Απόσπασμα από το Πρόγραμμα της Παράστασης. Αμμοχώστος Βασιλεύουσα Κυριάκου Χαραλαμπίδη. Πρεμιέρα 29 Ιουνίου 1993 Πύλη Αμμοχώστου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Απόσπασμα από το Πρόγραμμα της Παράστασης. Αμμοχώστος Βασιλεύουσα Κυριάκου Χαραλαμπίδη. Πρεμιέρα 29 Ιουνίου 1993 Πύλη Αμμοχώστου"

Transcript

1 Απόσπασμα από το Πρόγραμμα της Παράστασης Αμμοχώστος Βασιλεύουσα Κυριάκου Χαραλαμπίδη Πρεμιέρα 29 Ιουνίου 1993 Πύλη Αμμοχώστου 1

2 Κυριάκος Χαραλαμπίδης Σημαντικός σύγχρονος Κύπριος ποιητής. Γεννήθηκε το 1940 στο χωριό Άχνα της επαρχίας Αμμοχώστου. Αποφοίτησε από το Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου το 1958 και στη συνέχεια σπούδασε ιστορία και αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ( ). Παρακολούθησε επίσης μαθήματα θεάτρου στην Αθήνα ( ) και σεμινάριο ραδιοφωνίας στο Μόναχο ( ). Εργάστηκε ως καθηγητής φιλολογίας στην Κύπρο ( )/ επίσης κατά το δίδαξε στη σχολή θεάτρου του Εύη Γαβριηλίδη στη Λευκωσία. Το 1968 μεταπήδησε στη ραδιοφωνία, εγκαταλείποντας την εκπαίδευση. Προσελήφθη το 1968 στο Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου όπου τώρα είναι προϊστάμενος του Πρώτου και Δεύτερου Προγράμματος. Παράλληλα ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης ανέπτυξε κι άλλη αξιόλογη δραστηριότητα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, του κυπριακού τμήματος του διεθνούς Π.Ε.Ν. κ.α. οργανώσεων. Επίσης μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου Κυπριακού Συνδέσμου Παιδικού και Νεανικού βιβλίου, μέλος της Πολιτιστικής Επιτροπής Γραμμάτων της Μορφωτικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας, Πρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου. Παρουσίασε επίσης ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά προγράμματα κι έγραψε ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά κείμενα. Συνεργάστηκε με διάφορα έντυπα της Κύπρου και της Ελλάδας όπου δημοσίευσε ποίηση άρθρα, μελέτες και δοκίμια. Υπήρξε από τους ιδρυτές του φοιτητικού περιοδικού Εστία (1960). Με την ποίηση ασχολήθηκε από τα μαθητικά του χρόνια. Την πρώτη του ποιητική συλλογή εξέδωσε το μέχρι σήμερα (1990) εξέδωσε άλλες 5 ποιητικές συλλογές και έχει τιμηθεί με σημαντικές διακρίσεις. Ποιήματα του έχουν περιληφθεί σε διάφορες ανθολογίες κι έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες. Καθιερώθηκε επίσης ως ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους Έλληνες ποιητές. Εκδομένα έργα του: 1. Πρώτη Πηγή (Αθήνα 1961) 2. Η Άγνοια του Νερού (Αθήνα, 1967) 3. Το Αγγείο με τα Σχήματα (Λευκωσία, Κρατικό βραβείο ποίησης του Κυπριακού Υπουργείου Παιδείας). 4. Αχαιών Ακτή (Λευκωσία, 1977 Κρατικό Βραβείο ποίησης του Κυπριακού Υπουργείου Παιδείας). 5. Αμμόχωστος Βασιλεύουσα (Αθήνα, Κρατικό βραβείο ποίησης του Κυπριακού Υπουργείου Παιδείας). 6. Θόλος (Αθήνα, 1989 Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών). Η ρωμαλέα ποίηση του Κυριάκου Χαραλαμπίδη έχει ως πηγή έμπνευσης τον Κυπριακό χώρο και τον κόσμο της Κύπρου, ιδιαίτερα δε επικεντρώνεται ση μεγάλη Κυπριακή τραγωδία από το 1974 και εξής, την οποία και προεκτείνει σε δραματικές πανελλήνιες και παναθρώπινες διαστάσεις. (Από την Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, Τόμος 14 ος ) 2

3 Όταν άρχισα να συνθέτω την Αμμόχωστο Βασιλεύουσα είχα την αίσθηση πως έγραφα ένα ερωτικό μυθιστόρημα. Αυτό ήταν το πρώτο κρούσμα απειθαρχίας προς το έργο. Γιατί ακολούθησε και δεύτερο, μείζον του πρώτου: στην παράκληση κάποιου φίλου να του προτείνω μια μέρα ένα θεατρικό έργο, του υπέδειξα με πάσα σοβαρότητα την Αμμόχωστο Βασιλεύουσα. Αυτές οι δυο ανορθοδοξίες επιβεβαίωναν μέσα μου τον κανόνα μιας αυστηρά ορθόδοξης γραμμής (με τη θρησκευτική του όρου σημασία), που είναι ακριβώς ορθόδοξη επειδή εμπεριέχει τη δυνατότητα της υπέρβασης της. Με άλλα λόγια, θέλω να πιστεύω πως το ίδιο το έργο προκαλούσε τη μοίρα του χάρη στα έμφυτα σπέρματα παρέκκλισης από τον κανόνα, που αναζητούσαν μιαν άλλου είδους τάξη, πέρα των φαινομένων του κόσμου της λογοτεχνίας. Πρακτικότερος τρόπος «αποκατάστασης» (δηλαδή αποδεικτικής «αναγνώρισης») του έργου δεν υπήρχε από το ίδιο το σκηνικό ανέβασμά του. Απ όλους ένας πιο πολύ το πίστεψε βαθιά, «σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος», ο Φώτος Φωτιάδης. Από εκείνη τη στιγμή το πράγμα δούλευε στο μυαλό μας, για εφτά ή και περισσότερα χρόνια, με περιοδικές επανεμφανίσεις και συνταρακτικές θεοφάνειες. Ήταν φορές που η συνομιλία μας τουτέστιν η συνάντησή μας ανακαλούσε μνήμες αρχαϊκές, σε μιαν αναγωγή προς την τελετουργική πράξη (τα δρώμενα) του θεάτρου και το διθύραμβο. Η συναρπαστική αυτή περιπέτεια της μετάλλαξης των λέξεων σε πράγματα, ή του λόγου σε σάρκα, επαναβεβαίωνε τον ουσιώδη χαρακτήρα της ίδιας της ποίησης αλλά και του θεάτρου (που άλλωστε ξεκίνησε με λόγο ποιητικό). «Η ποίηση προκαλεί συμπύκνωση του συναισθήματος. Ακριβώς όπως και το θέατρο», παρατήρησε πρόσφατα μια διακεκριμένη Ιρλανδή ηθοποιός. Αυτό επαληθεύει για άλλη μια φορά την πίστη μου ότι η ποίηση δεν γίνεται με τα λόγια αλλά με τον ίδιο το λόγο, ο οποίος εφ εαυτού διαθέτει όλη τη δυναμική ης πράξης: «Και είπεν ο Θεός, γεννηθήτω φως. Και εγένετο φως». Συχνά όταν γράφω έχω την αίσθηση ότι μια λέξη είναι αληθινή (υπαρκτή, πραγματική), μονάχα όταν έχει γεύση και άρωμα αν μπορείς δηλαδή να τη νιώθεις τραγανή στον ουρανίσκο σου. Τις λέξεις πρέπει να μπορούμε να τις τρώμε και να τις πίνουμε. Όπως το σώμα και το αίμα του Χριστού. Σύμφωνα με την ίδια λογική, η Αμμόχωστος είναι η έκτυπη θέαση, η ανάγλυφη εξεικόνιση των συμβόλων της λατρευτικής μας διάχυσης, ο εναγκαλισμός του οράματος, η περιπαθής γεωγράφηση αλλά και η μυθική εξιστόρηση των δεινών του λαού μας. Όλα αυτά, που με κατάλληλο φωτισμό αποδεσμεύουν την εκρηκτική τους ενέργεια και τις ανάλογες εντάσεις, γίνονται σκηνικά κατορθώματα, καθώς φανερώνουν τη μυστική σχέση της τέχνης με τη ζωή. Μια σχέση που με φέρνει σε συγκεκριμένη οπτική γωνία και με βοηθάει να καταλάβω πως ο πολύπαθος λαός μας είνια το σώμα μου καιπως κλήρος μου 3

4 είναι να σηκώσω για λογαριασμό του το βάρος της μνήμης και την ευθύνη του ιστορικού του χρέους. Το παράδοξο είναι που χάνοντας από το φάσμα μου την Αμμόχωστος, επανεύρισκα τότε που έγραψα το έργο με ονειρική διεργασία τον άδυτο χώρο της πόλης, την ανόθευτη ομορφιά της. Έτσι επανατοποθετούσα τα πράγματα σύμφωνα με την εσωτερική τάξη, που απένειμε δικαιοσύνη στο όραμα της ζωής και στη μυστική ιεράρχηση του κόσμου. Θα ήθελα να υπογραμμίσω την αξία του ματιού, όταν κοιτάζει τα πράγματα. Έρχεται κάποια στιγμή που τα ίδια τα πράγματα μεταστοιχειώνονται μέσα από το ίδωμα του ματιού. Αποκτούν μια διάσταση σαγήνης, γίνονται αυτό που θα λέγαμε «πυροφόρος ανάβασις». Για να φέρνουν στο νου τον προφήτη Ηλία τον γιορτάζουμε 20 Ιουλίου, ανήμερα της τουρκικής εισβολής που ανέβηκε τους ουρανούς με τ αλόφλογο άρμα του. Αυτό εξάλλου, παρεικόνισε το θάμβος της Ανάληψης του Ιησού στην πορεία προς Εμμαούς, όταν οι μαθητές που περπάτησαν μαζί του, κουβέντιασαν μαζί του και δεν κατάλαβαν πως αυτός που τους μιλούσε ήταν ο Κύριός τους. Και ο Ευαγγελιστής Λουκάς, που περιγράφει τη σκηνή προσθέτει: «Αυτών δε διηνοίχθησαν οι οφθαλμοί και επέγνωσαν αυτόν. Και αυτός άφαντος εγένετο απ αυτών». Το συμπέρασμα είναι καθαρό. Βλέπουμε αληθινά, μονάχα όταν χάσουμε το πολύτιμο που είχαμε. Το αντικρίζουμε τότε στην εσωτερική του διάσταση, σε ένα επίπεδο αφθαρσίας και θάμβους. Προϊδεασμός της Βασιλείας των Ουρανών. Με όλα όσα είπα, διέγραψα, ελπίζω, το πλαίσιο με το οποίο προτείνω να ιδωθεί η Κυπριακή τραγωδία. Ο λαός μας θα επιβιώσει πνευματικά αν καταφέρει να δει το μυστικό νόημα του κύκλου τω παθών του. Αν μεταγγίσει την εικόνα της πόλης φάντασμα σε αίμα πυρφόρου αναβάσεως. Αν μπορεί να κυριαρχεί πάνω στο σπαραγμό του μες την βεβαιότητα μιας οικουμενικότερης αντίληψης του κόσμου και της ιστορίας. Δεν θα είχα άλλα να προσθέσω παρά μονάχα ετούτο: ότι για να ιδούμε τα πράγματα και να μπορέσουμε να τα χωρέσουμε μέσα μας χρειάζεται πρώτα ν αξιωθούμε μια τέτοια πόλη. Από εμάς εξαρτάται πόσο κοντά ή πόσο μακριά είναι η πόλη όραμα και πόσο απέχουμε ακόμα από αυτήν. Από εμάς και από την ποιότητα του πόνου μας. Που μετατρέπεται σε αληθινή ευδαιμονία χάρη στη μαγική θλίψη, της οποίας η δύναμη είναι ακριβώς αυτή: να παραμένει απαρηγόρητη. Ευχαριστώ τους συλλειτουργούς συμπολίτες μου, που τους επανευρίσκω γύρω από το βωμό της τραγικότητας του τόπου. Ευχαριστώ το «θέατρο ένα», ευχαριστώ τον γενναιόδωρο σκηνοθέτη, ευχαριστώ τους ψυχωμένους ηθοποιούς και όλους τους συντελεστές της παράστασης για την κοινότητα του πόνου, ευχαριστώ τον σεμνό σκηνογράφο, την ομάδα χορού «Ροές» που κάνει ν αναβλύζει τ αρτεσιανό νερό της μυστικής αγάπης προς την πατρίδα, ευχαριστώ τον αναστάσιμο μουσουργό που έσκυψε πάνω από την Αμμόχωστο και πάνω από τους ιερούς αγνοουμένους μας κάτω από το βλέμμα του Κυρίου της Ζωής. Κυριάκος Χαραλαμπίδης 4

5 Ένας Πρόλογος Προσερχόμαστε στον ιερό χώρο της Θυμέλης για να σαρκόσουμε μια πόλη. Με την δύναμη του λόγου και της μουσικής επιστρατεύουμε την νόηση και ενεργοποιούμε την ψυχή μας. Η κίνηση κι ο χορός μέσα σ ένα συγκεκριμένο λειτουργικά θεατρικό χώρο ολοκληρώνουν την προσπάθειά μας να πλάσουμε συμβολικά το σώμα της Αμμόχωστος και μαζί μ αυτήν το σώμα ολόκληρης της κατεχόμενης Κύπρου την Κερύνεια, τη Μόρφου, τη Λάπηθο, κι άλλα «Καρτερικά Ελληνικά» κομμάτια του είναι μας, της μνήμης μας της ουσίας της ύπαρξής μας. Κι αυτή η τελετή, αυτό το ποιητικό θεατρικό δρώμενο, μας φέρνει κατ ευθείαν σ επαφή με την ολοζώντανη υπόσταση της Αμμόχωστος κι όλης της σκλαβωμένης Κύπρου. Και μεταλαμπαδεύουμε αυτή την εμπειρία μας σε σας, τους συλλειτουργούς θεατές, για να ολοκληρωθεί έτσι η Θεατρική Πράξη, που σπάζει τα φράγματα, τα συρματοπλέγματα, τις πράσινες (ή κόκκινες ή μαύρες) γραμμές και μας πάει σήμερα, απόψε, τώρα στην Αμμόχωστο (και σ όλη την μη ελεύθερη Κύπρο) και θα μας κάνει να σεργιανήσουμε στις γειτονιές μας εκεί, να κολυμπήσουμε στη θάλασσά της, να πιούμε καθάριο νερό από τα κεφαλόβρυσά μας και να την φέρει απόψε ζωντανή κοντά μας σώμα και αίμα- για μια μετάληψη, που κανένας «Αττίλας» και κανένας βάρβαρος δεν θα μπορέσει να μας εμποδίσει να κάνουμε. Πάνω στον Αρχαίο Βωμό της Σαλαμίνας, τα Ιερά Σκεύη της Αμμόχωστος μεταπλάθουν την Πόλη και την φέρνουν μπροστά μας γεμάτη ζωή, φωνές, ανθρώπους, πουλιά, πορτοκάλια, όραμα κι αλήθεια, ιερή θεία κοινωνία, βαθειά επικοινωνία με τη γης μας, τις πόλεις και τα χωριά μας, τους «δρυμούς και τις χαράδρες» και τις ζωντανές ψυχές των προγόνων μας, που σαν Ακρίτες ορατοί και αόρατοι μάχονται και κρατάνε την Αμμόχωστο, τον Πενταδάκτυλο και την Κύπρο ολόκληρη, βαθιά, μυστικά και πλήρως, δική μας για πάντα. Απόψε η Αμμόχωστος είναι εδώ. Μας καλωσορίζει στην αγκαλιά της και μεις μπαίνουμε μέσα σ αυτήν όπως μέσα σε μια εκκλησία. «Κινούμεθα και Εσμέν» εντός της πόλεως. Μιλούμε, τραγουδάμε και χορεύουμε εδώ και εκεί ταυτόχρονα. Απόψε βρίσκουμε τον τρόπο, εσείς κι εμείς «να διασπάσουμε την γραμμή, πάμε πετώντας ίσαμε κει, τα βλέπουμε όλα όπως δεν τα είδαμε ποτέ σ ειρηνικούς καιρούς και μετρημένους». Φώτος Φωτιάδης 5

6 Το να διαβάσεις μουσικά τον Κυριάκο Χαραλαμπίδη είναι δύσκολη υπόθεση. Εν πάση περιπτώσει, προσπάθησα. Ευχαριστώ τον Φώτο Φωτιάδη για αυτή την ευλογημένη προσπάθεια. Ευχαριστώ τη διεύθυνση και τους ηθοποιούς του «θεάτρου ένα», τις «Ροές», τον σκηνογράφο και όλους τους συντελεστές της παράστασης για την αγάπη τους. Κυριάκο Χαραλαμπίδη, μου χαρίζεις μια απ τις πιο ευτυχισμένες στιγμές στην μουσική μου πορεία. Μάριος Τόκας Στο τελευταίο σου βιβλίο Αμμόχωστος Βασιλεύουσα γίνεται μια προσπάθεια δημιουργίας ενός ποιητικού οράματος μιας πόλης που τώρα την κατέχουν οι τούρκοι. Πηγαίνοντας σε παλιότερες εποχές θα μπορούσαμε να πούμε πως το ίδιο γινόταν και με την Κωνσταντινούπολη όταν την κατέκτησαν οι τούρκοι, όπου πέρασε μέσα στην συνείδηση του ελληνικού στοιχείου σαν μύθος, και την αποκαλούσαν «η Βασιλεύουσα». Όλες αυτές οι συγκρίσεις, τηρουμένων των αναλογιών του χώρου και του χρόνου, τι ομοιότητες θα μπορούσαν να δώσουν; Ή μήπως δεν υπάρχουν; Ας ξεκινήσουμε από τον τίτλο. Το κεφάλι της σύνθεσης. Όταν έγραφα τη συλλογή δοκίμασα πολλά κλειδιά. Τα ήθελα ν αντιστοιχούν στην μυθική αίσθηση της πραγματικότητας που ένιωθα πως ήταν το κύριο σημάδι της δουλειάς μου. Ήξερα πως η λέξη Αμμόχωστος έπρεπε να κυριαρχεί στον τίτλο. Εκείνο που έλειπε ήταν «ένα κάποιο τι», που θα έδινε ποιητική ουσία και προέκταση. Από κλειδί σε κλειδί λοιπόν έφτασα σε τούτο τον αμετάθετο συνδυασμό: Αμμόχωστος Βασιλεύουσα. Το πιο ενδιαφέρον είναι αυτό. Άνθρωποι που ζήσανε την Αμμόχωστο και σκιρτάνε στο άκουσμά της λένε πως αυτός ο τίτλος τους έκανε να νιώσουν μια παράδοξη ασφάλεια και ευφροσύνη. Είναι κάτι σαν μετάγγιση αίματος από το σώμα των ποιημάτων προς τον αποδέκτη ή και αντίστροφα. Μυστική επικοινωνία μεταφρασμένη σε ήχο και εικόνα η Αμμόχωστος, ωσάν τον Μεγαλέξανδρο της γοργόνας, «ζει και βασιλεύει και τον κόσμο κυριεύει». Από συγκεκριμένη πόλη φάντασμα γίνεται πόλη σύμβολο, που κατέχει τη δύναμη ν αντιστέκεται στην τραγωδία της. Μιλάμε για τραγωδία, αλλά κάτι τέτοιο δεν νοείται χωρίς την «ύβρη» και την τελική «κάθαρση». Το βιβλίο ξεκινά με τ αντίστροφο γύρισμα του κεφαλιού, που κοιτάζει «τον ουρανό με τ άστρα ματωμένα». Είναι η ώρα του ηλιοβασιλέματος, η ώρα που το αίμα διαβρέχει τον ουρανό. Περνάμε ύστερα μέσα από περιπέτειες ποιημάτων με παρόδους, δρώμενα, αναγνωρίσεις εξόδους και φτάνουμε στο σημείο της κάθαρσης. Το βιβλίο ακριβώς τελειώνει με το στίχο «κεκαθαρμένα τ άστρα τ ουρανού». 6

7 Αυτή η ιστορία είναι δύσκολο να περιγραφεί, θέλω μονάχα να επισημάνω τα μοντέλα. Δηλαδή; (α) Η Αμμόχωστος έχει την μοίρα της άλωσης, όπως και η Κωνσταντινούπολη η βασιλεύουσα πόλη από τον ίδιο Τούρκο κατακτητή. (β) Η Αμμόχωστος βασιλεύει (με την έννοια του «κυριαρχεί») στην καρδιά μου, είναι βασιλεύουσα στον ουρανό της καρδιάς μου, ως αντικείμενο θείου έρωτα. (γ) Η Αμμόχωστος βασιλεύει (με την έννοια του ήλιου που οδεύει προς τη δύση και πορφυρώνει τον ουρανό) με την βεβαιότητα ότι θα επανέλθει την άλλη μέρα. Ο ήλιος είναι το μάτι τ ουρανού ακόμα κι αν το κρύβουν τα σκοτάδια της νύχτας. (δ) Η Αμμόχωστος ανάγεται από το γήϊνο και θεατό σε ένα άλλο επίπεδο διαστρικό. Ενδύεται το χαρακτήρα του συμβόλου και αποβάλλει τη θνητή όψη της. Γίνεται πόλη όραμα με αφθαρσία και θάμβος, εξαστράπτουσα στο φως της Βασιλείας των Ουρανών. Με όλα όσα είπα, έκανα φανερή την πρόθεσή μου να κλείσω στην Αμμόχωστο Βασιλεύουσα όχι μονάχα την πόλη τη μισοχωμένη στην άμμο της ιστορίας, αλλά και το αντίρροπο του σπαραγμού με έμφαση στον ίδιο τον τίτλο, που φέρνει τη σφραγίδα στο μέτωπο τη διπλή αυτή ιδιότητα. Στο βιβλίο κάνω μια απόπειρα να διερευνήσω τη μοίρα του Ελληνισμού. Για παράδειγμα, σ ένα σημείο προσπαθώ να καταλάβω γιατί τόσα κεφάλια (κάρες) αγίων μεταφερθήκανε στην πόλη κεφαλή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και ύστερα χαθήκανε μες σε κουτιά καλυμμένα με σερπαντίνες. Αυτά τα τιμημένα κόκαλα των μαρτύρων και ηρώων επαναθέτουν από κάποια γωνιά το θέμα της ελευθερίας μεσ από την Κυπριακή εμπειρία των έντεκα τελευταίων χρόνων. Στο βιβλίο προτείνω να δούμε την ιστορία μας, παλιά και νεότερη ως ένα όλον, μια γραμμή που υφαίνει με συνέπεια την απεραντοσύνη της θλίψης μας, ενώ παράλληλα σπιθίζει μέσα της η βεβαιότητα για την από μέσα ψίχα του Ελληνισμού. Ωστόσο ένα δίκοπο μαχαίρι ξεφλουδίζει την ψυχή: η φυσική αισιοδοξία του λαού μας, συνδυασμένη με λειψή μνήμη και άκριτη επιπολαιότητα, ο ανοργάνωτο και υπέρμετρο συναισθηματισμός του (όχι η αισθαντικότητα, που είναι άλλο πράγμα) οδηγούνε σε σίγουρη αντίληψη της ιστορίας τα ανασχετικά του λαού δε λειτουργούνε στην ώρα τους. Όταν έγραφα το προηγούμενο βιβλίο μου, την Αχαιών Ακτή, αισθανόμουν ότι μιλούσα μέσα από ένα βαθύ λάκκο, ως Αχαιός ή αρχαϊκός Έλληνας. Με την Αμμόχωστο Βασιλεύουσα αισθάνομαι πως έζησα την κλασσική εποχή με την ακμή των ελληνίδων πόλεων, τη λαίλαπα της περσικής εισβολής και τον εμφύλιο πελοποννησιακό πόλεμο. Οι αντιστοιχίες υπάρχουν: άνθηση του ανεξάρτητου Κυπριακού κράτους ( ), πραξικόπημα 15 ης Ιουλίου και τουρκική εισβολή, του διόλου δεν μας έχει συνετίσει. 7

8 Καταλήγουμε στην αυτοπαρηγόρια μέσ από το είδωλο της πόλης κράτους (ή το είδωλο του εαυτού μας) με αναστάσιμα σχήματα και καθαρμούς. Η Αμμόχωστος Βασιλεύουσα, πολιτικό στη βάση του βιβλίο, λειτουργεί σε διάφορα επίπεδα ανάλογα με τον αποδέκτη. Θέλησα με το έργο αυτό ν απλώσω πάνω από την πόλη της Αμμοχώστου μια αιγίδα, να εξακοντίσω κραδασμούς που να εμποδίζουν το κακό ή τη φθορά να προχωρήσει, ενώ παράλληλα ανέτρεπα τον ιστορικό και γεωγραφικό χώρο εισάγοντας μνήμες κι επιθυμίες, σύμφωνα με μια εσωτερική τάξη. Μια συζήτηση του ποιητή με τον Κώστα Λιόντη, Αθήνα Κύριε Χαραλαμπίδη, τι ακριβώς θέλατε να δώσετε με την ποιητική σας συλλογή Αμμόχωστος Βασιλεύουσα; - Ηθέλησα να κλείσω ένα τόσο απέραντο κόσμο που να μην είναι απλώς μια συλλογή, αλλά ένας κόσμος, ένας χώρος εμπειρίας της ψυχής. Κάπου λέω, «Ο εναγώνιος λίθος της ψυχής» - αυτό το λιθάρι το ριζιμιό της ψυχής που είναι υπαρξιακό και εναγώνιο για τα πράγματα και τις κατασκευές των πραγμάτων με απασχολεί. Να μην είναι το πράγμα ως εικόνα μόνο, αλλά και το «εντός» του πράγματος, η ρυθμική του. Αυτό που μυστικά το κινεί. Το μυστήριο οδήγησε στο να βρεθούμε σ αυτό τον τόπο σαν πρώτη αρχή; Να εξελιχθούμε, να υποστούμε κακουχίες, εισβολές, πάθια, μεγάλα; Να μας συμβεί αυτό το κακό; Πού το πάει ο Θεός και πού το πάμε εμείς; Αυτό προσπάθησα να καταλάβω και να καθαρθώ μέσα απ αυτό και να οδηγήσω με τον τρόπο μου, αν είναι δυνατό, κι άλλους στην κάθαρση. - Τι σημαίνει για σας η Αμμόχωστος; - Όταν έγραφα την Αμμόχωστο, ένοιωθα ότι τη χάσαμε και όταν πάμε πίσω δε θα τη βρούμε την ίδια. Και εδώ πρέπει να τονίσω ότι το θέμα δεν το βλέπω ιστορικά, πολιτικά (αν θα γυρίσουμε ή όχι). Εγώ ήθελα να μιλήσω για την Αμμόχωστο όπως δε μίλησε κανένας. Να κάνω αυτό που έκανε ο Θουκυδίδης για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Όσα γράφω τα γράφω για να είμαι εντός της πατρογονικής εστίας χωρίς να περιορίζομαι στα εξωτερικά στοιχεία. Αυτή είναι η ποίηση της ζωής μου που με παίρνει «εντός» της πόλης. Η προσέγγιση του προβλήματος πρέπει να είναι πνευματική και μεταφυσική. Ξέρω ότι χάσαμε την Αμμόχωστο και ότι ποτέ δε θα την επανεύρομε, γιατί δεν την αναζητήσαμε ποτέ στο ένδον της ψυχής όπου βρίσκεται πραγματικά. Δεν είναι πια θέαμα γεωγραφικό ή ιστορικό, μεταφυσικό, γι αυτό και τοποθετείται από το συγκεκριμένο χώρο και φτάνει στο μη συγκεκριμένο, όπου αποκτά και την πρωταρχική μόνιμη σημασία του. Κάνω δηλαδή το αντίστροφο της θεωρίας των Ιδεών του Πλάτωνα: Ξεκινώ από την Αμμόχωστο, την κατακτημένη πόλη και αφαιρώντας πέπλους (και στη συλλογή υπάρχει αυτή η συχνή αναφορά σε πέπλους) φτάνω στην Αμμόχωστο ανάγεται από το βαρύ σώμα της στο αιθέριο, το ουράνιο σώμα της και μένει εκεί. Έτσι έχομε πια όχι μια πτώση αλλά μια έγερση, μια ανάταση από τον τάφο όπου βρίσκεται αυτή τη στιγμή. Εγώ ως μάγος ποιητής με την έννοια της ποιητικής 8

9 Θέλοντας να πιάσω την πόλη που έπεφτε στην κούνια μου Σκάλωσα στην σκληρή φράση του Δάντη la meteria e sorda Σ αυτούς τους στίχους υπάρχει η έννοια της σύλληψης του νοήματος της πόλης. Ταυτόχρονα όμως είναι και η σύλληψη της πόλης από τους Τούρκους. Έτσι αντιπαρατίθεται η άμωμη σύλληψη χωρίς την ερωτική διαδικασία μέσα από τον ποιητή, και η βάρβαρη σύλληψη βιασμός από τον κατακτητή. Ο ποιητής γίνεται παιδί που θέλει να πιάσει την άμωμη πόλη που σαν αχτίνα φωτός πέφτερι στην κούνια του. Σκαλώνει όμως στη σκληρή φράση του Δάντη la material e sorda δηλ. «η ύλη είναι κουφή» (δεν ακούει). Ξαφνικά ο ποιητής από παιδί γίνεται γέρος και προσκρούει στην «κουφή ύλη» που είναι οι άνθρωποι που δεν μπορούν να τον καταλάβουν. Η πόλη της Αμμοχώστου επομένως ήταν η αφορμή για να γράψω τη συλλογή, αλλά το ποίημα πήγε πιο πέρα από την εντελέχεια της πόλης. - Πολύ έντονο στη συλλογή είναι το θεατρικό στοιχείο. Ο Μ. Πιερής για παράδειγμα μίλησε για «σκηνοθετική οργάνωση τόσο των ποιημάτων αυτών καθεαυτών, όσο και ολόκληρης της συλλογής». - Το θεατρικό στοιχεί είναι πραγματικά έντονο στη συλλογή, κι ας μη σας φανεί παράδοξο, τη θεωρώ σαν ένα θεατρικό έργο. Πολύ συχνά το ίδιο το λεξιλόγιο θυμίζει την τέχνη του θεάτρου. Λέω π.χ. «ήρθαν γυναίκες με ρυθμό μεγάλου σκηνοθέτη», «η αυλαία μου σκουπίζει το πρόσωπο», «από τα παρασκήνια παίρνει το σταυρό μου» κ.λ.π. Εξέτασε επίσης τα ποιήματα «Τα κύματα», «Η ιστορία του πολιτοφύλακα», «Τα Άρδανα» κ.λ.π. Σ αυτά τα ποιήματα θα δεις έντονα το διάλογο, τις οπτικές εικόνες, τις κινήσεις ή ακόμη σκηνοθετικές οδηγίες. Εκείνη γύρισε αθορυβα, χωρίς μιλιά και κάνει κάπως έτσι (κίνηση χεριών) και δηλαδή τα βρήκαμε δεν τα πειράξαμε. Τι να σου κάνω; Άν θέλεις κόπιασε να φάμε. Αυτά τα στοιχεία, αν και είναι θεατρικά, λειτουργούν και ποιητικά. Στο θέατρο θα δει κανείς την κίνηση ή θ ακούσει το διάλογο. Στο ποίημα θα δημιουργηθεί οπτικοακουστική εικόνα που περιγράφεται μόνο χωρίς να γίνεται. - Αυτό που κάνει την εντύπωση στον αναγνώστη είναι οι πολύ συχνές αρχαιολογικές αναφορές (ακόμη και στους τίτλους ποιημάτων και συλλογών). Είναι φανερό όμως πως η χρήση του αρχαιολογικού στοιχείου είναι πιο περίπλοκη και λειτουργική από την απλή αναφορά. - Είμαι πολύ επηρεασμένος από την αρχαιολογία και λόγω σπουδών και λόγω διαφέροντος. Επειδή έχω μια εξοικείωση με το θέμα κινούμαι άνετα και με την ασφάλεια του ανθρώπου που γνωρίζει το αντικείμενο. 9

10 - Όταν έγραφες δηλ. είχες υπόψη σου το συγκεκριμένο χώρο της Σαλαμίνας; - Όχι μόνο τη Σαλαμίνα αλλά και ολόκληρη την Κύπρο. Η Κύπρος όλη είναι ανοικτό, υπαίθριο μουσείο. Επειδή αυτό που μας δένει με την παράδοσή μας, που είναι αρχαία, είναι οι ενδείξεις και οι αρχαιολογικές αναφορές, μοιραία θα μας πάει εκεί, ακόμη και αν δεν είσαι αρχαιολόγος. Επειδή η Αμμόχωστος συλήθηκε και το μουσείο της καταστράφηκε, κάνοντας εγώ μια ποιητική περιδιάβαση στο χώρο, αναπόφευκτα θα μπω και στο μουσείο της κάποια στιγμή και θα αναφερθώ σ αυτό, όπως αναφέρομαι και σε πολλούς άλλους αρχαιολογικούς χώρους και ευρήματα. Όπως διαπίστωσες όμως η αρχαιολογία δεν χρησιμοποιείται μόνο σαν αναφορά. Και για να φανεί καλύτερα αυτό μπορούμε να πάρουμε το συγκεκριμένο ποίημα «Αγγείο Ελευθέρου Ρυθμού». Πάνω σ αυτό το αγγείο είναι ζωγραφισμένο ένα πουλί, τεχνική του ελεύθερου ζωγραφικού ρυθμού (free field style). Τόσο μεγάλα πουλιά δεν υπήρχαν στην Κύπρο γι αυτό τα φανταζόμουνα ότι είναι αποδημητικά πουλιά που έρχονται από το Βορρά, σταματούν στην Αλυκή και συνεχίζουν το ταξίδι τους. Γι αυτό κι εγώ το ονομάζω «Υπερβόρειο πουλί». (σελ. 127). Κατεβαίνει αυτό το Υπερβόρειο πουλί να δει την πόλη. Έτσι το πουλί είναι η δική μου μέθοδος πια για να μπορέσω να πάω στην Αμμόχωστο. Το χρησιμοποιώ σαν καράβι που ταξιδεύει στη θάλασσα τ ουρανού και κατεβαίνει όπου και οπότε θέλει. Είναι αυτή μια μέθοδος που σε βοηθάει να κάνεις την περιδιάβασή σου ανενόχλητος, να καταργήσεις χώρους και να δεις τα πράγματα από το ύψος που θέλεις από ψηλά ή χαμηλά. Όταν γίνεις πουλί διότι ο ποιητής ταυτίζεται πια με το πουλί έχεις τη δυνατότητα της «προ-θέαης» της «προιδέασης» αυτού που πρόκειται να γίνει. Έχεις τη δυνατότητα ν ανέβεις και στα ουράνια όπου είναι «κεκαθαρμένα τ άστρα τ ουρανού». Αυτό το πουλό όμως για να ρθει και να μπορέσει να σ οδηγήσει εκεί, πρέπει να είνα αποκολλημένο ως εικόνα από αγγείο που βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο της Αμμοχώστου, όπου έβριθαν τέτοια αγγεία. Υπήρχε μια τεράστια συλλογή αγγείων ελευθέρου ρθυμού, γιατί βρέθηκαν σε τάφους της γύρω περιοχής. Γι αυτό διάλεξα ένα τέτοιο πουλί: βγαίνει από το χώρο και μάλιστα από τους τάφους της γης. Έχει επίσης «κόκκινο δακτύλιο» δηλ. μια ηθική δέσμευση να δει και να γνωρίσει τα πατρογονικά του, την καταγωγή του. Μ αυτό το πουλί γίνεται η δική μου περιδιάβαση όχι κατά τον τρόπο του Σεφέρη με το ραβδί του οδοιπόρου αλλά ανάερη πια με πολύ περισσότερες δυνατότητες. Το αρχαιολογικό στοιχείο επομένως χρησίμευσε όχι μόνο σαν αναφορά, αλλά για να μου δώσει την αφορμή να προχωρήσω και επίσης σαν συμβολικό στοιχείο. Μαρία Ηροδότου 10

11 Αντίποδες, αρ. 25/26 Δεκέμβριος Μιλώντας για την ποίησή σου μπορείς να πεις πόσο ευδιάκριτο είναι μέσα σ αυτήν το θρησκευτικό στοιχείο και πόσο εύκολο είναι για τον αναγνώστη να το εντοπίσει; - Το θρησκευτικό στοιχείο έχει, όπως όλα τα πράγματα, μια ευρύτερη και μια στενότερη έννοια. Η στενότερη έννοια στενεύει ακριβώς και περιορίζει την ουσία του θρησκευτικού στοιχείου, που από τη φύση του είναι η ευρύτητα και η ευρυχωρία. Αν ο Θεός είναι ως «θάλασσα η μεγάλη και απέραντος» η «φωνή υδάτων πολλών», οι παρομοιώσεις αυτές μας βοηθούν να Τον αντιληφθούμε σαν μια δυνατότητα που όλα μπορεί να τα χωρέσει. Η ισχυρή πεποίθηση μου είναι πως λαθεύουμε, όταν εννοούμε το θρησκευτικό στοιχείο μονάχα τυπολατρικά, και από τούτη την άποψη απλώνω την αίσθηση της θεϊκής πανταχού παρουσίας σε όλα μου τα ποιήματα, ακόμα και τα πλέον «ανορθόδοξα». Η ανορθοδοξία τους στηρίζεται ακριβώς στη βεβαιότητα ότι η Ορθόδοξη πίστη μας εμπεριέχει κατά μεγαλειώδη τρόπο και τη δυνατότητα της αναίρεσής της τόσον βαθύν έχει λόγο. Για ν απαντήσω πιο συγκεκριμένα στην ερώτησή σου, θα έλεγα ότι μια χριστιανική αντίληψη του κόσμου διαποτίζει τους στίχους μου και καθορίζει το στίγμα τους, αλλά μ έναν τρόπο που γίνεται ηθελημένα κρυπτικός, ακόμα και σε κείνα τα σημείο, όπου θεματολογικά κυριαρχεί το θρησκευτικό στοιχείο. Αυτό φυσικά απορρέει από ένα ένστικτο της ίδιας της ποίησης για αυτοσυντήρηση και βασικά δε διαφέρει από τη διαλεκτική της ανάγκης για απόκρυψη «κρύπτεσθαι φιλεί» - στοιχείων που θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν θρησκευτικά. Η μυστική εξάλλου λειτουργικότητα στοιχείο της μεθόδου που ο ίδιος ο Θεός ακολουθεί σηματοδοτεί, στον υλικό μας κόσμο, τη θεϊκή παρουσία μέσω των κτισμάτων Του και των θείων ενεργειών Του. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το ευδιάκριτο του θρησκευτικού στοιχείου στο έργο μου και ο εντοπισμός του από τον αναγνώστη θα πρέπει να αναζητηθούν μέσα από το πρίσμα της λειτουργικής κρυπτικότητας και της συμμετοχής στο τελούμενο. -Για τη βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών ποιητική συλλογή σου ο Θόλος, μπορούμε να υπολογίσουμε ότι ο τίτλος της συλλογής σου έχει σχέση με το θόλο της ορθόδοξης ναοδομίας; -Η ίδια η λέξη το μαρτυρεί. Μη μας διαφεύγει, ωστόσο, πως ο θόλος του ναού αλλά και ο θόλος της ποιητικής συλλογής σχτίζονται με το θόλο του ουρανού, την Οικουμένη. Στην ορθόδοξη άλλωστε αγιογραφία, στο χώρο του θόλου κυριαρχεί η εικόνα του Παντοκράτορα. Ο ίδιος ο ναός είναι η κιβωτός του Θεού, που 11

12 συμβολίζει τον Κόσμο. Παράλληλα θέλησα να υποβάλω ότι και το σώμα των ποιημάτων μπορεί ν αποτελέσει μια μικρογραφία του κόσμου, αρκεί να υπακούει σ αυτή την προοπτική. Ξεκινώ από το δεδομένο ότι «το σώμα ημών ναός του εν ημίν αγίου πνεύματος εστίν» (Απ. Παύλος), για να υπογραμμίσω έτσι το γεγονός ότι ο άνθρωπος είναι πλάσμα πολύτιμο, ανεπανάληπτο, μοναδικό και κανένας δεν έχει δικαίωμα να τον χαλάσει. Επάνω μας φέρνουμε όλοι το δυσβάσταχτο βάρος των 1610 αγνοουμένων μας (αριθμός που τείνει να γίνει ιερός εξαιτίας του μεγάλου πόνου που περιέχει) και ξέρω πως αυτό θεμελιώνεται καλύτερα στο χώρο της Εκκλησίας. Η ουσία του Χριστιανισμού είναι η θλίψη, που εγκυμονεί τη χαρά και τη λύτρωση. Ο Θεός είναι η καταφυγή, επειδή ακριβώς είναι το νόημα αλήθεια Ζωής. Όπως ο ναός εξεικονίζει τον τρόπο με τον οποίο ο Θεός δομεί τον κόσμο, έτσι και στο Θόλο θέλησα να δώσω τα στοιχεία που δομούν τα μέλη της τραγωδίας μας. Το σχήμα του ναού τα εντάσσει σε ένα σύστημα του δίνει προεκτάσεις και τα αποκαθιστά σε μια άλλη τάξη πέρα από τα γήινα. Όμως αυτό δεν πρέπει να φανεί με τρόπο δασκαλίστικο. Αντίθετα, δεθήκανε μαζί πολλά στοιχεία σύνθετα, που η συστηματική επεξεργασία τους μας οδηγεί σε μια φαινομενικά απλή μορφή ποιημάτων. Ως πρώτη φάση και προϋπόθεση του Θόλου είναι βέβαια η Αμμόχωστος Βασιλεύουσα, που επιζητεί να αναγάγει το βεβηλωμένο από τον Τούρκο εισβολέα γεωγραφικό στίγμα της πόλης στον αμόλυντο χώρο της ουράνιας βασιλείας της. Ο Θόλος, που εκφράζει την ανθρώπινη πτυχή της τραγωδίας, ολοκληρώνει την εικόνα του φρικτού θυσιαστηρίου, μέσω του οποίου τελετουργικά εκκολάπτεται το σχήμα του Ουρανού. Αυτή η συνομιλία ζώντων και νεκρών (δηλαδή του εκκλησιάσματος της ουράνιας πολιτείας ) αντιστοιχεί με τις έννοιες «θολός» και «θόλος», που ουσιαστικά εμπεριέχονται στον τίτλο της συλλογής. Η έννοια «θολός» δηλώνει συναίσθημα (θλίψη και δάκρυ, ταραχή και συγκίνηση). Η έννοια του «θόλου» ανάγει στο αναστάσιμο φως, τη διαφάνεια του μυαλού και τον απεσταγμένο καθαρό οφθαλμό. Χρειάζεται να διανυθεί ένας δρόμος για να φτάσουμε ίσαμε αυτό, όπως εξάλλου το κάνει με τον πληρέστερο τρόπο και με όλους τους συμβολισμούς και τις αποκαλυπτικές (καθότι κρυπτικές) ουσίες της η θεία λειτουργική πράξη της Εκκλησίας. Αν θεωρήσουμε την Αμμόχωστο Βασιλεύουσα ως ένα είδος ανακτόρων της Κνωσσού, ο Θόλος είναι το παρεκκλήσι αυτού του 12

13 παλατιού, όπου ο βασιλιάς συντετριμμένος, ανυπόδητος, χωρίς την κορώνα του προσεύχεται κάτω από το βλέμμα του Κυρίου του Ουρανού και της Γης. Αυτή η σχέση με το Θεό, μέσ από την αίσθηση της φθοράς και της ματαιότητας του μεγαλείου, μοιάζει με εξομολόγηση και ταπεινοφροσύνη, που ισορροπεί τον κόσμο μέσα μας και οδηγεί τα πράγματα σε μια τάξη. Θα πρέπει ν αγαπήσεις πολύ τη ζωή, για να φτάσει στο σημείο να την αποθέσεις στα χέρια Εκείνου από τον οποίο εκπορεύεται. Θα πρέπει να νιώσεις τη διπλή ιδιότητα στην απόλυτη ταύτιση τον Χριστό ως Υιό του Θεού, και του ανθρώπου για να συλλάβεις την ενότητα του ουρανού και της γης. - Το θρησκευτικό στοιχείο υπάρχει βέβαια σε όλα τα έργα σου, παρατηρούμε όμως ότι εντείνεται περισσότερο στις δυο τελευταίες συλλογές σου. Παρακαλώ να σχολιάσεις την εμφάνισή του σε μια από αυτές. - Το θρησκευτικό στοιχείο δεν είναι άλλο από την αίσθηση του μυστηρίου για όλα τα πράγματα του θεού, δηλαδή για τον κόσμο. Η λειτουργία της ζωής είναι ένα θαύμα αυτό που ο Τάκης Παπατσώνης είπε: «Θαμπωτικά πράγματα! Ορμηνεμένα όλα στο θάμπος!» Τούτο νομίζω διατρέχει όλη την ποίησή μου. Χαίρομαι ωστόσο που μου δίνεται η ευκαιρία να σταθώ στα δυο τελευταία έργα, την Αμμόχωστο Βασιλεύουσα και το Θόλο, όχι για κανένα άλλο λόγο παρά γιατί μ αυτό τον τρόπο φανερώνεται και η μυστική συνέχεια του ενός σώματος και της μιας αδιαίρετης φύσης του. Έρχονται άλλωστε πολλοί και μου λένε: Εγώ προτιμώ αυτό, εγώ εκείνο, συ ποιο έργο σου νομίζεις πως είναι καλύτερο; Σ αυτά σωπαίνω, και στη σιωπή μου μέσα πυκνώνει μια διαπίστωση: πως δεν υπάρχει τίποτα που ν αξίζει αν δε σχετίζεται με τον άνθρωπο. Χωρίς τον άνθρωπο τα πράγματα δεν έχουν σημασία. Γι αυτό στο τοπίο της Αμμοχώστου ακουμπώ στην ανθρωπογραφία του Θόλου. Δεν μπορείς να βλέπεις την πόλη που μεγάλωσες χωρίς την ιδέα των φίλων σου μαζί σου. Φίλοι για μένα είναι οι 1619 αγνοούμενο, που συμβολίζουν το μυστήριο του ανθρώπινου και θείου πάθους του λαού μας. Αυτούς αγάπησα περιπαθώς, δεν ξέρω από ποίαν αιτία. Καθετί εξάλλου είναι καλό στο μέτρο που ολοκληρώνει το πρόσωπό σου. Τα έργα μας δεν είναι άλλο από την πορεία της ψυχής μας. Η εξέλιξη του καλλιτέχνη δεν υπακούει μονάχα στα αισθητικά επιτεύγματά του αλλά και στις αλήθειες (ουσίες ζωής) που του αποκαλύπτονται καθ οδόν. Αυτό που λέμε τώρα ωρίμασμα δεν πρέπει αναγκαστικά να το θεωρούμε σοφία παρά μιαν άλλη αίσθηση πραγμάτων, ένα καιρνούριο ιδίωμα του κόσμου. «Και ιδού είδον ουρανόν καινόν και γην καινήν». Προχωρώντας θα έλεγα πως ένιωσα κάποια στιγμή την Αμμόχωστο σαν το κρασί και το Θόλο σαν το ψωμί. Αυτός ο συνδυασμός,όχι αντιθετικά αλλάσυμπλεκτικά και συνενωτικά, οδηγεί στη σύλληψη του Θείου σώματος του Κυρίου, που είναι αίμα και σάρκα. Κι αυτή η ανθρώπινη συμπόνια, που προμηνύεται και στο χριστιανό Καβάφη 13

14 («αλλά με λύπη κιόλας κι ευσπλαχνία»), είναι το τελούμενο στο Θόλο και έτσι προτείνω να ιδωθεί. Η συνέντευξη δόθηκε στο φιλόλογο Ανδρέα Χατζηθωμά για την έκδοση του τόμου «Πίστη και Ποίηση» Λευκωσία 1989 «Η στενή δίοδος της εξέλιξης του ανθρώπου λέγεται ποίηση» - Τι είναι για σένα η ποίηση; Ποίος είναι ο λόγος που γράφεις και ποια ανάγκη σου καλύπτει η λειτουργία της ποιητικής δημιουργίας; - Για μένα η ποίηση τί ωραίος καθρέφτης η φράση «για μένα η ποίηση»! Δεν θα επαναλάβω την κοινότυπη πια διατύπωση του Ρίλκε: «θα πέθαινες αν δεν έγραφες ποιήματα;» Θα πω κάτι άλλο: Αυτός ο καθρέφτης αντανακλά το υπό ανάπτυξη πρόσωπό μου. Ψάχνω να το βρω, με κάθε στίχο παραδέρνω στα τοιχώματα μιας απέραντης μοναξιάς, που είναι, κατά τον εύστοχο λόγο φίλου ποιητή, «η μόνη αξία». Τη χαίρομαι τη φύση των ερωτημάτων σου. Μπορείς να μου δώσεις τώρα κι εσύ μιαν απάντηση γιατί ερωτάς; Μήπως και στην περίπτωσή σου υποκρύπτεται η ασίγαστη δίψα του ανθρώπου για δημιουργία; Δημιουργώντας, ολοένα ρωτάμε. Η τέχνη δεν δίνει απαντήσεις, είναι ολόκληρη μια Απορία. Ο πλέον απορημένος είναι ο Θεός. Φτιάχνει το έργο του προσπαθώντας ν ανιχνεύσει νέες όψεις της σαρκωμένης απορίας. Αν ξέραμε λοιπόν την απάντηση, θα είχαμε σωπάσει ή δε θα είχαμε γεννηθεί. Πιστεύω στην απλή αλήθεια που λέει: Γράφω, γιατί δεν ξέρω πως αλλιώς να συντηρώ τα όνειρά μου. Μου δόθηκε ο κλήρος αυτός. Δυο στίχοι μου κάπου το μαρτυρούνε: Βαθύ είναι το μυστήριο της τέχνης σε χώρο διεφθαρμένο σαν κι αυτόν. - Παρά την άφθονη παραγωγή έργων τέχνης, στις μέρες μας, είναι γενικά παραδεκτή η διαπίστωση μιας ποιοτικής ένδειας. Πού οφείλεται κατά τη γνώμη σου αυτή η σε οικουμενικές διαστάσεις «κρίση δημιουργίας»; - Στην αποκοπή από την πρωτόγνωρη, τη μαγική αίσθηση των πραγμάτων. Αποκολλημένοι από τη φύση, την καρδιά του θαύματος που δένει τον άνθρωπο με τη λαχτάρα του μοναδικού, βρισκόμαστε σε μια εποχή που κατακυρώνει τη δημοκρατία των επί μέρους και θεσπίζει με ακρίβεια τα όρια του αδιεξόδου της. Εποχή άπνοιας χαρισματικών ηγετών η στενοκαρδία της επιτείνεται από την όμορφη ομοιομορφία στις υπεραγορές των φθαρτών αξιών. Η συμπαγής μάζα του χρόνου, το πρωταρχικό κύτταρο ορισμένων πραγμάτων, διαλύεται. Θρυμματιζόμαστε σε καθημερινές αγωνίες, μικροχαρές, μικρολύπες, ανασφάλειες, ανισορροπίες. Χωρίς αφοσίωση, χωρίς αφέλεια. Ξεχάσαμε καθ οδόν τη βασική προϋπόθεση της τέχνης, την αγνότητα, 14

15 Σύναξη, τεύχος 31, Ιούλιος Σεπτέμβρης 1981, Συνέντευξη στον Χρ. Μαυρή, στον «Κήρυκα» 4/6/89 Από την περίκλειστη πόλη φάντασμα στην περίοπτη Πόλη της Ανάληψης Τα ποιήματα υπηρετούν όλα, αλλά από διάφορες οπτικές γωνίες, την «εξεικόνιση» ή «ανάπλαση» της Αμμοχώστου μέσα στη διαχρονία και τη συγχρονία της. Όχι μόνο, δηλαδή, της πόλης (και κατ επέκταση της Κύπρου) μέσα από στιγμές της απώτατης ή της λιγότερο αρχαίας ιστορίας της (από τα προϊστορικά αποτυπώματα ως τα ιστορικά δρώμενα, από την προκλασική εποχή ως το τέλος της αγγλοκρατίας, από τα κτίσματα και τα ίχνη της Αλάσιας, της Έγκωμης και της Σαλαμίνας, ως τις ποικίλες φάσεις της Αμμοχώστου), αλλά και μέσα από στιγμές της προσωπικής ιστορίας και των εσωτερικών περιπετειών του ποιητή (από τις παιδικές, εφηβικές, νεανικές και ανδρικές εμπειρίες και μνήμες της «σχεδόν γενέθλιας» πόλης του ως τις σημερινές λυρικές αντιδράσεις απέναντι σε μια κατακτημένη και απρόσιτη, νεκρή «πόλη φάντασμα», λάφυρο και ενέχυρο μελλοντικών διακοινοτικών και διακρατικών διαπραγματεύσεων και συμβιβασμών). Το θεματικό ριπίδι της σχέσης πόλης και ποιητή (της) είναι εξαιρετικά ανοιγμένο. Περιορίζεται να σημειώσω ότι η περίτεχνα κυμαινόμενη συναισθηματική θερμοκρασία του ποιητή (λυρική, αφηγηματική ή δραματική, κριτική και σατιρική η φιλία και συμπαθητική παρακολουθεί την ιστορία, την τοπογραφία, την πραγματογνωσία και την ανθρωπολογία της πόλης τόσο σε συνθήκες προγενέστερες όσο και σε συνθήκες μεταγενέστερες από καίριο ιστορικό γεγονός (την εισβολή, την εγκατάλειψη και την κατάκτηση). Τόσο η πόλη όσο και ο ποιητής εμφανίζονται στη διπολική τους σχέση, με πολλές μορφές και ιδιότητες π.χ. πόλη πόρνη, άπιστη, επιπόλαιη, κουτή, διεφθαρμένη, σκληρόκαρδη, αλλοτριωμένη, παρακμιακή κτλ. ερωμένη, αρπαγμένη, πάσχουσα, βασανισμένη, τραυματισμένη, ανάπηρη, αναίσθητη, ιπτάμενη, ζωντανόνεκρη, νεκρή, άταφη, αναστημένη, κτλ. έμβρυο, παιδί, κορίτσι, παρθένα, γυναίκα, ζώο, θήραμα, σφάγιο, αντικείμενο, χτίσμα, στοιχειό, φαγητό, παιγνίδι, ουράνιο σώμα, μαγικό. 15

16 Ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης έχει περάσει από καιρό, το κατώφλι του καλού ποιητή. Έχει επίσης, κατακτήσει μια από τις αδιαφιλονίκητες πρώτες θέσεις ανάμεσα στους ποιητές της γενιάς του και όλου του ελληνισμού. Και δε θα πούμε τίποτε το τολμηρό ή αναπόδεικτο, αν δεχτούμε, με ανεπιφύλακτη συγκίνηση, ευγνωμοσύνη και αίσθημα δικαιοσύνης, ότι η Αμμόχωστος Βασιλεύουσα είναι το αρτιότερο ελληνικό βιβλίο του Γιώργος Κεχαγιόγλου, «Διαβάζω» αρ. 62, 9/2/83 Από την «Εξήγησιν της γλυκείας χώρας Κύπρου» στην «Αμμόχωστο Βασιλεύουσα» Η Αμμόχωστος Βασιλεύουσα, ένα έργο που δίκαιο χαρακτηρίστηκε το καλύτερο ποιητικό βιβλίο των τελευταίων χρόνων σε πανελλήνια κλίμακα, είναι γραμμένο στη σημερινή ελληνική κοινή, αλλά από τη σκοπιά ενός δημιουργού που προϋποθέτει και τη γλωσσική εμπειρία της κυπριακής διαλέκτου, τόσο στη μνημειωμένη γραπτή, όσο και στην ακμαία ακόμη σημερινή προφορική μορφή της. Τούτο γίνεται φανερό όχι μόνο από τις διάσπαρτες στο έργο κυπριακές λέξεις (όπως λ.χ. αμμάτια, ανόρπιστα, κοκκαλιώ, κόρδα, λούρουππας, ξεποτυλίχτηκα, συντρομάχτηκα, χοληκάδι κτλ.), οι οποίες του προσδίδουν ένα σαφή αλλά προσεχτικά περιορισμένο και ελαφρύ τελικά ιδιωματικό χρωματισμό, αλλά από κάποιους ρυθμούς, κάποια παράξενα κινήματα της γλώσσας, τα οποία μπορεί να ξενίζουν κάπως για την ώρα τον ελλαδίτη αναγνώστη, όμως αποτελούν τη σοβαρότερη, νομίζω προσφορά του Κύπριου ποιητή και γενικότερα του κυπριακού γλωσσικού χώρου στον εμπλουτισμό και τη διαμόρφωση της σημερινής πανελλήνιας ποιητικής γλώσσας. Χρωστώ, ωστόσο, μια ακόμη προκαταρκτική διευκρίνιση για την επιλογή των δυο έργων που ορίζουν, από χρονική άποψη, το περίγραμμα της ομιλίας μου. Γιατί δηλαδή ως αφετηρία η Εξήγησις της γλυκείας χώρας Κύπρου και ως τέρμα η Αμμόχωστος Βασιλεύουσα. Καταρχήν, η επιλογή των δυο αυτών έργων, ως ακραίων ορίων της πορείας του ελληνικού λογοτεχνικού λόγου στην Κύπρο, δεν ήταν συμπτωματική. Επιβλήθηκε, μπορώ να πω, από μόνη της. Τα ίδια τα έργα επέβαλαν αυτό το ιστορικό σχήμα, από τη χώρα δηλαδή της Κύπρου, στην πόλη της Αμμοχώστου. Από την εισβολή και την καταστροφή του 1426, στην ύστερα από πεντέμισι αιώνες εισβολή και τραγωδία του από την πρόσκαιρη, καθώς αποδείχτηκε, πληγή στο σώμα της χώρας και τη μεταφυσική ερμηνεία της από τον Μαχαιρά, στο μόνιμο σύμβολο μιας πόλης φαντάσματος, που για την ώρα μπορεί να υπάρξει μόνο ως βασιλεύουσα μιας άλλης διάστασης, οπωσδήποτε μη φυσικής, κατά την ποιητική αντίληψη του Κυριάκου Χαραλαμπίδη. Μια επιλογή που επιβλήθηκε κυρίως από το 16

17 καλλιτεχνικό εκτόπισμα των δυο αυτών έργων όχι μόνο μέσα στην εποχή τους και στον τόπο τους, αλλά και μέσα στη συνολική ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Και από την άποψη αυτή, ομολογώ ότι δεν θα είχα κανένα δισταγμό να άλλαζα τον τίτλο της ομιλίας μου και αντί για «σταθμούς της κυπριακής λογοτεχνίας» να σας μιλούσα για «σταθμούς της νεοελληνικής λογοτεχνίας». Η ποιητική συλλογή Αμμόχωστος Βασιλεύουσα, που εκδόθηκε το 1982, αλλά γράφτηκε από το καλοκαίρι του 1979 έως το φθινόπωρο του 1981, σύμφωνα με τις χρονολογίες που συνοδεύουν τα ποιήματα, δεν έχει ακόμη κριθεί ή μελετηθεί στο βαθμό που της αξίζει. Αν εξαιρέσουμε τη μοναδική υπολογίσιμη κριτικής της παρουσίαση από τον Γιώργο Κεχαγιόγλου, ουσιαστικά το σημαντικότατο αυτό έργο συνάντησε την επιφυλακτική σιωπή ή προσέκρουσε στην κριτική αδράνεια, ή και ανεπάρκεια των ημερών μας. Κι ωστόσο πρόκειται για ένα έργο ισάξιο, κατά τη κρίση μου, με τα καλύτερα συνθετικά έργα που έχει δώσει ο σύγχρονος ελληνικός ποιητικός λόγος και στα οποία αποφασιστικό ρόλο παίζει το θέμα της ιστορικής ή και εθνικής παραμέτρου εννοώ έργα όπως, λ.χ. οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι του Σολωμού, το.... Κύπρον, ου μ εθέσπισεν.... του Σεφέρη, το Άξιον Εστί του Ελύτη, το Η καταστροφή της Μήλος του Ρίτσου, το Τρίτο Γράμμα στη Μητέρα του Μόντη ή ο Νεκρόδειπνος του Σινόπουλου. Μιχάλης Πιερής, «Από το Μερτικόν της Κύπρου», Αν η ποίηση είναι, όπως μας έχουν μάθει οι Richards και ο Σεφέρης, η ανώτατη μορφή της συγκινησιακής χρήσης της γλώσσας, η ποίηση είναι συνάμα ο μαγικός και θελκτήριος λόγος που μαγεύει (και μετά τον Πλάτωνα, εξαπατά) τον νου τον ανθρώπων, ένας άλλος δίαυλος προς την μαγεία και την αποκάλυψη. Έχω την γνώμη, πως ο Κ. Χαραλαμπίδης λάμνει όλα τούτα τα δύσκολα χρόνια, δύσκολα για τον τόπο μας και για την Κύπρο ειδικότερα, προς τα ενάντια νερά τα όχι πάντοτε γαλάζια και καθαρά, με την ίδια πεισματική αντοχή και τους ίδιους πάντοτε σαφείς και ευγενικούς στόχους: να διευρύνει τα όρια της δικής του και της δικής μας ευαισθησίας και να ρίξει φως αποκαλυπτικό στη δική του και τη δική μας συνείδηση. Αυτό σημαίνει να ασχολείται κανείς γενναιοφρόνως και αφιλοκερδώς με την τέχνη της ποιήσεως. Ωστόσο όσο και αν η ποίηση του Κ. Χαραλαμπίδη είναι πορεία μαγείας, δρόμος προς το αποκαλυπτικό και τη διαφυγή, ως είναι γνήσιο και μυαλωμένο τέκνο του λατρεμένου και ηδονικού του τόπου, της γλυκείας νήσου Κύπρου, ως είναι μάρτυρας σκληρός των σκληρών 17

18 και εγκληματικών χρόνων μας, η ποίησή του δεν παραμένει στα όρια της μαγείας και του θαυμαστού. Η ελληνοκεντρική του παιδεία, η σοφία και η ποιητική και γλωσσική παράδοση του νησιού του συντελούν ώστε η ποίησή του, ευαίσθητη, λεπτή και ευγενική, να είναι ταυτοχρόνως οξεία και ρητή πολιτική πράξη πρώτου μεγέθους, ώστε να μπορούμε να πούμε πως ο Κ. Χαραλαμπίδης είναι ένας κοινωνικός και πολιτικός ποιητής. Ο ίδιος άλλωστε πιστεύει πως ο κοινωνικός ρόλος της ποιήσεως δεν δηλώνεται με κραυγές και συνθήματα αλλά απορρέει από το ποσόν της γνήσιας ευαισθησίας που ο ποιητής μπορεί να καταθέτει κάθε στιγμή. Θα επιθυμούσα λοιπόν να μιλήσω για τούτο το χάρισμα του Κ. Χαραλαμπίδη να κινείται τόσο ανάλαφρα και τόσο σοβαρά ανάμεσα στην μαγεία και στην σκληρότητα της ιστορίας, να πορεύεται, όπως χαρακτηριστικά έγραψε ο ποιητής Παπατσώνης, ένα παράλληλο δρόμο με το σύμβολο της Πίστεως, τον δρόμο «των ορατών τε πάντων και αοράτων»: στον φόνο, στην εξορία, στον εκπατρισμό, στη δουλεία, στον φυγάδα και τον αγνοούμενο, στην άλωση και την κατοχή, στον προδότη και στον υβριστή μέσα από την μουσική των λέξεων και την αίγλη αποκαλυπτικών και υπερόχων εικόνων, μέσα από ένα λόγο άλογο και ενεργό συνάμα, αδέσποτο, ειρωνικό και αιρετικό και πάνω από όλα γοητευτικό και αποτελεσματικό. Φαίνεται λοιπόν, από τα λίγα που έχουμε ως τώρα πει, ότι ο Κ. Χαραλαμπίδης δεν είναι μόνο ένας εμπνευσμένος ποιητής αλλά κια ένας μεγαλόπνοος δημιουργός ταμένος στην υπηρεσία τόσο της τέχνης του, όσο και του τόπου του. Υπό αυτή την έννοια, ο Κ. Χαραλαμπίδης είναι ποιητής της Γενιάς του 70, θα έλεγα (μολονότι πρωτοδημοσιεύει στην δεκαετία του 60) που διαφέρει ριζικά από τους συναδέλφους του Ελλαδίτες ποιητές: διαθέτει όχι μόνο ένα μύθο που συνέχεια και δίνει νόημα στην ποιητική του φωνή και κάνει τα αποσπασματικά και τα τρέχοντα να αποκτούν ενότητα και ειρμό, αλλά έχει ως υπόβαθρο και πλαίσιο ένα όραμα εθνικού χαρακτήρος, ένα πλέγμα στηρίξεως και εμπνεύσεως, που οι σύγχρονοι και συνομήλικοί τους ποιητές εδώ στην Ελλάδα δεν κατάφεραν να αποκτήσουν. Ο Χαραλαμπίδης χρησιμοποιεί συμπεριφέρεται θα ταίριαζε καλύτερα τη γλώσσα του με δύο τρόπους: με έναν άκρατο σεβασμό, που φαίνεται στην επιλογή των λέξεών του, αλλά και στο γραμματικό και συντακτικό επίπεδο. Φιλόλογος, αλλά όχι σχολαστικός ο Χαραλαμπίδης (όπως και πολλοί πριν από αυτόν Έλληνες ποιητές της περιφέρειας ) δεν έχει προκαταλήψεις με τις λέξεις, για αυτόν, δεν υφίσταται το πολυσυζητημένο σε μας σήμερα ψευδοπρόβλημα περί της καθαριότητας τάχα της δημοτικής. Στον ποιητή βρίσκονται και αρμονικά στεγάζονται όλα τα στρώματα της ελληνικής γλώσσας, λόγιοι και λαϊκοί τύποι, κυπριακοί ιδιωματισμοί και αρχαία ελληνικά. Και ενώ τόσος σεβασμός στην παράδοση της γλώσσας του, αιφνιδίως η χρήση της παύει να είναι παραδοσιακή, καθώς ο ποιητής όχι με απλή τόλμη αλλά με οίηση χειρίζεται τα στοιχεία τα γλωσσικά. Χωρίς μισόλογα και ταπεινοφροσύνη επιδεικνύει μια βεβαιότητα στον λόγο του γεμάτη 18

19 οίηση και λαμπρότητα και τούτο γίνεται από τα πρώτα κιόλας ποιήματα. Με την τελευταία του συλλογή, Αμμόχωστος Βασιλεύουσα ο Χαραλαμπίδης εισέρχεται στην μεγάλη σύνθεση, τόλμημα άγνωστο και φοβάμαι για την ώρα δύσκολο για τους Ελλαδίτες ομήλικους του κύπριου ποιητή. Η σύνθεση αυτή για την αγαπημένη πόλη του η ιδέα ευρίσκεται ήδη στην προηγούμενη συλλογή αποτελείται από 47 ποιήματα ικανού μεγέθους τα περισσότερα, γραμμένα από τον Ιούνιο 1979 ως τον Οκτώβριο 1981 και παρουσιασμένα κατά τη χρονολογική τους σειρά. Παραβλέποντας τους συνειρμούς που το επίθετο του τίτλου δημιουργεί, μπορούμε να πούμε πως θέμα της συλλογής είναι η σχέση του ποιητή με την πόλη του θα έλεγα το ειδύλλιο που πλέκεται ανάμεσα στον ποιητή και στην πόλη του. Το ειδύλλιο αυτό δημιουργείται από μακριά, με τα μάτια καθώς ανοίγονται οι οφθαλμοί του ποιητή. Η σύνθεση αυτή για την αγαπημένη πόλη του η ιδέα ευρίσκεται ήδη στην προηγούμενη συλλογή αποτελείται από 47 ποιήματα ικανού μεγέθους τα περισσότερα, γραμμένα από τον Ιούνιο 1979 ως τον Οκτώβριο 1981 και παρουσιασμένα κατά την χρονολογική τους σειρά. Όμως η Αμμόχωστος του Χαραλαμπίδη υπερβαίνει την ομώνυμη πολιτεία γίνεται ολόκληρη η Κύπρος στη συγχρονική και διαχρονική της υπόσταση, και σε τελευταία ανάλυση ο ποιητής διερευνά την μοίρα όλου του ελληνισμού, προειδοποιώντας, παρακαλώντας, λαμπρύνοντας και ανασταίνοντας με τον λόγο του την πόλη του, το νησί του και την Ελλάδα ολόκληρη. Γλώσσα ισορροπημένη ανάμεσα στην συγκίνηση και στην ακρίβεια, ποιητικές εφευρέσεις παμπάλαιες και συνάμα ολόφρεσκιες, λόγος υπερρεαλιστικός και άκρα ρεαλιστικός και φυσικά όλα τα κατακτημένα στο γόνιμο ποιητικό του παρελθόν συντελούν ώστε η Αμμόχωστος Βασιλεύουσα να αποτελεί ένα από τα αρτιότερα ποιητικά βιβλία γιατί ο Κ. Χαραλαμπίδης, όπως και οι άλλοι κύπριοι ποιητές, ελληνικά και μάλιστα λαμπρά ελληνικά γράφουν και την ελληνική γλώσσα δοξάζουν. Γ. Γιατρομανωλάκης Από τη σειρά: Κυπριακά Τόμος Α «Το Πανεπιστήμιο Αθηνών και η Κύπρος», Αθήνα 1989 Τα ποιήματα του Κ. Χαραλαμπίδη μόνα τους καταβοούν τα χαρίσματά τους, δωρεά άνωθεν..... η επιγραμματικότητά του είναι γενική αρετή. 19

20 Απόδειξη άρτιας τεχνικής, η σύμπτυξη εικόνων, αισθήσεων και εννοιών, η σύντμηση στο τεχνικά απαραίτητο όλα χωρίς εξαίρεση τα ποιήματα συνδυάζουν την δωρική εδώ, Ιωνική εκεί λιτότητα, με το ξάφνιασμα του απρόοπτου, ή κάπου την μόλις διαφαινόμενη πικρή ειρωνεία, γίνονται στιγμιαίοι διάττοντες, αυγουστιάτικοι εδώ, του Γενάρη εκεί, που αντί να χάνωνται στο κενό του απείρου, καρφώνονται στην ψυχή εκείνου που κοινωνεί μαζί του, «διαλύονται», σύμφωνα με την πρόθεση του τεχνίτη «σ ό,τι νομίζει τελεσφόρο». Και τελεσφόρο στην περίπτωση αυτή δεν είναι άλλο από την αισθητική και την ηθική αγαλλίαση που δοκιμάζει με την ριπή αυτής της διαπυρωμένης Χάριτος ο κοινωνός. Τέτοιες αρετές που πετυχαίνουν τέτοια άρτια καλλιτεχνικά αποτελέσματα, μαρτυρούν την ολοκληρωμένη γλωσσική καλλιέργεια του ποιητή και την οικείωσή του με όλα τ αλληλοδιάδοχα επιστρώματα της προαιώνιας λαλιάς μας αλλά και την προσέγγιση του σε ξενόγλωσσες γραμματείες Ας προσθέσω, πως ο ποιητής κατάγεται από το μυθικό νησί Κύπρο, και τούτο δεν είναι ξένο με την άνθησή του..... Ο Χαραλαμπίδης ζωογονεί την μαρασμένη και ασθενούσα νεοελληνική Ποίηση. Της ξαναδίνει με το πρέπον δέος το μεγάλο της ηθικό θεμέλιο, ένα νέο και σφριγηλό Ουμανισμό. Τ.Κ. Παπατσώνης Πρόλογος στην «Άγνοια του Νερού», 1967 Λογικά, η Κύπρος απομένει ο μόνος εξωελλαδικός χώρος από τον οποίο πια μπορούμε να προσδοκούμε μιαν άμεση ανανέωση της ποιητικής μας ανανέωση ανάλογη με κείνες τις οποίες προσέφεραν κατά καιρούς στον νεότατον Ελληνισμό η Κρήτη, τα Εφτάνησα, η Αλεξάνδρεια, η Μικρασία Οι βασικές αρετές του Κύπριου τεχνίτη πιστεύω πως έχουν σημαντικά στερεωθεί και πλουτιστεί. Η ήδη ζηλευτή επιγραμματικότητά του σαν να αποκτά ειδικότερο βάρος..... Το χιούμορ του, τόσο σπάνιο με τη μορφή της απεσταγμένης αφέλειας την οποία εκόμισε στην ποίησή μας ο αισθησιακός μυστικισμός του Παπατσώνη, έχει ασφαλώς κερδίσει σε άνεση και ευρωστία. Τούτη η νέα εκφραστική ευλυγισία τον σπρώχνει όχι σε πνευματώδεις ακροβασίες μα σε πνευματικές τόλμες σχεδόν ασύλληπτες για έναν ορθόδοξο πιστό Ωστόσο το πιο αξιοσημείωτο στοιχείο της συλλογής μου φαίνεται πως είνια η δημιουργία μιας αινιγματικής ανθρώπινης μορφής ονόματι 20

21 Ριμάκο.... Θέλω να ελπίζω πως προοιωνίζει μια βαθύτερη ανανέωση της ποιητικής του Κυριάκου Χαραλαμπίδη μακάρι και μια κυπριώτικη άνοιξη της ποίησής μας. Γ. Π. Σαββίδης «Το Βήμα», 28 Αυγούστου, 1973 Από την Κύπρο μας έρχεται μια σπουδαία έκπληξη: Ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης με το βιβλίο του «Το αγγείο με τα σχήματα». Η ποίηση αυτή έχει την έκταση του κορμιού μιας άγνωστης Κύπρου που είναι έτοιμη να ανακαλυφθεί και να εξερευνηθεί σα μέλος του πανάρχαιου και σύγχρονου Ελληνισμού. Θάλεγες πως δεν μπορούν να γραφτούν πια σήμερα, ποιήματα με τέτοιο άρωμα σοφίας, εκπληκτική πρωτοτυπία αντίληψης και πέρα ως πέρα παρθενική λεκτική διατύπωση. Τίποτα έτοιμο εισπραγμένο από το σωρό. Ούτε δυο λέξεις ταιριασμένες με τον τρόπο που έχεις συνηθίσει να τις ακούς ή να τις διαβάζεις. Αυτός εδώ ο ποιητής φτιάχνει πράγματι τον κόσμο απεξαρχής εφευρίσκοντας μια καινούργια ποιητική γλώσσα, σα ν αντικρύζει για πρώτη ή πολλοστή φορά τα πράγματα και τους συνδυασμούς τους, όσα σημαντικά μπορεί μια σκέψη δυναμικά πρωτεϊκή αλλά και εξαιρετικά παιδευμένη να συγκρατήσει, απ ό,τι ζωντανά σαλεύει μέσα στη νηφάλια εμπειρία της. Η φύση αυτής της ποιητικής προσφέρεται σε συνεχείς μυθοποιήσεις και αινιγματικούς χρησμούς απ όπου αναδύεται μια συνταρακτική αίσθηση της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας μέσα απ την αγωνία της Κύπρου, που μεταβάλλεται βαθμιαία και σταθερά σε αντίληψη του κόσμου και της ιστορίας των ανθρώπων που τον κατοικούν. Νόρα Αναγνωστάκη «Χρονικό 73» «Μανάδες και φαντάσματα» Ο Κώστας Σταματίου αρχίζει το δημοσίευμά του («Τα Νέα» ), υπό τον πιο πάνω τίτλο, με τα εξής: «Τον Χαραλαμπίδη προσέξαμε το 1982 με την πολύκροτη συλλογή του Αμμόχωστος Βασιλεύουσα. Ήταν μια αποκάλυψη. «Ταυτίζοντας τη χαμένη, θαμμένη στην άμμο της τουρκικής πλημμυρίδας πόλη του, μ όλο το άτυχο νησί και με τον σπασμένο εαυτό του, ο ποιητής κατάφερνε να βγάλει μέσα από τη ματοβαμμένη πραγματικότητα τολμηρούς και πρωτόγνωρους λυρικούς τόνους, μια φωνή κραυγή τραγούδι ερωτικό διαμαρτυρία λυγμό που όλα απογειώνονταν σε μια ελπίδα έγερσης κάποτε από τον τωρινό «ύπνο». 21

22 «Δύο είναι τα χαρακτηριστικά στοιχεία της νέας συλλογής». «Η εκφραστική ελευθερία και ποικιλία (αφήγηση πραγματικών περιστατικών με ηθελημένη πεζολογία. Στοιχεία ονειρικά, υπέρβασης, συνομιλίες με.... νεκρούς κ.α.). Υπαινικτικές ή και ευθείες αναφορές στην παράδοση από τον Όμηρο και τον Καβάφη και έως το δημοτικό τραγούδι, που το «οικειοποιείται» και το αναπαράγει (π.χ. «Μάνα με τους εννιά σου γιους»), και μάλιστα εκτάκτως, χρησιμοποιώντας εμβόλιμα και την κυπριακή τοπολαλιά». «Δεν ξέρω αν εγώ είμαι ιδιαίτερα ευαίσθητος σ ότι αγγίζει τη λατρεμένη Κύπρο, αλλά το βιβλίο με συγκλόνισε». «Μα χει πεθάνει αιώνες ο Θεός».... Μ αυτό τον πιο πάνω στίχο του Κυριάκου Χαραλαμπίδη τιτλοφορεί το δικό του σημείωμα ο Παντελής Μπουκάλας (εφημερίδα «Η Πρώτη» ) για το βιβλίο «Θόλος» του Κύπριου ποιητή. «Βασίλης Μιχαηλίδης, Κώστας Μόντης, Κώστας Βασιλείου, Παντελής Μηχανικός, Κυριάκος Χαραλαμπίδης..... Η Κύπρος ποιεί με ύλη το διχασμό της το να είναι και να μην είναι, να έχει και να την κατέχουν, να μιλά ελληνικά και να μην ακούεται, να χάνεται η φωνή της εν τη ερήμω της τηλεοπτικής «συμπαράστασης και συμπαράταξης», της ακίνητης μνήμης. Και στην Κύπρο, η ποίηση έχει πολλούς εραστές. Πάντα η γλώσσα να ξορκίζει το κακό, ν αναπληρώνει, όσο δύναται, τη χωλή πράξη, να συνδαυλίζει το όνειρο πάνω που σβήνει». «Ένα καημό τραγουδάει πάντα, είτε στην «πανελλήνιο», είτε στη γλώσσα που μιλιέται στην Κύπρο σώζοντας τη μουσική και τα ρήματα των παλαιών: Το νησί που πάρθηκε από τον Αττίλα, από το χρόνο που ψευτοεπουλώνει την πληγή στην επιδερμίδα και τη βαθαίνει στα σωθικά από τη συνήθεια και την αποδοχή». «Σε ύλη επίκαιρη εδράζονται οι στίχοι του Χαραλαμπίδη», γράφει ο Παντελής Μπουκάλας. «Στο χαμό των αγνοουμένων και τον πόνο των εναπομεινάντων. Αλλά τα ποιήμάτα του, τα περισσότερα, δεν είναι παράγωγα κάποιας, δεδομένης άλλωστε, επάρκειας στις τεχνικές του λόγου ή τεχνητής συγκίνησης. Δεν φιλολογεί ο ποιητής, ούτε και αφήνεται στους διευκολυντικούς καμιά φορά ελεγειακούς τόνους. Ελέγχει το υλικό, ελέγχει το θυμό και την πίκρα του. Και σαρκάζει. «Ακόμα κι όταν ο ποιητής επιλέγει τα έτοιμα, παραδομένα σχήματα, ένα δημοτικό λ.χ. για να δώσει μ αυτά μορφή στη συγκίνησή του, καμιά εντύπωση ευκολίας δεν δημιουργείται. Θέλει πολύ μόχθο, πολλή γενναιότητα για να υποχωρήσει μέχρις αποσβέσεως το συγχρονικό ποιητικό «εγώ» μπροστά στη συλλογική φωνή του δούλεψε τα μοιρολόγια και τις παραλογές. 22

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννα Μουσελιμίδου. Ανοίκειος νόστος. Ποίηση

Ιωάννα Μουσελιμίδου. Ανοίκειος νόστος. Ποίηση Ιωάννα Μουσελιμίδου Ανοίκειος νόστος Ποίηση ΑΝΟΙΚΕΙΟΣ ΝΟΣΤΟΣ Ιωάννα Μουσελιμίδου Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχεδιασμός εξωφύλλου: Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης 3 ï Ä É Á Ã Ù Í É Ó Ì Á Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ Ένας μπαξές γεμάτος αίμα είν ο ουρανός και λίγο χιόνι έσφιξα τα σχοινιά μου πρέπει και πάλι να ελέγξω τ αστέρια εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

χωριά μας! Συσχέτισε το όνομα σου με αξίες κοινωνικής ευαισθησίας.

χωριά μας! Συσχέτισε το όνομα σου με αξίες κοινωνικής ευαισθησίας. Τα διαμάντια είναι παντοτινά. Βοήθησε να τα αποκτήσουν περισσότερα χωριά μας! Συνεργάσου με την Ελληνική Λέσχη του Βιβλίου. Συσχέτισε το όνομα σου με αξίες κοινωνικής ευαισθησίας. Γίνε κι εσύ χορηγός βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου!

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πόσο χρόνο σας πήρε η συγγραφή; Ε.Τ.: Κοιμάμαι + τρώω + περπατάω +

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ

ΓΙΩΡΓΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ ΓΙΩΡΓΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ - 1924: Γεννήθηκε στον Πύργο Ηλείας. Ανήκει στην πρώτη μεταπολεμική γενιά ποιητών. - 1971: Δημοσίευση της πρώτης του ποιητικής συλλογής Το Κατώγι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Μίλτος Σταχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Μίλτος Σταχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ Μίλτος Σταχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής Ἕνας μπαξές γεμάτος αἷμα εἶν ὁ οὐρανός καί λίγο χιόνι ἔσφιξα τά σκοινιά μου πρέπει καί πάλι νά ἐλέγξω τ ἀστέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Χαρίδημος Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης,

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ποτάµι" της Γιώτας Γουβέλη

ποτάµι της Γιώτας Γουβέλη "Το µαγεµένο ποτάµι" της Γιώτας Γουβέλη Written by Μαρία Τσαγγάρη font size decrease font size increase font size Print Email Η Γιώτα Γουβέλη στο νέο της βιβλίο µε τίτλο "Το µαγεµένο ποτάµι" που κυκλοφορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελία Μισραχή - ΚΙΡΚΗ συνθήκες τις θυσίες. Είναι ένας πόνος τόσο αβάστακτος το να ζεις με άλλη και η καρδιά σου ν' ανήκει αλλού. Κι ο χρόνος αντί να αμβλύνει και να επουλώνει την πληγή, να επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ. Α.1. Πεζολογία: Παρά το γεγονός ότι το ποίημα εκφράζει συναισθηματικές καταστάσεις, αποπνέει έντονη συγκίνηση. Ο λυρισμός, ωστόσο, εκφράζεται μόνο

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια Με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο 2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ Konstantinos Thodis by Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a 1. - o - ( ο ) ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο Средний / прилагательное το βιβλίο το νέο περιοδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της Επιπεδίας

Το παραμύθι της Επιπεδίας Το παραμύθι της Επιπεδίας Ιστορία του J.Weeks, βασισμένη σε ιδέες του μυθιστορήματος Flatland: a romance in many dimensions, του E.A.Abbott, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1884, και στο οποίο βασίστηκε το κινηματογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνου Καβάφη:

Κωνσταντίνου Καβάφη: 1 Κωνσταντίνου Καβάφη: Μελαγχολία τοῦ Ἰάσωνος Κλεάνδρου ποιητοῦ ἐν Κομμαγηνῇ 595 μ.χ. «Το γήρασμα του σώματος και της μορφής μου είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι. Δεν έχω εγκαρτέρησι καμιά. Εις σε προστρέχω

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, !! Ἡ μήτηρμουἐκρέμασετὴνκεφαλήν,ὡςκατάδικος,ὅστιςἴσταται πληκτικῆςσιωπῆς. ἐνώπιοντοῦκριτοῦτουμὲτὴνσυναίσθησιντρομεροῦτινὸςἐγκλήματος. -Μάλιστα,μητέρα!Πῶςδὲντὸ'θυμοῦμαι!ἦτανἡμόνημαςἀδελφὴ, -Τὸ'θυμᾶσαιτὸἈννιώ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα