Σαρκική ἐπιθυμία καί σκοποί τοῦ γάμου, κατά τόν ἱερόν Χρυσόστομον

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σαρκική ἐπιθυμία καί σκοποί τοῦ γάμου, κατά τόν ἱερόν Χρυσόστομον"

Transcript

1 Σαρκική ἐπιθυμία καί σκοποί τοῦ γάμου, κατά τόν ἱερόν Χρυσόστομον τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Κυριακοῦ Τσουροῦ Ἡ σκέψις καί ἡ θέσις τοῦ ἱ. Χρυσοστόμου ἔναντι τοῦ γάμου γενικῶς καί τῶν σκοπῶν αὐτοῦ εἰδικώτερον διατυπώνονται εἰς πλεῖστα τῶν συγγραμμάτων του, δύνανται δέ νά χαρακτηρισθοῦν ὡς λίαν προοδευτικαί καί ρηξικέλευθοι. Καίτοι ὁ ἱ. πατήρ εἰς τά ἔργα τῆς νεότητός του καί δή εἰς τό «Περί Παρθενίας», ἐξαίρει τήν παρθενίαν, ὡς ἰδανικώτερον τρόπον ζωῆς, ἐν τούτοις ἐπανειλημμένως εἰς τά συγγράμματά του καί δή ἐκεῖνα τῆς ὡριμότητός του, ἀσχολεῖται ἐκτενῶς μέ τό θέμα τοῦ γάμου, ἀκολουθῶν πιστῶς τόν Ἀπ. Παῦλον, ἔχει μάλιστα ἀφιερώσει καί ὁλοκλήρους μελέτας του εἰς σημαντικάς πτυχάς τοῦ θέματος τούτου 1. Μεριμνῶν ὁ ἱ. πατήρ γενικῶς διά τήν ἠθικήν ἀνακαίνισιν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ βίου, ἐξειδίκευσε τό ἐνδιαφέρον του εἰδικῶς εἰς τόν θεσμόν τοῦ γάμου, ὡς θεμελίου τῆς κατά Χριστόν συγκροτήσεως τῆς κοινωνικῆς ζωῆς. ιό καί καταφέρεται σφοδρῶς κατά τῶν Ἡ μελέτη αὐτή ἀποτελεῖ τμῆμα τῆς διδακτορικῆς διατριβῆς τοῦ συγγραφέως, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἰς τήν Πανεπιστημιακήν Θεολογικήν Σχολήν Νεαπόλεως Ἰταλίας, τό ἔτος 1971, μέ τίτλον «Ὁ γάμος κατά τόν ἱερόν Χρυσόστομον» (Il matrimonio in S. Giovanni Crisostomo). Περιελήφθη στην «Ἐπιστημονική Παρουσία Ἑστίας Θεολόγων Χάλκης», τόμος Ζ, Ἀθῆναι 2010, σ Μέρος τῆς διατριβῆς του δημοσιεύτηκε στά Ιταλικά (Napoli 1974, 63 σ.). 1 Τά κυριώτερα τῶν ἔργων του τούτων εἶναι: Εἰς τό «διά δέ τάς πορνείας...», PG 51, Εἰς τό «γυνή δέδεται νόμῳ...», PG 51, Ἐγκώμιον εἰς Μάξιμον, καί περί τοῦ ποίας δεῖ ἄγεσθαι γυναῖκας, PG 51, Εἰς τό «χήρα καταλεγέσθω...», PG 51, Εἰς νεωτέραν χηρεύσασαν, PG 48, Περί μονανδρίας, PG 48, Πρός τούς ἔχοντας παρθένους συνεισάκτους, PG 47, Περί τοῦ τάς κανονικάς μή συνοικεῖν ἀνδράσιν, PG 47, Εἰς ἄλλα ἔργα του ἀσχολεῖται εὐκαιριακῶς, ἑρμηνεύων σχετικά χωρία τῶν καινοδιαθηκικῶν κειμένων. Σπεύδομε νά σημειώσωμεν ὅτι, ἡ διαπραγμάτευσις τοῦ θέματός μας δέν πρέπει νά θεωρηθῃ ὡς ἔχουσα ἐπιλεκτικόν χαρακτῆρα. ιεπιστώσαμε, βεβαίως, καί ἔχομε λάβει ὑπ' ὄψει τήν προοδευτικήν ἀλλαγήν τῶν ἀπόψεων τοῦ ἱ. πατρός ἐπί τοῦ γάμου ἀπό τά συγγράμματα τῆς νεότητός του εἰς ἐκεῖνα τῆς ὡριμότητός του, ὡς καί τάς περί τῆς θέσεως τῆς γυναικός ἀπόψεις του εἰς μερικά ἐκ τῶν πρώτων ἔργων του. Αἱ διαπιστώσεις ὅμως αὐταί δέν ἐπηρεάζουν τό θέμα μας, πολύ περισσότερον ὅταν αἱ μεταγενέστεραι ἀπόψεις τοῦ ἱ. Χρυσοστόμου εἶναι ἐκεῖναι πού ἐκφράζουν ἀσφαλῶς τήν πραγματικήν καί τελικήν διδασκαλίαν του.

2 2 ἠθικῶν παρεκτροπῶν τοῦ γάμου, ἀλλά καί κατά τῶν ἐκτός αὐτοῦ παρεκτροπῶν, καταδικάζων τήν μοιχείαν, τήν πορνείαν, τήν πολυγαμίαν, τό διαζύγιον, τήν ὁμοφυλοφιλίαν, τήν προικώαν συνδιαλλαγήν κ. ἄ. 2. Εἰς τήν παροῦσαν μελέτην μας θά περιορισθῶμεν εἰς πτυχάς μόνον τῆς ὅλης σημαντικῆς περί γάμου διδασκαλίας τοῦ ἱ. Χρυσοστόμου, συνοψίζοντες τάς ἀπόψεις του περί τῆς σαρκικῆς ἐπιθυμίας καί τῆς ἀσκήσεως αὐτῆς ἐν τῷ γάμῳ, ἀφ ἑνός, καί περί τῶν σκοπῶν τοῦ γάμου, ἀφ ἑτέρου 3. Ἡ σαρκική ἐπιθυμία Ἡ σαρκική ἐπιθυμία καί ἡ ἄσκησις αὐτῆς εὑρίσκεται, κατά τόν ἱ. Χρυσόστομον, εἰς ἄμεσον καί ἀποκλειστικήν σχέσιν πρός τόν γάμον καί συνδέεται μετ αὐτοῦ, τόσον κατά τήν σύστασιν ὅσον καί κατά τούς σκοπούς. Ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκικῆς «μίξεως» τῶν συζύγων καί ἡ ἄσκησις αὐτῆς εἶναι περιτταί εἰς τήν παραδεισιακήν ζωήν: «Πλασθείς δέ ἐκεῖνος ἔμεινεν ἐν παραδείσῳ καί γάμου λόγος οὐδείς ἦν ἐδέησεν αὐτῷ γενέσθαι καί βοηθόν, καί ἐγένετο καί οὐδέ οὕτως ὁ γάμος ἀναγκαῖος εἶναι ἐδόκει. Ἀλλ' οὐδέ ἐφαίνετό πω, ἀλλ' ἔμενον ἐκεῖνοι τούτου χωρίς καθάπερ ἐν οὐρανῷ τῷ παραδείσῳ διαιτώμενοι, καί ἐντρυφῶντες τῇ πρός πρός Θεόν ὁμιλίᾳ μίξεως δέ ἐπιθυμία καί σύλληψις καί ὠδῖνες καί τόκοι καί πᾶν εἶδος φθορᾶς ἐξώριστο τῆς ἐκείνων ψυχῆς» 4. Ἡ πτῶσις ἐπιφέρει ὡς ἀναγκαίαν τήν μίξιν πρός ὤθησιν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως πρός τήν ἑνότητα καί τήν ἀποφυγήν τῆς ἁμαρτίας, καί τήν τεκνογονίαν πρός διαιώνισιν τοῦ ἀνθρωπίνου γένους 5. Ἡ μίξις ἐδόθη ἀπό τόν ημιουργόν Θεόν, ὄχι μόνον πρός παιδοποιΐαν, ἀλλά καί ὡς «παραμυθία οὐ τήν τυχοῦσαν», ὥστε ὁ ἄνθρωπος «ἀκινδύνως» καί ἀπηλλαγμένος πάσης ἀσχημοσύνης νά δύναται νά 2 Εἰς τό «διά δέ τάς πορνείας...», 3, PG 51, 213. Ὁμοίως, 5, PG 51, 216 καί Πρός τούς πολεμοῦντας τοῖς ἐπί τῷ μονάζει ἐνάγουσιν, 10, PG 47, 346, 361, 362. Εἰς Ματθαῖον, Ὁμιλ. 62,2 (Ματθ.19,9), PG 58, 597. Εἰς τό «γυνή δέδεται νόμῳ...»1, PG 51, 219. Περί μονανδρίας 2, PG 48, 612. Αὐτόθι, 48, 611. Εἰς ἐπιστ. πρός Ρωμαίους, Ὁμιλ. 4,2, PG 60, 419 κ.ἄ. 3 ιεξοδικῶς ἔχομεν ἀσχοληθῇ μέ τήν γενικωτέραν περί γάμου διδασκαλίαν τοῦ ἱ. Χρυστοστόμου εἰς τήν διδακτορικήν ἡμῶν διατριβήν μέ θέμα «Ὁ γάμος κατά τόν ἱερόν Χρυσόστομον», ἐν τῇ Ποντιφηκικῇ Θεολογικῇ Σχολῇ Νεαπόλεως Ἰταλίας. 4 Περί Παρθενίας, 14, PG 48, 543. Καί Εἰς Γέν., Ὁμιλ. 18,4, PG 53, 153, καί αὐτόθι, 15,4, PG 53, Εἰς τό «διά δέ τάς πορνείας...»,3, PG 51, 213. Καί Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 26,2, PG 61, 215.

3 3 ἀπελευθερωθῇ ἀπό «τήν λύτταν τῆς φύσεως διά τῆς γυναικός» 6. Ἕνεκα τῶν σκοπῶν διά τούς ὁποίους ἐτέθη, ἡ ἐπιθυμία αὐτή ὑπερέχει τῶν ἄλλων ἐπιθυμιῶν τοῦ ἀνθρώπου εἰς τό «σφοδρόν καί ἀμάραντον» 7. Ὁ ημιουργός, ἐν τῇ πανσοφίᾳ Του, ἐπιθυμῶν τήν ἀποκατάστασιν τῆς διασπασθείσης ἁρμονίας, συνέδεσεν τόν ἄνδρα καί τήν γυναῖκα «φυσικαῖς ἀνάγκαις», «καθάπερ ἄρρηκτόν τινα δεσμόν, τήν ἐκ τῆς ἐπιθυμίας περιβαλών αὐτοῖς ἅλυσιν» 8. Ἡ ἐπιθυμία αὐτή δέν εἶναι δυνατόν νά ταυτισθῇ μέ τήν ἁμαρτωλόν ἐπιθυμίαν, τό «φρόνημα τῆς σαρκός», ἀλλά ἀποτελεῖ τμῆμα τῆς ἐσωτάτης ἀνθρωπίνης φύσεως, «ἐν ἑτέροις ὀργάνοις, ἔνδον ἐν τῇ φύσει ἐγκειμένη», μή περιοριζομένη δέ μόνον εἰς τήν σωματικήν ὑπόστασιν ἀλλά συνδεδεμένη καί μέ τήν προαίρεσιν 9. Τό σῶμα ἐπιθυμεῖ τῆς μίξεως ἐκ φύσεως καί ἡ ἐπιθυμία του αὐτή ἀντιδιαστέλλεται πρός τήν πορνείαν καί τήν μοιχείαν 10. εδομένου ὅτι «οὐδέν ὁ Θεός ἀκάθαρτον ἐποίησεν», ἡ ἐπιθυμουμένη μίξις εἶναι ξένη πρός τήν ἁμαρτίαν καί τήν φθοράν, καθόσον «οὐκ ἦν πονηρά τῆς σαρκός ἡ φύσις» 11. ιό καί ὁ Παῦλος, ἀπευθυνόμενος πρός τούς Ρωμαίους, ποιεῖται λόγον περί «νόμου τῆς ἁμαρτίας», ὁ ὁποῖος λειτουργεῖ μέν ἐντός τῶν μελῶν τοῦ σώματος δέν ταυτίζεται ὅμως πρός τό σῶμα: «ἕτερον γάρ τό ἔν τινι ὄν καί τό, ἐν ᾧ ἐστιν ἐκεῖνο». Ἡ σάρκα, ἔργον τοῦ Θεοῦ οὖσα, εἶναι «πρός ἀρετήν ἡμῖν ἐπιτήδειον, ἐάν νήψωμεν» 12. Ἄλλωστε, ἐάν ἡ ἁμαρτία ἐνετοπίζετο εἰς τήν σωματικήν φύσιν τοῦ ἀνθρώπου, τότε αὐτή θά ἔπρεπε νά εἶναι καθολική, ὅπως εἶναι καθολικά ὁ πόνος, ἡ δίψα, ἡ πεῖνα κ.λπ. Αὐτή ὅμως, ὅπως καί ἐκεῖνα, συνδέεται μέ τήν προαίρεσιν καί ὄχι μέ τήν φύσιν τοῦ ἀνθρώπου 13. Εἶναι λοιπόν μία «φυσική ἐπιθυμία». 6 Εἰς Ψαλμ. ΜΓ, 9, PG 55, 181. Εἰς ἐπιστ. B πρός Κορ., Ὁμιλ. 23,6, PG 61, 563. Εἰς Ἐπιστ. πρός Κολασ. κεφ., Ὁμιλ. 12,4, PG 62, 386. Βλ. καί Εἰς Γέν. κεφ. ΚΘ, Ὁμιλ. 56,2, PG 54, 490, Πρός τούς ἔχοντας παρθένους συνεισάκτους, 5, PG 47, Εἰς Ἐπιστ. πρός Ἐφεσ. κεφ. Ε, Ὁμιλ. 20,1, PG 62, Εἰς Γέν., Λόγ. 4,1, PG 54, Εἰς Ἐπιστ. πρός Τίτον, κεφ. Β, Ὁμιλ. 5,2, PG 62, 690, καί Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 27, 4, PG 61, Εἰς Ἐπιστ. πρός Ἐφεσ. κεφ. Β, Ὁμιλ. 5,4, PG 62, Εἰς Ἐπιστ. πρός Τίτον, κεφ. Α, Ὁμιλ. 3,3, PG 62, 680, πρβλ. καί Ἔπαινος, καί εἰς τό «Εἶδον τόν Κύριον...», Ὁμιλ. 3,4, PG 56, 117. Εἰς Ἐπιστ. πρός Ἐφεσ. κεφ. ΣΤ, Ὁμιλ. 24,5, PG 62, 174. Εἰς ἐπιστ. πρός Ρωμ. Ὁμιλ. 13,5, PG 60, Αὐτόθι, PG 60, Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 17,4, PG 61, 144. Εἰς Ἐπιστ. πρός Ἐφεσ. κεφ.

4 4 Τοῦτο, κατά τόν ἱ. Πατέρα προκύπτει, τόσον ἀπό τήν διαπίστωσιν ὅτι ἀκόμη καί εἰς τούς εὐνουχισθέντας δέν ἀποσβαίνεται ἡ «ἔνδον ἐνοχλοῦσα πυρά», ὅσον καί ἀπό τό γεγονός ὅτι «κἄν γυκαικί τις μή πλησιάζει, ἡ φύσις τό αὐτῆς ποιεῖ καί ἐργάζεται» 14. Οἱ τῆς αὐτῆς κλίνης «κοινωνοῦντες» σύζυγοι γίνονται μία σάρξ καί δημιουργοῦν τήν ἁρμονικήν ἑνότητα τοῦ ἀρχεγόνου προπτωτικοῦ ἀνθρώπου 15. ιό καί ἡ παρά φύσιν ἐκτροπή καί ἄσκησις τῆς σεξουαλικῆς μίξεως ἐκτός τοῦ γάμου καταδικάζεται ὡς διασπαστική τῆς ἑνότητος αὐτῆς καί ὡς συντελοῦσα εἰς ἔντασιν τοῦ μεταξύ τῶν δύο φύλων πολέμου 16. Ὁ μή ἀρκούμενος εἰς τήν νόμιμον σύζυγόν του ὑποπίπτει εἰς τό ἁμάρτημα τῆς μοιχείας, εἶναι ἀδικαιολόγητος καί εἶναι ἀδύνατος ἡ σωτηρία του 17. Ὅταν οἱ διά παντός τοῦ βίου ζῶντες ἐν παρθενίᾳ, διερωτᾶται ὁ ἱ. πατήρ, ἐπιτυγχάνουν τήν σωφροσύνην μετά τόσων ἀγώνων, πῶς εἶναι δυνατόν νά τύχη συγγνώμης ὁ ἔγγαμος, ὁ ὁποῖος ἐνῶ ἔχει νόμιμον σύζυγον, μοιχεύει μετά ἑτέρας γυναικός; 18. Ὁμοιάζει μέ τόν κυβερνήτην, ὁ ὁποῖος ναυαγεῖ ἐντός λιμένος 19 Ἀντιθέτως, ἡ ἐντός τοῦ γάμου ἄσκησις τῆς ἐπιθυμίας αὐτῆς δέν ἔχει ἁμαρτητικόν χαρακτῆρα, οὐδέ φέρει οἱανδήποτε μομφήν, ἀλλά συνοδεύεται ὑπό πλήρους καθαρότητος: «Οὐ γάρ τῶν σωμάτων τό ἀκάθαρτον, ὧν ἐστιν ἡ κοινωνία, ἀλλά τῆς προαιρέσεως καί τῶν λογισμῶν» 20. Ἐπειδή δέ ἡ ἁμαρτία καταλογίζεται εἰς τήν προαίρεσιν τοῦ ἀνθρώπου, διά τοῦτο ὁ πόρνος καί ὁ μοιχός χαρακτηρίζονται ὡς ἀκάθαρτοι «οὐ διά τήν, Ὁμιλ. 2,31, PG 62, 20. Ἔπαινος, καί εἰς τό «Εἶδον τόν Κύριον...», Ὁμιλ. 3,4, PG 56, 117. Βλ. καί Θεοδ. Ζήση. Ἡ περί γάμου διδασκαλία Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, ἀνάτυπον ἐκ τοῦ περιοδ. «Κληρονομία», τόμ. 1, τεῦχ. Β, (Θεσσαλονίκη 1969), σ Εἰς Ἐπιστ. πρός Τίτον, κεφ. Β, Ὁμιλ. 5,2, PG 62, Εἰς Ἐπιστ. πρός Κολασ. κεφ., Ὁμιλ. 12,4, PG 62, Εἰς ἐπιστ. πρός Ρωμ. Ὁμιλ. 4,2, καί 2, PG 60, Καί Εἰς Ἐπιστ. πρός Κολασ. κεφ., Ὁμιλ. 12,5, PG 62, Εἰς Ἰωάννην, Ὁμιλ. 63,4, PG 59, Εἰς τό «Γυνή δέδεται νόμῳ...», 3, PG 51, Ἔπαινος, καί εἰς τό «Εἶδον τόν Κύριον...», Ὁμιλ. 3,3, PG 56, «Ἡ ἐπιθυμία ἁμαρτία μέν οὐκ ἔστιν», Εἰς ἐπιστ. πρός Ρωμ. Ὁμιλ. 13,1, PG 60, 508 Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 19,3, PG 61, 155 Εἰς ἐπιστ. πρός Γαλ. κεφ. Γ, Ὁμιλ. 5,5, PG 61, 671 καί Εἰς Ἐπιστ. πρός Ἐφεσ. κεφ. Α, Ὁμιλ. 2,3, PG 62, 20. Πρβλ καί Εἰς Ἐπιστ. πρός Τίτον, κεφ. Α, Ὁμιλ. 3,3, PG 62, 680: «Αλλ οὐδέν εἰ βουλοίμεθα μή ἀκριβολογεῖσθαι, ἀκάθαρτον, ἀλλά πάντα καθαρά οὐδέν ὁ Θεός ἀκάθαρτον ἐποίησεν οὐδέν γάρ ἀκάθαρτον εἰ μή ἡ ἁμαρτία μόνη ψυχῆς γάρ ἅπτεται καί ταύτην ρυποῖ». Ἴδε καί κεφ. Β, Ὁμιλ. 4,1, PG 68, 681.

5 5 μίξιν ἐπεί κατά τοῦτον τόν λόγον καί ὁ γυναικί ἰδίᾳ πλησιάζων ἀκάθαρτος ἀλλά διά τήν ἀδικίαν καί τήν πλεονεξίαν» 21. ιά τῆς μίξεως μετά τῆς ἰδίας γυναικός καί διά τῆς γνησίας καί θερμῆς ἀγάπης «ἅπαν ἐλαύνεται πορνείας εἶδος καί οὐδέ ἔννοιά τις ἀκολασίας τῷ φιλοῦντι τήν ἑαυτοῦ γυναῖκα ποτέ ἐμπεσεῖται» 22. Ἐξ ἄλλου, ὁ Κύριος, ὅπως σημειώνει ὁ ἱ. Πατήρ, ἐνῶ καταδικάζει τόν πλοῦτον καί διατυπώνει πολλάς ἐντολάς ἐγκρατείας, «περί ἀποχῆς γυναικός, οὐχ οὕτω» 23. Τοῦτο ὀφείλεται στό γεγονός ὅτι «οὐ γάρ ἡ μίξις κακόν, ἀλλ ἡ πολυπραγμοσύνη» 24. Ἐκ τούτου, ὁ ἱ. πατήρ ἀρνεῖται νά ἀποδεχθῇ ὡς σώφρονας τούς βδελυσσομένους καί ἀποφεύγοντας τόν γάμον ἤ τήν μετά τῆς νομίμου γυναικός μίξιν ὡς ἐφάμαρτον καί καταδικάζει τήν αὐθαίρετον ἀποστέρησιν τοῦ ἑτέρου μέλους ἐκ τῆς συζυγικῆς συνουσίας. Ὅπως εἰς τούς πολέμους, ὅταν οἱ ἀγῶνες εἶναι σφοδρότεροι, τότε «τά τρόπαια λαμπρότερα γίνεται», ἔτσι καί εἰς τόν γάμον ἡ σωφροσύνη ἀναδεικνύεται ὡς ἀρετή εἰς τήν μάχην κατά τῆς ἁμαρτίας καί τῶν παθῶν: «σωφροσύνη γάρ ἐστιν ἐγκράτεια, καί τό μαχομένων περιγενέσθαι τῶν ἡδονῶν» 25. Πέραν τῆς παραινέσεως τοῦ Παύλου εἰς τό Α Κορινθίους ζ 7, τήν ὁποίαν ἐπαναλαμβάνει καί ὁ Χρυσόστομος, πᾶσα ἄλλη ὑπερβολή καί ἐπίδειξις ἐγκρατείας θεωρεῖται ἐπιβλαβής διά τόν γάμον, πλήττουσα τήν μεταξύ τῶν συζύγων ἀγάπην ἤ καί διαλύουσα αὐτόν: «Τί τό κέρδος τῆς νηστείας καί τῆς ἐγκρατείας, ἀγάπης διερρηγμένης;» 26. Ἡ ἄνευ κοινῆς συναινέσεως ἐγκράτεια τοῦ ἑνός τῶν συζύγων ἀποστερεῖ τόν αὐθαιρέτως ἐγκρατευόμενον τοῦ μισθοῦ τῆς ἀρετῆς τῆς ἐγκρατείας καί καταλογίζει εἰς αὐτόν τήν αἰτίαν καί τήν εὐθύνην τῆς ἐνδεχομένης μοιχείας τοῦ ἑτέρου 27. Τοῦτο ἀφορᾶ κυρίως εἰς τήν σύζυγον, καθ ὅσον ἡ ὁρμή τῆς μίξεως εἶναι ἰσχυροτέρα εἰς τόν ἄνδρα, κατεσκευασμένον οὕτω πρός ἐπίτευξιν τῆς συζυγικῆς ἁρμονίας. «Τό γάρ ἐν ὥρᾳ εἶναι τήν 21 Εἰς Ἐπιστ. πρός Τίτον, κεφ. Α, Ὁμιλ. 3,3, PG 62, Ἐγκώμιον εἰς Μάξιμον, καί περί τοῦ Ποίας δεῖ ἄγεσθαι γυναῖκας, 5, PG 51, Εἰς Ἐπιστ. πρός Τίτον, κεφ. Β, Ὁμιλ. 5,2, PG 62, 690. Βλ. καί: «Καί γυναικί μέν συγγενομένῳ κατά τό μέν οὐδείς ἄν μέμψοιτο μέχρι γήρως, χρηματιζομένῳ δέ πάντες», Αὐτόθι, 62, Εἰς Ἐπιστ. Β πρός Τιμ., κεφ. Γ, Ὁμιλ. 7,4, PG 62, 641. Πρβλ. καί Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 19,6, PG 61, 160, καί Εἰς Ματθαῖον, Ὁμιλία 51, 5, PG 58, Εἰς Ἰωάννην, Ὁμιλ. 36,2, PG 59, Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 19,1, PG 61, Περί Παρθενίας, 48, PG 48, 570.

6 6 γυναῖκα, τοῦτον δέ ἐν ἐπιθυμίᾳ οὐδέν ἄλλο δείκνυσιν, ἀλλ ἤ ὅτι διά τήν ἀγάπην οὕτω γεγένηται» 28. Ἰδιαιτέρως, ἡ ἀλόγιστος ἐγκράτεια ἐκ μέρους τῆς συζύγου, κυρίως ὅταν ὁ σύζυγος «καταφερής ἦ», ἐκθέτει τόν σύζυγον εἰς τά βέλη τοῦ διαβόλου καί ἐμβάλλει τήν σύζυγον «εἰς τιμωρίαν ἐσχάτην» 29. «Μή ἐγκρατεύσθω, φησίν, ἡ γυνή, τοῦ ἀνδρός ἄκοντος, μήτε ὁ ἀνήρ, τῆς γυναικός μή βουλομένης. Τί δήποτε; Ὅτι μεγάλα ἐκ τῆς ἐγκρατείας ταύτης τίκτεται κακά καί γάρ καί μοιχεῖαι καί πορνεῖαι καί οἰκιῶν ἀνατροπαί πολλάκις ἐντεῦθεν ἐγένοντο» 30. ιά τοῦτο ὁ ἱ. πατήρ, ὄχι μόνον συμβουλεύει τήν διά κοινῆς ἀποφάσεως ἀποχήν ἐκ τῆς συζυγικῆς συνουσίας, ἀλλά καί ἀποτρέπει ἀπό τήν ἐπί πολύ παράτασιν τῆς συμφωνηθείσης ἐγκρατείας, ὥστε, κατά τό παυλικόν, «μή πυροῦσθαι» (Α Κορ. ζ 9) 31. Ὁ ἱ. πατήρ παραγγέλλει ὅπως ἑκάτερος τῶν συζύγων σέβεται τό δικαίωμα τοῦ ἐτέρου καί μή διακινδυνεύει διά τῆς ὑπερβολικῆς καί μονομεροῦς ἐγκρατείας τήν ψυχική ὑγείαν τοῦ ἑτέρου μέλους 32. Ἡ ἐν τῷ γάμῳ ἀσκουμένη σεξουαλική μίξις τῶν συζύγων ἐπιφέρει τήν «γνησίαν ἡδονήν», τήν «κατά φύσιν», ἡ ὁποία εἶναι ἡδονή ἀπηλλαγμένη «πάσης ἀηδίας» 33. «Ἐπί γάρ τῆς ἐλευθέρας γυναικός ὁμοῦ καί ἡδονή καί ἀσφάλεια καί ἄνεσις καί τιμή καί κόσμος καί συνειδός ἀγαθόν» 34. Ἡ διαπίστωσις αὐτή ὠθεῖ τόν ἱ. 28 Εἰς Ἐπιστ. πρός Κολασ., Ὁμιλ. 10,1, PG 62, 366. Καί Εἰς Α Κορ., Ὁμιλ. 34,3, PG 61, 289. Εἰς ἄλλο σημεῖον ὁ ἱ. πατήρ παρατηρεῖ ὅτι ἡ ἐπιθυμία αὐτή ἐτέθη ἰσχυροτέρα εἰς τόν ἄνδρα διά νά τόν συνδέσῃ στενῶς μετά τοῦ ἀσθενοῦς φύλου: «Τίς γάρ ἄν ἕλοιτο ἀνήρ ὤν, ταύτης χωρίς τῆς ἀνάγκης γυναικείας ἀνέχεσθαι τρυφῆς καί ὕβρεως καί τῶν ἄλλων τῶν τοῦ γένους ἐλαττωμάτων ἐκείνου; διά τοῦτο ὁ Θεός ἐξ ἀρχῆς τήν γυναῖκα ταύτῃ καθώπλισε τῇ ἰσχΰι, εἰδώς ὅτι σφόδρα ἔσται εὐκαταφρόνητος μή ταύτην ἑπαγομένη τήν ἀρχήν καί ὅτι οὐδείς ἄν ἕλοιτο αὐτῇ συνοικῆσαι καθαρεύων ἐπιθυμίας», Πρός τούς ἔχοντας συνεισάκτους, 5, PG 47, 502. Πρβλ. καί Μ. Βασιλείου, Περί τῆς ἐν παρθενίᾳ ἀληθοῦς ἀφθορίας, 55: «Ὁ γάρ τοιαύτην τῷ τε πρός τό θῆλυ καί τανάπαλιν τῷ θῆλυ πρός τό ἄρρεν, οἵανπερ ἐν ἀρχῇ ὁ λόγος ὑπέδειξε, τήν σχέσιν διά τό ἀναγκαῖον τοῦ γάμου μηχανευσάμενος, τοῖς δέ ἐξ ἀθανάτων θνητοῖς γενομένοις τήν διαδοχήν τοῦ γένους ἐπισκευάσας», PG 30, Περί Παρθενίας, 47, PG 48, 570. Βλ. καί 48, αὐτόθι. 30 Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 19,1, PG 61, Περί Παρθενίας, 38, PG 48, 560 ἑξ. 32 Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 19,1, PG 61, Εἰς ἐπιστ. πρός Ρωμ., Ὁμιλ. 4,1, PG 60, 417. Εἰς Ἐπιστ. Α πρός Τιμ., κεφ. Α, Ὁμιλ. 2,3, PG 62, Εἰς τό «διά δέ τάς πορνείας...»,5, PG 51, 217. έν συμβαίνει τό ἴδιο εἰς τήν

7 7 Χρυσόστομον νά διακηρύξῃ περί τοῦ συζυγικοῦ οἴκου: «Ἐγώ τό δωμάτιον ἐκεῖνο καί οὐρανόν καί Ἐκκλησίαν θαρρῶν ἄν προσείποιμι» 35. Ἡ τοιαύτη θεώρησις καί τοποθέτησις τοῦ Χρυσοστόμου περί τῆς συζυγικῆς μίξεως δέν αἵρει τήν πεποίθησιν αὐτοῦ περί τῆς ὑπεροχῆς τῆς παρθενίας, ὡς τρόπου ἀπολύτου ἁγνείας καί ἐγκρατείας. Συγκρίνων τόν γάμον πρός τήν παρθενίαν, ἀναγνωρίζει μέν τήν ἁγίαν κατάστασιν ἀμφοτέρων, δέν διστάζει ὅμως νά ἐκφρασθῇ ὑπέρ τῆς ὑπεροχῆς τῆς παρθενίας. Ὁμοίως, ἐνῶ εἶναι πεπεισμένος περί τῆς ἁγνότητος τῶν συζυγικῶν σχέσεων, ἐν τούτοις, ὑποσημειώνει, ὅτι ὁ Παῦλος εἰς τάς ἐπιστολάς του «ἐπαίρει τό τῆς ἐγκρατείας ἐγκώμιον» καί προτρέπει «ἐπιλαβέσθαι τῆς παρθενίας». Περαιτέρω, διευκρινίζει ὅτι ἡ πρός τήν ἰδίαν γυναῖκα «ὁμιλία», καίτοι εἶναι ξένη πάσης ἀκαθαρσίας, ἐν τούτοις, πρέπει νά χαρακτηρισθῇ ὡς ἀσχολία καί διάσπασις τῆς ἀφοσιώσεως εἰς τά πνευματικά καί ὡς τοιαύτη δέν θεωρεῖται ἁρμόζουσα εἰς τόν «εὐχόμενον» καί «νηστεύοντα», ὅτε «πάντα ἀπορρίψαι δεῖ πόθον βιωτικόν, πᾶσαν φροντίδα καί διάχυσιν». ιά τοῦτο, παρατηρεῖ, ὁ Παῦλος, εἰς τήν περίπτωσιν αὐτήν, «ἀπάγει τῆς μίξεως», χωρίς, βεβαίως, νά θεωρῇ αὐτήν ὡς κατάστασιν μολυσμοῦ: «Οὐ γάρ εἶπεν, ἵνα μή μολυνθῆτε, ἀλλ ἵνα σχολάζητε τῇ νηστείᾳ καί τῇ προσευχῇ ὡς τῆς πρός γυναῖκα ὁμιλίας οὐκ εἰς ἀκαθαρσίαν, ἀλλ' εἰς ἀσχολίαν ἀγούσης» 36. Καί εἰς ἄλλο σύγγραμμά του ἐπαναλαμβάνει: «Καί γάρ τό κατωφερῆ τινα καί λάγνον εἶναι, καί μήτε ἐν καιρῷ τῆς νηστείας, μήτε ἐν ἄλλῳ τινι τῆς γυναικός ἀπέχεσθαι, κολάσεως μέν καί αὐτό πόρρῳ καί μακράν, οὐ μήν ἐπαίνων ἐγγύς. αὐτό γάρ τό συγκαταβῆναι τοσοῦτον, οὐδέ ἕτερόν ἐστιν, ἤ σημεῖον ἀσθενείας καί ἀπροσεξίας πολλῆς» 37. Πέραν τῆς νομίμου φυσικῆς συναφείας τῶν συζύγων, ὁ Χρυσόστομος, ὅπως ἤδη ἐσημειώσαμεν, ἀσχολεῖται καί μέ τήν «ἀλλόκοτον ἐπιθυμίαν», ὡς ὀνομάζει τήν περί τήν γενετησίαν ὁρμήν διαστροφήν ἐν τῇ μεταξύ ὁμοφύλων σαρκικῇ συναφείᾳ. πορνείαν, ὅπου ἐκεῖ ἡ μίξις θεωρεῖται παράνομος, ἀποκαλουμένη ἀσέλγεια, Εἰς Ἐπιστ. Α πρός Τιμ., κεφ. Α, Ὁμιλ. 2,3, PG 62, 514, καί Εἰς Γέν., κεφ. Ε καί ΣΤ, Ὁμιλ. 22,3, PG 53, Εἰς τό «Ἀσπάσασθε Πρίσκιλλαν καί Ἀκύλαν», Λόγ. 1,3, PG 51, Περί Παρθενίας, 30, PG 48, 553. Βλ. καί 50: «ὁ δέ γάμος τήν τῆς μίξεως μόνης ἄδειαν, οὐχί δέ καί τήν τρυφήν παρέχειν ἡμῖν εἴωθε», PG 48, 573. Πρβλ. καί Εἰς Ἰωάννην, Ὁμιλ. 62, 4, PG 59, Περί μονανδρίας, 5, PG 48, 616. Ἴδε καί Περί Παρθενίας, 50, PG 48, 573.

8 8 Ἐξανιστάμενος κατά ἰσχυόντων τότε ἐν Ἀντιοχείᾳ φιλοσοφικῶν ἀντιλήψεων ἀνεχομένων ἤ καί ἐπαινούντων τήν διαστροφήν αὐτήν, τήν καταδικάζει ὡς ὑπερβαίνουσαν τούς παρά τοῦ Θεοῦ τεθέντας νόμους καί ἀποσκοποῦσαν εἰς τήν ἐξαφάνισιν τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, «οὐ τοῦ μή σπείρεσθαι μόνον», ἀλλά, ὅπως λέει, καί διότι ὑποθάλπει τόν μεταξύ τῶν δύο φύλων ἄγριον πόλεμον, τόν ὁποῖον ἐπιδιώκει νά ἀποτρέψῃ μόνον ἡ φυσική ἐπιθυμία καί ἱκανοποίησις τῶν συζύγων 38. Τό ἁμάρτημα τοῦτο τῆς γενετησίου διαστροφῆς, διδάσκει ὁ ἱ. πατήρ, εἶναι δεινότερον τῆς πορνείας, οἱ δέ εἰς αὐτό ὑποπίπτοντες εἶναι ἀθλιώτεροι, ὄχι μόνον τῶν πορνῶν γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι ἀσκοῦν παράνομον μέν, ἀλλά ἐντός τῆς φυσικῆς τάξεως ἔρωτα μεταξύ ἑτεροφύλων, ἀλλά καί αὐτῶν τῶν ἀλόγων ζώων, εἰς τά ὁποῖα ὑπάρχει μέν «οἶστρος πολύς» καί ἐπιθυμία ἀφόρητος, παραμένει ὅμως αὐτή «εἴσω τῶν τῆς φύσεως ὅρων» 39. ιό καί ἡ ἁμαρτία αὐτή ἐτιμωρήθη αὐστηρῶς εἰς τά Σόδομα καί διά τρόπου ἀναλόγου καί ἁρμόζοντος πρός τήν φύσιν τῆς ἁμαρτίας 40. Ἐπί τοῦ θέματος τῆς ἀξιολογήσεως τῆς συζυγικῆς συναφείας, ἄλλοι Πατέρες, ἄλλοτε μέν συμπίπτουν μέ τήν γνώμην τοῦ ἱ. Χρυσοστόμου 41, ἄλλοτε δέ διατυπώνουν αὐστηροτέρας θέσεις, δεχόμενοι τήν ἄσκησιν τῆς σεξουαλικῆς συναφείας μόνον ἐπί τῷ σκοπῷ τῆς παιδοποιΐας, ἀναγνωρίζοντες εἰς τήν περίπτωσιν αὐτήν τήν ἱερότητα καί ἁγνότητα αὐτῆς Εἰς ἐπιστ. πρός Ρωμ., Ὁμιλ. 4,2, PG 60, 418. Πρός τούς πολεμοῦντας τοῖς ἐπί τῷ μονάζειν ἐνάγουσιν, 3, 8, PG 47, Βλ. καί Θεοδ. Ζήση, ἔνθ. ἀνωτ., σ Αὐτόθι. 40 Εἰς τούς Ἀνδριάντας, Ὁμιλ. 19, 2, PG 49, Μεταξύ αὐτῶν πρέπει νά συγκαταριθμηθῇ ἐν τῇ ύσει καί ὁ Γρηγόριος ὁ Μέγας, βλ. In septem psalmos poenit expositio, p. IV,7: hoc enim opus castum non habet culpam in conjuge. Deus enim copulam maritalem instituit, PL 79, Βλ. Κλήμεντος Ἀλεξανδρέως, Στρωματεῖς Γ, 7, PG 8, 1161 καί 6, PG 8, Ἰδιαιτέρως αὐστηρός ἐμφανίζεται ὁ ἱ. Αὐγουστῖνος, ὑποστηρίζων ὅτι ἡ συζυγική μίξις ὑπαγορεύεται ὑπό τοῦ κακοῦ καταλοίπου τῆς κληρονομικῆς ἁμαρτίας, τῆς concupiscentia. Τό κακόν ὅμως τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον διά τήν ἀναπαραγωγήν διό καί εἰς τήν περίπτωσιν αὐτήν ἡ συζυγική μίξις θεωρεῖται νόμιμος, ἀπηλλαγμένη ἁμαρτητικοῦ χαρακτῆρος καί ἀξία τιμῆς. Βλ. De bono conjugali, II, PL 40, 381 De conjugiis adulterinis II, 12, PL 4o, 479 Contra Secundinum manichaeum XXII, PL 42, 598 καί Opus imperfectum VI, 23, PL 45, Εἶναι ἀξιοσημείωτος ἐνταῦθα καί ἡ γνώμη τοῦ Τερτυλλιανοῦ, διδάσκοντος ὅτι κατά τήν ἀνάστασιν ὁ ἀνήρ καί ἡ σύζυγός του θά συναντηθοῦν εἰς αἰωνίαν πνευματικήν ἕνωσιν, De Monogamia X, PL 2, 992. Σημειωτέον, ὅτι Οἰκουμενικαί καί Τοπικαί Σύνοδοι, διά σειρᾶς κανόνων των ἀπαγορεύουν αὐστηρῶς νά ἐκτιμήσωμεν τήν συζυγικήν ἕνωσιν ὡς μίαν

9 9 Οἱ σκοποί τοῦ γάμου Ὅπως ἤδη ἐσημειώσαμε εἰς τήν ἀρχήν, ἡ σαρκική σχέσις τῶν συζύγων καί οἱ σκοποί της συνδέονται μέ τήν πτῶσιν τοῦ ἀνθρώπου καί δέν ἔχουν χῶρον εἰς τήν παραδεισιακήν ζωήν 43. Ἡ πλήρης μακαριότης καί ἡ ἔλλειψις τῆς ἁμαρτίας πρό τῆς παρακοῆς ἀπέκλειον τόν γάμον ὡς περιττόν εἰς τήν παραδεισιακήν ἁρμονίαν 44. Ὁ Θεός ὅμως, ἐν τῇ πανσοφίᾳ Του, προγνωρίζων τήν μετά τήν πτῶσιν τῶν πρωτοπλάστων ἀναγκαιότητα τοῦ γάμου ὡς ἀντιβάρου κατά τοῦ θανάτου καί τῆς φθορᾶς, ἱδρύει τόν γάμον κατά τήν δημιουργίαν τῆς Εὔας συνάψας αὐτήν μετά τοῦ Ἀδάμ «εἰς σάρκα μίαν». Ἡ χρῆσις ὅμως τοῦ γάμου λαμβάνει χώραν μετά τήν πτῶσιν: «Σκόπει πότε τοῦτο ἐγένετο. μετά τήν παρακαοήν, μετά τήν ἔκπτωσιν τήν ἐκ τοῦ παραδείσου, τότε τό τῆς στνουσίας ἀρχήν λαμβάνει» 45. Αἰτία λοιπόν τῆς συστάσεως τοῦ γάμου εἶναι ἡ πτῶσις τῶν πρωτοπλάστων. Ἐκ τούτου, προκύπτουν καί οἱ σκοποί αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐντάσσονται ἐντός τῆς ὑπό τῆς παρακοῆς διαταραχθείσης παραδεισιακῆς ἁρμονίας τῶν σχέσεων τῶν πρωτοπλάστων, τῶν σχέσεων ψυχῆς καί σώματος καί τῆς κυριαρχίας τοῦ θανάτου. Ὁ ἱ. Χρυσόστομος καί εἰς τό θέμα τῶν τοῦ γάμου ὑπῆρξε διά τήν ἐποχήν του ρηξικέλευθος. Ζῶν ὁ ἴδιος ἐν παρθενίᾳ, κατόρθωσεν νά ὑπερβῇ κάθε ὑποκειμενικότητα καί νά διαγράψῃ μίαν ἀξιοθαύμαστον ἠθικήν τοῦ γάμου, ἀποτέλεσμα μιᾶς ἐμβριθοῦς καί συστηματικῆς μελέτης τῆς θεολογικῆς θεμελιώσεώς του καί τῶν ἐπί μέρους προβλημάτων του. Θά ἠδυνάμεθα νά ὑποστηρίξωμεν ὅτι ἡ χρυσοστομική θεολογία καί ἠθική τοῦ γάμου παραμένουν πάντοτε ἰσχύουσαι καί ἐπίκαιροι. Ὁ ἱ. πατήρ ὡς πρῶτον καί κύριον σκοπόν τοῦ γάμου, κατά τήν χρῆσιν αὐτοῦ μετά τήν πτῶσιν, θεωρεῖ τήν σωφροσύνην, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ τούς συζύγους εἰς τήν τελείαν ἀγάπην καί ἑνότητα τῶν δύο εἰς ἕν καί τοῦ ἑνός τούτου μετά τοῦ Θεοῦ καί κατά συνέπειαν εἰς τήν τελείωσιν αὐτῶν 46. Ἡ σωφροσύνη ἑπομένως ἀναδεικνύεται εἰς ἀρετήν, καθόσον «βαστάζει καί ἀνορθοῖ τόν καταπίπτειν μέλλοντα» 47. Τῆς ἀρετῆς αὐτῆς «οὐχί κώλυμα ὁ γάμος, βεβήλωσιν. Βλ. Γάγγρας, καν., Ἀποστολικόν Ε, ΣΤ Οἰκουμενικῆς κανόνες ΙΒ, ΙΓ, Λ καί Καρθαγένης καν. Γ,, ΛΓ. 43 Βλ. σημείωσιν 4 τῆς παρούσης ἐργασίας. 44 Περί Παρθενίας, 15, PG 48, Εἰς Γέν., κεφ., Ὁμιλ. 18,4, PG 53, Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 33,3, PG 61, 280, καί Εἰς Ἐπιστ. πρός Κολασ. κεφ., Ὁμιλ. 12,5, PG 62, Περί Παρθενίας, 25, PG 48, 550.

10 10 ἀλλά ἀσφάλεια μᾶλλον τῆς σωφροσύνης ἐστι» 48. Ἡ «ἔννομος μίξις» τοῦ γάμου προτίθεται ὡς κυματοθραύστης κατά τῶν κυμάτων τῆς ἀγρίας φύσεως καί καθιστᾶ τόν γάμον λιμένα εὔδιον ἐγκρατείας καί σωφροσύνης «τοῖς βουλομένοις αὐτῷ χρῆσθαι καλῶς οὐκ ἀφιείς ἀγριαίνειν τήν φύσιν» 49. «Ἐπί μέν γάρ τῆς ἐννόμου γυναικός ἡ μίξις ἀκώλυτος οὖσα, τόν τε πόθον παρεμυθήσατο, καί εἰς κόρον πολλάκις τόν ἄνδρα ἤγαγε, καί τήν σφοδράν κατέλυσεν ἐπιθυμίαν» 50. Σχολιάζων τό ἕβδομον κεφάλαιον τῆς Α πρός Κορινθίους ἐπιστολῆς, παρατηρεῖ: «Πρότερον μάθε, τίς ἡ τοῦ γάμου αἰτία, καί τίνος ἕνεκεν εἰς τόν βίον εἰσενήνεκται τόν ἡμέτερον καί μηδέν ἀπαίτει. Τίς οὖν ἡ τοῦ γάμου πρόφασις καί τίνος ἕνεκεν ἔδωκεν αὐτόν ὁ Θεός; Ἄκουσον τοῦ Παύλου λέγοντος ιά δέ τάς πορνείας ἕκαστος τήν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐχέτω (Α Κορ. 7,6). Οὐκ εἶπε, ιά δέ τήν τῆς πενίας ἀπαλλαγήν, ἤ διά τήν τῆς εὐπορίας κτῆσιν ἀλλά τί; Ἵνα πορνείας φύγωμεν, ἵνα τήν ἐπιθυμίαν καταστείλωμεν, ἵνα σωφροσύνῃ συζήσωμεν, ἵνα εὐαρεστήσωμεν Θεῷ, τῇ οἰκείᾳ ἀρκούμενοι γαμετῇ. Τοῦτο τοῦ γάμου τό δῶρον, οὗτος ὁ καρπός, τοῦτο τό κέρδος... ι' ἕν γάρ τοῦτο μόνον χρή λαμβάνειν γυναῖκα, ἵνα τήν ἁμαρτίαν φύγωμεν, ἵνα πορνείας ἁπάσης ἀπαλλαγῶμεν πρός τοῦτο χρή τόν γάμον καθίστασθαι πάντα, ἵνα εἰς σωφροσύνην ἡμῖν συμπράττῃ» 51. Ἡ παρουσία λοιπόν τῆς ἐπιθυμίας ἐν τῇ πτώσει συνεπέφερεν ὡς ἀναγκαῖον τόν γάμον, ὡς χαλινόν τοῦ «ὄχλου τῶν παθῶν» καί ὡς «ἐκκόπτοντα τήν ἁμαρτίαν». Εἰς τόν γάμον ὅμως ἐπιτυγχάνεται ἡ ἀρετή τῆς σωφροσύνης, ἡ ὁποία, κατά τόν ἱ. πατέρα, εἶναι ὁ «ἁγιασμός» περί τοῦ ὁποίου κάνει λόγον ὁ Ἀπ. 48 Περί νηστείας καί σωφροσύνης, Ὁμιλ. 4, PG 63, Αὐτόθι, 9, PG 48, 539. Πρβλ. καί Ἰ. αμασκηνοῦ: «Καλή μέν ἡ τεκνογονία, ἥν ὁ γάμος διανίστησι καί καλός ὁ γάμος διά τάς πορνείας, ταύτας περικόπτων, καί τό λυσσῶδες τῆς ἐπιθυμίας διά τῆς ἐννόμου μίξεως οὐκ ἐῶν πρός ἀνόμους ἐκμαίνεσθαι πράξεις. Καλός ὁ γάμος, οἷς οὐ πάρεστιν ἐγκράτεια κρείττων δέ ἡ παρθενία, ψυχῆς τεκνογονίαν αὔξουσα καί Θεῷ καρπόν ὥριμον, τήν προσευχήν προσάγουσα», Ἔκδοσις Ὀρθοδόξου Πίστεως, βιβλ., 24, PG 94, Πρός τούς ἔχοντας παρθένους συνεισάκτους, 1, PG 47, Βλ. καί Πρός τούς πολεμοῦντας τοῖς ἐπί τό μονάζειν ἐνάγουσιν, 3, 15, 25, PG 47, Ἐγκώμιον εἰς Μάξιμον καί περί τούς ποίας δεῖ ἄγεσθαι γυναῖκας, 5, PG 51,232.

11 11 Παῦλος εἰς τήν πρός Ἐβραίους ἐπιστολήν του, «οὗ χωρίς οὐδείς ὄψεται τόν Κύριον» (Ἑβρ. 12, 14) 52. Ἡ παιδοποιΐα εἶναι ὁ δεύτερος σκοπός τοῦ γάμου. Ὁ Θεός ἔδωκε τήν παιδοποΐαν ὡς ἀντίβαρον τοῦ ἐκ τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου εἰσελθόντος θανάτου, ὥστε διά τῆς γεννήσεως τῶν τέκνων νά παραμένουν καί διατηρῶνται αἱ ἔμψυχοι εἰκόνες τῶν τελευτόντων καί τό γένος ἡμῶν νά μή ἀπόλυται 53. Καί ἀκόμη ἄν ὑποθέσωμεν, ὅτι εἰς τήν ἀρχήν ὁ γάμος ἦτο ἀναγκαῖος διά τήν αὔξησιν τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, σήμερον ὅμως, λέγει, -καί ὁμιλεῖ διά τήν ἐποχήν του!!- πού ἡ γῆ ἐπληρώθη ἀνθρώπων, προηγεῖται μεταξύ τῶν σκοπῶν τοῦ γάμου ἡ σωφροσύνη. Ἄλλωστε, ὡς ὑπογραμμίζει ὁ ἱ. πατήρ, ἡ παιδoποιΐα δέν εἶναι ἀποτέλεσμα μόνον τῆς βουλήσεως τῶν συζύγων, ἀλλά κυρίως τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ, ὡς τοῦτο προκύπτει καί ἀπό τήν ὕπαρξιν ἀκάρπων γάμων: «ύο γάρ ταῦτα ἐστι δι' ἅπερ εἰσενήνεκται γάμος, ἵνα τε σωφρονῶμεν καί ἵνα πατέρες γινώμεθα τῶν δέ δύο τούτων προηγουμένη ἡ τῆς σωφροσύνης ἐστι πρόφασις. Ἐπειδή γάρ εἰσῆλθεν ἐπιθυμία, εἰσῆλθε καί γάμος τήν ἀμετρίαν ἐκκόπτων καί πείθων μιᾷ χρῆσθαι γυναικί. Τάς γάρ παιδοποιΐας οὐχ ὁ γάμος ποιεῖ πάντως, ἀλλ' ἐκεῖνο τό ρῆμα τοτ Θεοῦ, τό λέγον, Αὐξάνεσθε καί πληθύνεσθε, καί πληρώσατε τήν γῆν (Γεν. 1,28) καί μαρτυροῦσιν ὅσοι γάμῳ μέν ἐχρήσαντο, πατέρες δέ οὐκ ἐγένοντο. Ὥστε προηγουμένη αὕτη ἡ αἰτία, ἡ τῆς σωφροσύνης, καί μάλιστα νῦν ὅτε ἡ οἰκουμένη πᾶσα τοῦ γένους ἡμῶν ἐμπέπλησται. Παρά μέν γάρ τήν ἀρχήν ποθεινόν τό τῶν παίδων ἦν, διά τό μνημόσυνον καί λείψανα καταλιμπάνειν ἕκαστον τῆς ἑαυτοῦ ζωῆς» 54. Ὡς δέ ἔπραξεν ὁ Θεός κατά τήν δημιουργίαν τῶν ἀγγέλων, ἔτσι θά ἠδύνατο νά πράξῃ καί διά τό ἀνθρώπινον γένος, μή δεόμενος τῆς ἐγγάμου καταστάσεως διά νά αὐξήση αὐτό: «Γάμου οὐκ ἔδει τῷ Θεῷ πρός τό πολλούς ποιῆσαι τούς ἐπί γῆς ἀνθρώπους» 55. Οὔτε, λοιπόν, ὁ γάμος, «μή βουλομένου Θεοῦ», 52 Εἰς Ἰωάν. Ὁμιλ. 63,4, PG 59, Εἰς τό «διά δέ τάς πορνείας...», 3, PG 51, 213. Πρβλ. καί Γρηγορίου Νύσσης: «ὁ γάμος παραμυθία τοῦ ἀποθνήσκειν ἐπενοήθη», Περί Παρθενίας;, 12, PG 46,376. Καί Ἰωάν. αμασκηνοῦ, «διά τό μή ἐκτριβῆναι καί ἀναλωθῆναι τό γένος ὑπό τοῦ θανάτου, ὁ γάμος ἐπινενόηται, ὡς ἄν διά τῆς παιδοποιΐας τό γένος τῶν ἀνθρώπων διασώζηται», Ἔκδοσις Ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως,, PG 94, Εἰς τό «διά δέ τάς πορνείας», αὐτόθι καί Περί Παρθενίας, 19, PG 48, Περί Παρθενίας, 14, PG 48, 544, καί Εἰς Γέν., κεφ. ΙΣΤ, Ὁμιλ. 38,2,

12 12 δύναται νά αὐξήση τό ἀνθρώπινον γένος, οὔτε καί ἡ παρθενία «βουλομένου πολλούς εἶναι, λυμανεῖται τό πλῆθος» 56. Πράγματι, ἐάν ὁ μόνος σκοπός τοῦ γάμου ἦτο ἡ παιδοποιΐα, τότε θά ἦτο ἀκατανόητον νά χαρακτηρίζεται οὗτος ὡς «μυστήριον μέγα», ἀφοῦ ἡ ἀπόκτησις τέκνων εἶναι δυνατόν νά ἐπιτευχθῇ καί ὑπό τούς πλέον ἀνηθίκους ὅρους καί ἐκτός τοῦ γάμου. Ἡ τεκνογονία ἀποτελεῖ λοιπόν βασικόν σκοπόν τοῦ γάμου καί ἔκφρασιν τῆς ἐντός τοῦ γάμου κοινωνίας τοῦ ἀνδρός καί τῆς γυναικός, οὐδόλως ὅμως ἐξαντλεῖ καί τό νόημα τῆς ὑπάρξεως αὐτοῦ 57. Ἡ «μετά μέτρου» χρῆσις τῆς σεξουαλικῆς ὁρμῆς ἐντός τοῦ γάμου δίδει εἰς τόν ἄνδρα τό χαρακτηριστικόν τοῦ πατρός, ἀφιεμένη δέ ἀνεξέλγκτος ὁδηγεῖ εἰς μοιχείαν καί διαφθοράν 58. Ὅπως δέ διά τήν γνῶσιν τοῦ Θεοῦ, ὑποστηρίζει ὁ ἱ. πατήρ, ὁ κόσμος ἐν τῷ μεγαλείῳ του ὁδηγεῖ εἰς θεογνωσίαν, μή δικαιολογουμένης τῆς εἰδωλολατρίας, ἔτσι καί προκειμένου περί τῆς ἠθικῆς ζωῆς, ἡ «κατά φύσιν ἡδονή» ἐτέθη ὑπό τοῦ ημιουργοῦ πρός καταστολήν τῶν σκιρτημάτων τῆς σαρκός καί ὄχι διά τάς παρά φύσιν σαρκικάς ἐκτροπάς 59. Ἡ παιδοποιΐα καί ἡ παιδοτροφία εἰς τόν γάμον, καί μάλιστα διά τήν γυναῖκα, εἶναι ἰδανικόν μέσον σωτηρίας. Ἡ γύνη εἰς τό κεφάλαιον τοῦτο ἐπέχει θέσιν διδασκάλου καί παιδαγωγοῦ τῆς σωφροσύνης 60. Τά τέκνα εἶναι «πολλῆς σωτηρίας ἀφορμή καί πρόφασις», ὅπως δύνανται νά ἀποβοῦν καί αἰτία ἀπωλείας. Ἡ καλή διαπαιδαγώγησις τῶν τέκνων δύναται νά ἀποφέρῃ μέγα μισθόν εἰς τούς γονεῖς καί στέφανον δόξης. Ἀντιθέτως, ἡ ἀμέλεια καί ἡ ὀλιγωρία εἰς τήν διαπαιδαγώγησιν αὐτων συνιστᾶ μεγάλην ἁμαρτίαν διά τούς γονεῖς, οἱ ὁποῖοι «τήν ἐσχάτην ὑποστήσονται δίκην» 61. Ὡς παράδειγμα ἀξίων γονέων φέρει ἀπό τήν Π. ιαθήκην τόν Ἐνώχ, τόν ὁποῖον «μετέθηκεν» ἐν ζωῇ ὁ Θεός καί ὁ ὁποῖος «ἐγέννησε τόν Μαθουσάλα καί τότε εὐηρέστησε... ἵνα μή τις νομίσῃ ἐμποδίζεσθαι πρός τήν ταύτης κατόρθωσιν» (Γεν. 5,21-24) 62 τόν PG 53, 353 καί κεφ. Ε, Ὁμιλ. 21,3, PG 53, 178. Πρβλ. καί Γρηγορίου Νύσσης, Περί κατασκευῆς ἀνθρώπου, κεφ. 17, PG 44, Περί Παρθενίας, 17, καί 15, PG 48, 546 καί Βλ. καί Γεωργ. Μαντζαρίδου, Χριστιανική Ἠθική τόμ. Β, Θεσσαλονίκη 1969, σ Εἰς Ἐπιστ. πρός Ἐφεσ. κεφ. Α, Ὁμιλ. 2,3, PG 62, 20. Εἰς Ψαλμ. 148,5, PG 55, 491, ἐπίσης, Εἰς Ματθ. Ὁμιλ. 17, 6, PG 57, Εἰς ἐπιστ. πρός Ρωμ. Ὁμιλ. 4,1, PG 60, Εἰς Ματθ., Ὁμιλ. 7,6, PG 57, Περί παίδων ἀνατροφῆς, Λόγ. 27, PG 63, Εἰς Γέν. Ε, Ὁμιλ. 21,4, PG 53, 180.

13 13 προφήτην Μωϋσῆν, ὁ ὁποῖος εἶχε σύζυγον καί τέκνα «καί οὐκ ἐγένετο κώλυμα τοῦ Πνεύματος ὁ γάμος ἀλλά καί ὡμίλει τῇ γυναικί καί προφήτης ἦν» 63 τόν Ἀβραάμ, «ἄνδρα γυναῖκα ἔχοντα καί παιδία τρέφοντα», τόν Ἰσαάκ, τούς Μακκαβαίους καί τόν προφήτην Ἡσαΐαν, οἱ ὁποῖοι, ἔγγαμοι ὄντες, εὐηρέστησαν Θεῷ 64. Ἀντιθέτως, ὁ πρεσβύτης Ἡλί (Α Βασιλ. 2,16-24) «ἐπειδή τῶν παίδων οὐκ ἐπεμελήθη μετά ἀκριβείας, σφόδρα καί ἐλεεινῶς ἀπώλετο» 65. Ἀπό τήν Κ. ιαθήκην φέρει ὡς παραδείγματα τόν Ἀκύλα καί τήν Πρίσκιλλαν (Ρωμ. 16,4-5) καί τόν Φιλήμονα καί τήν Ἀπφίαν (Φιλήμ. 1-2). Ὅλοι αὐτοί οἱ δίκαιοι, οἱ ὁποῖοι εὐηρέστησαν Θεῷ ζῶντες ὡς ἔγγαμοι, διδάσκουν «μή κατηγορεῖν τοῦ γάμου, μηδέ νομίζειν ἐμπόδισμα εἶναι καί κώλυμα τῆς εἰς ἀρετήν φερούσης ὁδοῦ, τό γυναῖκα ἔχειν, καί παῖδας τρέφειν, καί οἰκίας προΐστασθαι, καί τέχνην μεταχειρίζειν» 66. Μόνη ἀπαραίτητος προϋπόθεσις εἶναι ἡ νῆψις καί ἡ σωφροσύνη: «Ἐάν γάρ νήφωμεν, οὔτε γάμος, οὔτε ἀνατροφή, οὔτε ἕτερόν τι ἐμποδίσαι ἡμῖν δυνήσεται εἰς τήν εὐαρέστησιν τήν πρός τόν Θεόν» 67. Παραγγέλλων εἰς τούς γονεῖς τίνι τρόπῳ ὀφείλουν νά διαπαιδαγωγοῦν τά τέκνα των, συμβουλεύει νά τά ὁδηγοῦν συντόμως εἰς τόν γάμον «ἵνα καί τά τῆς σωφροσύνης αὐτοῖς διατηρῆται, καί μηδεμίαν λύμην δέξωνται ἐξ ἀκολασίας, ἔχοντες ἀρκοῦσαν παραμυθίαν καί δυνάμενοι τῆς σαρκός τά σκιρτήματα καταστέλλειν, καί κολάσεως ἐκτός εἶναι» 68. Ὁ γάμος, κατά τόν ἱ. πατέρα, δέν εἶναι κώλυμα πρός τήν ἀρετήν ἀλλά μᾶλλον ἀσφάλεια τῆς σωφροσύνης. ιό καί μετά σταθερᾶς πεποιθήσεως διαβεβαιοῖ τούς ἐγγάμους ἀκροατάς του: «Ἐγώ τῷ ἐμῷ κινδύνῳ ἐγγυῶμαι σοι τήν σωτηρίαν» Ἔπαινος, καί εἰς τό «Εἶδον τόν Κυριον...», Ὁμιλ. 4,2, PG 56, Εἰς Ματθ., Ὁμιλ. 69,3, PG 58, Πρός τούς πολεμοῦντας τοῖς ἐπί τό μονάζειν ἐνάγουσιν, 3,3, PG 47, 353. Πρβλ. καί αὐτόθι 3,20, PG 47, 384 3,21, PG 47, Εἰς τό «Ἀσπάσασθε Πρίσκιλλαν καί Ἀκύλαν», 3, PG 51, Εἰς Ἐπιστ. πρός Ρωμ., Ὁμιλ. 30,3, PG 60,664. Βλ. καί νόθον Χρυσοστόμου, Πρός Ἰουδαίους καί Ἕλληνας καί αἱρετικούς: «Βλέπε καί Πέτρον τόν στῦλον τῆς ἐκκλησίας, ὅτι καί αὐτός γυναῖκα εἶχεν», PG 48, Πρβλ. καί Γρηγορίου Νύσσης: «καί οὗτος (ὁ γάμος) τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας οὐκ ἠλλοτρίωται», Περί Παρθενίας, κεφ. Ὅτι οὐδέ ὁ γάμος τῶν κατεγνωσμένων ἐστίν, 8, PG 46, Εἰς Γέν. κεφ. Ε καί ΣΤ, Ὁμιλ. 21,4, PG 53, Εἰς Γέν. Λ καί ΛΕ, Ὁμιλ. 39,34, PG 54, Περί νηστείας καί σωφροσύνης, Ὁμιλ. 4, PG 63, 600.

14 14 Πάντα ταῦτα, βεβαίως, πρέπει νά νοηθοῦν ὑπό τό κριτήριον τῆς ἀδυναμίας τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως μετά τήν πτῶσιν, ἡ ὁποία μετά τό Βάπτισμα ὁδεύει πρός τήν τελείωσιν. Ὡς συντελεστικός, λοιπόν, εἰς σωφροσύνην ὁ γάμος ἀποτελεῖ συγκαταβατικήν λύσιν ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς ἀκρασίας τοῦ ἀνθρώπου καί ὄχι ἐντολήν, πολύ περισσότερον ἐφ'ὅσον καί δι'ἄλλων τρόπων -ὡς, φερειπεῖν, ὁ ἀσκητικός βίος- δύναται ὁ πιστός νά ὁδεύση πρός τήν τελείωσιν 70. Οἱ μή δυνάμενοι νά ἐγκρατευθοῦν καί ἐπιλέγοντες τόν γάμον δέν κολάζονται ὑπό τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, συγχωροῦντος τόν γάμον κατά «πυρώσεως καί ἀκρασίας καί πορνείας καί πείρας σατανικῆς, καί ὑπέρ τοῦ ταῦτα μή γίνεσθαι τό πρᾶγμα συγχωρῶν», ἀλλά ἀποστεροῦνται μόνον τῶν ἐπαίνων, οἱ ὁποῖοι ἀπευθύνονται πρός τούς ἐν ἐγκρατείᾳ διάγοντας 71. Ἐξ ὅλων τούτων δέν πρέπει νά ὁδηγηθῶμεν εἰς τό ἐσφαλμένον συμπέρασμα ὅτι ὁ γάμος ἐκλαμβάνεται ὑπό τοῦ ἱ. Χρυσοστόμου ὡς ἁπλοῦν καταφύγιον διά τήν ἀποφυγήν τῆς πορνείας. Αἱ θέσεις τοῦ ἱ. πατρός, ἑδραιωμέναι ἐπί τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, πρέπει νά νοηθοῦν ἐντός τῶν πλαισίων τοῦ σκοποῦ διά τόν ὁποῖον διετυπώθησαν. Ἡ διδασκαλία του παρεμβαίνει διορθωτικῶς, ἀφ' ἑνός μέν, εἰς τάς συγχρόνους του ἀντιλήψεις περί τοῦ γάμου, αἱ ὁποῖαι, ὑπό τήν ἐπίδρασιν τῆς μανιχαϊκῆς διαρίας, ἐθεώρουν πᾶν σαρκικόν ὡς κακόν, ἀφ' ἑτέρου δέ, ὡς ἀπάντησις εἰς τάς ἀρχαιοελληνικάς περί γάμου ἀντιλήψεις, συμφώνως πρός τάς ὁποίας ὁ γάμος συνάπτεται διά τόν ἀποκλειστικόν σκοπόν τῆς διαιωνίσεως τοῦ ἀνθρωπίνου εἴδους Εἰς τό "Χήρα καταλεγέσθω...", 4, PG 51, 324. Βλ. καί Θ. Ζήση, μν. ἔργ., σ Περί Παρθενίας, 39, PG 48, 562. Πρβλ. καί αὐτόθι, 33, PG 48, Ὁ Πλάτων διδάσκει ὅτι οἱ γονεῖς διά τῆς τεκνογονίας μετέχυν τῆς ἀθανασίας, «γεννῶντες τε καί έκτρέφοντες παῖδας, καθάπερ λαμπάδα τόν βίον παραδίδοντας ἄλλους ἐξ ἄλλων, θεραπεύοντες ἀεί θεούς κατά νόμους", Νόμοι, 6, 776Β. Ὁ Ἀριστοτέλης, καίτοι ἀποδέχεται ὅτι καί ἄλλι σκοποί δύνανται νά ὑπηρετοῦνται διά τοῦ γάμου, ἐν τούτοις θεωρεῖ ὡς κύριον σκοπόν τήν τεκνογονίαν, ὡς παράγοντα εὐτυχίας τῶν συζύγων, δεδομένου ὅτι «θᾶττον οἱ ἄτεκνοι διαλύονται τά γάρ τέκνα κοινόν ἀγαθόν ἀμφοῖν συνέχει δέ τό κοινόν», Ἠθικά Νικομάχεια, Ι,8,15 καί VII,12,7. Ὁ ημοσθένης διακηρύσσει ὅτι «τά μέν ἑτέρας ἡδονῆς ἕνεκ' ἔχομεν, τάς δέ παλλακάς τῆς καθ' ἡμέραν θεραπείας τοῦ σώματος, τάς δέ γυναῖκας τοῦ παιδοποιεῖσθαι γνησίως καί τῶν ἔνδον φύλακα πιστήν ἔχειν», Κατά Νεαίρας, 1386,122. Πβλ. καί Πλουτάρχου, Σόλων, 20. Βλ. καί Π. ημητροπούλου, μν. ἔργ., σ. 66. Τήν τεκνογονίαν ὡς κύριον σκοπόν τοῦ γάμου ἀποδέχονται καί ἐκ τῶν Πατέρων καί Ἐκκλησιαστικῶν συγγραφέων, οἱ Ἰουστῖνος, Ἀπολογία Α ὑπέρ χριστιανῶν, 29, PG 6, 373 Ἀθηναγόρας, Πρεσβεία περί χριστιανῶν, 33, PG 6, 965 Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς, Παιδαγωγός, Β,10, PG 8, 497, 505, 512, Στρωματεῖς, Β, 23, PG 8, 1085 καί Γ,18, PG 8, 1212 Μεθόδιος ὁ

15 15 ιά τόν ἱ. Χρυσόστομον ἡ σωτηρία τοῦ χριστιανοῦ εἶναι ἐξ ἴσου κατορθωτή, τόσον διά τῆς παρθενίας ὅσον καί διά τοῦ γάμου, ἀρκεῖ ἕκαστος νά βαδίσῃ τήν ὀδόν τῆς ἐπιλογῆς του σωφρόνως καί κατά τάς ἐντολάς τοῦ Χριστοῦ. Ὑπογραμμίζει μέ ἔμφασιν: «Οὐχ εἷς σωτηρίας τρόπος, ἀλλά πολλοί καί διάφοροι. Καί τοῦτο λέγει μέν ἀορίστως ὁ Χριστός, πολλάς εἶναι μονάς ἀποφαινόμενος παρά τῷ Πατρί λέγει δέ μετά διορισμοῦ τινος ὁ Παῦλος, οὕτω γράφων. Ἄλλη δόξα ἡλίου, καί ἄλλη δόξα σελήνης, καί ἄλλη δόξα ἀστέρων ἀστήρ γάρ ἀστέρος διαφέρει ἐν δόξῃ. Ὅ δέ λέγει, τοιοῦτον ἐστιν Οἱ μέν ὡς ἥλιος λάμψουσιν, οἱ δέ ὡς σελήνη, οἱ δέ ὡς ἀστέρες» 73. Ὅπως πολύ εὔστοχα σχολιάζει καί ὁ Paul Evdikimov, «Ἡ συζυγική ἁγνότης καί ἡ Μοναστική Παρθενία ἀντιτίθενται καί ἀλληλοζητοῦνται εἰς τήν φαινομενικήν των ἀντινομίαν. Ὅθεν εἶναι εἰς ἑκάστην τῶν δύο ὁδῶν, ὅπου ἐφαρμόζεται ὁ λόγος τοῦ Κυρίου: "ὁ νοῶν νοήτω"! αὐτό τό ὁποῖον τάς τοποθετεῖ τήν μίαν καί τήν ἄλλην εἰς τήν ἀξίαν μιᾶς ὁμοίας ἀσκήσεως τοῦ ἀπολύτου» 74. Ἡ κατάστασις, βεβαίως, τῆς παρθενίας εἶναι ἀπερίσπαστος καί ἰδανική καί ἐνδεδειγμένη διά τήν ἐν προσευχῇ καί ἀσκήσει προετοιμασίαν διά τήν Βασιλείαν τῶν Οὐρανῶν, ὅπου καί οἱ σύζυγοι «ὡς ἄγγελοι Θεοῦ ἐν οὐρανῷ εἰσι» (Ματθ. 22, 30). Ἕνεκα ὅμως τῆς πτώσεως, ἡ καταπεσοῦσα ἀνθρωπίνη φύσις ἀποδεικνύεται τόσον ἀδύναμος ἔναντι τῆς ἁμαρτίας, ὥστε ὁ Θεός ἐν τῇ φιλανθρωπίᾳ Του δέν περιέλαβε τήν παρθενίαν μεταξύ τῶν Ὀλύμπου, Συμπόσιον τῶν δέκα παρθένων ἤ περί ἁγνείας, λόγ. Β, PG 18, 49 Μ. Βασίλειος, Περί Παρθενίας, 38, PG 30, 745 Ἀμβρόσιος, PL, 15, 1632 B, καί ἰδιαιτέρως ὁ ἱ. Αὐγουστίνος, De bono conjugali, lib. I,24, PL 40, Πρός τούς πολεμοῦντας τοῖς ἐπί τό μονάζειν ἐνάγουσιν, 3,5, PG 47, 356. Πρβλ. καί Κλήμεντος Ἀλεξανδρέως: «Ἄμφω γάρ ἅγιαι ἐν Κυρίῳ, ἡ μέν ὡς γυνή, ἡ δέ ὡς παρθένος», Στρωματεῖς, 3,12, PG 8, P. Evdikimov, Μυστήριον τῆς ἀγάπης, μετάφρ. Ἀρχιμ. Σερ. Ὀρφανοῦ, Ἀθῆναι 1967, σ. 61. Καί συμπληρώνει: «Ἡ Ἀνατολή δέν ἐγνώρισε ποτέ τήν διάκρισιν μεταξύ τῶν κανόνων καί τῶν συμβουλῶν τοῦ Εὐαγγελίου. Τό Εὐαγγελικόν σύνολον ἀπευθύνεται εἰς κάθε ἄνθρωπον, ἕκαστος ἐν τῇ ἰδίᾳ του καταστάσει ἐκλήθη εἰς τό ἀπόλυτον τοῦ Εὐαγγελίου εἶναι λοιπόν μάταιον ν'ἀναζητῶμεν, νά ξεχωρίσωμεν τό πρωτεῖον μιᾶς καταστάσεως ἐπί τῆς ἄλλης, εἶναι μία ἀφῃρημένη φανταστική ἐνέργεια, διότι εἶναι ἀπρόσωπος. Ἡ ἄρνησις ἡ ὁποία ἐνυπάρχει ἐντός τῶν δύο καταστάσεων ἀξίζει, ὅ,τι ἀξίζει τό θετικόν περιεχόμενον, τό ὁποῖον ὁ ἄνθρωπος θέτει: τήν σφοδρότητα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ», αὐτόθι. Περί τῆς γενικῆς καί διά κάθε χριστιανόν ἰσχῦος τῶν εὐαγγελικῶν κανόνων καί ἐντολῶν, βλ. καί ἱ. Χρυσοστόμου, Εἰς ἐπιστ. Α πρός Κορ., Ὁμιλ. 19,1, PG 61, 151.

16 16 ἀπαραιτήτων ἐντολῶν πρός σωτηρίαν 75. Ἀλλά καί ὁ γάμος, ὀρθῶς βιούμενος, δύναται νά ὁδηγήσῃ ἀσφαλῶς εἰς σωτηρίαν τούς δι'αὐτοῦ ἀσκουμένους. «Οὐ γάρ ἐστι κώλυμα τῆς πρός τόν οὐρανόν ἀποδημίας ὁ γάμος ἐπεί εἰ κώλυμα ἦν, καί ἐπιβουλεύειν ἡμῖν ἔμελλεν ἡ γυνή, οὐκ ἄν αὐτήν ἐξ ἀρχῆς ποιῶν ὁ Θεός, ἐκάλεσε βοηθόν» 76. Ὁ Χρυσόστομος, ἰδιαιτέρως εἰς τά συγγράμματα τῆς ὡριμότητός του, ἀσχολεῖται ἐπισταμένως μέ τό θέμα τῆς σωτηρίας τῶν συζύγων ἐν τῷ γάμῳ, χωρίς, βεβαίως, νά ὑποβαθμίζει ποτέ τήν λαμπρότητα τῆς παρθενίας. Εἶναι πολύ χαρακτηριστική μία ἀποστροφή τοῦ λόγου του: «Αἰσχυνέσθωσαν ἀμφότεροι νῦν καί οἱ τόν γάμον κακίζοντες καί οἱ παρά τήν ἀξίαν αὐτόν ἐπαίροντες» 77. Ἡ ἠθική ἀξία τοῦ γάμου ἀνάγεται εἰς τήν προαίρεσιν τῶν συζύγων καί ὄχι εἰς τόν γάμον καθ' ἑαυτόν. Ὅπως συμβαίνει καί μέ τήν χρῆσιν ἄλλων ἀγαθῶν, λέγει ὁ ἱ. πατήρ, κατά τήν χρῆσιν τοῦ οἴνου, δέν εἶναι ὁ οἶνος ἡ αἰτία τῆς μέθης ἀλλά ἡ ἐπιλογή τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ὁποία καθιστᾶ τόν οἶνον μέσον χαρᾶς ἤ αἰτίαν τοῦ πάθους τῆς μέθης, ἔτσι καί εἰς τόν γάμον ἐξαρτᾶται ἀπό τήν προαίρεσιν τῶν συζύγων ἐάν ὁ γάμος θά γίνῃ ἐργαστήριον σωτηρίας ἤ ἐμπόδιον τῆς πορείας πρός τήν Βασιλείαν τῶν Οὐρανῶν: «υνατόν καί σφόδρα δυνατόν καί γυναῖκας ἔχοντας τήν ἀρετήν μετιέναι, ἐάν θέλωμεν. Πῶς; Ἐάν ἔχοντες γυναίκα, ὡς μή ἔχοντες ὦμεν ἐάν μή χαίρωμεν ἐπί κτήσεσιν, ἐάν τῷ κόσμῳ χρώμεθα ὡς μή καταχρώμενοι. Ἐάν δέ τινες ἐμποδίσθησαν ὑπό γάμου, ἰδέτωσαν ὅτι οὐχ ὁ γάμος ἐμπόδιον, ἀλλ' ἡ προαίρεσις ἡ κακῶς χρησαμένη τῷ γάμῳ» 78. Ὁ ἱ. Χρυσόστομος οὐδέν τό ἀπαχθές ἤ ἀκάθαρτον εὑρίσκει εἰς τόν γάμον. Ἀντιθέτως πολλάκις κάνει λόγον διά τήν διατήρησιν τῆς καθαρότητος καί τῆς ἁγνότητος ἐν τῷ γάμῳ Περί Παρθενίας, 2, PG 48, 535, καί αὐτόθι, 17, PG 48, 546. Βλ. καί Μ. Βασιλείου, Περί Παρθενίας, 55, PG 30, 780. «Ὁ Κύριος οὐδαμοῦ ἐνομοθέτησε παρθενίαν», PG 30, Ἔπαινος, καί εἰς τό «Εἶδον τόν Κύριον...», Ὁμιλ. 6,1, PG 56, 136, βλ. καί αὐτόθι, 4,2: «βοηθός σοι δέδοται ἡ γυνή, μή ἐπίβουλος», PG 56, Περί Παρθενίας, 24, PG 48, Εἰς Γέν. κεφ. Ε καί ΣΤ, Ὁμιλ. 22, 3, PG 53, 189. Εἰς Ἐπιστ. πρός Ἑβρ., κεφ., Ὁμιλ. 7,4, PG 63, 68. Βλ. καί Meth. Fouyas, The social message of St. John Chrysostom, Athens, 1968, σ Εἰς Ματθ., Ὁμιλ. 59,7, PG 58, 583. Εἰς Ἐπιστ. Α πρός Θεσσ., κεφ., Ὁμιλ. 5,3, PG 62, 426. Εἰς τό «Ἀσπάσασθε Πρίσκιλλαν καί Ἀκύλαν», 1,3, PG 51,1 91.

17 17 Ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου περί τοῦ γάμου καί τῶν σκοπῶν αὐτοῦ, -θεωρουμένου πάντοτε τοῦ γάμου ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ σχεδίου τῆς Θείας Οἰκονομίας ὡς βοηθητικοῦ στοιχείου διά τόν μεταπτωτικόν ἄνθρωπον πρός ὁλοκλήρωσιν καί τελείωσιν τῶν συζύγων ἐν τῇ ἀγάπῃ καί τῇ συζυγικῇ συναφείᾳ-, ἐπέδρασε καταλυτικά εἰς τήν μετέπειτα ἀνάπτυξιν τῆς Ὀρθοδόξου περί γάμου Θεολογίας. Ἀντιτίθεται, ἀφ' ἑνός μέν, πρός τήν γνωστικήν περί γάμου διδασκαλίαν, ὡς μέσου διαλυτικοῦ εἰς τάς χεῖρας τοῦ κακοῦ δημιουργοῦ, ἀφ' ἑτέρου, πρός τήν αὐγουστίνειον θεώρησιν καί διδασκαλίαν τῆς concupiscentia, ὡς ἁμαρτωλοῦ καταλοίπου ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, ἀλλά καί πρός τάς ἀρχαιοελληνικάς ἀντιλήψεις περί τῆς παιδοποιΐας ὡς τοῦ μοναδικοῦ σκοποῦ τοῦ γάμου. Ἡ ὁλοκλήρωσις τῶν συζύγων ἐν τῇ τιμίᾳ καί εὐλογημένῃ ἑνότητι αὐτῶν ὁδηγεῖ εἰς σωφροσύνην καί εἰς τελείαν κοινωνίαν ἀγάπης, μέ συνακόλουθον ἀγαθόν καρπόν τήν τεκνογονίαν, ἀναδεικνύουσα τόν γάμον, τήν αἰτίαν τῆς ζωῆς, ὡς τό Μυστήριον τῆς Ἀγάπης. «Μετά συμμετρίας τῷ γάμῳ χρῷ καί πρῶτος ἐν τῇ βασιλείᾳ ἔσῃ καί πάντων ἀπολαύσεις τῶν ἀγαθῶν» Εἰς Ἐπιστ. πρός Ἑβρ., κεφ. Ε, Ὁμιλ. 7,4, PG 63, 68.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Καί πράγματι εἶναι! σταματώντας ὁ χρόνος της, χρόνος ὅπου μετριοῦνται μέ τούς χτύπους τῆς καρδιᾶς, σταματάει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα 3: Είναι - Συνειδέναι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη)

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Α Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ MURATORI Ο κατάλογος έχει ιδιαίτερη αξία για τον κανόνα της Κ. Διαθήκης. Είναι ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

ἡ πάλαι γλῶττα ἡ Ἑλληνικὴ, κατὰ τὸν αὐτὸμορφον τρόπον ὑπὸ Ἰακώβου τοῦ Δονάλδοῦ γέγραπται

ἡ πάλαι γλῶττα ἡ Ἑλληνικὴ, κατὰ τὸν αὐτὸμορφον τρόπον ὑπὸ Ἰακώβου τοῦ Δονάλδοῦ γέγραπται ἡ πάλαι γλῶττα ἡ Ἑλληνικὴ, κατὰ τὸν αὐτὸμορφον τρόπον ὑπὸ Ἰακώβου τοῦ Δονάλδοῦ γέγραπται Τὸ πρῶτον κεφαλαῖον ὁ Δημοσθένης ἐστὶ ἀνήρ. ὁ Ἰφιμεδεία ἐστὶ γυνή. ὁ Στέφανός ἐστι παῖς. ὁ Φίλιππός ἐστι παῖς. ἡ

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ Η ΙΕΡΩΣΥΝΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ»

«ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ Η ΙΕΡΩΣΥΝΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ» «ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ Η ΙΕΡΩΣΥΝΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ» Εἰσήγηση Μητροπολίτου Χαλκίδος κ. Χρυσοστόμου στό Ζ Πανελλήνιο Λειτουργικό Συμπόσιο Στελεχῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων μέ θέμα: «ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΤΗΣ ΙΕΡΩΣΥΝΗΣ» Ἱ. Προσκύνημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

χρωματιστές Χάντρες».

χρωματιστές Χάντρες». 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τό παρόν πόνημα μου εἶναι ἐμπνευσμένο ἀπό τά συγγραφικά ἔργα τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτη Φλωρίνης ὅπου δημοσιεύονται στό ἔντυπο (Ἔκδοσις Ε'): «ΠΟΙΚΙΛΑ ΣΥΝΤΟΜΑ -ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ», καί συγκεκριμένα στό

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ»

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ΔΕΛΦΩΝ -ΜΙΟΥΛΗ ΤΗΛ.: 2310 828 989 «ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ΕΤΟΣ ΣΤ ΠΑΣΧΑ 2013 www.inmetamorfoseos.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΥΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΚΝΟΓΟΝΙΑ

ΣΥΖΥΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΚΝΟΓΟΝΙΑ ΣΥΖΥΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΚΝΟΓΟΝΙΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΡΙΕΣ ΕΝΟΣ ΛΑΪΚΟΥ ΜΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Τοῦ κ. Κωνσταντίνου Καρακόλη, Διδάκτορος Θεολογίας 1. Εἰσαγωγικά. Χαίρομαι πολύ πού ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος 2 Tesalonika 1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος τη εκκλησια θεσσαλονικεων εν θεω πατρι ημων και κυριω ιησου χριστω 2 χαρις υμιν και ειρηνη απο θεου πατρος ημων και κυριου ιησου χριστου 3 ευχαριστειν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΛΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. ΑΝΑΒΙΩΣΙΣ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΛΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. ΑΝΑΒΙΩΣΙΣ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΛΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. ΑΝΑΒΙΩΣΙΣ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ (Εἰσήγησις ἐνώπιον τῆς σεπτῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τήν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4) 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Β ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Β ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Θεωρητικά στοιχεία 1. Παρατακτική σύνδεση α. Ασύνδετη παράταξη ή ασύνδετο σχήμα Είναι ο αρχικός και απλοϊκός τρόπος σύνδεσης όμοιων προτάσεων ή όρων. Κατ αυτόν τα συνδεόμενα μέρη διαδέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Υ.Ο. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ------ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΙ ------

Ε.Κ.Υ.Ο. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ------ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΙ ------ Ε.Κ.Υ.Ο. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ------ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΙ ------ ΔΙΑΚΗΡΥΞΙΣ ΕΚΜΙΣΘΩΣΕΩΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΕΝ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΡΙΘΜ. 1489/2015 Ἡ Ἐκκλησιαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Ετυμολογικά 1. Να κατατάξετε τα παρακάτω παράγωγα ουσιαστικά στην κατηγορία στην οποία ανήκουν (υποκοριστικά, περιεκτικά, τοπικά): κυνηγέσιον, πευκών, σφηκιά, κηπάριον, χαλκεῖον, πυργίσκος, ξιφίδιον,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ

ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ 20 Νοεμβρίου 2011 ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΣΤΕΓΗ ΠΑΤΡΩΝ Ἀρχιμ. Νίκων Κουτσίδης Δρ. Μηχανολόγος Μηχ. ΕΜΠ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ἄν θέλετε νά φτιάξετε μιά μηλόπιττα ἀπό τό μηδέν, πρέπει πρῶτα νά δημιουργήσετε τό Σύμπαν.

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΑΦΗ Ή ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΑΦΗ Ή ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΑΦΗ Ή ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ Κατ ἀρχὴν τὸ ὑπὸ συζήτησιν εἶναι θέμα εἰς τὸ ὁποῖον δικαιοῦται νὰ ἔχη λόγον ἡ Ἐκκλησία, ἀφοῦ ἀφορᾶ ἄμεσα τὴν ζωὴν καὶ Θεολογία Της καὶ τὸ Ποίμνιὸ

Διαβάστε περισσότερα

1st and 2nd Person Personal Pronouns

1st and 2nd Person Personal Pronouns 1st and 2nd Person Personal Pronouns Case First Person Second Person I You () Nominative ἐγώ σύ Accusative ἐμέ or με σέ Genitive ἐμοῦ or μου σοῦ Dative ἐμοί or μοι σοί We You () Nominative ἡμεῖς ὑμεῖς

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 17 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο Πλάτωνος Πρωταγόρας (323Α-Ε)

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο Πλάτωνος Πρωταγόρας (323Α-Ε) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ Σ' (200) ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ *

ΚΕΦΑΛΑΙΑ Σ' (200) ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ * ΚΕΦΑΛΑΙΑ Σ' (200) ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ * ( 14 446 > καί τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας τοῦ Υἱοῦ Θεοῦ (=1084=) ΕΚΑΤΟΝΤΑΣ Α' 1.1 (α ) Εἷς Θεός, ἄναρχος, ἀκατάληπτος, ὅλην ἔχων τοῦ εἶναι τήν δύναμιν διόλου τήν, πότε καί

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 29 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κείµενο ιδαγµένο: ηµοσθένους, Υπέρ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας, (18-20) 18 Ὥστ ἔγωγ οὐκ ἄν ὀκνήσαιµ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ Ἰσοκράτους Ἐπιστολή Τιμοθέῳ 1-3 Περί μέν τῆς οἰκειότητος τῆς ὑπαρχούσης ἡμῖν πρός ἀλλήλους οἶμαί σε πολλῶν ἀκηκοέναι, συγχαίρω δέ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Α1, 1 Ἐπειδή πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινά οὖσαν καί πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἓνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γάρ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Σέ κάθε ἐποχή ὑπάρχουν ἐρωτήματα πού ἀφοροῦν τή ζωή τῶν

Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Σέ κάθε ἐποχή ὑπάρχουν ἐρωτήματα πού ἀφοροῦν τή ζωή τῶν Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Ἰ. Καλλιακμάνης Αναπλ. Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Σέ κάθε ἐποχή ὑπάρχουν ἐρωτήματα πού ἀφοροῦν τή ζωή τῶν ἀνθρώπων. Εἰδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΜΑΪΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΜΑΪΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΜΑΪΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κείµενο διδαγµένο από το πρωτότυπο Λυσίου Ὑπέρ Μαντιθέου, 19-21

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Πλάτωνος Πρωταγόρας 323C-324Α

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Πλάτωνος Πρωταγόρας 323C-324Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ὁμιλία Στόν Τίμιο καί Ζωοποιό Σταυρό Τοῦ Ἁγίου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ τοῦ Παλαμᾶ

Ὁμιλία Στόν Τίμιο καί Ζωοποιό Σταυρό Τοῦ Ἁγίου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ τοῦ Παλαμᾶ Ὁμιλία Στόν Τίμιο καί Ζωοποιό Σταυρό Τοῦ Ἁγίου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ τοῦ Παλαμᾶ Πηγή: http://www.imkby.gr/greek/sarakosti/passionweek/thursday/thurs_2.htm (...) Ὁ Παῦλος καυχᾶται γιά τόν Σταυρό καί λέει, ὅτι δέν γνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Τεῦχος 5ον Δεκέμβριος 2009 Ἔτος Α

Τεῦχος 5ον Δεκέμβριος 2009 Ἔτος Α Τεῦχος 5ον Δεκέμβριος 2009 Ἔτος Α «Ὑποκριταί τό μέν πρόσωπον τοῦ οὐρανοῦ γινώσκετε διακρίνειν, τά δέ Σημεῖα τῶν Καιρῶν οὐ δύνασθε γνῶναι;» Ἰησοῦς Χριστός (Ματθ. ιστ 3) «Μετανοεῖτε ἤγγικεν γάρ ἡ βασιλεία

Διαβάστε περισσότερα

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Γιά τούς χριστιανούς ἕνας εἶναι ὁ θεσμός, πού θεμελιώνει τήν οἰκογένεια: Ὁ ἐκκλησιαστικός γάμος. Δύο νέοι ἑνώνουν τήν ἀγάπη τούς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΗΓΟΥΝ, ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΕΡΚΟΥΤΑΚΗ

ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΗΓΟΥΝ, ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΕΡΚΟΥΤΑΚΗ ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΗΓΟΥΝ, ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΕΡΚΟΥΤΑΚΗ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΚΑΘΗ ΓΗΤΗ ΤΗΣ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Αµυραδάκη 20, Νίκαια (210-4903576) ΤΑΞΗ... Γ ΛΥΚΕΙΟΥ... ΜΑΘΗΜΑ...ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ... Α] ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΩΡΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 3 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2011 ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ : ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΣΤΑΥΡΙΑΝΟΣ ΕΠΩΝΥΜΟ:... ΟΝΟΜΑ:...

ΤΡΙΩΡΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 3 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2011 ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ : ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΣΤΑΥΡΙΑΝΟΣ ΕΠΩΝΥΜΟ:... ΟΝΟΜΑ:... ΤΡΙΩΡΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 3 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2011 ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ : ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΣΤΑΥΡΙΑΝΟΣ ΕΠΩΝΥΜΟ:................................... ΟΝΟΜΑ:......................................

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΑ, ΜΑΞΙΜΟΥ τοῦ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ *

ΑΠΑΝΤΑ, ΜΑΞΙΜΟΥ τοῦ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ * ΑΠΑΝΤΑ, ΜΑΞΙΜΟΥ τοῦ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ * 7 ος Τόμος - 14 S... 1... συνέχεια... ΣΧΟΛΙΑ ΕΙΣ ΤΑ ΤΟΥ ΑΓ. ΙΟΝΥΣΙΟΥ... 1 7 ος Τόμος - 14 S... συνέχεια... ΣΧΟΛΙΑ ΕΙΣ ΤΑ ΤΟΥ ΑΓ. ΙΟΝΥΣΙΟΥ * ΕΙΣ ΤΟ ΠΕΡΙ ΘΕΙΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ (

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4)

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4) ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4) Ὅτι μὲν οὖν νομοθετητέον περὶ παιδείας καὶ ταύτην κοινὴν ποιητέον, φανερόν τίς δ ἔσται ἡ παιδεία καὶ πῶς χρὴ παιδεύεσθαι, δεῖ μὴ λανθάνειν.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΑ, ΜΑΞΙΜΟΥ τοῦ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ *

ΑΠΑΝΤΑ, ΜΑΞΙΜΟΥ τοῦ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ * ΑΠΑΝΤΑ, ΜΑΞΙΜΟΥ τοῦ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ * 8 ος Τόμος 15 Α... 1 ΜΙΚΡΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΚΑ... 1 8 ος Τόμος 15 Α ΜΙΚΡΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΚΑ * ΠΡΟΣ ΜΑΡΙΝΟΝ ΤΟΝ ΟΣΙΩΤΑΤΟΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΝ ( 15Α_010 > Σκοπόν θέμενος

Διαβάστε περισσότερα

«Μετανοεῖτε ἤγγικε γάρ ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν» (Ματθ. γ, 2)

«Μετανοεῖτε ἤγγικε γάρ ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν» (Ματθ. γ, 2) Αντίγραφο από ΤΕΥΧΟΣ 14:Layout 1 20/6/2011 7:12 μμ Page 1 «Ὑ π ο κ ρ ι τ α ί τ ό μ έ ν π ρ ό σ ω π ο ν τ ο ῦ ο ὐ ρ α ν ο ῦ γ ι ν ώ σ κ ε τ ε δ ι α κ ρ ί ν ε ι ν, τ ά δ έ Σ η μ ε ῖ α τ ῶ ν Κ α ι ρ ῶ ν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΕΜΑ: Εγκώμιο των προγόνων, των πατέρων και της σύγχρονης γενιάς. Υποδήλωση του θέματος του Επιταφίου. ΠΡΟΓΟΝΟΙ (Από τη μυθική εποχή ως το τέλος των Περσικών

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

ἀθέσµως, Ἀντικανονικῶς καί Πραξιοπηµατικῶς, εἰσήγαγον τόν δαίµονα τοῦ

ἀθέσµως, Ἀντικανονικῶς καί Πραξιοπηµατικῶς, εἰσήγαγον τόν δαίµονα τοῦ Σεπτέμβριος - Ὀκτώβριος ἀρ. τεύχ. 35, 08 KHPY EKK H IA OP O O øn - 73- Α) ΑΙ ΘΕΟΠΝΕΥΣΤΟΙ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΙΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Τ ΜΙΑΣ, ΑΓΙΑΣ, ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΑΠΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Α. Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν οι

Διαβάστε περισσότερα

Εἰς τό Ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Εἰς τό Ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ακολουθεί το μήνυμα των Προκαθημένων: Εἰς τό Ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Διά τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ, οἱ Προκαθήμενοι τῶν Ἁγιωτάτων Ὀρθοδόξων Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν, πρός τούς ἁπανταχοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΚΑΥΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΚΑΥΤΑ ΘΕΜΑΤΑ Ἀνώτερο Κατηχητικό Σχολεῖον Λαρίσης ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΚΑΥΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1 29-09-1985 1ον Τά ὀνόματα τῶν Χριστιανῶν: α Χριστιανοί. 2 06-10-1985 2ον Τά ὀνόματα τῶν Χριστιανῶν: β Ἐκλεκτοί γ Μαθηταί δ Πιστοί Ἐπικαλούμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματική Διακονία. Ἀφιέρωμα: Διάταγμα Μεδιολάνων. 1700 χρόνια ἀπό τή θέσπισή του (313 μ.χ. - 2013) Ἔτος 6 ο (2013) Τεῦχος 16 ο

Πνευματική Διακονία. Ἀφιέρωμα: Διάταγμα Μεδιολάνων. 1700 χρόνια ἀπό τή θέσπισή του (313 μ.χ. - 2013) Ἔτος 6 ο (2013) Τεῦχος 16 ο πδ Περιοδική ἔκδοση Ἱ. Μητροπόλεως Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου Ἔτος 6 ο (2013) Τεῦχος 16 ο Πνευματική Διακονία Ἀφιέρωμα: Διάταγμα Μεδιολάνων 1700 χρόνια ἀπό τή θέσπισή του (313 μ.χ. - 2013) : Διάταγμα Μεδιολάνων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα: Αριστοτέλης Ι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΑ, ΜΑΞΙΜΟΥ τοῦ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ *

ΑΠΑΝΤΑ, ΜΑΞΙΜΟΥ τοῦ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ * ΑΠΑΝΤΑ, ΜΑΞΙΜΟΥ τοῦ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ * 12 ος Τόμος 15 Ε... 1 ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΗΤΟΙ ΕΚΛΟΓΑΙ... 1 ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΕΙΟΤΑΤΟΝ ΒΑΣΙΛΕΑ ΤΟΝ ΑΧΡΙ ΗΝ...111 12 ος Τόμος 15 Ε ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΗΤΟΙ ΕΚΛΟΓΑΙ * ΕΚ ΙΑΦΟΡΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 9: ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 9: ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 9: ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.204, Fax 210-72.72.210, e-mail: contact@ecclesia.gr ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΩΣ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ Θ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΜΑΡΤΙΟΣ Θ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Πρπρευμένων τῶν Ἱερπαίδων μετὰ εἰκόνων καὶ θυμιατῦ, ὁ Ἱερεὺς ἐξέρχεται τῦ Ἱερῦ μετὰ τῦ Τιμίυ Σταυρῦ καὶ γίνεται λιτανεία πέριξ τῦ ἐσωτερικῦ τῦ Ναῦ εἰς τέσσαρες στάσς. Εἰς

Διαβάστε περισσότερα

Ἄλλη πινακίδα γράφει: Βλέπετε οὖν πῶς καί τί ἀκούετε Λουκ.8.18 &

Ἄλλη πινακίδα γράφει: Βλέπετε οὖν πῶς καί τί ἀκούετε Λουκ.8.18 & ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 ΤΕΥΧΟΣ 92 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΛΑΡΙΣΗΣ Π άρα πολλές πινακίδες συνατοῦµε στό διάβα τῆς ζωῆς µας, οἱ ὁποῖες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Τοῦ Ἁγίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ

Η ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Τοῦ Ἁγίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ Η ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Τοῦ Ἁγίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ Ὁ κτηματίας Νικόλαος Μοτοβίλωφ, πού τό 1831 θεραπεύθηκε θαυματουργικά ἀπό σοβαρή ἀσθένεια μέ τήν προσευχή τοῦ ὁσίου Σεραφείμ, ἀπέκτησε

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α Κείμενο Ἀκούσας ταῦτα ὁ Θηραμένης, ἀνεπήδησεν ἐπί τήν ἑστίαν καί εἶπεν: «Ἐγώ δ ἔφη, ὦ ἄνδρες, ἱκευεύω τά πάντων ἐννομώτατα, μή ἐπί Κριτίᾳ εἶναι ἐξαλείφειν

Διαβάστε περισσότερα

De natura composita. Τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ αμασκηνοῦ περὶ συνθέτου φύσεως κατὰ ἀκεφάλων.

De natura composita. Τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ αμασκηνοῦ περὶ συνθέτου φύσεως κατὰ ἀκεφάλων. De natura composita Τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ αμασκηνοῦ περὶ συνθέτου φύσεως κατὰ ἀκεφάλων. 1 Μία φύσις σύνθετος ἐκ διαφόρων φύσεων γίνεται, ὅταν ἑνουμένων φύσεων ἕτερόν τι παρὰ τὰς ἑνωθείσας φύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1: Ἴσως οὖν εἴποιεν ἂν πολλοὶ τῶν φασκόντων φιλοσοφεῖν, ὅτι οὐκ ἄν ποτε ὁ δίκαιος ἄδικος γένοιτο, οὐδὲ ὁ σώφρων

Διαβάστε περισσότερα

De virginitate ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΠΑΡΘΕΝΙΑΣ. Ὅτι τῶν αἱρετικῶν ἡ παρθενία μισθὸν οὐκ ἔχει.

De virginitate ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΠΑΡΘΕΝΙΑΣ. Ὅτι τῶν αἱρετικῶν ἡ παρθενία μισθὸν οὐκ ἔχει. De virginitate ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΠΑΡΘΕΝΙΑΣ Ὅτι τῶν αἱρετικῶν ἡ παρθενία μισθὸν οὐκ ἔχει. Τὸ τῆς παρθενίας καλὸν ἀποστρέφονται μὲν Ἰουδαῖοι, καὶ θαυμαστὸν οὐδέν, ὅπου γε καὶ αὐτὸν τὸν ἐκ παρθένου Χριστὸν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ και Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ και Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ και Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ- Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 21 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΛΑΡΙΣΗΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΛΑΡΙΣΗΣ ΕΤΟΣ 11 ο ΤΕΥΧΟΣ 105 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΛΑΡΙΣΗΣ K αί ἕτερον ἔπεσεν ἐν µέσῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συµφυεῖσαι αἱ ἄκανθαι ἀπέπνιξαν

Διαβάστε περισσότερα

Τοῦ Ὁσίου Πατέρα μας Θεοδώρου, ἡγουμένου τῆς Μονῆς Στουδίου Ἐγκώμιο Στήν ἀποκεφάλιση τοῦ μεγάλου Προδρόμου καί Βαπτιστῆ τοῦ Χριστοῦ

Τοῦ Ὁσίου Πατέρα μας Θεοδώρου, ἡγουμένου τῆς Μονῆς Στουδίου Ἐγκώμιο Στήν ἀποκεφάλιση τοῦ μεγάλου Προδρόμου καί Βαπτιστῆ τοῦ Χριστοῦ Τοῦ Ὁσίου Πατέρα μας Θεοδώρου, ἡγουμένου τῆς Μονῆς Στουδίου Ἐγκώμιο Στήν ἀποκεφάλιση τοῦ μεγάλου Προδρόμου καί Βαπτιστῆ τοῦ Χριστοῦ α'. -Λαμπρή καί θεοχαρμόσυνη εἶναι, εὐσεβεῖς χριστιανοί, ἡ πανήγυρη πού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Τοῦ κ. Ἀπόστολου Νικολαΐδη, Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Ξεκινῶ μέ μερικές διευκρινίσεις πού ἀπαντοῦν καί σέ τυχόν

Διαβάστε περισσότερα

(Προλήψεις, Ἀστρολογία, Μαγεία κ.λπ.)

(Προλήψεις, Ἀστρολογία, Μαγεία κ.λπ.) «ΕΝΤΑΛΜΑΤΑ ΑΝΘΡΩΠΩΝ» (Προλήψεις, Ἀστρολογία, Μαγεία κ.λπ.) Πρωτοπρ. Γεωργίου Χρ. Εὐθυμίου Ἐπικούρου Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τό θέμα τῆς παρούσης ἐργασίας εἶναι ἐξόχως ἐπίκαιρο καί κρίσιμο,

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (324 Α-C).

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (324 Α-C). ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (321 Β6-322Α). Η κλοπή της φωτιάς

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (321 Β6-322Α). Η κλοπή της φωτιάς ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 11: Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΣ ΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΣ ΣΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 11: Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΣ ΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΣ ΣΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 11: Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΣ ΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΣ ΣΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΜΑΔΑ Α : AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀθηναῖοι, ὡς καὶ οἱ ἑτέρας πόλεις κατοικοῦντες, πολλὰ ἐν τῷ βίῳ ἐπιτηδεύουσι, ἵνα τὰ ἀναγκαῖα πορίζωνται: Ναυσικύδης ναύκληρος ὢν περὶ τὴν τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΤΕΥΧΟΣ 1-2

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΤΕΥΧΟΣ 1-2 ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΕΤΑΡΤΗ ΤΟΜΟΣ ΕΒΔΟΜΗΚΟΣΤΟΣ ΠΕΜΠΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΤΕΥΧΟΣ 1-2 2 Θ Ε Μ Α Α Π Ο Σ Τ Ο Λ Ο Σ Β Α Ρ Ν Α Β Α Σ Tὸ περιοδικὸ "AΠOΣTOΛOΣ BAPNABAΣ" εἶναι τὸ ἐκφραστικὸ ἔντυπο τῆς Ἁγιωτάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ Διάλεξη 08 Δεύτερο επεισόδιο (163e-165a7): Κριτίου ρήσις και τέταρτος ορισμός της σωφροσύνης (τὸ γιγνώσκειν αὐτὸν ἑαυτόν) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σύρος, στό στόχαστρο τοῦ Οἰκουµενισµοῦ:

Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σύρος, στό στόχαστρο τοῦ Οἰκουµενισµοῦ: : Μιά ἀήθης Οἰκουµενιστική ἐπίθεση στήν ἁγιότητα καί τά θεόπνευστα συγγράµµατά του (Ἡ ἐργασία αὐτή εἶχε ὡς ἀφορµή α) τό βιβλίο «Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος. Ὁ πνευµατικός του κόσµος» (ἐκδόσεις ΑΚΡΙΤΑΣ) τοῦ ἐπισκόπου

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση τοῦ Ἀφιερωματικοῦ Τόμου ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ Δευτέρα 5 Μαΐου 2008 ὥρα 19:00 Αἴθουσα Τέχνης καί Λόγου στή Στοά τοῦ βιβλίου

Παρουσίαση τοῦ Ἀφιερωματικοῦ Τόμου ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ Δευτέρα 5 Μαΐου 2008 ὥρα 19:00 Αἴθουσα Τέχνης καί Λόγου στή Στοά τοῦ βιβλίου Παρουσίαση τοῦ Ἀφιερωματικοῦ Τόμου ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ Δευτέρα 5 Μαΐου 2008 ὥρα 19:00 Αἴθουσα Τέχνης καί Λόγου στή Στοά τοῦ βιβλίου Εὐχαριστῶ ἐκ καρδίας τήν Ἱεράν Σύνοδον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Διδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας (324 Α-C) Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου. Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο. Α Τετράμηνο

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου. Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο. Α Τετράμηνο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο Α Τετράμηνο Το δειγματικό δοκίμιο αξιολόγησης που ακολουθεί βασίζεται στον γενικό τύπο διαγωνίσματος που

Διαβάστε περισσότερα

Τήν 26ην Μαΐου 1950, µόλις 12 ἡµέρας µετά τήν κοίµησιν τοῦ Ἀειµνήστου

Τήν 26ην Μαΐου 1950, µόλις 12 ἡµέρας µετά τήν κοίµησιν τοῦ Ἀειµνήστου - 170- KHPY EKK H IA OP O O øn Σεπτέμβριος - Ὀκτώβριος ἀρ. τεύχ. 35, 08 Ε) ΑΙ ΠΑΛΙΝΩΔΙΑΙ ΤΩΝ ΨΕΥΔΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΠΑΛΑΙΟΗΜΕΡΟΛΟΓΙΤΩΝ, ΠΡΩΗΝ ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΝ ΑΥΤῼ Τήν 26ην Μαΐου 1950, µόλις 12

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ. Ἐπιμέλεια: Στέφανος Σουλδάτος Καλλιτεχνικό Μελώδημα (Εργαστήρι Παραδοσιακής Μουσικής www.melodima.gr)

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ. Ἐπιμέλεια: Στέφανος Σουλδάτος Καλλιτεχνικό Μελώδημα (Εργαστήρι Παραδοσιακής Μουσικής www.melodima.gr) ΑΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Ἐπιμέλεια: Στέφανος Σουλδάτος αλλιτεχνικό Μελώδημα (Εργαστήρι Παραδοσιακής Μουσικής www.melodima.gr) Τρίτη 29 Μαΐου 2007 Στέφανος Σουλδάτος αλλιτεχνικό Μελώδημα (www.melodima.gr) 2 Γρηγορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΕΠΙ ΣΚΟΠΟΝ ΡΥΘΜΙΖΟΜΕΝΟ ΤΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΕΠΙ ΣΚΟΠΟΝ ΡΥΘΜΙΖΟΜΕΝΟ ΤΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΕΠΙ ΣΚΟΠΟΝ ΡΥΘΜΙΖΟΜΕΝΟ ΤΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Τό ἐπί σκοπόν ρυθμιζόμενο τά τῆς κοινωνίας πόσοι σήμερα τό γνωρίζουν ὅτι εἶναι ὡς τό σπουδαιότερον ἐκεῖνο λειτουργικό ὄργανον, ὄργανον λειτουργικόν,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας Γ Συνέδριο «Θεωρία καί Πράξη τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ἡ Ὁκταηχία» Τετάρτη 18 Ὀκτωβρίου 2006 Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε Ἀθανάσιος Ἰ. Παϊβανᾶς www.paivanas.gr

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗΝ ΦΥΛΑΤΤΕΣΘΑΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑΝ ΕΚΔΙΚΕΙΣΘΑΙ» ἤτοι

«ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗΝ ΦΥΛΑΤΤΕΣΘΑΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑΝ ΕΚΔΙΚΕΙΣΘΑΙ» ἤτοι Πολύ συχνά στά θέματα τῆς Πίστεως καί τῆς προασπίσεώς της, προβάλλεται συνήθως ἀπό νεωτεριστές, ὅπως λ.χ. τούς οἰκουμενιστές κ.ἄ. τό ἐπιχείρημα ἀφ ἑνός τῆς «ἀγάπης» πρός τούς καινοτόμους, τούς αἱρετικούς,

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

«Οἱ σχέσεις κλήρου καί λαϊκῶν ἀπό τήν σκοπιά τῆς Ὀρθόδοξης ἐκκλησιολογίας καί πρακτικῆς»

«Οἱ σχέσεις κλήρου καί λαϊκῶν ἀπό τήν σκοπιά τῆς Ὀρθόδοξης ἐκκλησιολογίας καί πρακτικῆς» Τετάρτη 28 Φεβρ 2007 Ἱ. Ναός Ἁγ. Αἰκατερίνης, Barnet, 2ο Σεμινάριο τοῦ κύκλου «Κλῆρος καί λαϊκό στοιχεῖο στήν ὑπηρεσία τῆς Κοινότητος» «Οἱ σχέσεις κλήρου καί λαϊκῶν ἀπό τήν σκοπιά τῆς Ὀρθόδοξης ἐκκλησιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΣ & ΚΟΣΜΟΣ... 129

ΧΡΙΣΤΟΣ & ΚΟΣΜΟΣ... 129 ΧΡΙΣΤΟΣ & ΚΟΣΜΟΣ... 129 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΣ & ΚΟΣΜΟΣ Διμηνιαῖο Περιοδικό τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κισάμου & Σελίνου ΠΕΡΙΟΔΟΣ Γ ΕΤΟΣ ΚΕ ΤΕΥΧΟΣ 11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2007 ΙΔΡΥΤΗΣ: Ὁ Σεβ. Μητροπολίτης πρ.

Διαβάστε περισσότερα

Τό Πανθρησκειακό καρναβάλι τοῦ Ἀµαρουσίου καί οἱ... ἄνευ ἀξίας «πανανθρώπινες ἀξίες» τῆς Ἀκαδηµίας Αθηνῶν

Τό Πανθρησκειακό καρναβάλι τοῦ Ἀµαρουσίου καί οἱ... ἄνευ ἀξίας «πανανθρώπινες ἀξίες» τῆς Ἀκαδηµίας Αθηνῶν Φύρδην-µίγδην µαῦρα καλλυµαύχια, ἄσπρα σαρίκια, κίτρινα ράσα, µώβ µπέρτες παπικές κι ἐβραϊκά σκουφάκια ἦταν τό...ὑπερθέαµα πού εἶδαν γιά πολύ λίγο οἱ Ἕλληνες στούς δέκτες τους στίς 10 Αὐγούστου 2004. Ὅλοι

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Α Ε Κ Δ Ο Σ Η Ι Ε Ρ Α Σ Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ε Ω Σ Ι Ε Ρ Α Π Υ Τ Ν Η Σ Κ Α Ι Σ Η Τ Ε Ι Α Σ

Δ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Α Ε Κ Δ Ο Σ Η Ι Ε Ρ Α Σ Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ε Ω Σ Ι Ε Ρ Α Π Υ Τ Ν Η Σ Κ Α Ι Σ Η Τ Ε Ι Α Σ Δ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Α Ε Κ Δ Ο Σ Η Ι Ε Ρ Α Σ Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ε Ω Σ Ι Ε Ρ Α Π Υ Τ Ν Η Σ Κ Α Ι Σ Η Τ Ε Ι Α Σ Ἄγκυρα Ἐλπίδος Π Ε Ρ Ι Ο Δ Ο Σ Β Τ Ε Υ Χ Ο Σ 7 0 Σ Ε Π Τ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ - Ο Κ Τ Ω Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 1 2

Διαβάστε περισσότερα

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»).

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»). Ἀρχιμανδρίτου Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου Ὁ Γέροντας, βαθύς γνώστης τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας καί φιλόπατρις, ἐθλίβετο γιά τήν ἠθική καί πνευματική ἀλλοτρίωσι τοῦ λαοῦ μας. Ἀγωνιοῦσε καί προσευχόταν καθημερινῶς

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (5) ιδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) Διδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας Γ Συνέδριο «Θεωρία καί Πράξη τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ἡ Ὁκταηχία» Τετάρτη 18 Ὀκτωβρίου 2006 Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε Ἀθανάσιος Ἰ. Παϊβανᾶς www.paivanas.gr

Διαβάστε περισσότερα