Η ΦΟΝΙΣΣΑ. Ερευνητική Εργασία ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ Όμιλος Θεάτρου: Η Φόνισσα.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΦΟΝΙΣΣΑ. Ερευνητική Εργασία ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2013-14. Όμιλος Θεάτρου: Η Φόνισσα."

Transcript

1 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ Η ΦΟΝΙΣΣΑ Ερευνητική Εργασία Όμιλος Θεάτρου: Η Φόνισσα. Μια άλλη ανάγνωση Επιβλέπουσα ερευνητικής εργασίας Καννά Ελένη

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα ερευνητική εργασία εκπονήθηκε απο ομάδα μαθητριών της Α και Β τάξης στο πλαίσιο του Ομίλου θεάτρου «Η Φόνισσα. Μια άλλη ανάγνωση...» υπό την επίβλεψη (mentoring) της φιλολόγου κ. Καννά Ελένης. Συγκεκριμένα στις μαθήτριες, μετά την πρώτη φιλολογική προσέγγιση του έργου στην ολομέλεια του ομίλου από τις φιλολόγους καθηγήτριες κκ. Καννά Ελένη και Δημητροπούλου Βασιλική, δόθηκαν τα ερευνητικά ερωτήματα που έχουν τεθεί ως επικεφαλίδες στο παρακάτω κείμενο. Οι μαθήτριες που εκπόνησαν την εργασία ζήτησαν να μη συμμετέχουν στην προετοιμασία της παράστασης και εξέφρασαν την προτίμησή τους στην ενασχόληση με την ερευνητική εργασία και τη γενικότερη ανάλυση του έργου. Τα ερευνητικά ερωτήματα ζητήματα ήταν τα εξής: - Το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο της εποχής κατά την οποία γράφτηκε η Φόνισσα - Ο αφηγηματικός χρόνος του έργου - Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη - Ο ρόλος της φύσης στη Φόνισσα - Είναι η Φραγκογιαννού τρελή; - Η μετάνοια της Χαδούλας είναι γνήσια; - Η προσωπικότητα της Φραγκογιαννούς: ακροβασία ανάμεσα στο φυσιολογικό και το παθολογικό - Ο θεσμός της προίκας

3 Εισαγωγή Η «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη ανήκει στα κλασικά κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, που εμφανίζεται για πρώτη φορά το Είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα και αποτελείται συνολικά από 17 κεφάλαια. Το έργο συνδυάζει τη δυναμική της ανένταχτης γλώσσας, της διεξοδικής περιγραφής, της αστυνομικής ατμόσφαιρας και της ηθογραφίας. Η νουβέλα αυτή του Παπαδιαμάντη είναι γραμμένη στο πνεύμα του ρεαλισμού με έκδηλα όμως στοιχεία νατουραλισμού. Η επιλογή ως ηρωίδας μιας γυναίκας που προχωρά σε αλλεπάλληλες δολοφονίες κοριτσιών με την πεποίθηση πως επιτελεί θεάρεστο έργο, εντάσσει το κείμενο αυτό στα νατουραλιστικά έργα, στα οποία κυρίαρχο στοιχείο είναι «η επιλογή ιδιαίτερα προκλητικών θεμάτων από το περιθώριο της κοινωνικής ζωής. Οι ήρωες του νατουραλισμού είναι οι απόκληροι και τα θύματα της κοινωνίας, οι καταπιεσμένοι και οι αδικημένοι, άτομα του υπόκοσμου, ψυχικά και σωματικά άρρωστοι». Όλα αυτά λειτουργούν παράλληλα ως πλαίσιο και ως ερμηνεία μιας αποχαλινωμένης συμπεριφοράς ή αλλιώς ως κινητήριος δύναμη ενός αυθόρμητου και ταυτόχρονα προσχεδιασμένου μακελειού.

4 Η Ελλάδα την εποχή που γράφτηκε η «Φόνισσα» Ο Παπαδιαμάντης απεικονίζει με την πένα του σε όλα του τα έργα τη ζωή μέσα στην ελληνική ύπαιθρο και τις φτωχογειτονιές της Αθήνας. Στο συγκεκριμένο διήγημα περικλείει ατόφια την νεοελληνική κοινωνία προτού αυτή μπει στο αστικό στάδιο της ανάπτυξής της και αρχίζει να επηρεάζεται από ξένα Ευρωπαϊκά πρότυπα. Διεισδύει, με τρόπο «ανυπόφορα φυσικό», μέσα στην ίδια την ανθρώπινη υπόσταση που γίνεται ένα με τον τόπο και την εποχή. Είναι η ίδια η παπαδιαμαντική ματιά που συγκρούεται, σχεδόν αναγκαστικά, πάνω στα κοινωνικά τείχη που οδηγούν τους ανθρώπους στη δυστυχία. (Δεν είναι τυχαίο ότι στην πρώτη της κυκλοφορία το 1903 «Η Φόνισσα» έφερε τον υπότιτλο «Κοινωνικόν μυθιστόρημα»). Υπό αυτή την έννοια ακόμη κι ο όρος ηθογραφία, από τους πλέον προσφιλείς όταν μιλάμε για τον Παπαδιαμάντη, δεν είναι αρκετός για να ερμηνεύσει την κλασικότητα της «Φόνισσας». Ο Παπαδιαμάντης είναι αυτός που θα διακρίνει το δίκιο όλων των κατατρεγμένων και θα αφουγκραστεί και τους χειρότερους εγκληματίες σαν τη Φραγκογιαννού. Από αυτή την άποψη βρισκόμαστε μπροστά σ ένα κοινωνικό ντοκουμέντο, σ ένα πρωτογενές φεμινιστικό εγχειρίδιο, σ ένα μανιφέστο της ανθρώπινης ισότητας και μια προειδοποίηση για τη γέννηση της κοινωνικής βίας. Η παρουσία της γυναίκας που μετατρέπεται σε κατά συρροή δολοφόνο - χωρίς να διεκδικεί τίποτε πέρα από την ενστικτώδη ενσάρκωση της προσωπικής της απελπισίας -αποτελεί για το 1903 πρωτοπορία χωρίς προηγούμενο. Ο Παπαδιαμάντης με τη νουβέλα αυτή δεν αποτυπώνει μόνο το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον της ελληνικής υπαίθρου μέσα στο οποίο έζησε η ηρωίδα του η Φραγκογιαννού (ηθογραφία) αλλά προσπαθεί να αλλάξει τις καθιερωμένες αντιλήψεις γύρω από το έγκλημα που επικρατούσαν μέχρι τότε. Το άκουσμα και μόνο του χαρακτηρισμού «φόνισσα», που αποτελεί και τον τίτλο του έργου, προκαλούσε και προκαλεί ακόμα τον αποτροπιασμό της κοινής γνώμης. Ο Παπαδιαμάντης λοιπόν τολμά να φωτίσει και να εμβαθύνει στα αίτια εγκλήματος προσδίδοντας του διαστάσεις κοινωνικές, ψυχολογικές και ηθικές. Καταγράφει λοιπόν με κατανόηση και συμπόνια τα όσα συμβαίνουν γύρω του χωρίς όμως να μπορεί να δώσει άφεση αμαρτιών στον εγκληματία. Σε μια εποχή που μόλις στην Ευρώπη αρχίζουν να συνειδητοποιούνται τα κοινωνικά αίτια του εγκλήματος, που, ο Έλληνας Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης συλλαμβάνει και αποτυπώνει στο μυθιστόρημά του «Φόνισσα» τα βαθύτερα αίτια, που μπορούν να οδηγήσουν μια καταπιεσμένη, λόγω του φύλου της, γυναίκα στο έγκλημα. H Φραγκογιαννού είναι συγχρόνως θύτης και θύμα. Θύτης γιατί διαπράττει έγκλημα αλλά και θύμα του κοινωνικού περιβάλλοντος της. Η οικογένειά της δεν της πρόσφερε ούτε τα πρότυπα, ούτε τις αξίες να διαπαιδαγωγηθεί σωστά.

5 Γι αυτό ο Παπαδιαμάντης ανήκει αμετάκλητα στο πάνθεον των μεγάλων. Γι αυτό «Η Φόνισσα» είναι καταδικασμένη να παραμείνει κλασική. Οι κοινωνικές συνθήκες την εποχή της Φραγκογιαννούς Η «Φόνισσα» εκτυλίσσεται στη Σκιάθο περίπου το 1870, ενώ οι αναδρομικές αφηγήσεις του έργου φτάνουν μέχρι Την περίοδο αυτή και η Σκιάθος και η υπόλοιπη Ελλάδα βρίσκονται σε μια μεταιχμιακή περίοδο, στο μεταβατικό στάδιο μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους και κατά τη διάρκεια της σταδιακής επέκτασης του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Ο Παπαδιαμάντης είναι εξαιρετικός στην προσπάθειά του να μεταφέρει τον αναγνώστη στην συγκεκριμένη κοινωνία και εποχή ώστε αυτός να κατανοήσει τον ευρύτερο περίγυρο του νησιού, την κοινωνική θέση της γυναίκας και τις ανισότητες μεταξύ των φτωχών χωρικών και των αρχόντων της εποχής. Το μυθιστόρημα του Παπαδιαμάντη προσδίδοντας στη φύση απελευθερωτικό και καθαρτικό ρόλο την πριμοδοτεί σε σχέση με τον πολιτισμό. Ο Παπαδιαμάντης γενικά προσπαθεί να δείξει με το μυθιστόρημά του το αδιέξοδο της κοινωνίας του, να αμφισβητήσει την ιδέα της προόδου και να υποστηρίξει την ιδέα της επιστροφής σε μια πιο αγνή, προκοινωνική συνθήκη μέσα από την ιδέα της αναδρομής που κυριαρχεί στο κείμενο. Συγκεκριμένα έχουμε μια ανάγλυφη παρουσίαση των κοινωνικών και ηθικών δομών της σκιαθίτικης αλλά και της ελλαδικής κοινωνίας. την εξαιρετικά μειονεκτική κοινωνική θέση της γυναίκας, την περιθωριοποίηση και εξαθλίωση της γυναικείας ύπαρξης. έντονο το στοιχείο της προικοδοσίας: την περίοδο εκείνη η προίκα θεσμοθετείται, γίνεται δηλαδή γραπτό δίκαιο με το σκεπτικό ότι αποτελεί βοήθεια προς τη γυναίκα για να μην είναι πλήρως εξαρτημένη από τον άνδρα, ενώ παράλληλα αποτελεί μέσο ενίσχυσης του συζύγου. Η Φραγκογιαννού λαμβάνει από τους γονείς της μια ασήμαντη προίκα σε σχέση με τα αδέλφια της. Αυτό υποδηλώνει την προτίμηση της οικογένειας προς τα αγόρια και ταυτόχρονα σημαίνει έναν κατώτερο γαμπρό για τη Χαδούλα. Η κατώτερη προίκα άφησε τα στίγματά της στη Χαδούλα μέχρι το τέλος της ζωής της, καθώς ο φτωχός γάμος την καθήλωσε σε μια ζωή δυστυχίας, που την οδήγησε στον παραλογισμό άνιση κατανομή των ρόλων σε βάρος των γυναικών που είναι υποδουλωμένες στις πατριαρχικές και ανδροκρατικές αντιλήψεις. παράλληλα διακρίνονται κάποια ασταθή βήματα προόδου και αλλαγής ορισμένων κοινωνικών δομών, καθώς βρισκόμαστε σε ένα μεταβατικό

6 στάδιο μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους και την ανακήρυξη της Ελλάδας ως ανεξάρτητου κράτους. Για παράδειγμα, οι κάτοικοι της Σκιάθου ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία (προφανώς και με τα επαγγέλματα της θάλασσας). Όμως καθώς οργανώνεται η κρατική εξουσία και αναπτύσσονται το εμπόριο και οι συγκοινωνίες, ο ημιαστικός τρόπος ζωής αρχίζει να κάνει δειλά την εμφάνισή του και στη Σκιάθο, δηλαδή να μεταβάλλονται οι νοοτροπίες, οι συνήθειες, τα ήθη γενικότερα. Πιο συγκεκριμένα, δηλωτική των νέων τάσεων είναι η ίδρυση σχολείων θηλέων, αλλά και η αλλαγή ηθών που καταγράφεται στο περιστατικό της Μαρουσώς, τα οποία είναι δηλωτικά της προσπάθειας χειραφέτησης και των ερωτικών σχέσεων (Ξένοι ερχόμενοι από τα άλλα μέρη της Ελλάδος, τα πλέον πολιτισμένα, είτε υπάλληλοι της Κυβερνήσεως, είτε έμποροι, ωνόμαζον βλακείαν την εγκράτειαν και την σωφροσύνην ευήθειαν. Την διαφθοράν και την λαγνείαν ωνόμαζον «φυσικά πράγματα»). οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες και το χαμηλό βιοτικό επίπεδο: αυτό αποδεικνύεται περίτρανα από τα καταλύματα των κατοίκων (καλύβες), από τις ασχολίες των ανδρών (καλαφάτες, μαραγκοί, βοσκοί) και από τις ασχολίες των γυναικών κυρίως που αγωνίζονται να συνδράμουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό (π.χ. η Φραγκογιαννού μαζεύει βότανα με τα οποία θεραπεύει ασθένειες με τρόπο πρακτικό και αυτό το έχει μετατρέψει σε επάγγελμα κατά κάποιο τρόπο, για να βοηθήσει την οικογένειά της) το θέμα της μετανάστευσης που για δεκαετίες ταλάνισε το ελληνικό κράτος. Η οικογένεια της Φραγκογιαννούς είχε υποστεί τις συνέπειες της μετανάστευσης, καθώς οι γιοι της ξενιτεύτηκαν για λόγους οικονομικούς και μάλιστα, από τότε που έφυγαν, δεν έδωσαν σημεία ζωής, αλλά «έριξαν μαύρη πέτρα πίσω τους». κοινωνία πατριαρχική, ανδροκρατούμενη, με άνισες ευκαιρίες και στερεοτυπικές κοινωνικές αντιλήψεις. Σταμούλη Ευγενία, Β3

7 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ old.law.uoa.gr/crime-research/fonissapapadiamanti.pd archive.avgi.gr/articleactionshow.action?articleid= logotexnia-filoteo.blogspot.com/2011/11/blog-post_18.html latistor.blogspot.com/2010/12/blog-post_29.htm

8 Είναι η Φραγκογιαννού τρελή; Το ερώτημα έχει απασχολήσει πολύ τους μελετητές του έργου. Προκύπτει αναπόφευκτα σε όποιον μελετά τη «Φόνισσα», καθώς οι πράξεις αυτής της γυναίκας δεν ανταποκρίνονται στη λογική του μέσου ανθρώπου και μόνο ως εξωλογικές και εξωφρενικές μπορούν να χαρακτηριστούν. Είναι όμως πράγματι η Φραγογιαννού μια γυναίκα που έχει χάσει τα λογικά της; Είναι μια ψυχοπαθής που διαπράττει φόνους χωρίς να έχει αίσθηση αυτών που κάνει; Είναι μια ηλικιωμένη που έχει το ακαταλόγιστο; Η μελέτη του έργου δε μας επιτρέπει να απαντήσουμε καταφατικά στο ερώτημα αυτό. Φαίνεται πως κατά τη διάπραξη των φονικών η Φραγκογιαννού έχει απόλυτη διαύγεια πνεύματος, πλήρη συναίσθηση των πράξεών της. Τα φονικά δηλαδή δεν αποτελούν ένδειξη ψυχικής ανισορροπίας της δράστιδος. Αξίζει να προσέξουμε ότι πριν το πρώτο φονικό, τον πνιγμό της νεογέννητης εγγονής της, δεν παρουσιάζει κάποια στοιχεία διαταραγμένης προσωπικότητας. Όλες οι σκέψεις και το flash back που επιχειρεί στο παρελθόν της δεν μαρτυρούν διαταραχή, αλλά είναι μια λογική περιδιάβαση στις αναμνήσεις μιας ηλικιωμένης γυναίκας. Αλλά και μετά το φονικό «έζησε ζωήν τύψεων, ανησυχίας» και «εφόρει την μαύρην μανδήλαν της ως σάκκον μετανοίας». Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι «ήρχισε να συχνάζη εις την εκκλησίαν, έκαμνε πολλάς και βαθείας γονυκλισίας, εμελέτα να εξομολογηθή...» και κυρίως «εντρέπετο να βλέπη την κόρην της, τη Δελχαρώ και απέφευγε να αντικρύση το βλέμμα της». Η όλη αυτή συμπεριφορά υποδηλώνει πως η ίδια είχε επίγνωση της πράξης της, ότι έκανε συνειδητοποιημένα το φονικό που έκανε, και ότι δεν ήταν άτομο μειωμένου καταλογισμού. Επίσης στον πνιγμό των δύο κοριτσιών του Γιάννη του Περιβολά στη στέρνα, εκεί όχι μόνο δεν φαίνεται πνευματικά και ψυχικά ανισόρροπη, αλλά αντιθέτως βρίσκεται σε πλήρη νοητική λειτουργία, αφού προσπαθεί να οργανώσει ακόμα και την τελευταία λεπτομέρεια του εγκλήματός της προκειμένου να μη γίνει αντιληπτή. Από τη στιγμή που έβαλε κατά νου την ιδέα του πνιγμού των δύο κοριτσιών για να απαλλάξει τη μάνα τους από τα βάσανα, λαμβάνει όλες τις αναγκαίες προφυλάξεις για να μη θεωρηθεί ύποπτη: πληροφορείται εντέχνως από τα κορίτσια την απουσία του πατέρα, αλλά και της μητέρας, δρα γρήγορα πριν να επιστρέψει ο πατέρας τους στο σπίτι, σκηνοθετεί ταχύτατα και επιδέξια την

9 είσοδό της στην αυλή κατά την ώρα του «ατυχήματος» για να μην υποπτευθεί την ενοχή της η μητέρα των κοριτσιών (που βρισκόταν τελικά μέσα στο σπίτι), με μοναδική ψυχραιμία κια υποκριτική δεινότητα προσποιείται τη δήθεν αναστατωμένη, επιρρίπτει ευθύνες στους γονείς που δεν επέβλεπαν τα παιδιά τους, με κάθε τρόπο δηλαδή φυλαέι τα νώτα της. Επιπλέον βρίσκεται σε πλήρη νοητική εγρήγορση όταν κάνει δήθεν προσπάθειες για να σώσει τις μικρές από τον πνιγμό, επιλέγοντας να αφήσει περισσότερη ώρα στο νερό το κορίτσι που ενδεχομένως να μην είχε ακόμη χάσει τη ζωή του και προσπαθώντας να συνεφέρει το σίγουρα πνιγμένο. Ίδια πάνω κάτω είναι η ψυχραιμία της και μετά τον πνιγμό της Ξενούλας, όπότε σκηνοθετεί με επιμέλεια την απουσία της από το περιστατικό (φεύγει από το χώρο της πλύσης δήθεν για να γευματίσει μαζί με την κόρη της στο σπίτι), ώστε να μην υποπτευθεί κανείς ενδεχόμενη ευθύνη της για το περιστατικό. Στην ανάκριση που της γίνεται επίσης εκθέτει τα τεκταινόμενα με απαράμιλλη νηφαλιότητα, με πλήρη αταραξία προκειμένου να μην αντιληφθούν οι αρχές την εμπλοκή της στα συμβάντα. Αξίζει ακόμη να σημειωθεί ότι αν επρόκειτο για άτομο που είχε χάσει τα λογικά του και γι αυτό διέπραττε φρικτά εγκλήματα, τότε δε θα ένιωθε τύψεις. Αντιθέτως οι τύψεις που αισθάνεται και τα ταραγμένα όνειρα εφιάλτες δείχνουν το συνειδησιακό βασανισμό της, το ότι δηλαδή έχει σαφή επίγνωση του επιτρεπόμενου και μη επιτρεπόμενου, των ορίων του καλού και του κακού, σαφή επίγνωση του ότι υπερβαίνει αυτά τα όρια. Ωστόσο η εμμονή της στην ιδέα ότι με τις πράξεις της απαλλάσσει τα κορίτσια από μια δυστυχισμένη σαν τη δική της ζωή δεν της επιτρέπει να επιστρέψει στα όρια της ηθικής. Χαρακτηριστικό της λογικής και της πονηριάς της Φραγκογιαννούς είναι το γεγονός ότι είναι σε θέση να καταστρώσει σχέδιο για να παραπλανήσει τους χωροφύλακες που την κυνηγούν, να τους καθυστερήσει για να μπορέσει ανενόχλητη να το σκάσει. Ζητά μάλιστα και από την κόρη της, τη Δελχαρώ, να γίνει συνεργός της και να παραπλανήσει τους διώκτες της. Το ίδιο συμβαίνει και κατά τη διάρκεια της περιπλάνησής της. Η λογική δε φαίνεται να την εγκαταλείπει. Είναι σε θέση να υπολογίζει τις κινήσεις της, να επιλέγει τα μέρη στα οποία θα κρυφτεί ή τους ανθρώπους από τους οποίους θα ζητήσει βοήθεια ή καταφύγιο ώστε να είναι πιο ασφαλής και να μην πέσει στα χέρια των αρχών. Ο συγγραφέας βέβαια τονίζει πως η Φραγκογιαννού «είχε παραλογίσει επιτέλους». Αυτός όμως ο παραλογισμός που υπαινίσσεται ο Παπαδιαμάντης δεν έχει την ετυμολογική και προφανή σημασία του όρου. Μάλλον δεν μπορούμε να τον χαρακτηρίσουμε ως τρέλα, αλλά ως μια «διαστροφή της λογικής».

10 Πάντως η προσωπικότητα της Φραγκογιαννούς έχει γίνει αντικείμενο διεξοδικής μελέτης από ειδικούς επιστήμονες, που και αυτοί στην πλειοψηφία τους δε χαρακτηρίζουν τη Φραγκογιαννού ψυχοπαθή. Ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Νέστωρ Κουράκης στην εγκληματολογική και ποινική προσέγγιση της Φόνισσας καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: «η εξελικτική κατά φάσεις πορεία της από τη δύσκολη υπέρβαση των αρχικών δισταγµών της κατά το πρώτο έγκληµα (της εγγονής της) (πρώτη φάση), στη βαθµιαία εξοικείωση προς την ιδέα της εκτέλεσης εγκληµάτων «για το καλό» των µικρών κοριτσιών που σκοτώνονται ωσάν από θεϊκό χέρι (δεύτερη φάση) και, τέλος, στη σχεδόν απόλυτη πώρωση, εκεί όπου το έγκληµα προκαλεί αφ εαυτού µία «άγρια χαρά» και γίνεται, έως ένα βαθµό, αυτοµατοποιηµένα, κάτι σαν «ονειρικό αυτόµατο». Πάντως σε όλες αυτές τις φάσεις η ηρωίδα του έργου διατηρεί πλήρη επαφή µε το περιβάλλον της, γνωρίζει πολύ καλά ότι είναι «αµαρτωλή» και ότι διαπράττει εγκλήµατα, αφαιρώντας τη ζωή των άλλων, γι αυτό άλλωστε και νοιώθει συνεχώς τύψεις, σε καµία, δε, περίπτωση δεν εκδηλώνει διάθεση αυτοκτονίας ή κατάθλιψης, έστω και αν συχνά διαισθάνεται ότι οι προσπάθειες διαφυγής της είναι µάλλον µάταιες «...στον άλλο κόσµο θ ανταµώσω τον πατέρα σας...»). Επιπλέον, δεν αναφέρονται στο έργο ως προς τη Φραγκογιαννού ακουστικές ψευδαισθήσεις, ηχώ της σκέψης και παραληρητικές ιδέες, αν και η βοή του νερού που προσλαµβάνεται ως φωνή «Φόνισσα, Φόνισσα» θα µπορούσε να θεωρηθεί ότι βρίσκεται στα όρια µεταξύ παραίσθησης και ψευδαίσθησης. Πάντως, κατ αρχήν η Φραγκογιαννού δεν φαίνεται να εντάσσεται στις κλασικές περιπτώσεις ενδογενών ψυχώσεων, δηλαδή της σχιζοφρένειας και της διπολικής ή µανιοκαταθλιπτικής ψύχωσης, σύµφωνα µε τα διεθνώς παραδεκτά κριτήρια διάγνωσης του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας». Ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα είναι και η άποψη του εγκληματολόγου καθηγητή κ. Γιάννη Πανούση ο οποίος επιχειρεί να ερμηνεύσει μέσα από την ιδιότητά του τα εγκλήματα της μυθιστορηματικής Φραγκογιαννούς αλλά και να σχολιάσει τους «φόνους» που γίνονται στη σημερινή μεταφεμινιστική κοινωνία στο όνομα της «λύτρωσης» λαών, χωρών, κρατών, οικογενειών: «Η κλασική εκδοχή συνδέει τα εγκλήματα της ηρωίδας του Παπαδιαμάντη με τη διατάραξη των πνευματικών-ψυχικών λειτουργιών που την ωθεί στην διάπραξη των ειδεχθών φόνων (ψυχασθενής εγκληματίας). Μια άλλη εκδοχή συνδέει τους φόνους με μια εκδικητική φύση, όπου ο "συμβολισμός" υπερβαίνει ακόμα και τη συναισθηματική απάθεια (ιδεοληπτικός εγκληματίας). Μια τρίτη εκδοχή συνδέει τα εγκλήματά της με μια "αποστολή" λύτρωσης των θυμάτων από τα δεινά της ζωής (θρησκοληπτικός ή δεισιδαιμονικός εγκληματίας). Οποια εκδοχή κι αν υιοθετήσει κανείς, παραμένει το ερώτημα γιατί ένα τόσο "σκληρό" διήγημα εξακολουθεί να συγκινεί τους λογοτέχνες, τους επιστήμονες, το

11 κοινό. Ποια ψυχο-διαδικασία της Φραγκογιαννούς μας βάζει σε σκέψεις για τις εγκληματογόνες ανεξέλεγκτες υπόγειες δυνάμεις; Ποιο κοινωνιο-περίγραμμα της κλειστής κοινωνίας μάς βάζει σε σκέψεις για το ρόλο των ηθών και των προκαταλήψεων στην εγκληματογένεση; Πόσο οι σύγχρονες πολιτικοφονταμενταλιστικές ανθρωποθυσίες για τη "σωτηρία" μας μοιάζουν -τηρουμένων πάντα των αναλογιών- με τους φόνους αθώων θυμάτων; Θα δούμε δυστυχώς και στη χώρα μας να διευρύνονται τα εγκλήματα επιβίωσης, τα οποία δεν θα στρέφονται εναντίον περιουσιακών ή καταναλωτικών αγαθών αλλά θα καταλήγουν και σε οικογενειακές τραγωδίες του τύπου: πατέρας σκότωσε τα τρία του παιδιά γιατί δεν μπορούσε να τα ζήσει»... Ελένη Καννά, ΠΕ02 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ -masigre.blogspot.com/2010_10_01_archive.html - -Καργάκου, Σ., Ξαναδιαβάζοντας τη «Φόνισσα, εκδ. Gutenberg, Κουράκη, Ν. Ε.,Η «ΦΟΝΙΣΣΑ» ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΙΑΜΑΝΤΗ Μια εγκληµατολογική και ποινική προσέγγιση - Κριπαροπούλου, Α., «Σαν να χαν ποτέ τελειωμό τα πάθια κ οι καημοί του κόσμου», Σχόλια στη Φόνισσα, Κύπρος, περιοδικό «Ακτή», τεύχος 48, Φθινόπωρο Μαντάς, Α., Μια ανάγνωση της «Φόνισσας», Αθήνα, περιοδικό «Φιλολογική», τεύχος 75, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2001

12 Ο αφηγηματικός χρόνος του έργου Η ιστορία που αφηγείται ο Παπαδιαμάντης στη «Φόνισσα» διαδραματίζεται γύρω στα 1870, δηλαδή την εποχή κατά την οποία και ο ίδιος έζησε. Όμως ο χρόνος στον οποίο έλαβαν χώρα τα γεγονότα του μυθιστορήματος είναι το διάστημα από τον πνιγμό της μικρής εγγονής έως τον πνιγμό ίδιας της Φραγκογιαννούς «μεταξύ θείας και ανθρώπινης δικαιοσύνης», διάστημα που καλύπτει μερικούς μόνο μήνες. Στο διάστημα αυτό γίνονται αναδρομές στο παρελθόν αλλά και προεξαγγέλλονται γεγονότα του μέλλοντος. κινείται σε τρεις σαφώς οριοθετημένες διαστάσεις: Επομένως ο χρόνος της «Φόνισσας» Α. Το παρόν: μίζερο, οδυνηρό, τραγικό, που απλώνεται στο διάστημα από τον Ιανουάριο (τότε αρχίζει το μυθιστόρημα με τη Φραγκογιαννού να ξενυχτά δίπλα στην κλίνη της άρρωστης εγγονής της) έως το Μάιο (οπότε τα εγκλήματα της Φραγκογιαννούς αποκαλύπτονται και η ίδια καταδιωκόμενη βρίσκει το θάνατο στη προσπάθειά της να διαφύγει). Β. Το παρελθόν: κι αυτό μίζερο και οδυνηρό, όπως το θυμάται η Χαδούλα τις ατελείωτες ώρες που μένει μόνη με τον εαυτό της και τη σκέψη της. Η περιδιάβαση στα παλιά ερμηνεύει την πορεία της Φραγκογιαννούς προς την εγκληματικότητα. Με τις επίπονες αυτές περιπλανήσεις της σκέψης της Φραγκογιαννούς στο παρελθόν της (αναλήψεις), μαθαίνουμε για τη μητέρα της και τη σχέση που είχαν οι δυο τους, για τον εξ ανάγκης γάμο της και την αδικία που της έγινε κατά την προικοδότησή της σε σχέση με τα αδέλφια της (αδικία που σημαδεψε τη ζωή της και υπήρξε εν πολλοίς και η κινητήρια δύναμη της εγκληματικής της δράσης), για τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς της και την τύχη τους, για την σχέση της με τα άλλα άτομα που λαμβάνουν μέρος στην εξέλιξη των πραγμάτων. Το παρελθόν περιλαμβάνει τις αναμνήσεις της Φραγκογαννούς από τα παιδικά της ήδη χρόνια, αναμνήσεις που απλώνονται στο διάστημα από το 1830 έως το Η παλαιότερη ανάμνηση της γριάς Χαδούλας αφορά τη μεταεπαναστατική περίοδο, όταν τα παλικάρια των οπλαρχηγών του 21 καταδίωκαν τη μάγισσα μάνα της. Οι αναδρομές στο παρελθόν, τα αποκαλούμενα από το Genette αφηγηματικά επίπεδα, «αποτελούν ένα σημαντικό δομικό τέχνασμα που επιτρέπει στον αφηγητή να δώσει περισσότερα στοιχεία από το παρελθόν της Φραγκογιαννούς. Επίσης, παρουσιάζοντας περισσότερα στοιχεία για το χαρακτήρα της, για τις σκέψεις και τα συναισθήματά της σε παρελθοντικό χρόνο, δίνει την

13 ευκαιρία στον αναγνώστη να σκιαγραφήσει σε βάθος το πορτρέτο της ηρωίδας» (Σωτηρία Κωνσταντίνου) Γ. Το μέλλον: μίζερο και οδυνηρό και αυτό, όπως προδιαγράφεται μέσα από τις δραματικές προσημάνσεις. Μέσα και από αυτές τις προαναγγελίες μελλοντικών γεγονότων, σκιαγραφείται ο διαταραγμένος εσωτερικός κόσμος της Φραγκογιαννούς. Χαρακτηριστικές προσημάνσεις: Όταν η Φραγκογιαννού είδε την Ξενούλα να σκύβει στο πηγάδι σκέφτηκε αυθόρμητα : «...και να πεφτες μέσα, Ξενούλα!...Τι λευτεριά θα κανες της μάννας σου!» Εδώ, ο αφηγητής προσημαίνει αυτό που θα συμβεί σε λίγο και μας αποκαλύπτει την κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Φραγκογιαννού και τις σκέψεις που μονίμως τυραννούσαν το νου της για το γρήγορο θάνατο των μικρών κοριτσιών και την απαλλαγή των οικογενειών τους από την υποχρέωση του γάμου κια της προικοδοσίας τους. Επίσης, στη σκηνή που αποχαιρετούσε την κόρη της, τη Δελχαρώ, πριν την καταδίωξή της από τις Αρχές στα βουνά, με πικρή ειρωνεία είπε: «Ή εσάς θ ανταμώσω εδώ ή, στον άλλο κόσμο [...] τον πατέρα σας... κι αυτό είναι απ τα τρία το σιγουρότερο!». Και φυσικά η διαίσθησή της για τη δεύτερη εκδοχή συντομότατα επιβεβαιώθηκε. Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι μεγάλο μέρος της ιστορίας διαδραματίζεται κατά τις νυχτερινές ώρες. Φυσικά η επιλογή αυτή δεν ειναι τυχαία. Μέσα στη νύχτα τα βάσανα του κόσμου διογκώνονται, τα πάθη των ψυχών οξύνονται, ο παραλογισμός πηγάζει ευκολότερα και ευκολότερα αναδεικνύεται, οι αποτρόπαιες πράξεις διαπράττονται με μεγαλύτερη ευχέρεια. Η νύχτα βοηθά τις σκέψεις της Φραγκογιαννούς να ξεστρατίζουν, να γίνονται εντονότερες και δαιμονικότερες. Δε θα ήταν λοιπόν άστοχο να υποστηρίξουμε ότι η νύχτα γίνεται κατά κάποιο τρόπο συνεργός της Φραγκογιαννούς στα ακατονόμαστα εγκλήματά της. Δανείζομαι από τον Κωνσταντίνο Μάντη ενδιαφέροντα στοιχεία για το χρόνο της αφήγησης στη «Φόνισσα»: «Ο ρυθμός της αφήγησης αποκτά, κυρίως κατά την τέλεση των φονικών και κατά τη διάρκεια της καταδίωξης της φόνισσας, σχεδόν συγχρονική διάσταση με τα διαδραματιζόμενα γεγονότα, καθώς ο αφηγητής εντάσσει διαλογικά μέρη που δημιουργούν ανά διαστήματα σκηνές, με το χρόνο της ιστορίας και το χρόνο της αφήγησης να εξισώνονται. Ακόμη και στην αρχή του κειμένου που η Φραγκογιαννού ξενυχτά για αρκετά μερόνυχτα στο πλάι του άρρωστου βρέφους, όπου ο αφηγητής σαφώς αδυνατεί να συγχρονίσει το χρόνο της ιστορίας με το χρόνο της αφήγησης, επιχειρεί εντούτοις να μας μεταδώσει την αίσθηση της αναμονής και της κοπιώδους επιτήρησης του βρέφους με την ένταξη στην αφήγηση αναδρομικών αφηγήσεων, οι οποίες αφενός εμπλουτίζουν τις γνώσεις του αναγνώστη για το παρελθόν και το ποιόν της ηρωίδας κι αφετέρου δημιουργούν την αίσθηση της πολύωρης αναμονής και του παγώματος της εξωτερικής δράσης. Ο χρόνος της αφήγησης, επομένως, δεν είναι ευθύγραμμος, καθώς στο κείμενο εντάσσονται αναδρομικές αφηγήσεις, οι οποίες αποτελούν εσωτερίκευση της δράσης μιας και δίνονται ως αναμνήσεις της ηρωίδας που ξενυχτά και μη έχοντας τη δυνατότητα να απασχολήσει διαφορετικά τις σκέψεις της, αφήνεται σε μια επίπονη περιπλάνηση στα γεγονότα του παρελθόντος». Ελένη Καννά, ΠΕ02

14 «Η φόνισσα», έργο του ζωγράφου Μίλτου Γκολέμα για το εξώφυλλο του ομότιτλου βιβλίου του Παπαδιαμάντη, από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή» ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ

15 Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη Την εποχή του Παπαδιαμάντη ο γλωσσικός διχασμός στοίχειωνε την πνευματική ζωή του τόπου. Πολλοί δημιουργοί (όπως ο Καρκαβίτσας ή ο Ξενόπουλος) είχαν ήδη ενστερνιστεί τη δημοτική, αν και όχι απαραίτητα στην κάπως πιο ακραία μορφή της που ασπαζόταν ο Ψυχάρης, ενώ άλλοι παρέμεναν πιστοί στην καθαρεύουσα. Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη είναι εντελώς ιδιόρρυθμη. Πρόκειται για ένα πρωτότυπο γλωσσικό κράμα, μια εντελώς προσωπική έκφραση του πεζογράφου. Οι εγκύκλιες σπουδές του Παπαδιαμάντη, η διάλεκτος των συντοπιτών του στο νησί και μαζί η ενασχόλησή του με την εκκλησία και τα εκκλησιαστικα κείμενα διαμόρφωσαν το γλωσσικό του background. Έτσι στα διηγήματά του η γλώσσα είναι η καθαρεύουσα, τουλάχιστο σε ό,τι αφορά τα αφηγηματικά μέρη. Καθαρεύουσα επίσης είναι και η γλώσσα των περιγραφών. Εδώ βεβαίως παρατηρείται μια διαφοροποίηση. Αμιγής, καθαρή, προσεγμένη καθαρεύουσα χρησιμοποιείται κυρίως στις περιγραφές και στις λυρικές αποστροφές. Αντιθέτως στα αφηγηματικά μέρη χρησιμοποιείται περισσότερο μια πιο απλή στη μορφή της καθαρεύουσα, που βεβαίως είναι πιο προσιτή στον αναγνώστη και της σημερινής εποχής. Η καθαρελυουσα αυτή εριλαμβάνει και πολλές προσμείξεις από τη δημοτική. Στην αφήγηση της νεανικής ηλικίας και το γάμου της Χαδούλας, ο Παπαδιαμάντης γράφει : Ούτω λοιπόν, μετά δύο εβδομάδας από του αρραβώνος ετελέσθηο γάμος. Ούτως ηθέλησεν η πενθερά. Δεν της ήρεσκεν, ως έλεγε, να έχη γαμβρόν αστεφάνωτον να συχναζη στο σπίτι..., ενώ σε μια λυρικότατη περιγραφή της φύσης αναφέρει: ήτο γλυκεία αυγή του Μαϊου. Η κυανωπή και ροδίνη ανταύγεια του ουρανού έχριε με απόχρωσιν μελιχράν τα χόρτα και τους θάμνους. Ηκούετο ο μινυρισμός των αηδόνων εις το δάσος και τ αναρίθμητα μικρά πουλιά ετέλουν εκθύμως, απλήστως, την συναυλίαν των την άφατον. Όντας ο Παπαδιαμάντης γνώστης των εκκλησιαστικών κειμένων, δε διστάζει να εντάσσει στα έργα του ολόκληρα χωρία από εκκλησιαστικά κείμενα, ενώ πολύ συχνά μιμείται στο τυπικό και στη διατύπωση τη γλώσσα τους (Τίς δώσει μοι πτέρυγας ωσεί περιστεράς;εμάκρυνας φυγαδεύουσα και ηυλίσθης εν τη ερήμω). Όμως η γλώσσα των ηρώων του, η γλώσσα των διαλογικών μερών είναι η λαϊκή γλώσσα, μια δημοτική ανόθευτη, φωτογραφικά αποτυπωμένη, ακριβώς όπως μιλιόταν στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Σκιάθο. (Τρέχα, κατά δω έρχονται τώρα. Δε γρουνίζω πώς σ αγρίκησαν πώς τα πρύμισες κατά δω, θα ρθουν τώρα να χαλέψουν. Όπου κι αν είναι, πλάκωσαν! Ακούς! Κάτου, στην Σκοτ νή Σπ λιά. στο κακόρεμα, κατακεί να πάρης το φύσημά σου! Από κει μπορείς να κατεβής στο Γέροντα, να ξαγορευθής, τα κρίματά σ, καημένη). Και φυσικά χρησιμοποιώντας ο Παπαδιαμάντης τη συγκεκριμένη γλωσσική μορφή στους διαλόγους των απλών, καθημερινών ανθρώπων δίνει στο έργο του ζωντάνια και φυσικότητα. «Κι όχι μόνο τη φυσικότητα, όχι μόνο τη δύναμη, όχι μόνο το τυπικό, μα ακόμα και το φωνητικό μέρος το διασώζει ακέραιο και τούτο μαζί με όλους τους ξενισμούς ή με τους παιδισμούς ή μ ό,τι το ιδιότροπο, το ανώμαλο, το πρωτότυπο. Φθάνει να είναι πραγματικό» (Τέλλος Άγρας, Πώς βλέπουμε σήμερα τον Παπαδιαμάντη, 1936). Από την άποψη αυτή δικαιολογημένα ο Φώτιος Δημητρακόπουλος χαρακτήρισε τον Παπαδιαμάντη «μέγα διδάσκαλο και πρόδρομο της κοινωνιογλωσσολογίας».

16 Φυσικά θα ήταν παράλειψη στο σημείο αυτό και προς επίρρωση των προηγουμένων να μη γίνει επίκληση στην αυθεντία. Και εν προκειμένω, η αυθεντια είναι ο κριτικός κια συγγραφέας Ζήσιμος Λορεντζάτος, ο οποίος έγραψε για το μεγάλο πεζογράφο, που θαύμαζε: Διαβάζεις τον Παπαδιαμάντη και νιώθεις την ελληνική γλώσσα να σαλεύει και να φουσκώνει, όπως η θάλασσα, κια να σου τραγουδάει τα άρρητα, να σου μολογάει τα αμολόγητα, να σου ξεσκεπάζει τα αμπαρωμένα. Ως το σημείο, φυσικά, που η έκφραση μπορεί ακόμα κια λειτουργεί, προτού να φτάσουμε στο ανέκφραστο, μπροστά στο οποίο όλοι απαρατάμε ανήμποροι και τα μολύβια κια τα χαρτιά και, από κει κια πέρα, ο λόγος μηδέ που λέγεται μηδέ που γράφεται και ο άνθρωπος σωπαίνει. Και όμως ο Παπαδιαμάντης (όπως κάθε παρόμοιος άνθρωπος) καμιά φορά βρίσκει λόγια και για κείνο πο βρίσκεται πέρα από τα λόγια. Όταν κάποτε καταγραφτούν όλες οι λέξεις από το έργο του θα απορήσουμε δίκαια για το αποθησαύρισμα της γλωσσικής παρακαταθήκης του. Δεν υπάρχει άλλος Έλληνας συγγραφέας με τέτοια εξουσία απάνω στη χρήση της γλώσσας της ελληνικής... Η γλώσσα μας πριναπό αυτόν δεν ήταν ίδια με τη γλώσσα μας ύστερα από αυτόν. Κάθε μεγάλος ποιητής ή πεζογράφος αυτό κάνει στη γλώσσα του, την πλουταίνει με τη μεσολάβησή του. Από κει παίρνει καθένας και το ονομά του και λογιέται μεγάλος ή όχι μεγάλος. Χαράζει άσβηστα το αχνάρι του απάνω στη γλώσσα μας, ανεπανάληπτο και παντοτινό. Προτού τη γράψει εκείνος, η γλώσσα μας δεν είχε τα όσα έχει τώρα που εκείνος την έγραψε. Και δεν είχαμε και εμείς, μέσα στο μακρόκοσμο της γλώσσας μας, το μικρόκοσμο της γλώσσας του Παπαδιαμάντη. Αβγάτισε τη λαλιά μας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ Αθανασιάδης, Ν., Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, τετράδια Ευθύνης», αρ. 15 Ελένη Καννά ΠΕ02 Λορεντζάτος, Ζ. Δίπτυχο, Αθ.: Δρόμος 1986, σελ : «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης», ΙΔ. Μελετήματα, Δόμος, latistor.blogspot.com/2010/04/blog-post_12.html

17 Ο ρόλος της φύσης στη Φόνισσα Ο ρόλος της φύσης στη Φόνισσα δεν είναι απλώς διακοσμητικός αλλά και λειτουργικός. Η ηρωίδα του κειμένου, όπως άλλωστε και οι περισσότεροι κάτοικοι του νησιού, βρίσκεται σε στενή επαφή με το φυσικό της περιβάλλον. Σε αντίθεση με τους κατοίκους των πόλεων, οι άνθρωποι της επαρχίας δεν έχουν αποξενωθεί από τη φύση και βρίσκουν σ αυτή γαλήνη και ευδαιμονία. Παράλληλα, από την καλλιέργεια της γης αντλούν τα αναγκαία τρόφιμα, ενώ σ αυτή στρέφονται όταν χρειάζονται κάποιο γιατρικό, αξιοποιώντας τη θεραπευτική δράση των βοτάνων. Η Φραγκογιαννού μάλιστα εξασφαλίζει το εισόδημά της με το να πουλάει στους συγχωριανούς της βότανα. (Έδιδε βότανα, έκαμνε κηραλοιφάς, εξετέλει εντριβάς, εθεράπευε την βασκανίαν, παρεσκεύαζε φάρμακα διά τας πασχούσας, διά τας χλωρωτικάς και αναιμικάς κόρας, διά τας εγκύους και τας λεχούς, και τας εκ μητρικών αλγηδόνων πασχούσας. / Τα έξοδά μου στο δρόμο θα τα οικονομήσω μαζεύοντας βότανα, χορτάρια, κι αγριολάχανα, κι όποια χριστιανή βρω κ' έχη το παιδί της άρρωστο, ή τον άνδρα της, θα της κάμω ψευτογιατρικά να βοηθήσω τον άνθρωπό της, να την υποχρεώσω...) Οι ειδυλλιακές εικόνες που παρουσιάζονται όταν παρακολουθούμε τη δίωξη της Φόνισσας έχουν μια σημαντική λειτουργία, καθώς δημιουργούν μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στην αρμονία της φύσης και την ταραχή που συμβαίνει στην ψυχή της ηρωίδας. Η αναφορά για παράδειγμα στα πουλιά, που είναι ελεύθερα να πετούν όπου θέλουν, δίνει πιο παραστατικά το αίσθημα εγκλωβισμού της ηρωίδας, η οποία αντιλαμβάνεται πως δεν θα είναι εύκολο να διαφύγει από τους διώκτες της. Βέβαια, η φύση είναι αυτή που κρύβει και σώζει την Φραγκογιαννού καθώς και δείχνει το δρόμο προς την ελευθερία, δίνει παρηγοριά και ελπίδα για λύτρωση. Σ αυτήν επιστρέφει κυνηγημένη ζητώντας σωτηρία, κι αυτή την κρύβει και καθυστερεί τους διώκτες της. ζητώντα σωτηρία, κι αυτή την κρύβει και καθυστερεί τους διώκτες της. Τέλος, σημαντική είναι επίσης η λειτουργία της φύσης στο τέλος της ιστορίας, καθώς μέσα στα νερά της θάλασσας, που φουσκώνουν από την πλημμυρίδα, θα πνιγεί η καταδιωκόμενη φόνισσα. Η ηρωίδα του κειμένου δε θα τιμωρηθεί ούτε από τους ανθρώπους ούτε από το Θεό, αλλά θα βρει το θάνατο στους κόλπους της ίδιας της φύσης που τη γέννησε. Είναι σα να έχουμε εδώ μια αποφασιστική επέμβαση της φύσης για να σταματήσει τη δράση αυτής της γυναίκας που παρέκκλινε από τους φυσικούς νόμους κι έχασε απ την ψυχή της την αγάπη και τη συμπόνια για τους συνανθρώπους της. Μάλτη Γεωργία, Α2

18 Η μετάνοια της Χαδούλας είναι γνήσια; Από την μία μεριά, μπορεί κανείς να θεωρήσει γνήσια την μετάνοια της Χαδούλας, καθώς εκείνη αμαρτάνει αλλά μετά από κάθε φονικό μετανοεί και η συνείδησή της την τύπτει. Η ίδια ενστερνίζεται τις απόψεις της μικρής κοινωνίας στην οποία ζει, δηλαδή θεωρεί ανεπιθύμητα τα κορίτσια και μεμψιμοιρεί για τη γέννησή τους, εξαιτίας του δυσβάστακτου οικονομικού βάρους που αυτά συνεπάγονται για την οικογένεια. Γι αυτό και η ίδια αποφασίζει να σκοτώσει προκειμένου να απαλλάξει τα μικρά κορίτσια από μια τυραννική μελλοντική ζωή. Παρά την αποφασιστικότητα και την σιγουριά της όμως, παρά τη διαστροφική πεπεοίθηση ότι αποτελεί εκτελεστικό όργανο της θεϊκής βούλησης, φαίνεται να έχει τύψεις και φοβερή κρίση συνείδησης, ήδη μετά το πρώτο έγκλημα που διαπράττει, τον φόνο της «ασθενούσης μικράς εγγονής της». Επίσης, στα λίγα λεπτά που την χωρίζουν από τον θάνατο ζητά τη χάρη του Θεού με την αληθινή μετάνοια και την ειλικρινή της απόφαση να εξομολογηθεί. Παρόλο βέβαια που δεν προλαβαίνει να εξομολογηθεί, η ειλικρίνεια της απόφασης της τη σώζει και τη λυτρώνει. Τα τελευταία της λόγια «ω! Να το προικιό μου!» εκφράζουν το φρικτό της παράπονο για την αδικία από τους γονείς της και για τη βιολογική προικοδοσία της που είναι τελικά η εγκληματική φύση της μάνας. Αυτή η επίγνωση αποτελεί ειλικρινή μετάνοια και την οδηγεί στην λύτρωση. Τέλος, ο ίδιος ο Παπαδιαμάντης την αποκαλεί στο τέλος Χαδούλα, με το βαφτιστικό της όνομα δηλαδή, σαν να υποβάλει ότι η Φραγκογιαννού απεκδύεται το εγκληματικό της φορτίο και καθαρίζεται. Από την άλλη μεριά, το γεγονός ότι η Χαδούλα συνεχίζει να εγκληματεί,ενώ βασανίζεται από εφιάλτες για τα φρικτά εγκλήματά της και ενώ τυπικά μετανοεί, αποδεικνύει πως η μετάνοιά της δεν είναι γνήσια. Ούτε μια στιγμή δε μετανοεί αληθινά ενόσω διαπράττει τα φονικά. Αντιθέτως καλύπτει τα εγκλήματά της με ιδεολογικό μανδύα και καθησυχάζει έτσι την όποια ανθρώπινη ταραχή που πιθανόν θα ένιωθε για τα αποτρόπαια έργα της. Ακόμα και όταν διώκεται εγκληματεί. Το τέταρτο έγκλημα, που γίνεται κατά τη διάρκεια της καταδίωξης, διακόπτεται προς στιγμήν από το κυνηγητό των χωροφυλάκων, αλλά η Φραγκογιαννού επανέρχεται την επόμενη νύχτα και ολοκληρώνει το έργο της, παρόλο που «Της ήλθεν εις τον νουν ότι ήτο αβάπτιστον, και αν το έπνιγε, θα είχεν διπλήν αμαρτίαν Η σκέψις αύτη επί μίαν στιγμήν την αναχαίτισεν, αλλ όμως απεφάσισε να υπερπηδήσει τον φραγμόν τούτον..» Παράλληλα, η καταφυγή της στο ερημητήριο του Αϊ Σώστη προσβλέπει σε σωτηρία ψυχής αλλά και σώματος ( την αποφυγή της σύλληψής της από τους χωροφύλακες). Καθώς τρέχει να σωθεί επικαλείται την Παναγία για να τη βοηθήσει λέγοντας «ας είμαι και αμαρτωλή» αλλά γρήγορα επανέρχεται στην ιδεολογία της, στην πεποίθησή της ότι εκετελεί θεάρεστο έργο, ότι δεν έκανε τίποτα για κακό. Επίσης, η φράση «ω! Να το προικιό μου!» είναι περισσότερο έκφραση πίκρας και διαμαρτυρίας για ό, τι την οδήγησε στο έγκλημα, παρά ειλικρινής συντριβή και παράκληση για συγχώρεση. (Λιάνα Λήδα, Α2)

19 ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ Papadiamantis.pdf Ο θεσμός της προίκας Ο θεσμός της προίκας συναντάται απο τα αρχαία χρόνια (ομηρική εποχή) ως και τις μέρες μας, εθιμοτυπικά βέβαια. Ο όρος «προίκα» προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «προίξ», που σημαίνει περιουσιακά στοιχεία. Η προίκα αποτελούσε σημαντικό αίτιο σύναψης γάμου. Οι συνήθεις λόγοι που επιβαλλόταν ήταν αρχικά οικονομικοί και στη συνέχεια κοινωνικοί. Οι γονείς κάθε κοπέλας προσπαθούσαν απο την μικρή της ηλικία μέχρι τη στιγμή που θα την ζητούσε κάποιος να συλλέξουν όση περισσότερη προίκα μπορούσαν για να παντρευτεί. Συνήθως η προίκα αποτελούνταν από ρούχα,αλλά οι πιο εύποροι έδιναν και κοσμήματα, κτήματα γης, ζώα, ακόμα και κατοικίες. Η προίκα ήταν ένα συμβόλαιο γάμου, έγγραφο και ενυπόγραφο, το οποίο επιβεβαιωνόταν από το προικοσύμφωνο. Ο προξενητής ήταν ο ίδιος ο οποίος θα κανόνιζε και την ακριβή προίκα που θα έπαιρνε ο γαμπρός. Στην συζήτηση για το προικοσύμφωνο και την προίκα έπρεπε να αναφερθούν τα οικονομικά και της νύφης αλλά και του γαμπρού, έτσι ώστε η «συναλλαγή» από τον προξενητή να είναι πιο δίκαιη και σωστή και για τους δύο. Ασφαλώς, η επιτυχία του προξενιού και το προικοσύμφωνο εξασφάλιζαν στον υποψήφιο γαμπρό την παράδοση της προίκας στα χέρια του. Στην ουσία η προίκα ήταν μια αποζημίωση στον άντρα, καθώς ελάφρυνε την οικογένεια της υποψήφιας νύφης από τα βάρη της. Φυσικά, ήταν μια ενέργεια στην οποία το συναίσθημα είχε ανύπαρκτο ρόλο στην διαδικασία λήψεως της απόφασης. Αποτελέσματα της προίκας Ωστόσο, ο θεσμός της προίκας δεν είχε θετικά αποτελέσματα στις ζωές των γυναικών, αφού ο γάμος τους δεν ήταν τίποτα παραπάνω από μια συνθηκολόγηση μεταξύ των εμπλεκομένων οικογενειών, η οποία υπογραφόταν κυρίως για οικονομικούς λογους. Οι γυναίκες ήταν απαξιωμένες,υποταγμένες στον άντρα, υποδουλωμένες, ταπεινωμένες, αφού ζούσαν εξευτελιστικά και δεν διέθεταν δικαιώματα.έπομένως ήταν άβουλο όντα που αποτελούσαν μέσο απόκτησης περιουσίας και ευχερέστερης ευπορίας του άντρα. Ένας λόγος παραπάνω που οι γυναίκες βρίσκονταν στη βάση της κοινωνικής πυραμίδας λόγω της πανίσχυρης τότε κυριαρχίας του αρσενικού φύλου. Απόρροια αυτής της δύναμης, που κατείχαν οι άρρενες της εποχής, ήταν τα βασανιστήρια, οι τραυματισμοί ή ακόμη και η δολοφονία των γυναικών, σε περιπτώσεις που η προίκα των κοριτσιών δεν τους ικανοποιούσε οικονομικά ή δεν εκπλήρωναν τα συζυγικά τους καθήκοντα. Βέβαια υπήρχαν και κάποιοι όροι εξασφαλίσεις από την μεριά της

20 κοπέλας. Ο χωρισμός του ζευγαριού ή ο θάνατος της γυναίκας χωρίς να έχει δώσει την ευκαιρία στον άντρα της να γίνει πατέρας, οδηγεί στο να δοθεί η προίκα πίσω, δηλαδή στο πατρικό του κοριτσιού.τέλος όταν η προίκα (1733) αποτελούσε κυρίως χρηματική αποζημίωση ενισχύθηκε η αδιαφορία του άντρα για τον εξωτερικό και εσωτερικό κόσμο της γυναίκας που επρόκειτο να παντρευτεί, δημιουργώντας βέβαια και τεράστια οικονομικά προβλήματα στο πατρικό αυτής Η προίκα στην Φόνισσα Ο Παπαδιαμάντης παρουσιάζει στο έργο του τη Φραγκογιαννού ως μια γυναίκα ταλαιπωρημένη που έφτασε να πιστεύει πως σκοτώνοντας τα νεογέννητα κοριτσάκια τα απαλλάσσει από τη άδικη μοίρα τους. Στο κείμενο στηλιτεύεται και ο θεσμός της προίκας και του προικοσύμφωνου όπου αναγράφονταν λεπτομερώς τα στοιχεία που περιλαμβάνονταν σε αυτή. Η προίκα έχει ιδιαίτερη σημασία για την ίδια την ηρωίδα, αφού όλη η ιστορία της Φραγκoγιαννούς πηγάζει από το θεσμό αυτό. Αρχικά θα λάβει από τους γονείς της μια ασήμαντη προίκα, σε αντίθεση με τα αδέρφια της που θα πάρουν τα καλύτερα κτήματα και σπίτια. Το γεγονός αυτό θα στιγματίσει τη Φραγκογιαννού σε όλη τη ζωή της αφού σήμανε έναν υποδεέστερο γαμπρό για τη Χαδούλα - για να διεκδικήσει μια γυναίκα έναν «καλό» γαμπρό, όφειλε να προσφέρει και μια αντίστοιχα πλούσια προίκα-άρα φτωχή ζωή για την Χαδούλα. Το ξέσπασμα της πηγάζει από τον φτωχό γάμο της και την δύστυχη ζωή που τη βασάνιζε. Η αίσθηση της αδικίας, καθώς έβλεπε τα καλύτερα και πολυτιμότερα τμήματα της πατρικής περιουσίας να διανέμονται στα αγόρια της οικογένειας, είχε εδραιωθεί μέσα της. Ολα τα προαναφερόμενα συνδέονταν με την γυναικεία φύση τηςκαι έτσι έφτασε στον παραλογισμό, σκοτώνοντας τα μικρά κοριτσάκια, δηλαδή τις μέλλουσες νύφες. Πέρα πάντως από το ιδιαίτερο νόημα που λαμβάνει η προίκα για την ίδια τη φόνισσα, ο θεσμός αυτός διατρέχει την ιστορία και ως ένα βασικό κοινωνικό ζήτημα. Στην πραγματικότητα,σε μια περιοχή της περιφέρειας, όπου η πλειονότητα των κατοίκων είναι φτωχοί και με δυσκολία επιβιώνουν, η υποχρέωση να εξασφαλίσουν μια καλη προίκα στα κορίτσια τους είναι αδύνατη. Ο θεσμός της προίκας αποτελεί ένα στοιχείο από τα πολλά που δηλώνουν τη διάκριση σε βάρος των γυναικών. Η ύπαρξή του δημιουργεί μια ιδιαίτερα επιβαρυντική υποχρέωση για τις οικογένειες που πρέπει να συγκεντρώσουν χρήματα για να παντρέψουν πουλήσουν τις κόρες τους και τελικά ωθεί τους φτωχούς ανθρώπους να θεωρούν τα κορίτσια ανεπιθύμητα. Ενώ θα έπρεπε να λειτουργεί ως μια κίνηση ενίσχυσης για το νέο

21 ξεκίνημα του κοριτσιού, για τη νέα ζωή του ζευγαριού λόγω των εξαιρετικά δύσκολων οικονομικών συνθηκών, κατέληξε να αποτελεί ένα δυσβάσταχτο βάρος για τους γονείς. Μάλιστα αντί να ενισχύει την αξιοπρέπεια και την αυτονομία του κοριτσιού έναντι του συζύγου, καθήλωνε τις κοπέλες σε κατώτερη θέση και τις μετέτρεπε σε προϊόντα. Μάλιστα δεδεμένης της αριθμητικής υπεροχής των κοριτσιών, πολλοί γονείς φοβούμενοι μήπως η κόρη τους «μείνει στο ράφι», τη διέθεταν όσο όσο σε ένα γαμπρό που δεν ικανοποιούσε ούτε στο ελάχιστο τα κοριτσίστικα όνειρα και τις νεανικές προσδοκίες. Αξίζει εδώ να θυμηθούμε την «Τιμή και το χρήμα», όπου το θέμα της προίκας, ο πανικός της κόρης και οι παράλογες αξιώσεις του γαμπρού οδήγησαν ένα ερωτευμένο ζευγάρι στο χωρισμό και στη δυστυχία και μαζί με αυτούς και τις οικογένειές τους. Υποστηρίζεται από πολλούς ότι η εμμονή του Παπαδιαμάντη στο θέμα της προίκας οφείλεται σε προσωπικούς του λόγους. Ο ίδιος είχε τέσσερις αδελφές, εκ των οποίων μόνο τη μία κατάφερε να παντρέψει. Είναι πολύ φυσικό λοιπόν να είχε και προσωπικά τυραννηθεί από τη δυσβάσταχτη υποχρέωση να προικοδοτήσει τις αδελφές του προκειμένου να τις αποκαταστήσει. Ωστόσο το γεγονός ότι δεν κατάφερε να φτάσει στο ευκαταίο γ αυτές, δηλαδή στο γάμο, τον έχει σημαδέψει και αυτό αποτυπώνει και στο έργο του, στηλιτεύοντας τον αναχρονιστικό αυτό θεσμό. Ρέλλου Ειρήνη, Β3 ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ Papadiamantis.pdf mariakosioni.blogspot.com/2012/12/2.htm

22 Η προσωπικότητα της Φραγκογιαννούς : ακροβασία ανάμεσα στο φυσιολογικό και το παθολογικό Στο διήγημα αυτό του Παπαδιαμάντη κεντρικό πρόσωπο είναι η Φραγκογιαννού. Είναι μια γυναίκα αρκετά μεγάλης ηλικίας, χήρα με εφτά παιδιά που έχει βιώσει πολλά βάσανα στη ζωή της. Χαρακτηρίζεται ως μια κατατρεγμένη γυναίκα η οποία έχει νιώσει τον κοινωνικό ρατσισμό σε κάθε πτυχή του. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον Παπαδιαμάντη, σε όλη της τη ζωή υπηρετούσε κάποιον, είτε αυτός ήταν οι γονείς της, είτε αυτός ήταν ο άντρας της, είτε αυτά ήταν τα παιδιά της και τώρα τα εγγόνια της. Γι` αυτό και κάτω από τα «φοβερότερα βάθη και πάθη της ανθρώπινης ψυχής», στα όρια του παραλογισμού προσπαθεί να σώσει κάθε άλλο θηλυκό που βρίσκεται αβοήθητο στο δρόμο της. Έτσι, λοιπόν, διαπράττει μια σειρά από φόνους μικρών κοριτσιών θέλοντας με αυτό τον τρόπο να τα απαλλάξει όπως και τις μητέρες τους από μια βασανιστική ζωή σαν τη δική της. Νιώθει έτσι πως διαπράττει κοινωνικό καλό. Γίνεται θύτης για να προλάβει να μην γίνουν θύματα της μοίρας τους τα θύματά της. Επομένως, δεν φαίνεται να διαπράττει τους φόνους από κακία και μίσος προς τα μικρά κορίτσια, αλλά μέσα στα πλαίσια ενός παραλογισμού από υποσυνείδητη «καλοσύνη» για να τα «σώσει» από τη «μαρτυρική» ζωή που επρόκειτο να κάνουν. Λειτουργεί, συνεπώς καλοπροαίρετα εμμέσως απέναντι στα κορίτσια. Σκοτώνει για να τα ελευθερώσει. Προσπαθεί να λυτρώνει τους φτωχούς γονείς από την κακή τύχη που είχαν γεννώντας θηλυκά. Πιστεύει έτσι ότι βοηθά τους ανθρώπους και ότι το κακό που κάνει εκείνη τη στιγμή, το φονικό, δεν είναι πια κακό. Όταν πρόκειται να βοηθήσεις τους φτωχούς και τους βασανισμένους από το βάρος ενός θηλυκού και το φονικό παύει να έχει αρνητική διάσταση. Ωστόσο, ένας φόνος είναι σε κάθε περίπτωση ένας φόνος, η αφαίρεση μιας ανθρώπινης ζωής. Άρα, παρουσιάζεται και σκληρή και ατάραχη απέναντι στα εγκλήματα που διαπράττει. Αυτή η προσωπικότητα δεν προέκυψε με παρθενογένεση. Η Φραγκογιαννού έζησε μια δύσκολη παιδική ηλικία, με έναν πατέρα άβουλο, σχεδόν ανύπαρκτο και μια μητέρα σκληρή και αυταρχική. Μα και τη δική της οικογένεια με αυτά τα πρότυπα την έχτισε: ο Γιάννης ο Σκούφος, ο σύζυγός της, ήταν άβουλος και σχεδόν διακοσμητικός, ενώ η ίδια κρατούσε τα ηνία της οικογένειας με μοναδικό δυναμισμό και σκληρότητα. Με άλλα λόγια στην τωρινή ζωή της, στη δική της οικογένεια, αναπαράγει όσα τραυματικά είχε ζήσει στα παιδικά της χρόνια και τα οποία τη σημάδεψαν ανεπανόρθωτα, καθορίζοντας νομοτελειακά και την ενήλικη ζωή της. Υπό την έννοια αυτή μάλλον η ζωή της υπήρξε μια επικίνδυνη σχοινοβασία αναμεσα στο φυσιολογικό και στο παθολογικό, στο επιτρεπόμενο και στο μη επιτρεπόμενο. Ο Παπαδιαμάντης ως εξαίρετος ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής σκιαγραφεί με μοναδικό τρόπο στο έργο του μια ιδιάζουσα προσωπικότητα. Οι πράξεις της κεντρικής ηρωίδας ξεπερνούν τα κοινά μέτρα, τη λογική του μέσου ανθρώπου και αντιβαίνουν κάθε φυσικό, ηθικό ή ανθρώπινο νόμο. Ο συγγραφέας με την ψυχογραφική του δεινότητα καταδύεται στα φοβερά βάθη της ανθρώπινης ψυχής, ανατέμνει τα φοβερά πάθη που συγκλονίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη και ιχνηλατεί τα υπαρξιακά ερωτήματα και τους ανομολόγητους προβληματισμούς του ανθρώπου. Τσερώνη Καλλιόπη, Β3

23 ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ https://sites.google.com/site/aformesskepseisdimiourgia/h-gynaika-stonpapadiamante/-e-phonissa old.law.uoa.gr/crime-research/fonissapapadiamanti.pd

24 Το επ εμοί, ενόσω ζω και αναπνέω δεν θα παύω πάντοτε να περιγράφω μετ έρωτος την φύσιν και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια ελληνικά έθιμα

25 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ο ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΣΤΟΝ ΚΑΜΒΑ Το δύσκολο σταυρόλεξο (Μάριος Σπηλιόπουλος)

26 πίνακας του Δ. Μουράρου

27

28

29 Βασίλης Πέρρος

30 Ηώ Αγγελή (Το αστεράκι)

31

32

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1. α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Φόνισσα. Η «Φόνισσα» με την πένα του Παπαδιαμάντη

Η Φόνισσα. Η «Φόνισσα» με την πένα του Παπαδιαμάντη Η Φόνισσα Στο διήγημα του Παπαδιαμάντη, «η Φόνισσα», το κεντρικό πρόσωπο, η γριά Χαδούλα ή Φραγκογιαννού σκοτώνει τέσσερα μικρά κορίτσια, θέλοντας έτσι να τα απαλλάξει απ τις δυσκολίες και τα πάθη που

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας και του παιδιού μέσα απο τη λογοτεχνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΟΓΡΑΦΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΕΟΤΟΚΗΣ

Η θέση της γυναίκας και του παιδιού μέσα απο τη λογοτεχνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΟΓΡΑΦΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΕΟΤΟΚΗΣ Η θέση της γυναίκας και του παιδιού μέσα απο τη λογοτεχνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΟΓΡΑΦΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΕΟΤΟΚΗΣ «Η Φόνισσα» του Αλ. Παπαδιαμάντη Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας είναι η Φραγκογιαννού,

Διαβάστε περισσότερα

Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248)

Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Πώς εµφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1 Γ1 1 Επίπεδο Γ1 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη για τη σημασία της τέχνης στη ζωή μας. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη, όταν γράφει, και

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 Α1. Το έργο του Βιζυηνού χαρακτηρίζεται, μεταξύ των άλλων και για τη θεατρικότητά του. Θα μπορούσαν λοιπόν να επισημανθούν τα ακόλουθα στοιχεία, που είναι κοινά,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας

Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας Τετάρτη, 13 Ιανουαρίου 2016 Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας Η συγγραφέας Μαρία Τζιρίτα Η Μαρία Τζιρίτα μιλά για το τελευταίο της βιβλίο «Ιόλη», στο Πινάκιο, μέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..»

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..» Ημερομηνία 11/8/2016 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασόλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%cf%84%ce%af%cf%84%cf%83%ce%b1- %CF%80%CE%B9%CF%80%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ 1ο ΕΠΑΛ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΟΜΑΔΑ: ΑΝΩΝΥΜΟΙ!!! ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: ΣΚΟΥΤΕΡΗ Ε. ΓΑΛΑΝΗ Α. ΚΑΠΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ. Εργασία. των μαθητών της Α3 τάξης του 2 ου Γυμνασίου Ελευσίνας

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ. Εργασία. των μαθητών της Α3 τάξης του 2 ου Γυμνασίου Ελευσίνας ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ Εργασία των μαθητών της Α3 τάξης του 2 ου Γυμνασίου Ελευσίνας ΑΓΓΕΛΟΥ ΠΑΠΠΑ ΜΕΡΑΜΠΙ ΤΣΑΝΑΒΑ Ελευσίνα, Μάιος 2012 ΟΡΙΣΜΟΣ Κοινωνικός ρατσισμός ή κοινωνικός αποκλεισμός είναι ο υποτιμητικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ROUSSI M. LOGOTEXNIA A GYMNASIOU ΤΟ ΠΙΟ ΓΛΥΚΟ ΨΩΜΙ

ROUSSI M. LOGOTEXNIA A GYMNASIOU ΤΟ ΠΙΟ ΓΛΥΚΟ ΨΩΜΙ ΤΟ ΠΙΟ ΓΛΥΚΟ ΨΩΜΙ Το λογοτεχνικό απόσπασμα που ακολουθεί, ανήκει στην κατηγορία των λαογραφικών έργων, τα οποία είτε ως απανθίσματα αυθεντικού και γνήσιου λαϊκού λόγου, είτε ως έργα γνωστών συγγραφέων

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού Ημερομηνία 20/5/2016 Μέσο Συντάκτης Link vivlio-life.gr Βιργινία Αυγερινού http://vivlio-life.gr/%ce%ba%cf%81%ce%b9%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae- %CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%BF-

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.ethnos.gr Γκίκα Ελένη http://www.ethnos.gr/biblio/arthro/megalosa_me_eikones_tis_elladas- 64562445/- ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Eρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣOΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ Ισότητα των δύο φύλων ονομάζουμε την εξάλειψη κάθε είδους διάκρισης ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα, ώστε νομικά και ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Διάλογος 4: Συνομιλία ανάμεσα σε φροντιστές

Διάλογος 4: Συνομιλία ανάμεσα σε φροντιστές Ενότητα 1 Σελίδα 1 Διάλογος 1: Αρχική επικοινωνία με την οικογένεια για πρόσληψη Διάλογος 2: Προετοιμασία υποδοχής ασθενούς Διάλογος 3: Η επικοινωνία με τον ασθενή Διάλογος 4: Συνομιλία ανάμεσα σε φροντιστές

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ

Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Τ Ο Μ ΑΘ Η Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ι Μ Ε Ν Ω Ν Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Γάμος ονομάζεται η τελετή με την οποία συνιστάται και αναγνωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Πορτραίτα: Johanna Lindsey

Πορτραίτα: Johanna Lindsey Ημερομηνία 10/5/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.bookcity.gr/ Χρύσα Βασιλείου http://www.artsandthecity.gr/bloggers/%cf%80%ce%bf%cf%81%cf%84%cf%81%ce%b1% CE%AF%CF%84%CE%B1/22032- %CF%80%CE%BF%CF%81%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%AF%CF%84%CE%B1-johanna-lindsey

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Β Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Χάρτινη αγκαλιά» Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Εκδόσεις: Καλέντης Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Σαν τα φύλλα του καπνού-λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου

Σαν τα φύλλα του καπνού-λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου Τετάρτη, 30 Ιουλίου 2014 Σαν τα φύλλα του καπνού-λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου Στο «Σαν τα φύλλα του καπνού» εξιστορείται μια ευαίσθητη, ρομαντική και νοσταλγική ιστορία που μας συγκινεί και μας ταξιδεύει

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Κειμένων Α Λυκείου

Εργασία Κειμένων Α Λυκείου Εργασία Κειμένων Α Λυκείου Οικογενειακές Σχέσεις Κείμενα που μελετήθηκαν: «Του νεκρού αδελφού», «Η λυγερή στον Άδη» Ομάδα Γ : Δημήτρης Κουμαράς, Μανούρα Ελένη, Μαργαρίτης Νίκος, Μωραΐτου Έλλη Οι σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Mαρία Τσακίρη: «Ο κύκλος της σιωπής και σήμερα είναι κλειστός»

Mαρία Τσακίρη: «Ο κύκλος της σιωπής και σήμερα είναι κλειστός» Mαρία Τσακίρη: «Ο κύκλος της σιωπής και σήμερα είναι κλειστός» Γιώργος Κιούσης Φεβρουάριος 20, 2017 Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Μα τι τόσο σημαντικό έχει η ζωή σου για να γίνει βιβλίο;» ρώτησα αυθόρμητα την Ιφιγένεια

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καλπούζος: Ίσως οπισθοδρομήσαμε σε πολλές πτυχές της ζωής μας οι οποίες άπτονται στην ευγένεια, στον σεβασμό, στην αξιοπρέπεια

Γιάννης Καλπούζος: Ίσως οπισθοδρομήσαμε σε πολλές πτυχές της ζωής μας οι οποίες άπτονται στην ευγένεια, στον σεβασμό, στην αξιοπρέπεια Γιάννης Καλπούζος: Ίσως οπισθοδρομήσαμε σε πολλές πτυχές της ζωής μας οι οποίες άπτονται στην ευγένεια, στον σεβασμό, στην αξιοπρέπεια Ο συγγραφέας Γιάννης Καλπούζος έχει γράψει ποιητικές συλλογές, συλλογές

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919.

Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919. Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919. Η πρώτη του ουσιαστική εμφάνιση στον λογοτεχνικό χώρο γίνεται το 1954 με την έκδοση της συλλογής διηγημάτων Ζητείται ελπίς. Πρόκειται για έναν από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Aλέξανδρος Παπαδιαµάντης: Η Φόνισσα (Κ.Ν.Λ., σσ. 93-107)

Aλέξανδρος Παπαδιαµάντης: Η Φόνισσα (Κ.Ν.Λ., σσ. 93-107) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Aλέξανδρος Παπαδιαµάντης: Η Φόνισσα (Κ.Ν.Λ., σσ. 93-107) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τίτλος πράξης: Κατηγορία Πράξης: Ενέργεια: Μέτρο: Επιστ. Υπεύθυνος: "Επιμόρφωση - Πιστοποίηση Γυναικών Αρχικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου Ημερομηνία 20/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://agrinio-life.gr/ Ιουλία Ιωάννου http://bit.ly/1skxbmb Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου 42 Views November

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/01/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Περίληψη Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική κυβέρνηση έχει υποσχεθεί

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β)ποια στοιχεία αντλούμε από το απόσπασμα για το εθιμικό της υιοθεσίας στη

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β)ποια στοιχεία αντλούμε από το απόσπασμα για το εθιμικό της υιοθεσίας στη ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 09/12/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. α) Το 1883 με τη δημοσίευση στη Nouvel Revue του διηγήματος «Το αμάρτημα της μητρός μου», παρατηρείται στροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012 ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ εν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι οι αρχαίοι Έλληνες με την ίδια λέξη, τη διεθνή σήμερα λέξη «λόγος»,

Διαβάστε περισσότερα

Ρέας Γαλανάκη: «Η µεταµφίεση»

Ρέας Γαλανάκη: «Η µεταµφίεση» Ρέας Γαλανάκη: «Η µεταµφίεση» Η συγγραφέας γεννήθηκε το 1947 στην Κρήτη Έγραψε ποιήµατα στην αρχή και µετά διηγήµατα και µυθιστορήµατα Είναι µία από τις σηµαντικότερες φωνές της σύγχρονης ευρωπαϊκής πεζογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις 135 Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις ΘΕΜΑ: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ 1. Κρίση; ποια κρίση; Μήπως την έχουμε εμείς; Ή μήπως κάποιοι άλλοι; Κάποια στιγμή πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α )

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) (Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και προσαρμοσμένες στις δυνατότητες γραφής των μαθητών της Γ Λυκείου.) (Πλαγιότιτλοι - κύρια σημεία του κειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης 1. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση (30 ) Στόχοι Να εντοπίσουν παρακολουθήσουν τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Διαδικασία Έχουμε από πριν καλέσει δυο μέλη (ένα αγόρι Α και ένα κορίτσι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά στοιχεία Αφηγηματολογίας

Βασικά στοιχεία Αφηγηματολογίας Βασικά στοιχεία Αφηγηματολογίας Διδάσκουσα: Δέσποινα Καραβαγγέλη 1. Αφηγηματικές τεχνικές Η αφηγηματολογία είναι η επιστήμη που μελετά την αφηγηματική λειτουργία και µας προσφέρει ό,τι απαιτείται για να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

KΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

KΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ KΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Η τελευταία πενταετία (2009-2014)υπήρξε δύσκολη για την Ελλάδα. Η οικονομική κρίση οδήγησε σε ραγδαία αύξηση ορισμένων κοινωνικών προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, !! Ἡ μήτηρμουἐκρέμασετὴνκεφαλήν,ὡςκατάδικος,ὅστιςἴσταται πληκτικῆςσιωπῆς. ἐνώπιοντοῦκριτοῦτουμὲτὴνσυναίσθησιντρομεροῦτινὸςἐγκλήματος. -Μάλιστα,μητέρα!Πῶςδὲντὸ'θυμοῦμαι!ἦτανἡμόνημαςἀδελφὴ, -Τὸ'θυμᾶσαιτὸἈννιώ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Στόχοι Οι μαθητές να: αναφέρουν και επεξηγούν ανάγκες που ικανοποιούνται μέσα από το γάμο. δικαιολογούν τη σημασία που έχει ο γάμος ως κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα