Οι αναπαραστάσεις του Εβραίου στην παιδική λογοτεχνία. Κυνηγώντας τις λέξεις και τα νοήµατα. Καρακίτσιος Ανδρέας Καθηγητής ΤΕΠΑΕ, ΑΠΘ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι αναπαραστάσεις του Εβραίου στην παιδική λογοτεχνία. Κυνηγώντας τις λέξεις και τα νοήµατα. Καρακίτσιος Ανδρέας Καθηγητής ΤΕΠΑΕ, ΑΠΘ"

Transcript

1 Οι αναπαραστάσεις του Εβραίου στην παιδική λογοτεχνία. Κυνηγώντας τις λέξεις και τα νοήµατα Καρακίτσιος Ανδρέας Καθηγητής ΤΕΠΑΕ, ΑΠΘ Περίληψη Η παιδική λογοτεχνία ως µια από τις πιο πολύσηµες παραγωγές της γραπτής γλώσσας, γίνεται εξίσου παράγοντας και µέρος της πολύπλευρης και διαδραστικής διαδικασίας που φωτίζει την σχέση µας µε τον «Άλλον». Κατά συνέπεια αποτελεί ειδικό τοπίο ανιχνεύσεων και διερευνήσεων, όπου λογοτεχνικοί χαρακτήρες του «άλλου», τείνουν να οµοιοµορφοποιηθούν, να στερεοτυπηθούν και να κατηγοριοποιηθούν. Οι αναγνώσεις του τοπίου, επισφαλείς λόγω του µικρού όγκου των βιβλίων, οδηγούν σε µια ουσιαστική διαπίστωση: οι αναπαραστάσεις των µικρών Eβραίων είναι τελείως διαφορετικές σε σχέση µε εκείνες των Eβραίων της ενήλικης λογοτεχνίας. Το γιατί µιας τέτοιας εργασίας, δηλαδή οι εγγραφές της εικόνας του Εβραίου στην παιδική λογοτεχνία στηρίζεται στην δεδοµένη πια άποψη ότι η λογοτεχνία, ως µια από τις πιο πολύσηµες παραγωγές της γραπτής γλώσσας, γίνεται εξίσου παράγοντας και µέρος της πολύπλευρης και δια-δραστικής διαδικασίας που φωτίζει την σχέση µας µε τον «Άλλον». Και µάλιστα τη φωτίζει «σε βάθος», πέρα από το απλουστευτικό δίπολο της «αφοµοίωσης» ή του «αποκλεισµού» που καθιερώθηκε από τον ιαφωτισµό κι ύστερα. Ειδικότερα, η λογοτεχνία συµµετέχει µε ένα ιδιαίτερο τρόπο στην κατασκευή αναπαραστάσεων που µέσω παράλληλων ανατροφοδοτήσεων γενικεύονται και καταλήγουν σε πολιτιστικά ή εθνικά στερεότυπα. Στην εποχή µας εκτός των πανίσχυρων Μ.Μ.Ε (παλιά και καινούργια) η συµµετοχή και ο ρόλος της λογοτεχνίας παραµένει ιδιαίτερος, γιατί σε αντίθεση µε τα Μ.Μ.Ε., που λειτουργούν άµεσα και βραχυπρόθεσµα, η λογοτεχνία µπορεί να µεταφέρει και να αποτυπώνει έµµεσα αλλά µακροπρόθεσµα την εικόνα του «άλλου» κατασκευάζοντας στερεότυπους λογοτεχνικούς χαρακτήρες µε µακροπρόθεσµη ισχύ (Οικονόµου- Αγοραστού, 1992). Η παιδική λογοτεχνία, αποτελεί προνοµιακό πεδίο των αναπαραστάσεων του «µικρού άλλου», γιατί απευθύνεται σε παιδιά, και τα παιδιά αποτελούν το µέλλον του κόσµου, και γιατί η «προγραµµατικότητά» της επιτρέπει σε υφέρπουσες και υπολανθάνουσες ιδεολογίες να εγγράφονται σχεδόν ανώδυνα στο σώµα της. Ίσως γιατί τα παιδιά, χρησιµοποιούνται ως «κοινωνικοί προφήτες» για να µεγεθύνουν τα προβλήµατα ή τις ελπίδες που η συνείδηση της κοινωνίας «οσφραίνεται» µα που δεν µπορεί ακόµη να εκφράσει. Γιατί είναι αυτή, τελικά, που σαν γρηγορούσα συνείδηση του κόσµου, καταγράφει αυτό που φαίνεται, µα κι αυτό που δεν έχει ακόµη φανεί. Και τέλος, είναι αυτή που πολύ πιο γρήγορα σε σχέση µε τη λογοτεχνία των ενηλίκων επεξεργάζεται (έστω και επιφανειακά) και αναλύει τα σύγχρονα κοινωνικά θέµατα σχεδόν πριν καν ολοκληρώσουν τον κύκλο τους και καταµετρηθούν οι συνέπειές τους. Η αναζήτηση της εικόνας του Εβραίου στη λογοτεχνική παραγωγή και µάλιστα στην ειδική περιοχή της παιδικής λογοτεχνίας υπονοεί την αναζήτηση και καταγραφή ενός λογοτεχνικού χαρακτήρα φορτισµένου µε άπειρες σηµασιολογικές φορτίσεις κατά το µάλλον ή ήττον πολύ κοντά στην αντίστοιχη εικόνα που έχει ήδη

2 2 εγγραφεί στην λογοτεχνία των ενηλίκων. Προϋποτίθεται λοιπόν µια άτυπη σύγκριση της λογοτεχνικής εικόνας του Εβραίου στη λογοτεχνία των ενηλίκων της πρώτης γραµµής και της αντίστοιχης στην παιδική λογοτεχνία. Οι διαφορές και οι οµοιότητες προσδοκώνται αναλόγως, τόσο στην παιδική όσο και στην λογοτεχνία των ενηλίκων. Ενδεχοµένως να υπάρχει και διαφορά ανάλογα µε το λογοτεχνικό είδος, ανάµεσα στην εικόνα που εγγράφεται στην ποίηση και στην αντίστοιχη που εγγράφεται στην πεζογραφία. Εδώ, οι διαφορές είναι αναµενόµενες, εφόσον η εικόνα του Εβραίου στον κλασικό ποιητικό λόγο υφίσταται τους περιορισµούς και επιρροές των διαφορετικών γλωσσικών λειτουργιών, που δεσπόζουν στην ποίηση και στην πεζογραφία. Σχηµατικά θα πούµε ότι στην ποίηση η επεξεργασία στην περιοχή του σηµαίνοντος υπερτερεί, ενώ κατά βάση και πλειοψηφικά στην πεζογραφία κυριαρχεί η επεξεργασία στο επίπεδο του σηµαινοµένου. Οι ανάγκες της έρευνας απαιτούν µια τυπική και σχηµατική παρουσίαση της εικόνας ή καλύτερα των εικόνων µε τις οποίες καταγράφονται οι Εβραίοι στην ελληνική λογοτεχνία στην διάρκεια του 20ου αιώνα. Σε µια πρώτη ανάγνωση του τοπίου και κοιτώντας προς τα πίσω διαπιστώνεται ότι ήδη έχει στερεοποιηθεί ανά τους αιώνες ένας λογοτεχνικός τύπος Εβραίου, ο οποίος έρχεται από πολύ µακριά και συνεχίζει να επηρεάζει όλες τις αποδόσεις και αναπαραστάσεις του Εβραίου στην ελληνική λογοτεχνία. Έχει σχεδόν επικρατήσει ένας χαρακτηριστικός λογοτεχνικός τύπος, ο οποίος απέχει βέβαια πολύ από την εικόνα του πραγµατικού Εβραίου, τόσο εξωτερικά, όσο και εσωτερικά. Οι αναπαραστάσεις αυτές επαναλαµβάνουν και απηχούν περισσότερο µια κοινωνική προκατάληψη, µια αφηρηµένη σύλληψη και συνθέτουν µια κοινωνική προβολή. Έτσι ο Εβραίος είναι πάντοτε «µελαχρινός µε γαµψή µύτη, η Εβραία έχει µαύρα µαλλιά, µάτια µαύρα αµυγδαλάτα, πρόσωπο σταρένιο, ενώ όλοι οι Εβραίοι έχουν χαρακτηριστική οσµή και διακρίνονται για τη φιλαργυρία τους, την τσιγκουνιά τους. Ακόµη ένας Εβραίος είναι πάντοτε άσχηµος, µαυριδερός, βρόµικος, καµπούρης, κακοντυµένος, µε µακριά γενειάδα, παµπόνηρος, τσιφούτης, κρυψίνους, πλεονέκτης και φιλάργυρος έως θανάτου. κ.λ.π. (Αµπατζοπούλου, 2001). Η λογοτεχνική εικονοποιία δεν διαθέτει µια εικόνα Εβραίου ξανθού µε γαλάζια µάτια, όχι γιατί Εβραίοι ξανθοί δεν υπάρχουν, αλλά γιατί ο µελαχρινός Εβραίος ως λογοτεχνικός τύπος µε τα παραπάνω χαρακτηριστικά ανταποκρίνεται περισσότερο στις προσδοκίες ενός κοινού, που έχει καλλιεργήσει και «πιστέψει» µια συγκεκριµένη εικόνα του (Αµπατζοπούλου, 2001). Έτσι παραµένει σταθερή η στερεότυπη εικόνα του Εβραίου, π.χ. η «Αλέγρα µε δέρµα σταρένιο και µάτια πράσινα γλαρά µε χρυσαφένιες πιτσίλες», που κυκλοφορεί στην τριλογία του Στρατή Τσίρκα (Αριάγνη) ενώ οι Εβραίοι/ες της Μαργαρίτας Λυµπεράκη (Ψάθινα καπέλα) και της Γαλάτειας Σαράντη (Το βιβλίο του Γιοχάνες και της Μαρίας) και του Ν. Καζαντζάκη συνεχίζουν να διαιωνίζουν τον ίδιο λογοτεχνικό τύπο. Το ίδιο συµβαίνει βέβαια και µε άλλες στερεότυπες εικόνες που δεν έχουν ισχυρή ιδεολογική ή αξιακή λειτουργία. Για παράδειγµα οι εικόνες του λογοτεχνικού τρελού δεν φαίνονται (σε ερµηνεία και παρουσίαση) να είναι διαφορετικές στα κείµενα του 20 ου αιώνα από ότι στα κείµενα του 19 ου αιώνα, παρόλο που η ψυχιατρική επιστήµη έχει ολοκληρώσει µια τεράστια κοπερνίκεια επανάσταση µε την Ψυχανάλυση κυρίως (Μήτσικα, Γαβριηλίδου & Καρακίτσιος, 2010). Σε µια δεύτερη διερευνητική ανάγνωση του τοπίου και ξεπερνώντας τις πολύ καλά θεµελιωµένες απόψεις της Φραγκίσκης Αµπατζοπούλου δηµιουργείται η εντύπωση ότι υπάρχει µια ποικιλοµορφία, δηλαδή ένας αριθµός λογοτεχνικών αναφορών σε Εβραίους µε πολλαπλό πρόσηµο (άλλοτε θετικό, άλλοτε αρνητικό και 2

3 3 άλλοτε αδιάφορο), π.χ. ο στίχος του Καρυωτάκη «Θα σε σταυρώσουν κονσόρτια κι Εβραίοι» ή ο στίχος του Κωστή Παλαµά «γύφτοι γίνονται κι Εβραίοι, όµως πάντα και ερηµοσπίτες, νικητές» έχουν αντίστοιχα αρνητική και θετική αξιολογική σηµασία, ιδιαίτερα στο οµώνυµο έργο του Κ. Παλαµά (Καρασαββίδου, 2012). Επίσης υπάρχουν θετικά σχόλια στο ποίηµα Των Εβραίων (50 µ.χ.), του Κ. Καβάφη, όπου αποτυπώνεται µια ευγενική µορφή Εβραίου, ο Ιάνθης Αντωνίου: «Ζωγράφος και ποιητής, ροµεύς και δισκοβόλος, σαν Ενδυµίων έµορφος».. «εγκαταλείπω τον ωραίο και σκληρόν ελληνισµό, µε την κυρίαρχη προσήλωσι σε τέλεια καµωµένα και φθαρτά άσπρα µέλη. Και γένοµαι αυτός που θα ήθελα πάντα να µένω των Εβραίων, των ιερών Εβραίων, ο υιός». Αυτές οι ποικιλότροπες αναφορές λειτουργούν και δείχνουν πως δεν εγγράφεται πάντοτε η επιθετική ή η αρνητική σηµειολογία που αποτυπώνεται σε σχέση µε άλλες µειονότητες, παρά το γεγονός ότι η κλασική µελέτη της Αµπατζοπούλου (2001) οµιλεί ξεκάθαρα περί αρνητικού και µόνο στερεοτύπου. Η ποικιλοµορφία της λογοτεχνικής εικόνας του Εβραίου που εγγράφεται στην ελληνική λογοτεχνία συνδέεται πιθανότατα και µε την ιδιαιτερότητα της παρουσίας των Εβραίων που συνήθως ήταν µειονότητα στις ελληνικές πόλεις, µε εξαίρεση την πόλη της Θεσσαλονίκης όπου ήταν σχεδόν πλειονότητα. Συνδέεται επίσης µε την ξεχωριστή αίσθηση «εθνικής ταυτότητας» που «καλλιεργεί και προσδοκά» ο Έλληνας στην αυγή του 20ου αιώνα, όταν ο κυρίαρχος απειλητικός «άλλος» απεκδύεται τον θρησκευτικό µανδύα (χριστιανός /αλλόθρησκος) και ενδύεται τον εθνικό, π.χ. σλάβος, βούλγαρος, τούρκος κ.ο.κ. ή αργότερα τον κοινωνικοϊδεολογικό, π.χ. κοµµουνιστής, αριστερός. Αυτά όλα ισχύουν κυρίως για την προπολεµική λογοτεχνία. Η εικόνα του Εβραίου στη λογοτεχνία πρέπει να αλλάξει και αλλάζει (και πολύ λογικά) µετά το Β παγκόσµιο πόλεµο, για τους ευνόητους λόγους που συνδέονται µε τις ιστορικές εµπειρίες του διωγµού των Εβραίων στην Ευρώπη (ολοκαύτωµα) και στην Ελλάδα (ειδικότερα στη Θεσσαλονίκη και στην Κέρκυρα). Εποµένως στη δεκαετία του 50 η εικόνα του Εβραίου στην Ελλάδα θα φιλτραριστεί µέσα από εσωτερικές αντιφάσεις και ανοίκειες συνθέσεις. Θα επιβληθούν κυρίαρχες αναγνώσεις, όπου, από την µια µεριά τοποθετούνται ο αντικοµουνισµός και ο αντισηµιτισµός (στην προπαγάνδα του ελληνικού εθνικού ιδεολογικού συστήµατος αξιών κατατάσσονται ως ισοδύναµοι εχθροί) που δρουν ως «πολύτιµα εργαλεία» επιβολής και λειτουργίας ειδικών κρατών και καθεστώτων στη λεκάνη της Μεσογείου και από την άλλη υπάρχει η «θυµατοποίηση» του Εβραίου οι σε τέτοιο βαθµό, ώστε να είναι σχεδόν αδύνατον να προσληφθεί το εβραϊκό κράτος ως βασικός «άλλος» στον ρόλο του απειλητικού εχθρού και απειλητικού «άλλου». Έτσι µετά τη λήξη του Β παγκοσµίου πολέµου, οι ανάγκες για µια συλλογική και ταυτόχρονα παρηγορητική αφήγηση επιβάλλουν αποσπασµατικές αποτυπώσεις πόνου, ερωτηµατικών, βίας, βιασµών, κυρίως στον ποιητικό λόγο, έτσι ώστε να εκφραστεί ο απόηχος ενός «γεγονότος ακραίου» που κανένας µόνος δεν θα µπορούσε να σηκώσει «στους ώµους του» εκείνα τα πρώτα µεταπολεµικά χρόνια, όπως είναι το ολοκαύτωµα. Και όλα αυτά κυρίως σε διάφορα ποιητικά κείµενα κυρίως, όπου η αποσπασµατικότητα ευνοείται από την ειδική λειτουργία των µετωνυµικών κυρίως 3

4 4 στίχων που από τη µια επιβάλλουν την αποσπασµατικότητα, από την άλλη συµβολοποιούν µορφές, πρόσωπα και στιγµιότυπα, όπως έχουν ήδη επισηµανθεί (Kαρασαββίδου, 2013): «Μα εγώ, που αισθάνοµαι έντονα την παρουσία σου/ /την ξανθή σου κοτσίδα θέλω ν ανασύρω/ µεσ από τούτο το φριχτό µακάβριο στοίβαγµα/ για να την ξαναβάλω, µε την ίδια θέρµη, µικρή Ραχήλ, στο κουρεµένο σου κεφάλι Τώρα στοχάζοµαι πως πάντοτε δεν είναι/ ακάνθινος ο σταυρός του µαρτυρίου. Μπορεί και µε ξανθές κοτσίδες να πλεχτεί απ τις µικρές Ραχήλ όλου του κόσµου..» (Βαφόπουλος, «Άουσβιτς: Ελεγείο σε µια ξανθή κοτσίδα»). «Κάθε φορά που τρίζει η σκάλα µας/ λες να ναι αυτοί επιτέλους; σκέφτοµαι/ κι ύστερα φεύγω και µε τις ώρες ζωγραφίζω ηλιοτρόπια/ Όµως αύριο, ώσπου να ξεχαστώ/ στην αίθουσα αναµονής το τρένο από την Κρακοβία θα περιµένω/ κι αργά τη νύχτα, όταν ίσως κατεβούν/ ωχροί, σφίγγοντας τα δόντια/ «αργήσατε τόσο να µου γράψετε / θα κάνω δήθεν αδιάφορα» (Γ. Ιωάννου, «Τα ηλιοτρόπια των Εβραίων»). «Έτσι τους µιλάς,/ πίσω από το συρµατόπλεγµα, πάνω απ το χώµα/ τα χέρια σου τραυλίζουν,/ σαν να κλέβεις τις λέξεις/ απ τον άνεµο/ /Σκεβρωµένος σαν αγέννητος,/ άφωνο εξάρτηµα φωνής στο/ οροπέδιο της σιωπής, οι/ απόντες σε διδάσκουν/ ν αφουγκράζεσαι» (Χ. Τσανάκας, «Προσκύνηµα»). Σε άλλα λογοτεχνικά έργα, διηγήµατα και µυθιστορήµατα κείµενα, εγγράφεται πλέον µια διαφορετική εικόνα του Εβραίου πιο συµπαθητική, πιο θετική και ενδεχοµένως και πιο ρεαλιστική αλλά και ανοίγεται και µια άλλη συζήτηση µε άλλους προβληµατισµούς. Έτσι σε κείµενα του Β. Βασιλικού («Ο φίλος µου ο Ίνο», 1977) αποτυπώνεται µια εικόνα Εβραίου φιλική και εξαγνισµένη και έστω και δειλά ανιχνεύεται η αναζήτηση ευθυνών. Στο ίδιο πλαίσιο ο Νίκος Μπακόλας στο µυθιστόρηµα Η µεγάλη πλατεία (Κέδρος) ολοκληρώνει µε ανάλογη ευαισθησία και αληθοφάνεια χαρακτηριστικούς τύπους Εβραίων της Θεσσαλονίκης έτσι που να διαλύονται στερεότυπα και προκαταλήψεις εναντίον του εβραϊκού στοιχείου. Από µια ροµαντική, αλλά σαφώς θετική πλευρά παρουσιάζει τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης η Λία Μεγάλου-Σεφεριάδη στο µυθιστόρηµά της Γλυκιά ανοιξιάτικη βραδιά (Καστανιώτης). Περισσότερη όµως συζήτηση προκάλεσε το µυθιστόρηµα του Βασίλη Μπούτου Η συκοφαντία του αίµατος (Νεφέλη), που αναφέρεται στον αφανισµό των Εβραίων της Κέρκυρας. Εδώ εγγράφονται λογοτεχνικοί τύποι µε έντονο το στοιχείο της συµπάθειας. Είναι ένα εξαιρετικό µυθιστόρηµα, στο οποίο ο συγγραφέας τολµά να καταγγείλει και να αποδώσει ευθύνες µε ονοµατεπώνυµα. Και όπως είναι φυσικό σε αυτές τις περιπτώσεις, η αντίδραση των Κερκυραίων υπερέβη τα όρια µε δίκες και απειλές εναντίον του συγγραφέα. Πολύ διακριτικά πέρασε το µυθιστόρηµα του Ν. αββέτα, Εβραία νύφη (Κέδρος) µε εικόνες Εβραίων ως θύµατα µε ειδικές αναπαραστάσεις των θυτών που κυκλοφορούν ανάµεσά µας ατιµώρητοι και ασφαλείς. Τι συµβαίνει όµως στο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας; Ποιες είναι οι αλλαγές στην αναπαράσταση του «µικρού Εβραίου» κυρίως, εφόσον ένα βασικό χαρακτηριστικό του παιδικού µυθιστορήµατος και πεζογραφήµατος είναι οι ήρωες παιδικής και προεφηβικής ηλικίας; Υπάρχουν ελάχιστα παιδικά βιβλία µυθοπλασίας µε θέµα και ήρωα τον Εβραίο στην ελληνική εκδοτική αγορά. Αντίθετα κυκλοφορούν περισσότερα βιβλία µεταφρασµένα, όπου οι συγγραφείς µε όχηµα ήρωες που ταιριάζουν ηλικιακά µε τους αναγνώστες ξεδιπλώνουν ιστορίες που αναφέρονται 4

5 5 στον Β' Παγκόσµιο Πόλεµο και ακουµπούν έµµεσα το Ολοκαύτωµα, όπως: Ε. Μπριζού-Πελλέν, Η ώρα των σκύλων (Αγρα, 2004), Τζ. Πουλ, Αννα Φρανκ (Σύγχρονοι Ορίζοντες), Κ. Λιβάιν, Η βαλίτσα της Χάνα (Σαββάλας, 2005), Στ. Ρος, Τα σπίτια µε το αστέρι (Σαββάλας, 2005), Α. Σπίγκελµαν, Μάους (Zoobus), Α. Blottière, Τόµι (Πόλις), Ε. Ε. Σµιτ, Το παιδί του Νώε (Opera, 2007), Ου. Στάυρον, Η επιλογή της Σόφι (Ποταµός). Στην ελληνική εκδοτική αγορά τα βιβλία που ενδιαφέρουν, είναι η «νουβέλα» Πήλινες Μούσες του Σπύρου Τσίρου (Κέδρος, 1988), το παιδικό µυθιστόρηµα Μια µπαλάντα για τη Ρεβέκκα της Μαρούλας Κλιάφα (Μεταίχµιο, 2010) και δίπλα σε αυτά υπάρχει ακόµη το κλασικό µυθιστόρηµα Ο µεγάλος περίπατος του Πέτρου της Άλκης Ζέη (Μεταίχµιο, 2011). Στο µυθιστόρηµα της Ζέη εγγράφεται επαρκώς η φιγούρα της Ρίτας της εβραιοπούλας. Η Ρίτα, είναι φίλη και συµµαθήτρια της πρωταγωνίστριας Αντιγόνης, η οποία βιώνει κλιµακωτά την Κατοχή, την επέλαση των Γερµανών, την αιχµαλωσία των γονιών της και τη δική της αγωνία σε όλο το χρονικό φάσµα της Κατοχής. Το προφίλ της δεν διαφοροποιείται σε σχέση µε τις υπόλοιπες φίλες της πρωταγωνίστριας, ούτε σε θέµατα ψυχισµού, ούτε σε ειδικά εξωτερικά χαρακτηριστικά, τα οποία θα παρέπεµπαν σε στερεοτυπικές απεικονίσεις. Παραµένει µάλλον µια συµπαθητική κοριτσίστικη φυσιογνωµία. Έτσι στη σελ. 43, εκφράζει τις πρώτες της αγωνίες «Αντιγονούλα, χαθήκαµε, µας κήρυξαν και οι γερµανοί τον πόλεµο. Εµάς τους Εβραίους λέει η µαµά θα µας σκοτώσουν όλους» Μετά την αιχµαλωσία και τον εκτοπισµό των γονιών της, αναρωτιέται: «Θα µας µαζέψουν όλους τους Εβραίους, πιάνεται η ανάσα της Ρίτας και γίνεται ακόµη πιο χλωµή» (σ. 221). Στη συνέχεια η Ρίτα σε αντίθεση µε τους γονείς της απλά κρύβεται σε κάποιο φιλικό σπίτι (σ. 238), «Γιατί η Ρίτα δεν θα ξαναβγεί πια στο δρόµο, αν δεν φύγουν οι Γερµανοί», δικαιολογεί τα λεγόµενά της η πρωταγωνίστρια Αντιγόνη. Οι πήλινες Μούσες, Σπύρος Τσίρος, Κέδρος,1988 Οι πήλινες Μούσες, είναι µια υβριδιακή µορφή αφήγησης ευρείας φόρµας µε τυπικά αφηγηµατικά χαρακτηριστικά: αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, οπτική γωνία συµβατή µε τη µατιά και τη λογική που µιµείται ασθµαίνουσα την παιδική ιδιοσυστασία και ταυτόχρονα διαφορετικές φωνές και διαφορετικά πρόσωπα. Όλα διέρχονται και φιλτράρονται µέσα από την αφέλεια και άγνοια της παιδικής ηλικίας του πρωταγωνιστή, ενός παιδιού 10 περίπου ετών. Στο κέντρο του µύθου η απουσία/παρουσία µιας εβραϊκής οικογένειας, µε τρία αδέρφια (δυο αγόρια και κυρίως η µικρή κόρη, η Εσθήρ). Η ιστορία ξετυλίγεται στα πρώτα µεταπολεµικά χρόνια, καθώς η νεοελληνική κοινωνία προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές του πολέµου και να ορθοποδήσει. Παρακολουθούµε την αγωνία ενός µικρού παιδιού σχολικής ηλικίας, να προσπαθεί να προσλάβει και να κατανοήσει αυτήν τη δύσκολη περίοδο του πολέµου, που δεν έχει προλάβει να βιώσει, παρά µόνο µέσα από µισόλογα και ξεχασµένα συνθήµατα. Πλάι στο σπίτι του χάσκει ένα υπέροχο νεοκλασικό σπίτι άδειο και ερηµωµένο που προκαλεί αναπάντητα ερωτήµατα και προβληµατισµούς αφελείς έως και ουσιαστικούς. Τα ερωτήµατα πέφτουν βροχή και πάντοτε µε εµµονή. Είναι πρώτα η γιαγιά που εξηγεί στο µικρό της εγγονό την ιστορία µιας εβραϊκής οικογένειας που εγκατέλειψε ξαφνικά το σπίτι και δεν ξαναγύρισε. «Ήταν µια οικογένεια πλουσίων, αλλά έµειναν µοναχά τρία αδέρφια και ανάµεσά τους ξεχώριζε η Εσθήρ, µια όµορφη, γενναιόδωρη και πονόψυχη Εβραιοπούλα, και φιλική προς όλο τον κόσµο». Ακολουθεί η µητέρα που εξηγεί περισσότερο τα πράγµατα, αυτά που η γιαγιά δυσκολεύεται να πει. «Μια νύχτα τα τρία αδέρφια φύγαν από το 5

6 6 σπίτι για το φόβο των Γερµανών και δεν γύρισαν ποτέ». Πολύ ήπια οι εξηγήσεις της µαµάς αναφέρουν για κρεµατόρια και οµαδικές εκτελέσεις Εβραίων. Ο µικρός ήρωας έχει πλέον αντιληφτεί τα πάντα, τον πόλεµο, το ολοκαύτωµα και τη θυσία των Εβραίων. Πλάθει όµως όνειρα και προσπαθεί να κρατήσει µέσα του τη γλυκιά οπτασία της Ρουθ, έτσι όπως τη ζωγράφισε η γιαγιά του. «Η Ρουθ, γελούσε και την καµάρωνα για την οµορφιά της. Είχε µεγάλα µάτια, γαλανά σαν τις καθάριες θάλασσες και µακριά µαλλιά µαύρα σαν τον έβενο, που πέφταν ξέπλεκα στους λεπτούς ώµους της Ζωγραφιά σωστή Άσε την καλοσύνη της. Ήταν ένα κοµµάτι µάλαµα εκείνο το κορίτσι Έδινε λεφτά και φίλευε µουστοκούλουρα τους ζητιάνους, χάριζε ρούχα σ όσους είχαν ανάγκη, Αγάπη πληµµύριζε την καρδιά της» (σ ). Ήδη µε αυτήν την αναφορά που σχεδόν κυριαρχεί σε όλο το κείµενο, επιβάλλεται µια πρώτη συνολική αντιστροφή στερεοτύπων, δηλαδή, απεικονίζεται µια Εβραιοπούλα έφηβη µε εξαιρετικά ψυχικά χαρίσµατα, εξωτική οµορφιά, αρχοντιά και γενναιοδωρία Η µικρή Ρουθ αγγίζει τα όρια της αγιοποίησης. Το ίδιο ισχύει, αν και σε λιγότερο βαθµό, και για τα αδέρφια της. Συνολικά η λέξη Εβραίοι διαπερνά όλο το κείµενο και προκαλεί µόνο θετικά συναισθήµατα, ιδιαίτερα η γοητευτική οπτασία της Ρουθ. Στο αφήγηµα εγγράφεται και µια γρήγορη και αποσπασµατική ερµηνεία της αποµάκρυνσης των Εβραίων, «Νύχτα φόρτωσαν τους µπόγους και τις βαλίτσες τους σε κάποιο καµιόνι κι εξαφανίστηκαν, για να µην τους πιάσουν οι Γερµανοί που πλησίαζαν στην Αθήνα» (σ.53) και αργότερα µια πολύ απλοϊκή εξήγηση για το ολοκαύτωµα των Εβραίων «Μας είπαν ότι τους είχε αφιονίσει ένας παρανοϊκός µε µικρό µουστάκι και διαβολικό βλέµµα που κυβερνούσε τη χώρα τους» (σ. 60). Μια µπαλάντα για τη Ρεβέκκα, Μαρούλα Κλιάφα, Μεταίχµιο Στο µυθιστόρηµα της Μαρούλας Κλιάφα όλη η θέαση και αναπαράσταση των γεγονότων διέρχεται µέσα από τη µατιά και τη φωνή της κεντρικής ηρωίδας, της µικρής Ρεβέκκας. Η µικρή Ρεβέκκα ενηλικιώνεται µέσα στην Κατοχή και είναι µέλος µια οικογένειας µε ιδιαιτερότητα, ο πατέρας της είναι Εβραίος και η µητέρα της είναι Ελληνίδα χριστιανή που για να παντρευτεί βαφτίστηκε Εβραία. Η Ρεβέκκα µεγαλώνει και ενηλικιώνεται σταδιακά βιώνοντας µε την κοριτσίστικη αφέλεια την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέµου, την εισβολή των Γερµανών, την ιταλική κατοχή, την περισσότερο καταπιεστική γερµανική κατοχή και τέλος την οδυνηρή απελευθέρωση, όταν η Ρεβέκκα οδηγώντας το µικρό της ποδήλατο από τον παλιό νερόµυλο στην άκρη της πόλης των Τρικάλων, φτάνει στο σπίτι των παππούδων της, όπου θα ενηµερωθεί για την οριστική απώλεια του αδερφού της και της µητέρας της. Ενδιάµεσα κατά τη διάρκεια της Κατοχής η Ρεβέκκα µε την οικογένειά της κρύβεται και περνάει ένα χρονικό διάστηµα σε ορεινά χωριά των Τρικάλων, κάτι που είναι περισσότερο από ενδεικτικό για τις σχέσεις του τοπικού στοιχείου µε την εβραϊκή κοινότητα. Αυτό συµβαίνει δυο φορές και η οικογένεια κατεβαίνει στην πόλη µόνο για λόγους ανωτέρας βίας. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής ο πατέρας της Ρεβέκκας, γνωστός Εβραίος της πόλης, ανεβαίνει στο βουνό στις γραµµές του Ε.Λ.Α.Σ. Στο µεσοδιάστηµα οι Γερµανοί συλλαµβάνουν τη µητέρα της Εσθήρ και τον αδερφό της Οβαδία, που δεν επιστρέφουν στα Τρίκαλα µετά την αποχώρηση των Γερµανών. 6

7 7 Αυτό περίπου είναι αφηγηµατικό πλαίσιο στο οποίο εγγράφονται τα επεισόδια και οι περιπέτειες της Ρεβέκκας και των δικών της, φίλων συµµαθητών/τριών, συγγενών και γειτόνων. Υπάρχουν όµως ξεκάθαρες διαπιστώσεις/παρατηρήσεις. Είναι πρώτα - πρώτα η κυριαρχική φιγούρα της Ελένης /Εσθήρ, µιας ορθόδοξης που βαφτίστηκε Εβραία για να παντρευτεί τον καλό της σε µια υπέρβαση συνόρων, ταυτοτήτων και πολιτιστικών στερεοτύπων. Είναι η συµπαθητική φιγούρα του Εβραίου πατέρα που έχει µόνο θετικές περιγραφές. Είναι επίσης χαρακτηριστική η κατάργηση/απάλειψη των αρνητικών στερεοτύπων του Εβραίου που εµφανίζονται στα κείµενα της ενήλικης λογοτεχνίας. Όπως και στο βιβλίο Πήλινες Μούσες η εικόνα της µικρής Εβραίας και του υπόλοιπου εβραϊκού στοιχείου που καταγράφεται δεν έχει ούτε µια αρνητική σήµανση. Ο πατέρας της Ρεβέκκας ανεβαίνει στο βουνό, ο παππούς της έχει ουσιαστική πολιτική και κοινωνική παρουσία, η Ρεβέκκα συµµετέχει σε όλες τις αντιστασιακές ενέργειες των συµµαθητών/τριών της και δεν υπάρχει καµιά σκιά στις απόψεις της, στις ιδέες και στις πράξεις της. Ό,τι αρνητικό συνοδεύεται µε σχόλια απαξιωτικά, διαλύοντας οποιαδήποτε υπόθεση αρνητικού στερεοτύπου «Ακόµη και η φιλενάδα µου η Αύρα µε ρώτησε µια µέρα αν είναι αλήθεια πως φτιάνουµε τα άζυµα µε αίµα. Αυτά είναι βλακείες και συ είσαι ηλίθια, της είπα. - Καλά συγγνώµη µου απάντησε, φανερά στενοχωρηµένη» (σ.44). Είναι επίσης χαρακτηριστική, εκτός από την ενδεικτική άµβλυνση στερεοτύπων εξωτερικής εµφάνισης, η εικόνα συµβίωσης και συνύπαρξης του εβραϊκού και χριστιανικού πληθυσµού. εν αναφέρεται πουθενά κάτι το στερεοτυπικό εξωτερικών χαρακτηριστικών, π.χ. µεγάλα µάτια, µαύρα µαλλιά, γαµψή µύτη κ.λ.π., ίσα - ίσα υπάρχουν σχετικές αναφορές για συνύπαρξη και αλληλεγγύη του ελληνικού και εβραϊκού στοιχείου: «Η εβραϊκή συνοικία απλώνεται στην καρδιά της πόλης. Προσοχή. Μη φανταστεί κανείς µια γειτονιά αποµονωµένη, όπου στους δρόµους κυκλοφορούν Ιουδαίοι µε µακριές γενειάδες και την παραδοσιακή κιπά στο κεφάλι. Μπα όχι. Καµιά σχέση µε ότι βλέπουµε στον κινηµατογράφο. Η εβραϊκή συνοικία στα Τρίκαλα δεν είναι γκέτο. Μπορεί τα περισσότερα σπίτια να είναι εβραϊκά, ανάµεσά τους όµως ζούνε και πολλοί χριστιανοί, που είναι αληθινοί φίλοι» (σ. 43). Κλείνοντας, δεν υπάρχει αµφιβολία ότι και στα δυο βιβλία η εικόνα του Εβραίου, συγκεκριµένα της Εβραιοπούλας εµπνέει έναν θαυµασµό και µια αρχαγγελική φωτεινότητα χαρακτήρα, συνέπειας, αλτρουισµού και αυτοθυσίας. εν σηµειώνεται σχεδόν κανένα ψεγάδι. ηµιουργείται η αίσθηση ιεροποίησης των Εβραίων χωρίς αυτό να παραβιάζει κανόνες αληθοφάνειας. Παράλληλα, προβάλλεται η συνύπαρξη του εβραϊκού και ελληνικού στοιχείου, η αλληλοβοήθεια η έµπρακτη αλληλεγγύη καθώς και η ουσιαστική συµµετοχή του εβραϊκού στοιχείου στην Αντίσταση. Κατά συνέπεια διαφαίνεται ότι η ελληνική παιδική λογοτεχνία τουλάχιστον µε τα δυο αυτά βιβλία επιλέγει άλλους δρόµους απεικόνισης του Εβραίου τελείως διαφορετικούς από εκείνους της ενήλικης λογοτεχνίας. Μια µεγαλύτερη παραγωγή ενδεχοµένως να στοιχειοθετούσε περισσότερο αυτά τα συµπεράσµατα. Ιδιαίτερα το µυθιστόρηµα της Κλιάφα και η νουβέλα του Τσίρου µπορούν να θεωρηθούν και ως µικρά µυθιστορήµατα νεανικής ωρίµανσης και διαπολιτισµικής συνείδησης. 7

8 8 Βιβλιογραφία Ζέη, Άλκη (2011). Ο µεγάλος περίπατος του Πέτρου. Αθήνα, Μεταίχµιο. Κλιάφα, Μαρούλα (2010). Μια µπαλάντα για τη Ρεβέκκα. Αθήνα, Μεταίχµιο Τσίρος, Σπύρος (1988). Πήλινες Μούσες. Αθήνα, Κέδρος. Αµπατζοπούλου, Φραγκίσκη (2001). Η γραφή και η βάσανος. Ζητήµατα λογοτεχνικής αναπαράστασης. Αθήνα, Πατάκης. Καρασαββίδου, Ελένη (2013). Εβραϊκή Κοινότητα Θεσσαλονίκης 80 χρόνια µετά, στην ιστοσελίδα Μήτσικα, Μαρία, Γαβριηλίδου, Σοφία & Καρακίτσιος, Ανδρέας (2010). Αναπαραστάσεις τρέλας στο ελληνικό διήγηµα. Στο. Γερµανός, Μ. Κανατσούλη (επιµ.). ΤΕΠΑΕ 09. Σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις στην προσχολική και την πρώτη σχολική εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη, University Studio Press, Οικονόµου-Αγοραστού, Ιωάννα (1992). Εισαγωγή στη Συγκριτική Στερεοτυπολογία των εθνικών χαρακτηριστικών στη Λογοτεχνία, Θεσσαλονίκη, University Press. 8

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Νεωτερική παιδική ποίηση

Νεωτερική παιδική ποίηση Τα χαρακτηριστικά των ποιημάτων αυτής της κατηγορίας είναι τα παρακάτω: Είναι κυρίως ποιήματα, τα οποία, αν και γράφονται για παιδιά, αναφέρονται σε μια πραγματικότητα παιδική, η οποία όμως απογειώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέμπτη 19 Νοεμβρίου Αγαπητή Κίττυ,

ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέμπτη 19 Νοεμβρίου Αγαπητή Κίττυ, ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ Αγαπητή Κίττυ, ΚΕΙΜΕΝΟ Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 1942

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Βιβλίου. Αναστασία Οικονομίδου Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Παρουσίαση Βιβλίου. Αναστασία Οικονομίδου Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Επιστημονική Επετηρίδα, Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Τόμος 8 (2015) Παρουσίαση Βιβλίου Κανατσούλη Μ.,(2014) Μυστικά, ψέματα, όνειρα και άλλα: λογοτεχνία για αναγνώστες προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Β Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Χάρτινη αγκαλιά» Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Εκδόσεις: Καλέντης Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Τηλέμαχου Χυτήρη στον Παναγιώτη Περιστέρη

Συνέντευξη Τηλέμαχου Χυτήρη στον Παναγιώτη Περιστέρη "Η ποίηση δεν έχει κοινό, έχει εραστές" Συνέντευξη Τηλέμαχου Χυτήρη στον Παναγιώτη Περιστέρη Ο Τηλέμαχος Χυτήρης, γιος του αξέχαστου Γεράσιμου Χυτήρη, είναι περισσότερο γνωστός ως στέλεχος του ΠAΣOΚ, ως

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Προαιρετικό σεμινάριο: Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας στη Μέση Εκπαίδευση, Π.Ι. Οκτώβριος Νοέμβριος 2015 Επιμέλεια: Σωτηρία Παπαμαργαρίτη, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το μυθιστόρημα «Ο δρόμος για τον παράδεισο είναι μακρύς» της Μαρούλας Κλιάφα

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το μυθιστόρημα «Ο δρόμος για τον παράδεισο είναι μακρύς» της Μαρούλας Κλιάφα Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το μυθιστόρημα «Ο δρόμος για τον παράδεισο είναι μακρύς» της Μαρούλας Κλιάφα Προς τους αναγνώστες Στο σχολικό εγχειρίδιο Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Α Γυμνασίου υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο

Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο Στην αρχή είχαμε κάποια ερωτήματα... έργο; Πώς διαβάζει κανείς ένα ολόκληρο λογοτεχνικό Ποιο βιβλίο θα μας δημιουργούσε την ανάγκη να το επεξεργαστούμε να στοχαστούμε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία για την ανάγνωση και τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Εργαλεία για την ανάγνωση και τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση www.e-istories.gr Εργαλεία για την ανάγνωση και τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Βασικές αρχές Οι εφαρμογές δεν υποκαθιστούν την ανάγνωση. Στοχεύουν στο να παροτρύνουν τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Μάνος Κοντολέων : «Ζω γράφοντας και γράφω ζώντας» Πέμπτη, 23 Μάρτιος :11

Μάνος Κοντολέων : «Ζω γράφοντας και γράφω ζώντας» Πέμπτη, 23 Μάρτιος :11 Μάνος Κοντολέων : «Ζω γράφοντας και γράφω ζώντας» Πέμπτη, 23 Μάρτιος 2017-11:11 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη Ο ΜΑΝΟΣ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει γράψει περίπου

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών μέσα από την εικονογράφηση και επεξεργασία (σελίδα-σελίδα) ενός βιβλίου

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών μέσα από την εικονογράφηση και επεξεργασία (σελίδα-σελίδα) ενός βιβλίου ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών μέσα από την εικονογράφηση και επεξεργασία (σελίδα-σελίδα) ενός βιβλίου ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ Γράφουμε στον πίνακα: ΤΙΤΛΟΣ : Το μυστήριο με τα μπλε βέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Α ομάδα 1. Στο βιβλίο παρουσιάζονται δύο διαφορετικοί κόσμοι. Ο πραγματικός κόσμος της Ρόζας,

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Κώστια Κοντολέων: Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξο άτομο Από parallaxi - April 6, 2016

Κώστια Κοντολέων: Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξο άτομο Από parallaxi - April 6, 2016 Κώστια Κοντολέων: Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξο άτομο Από parallaxi - April 6, 2016 Η Κώστια Κοντολέων είναι συγγραφέας και μεταφράστρια. Έχει μεταφράσει περισσότερα από εκατό βιβλία, μεταξύ των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

ταν ήμουνα μικρή, σαν κι εσάς και πιο μικρή, ο παππούς μου μου έλεγε παραμύθια για νεράιδες και μάγισσες, στοιχειωμένους πύργους, δράκους και ξωτικά. Εγώ φοβόμουν πολύ και τότε εκείνος μου έσφιγγε το χέρι

Διαβάστε περισσότερα

Για αυτό τον μήνα έχουμε συνέντευξη από μία αγαπημένη και πολυγραφότατη συγγραφέα που την αγαπήσαμε μέσα από τα βιβλία της!

Για αυτό τον μήνα έχουμε συνέντευξη από μία αγαπημένη και πολυγραφότατη συγγραφέα που την αγαπήσαμε μέσα από τα βιβλία της! Κυριακή, 2 Ιουλίου 2017 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ: ΓΙΩΤΑ ΦΩΤΟΥ Για αυτό τον μήνα έχουμε συνέντευξη από μία αγαπημένη και πολυγραφότατη συγγραφέα που την αγαπήσαμε μέσα από τα βιβλία της! Πείτε μας λίγα λόγια

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές

Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές Σύντομες εννοιολογικές αποσαφηνίσεις Το παραμύθι -Οι πηγές του Είναι το παλιότερο είδος του έντεχνου λόγου. Γεννήθηκε όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν ομάδες και συγκεντρώνονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΚΑΙ ΤΟ Σ ΑΓΑΠΑΩ

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΚΑΙ ΤΟ Σ ΑΓΑΠΑΩ ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΚΑΙ ΤΟ Σ ΑΓΑΠΑΩ (Αόρατος) ΑΦΗΓΗΤΗΣ: Κάποτε στη γη γεννήθηκε το Όνειρο. Το όνομά του δεν ήταν έτσι, όμως επειδή συνεχώς ονειρευόταν, όλοι το φώναζαν Όνειρο. Δεν ήταν κάτι το σπουδαίο, ήταν σαν

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Φανή Πανταζή : Η ψυχή του πέτρινου σπιτιού Δευτέρα, 03 Ιούλιος :05

Φανή Πανταζή : Η ψυχή του πέτρινου σπιτιού Δευτέρα, 03 Ιούλιος :05 Φανή Πανταζή : Η ψυχή του πέτρινου σπιτιού Δευτέρα, 03 Ιούλιος 2017-11:05 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη Η ΦΑΝΗ ΠΑΝΤΑΖΗ γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε οικονομικές επιστήμες στη Νομική Σχολή Αθηνών. Εργάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης και «Ο χορός των ψευδαισθήσεων» Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου :26

Ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης και «Ο χορός των ψευδαισθήσεων» Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου :26 Ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης και «Ο χορός των ψευδαισθήσεων» Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου 2015-10:26 Γράφει η Μαίρη Γκαζιάνη «Οι ψευδαισθήσεις είναι ένας θεμιτός μηχανισμός της ανθρώπινης ψυχής. Χωρίς την

Διαβάστε περισσότερα

«Τα πιο ωραία παραµύθια από όσα µου έχεις διηγηθεί.». Αυτός ο στίχος

«Τα πιο ωραία παραµύθια από όσα µου έχεις διηγηθεί.». Αυτός ο στίχος ηµοσιεύτηκε στην Εφηµερίδα ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ στις 21-12-2008 ΟΧΙ ΑΛΛΕΣ ΨΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΟΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ της ήµητρας Κογκίδου «Τα πιο ωραία παραµύθια από όσα µου έχεις διηγηθεί.». Αυτός ο στίχος από το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασία Μπούτρου. Εργασία για το βιβλίο «Παπούτσια με φτερά»

Αναστασία Μπούτρου. Εργασία για το βιβλίο «Παπούτσια με φτερά» Αναστασία Μπούτρου Εργασία για το βιβλίο «Παπούτσια με φτερά» α) Αν κάποιος έχει φαντασία, μπορεί και φαντάζεται έναν καλύτερο κόσμο. Κλείνει τα μάτια του και βλέπει αυτό που ποθεί. Αυτό το απόσπασμα εννοεί

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Μια τρελή οικογένεια. Γιαν Προχάτσκα. Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη

Μια τρελή οικογένεια. Γιαν Προχάτσκα. Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη Μια τρελή οικογένεια Γιαν Προχάτσκα Εικονογράφηση: Φίλιπ Βέχτερ Μετάφραση: Ριάνα Μιχαλάκη Σελ. 86 Δραστηριότητες για τις Γ, Δ & Ε τάξεις Ο συγγραφέας: Γεννήθηκε στην Τσεχοσλοβακία.

Διαβάστε περισσότερα

μικροι και μεγαλοι στα χρονια της γερμανικης κατοχης

μικροι και μεγαλοι στα χρονια της γερμανικης κατοχης μικροι και μεγαλοι στα χρονια της γερμανικης κατοχης εκπαιδευτικό υλικό από τη Μαρίζα Ντεκάστρο Προς τους αναγνωςτες Η αφιερωςη Αυτό το έντυπο θα σου δώσει κλειδιά για την επεξεργασία του βιβλίου Ο μεγάλος

Διαβάστε περισσότερα

O Νικηφόρος ανακαλύπτει τα συναισθήματα

O Νικηφόρος ανακαλύπτει τα συναισθήματα Ελένη Γερουλάνου O Νικηφόρος ανακαλύπτει τα συναισθήματα Με οδηγό τα κυκλαδικά ειδώλια εικονογράφηση Φίλιππος Φωτιάδης Τα συναισθήματα, όπως η χαρά, ο θαυμασμός, ο φόβος, η αμηχανία, είναι έννοιες που

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Ίνγκο Ζίγκνερ. Ο μικρός δράκος. Καρύδας. Ο θησαυρός της ζούγκλας. Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου

Ίνγκο Ζίγκνερ. Ο μικρός δράκος. Καρύδας. Ο θησαυρός της ζούγκλας. Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου Ίνγκο Ζίγκνερ Ο μικρός δράκος Καρύδας Ο θησαυρός της ζούγκλας Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου Περιεχόμενα 1. Στον Κόλπο των Βράχων 2. Το Μεγάλο Φίδι 3. Ο Τίγρης της Ζούγκλας 4. Ο Κροκόδειλος του Ποταμού 5.

Διαβάστε περισσότερα

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r Ο Iliaz Bobaj γράφει για την Παναγιώτα Ζαλώνη Ο Νίκος Μπατσικανής, ο Χάρης Μελιτάς, η Παναγιώτα Ζαλώνη και η Αλεξάνδρα ΒαΐτσηΒάκρου. (Απόσπασμα) Η Ελληνίδα Ποιήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΞΩΤΙΚΑ Παναγιώτης Κωνσταντινίδης, ΒΡΟΜΙΚΑ ΚΟΛΠΑ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ Σέργιος Μανδαλιανός, Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ Γιώργος Μαρούλης,

ΤΑ ΞΩΤΙΚΑ Παναγιώτης Κωνσταντινίδης, ΒΡΟΜΙΚΑ ΚΟΛΠΑ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ Σέργιος Μανδαλιανός, Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ Γιώργος Μαρούλης, ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ (Α2) 2o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ ΤΑ ΞΩΤΙΚΑ Παναγιώτης Κωνσταντινίδης, ΒΡΟΜΙΚΑ ΚΟΛΠΑ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ Σέργιος Μανδαλιανός, Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ Γιώργος Μαρούλης,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μουσική..............................................11 ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΕΓΧΟΡΔΟ Η αρχοντοπούλα κι ο ταξιδευτής........................15 ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΚΡΟΥΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία ΝΕΑ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ Από την εισαγωγή του σχολικού βιβλίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, β τεύχος (σελ. 10-11) Μυθιστόρηµα Ιστορία περιπετειών ενός βασικού ήρωα Βίος και Πολιτεία Αλέξη

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 5.1: Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική Πρακτική Διδακτική πρακτική: Ελένη Μηλιάκου.

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ» Δ. Σολωμός Δελτίο τύπου 1) Το Σάββατο 15-03-08 πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα τέχνης από το 1 ο ΓΕΛ και υπό την αιγίδα του Δήμου Κοζάνης παράσταση με θέμα: «Ελεύθεροι πολιορκημένοι»

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σχολική Χρονιά 2012-2013 Κ ε ί μ ε ν α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κείμενα προς συνανάγνωση συνεξέταση Έριχ Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

OPEN DAY: Ενημέρωση γνωριμία

OPEN DAY: Ενημέρωση γνωριμία Διεύθυνση Σπουδών: Μισέλ Φάις, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου 13ος Κύκλος Εργαστήρια Δημιουργικής Γραφής Διόρθωσης Επιμέλειας Κειμένων Εικονογράφησης OPEN DAY: Ενημέρωση γνωριμία Σάββατο 21 Οκτωβρίου, στις 12.00

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη"

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη" Στο βιβλίο χρησιμοποιείτε πολυπρόσωπες αφηγήσεις μέσα στην κεντρική πλοκή ώστε να μιλήσετε για την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Α. Κείμενο: Μαρούλα Κλιάφα, Ο δρόμος για τον Παράδεισο είναι μακρύς. 1 Δεκεμβρίου. Αγαπημένη μου φίλη Ελένη,

Α. Κείμενο: Μαρούλα Κλιάφα, Ο δρόμος για τον Παράδεισο είναι μακρύς. 1 Δεκεμβρίου. Αγαπημένη μου φίλη Ελένη, Α. Κείμενο: Μαρούλα Κλιάφα, Ο δρόμος για τον Παράδεισο είναι μακρύς 1 Δεκεμβρίου Αγαπημένη μου φίλη Ελένη, Έλαβα το γράμμα σου και χάρηκα πολύ, γιατί φοβόμουνα πως με την αλλαγή της διεύθυνσης μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΟΝΤΟΡΙΚΟ: Ήρθαμε τόσο μακριά γιατί εδώ έχει δουλειά. (αναστενάζουν, με βαριά καρδιά).

ΦΙΟΝΤΟΡΙΚΟ: Ήρθαμε τόσο μακριά γιατί εδώ έχει δουλειά. (αναστενάζουν, με βαριά καρδιά). «Ο ΡΙΚΟ ΚΟΚΟΡΙΚΟ» διασκευή της Αναστασία Γραμματίκα, δασκάλας του 46 ου Δημοτικού Σχολείου Ηρακλείου από το βιβλίο της Σοφίας Μαντουβάλου, εκδόσεις Μικρή ΜΙΛΗΤΟΣ. Όπως παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube)

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube) ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Ενότητες: 46 (Οργάνωση, Κατεχόµενης Ευρώπης) και 48 (Κατοχή, Αντίσταση) Υπεύθυνες: Κοσκοσά Π. Πόγα Ν. όριζα Α. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών

Διαβάστε περισσότερα

copyright: Βαγενας Δημητρης 2017 ISBN: εξωφυλλο: Mona Ρerises, Βαγενας Δημητρης επιμελεια, σελιδοποιηση: Βαγενας Δημητρης

copyright: Βαγενας Δημητρης 2017 ISBN: εξωφυλλο: Mona Ρerises, Βαγενας Δημητρης επιμελεια, σελιδοποιηση: Βαγενας Δημητρης Στα όρια της φαντασίας 4 Βαγενάς Δημήτρης copyright: Βαγενας Δημητρης 2017 ISBN: εξωφυλλο: Mona Ρerises, Βαγενας Δημητρης επιμελεια, σελιδοποιηση: Βαγενας Δημητρης Το παρόν έργο είναι πνευματική ιδιοκτησία

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Μάργκαρετ Μέιχυ. Οι πέντε αδελφές

Μάργκαρετ Μέιχυ. Οι πέντε αδελφές 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Οι πέντε αδελφές Μάργκαρετ Μέιχυ Εικονογράφηση: Πατρίτσια Μακάρθυ Μετάφραση: Γεωργία Γαλανοπούλου Σελ. 115 Δραστηριότητες για Δ, Ε & ΣΤ τάξη Συγγραφέας: Ξεκίνησε να

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Δεν είσαι εδώ Τα φώτα πέφταν στην πλατεία, η πόλις ένα σκηνικό και δεν είσαι δώ! Κρατάω μια φωτογραφία στην τσέπη μου σαν φυλακτό και δεν είσαι δώ! Στους

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικού δράματος και της διερευνητικής δραματοποίησης

εκπαιδευτικού δράματος και της διερευνητικής δραματοποίησης ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η παρούσα εργασία αποτελεί μια εναλλακτική πρόταση στη διδασκαλία της Γλώσσας. Πρόκειται για βιωματική διαδικασία που βασίζεται σε μεθόδους και τεχνικές του εκπαιδευτικού δράματος και

Διαβάστε περισσότερα

Τιμή: 11,99. Τιμή: 8,90. Τιμή: 12,50. ISBN: , Αρ. σελίδων: 32. ISBN: , Αρ. σελίδων: 48

Τιμή: 11,99. Τιμή: 8,90. Τιμή: 12,50. ISBN: , Αρ. σελίδων: 32. ISBN: , Αρ. σελίδων: 48 ISBN: 978-960-14-2978-6, Αρ. σελίδων: 32 Τιμή: 11,99 ISBN: 978-960-14-2993-9, Αρ. σελίδων: 48 Τιμή: 8,90 ISBN: 978-960-14-3074-4, Αρ. σελίδων: 48 Τιμή: 12,50 ISBN: 978-960-14-3064-5, Αρ. σελίδων: 40 Τιμή:

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Πένυ Παπαδάκη: «Οι άνθρωποι που αγαπούν το βιβλίο δεν επηρεάζονται από την κρίση» ΘΑΝΑΣΗΣ ΞΑΝΘΟΣ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

Πένυ Παπαδάκη: «Οι άνθρωποι που αγαπούν το βιβλίο δεν επηρεάζονται από την κρίση» ΘΑΝΑΣΗΣ ΞΑΝΘΟΣ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 Πένυ Παπαδάκη: «Οι άνθρωποι που αγαπούν το βιβλίο δεν επηρεάζονται από την κρίση» ΘΑΝΑΣΗΣ ΞΑΝΘΟΣ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΟΤΑΝ ΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΜΙΛΟΥΝ Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη σε μια εποικοδομητική συνέντευξη στο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρα :: Συνεντεύξειςarticles :: selected column

Άρθρα :: Συνεντεύξειςarticles :: selected column Άρθρα :: Συνεντεύξειςarticles :: selected column Λόγος + Τέχνη word + art Η ενημέρωση είναι κάτι σαν μάχη. Η τέχνη πάλι, (ρωτήστε καλλιτέχνες και κριτικούς) είναι πόλεμος, ενίοτε εμφύλιος. Οι δαιμόνιοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεταξύ της παιδικής και της ενήλικης ζωής στην οποία γίνεται ο σχηματισμός της προσωπικής μας ταυτότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Με αφορμή την επίσκεψη της Βικτώριας Χίσλοπ στο Ρέθυμνο της Κρήτης για την παρουσίαση του καινούριου της βιβλίου Ανατολή, άρπαξα την ευκαιρία να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα