Οι αναπαραστάσεις του Εβραίου στην παιδική λογοτεχνία. Κυνηγώντας τις λέξεις και τα νοήµατα. Καρακίτσιος Ανδρέας Καθηγητής ΤΕΠΑΕ, ΑΠΘ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι αναπαραστάσεις του Εβραίου στην παιδική λογοτεχνία. Κυνηγώντας τις λέξεις και τα νοήµατα. Καρακίτσιος Ανδρέας Καθηγητής ΤΕΠΑΕ, ΑΠΘ"

Transcript

1 Οι αναπαραστάσεις του Εβραίου στην παιδική λογοτεχνία. Κυνηγώντας τις λέξεις και τα νοήµατα Καρακίτσιος Ανδρέας Καθηγητής ΤΕΠΑΕ, ΑΠΘ Περίληψη Η παιδική λογοτεχνία ως µια από τις πιο πολύσηµες παραγωγές της γραπτής γλώσσας, γίνεται εξίσου παράγοντας και µέρος της πολύπλευρης και διαδραστικής διαδικασίας που φωτίζει την σχέση µας µε τον «Άλλον». Κατά συνέπεια αποτελεί ειδικό τοπίο ανιχνεύσεων και διερευνήσεων, όπου λογοτεχνικοί χαρακτήρες του «άλλου», τείνουν να οµοιοµορφοποιηθούν, να στερεοτυπηθούν και να κατηγοριοποιηθούν. Οι αναγνώσεις του τοπίου, επισφαλείς λόγω του µικρού όγκου των βιβλίων, οδηγούν σε µια ουσιαστική διαπίστωση: οι αναπαραστάσεις των µικρών Eβραίων είναι τελείως διαφορετικές σε σχέση µε εκείνες των Eβραίων της ενήλικης λογοτεχνίας. Το γιατί µιας τέτοιας εργασίας, δηλαδή οι εγγραφές της εικόνας του Εβραίου στην παιδική λογοτεχνία στηρίζεται στην δεδοµένη πια άποψη ότι η λογοτεχνία, ως µια από τις πιο πολύσηµες παραγωγές της γραπτής γλώσσας, γίνεται εξίσου παράγοντας και µέρος της πολύπλευρης και δια-δραστικής διαδικασίας που φωτίζει την σχέση µας µε τον «Άλλον». Και µάλιστα τη φωτίζει «σε βάθος», πέρα από το απλουστευτικό δίπολο της «αφοµοίωσης» ή του «αποκλεισµού» που καθιερώθηκε από τον ιαφωτισµό κι ύστερα. Ειδικότερα, η λογοτεχνία συµµετέχει µε ένα ιδιαίτερο τρόπο στην κατασκευή αναπαραστάσεων που µέσω παράλληλων ανατροφοδοτήσεων γενικεύονται και καταλήγουν σε πολιτιστικά ή εθνικά στερεότυπα. Στην εποχή µας εκτός των πανίσχυρων Μ.Μ.Ε (παλιά και καινούργια) η συµµετοχή και ο ρόλος της λογοτεχνίας παραµένει ιδιαίτερος, γιατί σε αντίθεση µε τα Μ.Μ.Ε., που λειτουργούν άµεσα και βραχυπρόθεσµα, η λογοτεχνία µπορεί να µεταφέρει και να αποτυπώνει έµµεσα αλλά µακροπρόθεσµα την εικόνα του «άλλου» κατασκευάζοντας στερεότυπους λογοτεχνικούς χαρακτήρες µε µακροπρόθεσµη ισχύ (Οικονόµου- Αγοραστού, 1992). Η παιδική λογοτεχνία, αποτελεί προνοµιακό πεδίο των αναπαραστάσεων του «µικρού άλλου», γιατί απευθύνεται σε παιδιά, και τα παιδιά αποτελούν το µέλλον του κόσµου, και γιατί η «προγραµµατικότητά» της επιτρέπει σε υφέρπουσες και υπολανθάνουσες ιδεολογίες να εγγράφονται σχεδόν ανώδυνα στο σώµα της. Ίσως γιατί τα παιδιά, χρησιµοποιούνται ως «κοινωνικοί προφήτες» για να µεγεθύνουν τα προβλήµατα ή τις ελπίδες που η συνείδηση της κοινωνίας «οσφραίνεται» µα που δεν µπορεί ακόµη να εκφράσει. Γιατί είναι αυτή, τελικά, που σαν γρηγορούσα συνείδηση του κόσµου, καταγράφει αυτό που φαίνεται, µα κι αυτό που δεν έχει ακόµη φανεί. Και τέλος, είναι αυτή που πολύ πιο γρήγορα σε σχέση µε τη λογοτεχνία των ενηλίκων επεξεργάζεται (έστω και επιφανειακά) και αναλύει τα σύγχρονα κοινωνικά θέµατα σχεδόν πριν καν ολοκληρώσουν τον κύκλο τους και καταµετρηθούν οι συνέπειές τους. Η αναζήτηση της εικόνας του Εβραίου στη λογοτεχνική παραγωγή και µάλιστα στην ειδική περιοχή της παιδικής λογοτεχνίας υπονοεί την αναζήτηση και καταγραφή ενός λογοτεχνικού χαρακτήρα φορτισµένου µε άπειρες σηµασιολογικές φορτίσεις κατά το µάλλον ή ήττον πολύ κοντά στην αντίστοιχη εικόνα που έχει ήδη

2 2 εγγραφεί στην λογοτεχνία των ενηλίκων. Προϋποτίθεται λοιπόν µια άτυπη σύγκριση της λογοτεχνικής εικόνας του Εβραίου στη λογοτεχνία των ενηλίκων της πρώτης γραµµής και της αντίστοιχης στην παιδική λογοτεχνία. Οι διαφορές και οι οµοιότητες προσδοκώνται αναλόγως, τόσο στην παιδική όσο και στην λογοτεχνία των ενηλίκων. Ενδεχοµένως να υπάρχει και διαφορά ανάλογα µε το λογοτεχνικό είδος, ανάµεσα στην εικόνα που εγγράφεται στην ποίηση και στην αντίστοιχη που εγγράφεται στην πεζογραφία. Εδώ, οι διαφορές είναι αναµενόµενες, εφόσον η εικόνα του Εβραίου στον κλασικό ποιητικό λόγο υφίσταται τους περιορισµούς και επιρροές των διαφορετικών γλωσσικών λειτουργιών, που δεσπόζουν στην ποίηση και στην πεζογραφία. Σχηµατικά θα πούµε ότι στην ποίηση η επεξεργασία στην περιοχή του σηµαίνοντος υπερτερεί, ενώ κατά βάση και πλειοψηφικά στην πεζογραφία κυριαρχεί η επεξεργασία στο επίπεδο του σηµαινοµένου. Οι ανάγκες της έρευνας απαιτούν µια τυπική και σχηµατική παρουσίαση της εικόνας ή καλύτερα των εικόνων µε τις οποίες καταγράφονται οι Εβραίοι στην ελληνική λογοτεχνία στην διάρκεια του 20ου αιώνα. Σε µια πρώτη ανάγνωση του τοπίου και κοιτώντας προς τα πίσω διαπιστώνεται ότι ήδη έχει στερεοποιηθεί ανά τους αιώνες ένας λογοτεχνικός τύπος Εβραίου, ο οποίος έρχεται από πολύ µακριά και συνεχίζει να επηρεάζει όλες τις αποδόσεις και αναπαραστάσεις του Εβραίου στην ελληνική λογοτεχνία. Έχει σχεδόν επικρατήσει ένας χαρακτηριστικός λογοτεχνικός τύπος, ο οποίος απέχει βέβαια πολύ από την εικόνα του πραγµατικού Εβραίου, τόσο εξωτερικά, όσο και εσωτερικά. Οι αναπαραστάσεις αυτές επαναλαµβάνουν και απηχούν περισσότερο µια κοινωνική προκατάληψη, µια αφηρηµένη σύλληψη και συνθέτουν µια κοινωνική προβολή. Έτσι ο Εβραίος είναι πάντοτε «µελαχρινός µε γαµψή µύτη, η Εβραία έχει µαύρα µαλλιά, µάτια µαύρα αµυγδαλάτα, πρόσωπο σταρένιο, ενώ όλοι οι Εβραίοι έχουν χαρακτηριστική οσµή και διακρίνονται για τη φιλαργυρία τους, την τσιγκουνιά τους. Ακόµη ένας Εβραίος είναι πάντοτε άσχηµος, µαυριδερός, βρόµικος, καµπούρης, κακοντυµένος, µε µακριά γενειάδα, παµπόνηρος, τσιφούτης, κρυψίνους, πλεονέκτης και φιλάργυρος έως θανάτου. κ.λ.π. (Αµπατζοπούλου, 2001). Η λογοτεχνική εικονοποιία δεν διαθέτει µια εικόνα Εβραίου ξανθού µε γαλάζια µάτια, όχι γιατί Εβραίοι ξανθοί δεν υπάρχουν, αλλά γιατί ο µελαχρινός Εβραίος ως λογοτεχνικός τύπος µε τα παραπάνω χαρακτηριστικά ανταποκρίνεται περισσότερο στις προσδοκίες ενός κοινού, που έχει καλλιεργήσει και «πιστέψει» µια συγκεκριµένη εικόνα του (Αµπατζοπούλου, 2001). Έτσι παραµένει σταθερή η στερεότυπη εικόνα του Εβραίου, π.χ. η «Αλέγρα µε δέρµα σταρένιο και µάτια πράσινα γλαρά µε χρυσαφένιες πιτσίλες», που κυκλοφορεί στην τριλογία του Στρατή Τσίρκα (Αριάγνη) ενώ οι Εβραίοι/ες της Μαργαρίτας Λυµπεράκη (Ψάθινα καπέλα) και της Γαλάτειας Σαράντη (Το βιβλίο του Γιοχάνες και της Μαρίας) και του Ν. Καζαντζάκη συνεχίζουν να διαιωνίζουν τον ίδιο λογοτεχνικό τύπο. Το ίδιο συµβαίνει βέβαια και µε άλλες στερεότυπες εικόνες που δεν έχουν ισχυρή ιδεολογική ή αξιακή λειτουργία. Για παράδειγµα οι εικόνες του λογοτεχνικού τρελού δεν φαίνονται (σε ερµηνεία και παρουσίαση) να είναι διαφορετικές στα κείµενα του 20 ου αιώνα από ότι στα κείµενα του 19 ου αιώνα, παρόλο που η ψυχιατρική επιστήµη έχει ολοκληρώσει µια τεράστια κοπερνίκεια επανάσταση µε την Ψυχανάλυση κυρίως (Μήτσικα, Γαβριηλίδου & Καρακίτσιος, 2010). Σε µια δεύτερη διερευνητική ανάγνωση του τοπίου και ξεπερνώντας τις πολύ καλά θεµελιωµένες απόψεις της Φραγκίσκης Αµπατζοπούλου δηµιουργείται η εντύπωση ότι υπάρχει µια ποικιλοµορφία, δηλαδή ένας αριθµός λογοτεχνικών αναφορών σε Εβραίους µε πολλαπλό πρόσηµο (άλλοτε θετικό, άλλοτε αρνητικό και 2

3 3 άλλοτε αδιάφορο), π.χ. ο στίχος του Καρυωτάκη «Θα σε σταυρώσουν κονσόρτια κι Εβραίοι» ή ο στίχος του Κωστή Παλαµά «γύφτοι γίνονται κι Εβραίοι, όµως πάντα και ερηµοσπίτες, νικητές» έχουν αντίστοιχα αρνητική και θετική αξιολογική σηµασία, ιδιαίτερα στο οµώνυµο έργο του Κ. Παλαµά (Καρασαββίδου, 2012). Επίσης υπάρχουν θετικά σχόλια στο ποίηµα Των Εβραίων (50 µ.χ.), του Κ. Καβάφη, όπου αποτυπώνεται µια ευγενική µορφή Εβραίου, ο Ιάνθης Αντωνίου: «Ζωγράφος και ποιητής, ροµεύς και δισκοβόλος, σαν Ενδυµίων έµορφος».. «εγκαταλείπω τον ωραίο και σκληρόν ελληνισµό, µε την κυρίαρχη προσήλωσι σε τέλεια καµωµένα και φθαρτά άσπρα µέλη. Και γένοµαι αυτός που θα ήθελα πάντα να µένω των Εβραίων, των ιερών Εβραίων, ο υιός». Αυτές οι ποικιλότροπες αναφορές λειτουργούν και δείχνουν πως δεν εγγράφεται πάντοτε η επιθετική ή η αρνητική σηµειολογία που αποτυπώνεται σε σχέση µε άλλες µειονότητες, παρά το γεγονός ότι η κλασική µελέτη της Αµπατζοπούλου (2001) οµιλεί ξεκάθαρα περί αρνητικού και µόνο στερεοτύπου. Η ποικιλοµορφία της λογοτεχνικής εικόνας του Εβραίου που εγγράφεται στην ελληνική λογοτεχνία συνδέεται πιθανότατα και µε την ιδιαιτερότητα της παρουσίας των Εβραίων που συνήθως ήταν µειονότητα στις ελληνικές πόλεις, µε εξαίρεση την πόλη της Θεσσαλονίκης όπου ήταν σχεδόν πλειονότητα. Συνδέεται επίσης µε την ξεχωριστή αίσθηση «εθνικής ταυτότητας» που «καλλιεργεί και προσδοκά» ο Έλληνας στην αυγή του 20ου αιώνα, όταν ο κυρίαρχος απειλητικός «άλλος» απεκδύεται τον θρησκευτικό µανδύα (χριστιανός /αλλόθρησκος) και ενδύεται τον εθνικό, π.χ. σλάβος, βούλγαρος, τούρκος κ.ο.κ. ή αργότερα τον κοινωνικοϊδεολογικό, π.χ. κοµµουνιστής, αριστερός. Αυτά όλα ισχύουν κυρίως για την προπολεµική λογοτεχνία. Η εικόνα του Εβραίου στη λογοτεχνία πρέπει να αλλάξει και αλλάζει (και πολύ λογικά) µετά το Β παγκόσµιο πόλεµο, για τους ευνόητους λόγους που συνδέονται µε τις ιστορικές εµπειρίες του διωγµού των Εβραίων στην Ευρώπη (ολοκαύτωµα) και στην Ελλάδα (ειδικότερα στη Θεσσαλονίκη και στην Κέρκυρα). Εποµένως στη δεκαετία του 50 η εικόνα του Εβραίου στην Ελλάδα θα φιλτραριστεί µέσα από εσωτερικές αντιφάσεις και ανοίκειες συνθέσεις. Θα επιβληθούν κυρίαρχες αναγνώσεις, όπου, από την µια µεριά τοποθετούνται ο αντικοµουνισµός και ο αντισηµιτισµός (στην προπαγάνδα του ελληνικού εθνικού ιδεολογικού συστήµατος αξιών κατατάσσονται ως ισοδύναµοι εχθροί) που δρουν ως «πολύτιµα εργαλεία» επιβολής και λειτουργίας ειδικών κρατών και καθεστώτων στη λεκάνη της Μεσογείου και από την άλλη υπάρχει η «θυµατοποίηση» του Εβραίου οι σε τέτοιο βαθµό, ώστε να είναι σχεδόν αδύνατον να προσληφθεί το εβραϊκό κράτος ως βασικός «άλλος» στον ρόλο του απειλητικού εχθρού και απειλητικού «άλλου». Έτσι µετά τη λήξη του Β παγκοσµίου πολέµου, οι ανάγκες για µια συλλογική και ταυτόχρονα παρηγορητική αφήγηση επιβάλλουν αποσπασµατικές αποτυπώσεις πόνου, ερωτηµατικών, βίας, βιασµών, κυρίως στον ποιητικό λόγο, έτσι ώστε να εκφραστεί ο απόηχος ενός «γεγονότος ακραίου» που κανένας µόνος δεν θα µπορούσε να σηκώσει «στους ώµους του» εκείνα τα πρώτα µεταπολεµικά χρόνια, όπως είναι το ολοκαύτωµα. Και όλα αυτά κυρίως σε διάφορα ποιητικά κείµενα κυρίως, όπου η αποσπασµατικότητα ευνοείται από την ειδική λειτουργία των µετωνυµικών κυρίως 3

4 4 στίχων που από τη µια επιβάλλουν την αποσπασµατικότητα, από την άλλη συµβολοποιούν µορφές, πρόσωπα και στιγµιότυπα, όπως έχουν ήδη επισηµανθεί (Kαρασαββίδου, 2013): «Μα εγώ, που αισθάνοµαι έντονα την παρουσία σου/ /την ξανθή σου κοτσίδα θέλω ν ανασύρω/ µεσ από τούτο το φριχτό µακάβριο στοίβαγµα/ για να την ξαναβάλω, µε την ίδια θέρµη, µικρή Ραχήλ, στο κουρεµένο σου κεφάλι Τώρα στοχάζοµαι πως πάντοτε δεν είναι/ ακάνθινος ο σταυρός του µαρτυρίου. Μπορεί και µε ξανθές κοτσίδες να πλεχτεί απ τις µικρές Ραχήλ όλου του κόσµου..» (Βαφόπουλος, «Άουσβιτς: Ελεγείο σε µια ξανθή κοτσίδα»). «Κάθε φορά που τρίζει η σκάλα µας/ λες να ναι αυτοί επιτέλους; σκέφτοµαι/ κι ύστερα φεύγω και µε τις ώρες ζωγραφίζω ηλιοτρόπια/ Όµως αύριο, ώσπου να ξεχαστώ/ στην αίθουσα αναµονής το τρένο από την Κρακοβία θα περιµένω/ κι αργά τη νύχτα, όταν ίσως κατεβούν/ ωχροί, σφίγγοντας τα δόντια/ «αργήσατε τόσο να µου γράψετε / θα κάνω δήθεν αδιάφορα» (Γ. Ιωάννου, «Τα ηλιοτρόπια των Εβραίων»). «Έτσι τους µιλάς,/ πίσω από το συρµατόπλεγµα, πάνω απ το χώµα/ τα χέρια σου τραυλίζουν,/ σαν να κλέβεις τις λέξεις/ απ τον άνεµο/ /Σκεβρωµένος σαν αγέννητος,/ άφωνο εξάρτηµα φωνής στο/ οροπέδιο της σιωπής, οι/ απόντες σε διδάσκουν/ ν αφουγκράζεσαι» (Χ. Τσανάκας, «Προσκύνηµα»). Σε άλλα λογοτεχνικά έργα, διηγήµατα και µυθιστορήµατα κείµενα, εγγράφεται πλέον µια διαφορετική εικόνα του Εβραίου πιο συµπαθητική, πιο θετική και ενδεχοµένως και πιο ρεαλιστική αλλά και ανοίγεται και µια άλλη συζήτηση µε άλλους προβληµατισµούς. Έτσι σε κείµενα του Β. Βασιλικού («Ο φίλος µου ο Ίνο», 1977) αποτυπώνεται µια εικόνα Εβραίου φιλική και εξαγνισµένη και έστω και δειλά ανιχνεύεται η αναζήτηση ευθυνών. Στο ίδιο πλαίσιο ο Νίκος Μπακόλας στο µυθιστόρηµα Η µεγάλη πλατεία (Κέδρος) ολοκληρώνει µε ανάλογη ευαισθησία και αληθοφάνεια χαρακτηριστικούς τύπους Εβραίων της Θεσσαλονίκης έτσι που να διαλύονται στερεότυπα και προκαταλήψεις εναντίον του εβραϊκού στοιχείου. Από µια ροµαντική, αλλά σαφώς θετική πλευρά παρουσιάζει τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης η Λία Μεγάλου-Σεφεριάδη στο µυθιστόρηµά της Γλυκιά ανοιξιάτικη βραδιά (Καστανιώτης). Περισσότερη όµως συζήτηση προκάλεσε το µυθιστόρηµα του Βασίλη Μπούτου Η συκοφαντία του αίµατος (Νεφέλη), που αναφέρεται στον αφανισµό των Εβραίων της Κέρκυρας. Εδώ εγγράφονται λογοτεχνικοί τύποι µε έντονο το στοιχείο της συµπάθειας. Είναι ένα εξαιρετικό µυθιστόρηµα, στο οποίο ο συγγραφέας τολµά να καταγγείλει και να αποδώσει ευθύνες µε ονοµατεπώνυµα. Και όπως είναι φυσικό σε αυτές τις περιπτώσεις, η αντίδραση των Κερκυραίων υπερέβη τα όρια µε δίκες και απειλές εναντίον του συγγραφέα. Πολύ διακριτικά πέρασε το µυθιστόρηµα του Ν. αββέτα, Εβραία νύφη (Κέδρος) µε εικόνες Εβραίων ως θύµατα µε ειδικές αναπαραστάσεις των θυτών που κυκλοφορούν ανάµεσά µας ατιµώρητοι και ασφαλείς. Τι συµβαίνει όµως στο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας; Ποιες είναι οι αλλαγές στην αναπαράσταση του «µικρού Εβραίου» κυρίως, εφόσον ένα βασικό χαρακτηριστικό του παιδικού µυθιστορήµατος και πεζογραφήµατος είναι οι ήρωες παιδικής και προεφηβικής ηλικίας; Υπάρχουν ελάχιστα παιδικά βιβλία µυθοπλασίας µε θέµα και ήρωα τον Εβραίο στην ελληνική εκδοτική αγορά. Αντίθετα κυκλοφορούν περισσότερα βιβλία µεταφρασµένα, όπου οι συγγραφείς µε όχηµα ήρωες που ταιριάζουν ηλικιακά µε τους αναγνώστες ξεδιπλώνουν ιστορίες που αναφέρονται 4

5 5 στον Β' Παγκόσµιο Πόλεµο και ακουµπούν έµµεσα το Ολοκαύτωµα, όπως: Ε. Μπριζού-Πελλέν, Η ώρα των σκύλων (Αγρα, 2004), Τζ. Πουλ, Αννα Φρανκ (Σύγχρονοι Ορίζοντες), Κ. Λιβάιν, Η βαλίτσα της Χάνα (Σαββάλας, 2005), Στ. Ρος, Τα σπίτια µε το αστέρι (Σαββάλας, 2005), Α. Σπίγκελµαν, Μάους (Zoobus), Α. Blottière, Τόµι (Πόλις), Ε. Ε. Σµιτ, Το παιδί του Νώε (Opera, 2007), Ου. Στάυρον, Η επιλογή της Σόφι (Ποταµός). Στην ελληνική εκδοτική αγορά τα βιβλία που ενδιαφέρουν, είναι η «νουβέλα» Πήλινες Μούσες του Σπύρου Τσίρου (Κέδρος, 1988), το παιδικό µυθιστόρηµα Μια µπαλάντα για τη Ρεβέκκα της Μαρούλας Κλιάφα (Μεταίχµιο, 2010) και δίπλα σε αυτά υπάρχει ακόµη το κλασικό µυθιστόρηµα Ο µεγάλος περίπατος του Πέτρου της Άλκης Ζέη (Μεταίχµιο, 2011). Στο µυθιστόρηµα της Ζέη εγγράφεται επαρκώς η φιγούρα της Ρίτας της εβραιοπούλας. Η Ρίτα, είναι φίλη και συµµαθήτρια της πρωταγωνίστριας Αντιγόνης, η οποία βιώνει κλιµακωτά την Κατοχή, την επέλαση των Γερµανών, την αιχµαλωσία των γονιών της και τη δική της αγωνία σε όλο το χρονικό φάσµα της Κατοχής. Το προφίλ της δεν διαφοροποιείται σε σχέση µε τις υπόλοιπες φίλες της πρωταγωνίστριας, ούτε σε θέµατα ψυχισµού, ούτε σε ειδικά εξωτερικά χαρακτηριστικά, τα οποία θα παρέπεµπαν σε στερεοτυπικές απεικονίσεις. Παραµένει µάλλον µια συµπαθητική κοριτσίστικη φυσιογνωµία. Έτσι στη σελ. 43, εκφράζει τις πρώτες της αγωνίες «Αντιγονούλα, χαθήκαµε, µας κήρυξαν και οι γερµανοί τον πόλεµο. Εµάς τους Εβραίους λέει η µαµά θα µας σκοτώσουν όλους» Μετά την αιχµαλωσία και τον εκτοπισµό των γονιών της, αναρωτιέται: «Θα µας µαζέψουν όλους τους Εβραίους, πιάνεται η ανάσα της Ρίτας και γίνεται ακόµη πιο χλωµή» (σ. 221). Στη συνέχεια η Ρίτα σε αντίθεση µε τους γονείς της απλά κρύβεται σε κάποιο φιλικό σπίτι (σ. 238), «Γιατί η Ρίτα δεν θα ξαναβγεί πια στο δρόµο, αν δεν φύγουν οι Γερµανοί», δικαιολογεί τα λεγόµενά της η πρωταγωνίστρια Αντιγόνη. Οι πήλινες Μούσες, Σπύρος Τσίρος, Κέδρος,1988 Οι πήλινες Μούσες, είναι µια υβριδιακή µορφή αφήγησης ευρείας φόρµας µε τυπικά αφηγηµατικά χαρακτηριστικά: αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, οπτική γωνία συµβατή µε τη µατιά και τη λογική που µιµείται ασθµαίνουσα την παιδική ιδιοσυστασία και ταυτόχρονα διαφορετικές φωνές και διαφορετικά πρόσωπα. Όλα διέρχονται και φιλτράρονται µέσα από την αφέλεια και άγνοια της παιδικής ηλικίας του πρωταγωνιστή, ενός παιδιού 10 περίπου ετών. Στο κέντρο του µύθου η απουσία/παρουσία µιας εβραϊκής οικογένειας, µε τρία αδέρφια (δυο αγόρια και κυρίως η µικρή κόρη, η Εσθήρ). Η ιστορία ξετυλίγεται στα πρώτα µεταπολεµικά χρόνια, καθώς η νεοελληνική κοινωνία προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές του πολέµου και να ορθοποδήσει. Παρακολουθούµε την αγωνία ενός µικρού παιδιού σχολικής ηλικίας, να προσπαθεί να προσλάβει και να κατανοήσει αυτήν τη δύσκολη περίοδο του πολέµου, που δεν έχει προλάβει να βιώσει, παρά µόνο µέσα από µισόλογα και ξεχασµένα συνθήµατα. Πλάι στο σπίτι του χάσκει ένα υπέροχο νεοκλασικό σπίτι άδειο και ερηµωµένο που προκαλεί αναπάντητα ερωτήµατα και προβληµατισµούς αφελείς έως και ουσιαστικούς. Τα ερωτήµατα πέφτουν βροχή και πάντοτε µε εµµονή. Είναι πρώτα η γιαγιά που εξηγεί στο µικρό της εγγονό την ιστορία µιας εβραϊκής οικογένειας που εγκατέλειψε ξαφνικά το σπίτι και δεν ξαναγύρισε. «Ήταν µια οικογένεια πλουσίων, αλλά έµειναν µοναχά τρία αδέρφια και ανάµεσά τους ξεχώριζε η Εσθήρ, µια όµορφη, γενναιόδωρη και πονόψυχη Εβραιοπούλα, και φιλική προς όλο τον κόσµο». Ακολουθεί η µητέρα που εξηγεί περισσότερο τα πράγµατα, αυτά που η γιαγιά δυσκολεύεται να πει. «Μια νύχτα τα τρία αδέρφια φύγαν από το 5

6 6 σπίτι για το φόβο των Γερµανών και δεν γύρισαν ποτέ». Πολύ ήπια οι εξηγήσεις της µαµάς αναφέρουν για κρεµατόρια και οµαδικές εκτελέσεις Εβραίων. Ο µικρός ήρωας έχει πλέον αντιληφτεί τα πάντα, τον πόλεµο, το ολοκαύτωµα και τη θυσία των Εβραίων. Πλάθει όµως όνειρα και προσπαθεί να κρατήσει µέσα του τη γλυκιά οπτασία της Ρουθ, έτσι όπως τη ζωγράφισε η γιαγιά του. «Η Ρουθ, γελούσε και την καµάρωνα για την οµορφιά της. Είχε µεγάλα µάτια, γαλανά σαν τις καθάριες θάλασσες και µακριά µαλλιά µαύρα σαν τον έβενο, που πέφταν ξέπλεκα στους λεπτούς ώµους της Ζωγραφιά σωστή Άσε την καλοσύνη της. Ήταν ένα κοµµάτι µάλαµα εκείνο το κορίτσι Έδινε λεφτά και φίλευε µουστοκούλουρα τους ζητιάνους, χάριζε ρούχα σ όσους είχαν ανάγκη, Αγάπη πληµµύριζε την καρδιά της» (σ ). Ήδη µε αυτήν την αναφορά που σχεδόν κυριαρχεί σε όλο το κείµενο, επιβάλλεται µια πρώτη συνολική αντιστροφή στερεοτύπων, δηλαδή, απεικονίζεται µια Εβραιοπούλα έφηβη µε εξαιρετικά ψυχικά χαρίσµατα, εξωτική οµορφιά, αρχοντιά και γενναιοδωρία Η µικρή Ρουθ αγγίζει τα όρια της αγιοποίησης. Το ίδιο ισχύει, αν και σε λιγότερο βαθµό, και για τα αδέρφια της. Συνολικά η λέξη Εβραίοι διαπερνά όλο το κείµενο και προκαλεί µόνο θετικά συναισθήµατα, ιδιαίτερα η γοητευτική οπτασία της Ρουθ. Στο αφήγηµα εγγράφεται και µια γρήγορη και αποσπασµατική ερµηνεία της αποµάκρυνσης των Εβραίων, «Νύχτα φόρτωσαν τους µπόγους και τις βαλίτσες τους σε κάποιο καµιόνι κι εξαφανίστηκαν, για να µην τους πιάσουν οι Γερµανοί που πλησίαζαν στην Αθήνα» (σ.53) και αργότερα µια πολύ απλοϊκή εξήγηση για το ολοκαύτωµα των Εβραίων «Μας είπαν ότι τους είχε αφιονίσει ένας παρανοϊκός µε µικρό µουστάκι και διαβολικό βλέµµα που κυβερνούσε τη χώρα τους» (σ. 60). Μια µπαλάντα για τη Ρεβέκκα, Μαρούλα Κλιάφα, Μεταίχµιο Στο µυθιστόρηµα της Μαρούλας Κλιάφα όλη η θέαση και αναπαράσταση των γεγονότων διέρχεται µέσα από τη µατιά και τη φωνή της κεντρικής ηρωίδας, της µικρής Ρεβέκκας. Η µικρή Ρεβέκκα ενηλικιώνεται µέσα στην Κατοχή και είναι µέλος µια οικογένειας µε ιδιαιτερότητα, ο πατέρας της είναι Εβραίος και η µητέρα της είναι Ελληνίδα χριστιανή που για να παντρευτεί βαφτίστηκε Εβραία. Η Ρεβέκκα µεγαλώνει και ενηλικιώνεται σταδιακά βιώνοντας µε την κοριτσίστικη αφέλεια την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέµου, την εισβολή των Γερµανών, την ιταλική κατοχή, την περισσότερο καταπιεστική γερµανική κατοχή και τέλος την οδυνηρή απελευθέρωση, όταν η Ρεβέκκα οδηγώντας το µικρό της ποδήλατο από τον παλιό νερόµυλο στην άκρη της πόλης των Τρικάλων, φτάνει στο σπίτι των παππούδων της, όπου θα ενηµερωθεί για την οριστική απώλεια του αδερφού της και της µητέρας της. Ενδιάµεσα κατά τη διάρκεια της Κατοχής η Ρεβέκκα µε την οικογένειά της κρύβεται και περνάει ένα χρονικό διάστηµα σε ορεινά χωριά των Τρικάλων, κάτι που είναι περισσότερο από ενδεικτικό για τις σχέσεις του τοπικού στοιχείου µε την εβραϊκή κοινότητα. Αυτό συµβαίνει δυο φορές και η οικογένεια κατεβαίνει στην πόλη µόνο για λόγους ανωτέρας βίας. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής ο πατέρας της Ρεβέκκας, γνωστός Εβραίος της πόλης, ανεβαίνει στο βουνό στις γραµµές του Ε.Λ.Α.Σ. Στο µεσοδιάστηµα οι Γερµανοί συλλαµβάνουν τη µητέρα της Εσθήρ και τον αδερφό της Οβαδία, που δεν επιστρέφουν στα Τρίκαλα µετά την αποχώρηση των Γερµανών. 6

7 7 Αυτό περίπου είναι αφηγηµατικό πλαίσιο στο οποίο εγγράφονται τα επεισόδια και οι περιπέτειες της Ρεβέκκας και των δικών της, φίλων συµµαθητών/τριών, συγγενών και γειτόνων. Υπάρχουν όµως ξεκάθαρες διαπιστώσεις/παρατηρήσεις. Είναι πρώτα - πρώτα η κυριαρχική φιγούρα της Ελένης /Εσθήρ, µιας ορθόδοξης που βαφτίστηκε Εβραία για να παντρευτεί τον καλό της σε µια υπέρβαση συνόρων, ταυτοτήτων και πολιτιστικών στερεοτύπων. Είναι η συµπαθητική φιγούρα του Εβραίου πατέρα που έχει µόνο θετικές περιγραφές. Είναι επίσης χαρακτηριστική η κατάργηση/απάλειψη των αρνητικών στερεοτύπων του Εβραίου που εµφανίζονται στα κείµενα της ενήλικης λογοτεχνίας. Όπως και στο βιβλίο Πήλινες Μούσες η εικόνα της µικρής Εβραίας και του υπόλοιπου εβραϊκού στοιχείου που καταγράφεται δεν έχει ούτε µια αρνητική σήµανση. Ο πατέρας της Ρεβέκκας ανεβαίνει στο βουνό, ο παππούς της έχει ουσιαστική πολιτική και κοινωνική παρουσία, η Ρεβέκκα συµµετέχει σε όλες τις αντιστασιακές ενέργειες των συµµαθητών/τριών της και δεν υπάρχει καµιά σκιά στις απόψεις της, στις ιδέες και στις πράξεις της. Ό,τι αρνητικό συνοδεύεται µε σχόλια απαξιωτικά, διαλύοντας οποιαδήποτε υπόθεση αρνητικού στερεοτύπου «Ακόµη και η φιλενάδα µου η Αύρα µε ρώτησε µια µέρα αν είναι αλήθεια πως φτιάνουµε τα άζυµα µε αίµα. Αυτά είναι βλακείες και συ είσαι ηλίθια, της είπα. - Καλά συγγνώµη µου απάντησε, φανερά στενοχωρηµένη» (σ.44). Είναι επίσης χαρακτηριστική, εκτός από την ενδεικτική άµβλυνση στερεοτύπων εξωτερικής εµφάνισης, η εικόνα συµβίωσης και συνύπαρξης του εβραϊκού και χριστιανικού πληθυσµού. εν αναφέρεται πουθενά κάτι το στερεοτυπικό εξωτερικών χαρακτηριστικών, π.χ. µεγάλα µάτια, µαύρα µαλλιά, γαµψή µύτη κ.λ.π., ίσα - ίσα υπάρχουν σχετικές αναφορές για συνύπαρξη και αλληλεγγύη του ελληνικού και εβραϊκού στοιχείου: «Η εβραϊκή συνοικία απλώνεται στην καρδιά της πόλης. Προσοχή. Μη φανταστεί κανείς µια γειτονιά αποµονωµένη, όπου στους δρόµους κυκλοφορούν Ιουδαίοι µε µακριές γενειάδες και την παραδοσιακή κιπά στο κεφάλι. Μπα όχι. Καµιά σχέση µε ότι βλέπουµε στον κινηµατογράφο. Η εβραϊκή συνοικία στα Τρίκαλα δεν είναι γκέτο. Μπορεί τα περισσότερα σπίτια να είναι εβραϊκά, ανάµεσά τους όµως ζούνε και πολλοί χριστιανοί, που είναι αληθινοί φίλοι» (σ. 43). Κλείνοντας, δεν υπάρχει αµφιβολία ότι και στα δυο βιβλία η εικόνα του Εβραίου, συγκεκριµένα της Εβραιοπούλας εµπνέει έναν θαυµασµό και µια αρχαγγελική φωτεινότητα χαρακτήρα, συνέπειας, αλτρουισµού και αυτοθυσίας. εν σηµειώνεται σχεδόν κανένα ψεγάδι. ηµιουργείται η αίσθηση ιεροποίησης των Εβραίων χωρίς αυτό να παραβιάζει κανόνες αληθοφάνειας. Παράλληλα, προβάλλεται η συνύπαρξη του εβραϊκού και ελληνικού στοιχείου, η αλληλοβοήθεια η έµπρακτη αλληλεγγύη καθώς και η ουσιαστική συµµετοχή του εβραϊκού στοιχείου στην Αντίσταση. Κατά συνέπεια διαφαίνεται ότι η ελληνική παιδική λογοτεχνία τουλάχιστον µε τα δυο αυτά βιβλία επιλέγει άλλους δρόµους απεικόνισης του Εβραίου τελείως διαφορετικούς από εκείνους της ενήλικης λογοτεχνίας. Μια µεγαλύτερη παραγωγή ενδεχοµένως να στοιχειοθετούσε περισσότερο αυτά τα συµπεράσµατα. Ιδιαίτερα το µυθιστόρηµα της Κλιάφα και η νουβέλα του Τσίρου µπορούν να θεωρηθούν και ως µικρά µυθιστορήµατα νεανικής ωρίµανσης και διαπολιτισµικής συνείδησης. 7

8 8 Βιβλιογραφία Ζέη, Άλκη (2011). Ο µεγάλος περίπατος του Πέτρου. Αθήνα, Μεταίχµιο. Κλιάφα, Μαρούλα (2010). Μια µπαλάντα για τη Ρεβέκκα. Αθήνα, Μεταίχµιο Τσίρος, Σπύρος (1988). Πήλινες Μούσες. Αθήνα, Κέδρος. Αµπατζοπούλου, Φραγκίσκη (2001). Η γραφή και η βάσανος. Ζητήµατα λογοτεχνικής αναπαράστασης. Αθήνα, Πατάκης. Καρασαββίδου, Ελένη (2013). Εβραϊκή Κοινότητα Θεσσαλονίκης 80 χρόνια µετά, στην ιστοσελίδα Μήτσικα, Μαρία, Γαβριηλίδου, Σοφία & Καρακίτσιος, Ανδρέας (2010). Αναπαραστάσεις τρέλας στο ελληνικό διήγηµα. Στο. Γερµανός, Μ. Κανατσούλη (επιµ.). ΤΕΠΑΕ 09. Σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις στην προσχολική και την πρώτη σχολική εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη, University Studio Press, Οικονόµου-Αγοραστού, Ιωάννα (1992). Εισαγωγή στη Συγκριτική Στερεοτυπολογία των εθνικών χαρακτηριστικών στη Λογοτεχνία, Θεσσαλονίκη, University Press. 8

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές

Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές Σύντομες εννοιολογικές αποσαφηνίσεις Το παραμύθι -Οι πηγές του Είναι το παλιότερο είδος του έντεχνου λόγου. Γεννήθηκε όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν ομάδες και συγκεντρώνονταν

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

μικροι και μεγαλοι στα χρονια της γερμανικης κατοχης

μικροι και μεγαλοι στα χρονια της γερμανικης κατοχης μικροι και μεγαλοι στα χρονια της γερμανικης κατοχης εκπαιδευτικό υλικό από τη Μαρίζα Ντεκάστρο Προς τους αναγνωςτες Η αφιερωςη Αυτό το έντυπο θα σου δώσει κλειδιά για την επεξεργασία του βιβλίου Ο μεγάλος

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία ΝΕΑ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ Από την εισαγωγή του σχολικού βιβλίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, β τεύχος (σελ. 10-11) Μυθιστόρηµα Ιστορία περιπετειών ενός βασικού ήρωα Βίος και Πολιτεία Αλέξη

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r Ο Iliaz Bobaj γράφει για την Παναγιώτα Ζαλώνη Ο Νίκος Μπατσικανής, ο Χάρης Μελιτάς, η Παναγιώτα Ζαλώνη και η Αλεξάνδρα ΒαΐτσηΒάκρου. (Απόσπασμα) Η Ελληνίδα Ποιήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube)

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube) ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Ενότητες: 46 (Οργάνωση, Κατεχόµενης Ευρώπης) και 48 (Κατοχή, Αντίσταση) Υπεύθυνες: Κοσκοσά Π. Πόγα Ν. όριζα Α. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248 Η Άλκη Ζέη στο Η μωβ ομπρέλα Οι μεγάλοι και τα παιδιά. Δυο κόσμοι τόσο διαφορετικοί. Ο καθένας κουβαλάει τη δική του αλήθεια. Γι αυτό άλλωστε και πίσω από μια μωβ ομπρέλα μπορεί να κρύβονται πολλές! ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Μια τρελή οικογένεια. Γιαν Προχάτσκα. Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη

Μια τρελή οικογένεια. Γιαν Προχάτσκα. Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη Μια τρελή οικογένεια Γιαν Προχάτσκα Εικονογράφηση: Φίλιπ Βέχτερ Μετάφραση: Ριάνα Μιχαλάκη Σελ. 86 Δραστηριότητες για τις Γ, Δ & Ε τάξεις Ο συγγραφέας: Γεννήθηκε στην Τσεχοσλοβακία.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Μάργκαρετ Μέιχυ. Οι πέντε αδελφές

Μάργκαρετ Μέιχυ. Οι πέντε αδελφές 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Οι πέντε αδελφές Μάργκαρετ Μέιχυ Εικονογράφηση: Πατρίτσια Μακάρθυ Μετάφραση: Γεωργία Γαλανοπούλου Σελ. 115 Δραστηριότητες για Δ, Ε & ΣΤ τάξη Συγγραφέας: Ξεκίνησε να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου Οκτώβριος 2014-Μάιος 2015 Οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και η Επιστημονική Ένωση ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ διοργανώνουν Πανελλήνιους Μαθητικούς

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες Συμμετοχή στην εκδήλωση «Ο πλούτος της διαφορετικότητας» Στις 20-4-2013 μαθητές του γ/σίου Ν. Αλικαρνασσού πραγματοποίησαν στην πλατεία Ελευθερίας διάφορες δράσεις στα πλαίσια του προγράμματος με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΗΤΙΚΈΣ ΑΥΤΟΠΑΘΕΙΣ. αντωνυμίες. Δ*ν της apio*i ο *α\ιτη. τηί.

ΚΤΗΤΙΚΈΣ ΑΥΤΟΠΑΘΕΙΣ. αντωνυμίες. Δ*ν της apio*i ο *α\ιτη. τηί. αντωνυμίες ΚΤΗΤΙΚΈΣ ΑΥΤΟΠΑΘΕΙΣ Δ*ν της apio*i ο *α\ιτη τηί. μου - σου - του Τα γονίδια μας ϊέρετε ότι... Τα χαρακτηριστικά μας τα κληρονομούμε 1 από τα γονίδια 2 των γονιών μας, τα οποία τα βρίσκουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1 «Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1) Γιατί τα αρχικώς αρνητικά συναισθήματα του αφηγητή απέναντι στη γυναίκα μετατρέπονται εν τέλει σε θετικά; Τι

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΖΩΡΖ ΣΑΡΗ- ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Από το μυθιστόρημα Ε.Π. (Ενωμένες Πάντα)

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΖΩΡΖ ΣΑΡΗ- ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Από το μυθιστόρημα Ε.Π. (Ενωμένες Πάντα) ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΩΡΖ ΣΑΡΗ- ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Από το μυθιστόρημα Ε.Π. (Ενωμένες Πάντα) Βιογραφικά στοιχεία της Συγγραφέα Η πεζογράφος Ζώρζ Σαρρή γεννήθηκε στην Αθήνα το 1925

Διαβάστε περισσότερα

"Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά"

Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά "Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους εκπροσώπους της

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61)

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη έκδοση: Απρίλιος 2013 Εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, ISBN: 978 960 9772 02 0 Επιµέλεια κειµένου: Ιωάννα Χαµακιώτη

Πρώτη έκδοση: Απρίλιος 2013 Εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, ISBN: 978 960 9772 02 0 Επιµέλεια κειµένου: Ιωάννα Χαµακιώτη ªÂı ÛÌ Ó Ú È Συγγραφέας: Βικτωρία Αγγελοπούλου Τίτλος: Μεθυσµένα καράβια Βικτωρία Αγγελοπούλου και Εκδόσεις Γιάννη Σκ. Πικραµένου Πρώτη έκδοση: Απρίλιος 2013 Εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ, ISBN: 978 960 9772 02 0

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (Μάθηµα Γενικής Παιδείας) ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνη Οµάδας ρ. Κοκκινάκη

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288)

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Έχοντας μεγαλώσει με το Ουράνιο Τόξο, ο Χρήστος Δημόπουλος αποτελεί μία οικεία φιγούρα. Κάθε μέρα «έμπαινε» στο σπίτι, μας έλεγε ιστορίες, μας έδειχνε κατασκευές.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 09/10/2011 ΣΕΙΡΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του αποσπάσματος σε 80-100 λέξεις, χωρίς δικά σας σχόλια. Στο συγκεκριμένο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ «ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ Η τέχνη είναι ο αγωγός του ωφέλιμου για τον άνθρωπο. Υπηρετεί την αλήθεια, για αυτό και δεν μπορεί να ωραιοποιεί τη χυδαιότητα του πολέμου, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα