Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "http://www.anistor.gr/index.html"

Transcript

1 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ Σχόλια πάνω σε ένα πατριαρχικό σιγίλλιο (1862) (Πατριαρχείο-Οθωμανοί-Σάμος) Η σχέση των σταυροπηγιακών μονών με το Οικουμενικό Πατριαρχείο στη διαδρομή της ύπαρξής τους αναμφίβολα μπορεί να φωτίσει πτυχές της ιστορικής, οικονομικής και κοινωνικής πραγματικότητας. Οι φαινομενικά ενδοεκκλησιαστικές αυτές πραγματικότητες, δηλαδή, υπακούουν σε πυκνότερα συμφραζόμενα και μπορούν να ιδωθούν υπό το πρίσμα ευρύτερων εννοιολογήσεων. Πρόκειται, με άλλα λόγια για γόνιμες αναγωγές που δεν μπορούν παρά να υπακούουν στη λογική μίας βαθύτερης ερμηνευτικής των φαινομένων διαδικασίας. Υπό αυτό το πρίσμα, επιμέρους ζητήματα που με την πρώτη ανάγνωση εμπίπτουν σε ένα περιορισμένο ενδιαφέρον, αποκτούν με τη διατύπωση κατάλληλων ερωτημάτων νέα δυναμική και εμπλουτίζονται με δυναμικά ιστορικά φορτία, η συνισταμένη των οποίων καθιστά την όποια μαρτυρία μία ελκυστική δυνατολογία. Στο σημείωμα που ακολουθεί, με χρονικό σημείο αναφοράς που τοποθετείται στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα και γεωγραφική αφετηρία το νησί της Σάμου, τμήμα μίας ευρύτερης οθωμανικής επαρχίας του κατακτημένου ιστορικού ελληνικού χώρου, θα επιχειρήσουμε μία άλλη ανάγνωση των ζητημάτων που προσδιόρισαν τις σχέσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου με τις υπαγόμενες σε αυτό σταυροπηγιακές μονές στο ιστορικό ανάπτυγμα. Η απόπειρα αυτή εκκινεί από μία μεθοδολογική πρόταση που χρησιμοποιεί το παράδειγμα της ίδρυσης ενός ναού (του μητροπολιτικού ναού Αγίου Νικολάου Βαθέος Σάμου) ως πρίσμα ιστορίας και, εν προκειμένω, προτείνει μία εναλλακτική ερμηνεία των τεκμηρίων θεωρώντας ότι αυτά δεν μπορούν να εξετάζονται αποκλειστικά και μόνο υπό τον - συχνά παραμορφωτικό- καθρέπτη της θρησκευτικής - λατρευτικής ή ενδο-εκκλησιαστικής σφαίρας. 1 Στην περίπτωση της Σάμου και μάλιστα σε μία μακρά διάρκεια που καλύπτει ολόκληρη την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας ως τον 20 ο αιώνα, η ύπαρξη πατμιακών μετοχίων σε αρκετά σημεία του νησιού αποτελεί μία συχνότατη και σταθερά διαχρονική πραγματικότητα, ήδη από τον 17 ο αιώνα. Τέτοιες περιπτώσεις αποτελούν το μετόχι της Κολώνας, του Αγίου Γεωργίου Μαραθοκάμπου, της Αγίας Τριάδας στην Καστανιά. Επίσης πατμιακά μετόχια ελάσσονος σημασίας μπορεί κανείς να βρει στην ευρύτερη περιοχή όπου βρίσκονται τα ημιορεινά χωριά των Μύλων, του Πύργου και στην περιοχή της Φανερωμένης. Η τύχη των μετοχίων αυτών ήταν μάλλον στατική, δηλαδή παρέμειναν μετόχια της μονής Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Πάτμου. Άλλοτε πάλι εκποιήθηκαν σε ιδιώτες ή έγιναν αφορμή για διενέξεις ανάμεσα στους κατοίκους του νησιού και τη σταυροπηγιακή μονή του Αγίου Ιωάννου. Αναφορικά δε με το ιδιαίτερο καθεστώς διακατοχής των μετοχίων αυτών και, κατ επέκταση, της όποιας εκμετάλλευσής τους πρέπει να διευκρινιστεί ότι βρίσκονταν αδιάλειπτα υπό την άμεση δικαιοδοσία της μονής Πάτμου και όχι του 1 Σχετικά με το ζήτημα της μετατροπής του ναού Αγίου Νικολάου από μετόχι της σταυροπηγιακής μονής Αγίας Ζώνης σε ενοριακό ναό που θα μας απασχολήσει στο παρόν σημείωμα, πρβλ: «Όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, πέρα από την αξία τους για την εκκλησιαστική ιστορία της Σάμου, αποτελούν και αποτύπωση μιας δράσης συχνά ομαδικής, εντασσόμενης στα όρια της θρησκευτικής συμπεριφοράς των κατοίκων του νησιού, υπό την άποψη της ψυχολογικής σύνδεσης του λαού με τα ναϊκά κτίσματα υπό το πρίσμα αυτό μελετήθηκε το όλο ζήτημα, επιδεχόμενο επίσης αναλύσεις και ερμηνείες διαφορετικής επιστημονικής θεωρήσεως», Μανόλης Βαρβούνης, «Εξωγενείς παράγοντες για τη μελέτη της παραδοσιακής θρησκευτικής συμπεριφοράς των κατοίκων της Σάμου. Η περίπτωση των πατμιακών μετοχίων», Σαμιακά λαογραφικά και εκκλησιαστικά σύμμικτα, τόμ. Α, έκδοση νομαρχιακής αυτοδιοίκησης ν. Σάμου, Αθήνα 2001, σ. 541, απ όπου και οι πληροφορίες που ακολουθούν. Για την παραδοσιακή θρησκευτική συμπεριφορά των κατοίκων της Σάμου, βλ. του ιδίου, Λαϊκή λατρεία και θρησκευτική συμπεριφορά των κατοίκων της Σάμου, (διδ. διατριβή), Αθήνα 1991.

2 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ανάλογες περιπτώσεις γνωρίζουμε 2 και επί της μοναστικής πολιτείας του Αγίου Όρους, της σταυροπηγιακής μονής Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας στη Χαλκιδική καθώς και της σταυροπηγιακής μονής Βλατάδων στη Θεσσαλονίκη. Στη Σάμο, η μονή Αγίας Ζώνης είναι επίσης σταυροπηγιακή (ή πατριαρχική) και βρίσκεται στην περιοχή Βλαμαρής, στην ανατολική πλευρά του νησιού. Σύμφωνα με πατριαρχικό σιγίλλιο 3 του 1779, τα κτήματα και τα περιουσιακά της στοιχεία ήταν «ασύδοτα και ακαταπάτητα και μηδενί ετέρω υποκείμενα». Ανήκαν ως ψιλή κυριότητα απευθείας στον πατριαρχικό θρόνο «υπ αυτού δεσποζόμενα, διεξαγόμενα τε και διακυβερνώμενα». Η μονή είχε γίνει δε πατριαρχική μετά από αίτηση του ιδρυτή της Μελετίου με σιγίλλιοτου πατριάρχη Καλλινίκου Β το 1696 και η ανεξαρτησία της εξασφαλιζόταν από το ρητό και αυστηρό «γράμμα» του εν λόγω σιγιλλίου. 4 Όταν το 1854 η πρωτεύουσα της Σάμου μεταφέρθηκε επισήμως από την παλαιά της έδρα (Χώρα) στον λιμένα του Βαθέος, ο οποίος εξελισσόταν οικονομικά και οικιστικά σε όλη την περίοδο της Σαμιακής Ηγεμονίας ( ) 5, ανάμεσα στα ναϊκά κτίσματα της νέας τοποθεσίας βρισκόταν και το μικρό ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου. Κατά τον 18 ο αιώνα ο τότε επίσκοπος Σάμου και μέλος της διοικούσας Ιεράς Συνόδου, Ακάκιος ο Πάτμιος, «καταχρώμενος» την πνευματική του εξουσία, αφιέρωσε αυθαίρετα το ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου στη σταυροπηγιακή μονή της Αγίας Ζώνης, χωρίς να έχει κανένα δικαίωμα κυριότητας επ αυτού. Η αφιέρωση του επισκόπου, ο οποίος προέβαλε τον ισχυρισμό της ιδιοκτησίας, επισημοποιήθηκε μάλιστα και με πατριαρχικό σιγίλλιο του οικουμενικού πατριάρχη Σοφρωνίου Β το Κατ αυτόν τον τρόπο η ενέργεια του Ακάκιου επικυρώθηκε λαμβάνοντας πατριαρχική έγκριση και νομιμοποιήθηκε. Ωστόσο, τούτη η ενέργεια δημιουργούσε στο εξής και μία νέα πραγματικότητα σχετικά με το μέλλον του ναού - οποιαδήποτε μεταβολή των περιουσιακών στοιχείων της μονής Αγίας Ζώνης χρειαζόταν και αντίστοιχη επικύρωση από τον οικουμενικό θρόνο. 7 Παρά ταύτα, το ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου μετεξελίχθηκε από τα μέσα του 19 ου αιώνα σε μητροπολιτικό ναό. Η πρακτική ίδρυσης ενός ενοριακού ναού, όπως παρατηρεί ο Μανόλης Βαρβούνης, συνήθως συνδυάζεται με την οικονομική και κοινωνική εξέλιξη ενός οικισμού ή μίας κοινωνικής ομάδας. Θα προσθέταμε εδώ ότι η ίδρυση ενός ναού και συνακόλουθα η πνευματική και διοικητική του υπαγωγή πρέπει να ιδωθούν και με όρους πολιτικούς, πολιτισμικούς, οικονομικούς, δηλαδή μέσα από ένα ευρύτερο και πολυπαραγοντικό σχήμα που ενδεχομένως να φωτίσει ενδιαφέρουσες και φαινομενικά αθέατες πτυχές των γεγονότων. Η ίδρυση του μητροπολιτικού ναού Αγίου Νικολάου Σάμου στα μέσα του 19 ου αιώνα αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μετατροπής ενός μετοχίου (εν προκειμένω, της σταυροπηγιακής μονής Αγίας Ζώνης) σε ενοριακό ναό. Είναι προφανές ότι η συγκυρία μέσα στην οποία λαμβάνει χώρα τούτη η εξέλιξη είναι σαφώς διαφορετική από τα ιστορικά συμφραζόμενα της εποχής του 2 Σαμιακά λαογραφικά και εκκλησιαστικά σύμμικτα, ό.π. 3 Επαμεινώνδας Σταματιάδης, Σαμιακά, ήτοι ιστορία της νήσου Σάμου από των παναρχαίων χρόνων μέχρι των καθ ημάς, Εν Σάμω , τ. 4, σ Ιωάννης Παπάλης (μητροπολίτης Σιδηροκάστρου), Η εκκλησία της Σάμου, Σάμος 1967, σ Βλ. Ιωάννης Δ. Βακιρτζής, Ιστορία της Ηγεμονίας της Σάμου , ΓΑΚ-Αρχεία Νομού Σάμου, Αθήνα Επ. Σταματιάδης, ό.π., σ Τα κυριαρχικά δικαιώματα της μονής επί του ναού επιβεβαιώθηκαν στη συνέχεια και μάλιστα επισφραγίστηκαν με πατριαρχικά σιγίλλια (1797,1816), τα οποία ανανέωναν τα δικαιώματα αυτά.

3 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ επισκόπου Ακάκιου και των όποιων υπολογισμών του πατριάρχη Σοφρωνίου στα τέλη του 18 ου αιώνα. Ως εκ τούτου, οι πραγματικότητες μέσα στις οποίες ιδρύεται ο μητροπολιτικός ναός Βαθέος θέτουν ενδιαφέροντα ερωτήματα, που θα επιχειρήσουμε να επεξεργαστούμε στη συνέχεια. Ένα από τα ελκυστικότερα αυτών, όπως θα δείξουμε, προκύπτει από το γεγονός ότι το λαϊκό αίτημα της ίδρυσης του μητροπολιτικού ναού επικαιροποίησε τα προβλήματα ερμηνείας που δημιουργούσε το πατριαρχικό σιγίλλιο του 1779 και έθεσε επιτακτικά πλέον το ζήτημα απαγκίστρωσης του ναού από την ασφυκτική μοναστηριακή κηδεμονία. Οι ερμηνευτικές προκλήσεις πολλαπλασιάζονται, αν λάβουμε υπόψη μας ότι, στα ιστορικά συμφραζόμενα που τίθεται εκ νέου το ζήτημα, η μετεπαναστατική Σάμος, το οικουμενικό πατριαρχείο και βέβαια η συρρικνωμένη οθωμανική αυτοκρατορία αντιμετωπίζουν επιπλέον τις ιστορικές προκλήσεις που δημιουργούσε για όλους η εποχή των επαναστάσεων. Σε ό, τι αφορά την περίπτωση ίδρυσης του ναού, το αίτημα αυτό, όπως θα δούμε, σήμαινε την εμπλοκή του δήμου Βαθέος καθώς και του ενοριακού συμβουλίου, συλλογικά υποκείμενα που διεκδικούσαν σε αυτή τη συγκυρία έναν αυξημένο ρόλο στη λήψη αποφάσεων που αφορούσαν την ίδια την ενορία. Οι προσπάθειες, όμως, για επέκταση και οικοδόμηση του εν λόγω ναού συνάντησαν την αντίδραση των πατέρων της μονής Αγίας Ζώνης, οι οποίοι έχοντας παλαιόθεν κυριαρχικά δικαιώματα επί του ναού ήθελαν να εξακολουθήσουν να ασκούν και στον υπό ανέγερση μητροπολιτικό ναό οικονομικό και διοικητικό έλεγχο. Το αίτημα για την ανέγερση του ναού στην περιοχή μετοχίου του Αγίου Νικολάου ετέθη αρχικά προς την πρώτη ηγεμονική διοίκηση του νησιού 8 (Στέφανος Βογορίδης) από τον δήμο Στεφανουπόλεως (Βαθέος). Στην αναφορά των κατοίκων του δήμου διευκρινιζόταν ότι ο ναός θα τιμούσε στο εξής τη μνήμη των Αγίων Νικολάου και Στεφάνου του πρωτομάρτυρος. 9 Η μονή έπρεπε να πάρει θέση και να απαντήσει στο αίτημα. Η ικανοποίηση, όμως, του συγκεκριμένου λαϊκού αιτήματος από το συμβούλιο της μονής προσέκρουε σε ποικίλους υπολογισμούς. Για τη μονή το διακύβευμα ήταν σοβαρό. Εμπεριείχε οικονομικές και ταυτόχρονα πολιτικές προεκτάσεις, στο βαθμό μάλιστα που το εν λόγω αίτημα απευθυνόταν εμμέσως και προς την προϊσταμένη διοικητική Αρχή του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Συνεπώς, η διαχείριση του ζητήματος από τη μονή και το Πατριαρχείο μπορεί να αποκαλύψει και τους τρόπους με τους οποίους η εθναρχούσα εκκλησία με έδρα την Κωνσταντινούπολη προσλαμβάνει, ερμηνεύει και διαμορφώνει τη στάση της στην ευρύτερη πολιτική, οικονομική πραγματικότητα της οθωμανικής αυτοκρατορίας, αλλά και σε συνάρτηση με τις νέες προκλήσεις της συγκυρίας, οι οποίες αναδύονται σε διεθνές επίπεδο. Στην έγγραφη απάντηση του συμβουλίου της μονής (8 Σεπτεμβρίου 1846) αναφέρονται συνοπτικά τα εξής: (α) το λαϊκό αίτημα του δήμου Στεφανουπόλεως γίνεται κατ αρχήν δεκτό, (β) ορίζονται οι προϋποθέσεις για την ανέγερση του ναού ως εξής: 1. καταβολή ενοικίου από τον δήμο προς τη μονή ύψους 300 γροσίων το χρόνο, 2. από τα κελιά που θα κτίζονταν ένα θα προοριζόταν για να «καταλύη» ο ηγούμενος της μονής ή όποιος αδελφός της μονής επρόκειτο να διανυκτερεύσει στην περιοχή, 8 Ι. Βακιρτζής, ό.π., σσ Η λατρεία του Αγίου Στεφάνου σύμφωνα με τον Επ. Σταματιάδη, πρέπει να αποτέλεσε παραχώρηση προς τον ηγεμόνα Σάμου Στέφανου Βογορίδη, η οποία και εγκαταλείφθηκε μετά από την αντικατάστασή του από την ηγεμονία της Σάμου. Επ. Σταματιάδης, ό.π., τ. 3, σ

4 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ δινόταν η προθεσμία δύο ετών (1848) ως την έναρξη της ανοικοδόμησης, αλλιώς το παραχωρητήριο θα θεωρείτο άκυρο. 10 Το συγκεκριμένο έγγραφο επιδόθηκε στον δήμο Στεφανουπόλεως (Βαθέος), καταχωρήθηκε στον κώδικα της μονής, επικυρώθηκε από τον δήμαρχο Α. Μαυρομάτη, τη βουλή του νησιού και τον αντιπρόσωπο του ηγεμόνα, Γ. Κρεστίδη. Ωστόσο, είναι προφανές ότι η, ως άνω, διευθέτηση δεν καθιστούσε τον ναό ακηδεμόνευτο και πλήρως ανεξάρτητο από τη μονή. Συνεπώς, η αποφάσεις συνέχιζαν να προσκρούουν στο επίμονο λαϊκό αίτημα για πλήρη διαχείριση του ναού από ενοριακό συμβούλιο με την ισχυρή παρουσία λαϊκών. Πάντως, το έργο της ανοικοδόμησης του νέου ναού Αγίου Νικολάου προχωρούσε με αργούς ρυθμούς, κυρίως με δωρεές και εισφορές ιδιωτών. Ο νέος ηγεμόνας της Σάμου Μιλτιάδης Αριστάρχης ( ), έδειξε αποφασισμένος να επιλύσει το πρόβλημα που εξακολουθούσε να υφίσταται, δεδομένου ότι το λαϊκό αίτημα εκφραζόταν σθεναρά υπέρ της πλήρους απεξάρτησης του ναού από την κηδεμονία της μονής Αγίας Ζώνης και την ουσιαστική αυτονόμησή του. Τα μέλη της επιτροπής τού υπό ανέγερση μητροπολιτικού ναού απευθυνόμενα στον ηγεμόνα πρόβαλαν το επιχείρημα της «αυταρχικής» συμπεριφοράς και «αυθαίρετης» πρωτοβουλίας του επισκόπου Ακάκιου. Επιπλέον, έθεταν και άλλα ζητήματα δικαιωμάτων λόγω μακροχρόνιας διακατοχής του ναού. Ο ηγεμόνας ανταποκρινόμενος στο λαϊκό αίτημα και, προτού προβεί σε οποιαδήποτε απόφαση, απευθύνθηκε τελικά με αναφορά του προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, δεδομένου ότι η μονή Αγίας Ζώνης εξακολουθούσε να αποτελεί σταυροπήγιο. Ο οικουμενικός πατριάρχης Ιωακείμ Β ( ) απάντησε με το παρακάτω σιγιλλιώδες γράμμα 11 του τον Μάιο του 1862: Ιωακείμ ελέω Θεού Αρχιεπίσκοπος Κωσταντινουπόλεως Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης Και προς πάσαν μεν εύλογον και του δικαίου εχομένην αίτησιν ίδοι τις αν την εκκλησιαστικήν ευμένειαν πρόχειρον, ένθα δε και λόγοι πρόκεινται απαραίτητοι, και προς πνευματικήν αφορώντες οικοδομήν και ωφέλειαν των ευσεβών χριστιανών, τότε δε προθυμοτέραν την καθ οφειλήν αξιόχρεων καταβάλλεσθαι πρόνοιαν η κοινή αύτη πνευματική Μήτηρ αγία του Χριστού Εκκλησία, όπως συν τω δικαίω και την κατά ψυχήν ωφέλειαν απεργάσηται τοις την μητρικήν αυτής αντίληψιν εξαιτουμένοις ευσεβέσι τέκνοις αυτής, ως έξιν ιδείν και επί του παρόντος. Επειδή γαρ από αναφορών των τιμιωτάτων επιτρόπων του κατά την Νήσου Σάμον εν τη πόλει Λιμήν Βαθέος κειμένου Ιερού Ναού του αγίου Νικολάου, αποτεινομένων μεν προς τον υφηλότατον Πρίγγιπα της Σάμου Κύριον Μιλτιάδην Αριστάρχην, υιόν υμίν εν πνεύματι περισπούδαστον, εμφανισθεισών δε ήδη τη Εκκλησία παρά της αυτού υψηλότητος, εγνώσθη τη ημών Μετριότητι, προκαθημένη Συνοδικώς, διατρέχουσα προ πολλού διένεξις και διαφορά μεταξύ του δήμου της ρηθείσης πόλεως, και των οσιωτάτων πατέρων την εν τη αυτή Νήσω κειμένης Ιεράς Σταυροπηγιακής Μονής της αγίας Ζώνης ένεκα του ρηθέντος Ιερού Ναού του αγίου Νικολάου, ου της κυριότητος εκάτερον αντιποιείται μέρος η μεν γαρ αυτών Οσιότης στηρίζουσι το δικαίωμα αυτών εις ο 10 Πρβλ. δημοσιευμένο αντίγραφο του απαντητικού εγγράφου της μονής Αγίας Ζώνης προς τον δήμο Στεφανουπόλεως στο: Μ.Γ. Βαρβούνης, «Εξωγενείς παράγοντες μελέτης θρησκευτικής συμπεριφοράς», Σαμιακά Λαογραφικά και Εκκλησιαστικά Σύμμικτα, ό.π., σ Μ. Βαρβούνης, «Εξωγενείς παράγοντες για τη μελέτη της παραδοσιακής θρησκευτικής συμπεριφοράς των κατοίκων της Σάμου. Η περίπτωση των πατμιακών μετοχίων», α δημοσίευση στο: Δωδεκανησικά Χρονικά 15 (1994). Βλ., επίσης, Αρχείο Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Σάμου, δημοσίευση στο: Σαμιακά Λαογραφικά και Εκκλησιαστικά Σύμμικτα, ό.π., σσ

5 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ έχουσι αρχαίον Σιγγιλιώδες Γράμμα του αοιδίμου Πατριάρχου Κυρού Σωφρονίου εκδεδομένον κατά το αψοθ ον σωτήριον έτος (ου το ίσον ενεφανίσθη ήδη και ημίν) εν ω εμπεριελήφθη ο ρηθείς Ιερός Ναός, εξωκκλήσιον τότε υπάρχων ενοριακόν, ως αφιερωθείς τη ρηθείση Ιερά Μονή της αγίας Ζώνης υπό του τηνικαύτα αρχιερατεύοντος Σάμου Ακακίου, οι δε κάτοικοι δημόται χριστιανοί αναιρούντες την αρχιερατικήν εκείνην αφιέρωσιν ως παράλογον, και εν ουδενί δικαιώματι βασιζομένην, και την επί του Ιερού Ναού αρχαίαν κυριότητα αυτών διαβεβαιούντες, υποστηρίζουσι τον της διακατοχής λόγον και δια της ης εποιήσατο πρότινων χρόνων εκ βάθρων ανοικοδομής αυτού, συνδρομή και δαπάνη της Κοινότητος αυτών, αναδείξαντες από εκκλησιδίου μικρού ημελημένου τε και ετοιμορρόπου εις Ναόν περικαλλή, και μεγέθει και κάλλει διαφέροντα, και περιποιούμενοι μέχρι του νυν ιδίαις αυτών δαπάναις, και κόποις ατρύτοις. Συγχρόνως δε ενεφανίσθη ημίν και ίσον Γράμματος συντελεσθέντος μεν μεταξύ της ολομελείας των πατέρων της ρηθείσης Μονής περί της αυτής υποθέσεως του Ιερού Ναού τούτου κατά το αωμζ ον σωτήριον έτος, ότε προκειμένης της ανοικοδομής αυτού όρους τινάς εξέθεντο, εν οις και το πληρούσθαι τη Μονή υπό των δημοτών χριστιανών γρόσια τριακόσια κατ έτος λόγω ενοικίου, μη διατηρηθέντος μέντοι ύστερον, μηδέ ενεργηθέντος υπό των δημοτών χριστιανών, άτε εν δεινώ ποιουμένων την τοιαύτην του Ιερού Ναού δουλωσύνην και υποταγήν. Τοιαύτης τοίνυν διενέξεως και διαφοράς γνωσθείσης ημίν από των ειρημένων αναφορών, επειδή η αυτού υψηλότης ηγεμονική φροντίδι και ευλαβεία χριστιανική αναθεμένη τη καθ ημάς του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία τα της υποθέσεως, ηξίωσε διατηθήναι ταύτην δι αποφάσεως εκκλησιαστικής προς κατάπαυσιν των επιφερομένων τοις ρηθείσι χριστιανοίς ενοχλήσεων των Μοναστηριακών πατέρων, άλλως τε και ανάγκης υπαγουρεύουσης διεξάγεσθαι ανεξαρτήτως των του Ιερού Ναού, εξ ότου μάλιστα χάριτι Θεού το μέρος τούτο λιμήν Βαθέος επικληθέν, πληθύι κατοίκων λόγου αξίων ανδρών συνεκροτήθη, και οιονεί κέντρον και πόλις πρωτεύουσα της Νήσου και Ηγεμονίας ταύτης αναδειχθέν, έσχεν εις Μητροπολιτικήν Εκκλησίαν τον Ναόν τούτον, ανοικοδομηθέντα κοινή των κατοίκων χριστιανών προθυμία. Ταύτη τοι συσκεψάμενοι μετά της περί ημάς Ιεράς και αγίας Συνόδου, και άμα μεν το εύλογον και αναγκαίον κατιδόντες της των ειρημένων χριστιανών αιτήσεως, ανθ ων τε ες δεύρο αφειδώς κατεβάλοντο χρηματικών θυσιών και αγώνων, και εφ οις ες τουπιόν ζήλου περιουσία προτίθενται, θεάρεστα διαπράξοντες και ανάλογα τη ευκλεία της πόλεως αυτών υπέρ του Ιερού Ναού, αθλίως το πρότερον, και εν ερειπιώδει καταστάσει διακειμένου εξ αμελείας των πατέρων, άμα δε και τοις Μοναστηριακοίς τούτοις πατράσι μηδεμίαν παραλειπείαν ζημίας και αδικίας πρόφασιν ανεχόμενοι, σεβασμώ προς το Σιγγιλιώδες Πατριαρχικόν εκείνο Γράμμα, οπώς ποτέ και αν έφθασεν απολυθήναι αυτοίς αναγνωσθέντος γαρ Συνοδικώς του αντιγράφου αυτού, ει και κατεφάνη εκ μόνης της θελήσεως του μακαρίτου εκείνου Σάμου Ακακίου προαχθείσα ή εν σχήματι του εξωκκλησίου παραχώρησις του Ναού, καίτοι ως ενοριακού της Επαρχίας υπάρχοντος, καθά εν τω αυτώ Σιγγιλίω αναφέρεται, και ουκ ιδιοκτήτου, μηδέν έχοντος του μακαρίτου δικαίωμα επί του υλικού αυτού, φθάσαν όμως παραδεχθήναι υπό της Εκκλησίας την πνευματικήν αυτού μεταποίησιν, δέον ωήθημεν παν αιτίαμα βλάβης τινός τη Μονή άραι εκ μέσου, άλλως τε και της υπό των πατέρων προεγκριθείσης χορηγίας των τριακοσίων γροσίων υποσχεθείσης εν αρχή παρά των δημοτών χριστιανών, ως έγνωμεν. Εκατέρω γουν μέρει κατάλληλον απονείμαι την θεραπείαν διασκεπτόμενοι, και ανάλογον των καιρώ και ταις των πραγμάτων περιστάσεσι την οικονομίαν, ενεκρίναμεν και απεφηνάμεθα ομοφώνω Συνοδική γνώμη χορηγηθήναι μεν εφάπαξ δια παντός τη Ιερά Μονή παρά των χριστιανών κατοίκων του λιμένος Βαθέος γρόσια εξ χιλιάδας λόγω αποζημιώσεως αυτής αντί παντός δικαιώματος, και πάσης και παντοίας αντιποιήσεως επί του Ιερού Ναού, επανελθείν δε και μένειν αυτόν ες αεί εις ενοριακήν κατάστασιν υπό την

6 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ αρχιερατικήν δικαιοδοσίαν του κατά καιρόν Μητροπολίτου Σάμου, και την κυριότητα του δήμου της πόλεως του λιμένος Βαθέος, μηδεμιάς τουντεύθεν περί τούτου διενέξεως χώραν εχούσης λαβείν εις το παντελές. Και ταύτην την Εκκλησιαστικήν και Συνοδικήν απόφασιν και ευθύδικον διαίτησιν κατασφαλίζοντες και εμπεδούντες δια τούδε Πατριαρχικού ημών και Συνοδικού Συγγιλιώδους εν Μεμβράναις Γράμματος, Γράφομεν και αποφαινόμεθα Συνοδικώς μετά των περί ημάς Ιερωτάτων Αρχιερέων και υπερτίμων, των εν αγίω Πνεύματι αγαπητών ημών αδελφών και συλλειτουργών, ίνα ο ρηθείς Ιερός Ναός του εν αγίοις Πατρός ημών Νικολάου, ο κατά την πόλιν λιμένα Βαθέος της Νήσου Σάμου κείμενος, άτε δια της καταβολής των εγκριθέντων εκκλησιαστικώς δοθήναι εφάπαξ τη Ιερά εκείσε Μονή της αγίας Ζωνής δια παν οιονδήποτε αυτής δικαίωμα γροσίων εξ χιλιάδων ενώτερος διαμείναν από της οπώς ποτε χώραν λαβούσης μοναστηριακής εξουσίας και αντιποιήσεως, υπάρχη από του νυν και εις τον εξής άπαντα χρόνου και λέγηται μετά πάντων των κτημάτων και αφιερωμάτων αυτού των τε ήδη όντων, και των εισέπειτα προσγενησομένων, και περί πάντων γινώσκηται Εκκλησία Ενοριακή των χριστιανών κατοίκων του δήμου της πόλεως λιμήν Βαθέος, υπαγομένη εις την πνευματικήν δικαιοδοδίαν των κατά καιρούς Αρχιερέων Σάμου, επιστατουμένη δε και διεξαγομένη υπό των κατά καιρούς Επιτρόπων αυτής, ον τρόπον και αι λοιπαί εν τη Νήσω και Επαρχία ταύτη Εκκλησίαι, μηδένα ποτέ λόγον ή δικαίωμα διακατοχής ή μετοχής πολλής ή ολίγης επί της Εκκλησίας ταύτης και των κτημάτων αυτής και αφιερωμάτων εχούσης της ρηθείσης Ιεράς Μονής της αγίας Ζώνης, μήτε τινός των κατά καιρούς Ηγουμένων και μοναζόντων εν αυτή δυναμένου επιμιχθήναι όλως εν αυτή, ή απαίτησιν τινά ποτέ προβαλλείν, ή ενόχλησιν εμποιήσαι τοις κατά καιρούς Επιτρόποις αυτού επί μηδεμιά αιτία. Ταύτα απεφάνθη και κεκύρωται Συνοδικώς. Ος δ αν και οποίος των απάντων Ιερωμένος ή λαϊκός γνώμης σκαιότητι και αλαζονεία νικώμενος τολμήση ποτέ κρυφίως ή φανερώς ανατρέψαι και διασείσαι τα εν τω παρόντι Συνοδικώς εκπεφασμένα, οποίας αν είη τάξεως και βαθμού, αφωρισμένος υπάρχη παρά της αγίας και ομοουσίου και Ζωοποιού Μακαρίας Τριάδος, του ενός τη φύσει μόνου Θεού, και κατηραμένος, και ασυγχώρητος, και άλυτος μετά θάνατον, και πάσαις ταις πατρικαίς και Συνοδικαίς αραίς υπεύθυνος, και ένοχος του πυρός της γεέννης, και τω αιωνίω αναθέματι υπόδικος. Όθεν εις ένδειξιν και διηνεκή την ασφάλειαν εγένετο και το παρόν Ημέτερον Πατριαρχικόν και Συνοδικόν Σιγγιλιώδες εν Μεμβράναις Γράμμα, καταστρωθέν κάν τω Κώδηκι της του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, και εδόθη τοις κατά καιρούς Επιτρόποις της ρηθείσης Ιεράς Εκκλησίας του εν αγίοις Πατρός ημών Νικολάου, της κειμένης κατά την Νήσον Σάμον εν τη πόλει Λιμήν Βαθέος. Εν έτει Σωτηρίω χιλιοστώ οκτακοσιοστώ εξηκοστώ δεύτερω κατά Μήνα Μάιον Επινεμήσεως Εης. Ιωακείμ ελέω Θεού Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης. Η ερμηνεία της απάντησης του Πατριαρχείου αποτελεί μία πολύ ελκυστική πρόκληση, αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ένα ιστορικό τεκμήριο δεν μπορεί να αποκοπεί από τον ομφάλιο λώρο που το συνδέει οργανικά με το γενικότερο ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο γεννιέται. Ιδιαιτέρως δε ένα πατριαρχικό σιγίλλιο πρέπει να αντιμετωπιστεί, επιπλέον, ως η συμπυκνωμένη κειμενική αποτύπωση της θέσης ενός θεσμού με μακραίωνη ιστορία (του Πατριαρχείου), η οποία λεξικοποιείται αναπνέοντας στη συγχρονικότητα της ιστορικής συγκυρίας που το παράγει. Στη δεδομένη στιγμή (1862), λοιπόν, η Εκκλησία, και εν προκειμένω η κεφαλή αυτής, ο οικουμενικός πατριάρχης Ιωακείμ Β κατά τη διάρκεια της πρώτης

7 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ πατριαρχίας του ( ), εκφράζει την επίσημη εκκλησιαστική άποψη σχετικά με το αίτημα των Σαμίων. Εξηγεί δηλαδή τις επιλογές του Πατριαρχείου, επιχειρώντας ταυτόχρονα να εγγράψει ή να απορροφήσει «λογικά» τους νεοτερικούς τριγμούς που επισυμβαίνουν στην οθωμανική αυτοκρατορία στη δεδομένη ιστορική φάση. Η θέση αυτή, ωστόσο, αποτελεί τομή σε σχέση με το παρελθόν τού οικουμενικού θεσμού και συνιστά, ως προς αυτό, ασυνέχεια. Η εσωτερική κρίση της οθωμανικής αυτοκρατορίας αναγκάζει και το ίδιο το Πατριαρχείο να επαναπροσδιορίσει τη θέση και τον ρόλο του ως εθναρχούσα ηγεσία του χριστιανικού μιλέτ, όπως θα δούμε αναλυτικότερα στη συνέχεια. Η ιστορικότητα των επιλογών του Οικουμενικού Πατριαρχείου συμβαδίζει με τη μεταβατικότητα και τη ρευστότητα της εποχής ή, με άλλα λόγια, τις προκλήσεις που η ίδια η οθωμανική αυτοκρατορία καλείται να αντιμετωπίσει σε ένα διεθνές περιβάλλον, όπου διαμορφώνονται νέοι όροι και νέα ενδεχόμενα στο εσωτερικό της τόσο σε επίπεδο άσκησης της κοσμικής εξουσίας απέναντι στους υπηκόους της, όσο και αναφορικά με το μέλλον μακραίωνων θεσμών, όπως το ίδιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι αντιφάσεις σε σχέση με τις κανονικότητες που είχε δημιουργήσει μία μακραίωνη παράδοση αναδύονται δυναμικά και στιγματίζουν το ιστορικό παρόν με δράσεις και ρήξεις, οι οποίες, εν συνεχεία, θα θέσουν σε κίνηση ευρύτερες αλλαγές και, μόνο μερικώς, ελεγχόμενες συνέπειες 12. Οι ρωγμές στο οθωμανικό εποικοδόμημα και η διάχυση των νεοτερικών προταγμάτων, τα οποία επικαιροποιήθηκαν με επαναστατικό τρόπο σε όλη τη διάρκεια του 19 ου αιώνα, αναγκάζουν την Εκκλησία να αναζητήσει μία νέα νομιμοποίηση. Το διακύβευμα πλέον για την αυτοκρατορία αλλά και το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι η προσαρμογή και αναδιαμόρφωση του επίσημου λόγου τους - αναγκαιότητες που τίθενται αμείλικτα και ανεξάρτητα από τις προθέσεις προσώπων και θεσμών. 13 Ο ίδιος ο σουλτάνος, ως νομιμοποιητικός φορέας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, υποχρεώνει την Εκκλησία (ηγεσία και λαϊκό στοιχείο), αφενός, στην αναζήτηση ενός νέου πλαισίου πολιτικής νοηματοδότησης και, αφετέρου, σε μία νέα σχέση τόσο με το παρόν όσο και με το παρελθόν. Έτσι, ακόμη και σε περιπτώσεις που η πρώτη ανάγνωση του κειμένου δεν φαίνεται να απαιτεί μεγεθυντικό φακό, μία προσεκτική διερεύνηση, τόσο υφολογικά όσο και σημασιολογικά, αποκαλύπτει ρήξεις με το παρελθόν και ασυνέχειες. Δηλαδή, δυνάμει της ανασύστασης του ιστορικού πλαισίου στο οποίο εγγράφεται το πατριαρχικό σιγίλλιο, είμαστε σε θέση να παρακολουθήσουμε τις σημασιολογικές διολισθήσεις του λεξιλογίου και δι αυτών τα αδήριτα διλήμματα των φορέων της εξουσίας, τόσο της κοσμικής όσο και της θρησκευτικής (εν προκειμένω, του Οικουμεικού Πατριαρχείου. Κατά συνέπεια το κέιμενο αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον, 12 Αναφορικά με τις συνθήκες διάχυσης των νεοτερικών ιδεών στην οθωμανική αυτοκρατορία και την επίσημη διαχείριση των νέων προκλήσεων, βλ. ενδεικτικά μόνο: Pamuk, S., The Ottoman Empire and European Capitalism, Trade, Investment and Production, London 1987 Quataert, D., Social Disintegration and Popular Resistance in the ottoman Empire Reactions to European Economic Penetration, New York Univercity Press 1983 Stamatopoulos, D., Orthodoxy versus Nationalism? The Condemnation of the Ethnophyletism as a nationalist undertaking and the strategies of hegemony in the Greek-Orthodox Community of Istanbul, Ανακοίνωση στο διεθνές συνέδριο με τίτλο: Local and Imperial Approaches to Greek-Ottoman History, Βαθύ, Σάμος, Σεπτεμβρίου Ειδικότερα για τον τρόπο που οι ελληνορθόδοξες κοινότητες δεξιώθηκαν εν τέλει τον τουρκικό εκσυγχρονισμό, βλ. επίσης, Αναγνωστοπούλου Σία, Μικρά Ασία 19 ος αι.-1919, Οι ελληνορθόδοξες κοινότητες, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2006, και, της ιδίας, Τουρκικός εκσυγχρονισμός: Ισλάμ και Τουρκοκύπριοι στη δαιδαλώδη διαδρομή του Κεμαλισμού, Αθήνα Βλ. σχετικά, Σταματόπουλος, Δ., Μεταρρύθμιση και εκκοσμίκευση: προς μία ανασύνθεση της Ιστορίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου τον 19 ο αιώνα, έκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα Επίσης, του ιδίου, «Η Εκκλησία ως πολιτεία: αναπαραστάσεις και μετασχηματισμοί του Ορθόδοξου μιλλέτ στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (β μισό του 19 ου αιώνα) «Μνήμων», τ. 23 (2002), σ

8 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ στον βαθμό που εκφράζει την επίσημη θέση ενός ιστορικού θεσμού σε μία εποχή μεταβατική τόσο για τον ίδιο τον θεσμό όσο και για την οθωμανική αυτοκρατορία. Οι μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ, που εκκινούν από τις εξαγγελίες του Gülhane το 1839 (Χάττ-ι Σερίφ) από τον Αμπντούλ Μετζίτ και αποκτούν ευρύτερη νομιμοποίηση από τον Αμπντούλ Χαμίτ μετά το Χάττ-ι Χουμαγιούν 14 το 1856 και το τέλος του Κριμαϊκού Πολέμου ( ), αποτελούν για την οθωμανική αυτοκρατορία επιτακτική ανάγκη και ταυτόχρονα μία νέα πρόκληση. Η εκρηκτική κατάσταση που επικρατεί στην Ευρώπη με τα επαναστατικά κινήματα που ακολούθησαν την ελληνική επανάσταση του 21 και τις διεκδικήσεις των εθνοτήτων για εδαφική και πολιτική ανεξαρτησία θέτουν άμεσα υπό αμφισβήτηση το μέλλον παραδοσιακών δομών και κρατικών οντοτήτων, όπως και η οθωμανική αυτοκρατορία. Οι τριγμοί στα θεμέλια του οθωμανικού συστήματος, ο εθνικισμός ως πολιτικό παράγωγο και οργανικό σύμφυμα της εθνικοποίησης των συλλογικοτήτων κι ο επιθετικός οικονομικός ιμπεριαλισμός των Μεγάλων Δυνάμεων, επιβάλλουν στο οθωμανικό καθεστώς αλλαγές και αναθεωρήσεις. Το οθωμανικό κράτος σε όλη αυτή την περίοδο και συμβατικά ως το 1909 (κίνημα Νεοτούρκων) φαίνεται να είναι μία αυτοκρατορία που προσπαθεί να μείνει ζωντανή μέσα στη νεοτερικότητα που τη διαπερνά σε όλα τα επίπεδα. Έτσι, με τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ η διοίκηση γίνεται πιο συγκεντρωτική, η οικονομία προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα που επιβάλλουν οι οικονομικές ατμομηχανές της Ευρώπης και το κράτος «φιλελευθεροποιείται» δίνοντας τη δυνατότητα ευρύτερων οριζόντων για τους ευρωπαίους κεφαλαιούχους και τους οθωμανούς υπηκόους ανεξαρτήτως θρησκεύματος. Με το Χάττ-ι Χουμαγιούν (1856) η διαδικασία των μεταρρυθμίσεων επεκτάθηκε και στο εσωτερικό των μη μουσουλμανικών κοινοτήτων (millet). Στην περίπτωση του ορθόδοξου millet η Υψηλή Πύλη, αφού έστειλε «Οδηγίες» χαράσσοντας το γενικό πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων, εν συνεχεία το κείμενο εγκρίθηκε από μία Μικτή Εθνοσυνέλευση (λαϊκών-κληρικών) και τελικά έγινε αποδεκτό το 1862 από την Πύλη με την ονομασία «Εθνικοί» ή «Γενικοί Κανονισμοί». Αυτοί οι «Γενικοί Κανονισμοί» ήταν ουσιαστικά το Σύνταγμα με βάση το οποίο διοικήθηκε η ορθόδοξη κοινότητα της αυτοκρατορίας ως το Η διαχείριση των υποθέσεων της ορθόδοξης κοινότητας θα γινόταν πλέον από τη Σύνοδο και το Διαρκές Εθνικό Μικτό Συμβούλιο, στο οποίο το λαϊκό στοιχείο πλέον υπερίσχυε και ο ρόλος του καθίστατο αποφασιστικής σημασίας για το μέλλον του Οικουμενικού Πατριαρχείου, των μητροπόλεων και των κατά τόπους θρησκευτικών ηγεσιών. Στο σημείο αυτό δε πρέπει να σημειωθεί ότι ο πατριάρχης Ιωακείμ Β 16 κατά τη διάρκεια της πρώτης πατριαρχίας του πολέμησε το νέο καθεστώς που θεσπίστηκε με τους Εθνικούς Κανονισμούς. Ταυτόχρονα, ήταν ο πρώτος πατριάρχης, ο οποίος ανήλθε στον πατριαρχικό θρόνο (1860) με τη νέα διαδικασία, η οποία προσδιοριζόταν από τους Γενικούς Κανονισμούς. 14 Για το πλήρες μεταφρασμένο κείμενο των εξαγγελιών του Χάττ-ι Χουμαγιούν, βλ.: Νικολαΐδης, Δ., Οθωμανικοί κώδικες ήτοι συλλογή απάντων των νόμων της οθωμανικής αυτοκρατορίας, διαταγμάτων, κανονισμών, οδηγιών και εγκυκλίων, μτφρ. Φωτιάδου, Εν Κωνσταντινουπόλει Βλ., σχετικά: Παρασκευάς Κονόρτας, Οθωμανικές θεωρήσεις για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1998, σ. 148 κι εξής. 16 Σχετικά με τον Ιωακείμ Β, βλ. Μανουήλ Γεδδεών, Πατριαρχικοί Πίνακες, Ειδήσεις Ιστορικαί Βιογραφίαι, περί των Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως, Εν Κωνσταντινουπόλει, Lorenz & Keil, σ Γενικότερα, για την πνευματική κίνηση της οθωμανικής αυτοκρατορίας κατά το δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα, βλ. του ίδιου, Η πνευματική κίνησις του Γένους κατά τον ΙΗ και ΙΘ αιώνα, επιμ. Α. Αγγέλου-Φ. Ηλιού, Ερμής, Αθήνα 1976.

9 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ Οι Γενικοί Κανονισμοί ως αποτέλεσμα προσαρμογής αφενός της οθωμανικής εξουσίας και αφετέρου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη νεοτερικότητα έθεσαν έμπρακτα υπό επαναπροσδιορισμό κανονικότητες και αδιαπραγμάτευτες πραγματικότητες για αιώνες. Η ενθρόνιση του πατριάρχη, η εκλογή του με τη διαδικασία που συνοδευόταν, το ζήτημα των «προνομίων» και των «δοσιμάτων», η νομική/πολιτική υπόσταση του θεσμού και των ορθοδόξων ετέθησαν υπό αίρεση, αναπροσαρμόστηκαν. Οι προσθήκες, οι απαλειφές ή οι προσεκτικές οριοθετήσεις, στις οποίες προέβη η οθωμανική εξουσία, ανακλαστικά προκάλεσαν αντιδράσεις και αναδιατάξεις. Ο πολιτικός ρόλος της θρησκευτικής εξουσίας μέσα στη νεοτερικότητα αποτελεί διακύβευμα αλλά και πρόταγμα. Από την άλλη, ο σουλτάνος χρησιμοποιώντας έναν προνεοτερικό θεσμό (Εκκλησία) επιχειρεί να διαχειριστεί το παρόν επιστρατεύοντας εν πολλοίς νεοτερικά (sic.πολιτικά) «εργαλεία». Η οριστική ψήφιση και η κύρωση των Γενικών Κανονισμών γίνεται στα 1862 δηλαδή, κατά την χρονική στιγμή που ο οικουμενικός πατριάρχης Ιωακείμ Β απαντάει στο αίτημα των Σαμίων και τον ηγεμόνα της Σάμου Μιλτιάδη Αριστάρχη, τον οποίο μάλιστα δεν παραλείπει να χαρακτηρίσει ως «υιόν υμίν εν πνεύματι περισπούδαστον». Η αναθεώρηση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο μίας προηγούμενης κατάστασης, η οποία είχε πλέον αποκτήσει προϊόντος του χρόνου ισχυρή νομιμοποίηση, δεν μπορεί παρά να ιδωθεί μέσα από το, ως άνω διαγεγραμμένο, γενικότερο ρεφορμιστικό πλαίσιο. Η ενεργητικότερη παρουσία του λαϊκού στοιχείου στο Διαρκές Μικτό Συμβούλιο και, κατ επέκταση, ο αποφασιστικός πλέον ρόλος των «συντεχνιών» της Κωνσταντινούπολης στην ανάρρηση του πατριάρχη στον οικουμενικό θρόνο, δεν μπορεί παρά να οδήγησαν την Εκκλησία και τους προκαθημένους του ορθόδοξου millet στην επιδίωξη μίας άλλης σχέσης με αυτό ακριβώς το ισχυρό λαϊκό στοιχείο. Άλλωστε, η εκκοσμίκευση της θρησκείας ως μία από τις πολλαπλές συνέπειες της προσπάθειας της οθωμανικής αυτοκρατορίας, ώστε να προσαρμοστεί στα δεδομένα των νέων καιρών, ήταν ένας από τους κεντρικούς στόχους των μεταρρυθμίσεων του Τανζιμάτ. Συνεπώς, αφού ο οριζόμενος πλέον από την Πύλη οικουμενικός πατριάρχης εκλέγεται από τη Σύνοδο και τους «προκρίτους του έθνους» (1860) ή του «γένους» (1884, 1887, 1901) σύμφωνα με τα οθωμανικά βεράτια, είναι προφανές ότι οι εκπρόσωποι των συντεχνιών, οι «πρόκριτοι του έθνους», δηλαδή τα μέλη της νεοφαναριώτικης αριστοκρατίας, θα είχαν έναν σημαντικότατο ρόλο. Ο ρόλος αυτός δε δεν εξαντλείτο στη σφαίρα της οικονομικής ζωής της αυτοκρατορίας αλλά και στη σημασία που αποκτούσε μέσα στο υπό διαμόρφωση εθνοθρησκευτικό πρόπλασμα, στο οποίο έτειναν να μετεξελιχθούν τα ίδια τα millet. Ο Μιλτιάδης Αριστάρχης, όπως νωρίτερα και ο βουλγαρικής καταγωγής Στέφανος Βογορίδης αλλά και γενικότερα μία σειρά διατελεσάντων ηγεμόνων της Σάμου, ήταν σημαίνοντα μέλη αυτής της νεοφαναριώτικης ελίτ της Κωνσταντινούπολης με ειδική σχέση προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Είναι προφανές ότι η συμμετοχή στο Διαρκές Μικτό Συμβούλιο λαϊκών μελών αποτελουμένων από υπαλλήλους του Πατριαρχείου, ορθόδοξους στρατιωτικούς ή πολιτικούς υπαλλήλους της Διοίκησης, του ηγεμόνα της Σάμου, αντιπροσώπους των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών, επιστήμονες, εμπόρους, τραπεζίτες και άλλους, εισάγει το Πατριαρχείο σε μία νέα μεταβατική φάση κατά την οποία καλείται με επιτακτικό τρόπο να αποκριθεί στην νεοτερική πρόκληση της εκκοσμίκευσης. Με άλλα λόγια, το Πατριαρχείο έπρεπε να ερμηνεύσει τα νεοτερικά προτάγματα και να χαράξει τη στρατηγική για τη νέα του πορεία στη βάση ενός

10 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ πλαισίου, τα όρια του οποίου καθορίζονται πια με γνώμονα πολιτικές και νομικές αρχές, δηλαδή κοσμικές ορίζουσες. Το διακύβευμα ήταν άμεσο: η διάσπαση της οθωμανικής αυτοκρατορίας δημιουργούσε μείζον θέμα για την ύπαρξη και τον ρόλο του Πατριαρχείου στο εξής. Συνεπώς, ο στόχος τόσο για το Πατριαρχείο όσο και για τον ίδιο τον σουλτάνο ήταν κοινός: η διατήρηση της ενότητας για τον σουλτάνο, η ενότητα των Οθωμανών υπηκόων, μουσουλμάνων και μη, για το Πατριαρχείο, η ενότητα των ορθοδόξων. Με βάση το κείμενο της πατριαρχικής απάντησης του Ιωακείμ Β προς τον ηγεμόνα Σάμου Μιλτιάδη Αριστάρχη και αναφορικά με το αίτημα των Σαμίων, πληροφορούμαστε τα εξής: Ο ναός Αγίου Νικολάου (α) ανεξαρτητοποιείται από την σταυροπηγιακή μονή Αγίας Ζώνης, (β) θα διοικείται από ενοριακό συμβούλιο, (γ) θα ανήκει στην πνευματική και διοικητική δικαιοδοσία του επισκόπου Σάμου με την παράλληλη επιστασία των επιτρόπων του ναού, (δ) θα παραχωρούταν οριστικά στο δήμο Στεφανουπόλεως με την εφ άπαξ καταβολή στη μονή ποσού ύψους γροσίων και (ε) θα περνούσαν στην κατοχή του δήμου τα κτήματα και τα αφιερώματα του ναού. Στο πατριαρχικό σιγίλλιο ο οικουμενικός πατριάρχης υπογράφοντας ως «Ιωακείμ ελέω Θεού Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης» αναδεικνύει, αφενός, την αντίληψη της οικουμενικότητας του θεσμού και, αφετέρου, «την μητρικήν αντίληψιν» περί της Εκκλησίας, που προνοεί για το «ποίμνιό της» και το προστατεύει. Ο έλεγχος του ποιμνίου από τον ανώτατο εκκλησιαστικό θεσμό εξασφαλίζει συνακόλουθα και την υποταγή των χριστιανών υπηκόων της αυτοκρατορίας στον σουλτάνο, ο οποίος αναγνωρίζει στον πατριάρχη το δικαίωμα άσκησης των καθηκόντων του στα πλαίσια του οθωμανικού συστήματος διοίκησης και στην επικράτεια η οποία οριζόταν από το χριστιανικό millet. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο με έδρα την Κωνσταντινούπολη-Νέα Ρώμη ως θεσμός αναγνωρισμένος από την οθωμανική αυτοκρατορία εξακολουθεί να διεκδικεί το οικουμενικό αίτημα, ακόμη κι όταν αυτό δεν φαίνεται να διασφαλίζεται πια από μία αυτοκρατορία σε κρίση, συνεχίζει δε να εδρεύει σε έναν ιστορικό χώρο διατηρώντας απευθείας σύνδεση με ρίζες τόσο μακρινές ως το Βυζάντιο. Με αυτές τις ρυθμίσεις και με τη ρητή ομολογία του οικουμενικού πατριάρχη για το «εύλογον και αναγκαίον της των ειρημένων χριστιανών αιτήσεως» ο πατριάρχης Ιωακείμ Β στρέφεται εναντίον των συμφερόντων της σταυροπηγιακής μονής Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, τάσσεται υπέρ του λαϊκού αιτήματος και αναγνωρίζει «την αρχιερατικήν εκείνην αφιέρωσιν [sic. του επισκόπου Ακάκιου] ως παράλογον, και εν ουδενί δικαιώματι βασιζομένην». Ταυτόχρονα, αίρει την ισχύ που είχε το σιγιλλιώδες Γράμμα «του αοιδίμου Πατριάρχου Κυρού Σοφρωνίου εκδεδομένον κατά το αψοθ σωτήριον έτος» και με το οποίο γινόταν αποδεκτή η προσφορά του επισκόπου Ακάκιου. Οι νεοτερικές ρωγμές και τα διακυβεύματα που υπαινιχθήκαμε νωρίτερα τόσο στην ιστορία του Οικουμενικού Πατριαρχείου όσο και για το μέλλον της οθωμανικής αυτοκρατορίας μπορούν εν μέρει να γίνουν αντιληπτές στη συγκεκριμένη πατριαρχική απάντηση προς τον ηγεμόνα της Σάμου. Η σποραδική εμφάνιση στο ίδιο το κείμενο λέξεων, των οποίων τα σημαινόμενα εγγράφουν πλέον τα νεοτερικά προτάγματα, μαρτυρεί την προσπάθεια του Οικουμενικού Πατριαρχείου να προσαρμοστεί πλέον σε μία εποχή κατά την οποία η νομιμοποίηση της εξουσίας του πατριάρχη από τον σουλτάνο δεν φαίνεται να είναι πλέον αρκετή σε αυτό, όπως κατά το παρελθόν.

11 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ Ο οικουμενικός πατριάρχης Ιωακείμ Β αναγνωρίζει ως «εύλογον και του δικαίου εχομένην» την «αίτησιν» χρησιμοποιώντας όρους με πολιτικό και νομικό περιεχόμενο. Επιπλέον, επικαλείται τον ορθό λόγο, ο οποίος εκπορεύεται από τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό, οριοθετείται πλέον από την κοσμική εξουσία, συμπορεύεται «εν δυνάμει» με τη θρησκευτική και αποτελεί τη μήτρα των εθνικών διεκδικήσεων των νέων καιρών. Κατά τη σύντομη έκθεση του ζητήματος ο πατριαρχικός λόγος χαρακτηρίζει την «αρχιερατικήν εκείνην αφιέρωσιν» του επισκόπου Ακακίου «ως παράλογον, και εν ουδενί δικαιώματι βασιζομένην». Και αλλού, αναφερόμενος στην πάλαι εγκριθείσα με πατριαρχικό σιγίλιο του πατριάρχη Σοφρωνίου ενέργεια του επισκόπου Ακακίου, προβαίνει σε κρίσεις καταδικαστικές και ευθέως απορριπτικές τής κατά το παρελθόν στάσης και των επιλογών του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ως «ουκ ιδιοκτήτου, μηδέν έχοντος δικαίωμα επί του υλικού αυτού». Είναι προφανές ότι, στην παρούσα πια φάση και στο ζήτημα διακατοχής του ναού του Αγίου Νικολάου του δήμου Βαθέος, αναζητούνται ερείσματα νομικά και πολιτικά κάτι εντελώς καινοφανές σε σύγκριση με τις αποφάσεις του Πατριαρχείου κατά το παρελθόν. Αυτά τα εμπράγματα ερείσματα μπορούν να έχουν αναφορά μόνο στη σχέση τους με την ίδια την τοπική κοινωνία και τα αιτήματα του λαού, στον βαθμό που αυτά αποτελούν δεσμευτικούς όρους της πολιτικής εξουσίας ή, αλλιώς, μία «υλική» διαχείριση της πραγματικότητας. Στο διαμορφωμένο αυτό πλαίσιο, όπου η λαϊκή βούληση αποκτά με την έγκριση της κεντρικής εξουσίας έναν περισσότερο δυναμικό και διευρυμένο ρόλο και στα ζητήματα του Πατριαρχείου, δεν μπορεί παρά τα αιτήματά της να αντιμετωπίζονται με όρους πολιτικούς και σε πλαίσιο ορθολογικό, όπως αυτό προσδιορίζεται πλέον από εκκοσμικευμένους φορείς της εξουσίας. Η διατύπωση στο εν λόγω κείμενο δεν αφήνει περιθώρια για τα ελατήρια, που ώθησαν το Πατριαρχείο στην αναθεώρηση προηγούμενων και «οριστικών» αποφάσεων: «διασκεπτόμενοι, και ανάλογον των καιρώ και ταις των πραγμάτων περιστάσεσι την οικονομίαν, ενεκρίναμεν και απεφηνάμεθα ομοφώνω Συνοδική γνώμη επανελθείν δε και μένειν αυτόν ες αεί εις ενοριακήν κατάστασιν υπό την αρχιερατικήν δικαιοδοσίαν του κατά καιρόν Μητροπολίτου Σάμου επιστατουμένη δε και διεξαγομένη υπό των κατά καιρούς Επιτρόπων αυτής, ον τρόπον και αι λοιπαί εν τη Νήσω και Επαρχία ταύτη Εκκλησίαι». Η ανάθεση της επιτροπείας του ναού Αγίου Νικολάου στο ενοριακό συμβούλιο υπό την επίβλεψη του μητροπολίτη Σάμου ευθυγραμμίζεται με το πνεύμα των Γενικών Κανονισμών και τις Οδηγίες προς την ηγεσία της Εκκλησίας. Στο πατριαρχικό σιγίλλιο αποτυπώνεται η προσπάθεια του Πατριαρχείου να εφαρμόσει το νέο Σύστημα, να συμπλεύσει με τις κατευθύνσεις που χαράσσει η οθωμανική κεντρική διοίκηση και ταυτόχρονα να διατηρήσει έναν εθναρχικό-μητρικό ρόλο, όπως κατά το παρελθόν: «Ταύτη τοι συσκεψάμενοι μετά της περί ημάς Ιεράς και αγίας Συνόδου, και άμα μεν το εύλογον και αναγκαίον κατιδόντες της των ειρημένων χριστιανών αιτήσεως». Ο τρόπος διαχείρισης της λαϊκής βούλησης από το Οικουμενικό Πατριαρχείο αναδεικνύει μία στροφή όχι μόνο ως προς τα σημαίνοντα (λέξεις) αλλά και ως προς τα σημαινόμενα (σημασίες). Όσον αφορά τον ρόλο του ίδιου του σουλτάνου, γίνεται αντιληπτό ότι αυτός δεν δείχνει πια να μπορεί να εξασφαλίσει, όπως στο παρελθόν, τη νομιμοποίηση του Πατριαρχείου ως αποκλειστικός φορέας εξουσίας. Επομένως, το Πατριαρχείο νιώθει την επιτακτική ανάγκη να αναζητήσει νέα ερείσματα νομιμοποίησης. Υπό αυτούς τους όρους, λοιπόν, αναζητά νομιμοποίηση σε εκκολαπτόμενες εκκοσμικευμένες εξουσίες και τελικά αναγκάζεται να εκφράσει

12 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ πλέον φανερά τη λαϊκή βούληση νομιμοποιώντας την και σε τελευταία ανάλυση ικανοποιώντας το αίτημα των Σαμίων. Είναι η στιγμή που οι θρησκευτικές Αρχές αρχίζουν βαθμιαία να λειτουργούν ως πολιτικοθρησκευτικές εξουσίες, οι οποίες πρέπει να ανταποκριθούν και σε «δικαιώματα» ή «αιτήματα πολιτών». Κωνσταντίνος Μπέλσης, Διδ. Διπλ. (Ιστορία) ΕΠΙΛΟΓΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Αναγνωστοπούλου, Σία, Τουρκικός εκσυγχρονισμός: Ισλάμ και Τουρκοκύπριοι στη δαιδαλώδη διαδρομή του Κεμαλισμού, Αθήνα Αναγνωστοπούλου, Σία, Μικρά Ασία 19 ος αι.-1919, Οι ελληνορθόδοξες κοινότητες, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα Αρβελέρ, Ελένη, Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, Ψυχογιός, Αθήνα Βακιρτζής, Ι., Ιστορία της Ηγεμονίας της Σάμου , ΓΑΚ-Αρχεία Νομού Σάμου, Αθήνα 2007 Βαρβούνης, Μ., Λαϊκή λατρεία και θρησκευτική συμπεριφορά των κατοίκων της Σάμου, Αθήνα 1991 (διδακτορική διατριβή). Βαρβούνης, Μ., Σαμιακά λαογραφικά και εκκλησιαστικά σύμμικτα, τόμ. Α και Β, έκδοση νομαρχιακής αυτοδιοίκησης ν. Σάμου, Αθήνα 2001 και 2002 αντίστοιχα. Γεδδεών, Μ., Η πνευματική κίνησις του Γένους κατά τον ΙΗ και ΙΘ αιώνα, επιμ. Α. Αγγέλου-Φ. Ηλιού, Ερμής, Αθήνα Γεδδεών, Μ., Μνεία των προ εμού , Αθήνα Κιουσοπούλου, Τόνια, «Βασιλεύς ή οικονόμος» - Πολιτική εξουσία και Ιδεολογία πριν την Άλωση, Πόλις, Αθήνα Νικολαΐδης, Δ., Οθωμανικοί κώδικες ήτοι συλλογή απάντων των νόμων της οθωμανικής αυτοκρατορίας, διαταγμάτων, κανονισμών, οδηγιών και εγκυκλίων, μτφρ. Φωτιάδου, Εν Κωνσταντινουπόλει Σκοπετέα, Έλλη, Η Δύση της Ανατολής, εκδ. Γνώση, Αθήνα Σταματόπουλος, Δ., Μεταρρύθμιση και εκκοσμίκευση: προς μία ανασύνθεση της Ιστορίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου τον 19 ο αιώνα, έκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα Σταματόπουλος, Δ., «Η Εκκλησία ως πολιτεία: αναπαραστάσεις και μετασχηματισμοί του Ορθόδοξου μιλλέτ στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (β μισό του 19 ου αιώνα) «Μνήμων», τ. 23 (2002), σσ

13 Ανιστόρητον, τόμος 11 (2014) αρ Anderson, M., The Eastern Question A study in International Relations, London Pamuk, S., The Ottoman Empire and European Capitalism, Trade, Investment and Production, London Quataert, D., Social Disintegration and Popular Resistance in the ottoman Empire Reactions to European Economic Penetration, New York Univercity Press Stamatopoulos, D., Orthodoxy versus Nationalism? The Condemnation of the Ethnophyletism as a nationalist undertaking and the strategies of hegemony in the Greek-Orthodox Community of Istanbul, Ανακοίνωση στο διεθνές συνέδριο με τίτλο: Local and Imperial Approaches to Greek-Ottoman History, Βαθύ, Σάμος, Σεπτεμβρίου 2001.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης.

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οι Άγιοι της. Ενότητα 1: Θεσσαλονίκη: Ιστορικά και Πολιτισµικά Χαρακτηριστικά Συµεών Πασχαλίδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 1 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 1 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 1 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 1η: Εισαγωγή Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΕΠΟ 10-1 η Γραπτή Εργασία 2008-2009 Εξετάστε τις σχέσεις κοσμικής και εκκλησιαστικής εξουσίας στην Καθολική Δύση από τον 5ο έως και τον 13ο αιώνα. Ενισχύεται ή αποδυναμώνεται η εκκλησιαστική εξουσία σε

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων. Ιστορία Γ Γυμνασίου. Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά

Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων. Ιστορία Γ Γυμνασίου. Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Ιστορία Γ Γυμνασίου Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά Χρονολόγιο Τα Βαλκάνια υπό την κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Εθνικές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Ν. Μιχαήλ Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μιχάλης Ν. Μιχαήλ Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΤΩΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Μιχάλης Ν. Μιχαήλ Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου Περιγράφοντας τις εντυπώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων οι Σέρβοι κέρδισαν την αυτονομία τους (1812-1815) οι Έλληνες ίδρυσαν ανεξάρτητο εθνικό κράτος οι Βούλγαροι ίδρυσαν ανεξάρτητη βουλγαρική εκκλησία,

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 5: Τουρκικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008 2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από πέντε (5) σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι. Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης

Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι. Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗ Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης 1 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗ Οι Πατέρες των πρώτων αιώνων Ποιοι ονοµάζονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1 Να προσδιορίσετε αν το περιεχόµενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία

Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία Η χριστιανική Εκκλησία ξεκίνησε την ιστορική της παρουσία στον κόσμο με τη δυναμική της ενοποιητικής εξάπλωσης σ όλη την οικουμένη, αγκαλιάζοντας αδιάκριτα λαούς, μπολιάζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Περί Πρωτείων ο λόγος...

Περί Πρωτείων ο λόγος... Περί Πρωτείων ο λόγος... του Αρχιμανδρίτου του Οικουμενικού Θρόνου Μακαρίου Γρινιεζάκη Προ ημερών από την έγκριτη ιστοσελίδα σας δημοσιεύτηκε κείμενο σχετικό με την ομάδα εργασίας την οποία συγκρότησε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δρ Εύης Σαχίνη, Διευθύντριας Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης στη Δημόσια Παρουσίαση Ψηφιακού Αποθετηρίου Ιδρύματος Κ. Σημίτη, ΕΙΕ, 6 Μαΐου 2015

Ομιλία Δρ Εύης Σαχίνη, Διευθύντριας Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης στη Δημόσια Παρουσίαση Ψηφιακού Αποθετηρίου Ιδρύματος Κ. Σημίτη, ΕΙΕ, 6 Μαΐου 2015 H συνεργασία Ομιλία Δρ Εύης Σαχίνη, Διευθύντριας Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης στη Δημόσια Παρουσίαση Ψηφιακού Αποθετηρίου Ιδρύματος Κ. Σημίτη, ΕΙΕ, 6 Μαΐου 2015 Αποτελεί ιδιαίτερη χαρά και τιμή για εμένα,

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού

2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού http://fanarion.blogspot.gr/2012/02/blog-post_09.html 2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού ΛΑΜΠΡΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΡΑΡΧΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΓΩΝΙΣΤΗ Τα πορίσματα του Επιστημονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΓΩΝ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό ένα από τα γράµµατα της Στήλης Β, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση ΣΤΗΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Συνάντηση αντιπροσωπείας του ΔΣ της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων (ΠΕΘ) με τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας & Θρησκευμάτων κ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Συνάντηση αντιπροσωπείας του ΔΣ της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων (ΠΕΘ) με τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας & Θρησκευμάτων κ. Αθήνα, 9 Οκτωβρίου 2015 Συνάντηση αντιπροσωπείας του ΔΣ της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων (ΠΕΘ) με τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας & Θρησκευμάτων κ. Νικόλαο Φίλη Την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2015, αντιπροσωπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Β Διεθνές Συνέδριο Κυπριακής Αγιολογίας

Β Διεθνές Συνέδριο Κυπριακής Αγιολογίας Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της Πολιτιστικής Ακαδημίας «Άγιος Επιφάνιος» πραγματοποιήθηκε, από τις 13-15 Φεβρουαρίου 2014, στο Μέγα Συνοδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας στο Παραλίμνι το Β Διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 4 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 4 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 4 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο - Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και διαμένει στη Θεσσαλονίκη. Είναι έγγαμος με ένα παιδί. ΣΠOYΔEΣ AKAΔHMAΪKOI TITΛOI

Β Ι Ο - Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και διαμένει στη Θεσσαλονίκη. Είναι έγγαμος με ένα παιδί. ΣΠOYΔEΣ AKAΔHMAΪKOI TITΛOI APIΣTOTEΛEIO ΠANEΠIΣTHMIO ΘEΣΣAΛONIKHΣ ΘEOΛOΓIKH ΣXOΛH TMHMA ΠOIMANTIKHΣ KAI KOINΩNIKHΣ ΘEOΛOΓIAΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΚΑΙΟ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΖΩΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γνώµη αριθ. 02/2007 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Γνώµη αριθ. 02/2007 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Γνώµη αριθ. 02/2007 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ για την τροποποίηση του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1702/2003 της Επιτροπής για τον καθορισµό εκτελεστικών κανόνων για τη πιστοποίηση αξιοπλοΐας

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(I), Αρ.4545,

Ε.Ε. Παρ. Ι(I), Αρ.4545, Ε.Ε. Παρ. Ι(I), Αρ.4545, 17.12.2015 Ν. 190(I)/2015 Ν. 190(I)/2015 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2015 Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Εκκλησία τελειότητα μακραίωνο Ναός

Εισαγωγή Εκκλησία τελειότητα  μακραίωνο  Ναός Εισαγωγή Η Εκκλησία κατά την Ορθόδοξη Χριστιανική θεώρηση είναι «Σώμα Χριστού» (Α Κορ. Κεφ.12), η εν Αγίω Πνεύματι ένωση και ενότητα των πιστών στη θεωμένη ανθρωπότητα του Χριστού. Κατά τον Άγιο Ιωάννη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 3 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 7 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 7 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 7 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο τύπος έχει αποδειχθεί ότι στηρίζει το δημοκρατικό πολίτευμα αλλά και εξαρτάται από αυτό προκειμένου να κάνει απρόσκοπτα το έργο του. Tο έργο αυτό το

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία: 15 Ιουνίου 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία: 15 Ιουνίου 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία: 15 Ιουνίου 2015 Τάξη: Γ Γυμνασίου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες Ώρα: 8:00-10:00 π.μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 _ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α/Α ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΩΔΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Την Πρυτανεία του ΓΠΑ

ΠΡΟΣ: Την Πρυτανεία του ΓΠΑ ΠΡΟΣ: Την Πρυτανεία του ΓΠΑ Αρ. πρωτ.: 218 Αθήνα 29/1/2010 ΚΟΙΝ.: - Πρόεδρο Τμήματος ΓΒ, Καθ. κ. Δ.Μπουράνη - Πρόεδρο Τμήματος ΕΦΠ, Καθ. κ. Α.Καραμάνο - Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων ΕΕΔΙΠ (ΠΟΣΕΕΔΙΠ ΑΕΙ)

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2016 Δ ΣΥΝΟΔΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ. Άρθρο 1 Ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης και λατρείας

ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2016 Δ ΣΥΝΟΔΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ. Άρθρο 1 Ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης και λατρείας ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2016 Δ ΣΥΝΟΔΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΤΑΞΗΣ & ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Όργανα των ΑΕΙ- Ανάδειξη-Συγκρότηση-Λειτουργία- Αρμοδιότητες.

Α. Όργανα των ΑΕΙ- Ανάδειξη-Συγκρότηση-Λειτουργία- Αρμοδιότητες. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ---- ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τέσσερις (4) σελίδες.

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τέσσερις (4) σελίδες. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2016-2017 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2017 ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: ΔΥΟ (2) ΩΡΕΣ Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης.

Οι Άγιοι της Θεσσαλονίκης. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οι Άγιοι της. Ενότητα 5: Άγιοι Αρχιεπίσκοποι της Συµεών Πασχαλίδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (), που απαιτούνται για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε., ανέρχονται σε 120. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά κατεύθυνση ως εξής: 1. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε Αθήνα, 30.6.2015 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημίας 60, 10679 Αθήνα Τηλ. 210-33.98.270, 71 Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες και τη μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Κλήρος - Εκκλησία. Έµβληµα του Οικουµενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως

Κλήρος - Εκκλησία. Έµβληµα του Οικουµενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως Κλήρος - Εκκλησία Έµβληµα του Οικουµενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως Ο Κληρός ήταν µία από τις παραδοσιακές άρχουσες κοινωνικές κατηγορίες (µαζί µε τους Πρόκριτους και τους Αρµατολούς) των ελλήνων/χριστιανών

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Η Θράκη, η Μικρά Ασία και ο Πόντος, ακµαία ελληνικά κέντρα (σελ )

Κεφάλαιο 5. Η Θράκη, η Μικρά Ασία και ο Πόντος, ακµαία ελληνικά κέντρα (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 4 η Ενότητα «Η Ελλάδα στον 19 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 5 Η Θράκη, η Μικρά Ασία και ο Πόντος, ακµαία ελληνικά κέντρα (σελ. 166 169) Με το πρωτόκολλο που υπέγραψαν στο Λονδίνο οι Μεγάλες υνάµεις

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ )

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η Ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 1 Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ. 178 181) Μετά την ήττα στον πόλεµο µε την Τουρκία, το 1897, το ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση FRANCHISING Γενικά Ως franchising νοείται το σύνολο των δικαιωμάτων βιομηχανικής ή πνευματικής ιδιοκτησίας που αφορούν εμπορικά σήματα και επωνυμίες, πινακίδες καταστημάτων, πρότυπα χρήσεως, σχέδια, δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Βόλος 26. 01. 2012. ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΠΡΟΣ : τον κ. Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου ΕΝΤΑΥΘΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Βόλος 26. 01. 2012. ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΠΡΟΣ : τον κ. Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου ΕΝΤΑΥΘΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Βόλος 26. 01. 2012 Αριθ. Πρωτ.:8259/ΓΠ1933 ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΠΡΟΣ : τον κ. Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου ΕΝΤΑΥΘΑ ΘΕΜΑ: «Ορισμός εκπροσώπων του Δήμου Βόλου στη

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Βαθμός: Ολογράφως:..

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Βαθμός: Ολογράφως:.. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5-6 -2015 ΤΑΞΗ: Β Χρόνος: 2 ώρες Βαθμός: Ολογράφως:.. Υπογραφή καθηγητή:.. Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Ώρες Ευθύνης. Στο Σύγχρονο κάλεσμα της ιστορίας η Τ.Α πρέπει να δηλώσει παρούσα

Θέμα: Ώρες Ευθύνης. Στο Σύγχρονο κάλεσμα της ιστορίας η Τ.Α πρέπει να δηλώσει παρούσα ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΛΕΣΒΟΥ ΔΗΜΟΣ ΛΕΣΒΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΤΗΛ. 2251037040 ΦΑΞ 2251037046 Email grafeiotypou@mytilene.gr Μυτιλήνη 12 Σεπτεμβρίου 2016 Αρ. Πρωτ.: 49775 Προς : Πρόεδρο

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες Ποίοι ήταν οι τρεις Ιεράρχες και γιατί τους τιμούμε; Με τον όρο Τρεις Ιεράρχες, αναφερόμαστε συνοπτικά στους τρεις επιφανείς Αγίους και θεολόγους, Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37 Περιεχόμενα 11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Σκοπός και αντικείμενο της εργασίας... 43 2. Ο Άρειος Πάγος...

Διαβάστε περισσότερα

«Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες» 13 Ιανουαρίου 2010 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ, ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ. Γ.

«Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες» 13 Ιανουαρίου 2010 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ, ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ. Γ. ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες» 13 Ιανουαρίου 2010 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ, ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΟΡΥΚΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ Γ. Μανούρης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα