ΕΙΜΕΝΑ. ISSN :

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΜΕΝΑ. http://keimena.ece.uth.gr ISSN : 1790-1782"

Transcript

1 Σελ. 1/16 H «παραµόρφωση» του Αχιλλέα: Ξαναδιαβάζοντας διασκευές της Ιλιάδας για παιδιά Ιωάννα Καλιακάτσου Eκπαιδευτικός στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση Η εγγραφή του οµηρικού µύθου σε «παιδικό βιβλίο» σηµατοδοτεί µια διαδικασία ένταξής του σε διαφορετικά συµφραζόµενα. Αυτή η «ανα-δηµιουργία» και η επαναδιαπραγµάτευση των κλασικών κειµένων προκύπτει αναπόφευκτα, εξαιτίας του διαφορετικού πολιτισµικού πλαισίου, του αναγνωστικού κοινού στο οποίο απευθύνεται το βιβλίο και του ευρύτατου κατατεθειµένου λόγου της µυθικής παράδοσης που αναµιγνύεται, διαλέγεται και συναθροίζεται σε µια καινούργια γραφή i. Η βιωµατική εµπειρία των προηγούµενων αναγνώσεων, αλλά και η αφοµοιωτική ικανότητα του ίδιου του µύθου στοιχίζει το κλασικό υλικό στα παιδικά βιβλία µε περιστασιακά ζητούµενα, παιδαγωγικά ή κοινωνικά. Στοίχιση, που θυµίζει την άποψη του R.Barthes για το λόγο που έχει κλαπεί και επιστραφεί ii, για τη χρήση µιας γλώσσας που προϋπήρξε και επανατοποθετείται σ ένα καινούργιο σηµασιοδοτικό πλέγµα. Η συγκριτική απόπειρα που επιχειρείται στη συνέχεια προσπαθεί να διαγράψει την ιδεολογική προέκταση και τη ρηξικέλευθη πρόσληψη του οµηρικού Αχιλλέα σε τρεις διασκευές διαφορετικών εποχών iii. Η επιλογή κειµένων που απέχουν χρονικά µεταξύ τους ορίσθηκε, εξαιτίας χαρακτηριστικών πολιτιστικών και ιδεολογικών ρευµάτων, που διαµορφώθηκαν στον ελληνικό κόσµο και προσπάθησαν να επενδύσουν στη µορφή του Αχιλλέα ένα πολύ µικρό µέρος αυτού του κοινού χώρου φαντασίας και συζήτησης. Τα κείµενα αυτά είναι συνήθως συνθέµατα χωρίς οριοθετήσεις, µε χαλαρή τη σύνδεσή τους µε το οµηρικό κείµενο, πολλές φορές γραµµένα µε λογικά χάσµατα και θεµατικά άλµατα, αλλά µε έντονη την παρουσία του πολιτισµικού πλαισίου. Στις τελευταίες δεκαετίες του 19 ου αιώνα τα κείµενα κινούνται στο πνεύµα του «κλασικοροµαντισµού» iv της ελληνικής παιδείας, αναπτύσσουν τα θέµατα της πολεµικής φύσης του ήρωα και χαρακτηρίζονται από την ηθική του πολέµου. Στη δεκαετία του 30, όπου η θέαση του αρχαίου κόσµου διαφοροποιείται από το κίνηµα των δηµοτικιστών v, ο συγγραφέας-ακρίτας αντιπαραβάλλει στο ηρωικό πρότυπο του Οµήρου, το νεαρό Αχιλλέα, έναν ήρωα εν

2 Σελ. 2/16 δυνάµει. Ο επόµενος συγγραφέας της δεκαετίας του 60, o Μαράντος, κινείται από µια διάθεση αποµυθοποίησης του έπους του πολέµου και ο ευκολότερος στόχος της φιλειρηνικής του οπτικής vi είναι ο Αχιλλέας. ιαβάζοντας κανείς τις διασκευές της Ιλιάδας των τελευταίων δεκαετιών του 19 ου αποκοµίζει την εντύπωση ότι οι δάσκαλοι συγγραφείς αναδιηγούνται το έπος στα παιδιά στοχεύοντας διττά : αφενός, στην επίτευξη του επιθυµητού παιδευτικού και γνωστικού στόχου vii και αφετέρου, στην ιδεολογική ευθυγράµµιση του κειµένου µε τα αιτήµατα της κοινής γνώµης της εποχής του. Η υποβόσκουσα ιδεολογία του κειµένου διαφαίνεται ήδη από τον πρόλογο της δεύτερης εκδόσεως του βιβλίου, ιηγήµατα καθ Όµηρον και τραγικούς viii, το 1880, όπου ο Οικονόµου ευελπιστεί: «[ ]να διδάξη αυτούς ότι προς ταις αρεταίς της ειρήνης υπάρχουσι και αρεταί του πολέµου, η αρετή της πειθαρχίας και του ξίφους»( Οικονόµου, σ. 5) Στο κείµενο οι µικρότητες της πολεµικής πραγµατικότητας παραµερίζονται, εξαίρονται οι άξιες και ευγενικές στιγµές του Αχιλλέα, ο αφηγητής αντιµετωπίζει, σε γενικές γραµµές, ιδεαλιστικά τον πόλεµο, προκειµένου να προικίσει τον κεντρικό χαρακτήρα µε τα χαρακτηριστικά της επώνυµης ηρωικής ζωής. Η ιστορία της Τρωικής εκστρατείας είναι η ιστορία των µεγάλων µορφών και πρώτιστα του Αχιλλέα. Ο Αχιλλέας εµπλέκεται και εκφράζεται µέσα από τη δίνη του πολέµου και αναδίνει, ταυτόχρονα, µια αντίληψη για αυτόν. Η εικόνα που µας δίνεται στο βιβλίο του Οικονόµου για τα πρώτα εννέα χρόνια του πολέµου είναι αιµατηρή: λεηλασίες, φόνοι, αρπαγές, πλήθος Τρώων σε απόγνωση. Σε πρώτο επίπεδο η µορφή του Αχιλλέα να διαχέει τη φοβέρα του µετέωρη και να δεσπόζει σ αυτό το χαλασµό. «Και των µεν Ελλήνων διέπρεπεν ο Αχιλλεύς κατά τε την τόλµην την άµαχον και την ρώµην την υπέρ άνθρωπον», (Οικονόµου, σ. 26), αναφέρει ο αφηγητής. Αµέσως µετά το θάνατο του Πρωτεσίλαου γίνεται η πρώτη φονική µάχη ανάµεσα στον ελληνικό στρατό και τον άτρωτο Κύκνο ix. Η περιγραφή παρουσιάζει τη διασάλευση της τάξης του κόσµου, όπου ο Αχιλλέας µε µια ασυγκράτητη ορµή βάλλει εναντίον του άτρωτου γιου του ία, του Κύκνου, ώσπου στο τέλος καταφέρνει να τον σκοτώσει. «Τούτο ιδών ο Αχιλλεύς κατήντησεν εις οργήν µανιώδη και πηδήσας εκ του δίφρου επέπεσε κατά του εχθρού µε γυµνόν ξίφος και πλησιάσας αυτόν διετρύπησε την ασπίδα. Αλλά το ξίφος φθάσαν εις το άτρωτον σώµα ηµβλύνθη και δεν διεπέρα τούτο. Τότε ο Αχιλλεύς δια της ασπίδος, ην έφερεν εις την αριστεράν χείρα, εκτύπησεν αυτόν κατά του προσώπου, ώστε ο Κύκνος αναίσθητος πίπτει κατά γης. Και απέθανε πνιγείς δια των ιµάντων του κράνους» (Οικονόµου, σ. 27)

3 Σελ. 3/16 Η προσθήκη στοιχείων από τη µυθολογική παράδοση, που διαφέρουν από την οµηρική εκδοχή, µας θυµίζει την παρατήρηση του Jack Zipes, για τη µόλυνση (contamination) x του µύθου. Ο µελετητής χρησιµοποιεί τον όρο για να δηλώσει τα ξένα στοιχεία, που µπορεί να έχουν προστεθεί ή να έχουν διαρρεύσει απ αυτό, που εµφανίζεται να είναι, µια καθαρή και οµοιογενής αφηγηµατική παράδοση. Οι συγγραφείς, όπως ισχυρίζεται ο µελετητής, εισάγοντας επιδέξια µοτίβα, χαρακτήρες, εκφράσεις, λέξεις, µεταφορές ή θέµατα, µεταπλάθουν το µύθο και του δίνουν µια καινούργια σηµασία. Ο µύθος, όπως πολύ εύστοχα έχει δείξει ο µελετητής σε άλλο του βιβλίο, είναι ένα εύπλαστο υλικό xi που µε τη διασκευή ή την αναπαραγωγή ενσωµατώνει κοινωνικές και πολιτιστικές αλλαγές. Η διάβρωση αυτή, σύµφωνα µε το Zipes, µπορεί να επιφέρει ένα αρνητικό αποτέλεσµα, µια µετάλλαξη του µύθου, µπορεί, όµως, να τον εµπλουτίσει διασκευάζοντας τον xii. Ο Οικονόµου µε την προσθήκη του περιστατικού ενδιαφέρεται να τονίσει την τροµαχτική εσωτερική δύναµη του ήρωά του, το θανατηφόρο ένστικτο που είναι σύµφυτο µε τη µορφή του. Ο Αχιλλέας είναι πάνω απ όλα ένας πολεµιστής και τα κύρια ενδιαφέροντα και οι αντιδράσεις του εκπορεύονται από αυτή την ιδιότητά του. Οι αναφορές για τη λυσσώδη µανία του Αχιλλέα πληθαίνουν στο κείµενο του Οικονόµου. Ο αφηγητής αναφέρει σε άλλο σηµείο τον ατελείωτο κατάλογο των πληγέντων από την ορµή του: «Ούτος συνέλαβε τον Άντιφον και τον Ίσον επί της Ίδης, υιούς του Πριάµου, ους όµως άφηκεν αντί λύτρων ελευθέρους. Έτερον δε υιόν του Πριάµου τον Λυκάονα επώλησεν εις την Λήµνον. Τον δε νεαρόν Τρωίλον, ος εξήλθε των τειχών έφιππος, απέκτεινεν ανηλεώς εν τω βωµώ του Απόλλωνος, ένθα κατέφυγεν ικέτης. Τον νεκρόν αυτού όµως έσωσαν οι δραµόντες προς σωτηρίαν τρεις αδελφοί του, ο δε Έκτωρ επί των ώµων εκόµισε τούτον εις την πόλιν» (Οικονόµου, σ. 29) Στο ίδιο βιβλίο άλλη µία παραποίηση του έπους προσπαθεί να αποδώσει το πολεµικό µεγαλείο του ήρωα. Στο έπος ο Αινείας ξεφεύγει µε τη βοήθεια του Ποσειδώνα (Υ, ). Στη διασκευή ο Τρώας ήρωας τροµάζει και προσπαθεί να κρυφτεί µέσα στους Τρώες, για να γλιτώσει από τον Αχιλλέα. «Ο δε Αχιλλεύς σύρας το ξίφος θα έσφαττε βεβαίως αυτόν, αν δεν εκρύπτετο ταχέως εις τον όµιλον των Τρώων» (Οικονόµου, σ. 115) Αντίστοιχα και στο βιβλίο του Γαλάνη, Η Ιλιάς xiii, µια σειρά εκστρατειών και φονικών επιθέσεων επικεντρώνονται στον πολεµικό οίστρο του ήρωα. Σε µια επίδειξη σωµατικής δύναµης ο Αχιλλέας πληγώνει τον Τήλεφο, τραυµατίζει τον Μέµνονα και αντιµετωπίζει την Πενθεσίλεια. Ο Αχιλλέας είναι ο µοναδικός ανάµεσα

4 Σελ. 4/16 στους υπόλοιπους Έλληνες, που καταφέρνει να ανακόψει την ορµητικότητα της βασίλισσας των Αµαζόνων. «Αι αµαζόνες αύται επολέµουν µετά µεγάλης ανδρίας και εφόνευον πολλούς Έλληνας, µέχρις ου κατώρθωσεν ο Αχιλλεύς να νικήση την ανδρείαν βασίλισσαν» (Γαλάνης, σ. 43) εν είναι µόνο οι πολεµικές ικανότητες του Αχιλλέα που επαινούνται από τους διασκευαστές. Η προσωπογραφία του ήρωα επενδύεται και από την αντίστοιχη πολεµική ηθική. Τα κείµενα µας παρουσιάζουν µια διαφορετική οπτική για θυµό του προς τον Αγαµέµνονα. Ο αφηγητής πληροφορεί τον αναγνώστη ότι η Χρυσηίδα υπήρξε ένα λάφυρο του ίδιου του Αχιλλέα από την άλωση της Θήβας, την οποία προσέφερε στον Αγαµέµνονα, για να τον τιµήσει. «Ο Αχιλλεύς δήλον ότι είχε πορθήσει πόλιν τινά εν Τροία ονοµαζοµένην Θήβαι, και εκεί µετά πολλών άλλων γυναικών και παρθένων απήγαγε και την ωραίαν Αστυνόµην, η οποία ως θυγάτηρ του ιερέως Χρύσου ωνοµάζετο συνήθως Χρυσηίς. Αύτη δε κατά την διανοµήν των λαφύρων εδόθη ως τιµητικόν δώρον εις τον Αγαµέµνονα». (Γαλάνης, σ ) Έτσι, ένα απόκτηµα του Αχιλλέα, που διαρπάχτηκε σε πολεµική επιχείρηση, αποδίδεται στον αρχηγό της εκστρατείας ως εκδήλωση σεβασµού προς την ιεραρχία και τιµής στο πρόσωπό του. Η απαίτηση του Αγαµέµνονα για απόδοση της Βρισηίδας, µετά την αποστολή της Χρυσηίδας στον πατέρα της, αποτελεί υπέρβαση της δικαιοδοσίας του, κατάχρηση εξουσίας και προσβολή προς τον τιµηµένο µαχητή. Ο Αχιλλέας προσπαθεί να ανακόψει το πάθος της γερασµένης «πλεονεξίας» αρχικά «µε πολλήν πραότητα». (Γαλάνης, σ. 48) Ο Αγαµέµνονας που «ηθέλησε να εκδικηθή τον Αχιλλέα» και να επιβάλλει την εξουσία του στον Αχιλλέα στέλνει τους κήρυκες για να παραλάβουν τη Βρισηίδα. (Γαλάνης, σ. 50). Το κείµενο προσπαθεί να δώσει έµφαση στο σεβασµό που επιδείκνυε ο Αχιλλέας προς τον αρχηγό περιγράφοντας, ταυτόχρονα, µια ταπεινή στιγµή του Αγαµέµνονα, που προκάλεσε τη δικαιολογηµένη αντίδραση του Αχιλλέα. Αυτή η διάθεση εξευγενισµού των γεγονότων και των περιστατικών, απόρροια της ιδεαλιστικής αντιµετώπισης του πολέµου από τον αφηγητή, διακρίνεται και στη συνέχεια του κειµένου του Γαλάνη, όταν παρουσιάζεται η νικηφόρα επέλαση των Τρώων. Στην Ιλιάδα (Λ, ) παρακολουθώντας τα τεκταινόµενα ο Αχιλλέας από µακριά διαβλέπει µε τον τραυµατισµό του Μαχάονα µια ευκαιρία, όπου οι Έλληνες θα αναγκαστούν να αποκαταστήσουν την τιµή που του πρέπει µέσα στο ελληνικό στράτευµα. Ενώ στο έπος η αποστολή του Πατρόκλου στο Νέστορα, αποσκοπεί πρώτιστα στην πληροφόρηση, στη διασκευή που εξετάζουµε ο αφηγητής

5 Σελ. 5/16 προσπαθεί να τονίσει τη µεταστροφή των συναισθηµάτων του και τη συµπάθεια του Αχιλλέα για τους συµπολεµιστές του. Ο αφηγητής αφήνει να εννοηθεί ότι ο θυµός του υπήρξε κατά κάποιο τρόπο παροδικός, όταν αναφέρει ότι: «Ότε ο Αχιλλεύς είδεν, ότι οι Τρώες πάντοτε προεχώρουν, ήρχισε τέλος να συµπαθή υπέρ των παλαιών αυτού συµπολεµιστών» (Γαλάνης, σ. 76) Με την έκδηλη αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος, που προέρχεται «εκ συµπαθείας και εκ περιεργείας» ο Αχιλλέας της διασκευής στέκεται πάνω από µικροφιλοδοξίες και πρόσκαιρες αντιπαλότητες, προσπερνά τα λάθη του παρελθόντος και εκδηλώνει άµεσα το ενδιαφέρον του για την εξέλιξη του πολέµου. Με την προετοιµασία αυτή του κειµένου ο ρόλος του Πατρόκλου αποδυναµώνεται, διότι ο Αχιλλέας «δεν έµεινεν αδιάφορος εις τα δυστυχήµατα του συµπολεµιστού του (ενν. Μαχάονα), τον οποίον είδεν φερόµενον προ της σκηνής του», µε αποτέλεσµα «προθύµως» να συγκατανεύσει στην αποστολή βοηθείας στους Έλληνες. (Γαλάνης, σ. 79) Ένα άλλο σηµείο, που αποστασιοποιείται από το έπος και συµπληρώνει τη σκιαγράφηση του πολεµικού ήθους του Αχιλλέα στη διασκευή του Γαλάνη, αφορά την απόδοση του νεκρού Έκτορα στον Πρίαµο. Στο έπος (Ω, 486 κ. εξ) ο Πρίαµος παρουσιάζεται ως ένας χαροκαµένος πατέρας που προσπαθεί να συγκινήσει το στυγνό εκδικητή του γιου του µιλώντας για τον Πηλέα. Στη διασκευή, αντίθετα, η µεγαλόψυχη στάση του Αχιλλέα απέναντι στον Πρίαµο, επιφέρει µια ένδειξη αναγνώρισης και αποδοχής από τον ηγεµόνα των Τρώων. Το κείµενο σε αντίθεση µε το έπος αναφέρει ότι ο Πρίαµος «[ ] ηγάπησε τον ευγενή και ανδρείον Αχιλλέα και ούτω συνεφώνησαν προς αλλήλους, ώστε ο Αχιλλεύς να λάβη ως σύζυγον την ωραιοτάτην θυγατέρα του Πριάµου, Πολυξένην, να πείση δε τους πατριώτας του, να µη καταστρέψωσι την Ίλιον» (Γαλάνης, σ. 107). Πρόκειται για µια υπόσχεση γάµου που επικυρώνει το θαυµασµό του Πριάµου για το µεγαλείο του αντιπάλου του και µια προϋπόθεση για ειρήνη που θα ακυρωθεί από µια, ακόµα, ατιµωτική επέµβαση του Πάρη, ο οποίος θα σκοτώσει τον Αχιλλέα. Με την προσθήκη στοιχείων στην οµηρική αφήγηση οι συγγραφείς προσπαθούν να κωδικοποιήσουν την ηθική που θα επικυρώσει την ιδεολογία τους. Αυτό το δυσοίωνο και απειλητικό που προβάλλουν οι Έλληνες θεµελιώνεται και οικοδοµείται στη βάση της αντιδικίας των δύο λαών, του απαραβίαστου της φιλοξενίας που κατασπιλώθηκε, της «ύβρεως» απέναντι στη χώρα. Ο αφηγητής, άλλωστε, στο βιβλίο του Οικονόµου ολοκληρώνει την αφήγηση της άλωσης αναφέροντας ότι «Τοιούτο υπήρξε το τέλος του καταστρεπτικού τούτου πολέµου, όστις

6 Σελ. 6/16 εγένετο ένεκα του ασεβούς Πάριδος, ον η πόλις ένεκα µωρίας υπερήσπισεν». (Οικονόµου, σ. 133) Ο κολασµός των Τρώων έπεται της ευθύνης τους και ο αφηγητής των κειµένων συνηγορεί µε τους τιµωρούς - Έλληνες, γιατί αυτοί είναι οι αδικηµένοι. Αυτή η ηθική που διακατέχει τον υπονοούµενο συγγραφέα διαπερνά το σώµα της αφήγησης και στηρίζει, ουσιαστικά, το µοντέλο που εκπροσωπεί ο Αχιλλέας της αρετής του ξίφους xiv. Με αυτό το υπόβαθρο η αφήγηση του πολέµου στην Τροία αποθεώνει την ανδρεία στο πρόσωπο του Αχιλλέα. ιαβάζοντας ο αναγνώστης τις διασκευές της Ιλιάδας στις τελευταίες δεκαετίες του 19 ου αιώνα αντιλαµβάνεται ότι οι Έλληνες για να υπάρξουν εθνικά, να έχουν πατρότητα, ιθαγένεια, ταυτότητα υπήρξαν, πρώτιστα θαρραλέοι µαχητές που δε δίστασαν να απαντήσουν δυναµικά σε όποιον προσπάθησε να επιβουλευτεί την τιµή τους xv Στον Ακρίτα xvi, η ιστορία του Αχιλλέα δεν ξεκινά µε το θυµό του µε τον Αγαµέµνονα, αλλά πολλά χρόνια πίσω, στο παλάτι της Φθίας, όπου η µητέρα του, η Θέτιδα, φροντίζει να τον κάνει αθάνατο. Στο κείµενο που δηµιουργεί παρουσιάζονται δύο αντιθετικές εικόνες του ήρωα: η πρώτη, τον εµφανίζει παιδί, να ακολουθεί και να κινείται σύµφωνα µε τις γονικές επιλογές. Η δεύτερη, είναι αυτή της Ιλιάδας, του ώριµου νέου, του ηρωικού, που υπακούει στις γραφές της µοίρας και δέχεται να θυσιαστεί στο βωµό της φιλίας. Αν κάτι, οδήγησε σε αυτή τη συγγραφική επιλογή, είναι η πρόκληση της δηµιουργίας ενός χαρακτήρα που θα προσεγγίζει το νεαρό αναγνώστη και θα τον καθοδηγεί σε συγκεκριµένες στάσεις και συµπεριφορές xvii. Ο Iser έχει σηµειώσει ότι πολλές φορές οι συγγραφείς προσπαθούν να µεταβιβάσουν µια εµπειρία και κυρίως, µια στάση απέναντι σε µια εµπειρία οργανώνοντας συγγένειες µεταξύ του αναγνώστη και του χαρακτήρα xviii Οι νεαροί αναγνώστες του βιβλίου του Ακρίτα µπορούν να ταυτισθούν µε το νεαρό Αχιλλέα, επειδή αναγνωρίζουν σε αυτόν σηµάδια της ηλικίας τους συνυφασµένα, όµως, µε ανδρισµό και γενναιότητα. Ο µικρός Αχιλλέας, όπως όλα τα παιδιά, γοητεύεται από τις διηγήσεις του Πηλέα από την Αργοναυτική εκστρατεία. Μαγεύεται από τα πάθη και τους ηρωισµούς των Αργοναυτών και βιάζεται να µεγαλώσει κι αυτός για να τους µοιάσει. Το κείµενο παρουσιάζει το µικρό Αχιλλέα να παρασύρεται από την εξιστόρηση του Πηλέα και να λέει: «ε θάρθη και για µένα καµιά περίσταση, που να κάµω µεγάλα έργα, και να δοξασθώ κι εγώ;» (Ακρίτας, σ. 10)

7 Σελ. 7/16 Η παιδική ηλικία του ήρωα απλώνεται µπροστά στα µάτια του αναγνώστη. Οι γονείς προστατευτικοί, στοργικοί, µε βαθιά και αγνή αγάπη επιθυµούν να τον προφυλάξουν από τον κίνδυνο της εκστρατείας. Στην προσπάθειά τους να αποφύγουν τις πρώτες εφηβικές αντιδράσεις, του αποκρύπτουν το λόγο της αποστολής του στη Σκύρο. Το κείµενο αναφέρει ότι «εν του είπαν την αλήθεια, γιατί ήξεραν πως δεν θα τους ακούση. Έπλεξαν µια ιστορία, τον κατάφεραν να τον ντύσουν γυναικεία φορέµατα και τον έστειλαν στο παλάτι του Λυκοµήδη, που βασίλευε στη Σκύρο».( Ακρίτας, σ. 14). Ο Πηλέας και η Θέτιδα κινούµενοι από το υπερβολικό τους ενδιαφέρον, προφυλάσσουν το νέο από την ανακοίνωση της δυσάρεστης είδησης, του χρησµού που προλέγει το θάνατό του στην Τροία, γιατί αναγνωρίζουν σε αυτόν το ανώριµο της ηλικίας του. Ο Αχιλλέας, πάλι, που ονειρεύεται να µοιάσει στους Αργοναύτες, που φαντάζεται τον εαυτό του να θριαµβεύει στο πεδίο των µαχών είναι ακόµα πολύ µικρός για να εναντιωθεί στις επιθυµίες των γονιών του. Σε έναν κόσµο που δεν τον καταλαβαίνει απόλυτα, ακολουθεί αυτούς που εµπιστεύεται, παρ όλο που θα ήθελε να απεγκλωβιστεί από αυτούς. Ο αφηγητής προσπαθεί να διαφυλάξει την τιµή του Αχιλλέα την ίδια στιγµή, όµως, προσπαθεί να σκιαγραφήσει έναν ήρωα που θα προσεγγίζει και θα αγγίζει τον υπονοούµενο αναγνώστη του τόσο στην ηλικία, όσο και στη συµπεριφορά. Μέσα από αυτό το πρίσµα εξηγείται και η απόδοση ορισµένων χαρακτηριστικών θηλυπρέπειας στο πρόσωπό του. «Όπως ο Αχιλλέας ήταν αµούστακο παλικάρι ακόµη, ντυµένος γυναικεία δεν ξεχώριζε από τ άλλα κορίτσια. Ήταν ξανθός και τον φώναζαν Πύρρα» (Ακρίτας, σ. 14). Ο Αχιλλέας βρίσκεται σε ένα στάδιο ανάπτυξης, που δεν έχουν αρχίσει ακόµα να διαδραµατίζονται στον οργανισµό του οι φυσιολογικές µεταβολές που σηµατοδοτούν το τέλος της παιδικής ηλικίας. Ο τρόπος, επίσης µε τον οποίο αντιδρά στον Οδυσσέα, όταν εκείνος τον αναγνωρίζει, δείχνει την αµηχανία και την αφέλεια της σκέψης του. «Πού ξέρεις ότι είµαι ο Αχιλλέας;»( Ακρίτας, σ. 14). Στην ενηµέρωση που του παρέχει ο Οδυσσέας, κάθε άλλο παρά θυµίζει τις έκρυθµες αντιδράσεις του ιλιαδικού ήρωα. Όταν ο Αχιλλέας πληροφορείται τι έχει συµβεί «άρχισε να ντρέπεται και να κοκκινίζη»( Ακρίτας, σ. 15). Παρόλο που σκίζει τα φορέµατά του και αναφωνεί «[ ] εν είµαι κορίτσι. Θα πάω»( Ακρίτας, σ. 16), επιστρέφει πρώτα στη Φθία, για να ζητήσει την άδεια του Πηλέα, ο οποίος και του την δίνει. (Ακρίτας, σ. 16) Τα οργισµένα λόγια του, µάλιστα, προς τον πατέρα του, φανερώνουν τη σπασµωδική αντίδραση ενός περήφανου νεαρού που οι επιλογές των γονιών του έθιξαν την αξιοπρέπεια και το

8 Σελ. 8/16 φιλότιµο του. «Πατέρα, τέτοια ανατροφή δεν µου έδωσες, ούτε σύ, ούτε ο Χείρωνας! Καλύτερα να πεθάνω νέος, φηµισµένος και δοξασµένος για την παλικαριά µου, παρά να ζω χίλια χρόνια άγνωστος και καταφρονεµένος»( Ακρίτας, σ. 16) Καταλήγοντας θα λέγαµε ότι ο συγγραφέας, όταν διασκευάζει το έπος, έχει στο µυαλό του τόσο τα παιδιά, όσο και τον Όµηρο. Παρουσιάζοντας την παιδική φύση του Αχιλλέα προεκτείνει το έπος, προκειµένου ο νεαρός αναγνώστης να ταυτιστεί µαζί του. Ο ανώριµος νέος του Ακρίτα, που φλέγεται από τον πόθο να ανδραγαθήσει, προοικονοµεί τον άξιο µαχητή του Οµήρου στην Τρωική εκστρατεία. Αναγνωριστικό σηµάδι της ταυτότητάς του, το φιλότιµο. Αυτό θίχτηκε όταν οι γονείς του τον στείλανε στη Σκύρο, αυτό πρόσβαλλε µε τη στάση του ο Αγαµέµνονας. Έτσι το ηρωικό πρότυπο δε µειώνεται στο βιβλίο, απλά αναβάλλεται, ώσπου να ενηλικιωθεί. Στο βιβλίο Με τους Ήρωες του Οµήρου xix η εικόνα του Αχιλλέα διαφοροποιείται από εκείνη του έπους. Μέσα στα πλαίσια του φιλειρηνικού κινήµατος που αναπτύχθηκε παγκοσµίως κατά τη δεκαετία του 1960 ο συγγραφέας επιτίθεται στον ήρωα που συµβόλισε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο τον ηρωικό κόσµο, τον Αχιλλέα. Ο Αχιλλέας στο κείµενο για παιδιά διακρίνεται για αρνητικές ιδιότητες, όπως η δειλία, η αναποφασιστικότητα, ο φόβος, ο άκρατος ερωτισµός, η φιλοχρηµατία, χαρακτηριστικά που πολύ απέχουν από τον κόσµο του έπους. Είναι πολύ χρήσιµη η παρατήρηση της D. Butts, η οποία επισηµαίνει ότι είναι πολύ περιοριστικό να θεωρήσουµε ότι η λογοτεχνία για παιδιά παθητικά απορροφά τα κοινωνικά δεδοµένα. «Η λογοτεχνική δηµιουργία είναι µια διαδικασία στην οποία ο συγγραφέας αγωνίζεται συχνά µε τον κόσµο που πρόκειται να απεικονίσει, έτσι ώστε ενώ µερικά κείµενα αναµφισβήτητα απεικονίζουν παθητικά την κοινωνία, άλλα αρθρώνουν τις αντιφάσεις της, αµφισβητούν τις αξίες της, ή ακόµα και στρέφονται εναντίον της xx Το επιβλητικό µέγεθος του ήρωα της Ιλιάδας αρχίζει να σµικρύνεται από τις πρώτες κιόλας σελίδες του βιβλίου, όταν αναφέρονται τα παιδικά του χρόνια. Η µαθητεία του κοντά στο Χείρωνα σήµαινε για το νεαρό παιδί γύµναση και εξάσκηση, ώστε να γίνει καλός πολεµιστής, αλλά παράλληλα και εκπολιτισµό. Ο Κένταυρος του «έµαθε γράµµατα» (Μαράντου, σ. 17) και «του δίδαξε φιλοσοφία και ιατρική, τις δύο σπουδαιότερες επιστήµες εκείνης της εποχής»( Μαράντου, σ. 18). Η Μούσα Καλλιόπη «του έδωσε το χάρισµα να παίζη τη λύρα και να συνθέτη ποιήµατα στα συµπόσια ή να παρηγορή µε τα τραγούδια του τους βασανισµένους αρρώστους» ( Μαράντου, σ. 18). Το

9 Σελ. 9/16 κείµενο παρουσιάζει µια προσωπικότητα ευαίσθητη, µε κληρονοµηµένα χαρίσµατα προορισµένα για την ειρήνη και όχι για τον πόλεµο. Ο Αχιλλέας εµφανίζεται ως µια καλλιτεχνική φύση, ένας χαρισµατικός αοιδός, µε πηγαίο ταλέντο στη σύνθεση και εκτέλεση ποιηµάτων. «Απ τη γλυκιά λύρα του Αχιλλέα ακούγονταν ωραία τραγούδια αφιερωµένα στους µεγάλους ήρωες της Ελλάδας, που τα κατορθώµατά τους έφταναν σα θρύλος στην άκρη του κόσµου [ ] Μα η ωραιότερη ιστορία που τραγουδούσε ήταν του Ύλα. Ω! πόσο συγκινούσε η τραγική τύχη του νεαρού φίλου του Ηρακλή, που παίρνοντας µέρος στην Αργοναυτική εκστρατεία χάθηκε ανεξήγητα για πάντα [ ]»( Μαράντου, σ. 18). Η έκδηλη συµµετοχή του σε πνευµατικές δραστηριότητες κατά τα παιδικά του χρόνια συνδυάζονται µε έναν άβουλο χαρακτήρα. Ο αφηγητής αναφέρει ότι η Θέτιδα «Σκέφτηκε, λοιπόν, να τον κρύψη. Τον έντυσε µε γυναικεία φορέµατα και τον πήγε στη Σκύρο, όπου ο βασιλιάς Λυκοµήδης τον δέχτηκε µε πολλή χαρά. Του έδωσαν µάλιστα και γυναικείο όνοµα Πύρρα για να µην τον βρουν» ( Μαράντου, σ. 19).. Ο Αχιλλέας παρουσιάζεται ως ένας υπερβολικά εύπιστος νέος, αφελής και αγαθιάρης, που αποδέχεται τις γονικές επιλογές παθητικά και χωρίς καµιά αντίδραση. Η µεταµφίεση του σε γυναίκα από τη µητέρα του και το γυναικείο όνοµα, που του επιβλήθηκε στο παλάτι της Σκύρου, αφορούν ένα ρόλο που ο ίδιος αναντίρρητα αποδέχτηκε. Ο αφηγητής προσπαθεί να διευκρινίσει ότι ο ρόλος αυτός δεν έχει ερωτικής κλίσης συµφραζόµενα για τον Αχιλλέα, σχετίζεται, όµως, µε τον τρυφηλό χαρακτήρα του. Είναι πολύ χαρακτηριστικά τα λόγια του, όταν ανακαλύπτεται από τον Οδυσσέα«Γιε του Λαέρτη, απάντησε ο Αχιλλέας, χωρίς τη θέλησή µου βρίσκοµαι κρυµµένος στο παλάτι του Λυκοµήδη. Η µητέρα µου το θέλησε να ντυθώ µ αυτά τα φουστάνια» ( Μαράντου, σ. 19). Αυτός ο υποβιβασµός της µορφής του σε σχέση µε το έπος συνεχίζεται και µετά την αποκάλυψή του από τον Οδυσσέα, όταν επιστρέφει στη Φθία, προκειµένου να αποχαιρετήσει τους δικούς του. Τα λόγια του Πηλέα εντείνουν την εικόνα ενός νέου που ο περίγυρος εκτιµά ότι στερείται αποφασιστικότητας, αδυνατεί να λάβει πρωτοβουλίες και γι αυτό χρειάζεται συµβουλές και οδηγίες:«και συ Αχιλλέα, είπε ο Πηλέας στο γιο του, στην εκστρατεία που πας, κοίταξε να σαι πάντα ο πρώτος στην αντρειοσύνη. Και να προτιµάς να κινδυνεύης εσύ, παρά ν αφήνης τους άλλους Αυτός ο πόλεµος θα σου δώση τέτοια δόξα, που οι άνθρωποι θα µιλάνε για σένα µε σεβασµό πολλά χρόνια µετά το θάνατό σου» ( Μαράντου, σ. 19). Η εκτίµηση του Πηλέα για το γιο του επιβεβαιώνεται στη συνέχεια από τη στάση του Αχιλλέα. Όταν κατά τα πρώτα χρόνια του πολέµου οι Έλληνες λεηλατούν

10 Σελ. 10/16 διάφορες πόλεις, γειτονικές της Τροίας, ο αφηγητής δεν παρουσιάζει τον Αχιλλέα να πρωτοστατεί στις µάχες. Μάλιστα στη χώρα του Ηετίωνα, αναφέρει ότι όταν ο Αχιλλέας είδε το βασιλιά νεκρό «ένιωσε φρίκη και φόβο» (Μαράντου, σ. 21) Μια άλλη ιδιότητα του Αχιλλέα που φορτίζεται αρνητικά στο βιβλίο του Μαράντου είναι η σχέση του µε τις γυναίκες. Ο Όµηρος παρουσιάζει τον Αχιλλέα να επιθυµεί τη Βρισηίδα (Ι, 343), αλλά ο θυµός του για τον Αγαµέµνονα δε σχετίζεται τόσο µε την πίκρα για την απώλεια της, όσο είναι απόρροια του φιλότιµου και της παρορµητικής του φύσης. (Α, 148 κ.εξ). Στο κείµενο παρουσιάζεται η εικόνα του ερωτόληπτου Αχιλλέα. Ο ήρωας εµφανίζεται να ερωτεύεται εύκολα και επιπόλαια, χρησιµοποιώντας διάφορα µέσα για την κατάκτηση των ερωτικών αντικειµένων του. Η αφήγηση παρουσιάζει τον Αχιλλέα κατά τα πρώτα χρόνια του πολέµου σε µια εκστρατεία στην Τένεδο να έχει καταληφθεί από έντονο ερωτικό συναίσθηµα για την αδελφή του Τένου. «Όλα πήγαιναν καλά ως την ηµέρα που ο Αχιλλέας γυρίζοντας στο δάσος συνάντησε µια πεντάµορφη κόρη. Η οµορφιά της ήταν συγκλονιστική. Το παράστηµά της θύµιζε νεράιδα και τα µαλλιά της σέρνονταν σχεδόν στη γη. Ο Αχιλλέας τάχασε. Και θέλησε να την πάρη σκλάβα ή να την παντρευτή. Εκείνη, όµως, βλέποντάς τον ξαφνικά µπροστά της, τρόµαξε κι άρχισε να τρέχη ζητώντας βοήθεια» ( Μαράντου, σ. 25). Η έντονη επιθυµία που κυριεύει τον ήρωα τον οδηγεί σε µια παραληρηµατική κατάσταση που καταλήγει στο φόνο του Τένου. Η εικόνα ενός λάγνου και ακόλαστου Αχιλλέα που ως ένας άλλος Σάτυρος κυνηγά τη φοβισµένη κόρη κάθε άλλο παρά κολακεύει τον ήρωα στα µάτια του αναγνώστη. Αυτή η τάση αποµυθοποίησης του ήρωα συνεχίζεται στο κείµενο και µε άλλες αναφορές από τις εκστρατείες του.«φεύγοντας από τ ανάκτορα του Ηετίωνα, ο Αχιλλέας πήρε µαζί του, αιχµάλωτη την κόρη του, την Ανδροµάχη» ( Μαράντου, σ. 29). Στη συνέχεια είναι έτοιµος να βγάλει το σπαθί του για να τιµωρήσει τον «άρπαγα» ( Μαράντου, σ. 29) Αγαµέµνονα που του πήρε τη Βρισηίδα Η πλήρης, όµως, παραµόρφωση του πολεµικού Αχιλλέα παρουσιάζεται µετά το θάνατο του Έκτορα, όταν ο ερωτοχτυπηµένος ήρωας εγκαταλείπει τον πόλεµο και κινείται σύµφωνα µε τους χτύπους της καρδιάς του.. Ο Όµηρος έπλασε τον Αχιλλέα του πολέµου, έναν ορµητικό, δυνατό ήρωα, µε ασυγκράτητη µανία µετά το θάνατο του Πατρόκλου (Υ, 445 κ.εξ, Φ, 1-32), έναν αδυσώπητο πολεµιστή, ειδικά όταν σκοτώνει τον ικέτη Λυκάονα (Φ, ) ή όταν σέρνει το νεκρό Έκτορα καθηµερινά γύρω από το µνήµα του Πατρόκλου (Ω, 15-20). Η µειωτική αφήγηση στο παιδικό βιβλίο

11 Σελ. 11/16 επικυρώνεται από τη συγγραφική παρουσία, που απευθύνεται στους αναγνώστες αναφέροντας: «Εδώ, παιδιά µου, θα µπορούσαν, αν το θελαν οι θεοί, να τελειώσουν τα πολεµικά επεισόδια του Τρωικού πολέµου. Γιατί ο Αχιλλέας, από την ώρα που είδε την Πολυξένη, την αδερφή του Έκτορα, ένιωσε τέτοια συµπάθεια, που τίποτα πια δεν τον ενδιέφερε περισσότερο, παρά να συναντιέται µε την όµορφη κόρη. Και κείνη τον αγάπησε βαθιά κι ώρες οι δυο τους γύριζαν στα δάση της Ίδης» ( Μαράντου, σ. 40). Η αφήγηση παρουσιάζει τον ήρωα να κυριεύεται από το ερωτικό ένστικτο, να εγκαταλείπει το πολεµικό µένος που τον χαρακτήριζε στο έπος και να απασχολείται αποκλειστικά µε το ξεπέρασµα των ερωτικών του δοκιµασιών: «Στο µεταξύ ο Αχιλλέας πήγαινε συχνά στην Ίδη και συναντούσε την πεντάµορφη αδερφή του Πάρη, την Πολυξένη. Εκεί, στο ήσυχο δάσος µε τα κελαρυστά νερά, οι δυο νέοι έκαναν όνειρα και ξεχνούσαν τις πίκρες του πολέµου. Κι άλλοτε πάλι, ο γιος του Πηλέα έφτανε ως τις Σκαιές Πύλες, για να δη, ένα λεπτό, την αγαπηµένη του. Κι ύστερα µε βαριά καρδιά γύριζε στο στρατόπεδο των Ελλήνων και κλεινόταν στη σκηνή του, αµίλητος» ( Μαράντου, σ. 40). Θα µπορούσε κανείς να υποθέσει πως η αφήγηση στο βιβλίο Με τους Ήρωες του Οµήρου προσπαθεί να αποδώσει στη διασκευή ένα λυρικό αφηγηµατικό τόνο. Θα ήταν, όµως, πιο σωστό να αναφέρουµε ότι το σχέδιο του αφηγητή, τόσο µε την περιγραφή της αρχικής του στάσης κατά την έναρξη της εκστρατείας, όσο και στη συνέχεια, αποσκοπεί να διαλύσει το µύθο του Αχιλλέα. Προσπάθεια του αφηγητή στο παιδικό βιβλίο είναι να εντείνει ορισµένα δευτερεύοντα στοιχεία του έπους, προκειµένου να διαγραφεί µια προσωπικότητα κενόδοξη και µαταιόδοξη. Είναι πολύ χαρακτηριστικό το παράδειγµα που αναφέρεται στην απόδοση του Έκτορα στον Πρίαµο και στην απολαβή λύτρων από τον Αχιλλέα. Η ευαίσθητη όψη του ήρωα παρουσιάζεται στο έπος, όταν µοιρολογεί τον Πάτροκλο(Σ, 315 κ.εξ.), στο σεβασµό που δείχνει για τη φιλία τους (Ψ, 65), ακόµα και όταν ξέρει ότι ο θάνατος του Έκτορα θα σηµάνει και το δικό του τέλος (Σ, 94) και στη συµπόνια που δείχνει στον Πρίαµο (Ω, 507 κ.εξ). Ο Αχιλλέας της διασκευής εµφανίζεται, αντίθετα, παραδόπιστος xxi. Το κείµενο αναφέρει ότι ζητά το βάρος του Έκτορα σε χρυσάφι, αίτηµα που δυσκολεύει αφάνταστα τον Πρίαµο.«Αλίµονο! Απάντησε ο Πρίαµος. Όλη η Τροία δεν ξέρω αν έχη τόσο χρυσάφι. Ωστόσο θα κοιτάξω. Ίσως το µαζέψω και σου το φέρω» ( Μαράντου, σ. 38). Η σκηνή του έπους διευρύνεται στη διασκευή και παρουσιάζεται ως µια διαδικασία διαπραγµατεύσεων που προηγήθηκε της πράξης απόδοσης.«την άλλη µέρα οι Έλληνες έστησαν µια ξύλινη ζυγαριά µπροστά στις Σκαιές Πύλες της Τροίας και έβαλαν απ το ένα

12 Σελ. 12/16 µέρος το κορµί του Έκτορα. Στ άλλο οι υπηρέτες έφεραν το χρυσάφι και το φόρτωσαν. Έλειπε όµως ακόµα λίγο» ( Μαράντου, σ. 38). Η φιλάργυρη πλευρά του Αχιλλέα αποκαλύπτεται ακόµα περισσότερο, όταν αποζητά και την ελάχιστη διαφορά, η οποία παρέχεται από την αδελφή του Έκτορα, την Πολυξένη. «Πάρε κι αυτή την αλυσίδα, Αχιλλέα, κι αυτό το βραχιόλι κι αυτό το δαχτυλίδι. Και µη ζητήσης τίποτε άλλο» ( Μαράντου, σ. 39) Στο παιδικό βιβλίο παρατηρείται µια προσπάθεια από το συγγραφέα να αποµακρυνθεί από το οµηρικό πρότυπο. Η εικόνα του άξιου µαχητή, Αχιλλέα, της Ιλιάδας µε την έντονη συναίσθηση της προσωπικής τιµής και αξιοπρέπειας, παραµορφώνεται µε στοιχεία όπως η αβουλία του χαρακτήρα του, η έµφυτη δειλία, η συνεχής ερωτοτροπία και η φιλοχρηµατία του. Συµπερασµατικά, θα λέγαµε ότι η µορφή του οµηρικού Αχιλλέα από τα αρχαία χρόνια µέχρι τις ηµέρες µας εξελίσσεται συνεχώς. Υπάρχουν πολλά πρόσωπα του Ιλιαδικού ήρωα και θα λέγαµε ότι οι συγγραφείς για παιδιά δεν µπορούν να δηµιουργήσουν χωρίς να λάβουν υπ όψη τους τις προγενέστερες ερµηνείες. Ο οµηρικός µύθος µολύνεται, για να επανέλθουµε στη θεωρία του Zipes, από θέµατα της πολυσχιδής µυθολογικής παράδοσης, προκειµένου να ανταποκριθεί στα ιδεολογικά αιτήµατα της εποχής συγγραφής των έργων και στις παιδαγωγικές προσδοκίες των συγγραφέων-παιδαγωγών. Στα παραπάνω παιδικά βιβλία παρατηρείται µια προσπάθεια από τους συγγραφείς να αποµακρυνθούν από το οµηρικό πρότυπο. Η εικόνα του άξιου µαχητή, Αχιλλέα, της Ιλιάδας παραµορφώνεται µε στοιχεία όπως η ορµητική µανία του και η πολεµική χάρη στα παιδικά βιβλία του 19 ου αιώνα, µια παιδικότροπη συµπεριφορά στη δεκαετία του 30 και µε δειλία, ερωτισµό και φιλοχρηµατία στη δεκαετία του 60. i Η θεωρία της Παιδικής Λογοτεχνίας έχει πολλαπλώς επισηµάνει το διάλογο των κειµένων για παιδιά µε µια πληθώρα λόγων, λογοτεχνικών και εξω-λογοτεχνικών. (Nikolajeva Maria, Children s Literature Comes of Age Toward a New Aesthetic, Garland Publishing Inc, New York and London, 1996, σ. 155) Επίσης, ο Stephens, στη γνωστή µελέτη του ορίζει τη διακειµενικότητα ως σχέση αλληλεξάρτησης του συγγραφέα µε τη γλώσσα, τους αναγνώστες, το κείµενο, τα άλλα κείµενα και τους σηµασιολογικούς προσδιορισµούς του κοινωνικού - πολιτιστικού πλαισίου. (Stephens John, Language and Ideology in Children s Fiction, Longman, London, 1992, σ. 85)

13 Σελ. 13/16 ii Μπαρτ Ρολάν, Μυθολογίες Μάθηµα, Ράππα, «Προβλήµατα του Καιρού µας», Χατζηδήµου Κ. Ράλλη Ι (µτφ), 1979,σ. 230 iii Θα πρέπει να σηµειώσουµε ότι η παρούσα µελέτη είναι µέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράµµατος στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος Εκπαίδευσης και Αρχικής Επαγγελµατικής Κατάρτισης (ΕΠΕΑΕΚ II), που χρηµατοδοτείται από το ΥπΕΠΘ και συγχρηµατοδοτείται από την Ε.Ε. iv Τον όρο εισάγει ο Βελουδής (Βελουδής Γιώργος, Μονά Ζυγά έκα Νεοελληνικά Μελετήµατα, Γνώση, 1992, σ. 107 και ειδικότερα το κεφάλαιο «Ο Επτανησιακός, ο Αθηναϊκός και ο Ευρωπαϊκός ροµαντισµός», σ.σ ) Πρόκειται, όπως την αποκαλεί ο ηµαράς για µια «ευτυχισµένη συγκυρία του νεοκλασικισµού και του ροµαντισµού» που διαµόρφωσε τον εθνικό χαρακτήρα του ροµαντισµού, έθρεψε τα οράµατα της Μεγάλης Ιδέας και διείσδυσε στη νεοελληνική παιδεία (Κ.Θ. ηµαράς, Ελληνικός Ρωµαντισµός, «Νεοελληνικά Μελετήµατα», Ερµής, 2004, σ.σ. 474, 479) Συνοπτικά τα χαρακτηριστικά του θα µπορούσε να τα εντοπίσει κανείς στη συνόραση των δύο κόσµων, αρχαιοελληνικού και νεώτερου, µέσω της γλώσσας, στις µνηµειακές αντιλήψεις της συνέχειας του έθνους από τα αρχαία χρόνια ως τις αρχές του εικοστού αιώνα και στη στείρα αρχαιοφιλία. Για τα χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού ροµαντισµού βλ. Monroe C. Beardsley, Ιστορία των Αισθητικών Θεωριών,. Κουρτοβικ- Π. Χριστοδουλίδης (µτφ), Νεφέλη, σ.σ Για τα όρια, τις επιδράσεις και τις ιδιοµορφίες του ελληνικού ροµαντισµού στην νεοελληνική λογοτεχνία συµφωνούν όλες οι έγκυρες ιστορίες νεοελληνικής λογοτεχνίας. Βλ. Πολίτης Λίνος, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, ΜΙΕΤ, , σ.σ , 186 Το ίδιο Π.. Μαστροδηµήτρης, Εισαγωγή στη Νεοελληνική Φιλολογία, όµος, , σ.σ. 144, 153. Ο Beaton αναφέρει ότι «στον ελληνικό χώρο ο «νεοκλασικισµός» θα πρέπει να εννοείται ως τοπική εκδήλωση της Ροµαντικής παρόρµησης» Βλ. R. Beaton, Εισαγωγή στη Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία Ποίηση και Πεζογραφία, ,Ε. Ζούργου Μ. Σπανάκη (µτφ), Νεφέλη,1996, σ. 77. Ο M. Vitti σηµειώνει ότι οι παλαιότερες κλασικιστικές τάσεις είχαν διαστρεβλωθεί από τους ροµαντικούς ποιητές «οι οποίοι είχαν συνδέσει τον κλασικισµό µε τον πόθο και την προπαγάνδα της εθνικής αποκατάστασης». Βλ. M. Vitti, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Οδυσσέας, , σ Βλ. ακόµα Κ. Θ. ηµαράς Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Από τις πρώτες ρίζες ως την εποχή µας, Γνώση, 2000, σ v Ο κλασικισµός των καθαρολόγων, ο οποίος αποκαλείται από το Γληνό «ψευδοκλασικισµός», θεωρείται ότι µαστίζει το εκπαιδευτικό σύστηµα. Όπως επισηµαίνει «[ ] όταν εχρησιµοποίησαν τας ιδικάς των δυνάµεις και τα ιδικά των µέσα, όταν ήντλησαν από τους αρχαίους τας ουσιαστικάς αρετάς και ταύτας περιέβαλον µε την µορφήν την αληθή, την εκ της ιδίας των ψυχής εκπηγάζουσαν, τότε ήνθισεν ο ορθός κλασικισµός, τότε εδηµιουργήθησαν τα πνευµατικά εκείνα αριστουργήµατα εφ οις σεµνύνονται οι λαοί και δια τα οποία απονέµουν εις τους αρχαίους την οφειλοµένην δικαίαν ευγνωµοσύνην». Βλ. Κ.Κ. «Εκπαιδευτικά άρθρα», ΕΟ, τ. 4, 1914, αρ. 1-4, σ.σ Απόρροια των παραπάνω αντιλήψεων την εποχή αυτή παρατηρείται µια έκρηξη έµµετρων λογοτεχνικών µεταφράσεων του έπους της Οδύσσειας στη δηµοτική γλώσσα, ενώ και τα δύο οµηρικά έπη µεταφρασµένα παρουσιάζονται σε συνέχειες, ως ανάγνωσµα για την οικογένεια στην εφηµερίδα Ελεύθερος Άνθρωπος. Στη µετάφραση αυτή η Αλ. Ζερβού διακρίνει την προσπάθεια του ανώνυµου µεταφραστή «να σύρει αθόρυβα το κείµενο προς τη

14 Σελ. 14/16 σύγχρονή του πραγµατικότητα, χρησιµοποιεί εκφράσεις του καιρού του και αξιοποιεί αντιλήψεις τρέχοντες, παραπέµποντας έµµεσα και διακριτικά σε συνήθειες του σύγχρονου κόσµου» Βλ. Αλ. Ζερβού «Μια µατιά στην Παρούσα Μετάφραση ή Η Οδύσσεια ανάµεσα στο Παραµύθι και το Μυθιστόρηµα»,Οµήρου Οδύσσεια, Μαΐστρος, 2005, σ Ακολουθώντας το γενικότερο κλίµα των καιρών ο συγγραφέας για παιδιά διασκευάζει το έπος στη δηµοτική γλώσσα και προσπαθεί να το «εκσυγχρονίσει» προβάλλοντας αξίες και στάσεις, που θα είναι χρήσιµες και ωφέλιµες στο νεαρό αναγνώστη. vi Σε µελέτη του στην Επιθεώρηση Τέχνης ο Γ. Ιµβριώτης προσπαθεί να ερµηνεύσει την ιδεολογία του πολέµου, που επικρατούσε σε διεθνές επίπεδο εκείνη την εποχή. Στο άρθρο του αναφέρει ότι «Όλη η ιδεολογία του πολέµου θρέφεται από ωρισµένους κοινωνικούς κύκλους. Μα ενάντιά της ορθώνεται τώρα µια άλλη αντίθετή της, η ειρηνική ιδεολογία όλων των λαών του κόσµου, που κηρύττει την πανανθρώπινη ισοτιµία, τη συνεννόηση και τη συνεργασία, που αγγέλλει το ιστορικό µήνυµα των νέων ιστορικών καιρών» Βλ. Ιµβριώτη Γιάννη, «Η Ιδεολογία του πολέµου», Επιθεώρηση Τέχνης, έτος 2 ο, Τόµος Γ, Μάιος 1956, αρ. τεύχους 17, σ. 378 Στο ίδιο τεύχος του περιοδικού ο Μάρκος Αυγέρης, ο µουσουργός Μάριος Βαρβόγλης, ο ακαδηµαϊκός Νίκος Βέης, ο καθ. Χ. Θεοδωρίδης, η Γ. Καζαντζάκη, ο Θρ. Καστανάκης, οι θεατρικοί συγγραφείς Θ. Συναδινός, Μ. Σκουλούδης και. Ψαθάς εκφράζονται σχετικά µε την αναγκαιότητα της ειρήνης και το ρόλο των διανοουµένων στο σύγχρονο κόσµο Βλ. «Εκπρόσωποι του Πνευµατικού κόσµου µιλούν για την ειρήνη», Επιθεώρηση Τέχνης, έτος 2 ο, Τόµος Γ, Μάιος 1956, αρ. τεύχους 17, σ. σ vii Από δηµοσιεύµατα που αντλούµε από την εποχή τα οµηρικά έπη προτείνονται από τους παιδαγωγούς ως αναγνώσµατα «ηθικών και αξίων µιµήσεως χαρακτήρων» (Ιατρίδης Σ. Κλήµης, «Οι ιδάσκαλοι και τα ιδακτικά Βιβλία», ηµ. Εκπαίδευσις, έτος Β, αρ. 7, 1 Νοεµβρίου 1901, σ. 106), αλλά και ως κατάλληλα αναγνώσµατα πολιτικής και κοινωνικής αγωγής. (Χ..Π, «Η ιδασκαλία της Ιστορίας εν τω ηµοτικώ Σχολείω», Το Παιδαγωγικόν Σχολείον, Σύγγραµµα Περιοδικόν Προς Αναµόρφωσιν της των Παίδων Αγωγής και ιδασκαλίας, Φυλλάδιον Β, εκέµβριος 1883, Εν Αθήναις, Εκ του Τυπογραφείου της Κορίννης, σ. 78) Για τη σχέση των διασκευών του Οµήρου µε το ερβαρτιανό σύστηµα Βλ. ακόµα Χρ. Οικονόµου, «Η στοιχειώδης Εκπαίδευσις κατά την Τελευταίαν Εκατονταετίαν εν Ελλάδι ( )», Επετηρίς ηµοτικής Εκπαιδεύσεως, 1932, Έτος Α, Εκδοτικός Οίκος ηµητράκου, Αθήναι, σ viii Π.Π. Οικονόµου, ιηγήµατα καθ Όµηρον και τους Τραγικούς, προς Χρήσιν των ηµοτικών Σχολείων Αµφοτέρων των Φύλων, Έκδοσις δέκατη τέταρτη επιδιορθωµένη, Εκδότης Ανέστης Κωνσταντινίδης, Εν Αθήναις, Εκ του Τυπογραφείου των Καταστηµάτων Ανέστη Κωνσταντινίδου, [ Στο εξής: Οικονόµου]. Πρόκειται για ένα πολυδιαβασµένο βιβλίο που πραγµατοποίησε αλλεπάλληλες εκδόσεις και σταδιοδρόµησε τόσο ως σχολικό εγχειρίδιο, όσο και ως παιδικό ανάγνωσµα. Για την εκδοτική πορεία του βιβλίου Βλ. Ντελόπουλος Κυρ., Παιδικά και νεανικά βιβλία του 19 ου αιώνα, ΕΛΙΑ, 1995, λήµµατα 670,718,795,825 Η εγκωµιαστική κριτική του αποτίµηση συνεχίζεται αρκετά χρόνια αργότερα από την πρώτη έκδοση του βιβλίου. Είναι χαρακτηριστική η βιβλιοκριτική που διαβάζουµε στο περιοδικό Εκπαίδευσις, όπου ο ανώνυµος συντάκτης αναφέρεται µε εγκωµιαστικά λόγια για το συγγραφέα, ενώ θεωρεί ότι για τα κείµενά του «πας έπαινος είναι περιττός» Βλ. Κ.Κ., «Αναγκαία Εξήγησις», Εκπαίδευσις, Σύγγραµµα

15 Σελ. 15/16 περιοδικόν τρις του µηνός εκδιδόµενον υπό Π.Π. Οικονόµου, Έτος Α, αριθ. 8, 12 Αυγούστου 1892, σ. 60. Αντίστοιχα στο ίδιο περιοδικό σε µονόστηλη διαφήµιση του εκδοτικού οίκου το 1893 αναφέρεται ότι: «Νοµίζοµεν ότι η πανθοµολογούµενη των βιβλίων αξία ως και το εύωνον αυτών θα διευκολύνη την εισαγωγήν αυτών εις τα σχολεία προς εθνικήν µόρφωσιν των µαθητών» Βλ. «Καταστήµατα Ανέστη Κωνσταντινίδου», Εκπαίδευσις, Έτος Β, αρ. 26, 20 Φεβρουαρίου 1893, σ ix Συµπληρωµατικά να σηµειώσουµε ότι ο µύθος του Κύκνου ανήκει στον Τρωικό κύκλο, αλλά δεν εµφανίζεται παρά σε ποιήµατα µεταγενέστερα από τον Όµηρο. Βλ. Grimal Pierre,Λεξικό της Ελληνικής και Ρωµαϊκής Μυθολογίας, Ατσαλός Βας. (επιµ), University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 1991, σ x Zipes, Jack, Sticks and Stones: The Troublesome Success of Children s Literature, Routledge, New York and London:, 2002, σ.102. xi Zipes, Jack. Fairytale as Myth / Myth as Fairytale, University Press of Kentucky, Lexington, 1994, σ. 8 xii Στο χώρο του παραµυθιού η σύγχρονη έρευνα έχει καταγράψει τέτοιου είδους µεταµορφώσεις του παραµυθικού υλικού. Πολύ χαρακτηριστική η µελέτη της Bacchilega Christina, Postmodern Fairy Tales Gender and Narrative Strategies, University of Pennsylvania Press, Philadelphia, 1997 xiii Η Ιλιάς προς χρήσιν των παίδων κατά τον F. Carl υπό Εµµ. Γαλάνη, Εν Αθήναις, παρά τω εκδότη Σ.Κ. Βλαστώ, Γραφείον Οδός Νίκης 14, Βιβλιοπωλείον, 63 Οδός Ερµού 63, 1882 [Στο εξής: Γαλάνης] Ο Γαλάνης, πρόεδρος του ιδασκαλικού Συλλόγου, µε ανώτερη θέση στη µασονική ιεραρχία, συνάντησε την αποδοκιµασία του κλήρου σε παλαιότερη συγγραφική του απόπειρα Βλ. Κ.Θ. ηµαράς, Ελληνικός Ρωµαντισµός, «Νεοελληνικά Μελετήµατα», Ερµής, 2004, σ και υποσηµείωση σ Τα λιγοστά βιογραφικά στοιχεία που παρουσιάζονται στη µελέτη του ηµαρά δίνουν την εικόνα µιας ιδιόµορφης προσωπικότητας µε σηµαίνοντα ρόλο στην προσπάθεια που καταβάλλεται την εποχή εκείνη για εκπαιδευτική αναµόρφωση. xiv Πρόκειται για το ιδεολογικό σχήµα που κυριαρχεί και οργανώνει τη µετααφήγηση(metanarrative) της Ιλιάδας Για τον όρο βλ. Stephens John McCallum Robyn, Retelling Stories, Framing Culture, Garland Publishing Inc, NY & London, 1998, σ.σ. 3, 6. xv Η εθνικιστική ιδεολογία, διαπερνά, ακόµα, και την παιδαγωγική αρθρογραφία. Από το πλήθος των δηµοσιευµάτων αναφέρουµε ενδεικτικά το άρθρο του ροσίνη που αναφέρεται στην αναγκαιότητα εθνικής κατήχησης των µαθητών µε τη χρήση παραδειγµάτων και µε τη µορφή γενικών αρχών δηµόσιας ηθικής ( Γ. ροσίνης, «Η Εθνική Κατήχησις», Εθνική Αγωγή, Έτος Α, αρ. 6, 1 Μαΐου 1898, σ. 6). Στο ίδιο περιοδικό σε ένα άρθρο µε τον τίτλο «Απολογία του πολέµου» ο συντάκτης υπεραµύνεται της ιδεολογίας του πολέµου αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι:. «Όταν το έθνος ουδέν έτερον διαθέτη µέσον αµύνης υπέρ των υβριζοµένων και παραγνωριζοµένων φυλετικών αυτού δικαίων, ο πόλεµος επιβάλλεται επί ποινή θανάτου, ακόµη και όταν εκ των προτέρων προαγγέληται ατυχής»φιλόδηµος, «Η Απολογία του Πολέµου», Εθνική Αγωγή, έτος Β, αρ. 23, 1 εκεµβρίου 1899, σ. 355 xvi Ακρίτας.Β Οµήρου Ιλιάδα και Οδύσσεια Εκλεκτά µέρη για παιδιά. Εκλογή.Β. Ακρίτα, Επιµέλεια. Π. αµασκηνού, Αθήναι, [Στο εξής: Ακρίτας]

16 Σελ. 16/16 xvii Αυτή η προσπάθεια προσέγγισης του κόσµου του παιδιού από το συγγραφέα βρίσκεται σε ακολουθία µε τις ευρύτερες αντιλήψεις των προοδευτικών παιδαγωγών της εποχής. Ο Μ. Παπαµαύρος, το 1927, στη µελέτη του Wyneken, Σχολείο και Νεολαία, που µεταφράζει προτείνει σε υποσηµείωσή του ότι. «Το παρελθόν µπορούµε να το εξετάσωµε µόνο ξεκινώντας από το παρόν, πού θα είναι η βάση µας και πού θα µας οδηγήση και θα µας βοηθήση να ξεχωρίσωµε απ αυτό τα στοιχεία εκείνα, που έχουν αξία για µας σήµερα» G. Wyneken, Σχολείο και Νεολαία, Μ. Παπαµαύρου (µτφ), «Σχολείο και Ζωή Βιβλιοθήκη για δασκάλους και γονείς, ιευθυντής Κ.. Σωτηρίου», Εκδοτική Εταιρεία «Αθήνα», Α.Ι. Ράλλης και Σία, Αθήναι, Ευριπίδου 6, 1927, σ. 104 xviii Iser Wolfang, The Implied Reader-Patterns of Communication from Bunyan to Beckett, John Hopkins University Press, Baltimore, 1974, σ. 291 xix Σ. Μαράντου, Με τους ήρωες του Οµήρου, Ζανέτ & Γκράχαµ Τζόνστον (εικον), Ι. Σιδέρης, Αθήναι, 1965 [Στο εξής: Μαράντου] xx Butts Dennis (ed), Stories and Society Children s Literature in its Social Context, Macmillan, London, 1992, σ. xiii xxi Το παιδικό κείµενο φαίνεται ότι επεξεργάζεται µια εικόνα δανεισµένη από τον Αισχύλο. Ο µελετητής σηµειώνει ότι «Στους Φρύγες ή Έκτορος Λύτρα µια τεράστια ζυγαριά µεταφέρθηκε στη σκηνή για να ζυγιστεί το πτώµα του Έκτορα». Βλ. Heinz Günter Nesselrath, Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία, Τόµος Α - Αρχαία Ελλάδα, ανιήλ Ιακώβ Αντώνης Ρεγκάκος (επιµ), ηµ. Ν. Παπαδήµα, 2001, σ. 229.

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα Θέμα : Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στην Ιλιάδα (με βάση τις ραψωδίες που διδαχτήκαμε). Η γυναίκα μέσα στην Ιλιάδα εμφανίζεται ως μητέρα, σύντροφος, σύζυγος, ως πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28)

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ποιο είναι το πρωταγωνιστικό πρόσωπο του ποιήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426 Διδακτικό σενάριο Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων Λευκωσία 2012 Δυο λόγια για το διδακτικό σενάριο Η ακόλουθη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση)

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5.1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) 1. Μετά τον πρόλογο ακολουθεί η είσοδος του χορού, η πάροδος. α) Με ποια διάταξη και από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Κρόκος (1916-1997)

Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Ο αείµνηστος Γιώργης Κρόκος υπήρξε µια πολύπλευρη και πολυτάλαντη προσωπικότητα. Στο επάγγελµα δάσκαλος, αγάπησε τα παιδιά µε πάθος, απόφοιτος της Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών,

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού Κωνσταντίνος Πατσαρός Master in Education University of Manchester Σκοπός: Να γνωρίσουν οι μαθητές την ακρόπολη των Μυκηνών. Να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Η ΠΑΛΕΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΜΠΛΟΥΧΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική περίληψη του βιβλίου:

Συνοπτική περίληψη του βιβλίου: ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΑ ΨΕΜΑΤΑ Συνοπτική περίληψη του βιβλίου: Η Μακένζι «Μαξ» Μίλερ βρίσκεται μπροστά σ ένα πρόβλημα: την αιφνιδιαστική επίσκεψη των γονιών της. Γιατί αν δουν τα βαμμένα μαλλιά της, τα τατουάζ και

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη ΗΡΟΡ*Η

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη <KAOS<\S Ι>ΗΡΟΡ*Η - Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης Ο πόλεμος ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61)

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 Α1. Το έργο του Βιζυηνού χαρακτηρίζεται, μεταξύ των άλλων και για τη θεατρικότητά του. Θα μπορούσαν λοιπόν να επισημανθούν τα ακόλουθα στοιχεία, που είναι κοινά,

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, !! Ἡ μήτηρμουἐκρέμασετὴνκεφαλήν,ὡςκατάδικος,ὅστιςἴσταται πληκτικῆςσιωπῆς. ἐνώπιοντοῦκριτοῦτουμὲτὴνσυναίσθησιντρομεροῦτινὸςἐγκλήματος. -Μάλιστα,μητέρα!Πῶςδὲντὸ'θυμοῦμαι!ἦτανἡμόνημαςἀδελφὴ, -Τὸ'θυμᾶσαιτὸἈννιώ

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΤΙΚΗ SALVATORES DEI

ΑΣΚΗΤΙΚΗ SALVATORES DEI ΑΣΚΗΤΙΚΗ SALVATORES DEI Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-48-9 ISBN ηλεκτρονικής έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Να γράψετε ένα κείµενο, όπου θα αναφέρετε τα στοιχεία που συναγάγουµε για τη δοµή και τη λειτουργία της αθηναϊκής πολιτείας από τον «Ὑπὲρ Μαντιθέου» λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Πότε θα φανεί η Φανή

Πότε θα φανεί η Φανή ...... Πότε θα φανεί η Φανή Η συγγραφέας χαίρεται να έρχεται σε επαφή με τους αναγνώστες της. Η διεύθυνσή της είναι: Αγίου Πολυκάρπου 51, Νέα Σμύρνη 171 24, Αθήνα. Τηλ.: 210 9335830, FAX: 210 9351603 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ιδαγµένο κείµενο Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 2 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 3 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Γι' αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Προτεινόµενη διάρκεια: 5 διδακτικές ώρες Στην πορεία διαπραγµάτευσης

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα