Το καρναβάλι1 παραπέμπει σε κάθε παραδοσιακή γιορ -

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το καρναβάλι1 παραπέμπει σε κάθε παραδοσιακή γιορ -"

Transcript

1 Καρναβαλι Και λαϊκο γελιο Αφέντρα Γ. Μουτζάλη Αρχαιολόγος Γιατί ο κόσμος είν δενδρί, και μεις τ οπωρικό του, κι ο Χάρος, που είν ο τρυγητής, μαζώνει τον καρπό του. Δίστιχο από την Ήπειρο Το καρναβάλι είναι μια παραδοσιακή γιορτή, αγροτικής προέλευσης, όπου κυριαρχεί το χοντρό, αμφίσημο, λαϊκό γέλιο. Η αμφισημία αποτελεί δομικό στοιχείο της καρναβαλικής παράδοσης. Το καρναβάλι είναι μια γιορτή του σώματος, του φαγοποτιού, του έρωτα και του θανάτου, της κοιλιάς και του πρωκτού. Το σώμα, το γυμνό και το ντυμένο, χωρίζει πραγματικά και συμβολικά εποχές και περιοχές, θρησκείες, τάξεις και ηλικίες. Η καρναβαλική γιορτή ενώνει τους ανθρώπους, που συμμετέχουν σ αυτήν και οικοδομεί έναν κόσμο από την ανάποδη, κατ αντιστροφήν, όπου ο ζητιάνος γίνεται βασιλιάς, ο καντηλανάφτης πάπας, όπου τα ποντίκια τρώνε τη γάτα, ο λύκος φυλάει τα πρόβατα, τα ψάρια ψαρεύουν τον ψαρά και οι γυναίκες προστάζουν, καταπιέζουν και δέρνουν τους άνδρες. Το καρναβάλι1 παραπέμπει σε κάθε παραδοσιακή γιορ - τή, που περιλαμβάνει στο τελετουργικό της μεταμφιέσεις, μάσκες, 2 προσωπιδοφόρους, δρώμενα, όπως το κάψιμο ενός ανδρείκελου, η εκθρόνιση του παλιού και η ενθρόνιση του νέου, συνήθειες που αντιστρέφουν την κανονική τάξη των πραγμάτων και δημιουργούν έναν κόσμο από την 1. Peter Bruegel, «Η μάχη Καρνάβαλου και Σαρακοστής», Βιέννη, Kunsthistorisches Museum. 20 τχ. 113 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

2 3. Η κυρα-σαρακοστή σε λαϊκό σχέδιο. Δεν έχει στόμα, επειδή είναι όλο νηστεία. Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές. Έχει 7 πόδια, που συμβολίζουν τις 7 εβδομάδες της. Κάθε Σάββατο κόβουν κι ένα πόδι. Το τελευταίο πόδι το κόβουν το Μεγάλο Σάββατο και το βάζουν μέσα σ ένα ξερό σύκο ή σ ένα καρύδι, κι όποιος το βρει, του φέρνει γούρι. ανάποδη, αναπαραστάσεις γάμου-θανάτου-νεκρανά στασης, όπου το σώμα αναγεννάται, όπως σε πανάρχαιες τελετές, καθώς και σε πολλά μαγικά παραμύθια. Τέτοια έθιμα χαρακτηρίζουν πολλές γιορτές της αρχαιότητας, του Μεσαίωνα και των νεότερων χρόνων, όπως: Διονύσια, Ανθεστήρια, Λήναια, Θεσμοφόρια, Κρόνια, γιορτές του Ερμή στην Κρήτη, Βακχανάλια, Σατουρνάλια, Λιμπεράλια και Λουπερκάλια των Ρωμαίων, βυζαντινές Καλένδες, νεοελληνικά δρώμενα, όπως οι Μωμόγεροι, το λαϊκό παραδοσιακό θέατρο του Πόντου, που παίζεται το Δωδεκαήμερο, τα Μπουμπουσάρια της Σιάτιστας και τα θεσσαλικά Ρογκατσάρια, ή αποκριάτικα έθιμα, όπως: ο Φανός στην Κοζάνη, ο βλάχικος γάμος στη Θήβα, ο γάμος του Καραγκιόζη στη Γονούσα Κορινθίας, ο γαϊδουρόγαμος στην Πάτρα, ο Καλόγερος και ο Χούχουτος στη Θρά - κη και η γιορτή των τρελών στη μεσαιωνική Δύση. Διαβατήρια αγροτικά έθιμα του Δωδεκαημέρου και της άνοιξης, σε 2. Μασκοφόρος από τη Σκύρο. 4. Μάσκα με διογκωμένη μύτη και στόμα ανοιχτό. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ. 113 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 21

3 5. Το Δίκωλον από τους «Μωμόγερους», τα ποντιακά καρναβαλικά δρώμενα του Δωδεκαημέρου. Το Δίκωλον κουβαλάει μονίμως στη ράχη του το σώμα του νεκρού αδελφού του, σχηματίζοντας έτσι μια διπλή φιγούρα, με δύο οπίσθια, ένα του ζωντανού κι ένα του πεθαμένου. ολόκληρο τον ευρωπαϊκό, μεσογειακό και βαλκανικό χώρο, το Πουρίμ των Εβραίων ή το Μπαϊράμι των Μουσουλμάνων και οι γιορτές του χειμώνα στην αρχαία Κίνα, όπου οι άνδρες πάλευαν με τις γυναίκες για να αρπάξουν οι μεν τα ρούχα των δε. Το καρναβάλι 3 είναι μια λαϊκή γιορτή, όπου όλοι γελούν με όλα και με όλους. Το καρναβάλι, που στον χριστιανικό κόσμο σημαίνει επανάληψη της κρεοφαγίας και της σεξουαλικής δραστηριότητας, χειραφετεί τους ανθρώπους, που εκδηλώνονται με τη σάτιρα, την αθυροστομία, τις ακατάσχετες βωμολοχίες και το γέλιο. Το γέλιο είχε αρχικά έναν ιερό, τελετουργικό χαρακτήρα, όπως φαίνεται από αρκετούς μύθους και εορταστικά έθιμα της αρχαιότητας. Αφυπνίζει μια ερωτική, γονιμική και «αναστάσιμη» δύναμη, την οποία υμνεί η απαγορευτική για τα αστικά ήθη αθυροστομία της αγροτικής αποκριάς. Ας θυμηθούμε τις άσεμνες χειρονομίες και τις υβριστικές αισχρολογίες που αντάλλασσαν εντελώς νόμι - μα οι γυναίκες στα Θεσμοφόρια, ή τα περίφημα ρωμαϊκά Λουπερκάλια, όπου ο ιερέας άγγιζε με το ματωμένο μαχαίρι της θυσίας το μέτωπο δύο νέων αγοριών, που έπρεπε την ίδια στιγμή να σκάσουν στα γέλια. Στην ίδια γιορτή οι Luperques, τα γυμνά δηλαδή παλικάρια, χτυπούσαν τους περαστικούς και προπαντός τις γυναίκες, για να τις κάνουν, καθώς πίστευαν τότε, γόνιμες. Τον Μεσαίωνα το γέλιο είναι καθολικό, γελοιοποιεί δηλαδή όλες τις πλευρές της ζωής και του κόσμου. Το μεσαιωνικό γέλιο οικοδομεί τον δικό του κό - σμο απέναντι στον επίσημο κόσμο, τη δική του εκκλησία απέναντι στην επίσημη εκκλησία, το δικό του κράτος απέναντι στο επίσημο κράτος. Το λαϊκό γέλιο είναι αμφίσημο, δεν είναι δηλαδή μόνο χλευασμός και σάτιρα, αλλά εκφράζει ταυτοχρόνως κάτι θετικό, που εμπνέει αγαλλίαση και αισιοδοξία. Το λαϊκό γέλιο της καρναβαλικής γιορτής εκθρονίζει αλλά και ενθρονίζει, καταλύει αλλά και οικοδομεί, υποβιβάζει αλλά και ανυψώνει, σκοτώνει αλλά και ανασταίνει. Στη λαϊκή γιορτή, το γενικό ξεφάντωμα, όπου όλοι γελούν με όλα και με όλους, ακόμα και με τον εαυτό τους, κυριαρχεί το γέλιο. Η εορταστική φύση ενός τέτοιου γέλιου ερμηνεύει και τον αδιάρρηκτο δεσμό του με την ελευθερία. Σε όλες τις εποχές, το γέλιο παρέμενε πάντα το όπλο της ελευθερίας στα χέρια του λαού. Το καρναβάλι αντικαθιστά τη σοβαρότητα με το γέλιο, τον ασκητισμό με τον ηδονισμό, την κραιπάλη και την άκαμπτη επισημότητα με την άκρα οικειότητα. Στο καρναβάλι ο καθένας ξαναγίνεται αυτός που ήταν πριν από χιλιάδες χρόνια και ξεχνά αυτό που θα είναι αύριο ή, όπως γράφει ο Μπαχτίν, το καρναβάλι γιορτάζει την αλλαγή, την ίδια τη διαδικασία, όχι εκείνο που αλλάζει. Το καρναβάλι στον χριστιανικό κόσμο συμπίπτει με την ελληνική Αποκριά και είναι μια κινητή γιορτή που τελείται σε ολόκληρη την προβιομηχανική Ευρώπη, πριν από τη μεγάλη Σαρακοστή, σημαδεύοντας το τέλος του χειμώνα μ ένα οργιαστικό ξέσπασμα, το οποίο προετοιμάζει τον ερχομό της άνοιξης, την ευφορία της γης, τη γονιμότητα ζώων και ανθρώπων. Γιορτή που στοιχειοθετείται από ποικίλες τελετουργικές πράξεις, όπως διάφοροι καθαρμοί, έξωση δαιμόνων, άναμμα πυράς, δρώμενα όπως η στέψη και η καθαίρεση ενός πλασματικού βασιλιά, ο πόλεμος Καρνάβαλου και Σαρακοστής, το κάψιμο ενός ανδρείκελου, που αναπαριστά το χειμώνα, τον παλιό χρόνο ή τον απερχόμενο Καρνάβαλο. Αναπαραστάσεις της γενετήσιας πράξης, του έρωτα, του θανάτου και της νεκρανάστασης, παρωδίες του γάμου και της κηδείας, γλέντια και πλουσιοπάροχα συμπόσια, όπου κυριαρχούν η μέθη, η αθυροστομία και οι ξέφρενοι χοροί και φυσικά μεταμφιέσεις και πομπές προσωπιδοφόρων. Ο πό- 22 τχ. 113 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

4 λεμος του Καρνάβαλου εναντίον της Σαρακοστής, της κρεοφαγίας εναντίον την νηστείας, της αφθονίας εναντίον της λιτότητας, του αισθησιασμού εναντίον της εγκράτειας, της ελευθεριότητας του γέλιου εναντίον της θρησκοληψίας, συμβολίζει τον ανταγωνισμό ανάμεσα στην εκκλησία και το λαό. Η βλοσυρή, στεγνή και αποστεωμένη μορφή της Σαρακοστής ενσαρκώνει το πρόσωπο της Εκκλησίας, ενώ το πρόσωπο του λαού ταυτίζεται με την ανέμελη, πληθωρική και παχύσαρκη μορφή του Καρνάβαλου. Οι Καλένδες, μια γιορτή του Δωδεκαημέρου, είναι ουσιαστικά το καρναβάλι των Βυζαντινών. Τόσο στις βυζαντινές Καλένδες, όσο και στα ρωμαϊκά Σατουρνάλια υπάρχουν τα κοινά σημεία της εξίσωσης δούλων και αφεντάδων, όπως και της εκλογής κάποιου βασιλιά, δηλαδή «τελετές αντιστροφής», που υπάρχουν σε αρχαία ελληνικά πανηγύρια προς τιμήν διαφόρων θεών, ή στην ανοιξιάτικη γιορτή της αγάπης Holĩ στην Ινδία, όπου η υποταγμένη γυναίκα παίζει το ρόλο του αυταρχικού συζύγου, ο υπηρέτης του αφέντη, οι νέοι 6. Αγροτικά καρναβάλια Σλοβενίας. Μασκαράς μεταμφιεσμένος σε ξεδοντιασμένη και καμπούρα γριά τη χρονιά που φεύγει κουβαλάει στη ράχη του ένα καλάθι, από το οποίο ξεπροβάλλει ένα νέο αγόρι, που συμβολίζει το νέον έτος. Το παλιό σώμα περιέχει το νέο. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ. 113 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ τους γέρους προεστούς. Κατά τους μέσους χρόνους, τόσο στη Δύση όσο και στον βαλκανικό χώρο, τα καρναβάλια του Δωδεκαημέρου εξακολουθούν να τελούνται με διάφορες ονομασίες, περισσότερο ή λιγότερο μεταλλαγμένες. Το μεσαιωνικό καρναβάλι και η Γιορτή των Τρελών συνδέονται τόσο στενά με το θέατρο, ώστε οι θίασοι των ηθοποιών αποκαλούνται εταιρείες ή συντροφιές τρελών, sociétés ή compagnies des fous, des sots. Ο τρελός είτε εμφανίζεται στα τρίστρατα των πόλεων, είτε στις αυλές των μεγιστάνων, είτε προέρχεται από την κατηγορία των «σαλών» αγίων, είναι ένας από τους αντιπροσωπευτικούς τύπους του Μεσαίωνα, όσο και ο κληρικός, ο μοναχός ή ο ιππότης. Η μορφή του, εξαιρετικά οικεία, χάρη σε μια παραδοσιακή φορεσιά, που αποτελείται από μια κουκούλα με γαϊδουρινά αυτιά, ένα παρωδιακό σκήπτρο ή ποιμαντικό ραβδί (marotte) και το παρδαλό ρούχο του από το οποίο κρέμονται κουδούνια, προέρχεται από την παράδοση των σαλών αγίων της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, οι οποίοι έφθαναν ως το σημείο να παριστάνουν τους μίμους και τους αμαρτωλούς, διασύροντας την εκκλησιαστική τάξη, ή τους joculatores, τους γελωτοποιούς μαθητές του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, οι οποίοι κατέκριναν με «χοντρά» αστεία τις αρτηριοσκληρωτικές συμβάσεις της επίσημης εκκλησιαστικής ιεραρχίας και τις καταχρήσεις των ανωτέρων τάξεων. Η μορφή του τρελού είναι αμφίσημη. Από τη μια ενσαρκώνει τη μωρία, και από την άλλη αποκαλύπτεται ένας τολμηρός σοφός, που ξεμασκαρεύει το ψέμα, την υποκρισία και την απάτη των ισχυρών, λέγοντας μεγαλοφώνως όσα ο λαός ψιθυρίζει μέσα του. Και έτσι προσωποποιεί το ίδιο το καρναβάλι, το αμφίπλευρο καρναβαλικό γέλιο. Στα νεότερα καρναβάλια, ο ίδιος ο βασιλιάς καρνάβαλος δεν είναι παρά ένας ανώνυμος ή επώνυμος γελωτοποιός, όπως ο Pulcinella, ο Αρλεκίνος (Arlequino), ο Γαργαντούας ή ο Καραγκιόζης. Η ανέμελη, πληθωρική και παχύσαρκη μορφή του Καρνάβαλου, ταυτίζεται με τον αισθησιασμό, την αφθονία, την ελευθεριότητα του γέλιου και ανταγωνίζεται με την κυρά Σαρακοστή, που στη βλοσυρή, στεγνή και αποστεωμένη μορφή της, συμπυκνώνονται οι θρησκευτικές απαγορεύσεις της νηστείας, της λιτότητας και της εγκράτειας. Οι καρναβαλικοί τύποι έχουν συχνά ένα σώμα διπλό, «δισωματικό» (corps bicorporel), δισυπόστατο, που αφομοιώνει τον κόσμο και αφομοιώνεται απ αυτόν. Ο Pulcinella, ήρωας του λαϊκού θεάτρου της Νάπολης και της Commedia dell arte, εμφανίζεται με δύο «καμπούρες», μία στη ράχη και μία στην κοιλιά, που φουσκώνει συμμετρικά με το πέρασμα του χρόνου, ενώ ο Αρλεκίνος ένας άλλος ήρωας της Commedia dell arte, που εμφανίζεται ντυμένος από τη μια μεριά άντρας και από την άλλη γυναίκα, παθαίνει μια μυστηριώδη αρρώστια και, όταν του κάνουν ένα κλύσμα, γεννάει τρία αγόρια. Το γκροτέσκο υπογραμμίζει πάντοτε με υπερβολή τα μέρη εκείνα, όπου το σώμα ξεπερνάει τα όριά του και αρχίζει να διαμορφώνει ένα δεύτερο σώμα, 23

5 7. Η διογκωμένη μύτη και η προεξέχουσα καμπούρα του Καραγκιόζη. την κοιλιά και το φαλλό ή τα συμβολικά τους υποκατάστατα, την καμπούρα και τη μύτη, καθώς και εκείνα με τα οποία καταβροχθίζει τον κόσμο, ή καταβροχθίζεται απ αυτόν, το στόμα και τον πισινό. Αυτό το συμβολικό σώμα, το πάντα γόνιμο και συνεχώς αναγεννώμενο, ενσαρκώνουν οι τυπικότερες μορφές του γκροτέσκου όλων των λαών. Μάσκες με ορθάνοικτο στόμα, φιγούρες με τεράστιο φαλλό κι άλλες με διογκωμένη κοιλιά, αναπαραστάσεις της ερωτικής πράξης και της γέννας, απεικονίσεις ανθρώπων τη στιγμή που τρώνε 4 το καταπέτασμα ή ικανοποιούν τις σωματικές τους ανάγκες. Φουσκωμένες γαστέρες, μεγάλες μύτες και καμπούρες των μασκαράδων του καρναβαλιού και των γελωτοποιών του λαϊκού θεάτρου. Στο καρναβάλι τα πάντα μεταφράζονται σε σάρκα, τροφή και χώμα. Οι άγιοι γίνονται λαχταριστά λουκάνικα και χοιρομέρια, και οι αξιωματούχοι της βυζαντινής αυλής μετατρέπονται σε κουκιά, φασόλια και ρεβίθια, όπως στον Πωρικολόγο. Οι πιστοί προσεύχονται στο Θεό να τους δώσει πέρδικες, περιστέρια, καλοθρεμένα γουρουνόπουλα και άφθονο κρασί. Ο Μεσαίωνας έχει να επιδείξει αμέτρητα κείμενα που «καρναβαλοποιούσαν» τη θρησκεία, την Εκκλησία, την κοσμική εξουσία, τους νόμους, τη δικαιοσύνη και κάθε επίσημη αλήθεια. Η παράδοση της εκκλησιαστικής παρωδίας δεν έπαψε να καλλιεργείται και στα νεότερα χρόνια, όπως το μαρτυρούν οι περιπτώσεις του Καισάριου Δαπόντε και του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, αλλά και πάμπολλα προφορικά δείγματα, όπως αυτό που τραγουδούσε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, κρητικός ψάλτης: «Σε υμνούμεν των μπεκρήδων τα πλήθη». Οι «ιερείς» χαιρετίζουν την Υπεραγία Πουλάδα στη θέση της Θεοτόκου και ευλογούν το εκκλησίασμα στο όνομα του Καπονιού, του Πιτσουνιού και της Μακαρονάδας. Το υψηλό γίνεται χαμηλό, το «πάνω» έρχεται στη θέση του «κάτω» και ο υποβιβασμός αυτός σκάβει τον σωματικό τάφο για μια καινούρια γέννηση. Το καρναβάλι είναι μια γιορτή του σώματος και της υλικής αφθονίας, του φαγοποτιού, του έρωτα και του θανάτου, της κοιλιάς και του πρωκτού. Ο κωμικός υποβιβασμός του «πάνω» συνεπάγεται μοιραία έναν αντίστοιχο «προβιβασμό» του σωματικού και κοινωνικού «κάτω», που εμμένει κατ ανάγκην στην παράδοση του χοντρού λαϊκού καρναβαλικού γέλιου. Η ανάπτυξη και η παρακμή της φύσης, η άνθηση και ο μαρασμός συνδέονται στενά με τη ζωή και το θάνατο του ανθρώπου. Όλες οι μεγάλες τελετές της βλάστησης στηρίζονται στο αίσθημα της συμβίωσης, που το εκφρά - ζουν αναπαριστώντας την αποσύνθεση και την αναγέννηση του φυσικού κόσμου σ ένα δράμα, ένα δρώμενο. Πολλά νεοελληνικά δρώμενα έχουν ως κεντρικό άξονα το δίδυμο γάμος-θάνατος, όπως στον θρακικό Χούχουτο, ο οποίος συνουσιάζεται συμβολικά πάνω στην οργωμένη και σπαρμένη γη με την Κουκερίνα. Στο λαϊκό παραδοσιακό θέατρο του Πόντου, στους Μωμόγερους, υπάρχει ένα σταθερό πρόσωπο του θιάσου, το «Δίκωλον», που κουβαλάει μονίμως στη ράχη του το σώμα του νεκρού αδελφού του, σχηματίζοντας έτσι μια διπλή φιγούρα με δύο οπίσθια, δύο κώλους, ένα του ζωντανού κι ένα του πεθαμένου. Το Δίκωλον συμβόλιζε τη διαλεκτική σχέση του θανάτου με τη ζωή, της νεκρής φύσης του χειμώνα με τη ζωντανή της άνοιξης, του παλιού χρόνου με τον νέο. Αυτό το τυπικό καρναβαλικό μοτίβο, όπου το νέο σώμα βγαίνει μέσα από το παλιό, το ξαναβρίσκουμε στα αγροτικά καρναβάλια της Σλοβενίας, όπου ένας μασκαράς, μεταμφιεσμένος σε πανάσχημη, ξεδοντιασμένη και καμπούρα γριά τη χρονιά που φεύγει κουβαλάει στη ράχη του ένα καλάθι από το οποίο ξεπροβάλλει ένα νέο και γελαστό αγόρι, που συμβολίζει τον καινούριο χρόνο. Ζωή και θάνατος, γεράματα και νιάτα, θνητότητα και αθανασία, ταυτίζονται σε μια ουτοπική εξίσωση, που είναι κωμική και χαρούμενη. Η πολυφαγία του Καρναβαλιού προσφέρει την εικόνα της καλοζωίας, σε αντίθεση με τη νηστεία και την εγκράτεια της Σαρακοστής. Το θέμα της βρώσης συνδέεται με τη γονιμότητα, είναι στην ουσία μια πράξη συν-ουσίας του σώματος με τη φύση. Στα καρναβαλικά δρώμενα, το φαγητό σημαίνει το θάνατο, 24 τχ. 113 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

6 8. Peter Bruegel, «Η μάχη Καρνάβαλου και Σαρακοστής» (λεπτομέρεια), Βιέννη, Kunsthistorisches Museum. Το καρναβάλι είναι μια γιορτή της υλικής αφθονίας, του φαγοποτιού, του έρωτα και του θανάτου. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ. 113 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ γιατί προϋποθέτει τη σφαγή των ζώων και τον αφανισμό των καρπών. Η κοπρολογία δεν είναι μόνον αποκρουστική, υποτιμητική ή χλευαστική, έχει επίσης και μια καταφατική σημασία, που σχετίζεται άμεσα με το σωματικό «κάτω», αυτήν την πηγή ζωής και ανανέωσης. Η κοπρολογία σχετίζεται με την ερωτική πράξη, τη γονιμότητα και το γάμο. Χαρακτηριστικό είναι προικοσύμφωνο παρωδιακού γάμου από τα Φιλιατρά Μεσσηνίας, που τάζει στους νιόπαντρους: «Κι ένα κατρουλοκάνατο, με πόδι και με χέρι, να χέζει η νύφη κι ο γαμπρός, να τρών οι συμπεθέροι». Στις παρωδίες των γάμων, όπως και στις μεσαιωνικές τελετές των Τρελών, ο «ιερουργός» καίει στο θυμιατό του κοπριά, αντί για λιβάνι. Παρόμοια συμβαίνουν και στις παρωδίες της κηδείας. Τέτοια ακριβώς έθιμα εξηγούν και τη μορ - φή της παροιμίας, όπως η ακόλουθη, που εκφωνήθηκε κάποτε και στη βουλή των Ελλήνων: «Τ αγγειά (=δοχεία νυχτός) γινήκαν θυμιατά, και τα σκατά λιβάνι». Τα περιττώματα ευλογούν και ευλογούνται κατά τη διάρκεια του καρναβαλιού, καθαγιάζονται μέσα στο συνολικό σωματικό δράμα, όπου συγχωνεύονται με την τροφή, τη συνουσία και τη γονιμότητα. Τα περιττώματα γονιμοποιούν τη γη και με το λίπασμά τους τη μεταμορφώνουν σε εύφορη. Στο καρναβάλι υπάρχει βία πραγματική ή συμβολική, επιθετικές χειρονομίες, ξυλοδαρμοί. Ξυλοδαρμός υπάρχει και στο Πουρίμ των Εβραίων, όπου οι μεταμφιεσμένοι χτυπούσαν ο ένας τον άλλον με μαγκούρες στο κεφάλι, ώσπου να τρέξει αίμα. Στα καρναβάλια των χριστιανικών λαών, οι μασκαράδες κρατούν ρόπαλα, ραβδιά, μαγκούρες, μπαστούνια ή λουριά κι έχουν το δικαίωμα να χτυπούν όποιον βρίσκουν μπροστά τους ή να εκτοξεύουν καρπούς, λουλούδια, στάχτη, σκουπίδια και στην εποχή μας χαρτοπόλεμο. Ο ξυλοδαρμός στο καρναβάλι είναι χαρούμενος. Αρχίζει και τελειώνει με γέλια. Ο καρναβαλικός δαρμός έχει εξαγνιστική, καθαρτήρια και γονιμοποιό λειτουργία. Ο δαρμός εμμένει σε πολλά παραδοσιακά καρναβάλια του τόπου μας, όπου οπλισμένοι μασκαράδες χτυπούν κατά προτίμηση τις νύφες και τις στείρες γυναίκες για να τις κάνουν γόνιμες. Στο καρναβάλι, έπαινοι και βρισιές είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Στο λεξιλόγιο της αγοράς, οι έπαινοι είναι ειρωνικοί και αμφίσημοι. Το ίδιο ισχύει και για τις βρισιές. Η αμφίπλευρα τονισμένη έκφραση, που ενώνει τους επαίνους και τις βρισιές, προσπαθεί να συλλάβει τη στιγμή ακριβώς της αλλαγής, το πέρασμα από το παλιό στο καινούριο, από το θάνατο στη γέννηση. Στη γλώσσα του καρναβαλιού βασιλεύει το παράλογο, η συνεχής μετάθεση των συναφών και η συμπύκνωση των ανομοίων. Το καρναβαλικό δρώμενον, που εκθρονίζει το «παλιό» και ενθρονίζει το «καινούριο» με την ίδια αμφίδρομη κίνηση αντιπαραθέτει το «πάνω» στο «κάτω» και αντιστρέφει την κανονική τους σχέση τόσο στη γεωγραφία του σώματος, όσο και στις αξιολογικές ιεραρχίες της κοινωνίας. Στην κατηγορία του «κάτω» ανήκει ο λαός σε σχέση με τις ανώτερες τάξεις, η χυδαιολογία σε σχέση με την καθιερωμένη γλωσσική ευπρέπεια, η ασχήμια του γκροτέσκου σε σχέση με την κλασική ομορφιά, η ανομία σε σχέση με το νόμο, η κουταμάρα σε σχέση με την εξυπνάδα, η τρέλα σε σχέση με τη σοφία. Στις τελετές αντιστροφής των πρωτόγονων, όπως και στο καρναβάλι, οι γυναίκες προστάζουν τους άνδρες, οι δούλοι παίρνουν τη θέση των αφεντάδων ή όπως στο σημερινό καρναβάλι του Ρίο στη Βραζιλία, οι φτωχοί ντύνονται ευγενείς και βασιλιάδες, η γυναίκα παρθένα-μητέρα παραχωρεί τη θέση της στη γυναίκα-πόρνη και η σάμπα, ο χορός του κοινωνικού «κάτω», που γεννήθηκε στα αμπάρια των πλοίων και στις φαβέλες, κατακτά τη θέση του «πάνω». Στη μεσαιωνική Γιορτή των Τρελών, ύπατος άρχοντας είναι ένας τρελός που, μη νιώθοντας τίποτε από τα καθημερινά προβλήματα της κοινωνίας, παραβιάζει όλους τους νόμους της. Κι όμως, αυτός ο τρελός είναι ο σοφός της γιορτής, γιατί η μωρία είναι η άλλη όψη της σοφίας, η άλλη όψη της αλήθειας. Η μωρία είναι η άλλη όψη της γνώσης, ο τρελός είναι σοφός. Πίσω από κάθε τούμπα του γελωτοποιού, όπου ο πισινός καταλαμβάνει τη θέση του κεφαλιού, και το κεφάλι τη θέση του πισινού, υπάρχει ο συμβολισμός των τριών βασικών πράξεων του γκροτέσκου σώματος: της ερω- 25

7 τικής πράξης, της επιθανάτιας αγωνίας και της γέννας. Το πλήθος του καρναβαλιού είναι ένα λαϊκό «όλον», όπου το άτομο αισθάνεται αναπόσπαστο μέρος του μεγάλου λαϊκού σώματος. Μέσα σ αυτό το όλον, οι άνθρωποι μπορούν, κατά κάποιον τρόπο, να ανταλλάξουν αμοιβαία τα σώματά τους, να ανανεωθούν χάρη στις μεταμφιέσεις και στις μάσκες. Το καρναβαλικό γέλιο φέρνει τον κόσμο πιο κοντά μας, τον κάνει οικείο και μας βοηθάει έτσι να τον αντικρίσουμε χωρίς δέος, να τον εξερευνήσουμε ελεύθερα και να τον απομυθοποιήσουμε. Το καρναβάλι είναι κυρίως η αποθέωση του σώματος. Ενός σώματος που γεννιέται από τον κόσμο, συνομιλεί με τον κόσμο και επιστρέφει στον κόσμο, τον γονιμοποιεί και γονιμοποιείται από αυτόν. Στο καρναβάλι, μέσα στην ιλαρή ατμόσφαιρα της τρέλας, της ευωχίας και της γιορτής, ανατρέπεται η τάξη των πραγμάτων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Η λέξη «καρναβάλι» προέρχεται πιθανόν από τη λατινική φράση «Carne levare», που σημαίνει άρση της απαγόρευσης της κρεοφαγίας και συμπίπτει με την ελληνική Απόκρεω, την «Τρανή Αποκριά», δηλαδή την τελευταία μέρα που τρώγεται κρέας, πριν από τη Μεγάλη Σαρακοστή. 2 Οι μάσκες αρχικά συμβόλιζαν τους νεκρούς προγόνους, οι ψυχές των οποίων επισκέπτονται τελετουργικά τους ζωντανούς, σε ορισμένες περιόδους του χρόνου, όπως π.χ. τα Ψυχοσάββατα. Το Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή των Απόκρεω είναι αφιερωμένο στη μνήμη των νεκρών. 3 Μια πρώτη μορφή του άρθρου αυτού δημοσιεύτηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα της Άρτας Ταχυδρόμος, αρ. φ. 377, , σ Η Γη της Αφθονίας, το μεγάλο φαγοπότι, είναι ένα τρελό όνειρο ευμάρειας, που προδίδει τον πιο μεγάλο φόβο του μεσαιωνικού ανθρώπου, την πείνα. ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΙΔΗΣ Γ.Ν., «Μεταμφιέσεις Δωδεκαημέρου εις τον Βορειοελλαδικόν Χώρον», Πρακτικά Β Συμποσίου Λαογραφίας Βορειοελλαδικού Χώρου, Κομοτηνή Μαρτίου 1975, Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου, Θεσσαλονίκη 1976, σ , «Οι Αράπηδες της Νικήσιανης Παγγαίου», Λαογραφία 32 ( ), σ BAKHTIN MIKHAIL, Rabelais and His World, Cambridge / Mass ΒΙΖΥΗΝΟΣ Γ.Μ., «Οι Καλόγεροι και η λατρεία του Διονύσου εν Θράκη», Θρακική Επετηρίς 1897, σ DAWKINS R.M., «The modern carnival in Thrace and the cult of Dionysus», Journal of Hellenic Studies 26 (1906), σ ΗΜΕΛΛΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ, «Άτλας και χειμερινές πυρές στον βορειοελλαδικό Χώρο», Επετηρίς του Κέντρου Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας 25 ( ), σ ΚΑΛΦΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, «Ο γάμος του Καραγκιόζη στη Γονούσα Κορινθίας», Λαογραφία 17 ( ), σ ΚΑΡΑΤΣΙΝΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ, Η αναγέννηση του νοήματος. Ο Μιχαήλ Μπαχτίν και η σύγχρονη πολιτισμική θεωρία, Ίνδικτος, Αθήνα ΚΙΟΥΡΤΣΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, Καρναβάλι και Καραγκιόζης. Οι ρίζες και οι μεταμορφώσεις του λαϊκού γέλιου, Κέδρος, Αθήνα 1985., Η τρελή σοφία ή Τα ανίερα Ιερά. Δοκίμιο για το καρναβάλι και τη γλώσσα του, Νεφέλη, Αθήνα LE GOFF JACQUES, Ήρωες και θαυμαστά του Μεσαίωνα, Κέδρος, Αθήνα 2005, σ (κεφ. «Η χώρα της Cocagne (Γη της αφθονίας)»). ΜΕΓΑΣ Γ.Α., Ελληνικές Γιορτές και Έθιμα Λαϊκής Λατρείας, Οδυσσέας, Αθήνα 1988, σ (κεφ. «Απόκριες, Καθαρή Δευτέρα, Μεγάλη Σαρακοστή»). ΝΤΟΥΛΛΑΣ ΧΑΡΙΛΑΟΣ, «Έθιμα του Δωδεκαημέρου εν Θεσσαλία. Τα Ρογκάτσια ή Ρογκατσάρια», Λαογραφία 17 ( ), σ ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, Λαογραφικά της Σιάτιστας από τα τετράδια και τις αφηγήσεις του Νέστορα Τσιρλιγκάκη, Θεσσσαλονίκη ΠΛΩΡΙΤΗΣ ΜΑΡΙΟΣ, Μίμος και μίμοι, Καστανιώτης, Αθήνα 1990., Το θέατρο στο Βυζάντιο, Καστανιώτης, Αθήνα ΠΟΥΧΝΕΡ ΒΑΛΤΕΡ, «Παραστατικά δρώμενα, λαϊκά θεάματα και λαϊκό θέατρο στην Νοτιοαντολική Ευρώπη», Λαογραφία 32 ( ), σ ΣΑΘΑΣ Κ.Ν., Ιστορικόν Δοκίμιον περί του θεάτρου και της μουσικής των Βυζαντινών. Εισαγωγή εις το Κρητικόν θέατρον (Αναστατικές εκδόσεις Διον. Νότη Καραβία), Βενετία ΣΑΜΟΥΗΛΙΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ, «Οι Μωμόγεροι του Πόντου», Θέατρο 33 (1973), σ , Το Λαϊκό Παραδοσιακό Θέατρο του Πόντου, Αθήνα ΣΙΑΜΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ε., Αποκριάτικα Κοζάνης, Θεσσαλονίκη 1983, σ SWAIN BARBARA, Fools and Folly during the Middle Ages and the Renaissance, Columbia University Press, Νέα Υόρκη Carnival and Public Laughter Afendra G. Moutzali Carnival is a traditional feast of rural origin, where the gross, dual in significance public joke and laughter prevails. The carnival is a festival of the body, of the excessive eating and drinking, of love and death, belly and anus. The naked and dressed body separates in reality or symbolically eras and regions, religions, classes and ages. The carnival festivity unites the participants and builds up a world in reverse and in inversion, where the beggar becomes king, the verger appears as pope, the mouse eats the cat, the fox guards the geese, the fish catches the fisherman and the women command, tyrannize and beat the men. Carnival is a reference to every traditional feast that includes in its ritual disguises, masks, and happenings, such as the burning of dummies, the dethronement of the old and the enthronement of the new, as well as practices that reverse the normal order of things and create an inverted world, with representations of weddings, death and resurrection, where the body is revived as in primeval rites and fairy-tales. Similar rites and customs characterize many festivals in antiquity, medieval age and modern time, such as the Greek Dionysia and Anthesteria, the Roman Bacchanalia and Saturnalia, the Byzantine Calends, and many Neohellenic happenings, for example, the folk theater of Pontos or the Bouboussaria of Siatista, as well as particular carnival enactments, such as the marriage of Karangiozis in Korinthia or the Kalogeros in Thrace. Transient rural customs pertaining to the seasons are observed in the European, Mediterranean and the Balkan countries, and as such are also classified the Jewish Purim, the Moslem Bairam, and the winter festival in ancient China with its traditional wrestling between men and women aiming to snatching each other s clothes. 26 τχ. 113 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Από τις πιο σημαντικές λαϊκές εκδηλώσεις, το καρναβάλι δεν άφησε αδιάφορους τους δημιουργούς, όποια κι αν ήταν η τέχνη που υπηρετούσαν.

Από τις πιο σημαντικές λαϊκές εκδηλώσεις, το καρναβάλι δεν άφησε αδιάφορους τους δημιουργούς, όποια κι αν ήταν η τέχνη που υπηρετούσαν. ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Από τις πιο σημαντικές λαϊκές εκδηλώσεις, το καρναβάλι δεν άφησε αδιάφορους τους δημιουργούς, όποια κι αν ήταν η τέχνη που υπηρετούσαν. Ο πίνακας του Γιόζεφ Χάιντς (1564-1609)

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Τσικνοπέμπτη. Μαζί με την Τσικνοπέμπτη έχει καθιερωθεί πλέον και η παράδοση του μασκαρέματος που υποτίθεται ότι διώχνει τα κακά

Τσικνοπέμπτη. Μαζί με την Τσικνοπέμπτη έχει καθιερωθεί πλέον και η παράδοση του μασκαρέματος που υποτίθεται ότι διώχνει τα κακά Τσικνοπέμπτη Οι τρεις πρώτες εβδομάδες του Τριωδίου, πριν την αρχή της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής ονομάζονται Προφωνή, Κρεατινή και της Τυροφάγου. Στο μέσο της 2ης εβδομάδας (Κρεατινής) βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΩΔΙΟ - ΑΠΟΚΡΙΕΣ. Ονομάζεται Τριώδιο. Η λέξη προέρχεται από το «τρεις ωδές» που σημαίνει οι τρεις ύμνοι που συνηθίζουμε να λέγε στην εκκλησία.

ΤΡΙΩΔΙΟ - ΑΠΟΚΡΙΕΣ. Ονομάζεται Τριώδιο. Η λέξη προέρχεται από το «τρεις ωδές» που σημαίνει οι τρεις ύμνοι που συνηθίζουμε να λέγε στην εκκλησία. ΤΡΙΩΔΙΟ - ΑΠΟΚΡΙΕΣ Τι είναι το Τριώδιο; Τριώδιο είναι το βιβλίο της Εκκλησιαστικής Ακολουθίας των ύμνων που ψάλλονται από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, μέχρι και του Μ. Σαββάτου. Με την εμφάνιση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το Τελευταίο Αντίο...

Το Τελευταίο Αντίο... Το Τελευταίο Αντίο... Ελληνικά Ταφικά Έθιμα στη Σύγχρονη Εποχή Το πότε θα πεθάνεις είναι σαν το δάκτυλο του ποδιού σου... Δεν είναι στο χέρι σου! Αρκάς (Έλληνας δημιουργός κόμικς) (το) αγγελτήριο (η) εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Περίεργος, αλήθεια, μου φαίνεται αυτός ο συλλογισμός; Θα πρέπει λοιπόν να φορέσουμε μάσκα για να βγάλουμε τον πραγματικό μας εαυτό;

Περίεργος, αλήθεια, μου φαίνεται αυτός ο συλλογισμός; Θα πρέπει λοιπόν να φορέσουμε μάσκα για να βγάλουμε τον πραγματικό μας εαυτό; Σάββατο, 8 Μαρτίου 2008 Με μια μάσκα ξεχνιέμαι... «Οι Απόκριες είναι η μοναδική μας ευκαιρία μέσα στο χρόνο να βγάλουμε προς τα έξω τον πραγματικό μας εαυτό, γι' αυτό θα πρέπει να προσέξουμε καλά τι μάσκα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Ε ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ ( ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ )

ΟΜΑΔΑ Ε ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ ( ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ ) ΟΜΑΔΑ Ε ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ ( ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ ) Η εποχή που η φύση ξυπνάει από την χειμερινή της νάρκη, είναι γεμάτη από πανέμορφες εικόνες και μυρωδιές. ΜΑΡΤΙΟΣ ( ΦΥΤΕΥΤΗΣ -

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης 16 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ : ΑΝΥΨΗΤΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ,ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ ΟΛΓΑ Κάποτε η τροφή ήταν απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΗΒΑΙΩΝ

ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΗΒΑΙΩΝ ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΗΒΑΙΩΝ Ελάτε να γιορτάσουμε μαζί τις Απόκριες στο Δήμο Θηβαίων με Βλάχικο Γάμο, Γιορτή της Φασολάδας, Κιθαιρώνεια, Γαϊτανάκι και Κούλουμα!!!! Πολλές και ποικίλου ενδιαφέροντος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το ανακαινισμένο κτίριο που στεγάζει τον ιστορικό μας Σύλλογο

Το ανακαινισμένο κτίριο που στεγάζει τον ιστορικό μας Σύλλογο Το ανακαινισμένο κτίριο που στεγάζει τον ιστορικό μας Σύλλογο Η Χωριστή Δράμας και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Η Αναγεννηθείσα Μακεδονία ή απλά ο Σύλλογος όπως για χάρη συντομίας τον αποκαλούν οι Χωριστιανοί,

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη 1 Στην Βόνιτσα υπάρχει το έθιμο του Αχυρένιου Γληγοράκη το οποίο αναβιώνει κάθε Καθαρά Δευτέρα στην πόλη της Βόνιτσας. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο.

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. 107. Ο Κύριος να είναι μαζί σας. Και με το πνεύμα σου. ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. Ακολουθεί το

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη.

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η γιορτή της µητέρας στην Ελληνική Μυθολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ. Ερευνητική Εργασία Α Τετραμήνου 4ο Γενικό Λύκειο Λαμίας Τμήμα: Α 6 Σχ. Έτος :

ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ. Ερευνητική Εργασία Α Τετραμήνου 4ο Γενικό Λύκειο Λαμίας Τμήμα: Α 6 Σχ. Έτος : ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ Ερευνητική Εργασία Α Τετραμήνου 4ο Γενικό Λύκειο Λαμίας Τμήμα: Α 6 Σχ. Έτος : 2016-2017 ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σκοπός της εργασίας είναι η ευαισθητοποίηση των νέων για τους παραδοσιακούς χορούς

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς τον λένε τον θεό σου;

Πώς τον λένε τον θεό σου; Γιαν φον Χόλεμπεν Τζέιν Μπερ Κράουζε Πώς τον λένε τον θεό σου; Απορίες των παιδιών για πέντε θρησκείες Περιεχόμενα Ένας κόσμος, πολλές θρησκείες 10 Ο Θεός και η Ψυχή του Κόσμου 37 Πίστη και καθημερινότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ 16/2/2017

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ 16/2/2017 ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ 16/2/2017 Τσικνοπέμπτη: μέρα γιορτής και αυθεντικής αποκριάτικης διάθεσης, μια πολύ καλή αφορμή για όλους μας να δραπετεύσουμε προσωρινά από προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ ΑΣΗΜΙΝΑ ΜΑΡΙÁ - ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ EKΔΟΣΕΙΣ ΕΥΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ * Συγγραφέας Ασηµίνα

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Φυτολόγιο ΜΑΙΟΣ 2013

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Φυτολόγιο ΜΑΙΟΣ 2013 Φυτολόγιο ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «Ξεφυλλίζοντας το φυτολόγιο του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων» ΚΟΙΝΟ: Νηπιαγωγείο ΧΩΡΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων ΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: 60 λεπτά ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Αγιά Τετράδα

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Αγιά Τετράδα ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Αγιά Τετράδα Πρόλογος Ένα από τα θέματα που απασχολούν την σημερινή κοινωνία είναι εκείνο της πίστης και ο τρόπος με τον οποίο η θρησκεία επηρεάζει τις κοινωνικές

Διαβάστε περισσότερα

Συχνά αναφέρουμε τις «δεδομένες κοινωνικοιστορικές συνθήκες»

Συχνά αναφέρουμε τις «δεδομένες κοινωνικοιστορικές συνθήκες» 6 Συχνά αναφέρουμε τις «δεδομένες κοινωνικοιστορικές συνθήκες» και πώς αυτές επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων και την διαμόρφωση του περιβάλλοντος που φιλοξενεί τις δραστηριότητές τους. Ακόμα και μόνο οι

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΜΕΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ. 1. Δύναμη. 2. Ψυχή. 3. Θάνατος

ΦΑΙΝΟΜΕΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ. 1. Δύναμη. 2. Ψυχή. 3. Θάνατος ΦΑΙΝΟΜΕΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ 1. Δύναμη! 2. Ψυχή! 3. Θάνατος 1. ΔΥΝΑΜΗ Ζωτική ή σωματική δύναμη Mana (Manaismus) Θετική αρνητική σημασία δύναμης Δύναμη και μαγεία Οικειοποίηση δύναμης μέσω δοκιμασιών Φορείς δύναμης

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ 1ο ΕΠΑΛ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΟΜΑΔΑ: ΑΝΩΝΥΜΟΙ!!! ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: ΣΚΟΥΤΕΡΗ Ε. ΓΑΛΑΝΗ Α. ΚΑΠΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι το 10ο αιώνα, οπότε καθορίστηκε η ημερομηνία των Χριστουγέννων, ήταν παράδοση να οργανώνουν δημόσια γιορτή στις 25 Δεκεμβρίου προς τιμήν του

Μέχρι το 10ο αιώνα, οπότε καθορίστηκε η ημερομηνία των Χριστουγέννων, ήταν παράδοση να οργανώνουν δημόσια γιορτή στις 25 Δεκεμβρίου προς τιμήν του ΓΙΟΡΤΕΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Στο Βυζάντιο υπήρχαν πολλές γιορτές, μερικές από τις οποίες διαφέρουν από τις σημερινές. Οι κυριότερες είναι: τα Χριστούγεννα, το Πάσχα, και οι Απόκριες(Καρναβάλι). ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Η

Διαβάστε περισσότερα

Ογάµοςκαιηθέσητηςγυναίκας στηναρχαίααθήνα

Ογάµοςκαιηθέσητηςγυναίκας στηναρχαίααθήνα Ογάµοςκαιηθέσητηςγυναίκας στηναρχαίααθήνα 4 ο ΓυµνάσιοΗρακλείου σχολικόέτος 2012 13 Τµήµα : Α4 Επιµέλεια : Μυρτώ Παγωµενάκη, Νίκη Μαραζάκη, Ευγενία Ορφανουδάκη Φιλόλογος :Ευαγγελία Σερδάκη 1 ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά π. Αλέξανδρου Σμέμαν Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία αποχή κρέατος»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία Ευαγγελισμός Ευαγγελισμός είναι η ανακοίνωση στην Παναγία της καλής είδησης ότι θα γεννήσει τον Μεσσία, αυτόν που υποσχέθηκε ο Θεός και περίμενε

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας. ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΥ 12Κ5 Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας 12Κ3 Εισαγωγή στην Αρχαία Ιστορία 12Κ4 Εισαγωγή στην Βυζαντινή Ιστορία (Α Εξάμηνο-Μάθημα Κορμού) 12Κ17 Ιστορία της Τέχνης: Μεσαίωνας,

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Αποκριά καρναβάλι carne vale

Αποκριά καρναβάλι carne vale Αποκριά σημαίνει αποχή από το κρέας-προετοιμάζει τον άνθρωπο ψυχικά και σωματικά για την περίοδο του Πάσχα και την Ανάσταση. Στα λατινικά ταυτίζεται με το καρναβάλι, καθώς αυτή η λέξη προέρχεται από το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ FACE PAINTING 16:00-21:00 ΞΥΛΟΠΟΔΑΡΟΣ 16:00-21:00 ΜΑΣΚΟΤ 16:00-21:00 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 16:00-21:00 CAPTAIN JACK SPARROW 16:00-20:00 Ο Simon Newton επίσημος

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα Του Θανάση Παναγόπουλου Α1 2011-2012 Το Πάσχα ονομάζεται και Λαμπρή η Πασχαλιά, είναι η πιο σημαντική γιορτή του έτους στην Ελλάδα. Το Πάσχα γιορτάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 of 5 14/4/2014 12:35 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 14-4-2014 Ερώτηση παρακίνησης: 1 Τα Χριστούγεννα η Εκκλησία γιορτάζει: τη Θεία Ενανθρώπηση τη Θεία Ευχαριστία τη Βάπτιση του Χριστού Ερώτηση παρακίνησης:

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά.

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά. ΔΕ2:ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ:ΛΑΤΡΕΙΑ Οι μαθητές/μαθήτριες να: - διακρίνουν τη λατρεία ως συστατικό στοιχείο της θρησκευτικότητας, - συνδέουν τους λατρευτικούς κύκλους της Ορθόδοξης λατρείας με την καθημερινότητά.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΝΕς Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014

ΝΕΝΕς Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΝΕΝΕς Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 Τεύχος Δεύτερο Χειμώνας 2014 Γιορτάσαμε Τα Χριστούγεννα... Στις 20 Δεκεμβρίου, γιορτάσαμε Τα Χριστούγεννα στο Ελληνικό Σχολείο. Όλοι οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορο χασάπικο ( χασαπιά ) ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Γρήγορο χασάπικο ( χασαπιά ) ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γρήγορο χασάπικο ( χασαπιά ) ΛΟΓΡΦΙΚ ΣΤΟΙΧΕΙ Παραδοσιακές στολές Θράκης Ο χορός «Γρήγορο χασάπικο» είναι χορός της Θράκης αλλά χορεύεται σήμερα σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας με διαφορετικές μελωδίες.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 14 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 1. Λίγα λόγια για το αρχοντικό 2 2. Το παραμύθι της τοιχογραφίας! (Πρόταση) 3 3. Βρες τη λέξη! (Λύση) 9 4. Ζήσε στον 18 ο αιώνα..

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα 8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα υπεύθυνου τµήµατος : Γλαρού Άννα ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά. Colindul românesc: Το

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Β2. Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Ν. Φώτη (ΠΕ09)

Τμήμα Β2. Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Ν. Φώτη (ΠΕ09) Τμήμα Β2 Ελένη, Νικολέτα, Κωνσταντίνος, Νικόλαος, Βλάντα, Φίλιππος, Βιολέτα, Βαγγέλης, Κωνσταντίνος, Κωνσταντίνος, Αλέξανδρος, Θεολόγος, Ειρήνη, Κώστας, Έμπη Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Ν. Φώτη (ΠΕ09) Γέλιο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα για Προσκλητήρια Γάμου-Βάπτισης

Κείμενα για Προσκλητήρια Γάμου-Βάπτισης Κείμενα για Προσκλητήρια Γάμου-Βάπτισης Όταν το παιδάκι είναι κορίτσι: Εμείς και η κορούλα μας, θα χαρούμε ιδιαίτερα με την παρουσία σας, στα μυστήρια του γάμου μας και της βάπτισης της, που θα τελεστούν

Διαβάστε περισσότερα

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση Μασονία Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory Παγκόσμια οργάνωση Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη masson Τεχνίτης ή τέκτονας Σωματεία οικοδόμων Συνθηματική γλώσσα Μυστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ Ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης σε ποίημά του λέει: Αν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, θα βρεις ότι αποτελείται από μια ελιά, ένα αμπέλι και ένα καράβι, που σημαίνει, ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ SOU Zheleznik Stara Zagora Koleda (Στο κυριλλικό αλφάβητο: коледа) είναι η σλαβική λέξη για τα Χριστούγεννα, που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα στη Βουλγαρία. Μερικοί πιστεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Το δουλοκτητικό σύστημα 2.1 ΤΟ ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΜΕΡΑ Ευλογημένη τρεις φορές Του Οκτώβρη αυτή η μέρα, Που διώξανε τους Ιταλούς Απ την Ελλάδα πέρα. Ευλογημένος ο λαός που απάντησε το όχι ευλογημένος ο στρατός που με τη ξιφολόγχη, πάνω στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός ( )

ιονύσιος Σολωµός ( ) ιονύσιος Σολωµός (1798 1857) Ένας από τους σηµαντικότερους νεοέλληνες ποιητές. Είναι ο εθνικός µας ποιητής Ήταν ο πρώτος που καλλιέργησε συστηµατικά τη δηµοτική γλώσσα Αξιοποίησε την προγενέστερη ποιητική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ Αντιδημαρχία Παιδείας, Αθλητισμού, Πολιτισμού, Νεολαίας και Εθελοντισμού. Σελίδα 1 από 8 ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΞΙΟΥΠΟΛΗΣ ΑΞΙΟΥΠΟΛΗ Πανηγύρι Αξιούπολης / Συναυλίες, χορευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα Πρωτοχρονιά Φώτα. Εκδηλώσεις Δήμου Φιλαδέλφειας Χαλκηδόνος

Χριστούγεννα Πρωτοχρονιά Φώτα. Εκδηλώσεις Δήμου Φιλαδέλφειας Χαλκηδόνος 2014 2015 Χριστούγεννα Πρωτοχρονιά Φώτα Εκδηλώσεις Δήμου Φιλαδέλφειας Χαλκηδόνος Αγαπητοί συμπολίτες και συμπολίτισσες, τα φετινά Χριστούγεννα είναι από τα δυσκολότερα των τελευταίων ετών για την πατρίδα

Διαβάστε περισσότερα

Το μαγικό βιβλίο. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό.

Το μαγικό βιβλίο. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό. Το μαγικό βιβλίο Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια γοργόνα μέσα στα καταγάλανα νερά. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και γίνομαι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά. «Το Κουκλοθέατρο και το Θέατρο Σκιών ως παιδαγωγικό μέσο για παιδιά»

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά. «Το Κουκλοθέατρο και το Θέατρο Σκιών ως παιδαγωγικό μέσο για παιδιά» ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά «Το Κουκλοθέατρο και το Θέατρο Σκιών ως παιδαγωγικό μέσο για παιδιά» Αντωνιέττα Κάρυου - 1568201300095 2 ο εξάμηνο 1 ο έτος 2013 2014 Το παρακάτω απόσπασμα πάρθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΑΤΙΑΝΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

ΚΑΛΑΜΑΤΙΑΝΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Στον Πεζόδρομο Αμφείας: 07/02 Street party με dj, δυναμική έναρξη του καλαματιανού καρναβαλιού, με το κέφι στο αποκορύφωμα, μετά την παραλαβή των λαβάρων, ώρα 19:30 εως

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθιά Τάξη Α. Μάστορα Έλλη

Παραμυθιά Τάξη Α. Μάστορα Έλλη Παραμυθιά Τάξη Α Μάστορα Έλλη Δημοτικό Σχολείο Παραμυθιάς ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Μ Ε Λ Ι Ν Α ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Στόχοι ۰ Να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με το εθνικό μας σύμβολο. ۰ Ανάπτυξη της συνεργασίας και της

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ Παρασκευή 10/2 19.00 Εγκαίνια έκθεσης ζωγραφικής του Γιώργου Σκυλογιάννη µε θέµα Η ποιητική του εικαστικού λόγου στον εκθεσιακό χώρο του Πνευµατικού Κέντρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΡΞΗ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ 16 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

ΕΝΑΡΞΗ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ 16 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ «ΝΑΟΥΣΑ-ΑΠΟΚΡΙΑ 2012»: ΠΑΡΑΔΟΣΗ & ΣΑΤΙΡΑ στην ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΑΡΞΗ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ 16 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Τα αυθεντικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη Ναουσαίικη Αποκριά, η παράδοση και η σάτιρα, ξεχωρίζουν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η καταγραφή και ανάδειξη των τοπικών προϊόντων Η μελέτη παραγωγής, συντήρησης, μεταποίησης, τυποποίησης, διακίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, μειονότητες, ανθρώπινα δικαιώματα

Μετανάστευση, μειονότητες, ανθρώπινα δικαιώματα 02.2016 1 ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙ ΕΡΕΥΝΑ - ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Μετανάστευση, μειονότητες, ανθρώπινα δικαιώματα Γ 2 Περιεχόμενα Ταυτότητα της έρευνας 03 Γ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα