992). 3. Αλέξανδρος και ελληνιστικός κόσμος: Lane Fox (1980).

ΜΕΡΟΣ A Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΩΣ ΘΕΣΜΟΣ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΜΕΡΟΣ A Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΩΣ ΘΕΣΜΟΣ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΡΟΣ A Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΩΣ ΘΕΣΜΟΣ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1 Paul Cartledge «Θεατρικά έργα με βάθος»: το θέατρο ως διαδικασία στη ζωή των πολιτών της αρχαίας Ελλάδας * Η ζωή μιμείται την τέχνη; Το θέατρο όπως

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ. * Τραγωδία (1-8)

Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ. * Τραγωδία (1-8) Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ Α * Τραγωδία (1-8) Μια ματιά ςτα παραςκήνια: απεικονίςεισ τραγικών υποκριτών εκτόσ ςκηνήσ, ςε δφο αττικά ερυθρόμορφα αγγεία τησ κλαςικήσ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο Θουκυδίδης, Ιστορίαι Ζ,48 («Αλκιβιάδης δε κατοικίζειν») ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ο δε Αλκιβιάδης είπε ή [:ισχυρίστηκε ] ότι οι (Αθηναίοι),

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας E ομάδας

Φύλλο εργασίας E ομάδας Φύλλο εργασίας E ομάδας «δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς, τὸ δ αἰρετὰς ὀλιγαρχικόν» (Η ανάδειξη στα αξιώματα με κλήρωση θεωρείται δημοκρατική, ενώ με εκλογή ολιγαρχική ) Αριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από:

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από: ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ Πολεμική Στρατηγική Κείμενα: Αθανάσιος Πλατιάς, Κωνσταντίνος Κολιόπουλος ISBN: 978-960-531-342-5 Τιμή: 18,02 ευρώ Σελίδες: 280 Σχήμα: 17 x 24 Γλώσσα: Ελληνικά, Ημερομηνία κυκλοφορίας: 2015 Εκδόσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Χειμώνας-Άνοιξη 2010 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα Διοικητικό Συμβούλιο: Αλέξης Δημαράς Σάββας Κονταράτος Χρυσάνθη Μωραΐτη-Καρτάλη

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη NINO BADASHVILI Φιλόλογος Γεωργία Με την ευκαιρία της Συνάντησης, θα ήθελα να επισημάνω κάποια ίσως άγνωστα στοιχεία που είναι ιστορικά ορόσημα στις ελληνογεωργιανές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Γιατί εξακολουθεί να είναι σηµαντικό να σπουδάζουµε αρχαία Ελληνικά και Λατινικά, γλώσσες που σπάνια πια χρησιµοποιούνται στη σύγχρονη κοινωνία; Γιατί να ξοδεύουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΩΔΩΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 Περιεχόμενα Αρχαία Δωδώνη γεωγραφικά στοιχεία Κοίλον Ορχήστρα Σκηνή Ρωμαϊκά χρόνια Παραστάσεις που φιλοξενήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009 Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ερώτημα 1 Ο α) Στόχοι - να γνωρίσουν οι μαθητές το στρατηγικό σχέδιο του Περικλή και να το εντάξουν στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

:: Alexandria and Cavafis- Chronic of a city and her poet. :: Eurocinema Festrival III.

:: Alexandria and Cavafis- Chronic of a city and her poet. :: Eurocinema Festrival III. Αρχείο εκδηλώσεων Παραρτήµατος Αλεξάνδρειας :: Πέρασµα στη Μεσόγειο Το Παράρτηµα στην Αλεξάνδρεια του Ελληνικού Ιδρύµατος Πολιτισµού εγκαινιάζει στις 22 Ιανουαρίου 2010 την ατοµική έκθεση του εικαστικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Να γράψετε ένα κείµενο, όπου θα αναφέρετε τα στοιχεία που συναγάγουµε για τη δοµή και τη λειτουργία της αθηναϊκής πολιτείας από τον «Ὑπὲρ Μαντιθέου» λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ AΘΗΝΑ 2014

Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ AΘΗΝΑ 2014 Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ AΘΗΝΑ 2014 A VISIONARY FILM ΔΥΟ ΔΙΚΗΓΌΡΟΙ ΜΆΧΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΉ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΏΝ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΏΝΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΎΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΉΝΑ A visionary film Η ταινία PROMAKHOS παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας

Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας Το κίνημα του νεοκλασικισμού τοποθετείται στα μέσα του 18ου έως τις αρχές του 19ου αιώνα Κυριαρχία αστικής τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016»

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία 11 ο Γυμνάσιο Αχαρνών Το εξώφυλλο του βιβλίου μας Αχαρναί 2010 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος Αρχαίες αποικίες Πυθαγόρας ο Σάμιος Η διάλεκτος των Ελλήνων της Κάτω Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΑ Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Επίκουρος Καθηγήτρια της Κλασικής Φιλολογίας iopapad@helit.duth.gr

ΙΩΑΝΝΑ Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Επίκουρος Καθηγήτρια της Κλασικής Φιλολογίας iopapad@helit.duth.gr ΙΩΑΝΝΑ Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Επίκουρος Καθηγήτρια της Κλασικής Φιλολογίας iopapad@helit.duth.gr Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Πανεπιστημιούπολη ΤΚ 69100 τηλ.: +30-25310-39947 φαξ:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι A ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 21 & ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ, Π. ΦΑΛΗΡΟ ΤΗΛ-FAX: 210 9851164,, Ε-mail: info@neapaideia.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Κάντε Μία εργασία κλικ για των να επεξεργαστείτε : τον υπότιτλο του υποδείγματος Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη 24/5/2011 Λατομεία και Ιστορία Τι μας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Διαβάστε περισσότερα

Βεργίνα. digitalarchive

Βεργίνα. digitalarchive digitalarchive Βεργίνα publishing by tag Πόλη του Νομού Ημαθίας στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Η Βεργίνα απέκτησε ιστορική σημασία μετά την ανακάλυψη του τάφου του Φιλίππου Β, πατέρα του Μεγάλου

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στοιχεία εκπαιδευτικού Ονοματεπώνυμο: Μαρκαντωνάτος Δημήτρης Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ειδικότητα: Φιλόλογος E-mail: dmark@acn.gr, dmark@sch.gr Τίτλος μαθήματος: Οι θεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TETAΡΤΗ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ Πρόεδρος συνεδρίας: Γιώργος Τόλιας Χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει;

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; ΕΘΝΙΚΟN ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟN ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα: Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ «ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ Ο μύθος των Δαναΐδων, ο γενέθλιος μύθος του Άργους, αναβίωσε στο αρχαίο θέατρο της πόλης, από τη Θεατρική Ομάδα του 1ου Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΕ Η/Υ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ανθολόγιο: Αρχαία Ελλάδα, ο τόπος και οι άνθρωποι

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΕ Η/Υ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ανθολόγιο: Αρχαία Ελλάδα, ο τόπος και οι άνθρωποι 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΕ Η/Υ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ανθολόγιο: Αρχαία Ελλάδα, ο τόπος και οι άνθρωποι ΣΧΟΛΕΙΟ: 2 ο Γυμνάσιο Μαλακοπής Θεσσαλονίκης ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: «Επιχειρηματικότητα» Εξάμηνο: 8 ο Κουτούγερα Άννα Λίτου Ζωή Διαδικτυακή, φιλολογικού περιεχομένου εφαρμογή για κινητά και ηλεκτρονικές ταμπλέτες (tablets).

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011

Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011 Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011 Η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων Η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων ξεκίνησε την λειτουργία της το 2003 και από την ίδρυση της μέχρι και σήμερα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου Ευριπίδης Ο Ευριπίδης είναι ο νεότερος από τους σημαντικότερους τραγικούς ποιητές μετά τον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. Είναι ρεαλιστής. Φέρνει τη τραγωδία κοντά στην πραγματικότητα. Παρουσιάζει τους μυθικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation Harvard Center for Hellenic Studies Κώδικας VENETUS A Studio Παράλληλο Κύκλωμα Ψηφιοποίηση, Τεκμηρίωση και Ανάδειξη κινηματογραφικών συλλογών από το αρχείο του STUDIO-παράλληλο κύκλωμα - Διάδοση της κινηματογραφικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

12-3 ΑΔ κ. Γεωργαντά, Ιστορία Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας: Αρχές 17 ος αι. 9-12 ΠΑΜ14 Κ. Αρχάκης, Γενική Γλωσσολογία Ι

12-3 ΑΔ κ. Γεωργαντά, Ιστορία Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας: Αρχές 17 ος αι. 9-12 ΠΑΜ14 Κ. Αρχάκης, Γενική Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013 2014 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 9-12 ΠΑΜ 14, ΑΔ, K9

Διαβάστε περισσότερα