ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ "ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ"

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ "ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ""

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ "ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ" ΟΙ ΙΕΡΟΙ ΝΑΟΙ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ: ΕΝΑΣ ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ 1

2 ΠΛΗΡΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΣΙ ΑΙΤΩΛΙΚΟ 2014 ΟΙ ΙΕΡΟΙ ΝΑΟΙ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ: ΕΝΑΣ ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΛΗΡΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΣΙ 2

3 Β1 ΓΕΛ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ ΟΙ ΙΕΡΟΙ ΝΑΟΙ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ: ΕΝΑΣ ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΛΗΡΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΣΙ 3

4 Χρονολογικά Στοιχεία Σχολικό Έτος: Τετράμηνο: Β' Στοιχεία Σχολικής Μονάδας ΓΕΛ ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ "ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ" Τάξη: Β Τμήμα: 1ο Ερευνητική Εργασία Θέμα: Οι εκκλησίες του Αιτωλικού Διδάσκων-Επιμελών-Συντονιστής Ζήσης Γεώργιος (ΠΕ01-Θεολόγος) Συγγραφική Ομάδα Β1 ΓΕΛ Αιτωλικού Αναθεώρηση κειμένου Ιωάννου Μιχάλης 4

5 Εξώφυλλο Μιχάλης Κότσαρης, "Στη φωτογραφία ένα παλιό χαρακτικό μου (ξυλογραφία) -με θέμα το Αιτωλικό σε ύφος βυζαντινής μινιατούρας" Η εργασία αυτή αφιερώνεται στην μνήμη των δύο αγγέλων του σχολείου Αναστασίας Κονταρή(30/10/2013, ετών 17) και Δημήτρη Τσιλιγκρού(08/04/2014, ετών 18) που έφυγαν νωρίς για την "Γειτονιά των Αγγέλων"... Αιωνία σας η μνήμη... 5

6 Οι ομάδες που εργάστηκαν ήταν οι εξής: Ά Ομάδα Αμπλιανίτη Ευαγγελία Ιωάννου Μιχάλης Κυτέα Μαρία Μουσάκου Παρασκευή Μπαρούχου Ελευθερία Μπλίκας Κωνσταντίνος 1. Πρόλογος Κατά το Β' Τετράμηνο του σχολικού Έτους το 1ο τμήμα της Β' τάξης του Λυκείου Αιτωλικού αποφάσισε να μεταβάλλει το θέμα από "Διατροφή και Νηστεία" του Α' Τετραμήνου σε "Εκκλησίες του Αιτωλικού". Υπό τον ιδιαίτερο και προσεγμένο συντονισμό του Θεολόγου κ. Γεωργίου Ζήση το τμήμα μας συνέλλεξε και αντάλλαξε πληροφορίες σχετικά με τις εκκλησίες, συζήτησε για τα περικαλλή μνημεία της χριστιανοσύνης και επισκέφτηκε τους ιερούς ναούς του Αιτωλικού. Έπειτα, λοιπόν, από πολύ κόπο και μόχθο οι μαθητές πέτυχαν να συλλέξουν αρκετά στοιχεία ώστε να τα παρουσιάσουν σε αυτές εδώ τις σελίδες. Στις επόμενες σελίδες θα παρουσιαστούν γενικές πληροφορίες για τους ναούς και το Αιτωλικό, ενώ, εν συνεχεία, πρόκειται να αναλυθούν τα εξής στοιχεία για κάθε ναό: i. σε ποιον/α Άγιο/α ή Δεσποτική/Θεομητορική εορτή είναι αφιερωμένος ο ναός ii. η ιστορία του ναού -Παναγία Αιτωλικού(Κοίμηση της Θεοτόκου) -Άγιος Γεώργιος -Άγιος Δημήτριος -Άγιος Νικόλαος -Παναγιά η Φοινικιά(Εισόδια της Θεοτόκου) Β' Ομάδα Ανδρεάκη Χρύσα Κοκκαλάκη Λαμπρινή Κονταρή Νικολέτα-Ελένη Κουβέλη Μαρία Μακρή Αναστασία -Αγία Παρασκευή -Άγιος Νικόλαος Κούνδουρος (Άγιος Νικόλαος ο εν Βουνένοις) -Παμμέγιστοι Ταξιάρχες -Μεταμόρφωση του Σωτήρος Γ' Ομάδα Ζούκα Ιωάννα Κασσαβέτη Ειρήνη Σκόνδρας Γεράσιμος Σύρρος Αντώνης Χουλιάρας Στρατής Τουσίνι Μάρκο -Άγιος Αθανάσιος(Κοιμητήριο) -Άγιος Νεκτάριος -Άγιοι Απόστολοι(κοιμητήριο) -Αγία Τριάδα(λόφος Κατσά) 6

7 iii. η τεχνοτροπία και ο ρυθμός iv. τα ιερά σκεύη του εκάστοτε ναού v. οι σημαντικές προσωπικότητες που παρουσιάστηκαν στο "κατώφλι" του ναού vi. η σύγχρονη κατάσταση του ναού καθώς και οι εφημέριοι, ψάλτες και νεωκόροι/ες των ναών αυτών. Το έργο αυτό, της πραγμάτευσης δηλαδή αυτού του θέματος, αν και στην αρχή φάνηκε εξαιρετικά δύσκολο αποδείχθηκε τελικά ότι ήταν ένα συναρπαστικό και ενδιαφέρον θέμα που προσέλκυσε το ενδιαφέρον των μαθητών, οι οποίοι με μεγάλη προθυμία θέλησαν επανειλημμένα να επισκεφτούν τους ιερούς ναούς και να απαθανατίσουν με την φωτογραφική μηχανή τις ιερές εικόνες και την ολοκληρωμένη εμφάνιση του ναού. Εν τέλει η προσπάθεια των μαθητών "απέδωσε καρπούς" καθώς προσκόμισαν σημαντικά στοιχεία για την τοπική ιστορία. Και επειδή η εργασία αυτή συνεγράφη από τους μαθητές, αναγνώστη, συγχώρεσε μας για τυχόν λάθη και παραλήψεις. Είθε αυτή η εργασία να σε ταξιδέψει στους άγριους βάλτους της γνώσης και στα δύσβατα μονοπάτια της ιστορίας. Καλή Ανάγνωση! 7

8 2. Εισαγωγή Ναός 1, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική παράδοση, ήταν η κατοικία του Θεού, το κτίριο δηλαδή που αφιερωνόταν στον εκάστοτε θεό και αποτελούσε παράλληλα τον χώρο λατρείας των θεών. Μετά, βέβαια, την εδραίωση του Χριστιανισμού η έννοια αυτή άλλαξε σημασία και κατοχυρώθηκε ως ο χώρος σύναξης των πιστών(χριστιανών) όπου τελούνται τα ιερά μυστήρια. Μια συνώνυμη που χρησιμοποιείται από τον Χριστιανικό κόσμο είναι και η λέξη εκκλησία 2. Ο όρος εκκλησία στην αρχαία Αθήνα υποδήλωνε την συνέλευση όλων τον Αθηναίων ανδρών σε ένα χώρο για την διευθέτηση των θεμάτων της πόλης. Από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια, ωστόσο, ο όρος αυτός μεταβλήθηκε και καθιερώθηκε ως το σύνολο των χριστιανών κάθε περιοχής. Στην σύγχρονη, βέβαια εποχή ο όρος εκκλησία, αρχικά, τείνει να δηλώνει τον χώρο σύναξης των πιστών χριστιανών για την προσευχή και την τέλεση των θείων μυστηρίων 3, ενώ παράλληλα, δηλώνει και την Εικόνα 1 Άγιος Νεκτάριος εκκλησιαστική ιεραρχία. Έτσι, λοιπόν, έχοντας υπόψη τους δύο αυτούς όρους δυνάμεθα να ξεκινήσουμε την αναφορά μας στους ιερούς ναούς τους Αιτωλικού, μιας πόλης με εξαιρετική ιστορία όσον αφορά την εκκλησιαστική παράδοση και ζωή. Το Αιτωλικό είναι ένα μικρό νησάκι στο μέσο της λιμνοθάλασσας Αιτωλικού- Μεσολογγίου, το οποίο συνδέεται 1 αρχ. ναός < ναίω (=κατοικώ). 2 αρχ. ἐκκλησία (= συνέλευση). 3 Εξού και η συσχέτιση με το αρχαιοελληνικό ναός. Εικόνα 2 Παλαιά άποψη της πλατείας της Παναγίας 8

9 με την ξηρά με δύο πέτρινα τοξωτά γεφύρια της δεύτερης εικοσαετίας του 19ου αιώνα. Πρώτη μνεία του νησιού γίνεται από τον Ισπανοεβραίο Βενιαμίν εκ Τουδέλης, ο οποίος αναφέρει το νησί ως "Νατολικόν". Αξίζει να αναφερθεί, βέβαια, ότι ο πρώτος οικισμός του Αιτωλικού βρισκόταν βορειότερα και παραλιακά της λιμνοθάλασσας, κοντά στο χωριό Κεφαλόβρυσο, με την ονομασία Έξω Χώρα. Από εκεί, μάλιστα, ξεκινά και η εκκλησιαστική ιστορία της πόλης με τον Άγγελο Κομνηνό, ανεψιό του αυτοκράτορα Ανδρονίκου, να παραδίδει δύο από τα ιερότερα κειμήλια της βυζαντινής εποχής: τον ιερό επιτάφιο εργόχειρο τριών παρθένων από την Κων/πολη, και την ιερή εικόνα της Παναγίας, έργο, σύμφωνα με την παράδοση, του Ευαγγελιστή Λουκά. Έκτοτε το Αιτωλικό παρουσιάζει μεγαλοπρεπή θρησκευτική ιστορία αρχικά κτίζονται εκκλησίες, έπειτα αρχίζουν να επισκέπτονται το Αιτωλικό όσιοι όπως ο Ευγένιος Γιαννούλης, ιδρυτής της Σχολής του Αιτωλικού, και, τελικά, η θρησκευτική παράδοση κορυφώνεται με αρκετά θαύματα να συμβαίνουν στους χώρους των εκκλησιών. Με λίγα λόγια η ιστορία του Αιτωλικού, αναφορικά με τους ναούς είναι τεράστια, γι' αυτό και στην συνέχεια του οδηγού αυτού θα αναλυθούν ξεχωριστά όλοι οι ναοί του Αιτωλικού, μέσα και έξω από το νησί. Ας ξεκινήσει, λοιπόν, αυτό το ταξίδι στην γνώση και ας ενημερωθούμε για τους ιερούς ναούς του Αιτωλικού! 9

10 3. Ενοριακοί Ναοί I. Κοιμήση της Θεοτόκου Ο Ι. Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ο οποίος βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, είναι ο αρχαιότερος ναός της. Η εκκλησία αυτή πανηγυρίζει μεγαλοπρεπώς την 15η Αυγούστου, ενώ η εικόνα της Παναγίας, η οποία παριστάνει τον τύπο της "Βλαχερνίτισσας" τιμάται στις 2 Ιουλίου. Στους ντόπιους ο ναός απαντάται ως "Παναγία", "Παναγιά η Παζαρίτισσα", λόγω των παζαριών που λάμβαναν χώρα μπροστά από τον ιερό ναό, και "Παναγιά η Βουρλώτισσα", καθώς η εικόνα βρέθηκε ανάμεσα σε βουρλιές. Ιστορία Εικόνα 3 Γενική άποψη της Παναγίας Η ιστορία του ναού ξεκινά από τη αρχή της οίκησης του Αιτωλικού, περίπου τον 11ο με 12ο αι. μ.χ., τότε που ο ναός ήταν ένα απλό ναΰδριο. Σύμφωνα με την παράδοση, λοιπόν, κατά το έτος 1183 ο ανεψιός του αυτοκράτορα Ανδρονίκου, Άγγελος Κομνηνός, έκλεψε από εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως τρία ιερά κειμήλια: έναν επιτάφιο και δύο Άγιες εικόνες. Καταδιωκόμενος, έτσι, από την εκκλησία και τον θείο κατέφυγε τελικώς στο Αιτωλικό 4 και παρέδωσε τα ιερά κειμήλια. Βέβαια, όπως θα αναφερθεί και παρακάτω, ο επιτάφιος και η μια εξ αυτών εικόνα είναι έργα χρονολογούνται κατά τον 18 αιώνα. Προχωρώντας στο χρόνο φτάνουμε στο 1824 και συγκεκριμένα την 1 Απριλίου του έτους αυτού, οπότε και έγινε η 4 Για την ακρίβεια έφτασε στην Έξω Χώρα, όπως ονομαζόταν η πρόδρομος πόλη του Αιτωλικού. Η Έξω Χώρα βρίσκεται στα παράλια της λιμνοθάλασσας κοντά στο Κεφαλόβρυσο, όπου εκβάλλουν οι πηγές του Κεφαλόβρυσου. Εικόνα 4 Η εκκλησία της Παναγίας πριν το σεισμό του '65 10

11 περίφημη δίκη του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Ο οπλαρχηγός διεκδικούσε τη διοίκηση του τέως Αρματολίκι, νυν ελληνικά όπλα των Αγράφων. Ο Μαυροκορδάτος, ωστόσο, ήθελε να βάλει δικό του άνθρωπο στην θέση αυτή και γι' αυτό συκοφάντησε τον Καραϊσκάκη ότι συνωμοτούσε με τον εχθρό. Αποτέλεσμα αυτής της κατηγορίας ήταν η περίφημη δίκη στο ναΰδριο της Παναγίας και η καταδίκη του Καραϊσκάκη ως "επίβουλον και προδότην" και η καθαίρεση του από κάθε αξίωμα. Τελειώνοντας το ιστορικό ταξίδι φτάνουμε στο 1965 και στον σεισμό των 6, 8 R με τον οποίο ο δεύτερος κατά χρονολογική σειρά ναός κατέστη κατεδαφιστέος. Έτσι, ο ναός κατεδαφίστηκε καταστρέφοντας μοναδικές τοιχογραφίες και δίνοντας την θέση σε ένα πιο σύγχρονο τεχνοτροπικά ναό. Αρχιτεκτονική-Τεχνοτροπία Αρχικά, ο ναός της Παναγίας ήταν ένας απλός ναΐσκος, του οποίου, όμως, δεν γνωρίζουμε τεχνοτροπικά και αρχιτεκτονικά στοιχεία. Ο δεύτερος ναός, ωστόσο, ήταν ρυθμού απλής μονόκλιτης βασιλικής και αποτελούσε επέκταση του παλαιότερου. Ο τρίτος ναός, ο οποίος κοσμεί ακόμη και σήμερα το Αιτωλικό ανηγέρθη εκ νέου μετά τον σεισμό του 1965 σε ρυθμό τρίκλιτης βασιλικής με το μεσαίο κλίτος να είναι υπερυψωμένο. Στη νότια πλευρά της πρόσοψης είναι ενσωματωμένο κωδωνοστάσιο, ενώ το ανατολικό μέρος του ναού παρουσιάζει τρεις κόγχες, με την μεσαία να εξέχει, με μονόλοβα παράθυρα. Οι υπόλοιπες πλευρές του ναού διαθέτουν σειρές μονόλοβων και δίλοβων παραθυριών, η πρόσοψη διαθέτει επίσης δύο μονόλοβα παράθυρα στο κάτω μέρος, δύο δίλοβα στην μέση της πρόσοψη και ένα τρίλοβο στο κέντρο της. Το κωδωνοστάσιο, παράλληλα, διαθέτει μονόλοβα παράθυρα. Εικόνα 5 Άποψη της βόρειας πλευράς Ιερά Κειμήλια Ο Ι. Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου είναι επίσης ονομαστός και για τα ιερά του κειμήλια με σημαντικότερα εξ' αυτών τον επιτάφιο, το τέμπλο και την εικόνας της Θεοτόκου αριστερά της Ωραίας Πύλης, όπως τη βλέπει όποιος εισέρχεται στο ναό. Ο Επιτάφιος: Αν και υποστηρίζεται ότι ο Επιτάφιος είναι έργο του 12ου αιώνα, η πραγματική χρονολογία δείχνει να ασαφής. Αρχικά, ο Οικονομόπουλος 5 τοποθετεί τον ναό στον 12ο αι., ενώ το ίδιο πίστεψε και ο Λαμπάκης με την πεποίθηση του ότι ο επιτάφιος ήταν έργο του 13ου-14ου αι., θέση την οποία αναθεώρησε αργότερα 5 Ι. Ζ. Οικονομόπουλος, Ιστορική περιγραφή του εν τω Αιτωλικώ Ιερώ ναώ "η Κοίμησις της Θεοτόκου" Ιερού Επιταφίου, αρχαιότατον θρησκευτικόν κειμήλιον, Πάτραι 1899, Ιστορικά κειμήλια της Παναγιάς Αιτωλικού, Επιμέλεια Γ. Ι. Σώκου(και νεότερη επανέκδοση του Συλλόγου ενοριτών Παναγίας Αιτωλικού). 11

12 λέγοντας ότι είναι "έργο μετρίας τέχνης 16ου-17ου αι. 6 ". Τέλος, ο Λαζαρίδης χρονολόγησε τον επιτάφιο στον 18ο αιώνα 7. Εντούτοις, η ιστορική παράδοση αναφέρει ότι το 1183 μ.χ. ο Άγγελος Κομνηνός, ανιψιός του Ανδρόνικου, αυτοκράτορα του Βυζαντίου, έκλεψε τρία ιερά κειμήλια από την Κωνσταντινούπολη και κυνηγημένος από τον ίδιο τον αυτοκράτορα και το Πατριαρχείο, κατέφυγε τελικώς στο Αιτωλικό, όπου και παρέδωσε τα ιερά κειμήλια. Αργότερα, την περίοδο της Τουρκοκρατίας και συγκεκριμένα κατά το 1826 λέγεται ότι ο υπασπιστής του Κιουταχή χρησιμοποίησε τον επιτάφιο ως σέλα και όταν ανέβηκε στο άλογο του αυτό τινάχθηκε και τελικά τον σκότωσε. Περιγραφή: ο επιτάφιος(πλάτος 1, 65μ. και ύψος 1, 40μ.) σύμφωνα με περιγραφή του Α. Παλιούρα είναι κεντημένος με χρυσοκλωστή και αργυροκλωστή πάνω σε βελούδινο ύφασμα. Τα πρόσωπα έχουν κεντηθεί με λεπτή μεταξοκλωστή, ενώ χρησιμοποιούνται επίσης κόκκινη, πράσινη και κίτρινη κλωστή. Στο κέντρο εμφανίζεται ύπτιος ο Χριστός και στο πάνω μέρος του τοποθετείται στον κατακόρυφο άξονα ο σταυρός, με την επιγραφή: Ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΘΡΙΝΟΣ. Η Παναγιά κρατεί στα γόνατά της το κεφάλι του Χριστού, ενώ οι άλλες δύο γυναίκες, η Μαρία και η Μαγδαληνή, υψώνουν τα χέρια τους γεμάτες έκσταση. Ο Ιωάννης παίρνει στα χέρια του και σκύβει Εικόνα 6 Ο Επιτάφιος να ασπασθεί την αριστερή παλάμη του Χριστού, ενώ πίσω ο Ιωσήφ κρατά την άκρη από την "σινδόνη". Πιο πίσω ο Νικόδημος ακουμπά το κεφάλι του στο δεξί του χέρι. Οι τέσσερις γωνίες διακοσμούνται με τα ισάριθμα σύμβολα των Ευαγγελιστών, ενώ γύρω άγγελοι πετούν ή κρατούν εξαπτέρυγα. Μπροστά από την όλη παράσταση τοποθετούνται στη σειρά άγγελοι, χερουβείμ και τροχοί. Ορθογώνια ταινία περιτρέχει την παράσταση με σχηματοποιημένους ρόδακες, κλάδους, φυλλώματα και σταυρούς. Στη δεύτερη στενή ταινία γράφεται με χρυσοβελονιά ή κεφαλαιογράμματη επιγραφή: Ο ΕΥΣΧΗΜΩΝ ΙΩΣΗΦ ΑΠΌ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΚΑΘΕΛΩΝ ΤΟ ΑΧΡΑΝΤΟΝ ΣΟΥ ΣΩΜΑ ΣΙΝΔΟΝΙ ΚΑΘΑΡΑ ΕΙΛΗΣΑΣ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑ / ΣΙΝ ΕΝ ΜΝΗΜΑΤΙ ΤΙ ΚΑΙΝΩ ΚΗΔΕΥΣΑΣ ΑΠΕΘΕΤΟ. ΟΤΕ ΚΑΤΗΛΘΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟΝ Η ΖΩΗ Η ΑΘΑΝΑΤΟΣ / ΤΟΤΕ ΤΟΝ ΑΔΗΝ ΕΝΕΚΡΩΣΑΣ ΤΗ ΑΣΤΡΑΠΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΗΤΟΣ ΟΤΕ ΔΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΤΕΘΝΕΩΤΑΣ ΕΚ ΤΩΝ ΚΑΤΑΧΘΟΝΙΩΝ ΑΝΕΣΤΗΣΑΣ ΠΑΣΑΙ ΑΙ 6 Γ. Λαμπάκης, Περιηγήσεις ημών ανά την Ελλάδα, ΔΧΑΕ, 3 (1903) Π. Λαζαρίδης, ΑΔ 16 (1960) Χρονικά

13 ΔΥΝΑΜΕΙ(Σ) / ΤΩΝ ΕΠΟΥΡΑΝΙΩΝ ΕΚΡΑΥΓΑΖΟΝ. ΖΩΟΔΟΤΑ ΚΥΡΙΕ ΔΟΞΑ ΣΟΙ. ΣΙΝΔΟΝΙ ΚΑΘΑΡΑ ΚΑΙ ΑΡΩΜ(Α)ΣΙΝ ΕΝ ΜΝΗΜΑΤΙ ΚΑΙΝΩ ΚΗΔΕΥΣΑΣ ΑΠΕΘΕΤΟ. Σε τρίτη ταινία εικονίζεται ως τη μέση εικοσιοκτώ προφήτες και άγιοι με ειλητάρια στα χέρια: "Σοφονίας, Γεδεών, Ελισσαίος, Ηλίας, Σολομών, Ααρών, Αγγαίος, Αμώς, Ωσηέ, Αβδιού, Ναούμ, Ιωήλ, Αββακούμ, Ζαχαρίας, Ιεζεκιήλ, Ιωνάς, Δανιήλ, Ιερεμίας, Πρόδρομος, Δαβίδ, Ιακώβ, Βασίλειος, Πέτρος, Παύλος, Χρυσόστομος, Μωυσής, Ησαΐας και ένας αδιάγνωστος". Χαρακτηριστικό είναι η προσπάθεια απόδοσης του πένθους, αλλά και η λεπτή χρυσοβελονιά που αποδίδει σχεδόν ζωγραφικά την παράσταση. Σύμφωνα, λοιπό, με τον κ. Παλιούρα ο επιτάφιος πρέπει να προέρχεται από καλό ελληνικό εργαστήριο που ακολουθεί την κωνσταντινοπολίτικη παράδοση της χρυσοκεντητικής του 18ου αιώνα. Το Τέμπλο: Το Τέμπλο της Παναγίας είναι ξυλόγλυπτο λεπτής τέχνης, κατασκευασμένο από δόκιμο τεχνίτη. Πάνω από τις μεγάλες εικόνες του Χριστού και της Παναγίας φτερωτοί άγγελοι κρατούν στέμματα και στους άλλους αγίους στεφάνια. Στα θωράκια δύο ημίγυμνες ολόσωμες μορφές αγγέλων κρατούν μετάλλια με ζωγραφισμένα ευαγγελικά θέματα στο εσωτερικό τους. Στους πεσσίσκους σκαλίζονται βάζα με λουλούδια, ενώ στους κιονίσκους κληματίδες με σταφύλια. Οι δύο σειρές των εικονιδίων, Δωδεκαόρτου και Αποστολικών, πλαισιώνονται με κλάδους και φυλλώματα κληματαριάς, που διακοσμούνται με πουλιά και κεφάλια μικρών αγγέλων. Στο κέντρο, ανάμεσα στις δύο σειρές των εικονιδίων, δύο λιοντάρια κρατούν το Ιερό Μανδήλιον με την παράσταση του Χριστού. Ολόκληρο το τέμπλο στέφει ταινία με δυο δράκοντες, ενώ ανάμεσά τους, σε σκαλιστό πλαίσιο, ο Χριστός ευλογεί, και πάνω του υψώνεται σταυρός. Αξιόλογος είναι και ο τρόπος κατασκευής του, μια και έχει σκαλιστεί κατευθείαν η επιφάνεια του ξύλου, αποτελώντας έτσι μια ενότητα σκάλισμα και ξύλο. Παράλληλα, χρησιμοποιούνται καλέμια όλων των μεγεθών, ενώ για την ουρά των δρακόντων γίνεται χρήση και τρυπανιού. Όλα τα παραπάνω σύμφωνα με τον κ. Παλιούρα υποδεικνύουν ότι το Τέμπλο ανήκει στο β' μισό του 18ου αιώνα. Η εικόνα της Παναγίας: Η εικόνα της Παναγίας, αριστερά όπως την βλέπει ο εισερχόμενος στο ναό, λογίζεται ως ένα από τα τρία ιερά κειμήλια που έφερε ο Άγγελος Κομνηνός στο Αιτωλικό. Σύμφωνα, μάλιστα, με την παράδοση η εικόνα Εικόνα 7 Η εικόνα της Παναγίας στο Τέμπλο 13

14 αυτή είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά και το μαυριδερό χρώμα λέγεται ότι οφείλεται, σύμφωνα πάντα με την παράδοση, στις βωμολοχίες που ξεστόμισε ο Καραϊσκάκης κατά την δίκη του. Η εις τον Σταυρόν Καθήλωσις του Χριστού: Ο εν λόγω πίνακας είναι έργο του Στ. Ψαθόπουλου δημιουργημένος το 1867 και ευρισκόμενος αναρτημένος στο αριστερό κλίτος του ναού, όπως εισερχόμαστε. Σημαντικό είναι ότι αποτελεί ελαιογραφία ζωγραφισμένη πάνω σε μουσαμά και εντός ξύλινου πλαισίου. Η εικόνα παριστάνει έναν εύρωστο Ιησού καθηλωμένο στο Σταυρό, ο οποίος περιβάλλεται από την Παναγία, τους δεσμώτες του και το πλήθος στρατιωτών και λαϊκών, με φόντο έναν βαρύ και συννεφιασμένο ουρανό. Ουρανία: Τοιχογραφία στην οροφή του παλαιού ναού της Παναγίας, έργο του Ζωγράφου και λογοτέχνη Δημ. Χαντζηασλάνη. Κεντρική παράσταση του αγιογραφικού έργου του Βυζάντιου ήταν ο "ένθρονος Παντοκράτωρ", περιβαλλόμενος από τους Ευαγγελιστές και τους Προφήτες μέσα σε νέφη αναγεννησιακής τεχνοτροπίας. Εντυπωσιακή ήταν και η παράσταση της Παναγίας ως "Κυρίας των Αγγέλων" και "Οδηγού των Αποστόλων". Θεοτόκος η Ελεούσα: Η εικόνα αυτή βρίσκεται στον γυναικωνίτη της Εκκλησίας, και χρονολογείται στα τέλη του 16ου - αρχές 17ου αι. Είναι τέμπερα πάνω σε στοκαρισμένο ξύλο με διαστάσεις: 97x77cm. O βυζαντινολόγος Β. Κατσαρός σημειώνει σχετικά: " εξαίρετο έργο προερχόμενο από "βορειοελλαδίτικο" εργαστήρι. Έργο έμπειρου και ικανού καλλιτέχνη. Οι συμμετρικές και κομψές αναλογίες, ο χειρισμός της πτυχολογίας των ενδυμάτων και της Εικόνα 8 Τοιχογραφία από την οροφή του παλαιού ναού της Παναγίας Αιτωλικού. ανταπόκρισης των χρωμάτων, η διακοσμητική τελειότητα στις λεπτομέρειες και προ πάντων η δύναμη στην απόδοση των εκφραστικών προσώπων με τη συγκρατημένη εξωτερίκευση των εσωτερικών εντάσεων στο πλαίσιο των μορφών ολοκληρώνουν τη γενικότερη εντύπωση για την καλλιτεχνική αρτιότητα του έργου. Κοιμήση της Θεοτόκου: που βρίσκεται σήμερα στο τέμπλο του ναού της Παναγίας Αιτωλικού και φέρει την επιγραφή: "χειρ Σωτηρίου Αιτωλού 1832 ανα<καιν>ισθείσα δε υπό του υιού αυτού Γεωργίου εν έτει 1860". Χριστός ο Ζωοδότης: όπου παριστάνεται ο Χριστός στον τύπο του Παντοκράτορα 14

15 με ανοιχτό ευαγγέλιο και εντυπωσιακό κυανοπράσινο ιμάτιο. Το μέγεθός της (74x98cm), μαρτυρεί Δεσποτική εικόνα τέμπλου. Φέρει τη δυσδιάκριτη υπογραφή: "χειρ Σωτηρίου Απηδιώτη 1830" και την αφιέρωση: "Δέησις <του δούλου> του Θεού Μαθ<οπούλου>...". Άλλα κειμήλια και εικόνες του ναού αποτελούν: Σταυρόσχημο κάλυμμα Αγίου Ποτηρίου (19ος αιώνας, σε βυσσινόχρωμο βελούδο) Κάλυμμα Ευαγγελίου αρχών 19ου αιώνα (σκαλιστό σφυρήλατο ασήμι, επίχρυσο) Θυμιατήρι (19ου αιώνα, σε σφυρήλατο ασήμι) Ζεύγος επιμανικίων (19ος αιώνας) Σταυρός επιστήθιος (19ος αιώνας, ασήμι) Ο Χριστός Νυμφίος (1854, τέμπερα σε στοκαρισμένο ξύλο) Δέηση και Άγιοι (1785, τέμπερα σε στοκαρισμένο ξύλο) Δέηση και έφιπποι στρατιωτικοί Άγιοι (1870, τέμπερα σε στοκαρισμένο ξύλο) Ο Άγιος Γεώργιος έφιππος (18ου αιώνα, τέμπερα σε στοκαρισμένο ξύλο) Θεοτόκος η Οδηγήτρια (1871, τέμπερα απ ευθείας σε ξύλο) Παναγία η Ελεούσα (18ος αιώνας τέμπερα απ ευθείας σε ξύλο) Χριστός ο Δίκαιος Κριτής (19ος αιώνας, τέμπερα σε στοκαρισμένο ξύλο) Χριστός ο Παντοκράτωρ (19ος αιώνας, τέμπερα σε στοκαρισμένο ξύλο) Ιερείς-ψάλτες-νεωκόροι Στον ενοριακό Ι. Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου καθήκοντα ιερέα εκτελεί ο π. Θεόδωρος Ζήσης, ψάλτες είναι οι κ. Αλέξανδρος Καλιακούδας(αριστερός) και ο κ. Γιώργος Λιούλιος(δεξιός). Παράλληλα, καθήκοντα νεωκόρισσας εκτελεί η κα Αλεξάνδρα Καστανά. Λίγα λόγια για το γεγονός... Όταν ήλθε η στιγμή να τελειώσει την επίγεια ζωή της η Παναγία, άγγελος Κυρίου (η παράδοση λέει ότι ήταν ο Αρχάγγελος Γαβριήλ) της το έκανε γνωστό τρεις μέρες πριν. Η χαρά της Θεοτόκου υπήρξε μεγάλη, διότι θα συναντούσε το μονογενή της Υιό και Θεό όλων των ανθρώπων. Πήγε, λοιπόν, και προσευχήθηκε στο όρος των Ελαίων, όπου συνήθιζε να προσεύχεται και ο Κύριος Ιησούς. Έπειτα, γύρισε στο σπίτι του Ιωάννη, όπου έκανε γνωστή την επικείμενη κοίμηση της. Η παράδοση αναφέρει ότι την τρίτη Εικόνα 9 Το εσωτερικό του ναού ήμερα από την εμφάνιση του αγγέλου, 15

16 λίγο πριν κοιμηθεί η Θεοτόκος, οι Απόστολοι δεν ήταν όλοι στα Ιεροσόλυμα, αλλά σε μακρινούς τόπους όπου κήρυτταν το Ευαγγέλιο. Τότε, ξαφνικά νεφέλη τους άρπαξε και τους έφερε όλους μπροστά στο κρεβάτι, όπου ήταν ξαπλωμένη η Θεοτόκος και περίμενε την κοίμηση της. Όταν εκοιμήθη, με ψαλμούς και ύμνους την τοποθέτησαν στο μνήμα της Γεσθημανή. Επειδή, κατά θείαν οικονομίαν, ένας από τους Αποστόλους (ο Θωμάς όπως λέει η παράδοση) δεν ήταν παρών στην κηδεία της Θεομήτορος, ζήτησε να ανοιχτεί ο τάφος ώστε να προσκυνήσει και αυτός το Σώμα της Θεοτόκου. Έτσι, μετά από τρεις ήμερες, άνοιξαν τον τάφο και έκπληκτοι διαπίστωσαν ότι η Παναγία αναστήθηκε σωματικά και ανελήφθη στους ουρανούς. 16

17 II. Ταξιάρχες Αιτωλικού Ο Ι. Ν. Παμμεγίστων Ταξιαρχών βρίσκεται στο κέντρο της νήσου του Αιτωλικού, δίπλα από την κεντρική οδό Κων/νου Λάσκαρη. Αποτελεί πολιούχο από το 1610 και πανηγυρίζει πάνδημα την 8η Νοεμβρίου με την εικόνα των Παμμεγίστων Ταξιαρχών να λιτανεύεται συνοδεία μαθητών και μπάντας. Ιστορία Ο ναός των Ταξιαρχών κτίστηκε αρχικά το 1610 και αποτελεί έκτοτε ενοριακό ναό και πολιούχο της πόλης του Αιτωλικού. Η ιστορία του αναμφίβολα ξεκινά από τα επαναστατικά χρόνια και δη από το 1823 με την πολιορκία του Αιτωλικού από τους Τούρκους και καταλήγει στο 21ο αι. με τον θάνατο του π. Παναγιώτη Θεοδωσίου. Εικόνα 10 Το πηγάδι με το Αγίασμα Τουρκοκρατία: Κατά την πολιορκία του Αιτωλικού το 1823 ο Βρυώνης και ο Μουσταή Πασάς κατέλαβε το Κεφαλόβρυσο διακόπτοντας την τροφοδότηση πόσιμου νερού στο Αιτωλικό. Οι μέρες που ακολούθησαν ήταν οι χειρότερες που είχε ζήσει το νησί με πτώματα Αιτωλικιωτών να το γεμίζουν λόγω δίψας. Ενώ η κατάσταση αυτή συνεχίζοντας, οι Αιτωλικιώτες αποφάσισαν, αντί της παράδοσης στους εχθρούς, της ατίμωσης και του μαρτυρίου, την ανατίναξη τους. Την 8η Νοεμβρίου, λοιπόν, συγκεντρώθηκαν στο ναό των Ταξιαρχών, καθώς εόρταζε, και αφού θα μεταλάβαιναν θα ανατίναζαν την εκκλησία μαζί με όλους τους κατοίκους. Την στιγμή που ο ιερέας π. Οικονόμου καλούσε τους πιστούς στην Θεία Μετάληψη, δυνατός κρότος έσκισε τον αέρα και μια οβίδα αφού διαπέρασε την οροφή, τρύπησε το κέντρο του ναού από όπου άρχισε να αναβλύζει πόσιμο νερό. Το Αιτωλικό είχε σωθεί και χάρη σε αυτό το θαύμα συνέχισε την αντίσταση στο τούρκικο ζυγό. Αρχιτεκτονική-Τεχνοτροπία Ο σημερινός ναός των Ταξιαρχών είναι ρυθμού σταυροειδούς μετά τρούλου. Έχει κτιστεί εξ' ολοκλήρου πάνω στο παλαιότερο 17

18 ναό, αλλά λίγο ανατολικότερα 8, με λαξευτή πέτρα από ηπειρώτες μαστόρους το 1929 όπως αναφέρει εντοιχισμένη πλάκα στο εσωτερικό του ναού, πάνω από το πηγάδι 9. Εσωτερικά του ναού υψώνεται ο τρούλος πάνω σε οκταγωνική βάση, στηριγμένος σε τέσσερις πεσσούς. Στα καμπαναριά - τα οποία είναι ενσωματωμένα δεξιά και αριστερά της πρόσοψης- μέχρι το τέταρτο επίπεδο επικρατεί η λαξευτή πέτρα. Από εκεί ορθώνονται τέσσερις τριπλοί πεσσοί που με επάλληλα τόξα υποβαστάζουν την οροφή των μικρών τρούλων και τις καμπάνες. Ιερά Κειμήλια Ο ναός διαθέτει σπουδαία ιερά κειμήλια του 18ου και 19ου αιώνα, όπως η εικόνα των Ταξιαρχών και το τέμπλο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει μια εικόνα στο δεξί μέρος του ναού(όπως βλέπουμε από την είσοδο), η οποία δεν μοιάζει ούτε στην βυζαντινή ούτε στη Δυτική τέχνη, παρόλο που φέρει στοιχεία της δεύτερης. Η εικόνα αναπαριστά τον Ιησού στο Πανάγιο Τάφο και από πάνω Του την Θεοτόκο να θρηνεί. Πάνω στην εικόνα αναγράφεται το εξής: "Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου Τέκνον, πού έδυ σου το κάλλος;", ενώ στο κάτω μέρος υπάρχει η υπογραφή: "ΧΕΊΡ ΑΘ. Φ. ΑΡΕΤΑΣ 1993". Το Τέμπλο: Το Τέμπλο του σημερινού ναού ανήκε στον αρχικό ναό και από αυτό δεν διασώθηκε το δεξιό τμήμα, που κάλυπτε τον χώρο του Διακονικού. Συμπληρώθηκε, βέβαια, αργότερα σε συμφωνία με το υπόλοιπο κομμάτι του Τέμπλου. Τα διακοσμητικά θέματα του Τέμπλου σύμφωνα με αναλύσεις του κ. Αθ. Παλιούρα είναι απλά: κλάδοι, ρόδακες, κληματαριές με περιστρεφόμενα Εικόνα 11 Ο Τρούλος εσωτερικά 8 Γι' αυτό το λόγο, το πηγάδι με το αγίασμα βρίσκεται δεξιά της εισόδου(όπως μπαίνουμε) και όχι στο κέντρο του ναού. 9 Στην πλάκα αυτή αναγράφεται το εξής: +ΝΑΟΣ ΤΩΝ ΠΑΜΜΕΓΙΣΤΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΕΝ ΕΤΕΙ 1925 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 15. ΕΤΕΘΗ Ο ΘΕΜΕΛΙΟΣ ΛΙΘΟΣ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ Κ. Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΥΠΟ ΙΔΙΟΥ ΕΝΕΚΑΙ- ΝΙΑΣΘΗ ΕΝ ΕΤΕΙ 1929 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

19 φυλλώματα και σταφύλια, άλλοι κλάδοι που βγαίνουν από στόματα φιδιών και πουλιά που τρώνε σταφύλια. Το Τέμπλο χωρίζεται σε ζώνες. Πάνω από τα θωράκια τοποθετούνται κιονοστήρικτα πλαίσια για τις μεγάλες εικόνες και πιο πάνω, σε ζώνες, ξυλόγλυπτες διακοσμήσεις και δυο σειρές εικονιδίων, το Δωδεκάορτο και τα Αποστολικά. Ολόκληρο το Τέμπλο στέφεται από τα "λυπητερά", τους δράκοντες δηλαδή και τη Σταύρωση του Χριστού. Τα εικονίδια του παλαιότερου τμήματος, όπως η Δέηση, και οι δύο σειρές των Αποστόλων και από το Δωδεκάορτο η Γέννηση της Θεοτόκου, τα Εισόδια, η Γέννηση του Χριστού, η Βάπτιση, η Υπαπαντή, η Βαϊοφόρος, η Σταύρωση και η Ψηλάφηση του Θωμά διακρίνονται για τα ζεστά τους χρώματα και προέρχονται από καλό απλοϊκό ζωγράφο. Αν και το Τέμπλο των Ταξιαρχών δεν φαίνεται να προέρχεται από το ίδιο εργαστήρι με το Τέμπλο της Παναγίας, εντούτοις τοποθετούνται στην ίδια χρονολογική περίοδο: το 2ο μισό του 18ου αιώνα. Ιερείς-Ψάλτες-Νεωκόροι Στον ενοριακό Ι. Ν. Παμμεγίστων Ταξιαρχών ιερέας είναι ο π. Ανδρέας Μπότας, καθήκοντα ψαλτών εκτελούν οι κύριοι Αντώνης Κανελέτης(δεξιός) και Ιωάννης Φλάκας(αριστερός), ενώ νεωκόρισσα είναι η κ. Δέσποινα Ντελή- Παπασταματοπούλου. Σημαντικά Πρόσωπα Στον Ι. Ν. των Ταξιαρχών έδρασαν πολύ σημαντικά πρόσωπα μεταξύ αυτών ο π. Οικονόμου και η κυρά Βασιλική. π. Οικονόμου: Ιερέας των επαναστατικών χρόνων. Δεν έχουμε στοιχεία για τη ζωή του παρά μόνο του ότι ήταν παρών στην πολιορκία του Αιτωλικού και μετέλαβε τόσο τους αγωνιστές του Ντολμά πριν ξεκινήσουν για το νησάκι, όσο και του πολιορκούμενους την 8η Νοεμβρίου όταν είχε αποφασιστεί να εκτελεσθεί η παρ' ολίγον ανατίναξη των Αιτωλικιωτών στο ναό των Ταξιαρχών, ώστε να μην περιέλθουν στα "χέρια" των Τούρκων μια και δεν είχαν πόσιμο νερό. Βασιλική Κονταξή: Στο περίβολο του ναού των Ταξιαρχών και, μάλιστα, στην νότια πλευρά βρίσκεται θαμμένη η κυρά Βασιλική του Κίτσου Κονταξή, γυναίκα Εικόνα 12 Ο τάφος της κυρά Βασιλικής στον περίβολο των Ταξιαρχών του περιβόητου Αλή Πασά των Ιωαννίνων. Η Βασιλική Κονταξή γεννήθηκε το 1793 και ήταν κόρη του προύχοντα της Πλεσίβιτσας (Πλαίσιο) Φιλιατών της Ηπείρου, Κίτσου Κονταξή. Στα 12 της απήχθη από Τουρκαλβανούς και εστάλη μαζί με 300 ακόμη αγόρια και κορίτσια στο χαρέμι του Αλή Πασά. Εκεί χάρη στην ομορφιά και 19

20 την εξυπνάδα της παντρεύτηκε το Αλή Πασά και έζησε κοντά του, δίχως όμως να αλλαξοπιστήσει. Στην αυλή του Πασά, λοιπόν, γνώρισε μεγάλες προσωπικότητες και χάρη στον Μάνθο Οικονόμου, πιστό άνθρωπο του Αλή, μορφώθηκε. Η κυρά Βασιλική γνώρισε κατά την διάρκεια της ζωής της πολλούς οπλαρχηγούς κάτι που φαίνεται να την μύησε και στην Φιλική Εταιρεία. Γεγονός είναι πάντως ότι προσπάθησε να μυήσει και τον ίδιο τον Αλή Πασά, μια και είχε την ικανότητα να κατευνάζει τα πάθει του και να τον σαγηνεύει με την εξυπνάδα της. Την διαπίστωση αυτή αποδεικνύει από την μια το γεγονός ότι η Βασιλική παρέμεινε χριστιανή μέχρι να πεθάνει και, μάλιστα, διατηρούσε ναΐσκο το δωμάτιο της που λειτουργούσε κανονικά, και από την άλλη το γεγονός ότι ο Αλή Πασάς παραχώρησε στην οικογένειά της πολλά κτήματα στην Κατοχή Αιτωλοακαρνανίας. Κατά το τέλος της ζωής της η Κυρά Βασιλική κατέφυγε στην Κατοχή όπου διέμενε σε πύργο(κούλια πίσω από τον ενοριακό ναό του Αγίου Δημητρίου), όπου και πέθανε το 1834 σε ηλικία 42 ετών και θάφτηκε στον περίβολο του ναού των Ταξιάρχων. Η ληξιαρχική πράξη θανάτου έχει ως εξής: «Απέθανεν η Κυρά Βασιλική Κίτζου από δυσεντερία. Ήτον η ασθένειά της, ετών 45, μετασχούσα των αχράντων μυστηρίων της Θείας Μεταλήψεως και κατ' άδειαν του επιτρόπου του Αγίου Ακαρνανίας και από του εφημερίου των Ταξιαρχών ετάφη κατά την συνήθη εκκλησιαστική τάξιν εν τη εκκλησία των Ταξιαρχών». Ανατολικόν τη 11 Δεκεμβρίου Μελέτιος ιερεύς Δ.Κ. 10 Μελέτιος Ιερεύς: Αναφέρεται μόνο στην ληξιαρχική πράξη της κυρά Βασιλικής το 1834, πράγμα που σημαίνει ότι ήταν εφημέριος του ναού την περίοδο εκείνη. π. Παναγιώτης Θεοδωσίου: Αν και το όνομα του ήταν π. Παναγιώτης Θεοδωσίου, όλοι το ήξεραν ως παπά-πάνο. Γεννήθηκε στη Σπολάϊτα του Αγρινίου. Τελείωσε το σχολείο στο Αγρίνιο και κατόπιν την εμπορική σχόλη. Έφυγε για την Πάτρα όπου σπούδασε θεολογικά. Χειροτονήθηκε διάκος το 1961 και μέχρι το 1970 ήταν εφημέριος Εικόνα 13 Τα ιερά άμφια του παπά-πάνου στον Αγ. Παντελεήμονα στο Μεσολόγγι. Έκτοτε έως το 1995 υπηρετούσε στο Αιτωλικό απ όπου συνταξιοδοτήθηκε. Ο παπά- Πάνος ενέπνεε αμέριστο σεβασμό και εξέπεμπε το Θείο σε όλη του την μεγαλοπρέπεια. Είχε καταφέρει να αναπτύξει μια σχέση πλήρους εμπιστοσύνης μεταξύ εκείνου και των ανθρώπων γύρω του και ιδιαίτερα με τη νεολαία. Το Τα αρχικά αυτά παραπέμπουν στον δημιουργό της πλάκας στο ναό των Ταξιαρχών όπου αναγράφεται η ληξιαρχική πράξη. 20

21 μαζί με την βοήθεια του τότε Δημάρχου καθιέρωσε την γιορτή των Ταξιαρχών σαν πολιούχο της πόλης Αιτωλικού και τοπική αργία. Έγραψε το βιβλίο Μιχαήλ και Γαβριήλ οι φύλακες του Αιτωλικού και ασχολήθηκε με την επιμελημένη αναπαλαίωση της Παναγίας Φοινικιάς. Διατέλεσε επί σειρά ετών πρόεδρος γονέων και κηδεμόνων του Γυμνασίου και του Λυκείου και ασχολήθηκε ενεργά με της πολιτιστικές δραστηριότητες του πνευματικού κέντρου Ευανθία Καρβέλη. Τα Ιερά άμφια του εκτίθενται στο Λαογραφικό Μουσείο, τα οποία προσέφερε με χαρά ο ίδιος το Λίγα λόγια για τους Ταξιάρχες... Κατά την Άγια Γραφή οι άγγελοι στέλνονται από το Θεό με μορφή ορατή (οι άγγελοι είναι αόρατα αγαθά πνεύματα κοντά στο, Θεό) σε σπουδαίες ιστορικές περιστάσεις, που πρόκειται να εκδηλωθεί ή να εκτελεσθεί κάποια μεγάλη θεία θέληση. Επικεφαλής των αγγελικών δυνάμεων είναι οι αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ. Τον Μιχαήλ συναντάμε στην Παλαιά Διαθήκη. π.χ. όταν ο Αβραάμ μέλλει να θυσιάσει τον Ισαάκ, στον Ιησού του Ναυή, στον Ηλία, στον Λώτ, για να τον σώσει όταν ο Θεός αποφάσισε να καταστρέψει τα Γόμορρα, στον Πατριάρχη Ιακώβ, στον μάντη Βαρλαάμ και άλλου. Επίσης ο Μιχαήλ, ήταν αυτός που οδήγησε το λαό του Ισραήλ στη φυγή από την Αίγυπτο. Τον Γαβριήλ συναντάμε στην Καινή Διαθήκη, όπως στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και άλλου. Στην μνήμη, λοιπόν, των αποστολών και του έργου πού επιτελούν οι άγγελοι, η Εκκλησία μας όρισε τη γιορτή της 8ης Νοεμβρίου. 21

22 III. Άγιος Νεκτάριος Ο Ι. Ν. Αγίου Νεκταρίου είναι νεόδμητος ναός στο συνοικισμό Σταθμός Αιτωλικού και εορτάζει την 9η Νοεμβρίου κάθε έτους. Αρχιτεκτονική-Τεχνοτροπία Ο ναός είναι ρυθμού τρίκλιτης βασιλικής με παρακείμενο ενσωματωμένο καμπαναριό και τρεις κόγχες στην ανατολική πλευρά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τεχνοτροπία: οι τοίχοι είναι κτισμένοι από έντονο κεραμοπλαστικό διάκοσμο και παρουσιάζουν και επιγραφές είτε με χριστιανικά μηνύματα και τον Άγιο στον οποίο είναι αφιερωμένος ο ναός. Ιερείς-ψάλτες-νεωκόροι Στον Ι. Ν. Αγίου Νεκταρίου ως ιερέας υπηρετεί ο π. Σπυρίδων Καπελλάκης, καθήκοντα ψάλτη τελεί ο κ. Δημήτρης Κοσμίδης και νεωκόρισσα είναι η κα Ελένη Καπάτου. Λίγα λόγια για τον Άγιο... Εικόνα 14 Από το γραφείο του ναού Γεννήθηκε στις 1 Οκτωβρίου του 1846 μ.χ. στη Σηλυβρία της Θράκης από τον Δήμο και τη Βασιλική Κεφάλα και ήταν το πέμπτο από τα έξι παιδιά τους. Το κοσμικό του όνομα ήταν Αναστάσιος. Μικρός, 14 ετών, πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου εργάστηκε ως υπάλληλος και κατόπιν ως παιδονόμος στο σχολείο του Μετοχίου του Παναγίου Τάφου. Κατόπιν πήγε στη Χίο, όπου, από το 1866 μ.χ. μέχρι το 1876 μ.χ. χρημάτισε δημοδιδάσκαλος στο χωριό Λίθειο. Έγραψε αρκετά συγγράμματα, κυρίως βοηθητικά του θείου κηρύγματος. Η ταπεινοφροσύνη του και η φιλανθρωπία του υπήρξαν παροιμιώδεις. Πέθανε το απόγευμα της 8ης Νοεμβρίου 1920 μ.χ. Τόση δε ήταν η αγιότητά του, ώστε επιτέλεσε πολλά θαύματα, πριν αλλά και μετά τον θάνατο του. Ενταφιάστηκε στην Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος στην Αίγινα. Η ανακομιδή των Ιερών λειψάνων του έγινε στις 3 Σεπτεμβρίου του 1953 μ.χ. και στις 20 Απριλίου του 1961 μ.χ. με Πράξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, διακηρύχτηκε Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας. 22

23 4. Εξωκλήσια I. Άγιος Δημήτριος Ο Ι. Ν. του Αγίου Δημητρίου βρίσκεται στην πλατεία του Αιτωλικού μπροστά από τον ενοριακό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και εορτάζει την 26η Οκτωβρίου, οπότε, σύμφωνα με την παράδοση του Αιτωλικού, λιτανεύεται μεγαλοπρεπώς η εικόνα του μεγαλομάρτυρος Αγίου Δημητρίου του Μυροβλήτου. Ιστορία Ο Ι. Ν. Αγίου Δημητρίου είναι κτίσμα του 19ου αι. (1830). Δυστυχώς δεν έχουν δοθεί στο φως ιδιαίτερα στοιχεία για τον ναό παρά μόνο ότι χρησιμοποιήθηκε σαν ενοριακός ναός μέχρι το Αρχιτεκτονική-Τεχνοτροπία Ο ναός αυτός έχει κτιστεί σε ρυθμό μονόκλιτης ξυλοστάτης βασιλικής με δίριχτη κεραμοσκεπή στέγη. Οι τοίχοι είναι κτισμένοι με ημικατεργασμένους λίθους, ενώ εμφανή είναι και τα περίτεχνα μάρμαρα στις αψίδες των θυρών, ενώ κατέχει μια κόγχη με μονόλοβο τετράγωνο παράθυρο. Παράλληλα, στο εσωτερικό του ναού και στις αψίδες των παραθύρων διακρίνονται περίτεχνα μαρμάρινα ή γύψινα σκαλίσματα σε Εικόνα 15 Η βόρεια Θύρα αναπαράσταση αρχαίων κολώνων κορινθιακού τύπου. Παλαιότερα το εξωτερικό του ναού ήταν επιχρισμένο και ασβεστωμένο, ενώ σήμερα έχουν αφαιρεθεί το προστατευτικό επίχρισμα με την μέθοδο της αμμοβολής. Τέλος το καμπαναριό, το οποίο διαθέτει ιδιαίτερη κεραμοπλαστική διακόσμηση στις αψίδες των παραθύρων και στις γωνίες, φαίνεται να κτίστηκε και αυτό γύρω στο 1830 και Εικόνα 16 Το σημερινό καμπαναριό 23

24 επέζησε μέχρι τον σεισμό των 6,8 R του 1965, οπότε και "έπεσε". Έκτοτε ανοικοδομήθηκε και το νέο καμπαναριό κοσμεί μέχρι και σήμερα το ναό. Ιερά Κειμήλια Δυστυχώς δεν γνωρίζουμε αν ο ναός διαθέτει περίτεχνα σκεύη και εικόνες, παρ' όλα αυτά, μπορούμε να διακρίνουμε πανέμορφες αναπαραστάσεις του 19ου, πιθανότατα, αι. τόσο του Αγίου Δημητρίου, όσο και των υπολοίπων αγίων, νεότερης, όμως, εποχής. Ιερείς-Ψάλτες-Νεωκόροι Ο Ι. Ν. Αγίου Δημητρίου ανήκει διαχειριστικά στην ενορία της "Παναγίας". Συνεπώς, ιερέας είναι ο πατήρ Θεόδωρος Ζήσης, ψάλτες οι κύριοι Αλέξανδρος Καλιακούδας(αριστερός) και Γεώργιος Λιούλιος(δεξιός), ενώ καθήκοντα νεωκόρισσας τελεί η κα Αλεξάνδρα Καστανά. Λίγα λόγια για τον Άγιο... Ο μεγαλομάρτυς και θαυματουργός Δημήτριος ο Μυροβλήτης έζησε κατά τους χρόνους των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού( μ.χ.) και Μαξιμιανού( μ.χ.) και καταγόταν από την Θεσσαλονίκη. Κάποια στιγμή, ο Άγιος συνελήφθη και φυλακίστηκε για την πίστη του. Ων μέσα στην φυλακή παρουσιάστηκε μπροστά στον Άγιο ένας ευσεβής χριστιανός, ο Νέστωρ, ο οποίος ζητούσε την πνευματική βοήθεια του Αγίου μας, με την χάρη του Θεού, ώστε να νικήσει το Λυαίο, τρομερό πολεμιστή του Μαξιμιανού. Ο Άγιος μας, λοιπό, αφού σφράγισε τον Νέστωρα στο μέτωπο με το σημείου του Σταυρού του είπε ότι θα νικήσει το Λυαίο και θα μαρτυρήσει για τον Κύριο. Έτσι και έγινε. Μάλιστα, Όταν ο Μαξιμιανός, ντροπιασμένος για την ήττα του Λυαίου ερεύνησε την υπόθεση της νίκης και έφτασε στον Άγιο μας, για τον οποίο και, τελικά, διέταξε τους φρουρούς να τον κατατρυπήσουν πέρα ως πέρα στα πλευρά με τις λόγχες. Έτσι, τελικώς, μαρτύρησε και ο Άγιος μεγαλομάρτυς Δημήτριος ο Μυροβλήτης. 24

25 II. Αγία Τριάδα Ο Ι. Ν. Αγίας Τριάδας βρίσκεται στους νότιους πρόποδες του λόφου του Κατσά στην άκρη και απέναντι από την λιμνοθάλασσα, σε απόσταση εννέα χιλιομέτρων από το νησί του Αιτωλικού. Εορτάζει μεγαλοπρεπώς τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος. Ιστορία Το μόνο στοιχείο που διαθέτουμε είναι ότι αποτελεί προεπαναστατικό κτίσμα. Αρχιτεκτονική-Τεχνοτροπία Ο ναός αυτός παρουσιάζει αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον καθώς διαθέτει Νάρθηκα και μεγάλο τρούλο. Το δεύτερο μας βοηθά να προσδιορίσουμε και τον ρυθμό του ναού: απλή βασιλική με τρούλο. Ιερά Κειμήλια Δυστυχώς, δεν γνωρίζουμε αν διαθέτει ιστορικά και θρησκευτικά κειμήλια. Παρ' όλα αυτά, ο ναός διαθέτει μια ενδιαφέρουσα τοιχογραφία του Παντοκράτορος στον τρούλο του. Ιερείς-Ψάλτες-Νεωκόροι Ο Ι. Ν. Αγίας Τριάδας ανήκει διαχειριστικά στην ενορία της "Παναγίας". Συνεπώς, ιερέας είναι ο πατήρ Θεόδωρος Ζήσης, ψάλτες οι κύριοι Αλέξανδρος Καλιακούδας(αριστερός) και Γεώργιος Λιούλιος(δεξιός), ενώ καθήκοντα νεωκόρισσας τελεί η κα Αλεξάνδρα Καστανά. Λίγα λόγια για το γεγονός... Την Δευτέρα μετά την Πεντηκοστή, η Εκκλησία μας εορτάζει το Άγιο Πνεύμα. Το Άγιο Πνεύμα είναι το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, το οποίο εκπορεύεται εκ του Πατρός. Είναι ομοούσιο με τα πρόσωπα του Πατρός και του Υιού και κατά το Σύμβολο της Πίστεως «συμπροσκυνείται και συνδοξάζεται» με τον Πατέρα και με τον Υιό, ίσο κατά τη λατρεία και την τιμή. 25

26 III. Αγία Παρασκευή Ο Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής αποτελεί το παλαιότερο εξωκλήσι της ευρύτερης περιοχής. Εορτάζει μεγαλοπρεπώς την 26η Ιουλίου και έχει αφιερωθεί στο Μοναστήρι της Παναγίας της "Μακριάς Ράχης". Απέχει πέντε χιλιόμετρα από το νησί του Αιτωλικού και περιέχει ένα μικρό κοιμητήριο για τις ανάγκες των κατοίκων του χωριού Νησάκι. Ιστορία Αρχιτεκτονική-Τεχνοτροπία Για την κτίση του ναού τις πληροφορίες παίρνουμε από μια εγχάρακτη κτητορική επιγραφή στην πρόσοψη όπου αναγράφεται ότι "ο Συνταγματάρχης Γιαννάκης Λουντερέκας με τον αδελφό του Αλέξανδρο και τον ιερομόναχο Μακάριο είναι κτήτορες το έτος Από τότε συντηρείται από τους κατοίκους του χωριού Νησάκι. Ο ναός είναι σταυρεπίστεγος με υπερυψωμένο οκταγωνικό τρούλο και στενά ορθογώνια παράθυρα που ανοίγονται στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Σύμφωνα με τον κ. Αθανάσιο Παλιούρα ο τρούλος στηρίζεται σε τόξα και σφαιρικά τρίγωνα φερόμενα από τέσσερις τοίχους και σχηματίζουν ορθογώνιο στην κάτοψη. Παράλληλα, η κόγχη του ιερού σχηματίζει επτάπλευρο, ενώ στο κέντρο της κόγχης υπάρχει ένα μονόλοβο παράθυρο. Έπειτα, στη δυτική, βόρεια και νότια πλευρά ανοίγονται τρεις θύρες, ενώ δύο παράθυρα φωτίζουν το εσωτερικό του ναού. Όσον αφορά το εξωτερικό του ναού, στη δυτική πλευρά υπάρχει χαμηλό υπόστεγο στηριγμένο σε τέσσερις λιθόκτιστους πεσσούς και στη μισή βόρεια Εικόνα 17 Κάτοψη Αγίας Παρασκευής πλευρά υπάρχει ένα μικρό κελί, με την πρόσοψη του να βρίσκεται στην ίδια ευθεία με την πρόσοψη του ναού. Πίσω από το κελί υπάρχει βαθιά δεξαμενή με μονόριχτο στέγαστρο στηριζόμενο σε τέσσερις χτιστούς πεσσούς. Τέλος και αναφορικά με την 26

27 τεχνοτροπία, πιθανότατα ο ναός είναι κτισμένος με κατεργασμένους λίθους 11. Όσον αφορά την επιγραφή, βρίσκεται εντοιχισμένη στην πρόσοψη αριστερά και λίγο πιο ψηλά από την είσοδο. Είναι κεφαλαιογράμματη και με πολλά συμπλέγματα γραφή. Στην επιγραφή αναγράφεται: +ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ Ο ΝΑΟC ΟΥΤΟC THC ΑΓΙΑC ΟΣΙΟΜAΡΤΥΡΟC ΠΑΡΑΣΚΕΥΗC ΚΑΤΆ ΤΟ 1698 ΔΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗC ΚΑΙ ΒΟΗΘΥΑC ΤΟΥ ΕΚΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟΥ ΚΟΛΟΝΕΛΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΛΟΥΝΤΕΡΕΚΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΑΔΕΛΦΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΚΑΙ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ ΕΞΟΔΩΝ ΔΕ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΤΟΥ ΓΕΩΓΙΟΥ ΓΓΕΚΑ ΕΙC ΜΝΗΜΟCΥΝΟΝ ΕΚΕΙΝΟΥ ΑΦΙΕΡΩΤΕ ΔΕ ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΕΙC ΤΗΝ ΜΟΝΗΝ ΤΗC ΚΥΡΙΑC ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΤΗC ΕΠΟΝΟΜΑΖΟΜΕΝΗC ΜΑΚΡΙΑC ΡΑΧΗC. ΜΗΔΗC ΕΧΕΙ ΤΙΝΑ ΕΞΟΥΣΙΑΝ ΑΠΟΧΩΡΗCΑΙ ΑΥΤΗΝ ΕΚΕΙΝΗC ΤΗC ΑΓΙΩΤΑΤΗC ΜΟΝΗC ΕΙC ΤΟΝ ΑΠΑΝΤΑ ΑΙΩΝΑ ΙΝΑ ΜΗ ΤΩ ΑΝΑΘΕΜΑΤΙ ΚΑΘΥΠΟΒΛΗΘΗ ΑΜΗΝ. Η επιγραφή αυτή δηλώνει ότι κατά το έτος 1698 ο Συνταγματάρχης Ιωάννης Λουντερέκας ανήγειρε αυτόν τον ναό και τον αφιερώνει στο απροσδιόριστο μέχρι σήμερα να μοναστήρι της Κυρίας Θεοτόκου της Μακριάς Ράχης 12. Αξίζει να αναφέρουμε ότι δύο χρόνια πριν, το 1696, ο Συνταγματάρχης Λουντερέκας είχε αναγείρει και τον ναό του Αγίου Γεωργίου στα Ελληνικά (Συβίστα) Μεσολογγίου, ανάμεσα στην πλούσια βλάστηση του Αρακύνθου(Ζυγού), πράγμα που αποδεικνύει και η ομοιότητα στην αρχιτεκτονική των ναών καθώς και οι κοντινές ημερομηνίες. Εικόνα 18 Η εντοιχισμένη επιγραφή Ιερείς-ψάλτες-νεωκόροι Ο Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής ανήκει διαχειριστικά στην ενορία της "Παναγίας". Συνεπώς, ιερέας είναι ο πατήρ Θεόδωρος Ζήσης, ψάλτες οι κύριοι Αλέξανδρος Καλιακούδας(αριστερός) και Γεώργιος Λιούλιος(δεξιός), ενώ καθήκοντα νεωκόρισσας τελεί η κα Αλεξάνδρα Καστανά. Λίγα λόγια για την Αγία... Η Αγία Παρασκευή γεννήθηκε στη Ρώμη στα χρόνια του αυτοκράτορα Αντωνίνου ( μ.χ.). Ήταν κόρη των ευσεβών Χριστιανών, Αγάθωνα και Πολιτείας, οι οποίοι 11 "Πιθανότατα" γιατί σήμερα ο ναός είναι ασβεστωμένος. 12 Αυτό γιατί δεν γνωρίζουμε αν επρόκειτο για προσωνύμιο της Θεοτόκου ή τοπωνύμιο. 27

28 φρόντισαν για την χριστιανική αγωγή της, όπως είχαν υποσχεθεί στο Θεό στην περίπτωση που θα τους έδινε ένα παιδί. Επειδή το παιδί γεννήθηκε ημέρα Παρασκευή έλαβε αυτό το όνομα. Μετά το θάνατο των γονέων της, η Παρασκευή μοίρασε όλη την περιουσία της στους φτωχούς και ανέπτυξε ιεραποστολική δραστηριότητα στην Ρώμη και στα περίχωρα της πόλης, κηρύσσοντας το λόγο του Χριστού. Η δράση της προκάλεσε τον ειδωλολάτρη αυτοκράτορα Αντωνίνο, ο οποίος την συνέλαβε και της υποσχέθηκε υλικά αγαθά στην περίπτωση που θα θυσίαζε στα είδωλα. Βλέποντας όμως πως η Αγία παρέμενε σταθερή στην πίστη της, την υπέβαλε σε βασανιστήρια. Στο τέλος, ωστόσο, και αφού πρώτα έχασε το φως, θεραπεύτηκε από την Αγία και πίστεψε στον Χριστό. Ελευθέρωσε πάντως την Αγία Παρασκευή, η οποία συνέχισε να κηρύττει το Ευαγγέλιο σε άλλα μέρη, μέχρι που έφτασε στην Ελλάδα. Στα Τέμπη ένας ειδωλολάτρης άρχοντας την υπέβαλε σε φρικτά βασανιστήρια, τα οποία υπέμεινε καρτερικά, για να αποβιώσει εις Κύριον, στο τέλος, δια αποκεφαλισμού. 28

29 IV. Άγιος Νικόλαος ο Κούνδουρος Μικρός ναός αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο τον εν Βουνένοις στα ΝΔ της πόλης του Αιτωλικού, στους πρόποδες του λόφου Κατσά, στη τοποθεσία Κούνδουρος, εξού και το προσωνύμιο "Κούνδουρος ή Κούντρος". Εορτάζει την 9η Μαΐου. Ιστορία Δεν διασώζονται στοιχεία για την ιστορία του ναού παρά μόνο ότι κτίστηκε τα προεπαναστατικά χρόνια και ότι διέθετε και διαθέτει ένα μικρό κελί. Αρχιτεκτονική-Τεχνοτροπία Ο ναός είναι σχεδιασμένος σε ρυθμό σταυροειδούς-σταυρεπίστεγης με κεραμοσκεπή. Παράλληλα, παρουσιάζει ένα ιδιαίτερο στοιχείο ως προς την κατασκευή: είναι κατασκευασμένος σε σχήμα που μοιάζει με πυραμίδα, αυτό οφείλεται στις ενσωματωμένες στον ναό αντηρίδες για την στήριξη των τοίχων του. Παράλληλα, η λιθοδομή αποτελείται από κατεργασμένους λίθους ορθογωνίου σχήματος. Ιερείς-ψάλτες-νεωκόροι Ο Ι. Ν. Αγίου Νικολάου του εν Βουνένοις υπάγεται διαχειριστικά στην ενορία του Ι. Ν. Παμμεγίστων Ταξιαρχών, οπότε ιερέας είναι ο πατήρ Ανδρέας Μπότας, ψάλτες οι κύριοι Αντώνης Κανελέτης(δεξιός) και Ιωάννης Φλάκας(αριστερός) και νεωκόρισσα η κα Δέσποινα Ντελή-Παπασταματοπούλου. Λίγα λόγια για τον Άγιο... Ο Άγιος Νικόλαος ο Νέος γεννήθηκε στα μέρη της Ανατολής από ευσεβείς γονείς. Όταν ενηλικιώθηκε κατατάχθηκε στον Αυτοκρατορικό Στρατό, με το αξίωμα του Δούκα, γυμνάζοντας τους στρατιώτες του, στο να είναι γενναίοι και ατρόμητοι πολεμιστές, κυρίως όμως τους νουθετούσε και τους δίδασκε να πιστεύουν στον Θεό, να προσεύχονται, να μην αδικούν ποτέ κανέναν και να ζητούν από τον Χριστό να τους δίνει δύναμη για να πολεμούν τους εχθρούς. Κάποτε, τον Νικόλαο προσπάθησαν 29

30 με υποσχέσεις και κολακείες να τον πείσουν να αρνηθεί την πίστη του αλλά δεν τα κατάφεραν. Αφού τον κατατρύπησαν με το ίδιο το κοντάρι του στη συνέχεια απέκοψαν την Τίμια Του Κεφαλή στις 9 Μαΐου του 720 μ.χ και το νεανικό αίμα του πότισε άφθονα την Θεσσαλική γη. Στο σημείο της σφαγής εγκατέλειψαν οι Άβαροι το Σώμα του Αγίου, όπου μετά από πολλά χρόνια το βρήκε ακέραιο και ευωδιάζων κάποιος άρχοντας Ευφημιανός, ο οποίος γιατρεύθηκε από την ασθένεια της λέπρας που έπασχε και αφού το ενταφίασε, έκτισε εκεί Ναό στο όνομα του Οσιομάρτυρα. 30

31 V. Εισόδια της Θεοτόκου (Παναγιά Φοινικιά) Ο Ι. Ν. Εισοδίων της Θεοτόκου βρίσκεται πάνω σε νησίδα στην καρδιά της λιμνοθάλασσας, ανάμεσα στο Μεσολόγγι και το Αιτωλικό. Η περιοχή αυτή ονομάζεται Φοινικιά, εξού και το προσωνύμιο Παναγιά η Φοινικιά. Ο ναός έχει αφιερωθεί στην Παναγία η οποία ευλογεί και αγιάζει την εργασία των ψαράδων και των εργαζομένων στις αλυκές. Εορτάζει μεγαλοπρεπώς την 23 Αυγούστου και την 21η Νοεμβρίου. Ιστορία Είναι κτίσμα του 1804 και ένας από του αγαπημένους προορισμούς ηρεμίας(μια και εκεί υπήρχαν και υπάρχουν ψηλοί ευκάλυπτοι) του Λόρδου Βύρωνα καθ' όλη την διάρκεια της παραμονής του στην Ελλάδα. Σημαντικό επίσης είναι ότι λειτούργησε και σαν Μοναστήρι. Αρχιτεκτονική-Τεχνοτροπία Ο ναός είναι ρυθμού απλής μονόχωρης βασιλικής με δίρριχτη στέγη εξωτερικά και ξύλινη οροφή εσωτερικά. Σύμφωνα με τον κ. Αθανάσιο Παλιούρα, ανατολικά σχηματίζεται πεντάπλευρη αψίδα με μικρό, μονόλοβο, τοξωτό παράθυρο στη μέση. Στο αέτωμα του ανατολικού τοίχου διακρίνονται ο θέσεις τριών σκυφίων που υπήρχαν παλαιότερα. Οι τοίχοι είναι χτισμένοι με ελαφρά επεξεργασμένους λίθους, ενώ φαίνεται ότι κατά καιρούς έγιναν Εικόνα 19 Νότια άποψη πολλές παρεμβ άσεις και τα τελευταία χρόνια άφθονη χρήση τσιμέντου. Οι ανακαινιστές αντικατέστησαν την παλαιά τοξωτή θύρα με νεότερη και ύψωσαν κακότεχνο τσιμεντένιο στέγαστρο. Στο υπέρθυρο της ίδιας εισόδου διασώζεται αετωματικό αψίδωμα με 31

32 τοξωτή κόγχη και αναγραφόμενη την χρονολογία οικοδόμησης του ναού, ήτοι Παράλληλα, στην πρόσοψη, στο υπέρθυρο της τοξωτής εισόδου, σχηματίζεται αβαθής κόγχη. Στο κάτω μέρος της κόγχης εξέχει ταινία από μαρμαρόπετρα με εξαίσιο ανάγλυφο σκάλισμα: σταυρός στη μέση και κυμάτια στα άκρα. Κυκλικό επίσης φωτιστικό ανοίγεται στο αέτωμα της ίδια πλευράς. Αναφορικά με το εξωτερικό, ο ναός είναι περιμαντρωμένος. Ανατολικά, έξω από τον τοίχο, διασώζεται δεξαμενή με νεότερο προστομιαίο. Εικόνα 20 Καθολική άποψη Ιερείς-Ψάλτες-Νεωκόροι Ο Ι. Ν. Εισοδίων της Θεοτόκου υπάγεται διαχειριστικά στην ενορία του Ι. Ν. Παμμεγίστων Ταξιαρχών, οπότε ιερέας είναι ο πατήρ Ανδρέας Μπότας, ψάλτες οι κύριοι Αντώνης Κανελέτης(δεξιός) και Ιωάννης Φλάκας(αριστερός) και νεωκόρισσα η κα Δέσποινα Ντελή-Παπασταματοπούλου. Λίγα λόγια για το γεγονός των Εισοδίων της Θεοτόκου... Η ευσεβής Άννα σύζυγος του Ιωακείμ, πέρασε τη ζωή της χωρίς να μπορεί να τεκνοποιήσει. Μαζί με τον Ιωακείμ προσευχόταν θερμά στον Θεό να την αξιώσει να φέρει στον κόσμο ένα παιδί, με την υπόσχεση ότι θα αφιέρωνε το παιδί της σε Αυτόν. Πράγματι, ο Πανάγαθος Θεός όχι μόνο της χάρισε ένα παιδί, αλλά την αξίωσε να φέρει στον κόσμο τη γυναίκα που θα γεννούσε το Μεσσία, το Σωτήρα Ιησού Χριστό. Όταν η Παναγία έγινε τριών χρόνων, σύμφωνα με την παράδοση, η Άννα και ο Ιωακείμ, κρατώντας την υπόσχεσή τους, την οδήγησαν στο Ναό και την παρέδωσαν στον αρχιερέα Ζαχαρία. Ο αρχιερέας παρέλαβε την Παρθένο Μαρία και την οδήγησε στα Άγια των Αγίων, όπου δεν έμπαινε κανείς εκτός από τον ίδιο, επειδή γνώριζε έπειτα από αποκάλυψη του Θεού το μελλοντικό ρόλο της Αγίας κόρης στην ενανθρώπιση του Κυρίου. Στα ενδότερα του Ναού η Παρθένος Μαρία έμεινε δώδεκα χρόνια. Όλο αυτό το διάστημα ο αρχάγγελος Γαβριήλ προμήθευε την Παναγία με τροφή ουράνια. Εξήλθε από τα Άγια των Αγίων, όταν έφθασε η ώρα του Θείου Ευαγγελισμού. 32

33 VI. Άγιος Γεώργιος Ο Ι. Ν. Αγίου Γεωργίου βρίσκεται στο παλαιό τμήμα της πόλης του Αιτωλικού και είναι αφιερωμένος στο Άγιο Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο, οπότε και πανηγυρίζει μεγαλοπρεπώς και με την παρουσία εφίππων την 23η Απριλίου ή την Δευτέρα του Πάσχα. Ο ναός λειτουργεί σαν βοηθητικός ναός του ενοριακού(παναγία) για τελετές και μυστήρια. Επιπλέον, βόρεια του ναού υπάρχει κήπος με πολλών ειδών άνθη και δέντρα, καθώς και μια περίτεχνη βρύση με εγχάρακτη χρονολογία Ιστορία Ο ναός είναι κτίσμα του 15ου αι. και ο παλαιότερος ναός του Αιτωλικού. Την περίοδο της Ενετοκρατίας αποτελούσε ναό των Καθολικών της πόλης του Αιτωλικού. Αργότερα, όμως, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας πέρασε στα χέρια των Ορθοδόξων, οπότε και έγινε ενοριακός ναός μέχρι τους νεώτερους χρόνους. Ας προστεθεί ότι στον προαύλιο χώρο του ναού υπάρχουν δύο άγνωστα για το Αιτωλικό ιστορικά μνημεία: μια στήλη που μνημονεύει τους πεσόντες του Αιτωλικού κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και ένα τάφο της οικογενείας Βλύσμα. Στην πρώτη στήλη αναγράφονται τα εξής: ΚΩΝΣΤ. Π. ΓΑΜΒΡΕΛΛΗΣ ΜΙΧ. Γ. ΚΑΝΤΖΟΥΡΟΣ ΔΗΜ. Κ ΚΑΡΑΜΠΑΣ ΔΙΟΝ. Δ. ΚΟΚΟΛΙΝΗΣ ΔΙΟΝ. Ι. ΜΠΕΡΕΡΗΣ ΑΝΔΡ. Χ. ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΑΤΟΣ ΧΡ. Β. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΙΩΑΚ. Μ. ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ ΔΗΜ. Ι. ΣΩΤΗΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΕΥΑΓ. Π. ΤΟΛΗΣ ΑΠΕΘΑΝΟΝ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ 33

34 Στη δεύτερη επιγραφή που είναι ενσωματωμένη στον τάφο αναγράφεται το εξής: ΕΝΘΑΔΕ ΚΕΙΝΤΑΙ ΤΑ ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΛΥΣΜΑ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣ ΤΗΝ 15 ΙΟΥΛΙΟΥ 1882 ΤΡΙΣΕΥΓΕΝΗΣ ΓΕΩΡ. ΒΛΥΣΜΑ ΑΠΟΒ. ΤΗΝ 21 ΙΟΥΛΙΟΥ 1894 ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑΣ ΕΠ. ΜΠΕΛΛΙΑ ΘΥΓΑΤΡΟΣ Γ. ΒΛΥΣΜΑ ΑΠΟΒ. ΤΗΝ 29 ΙΑΝΟΥΡΙΟΥ 1924 Το κατά πόσο, βέβαια, αυτά τα δύο συνδέονται με τον ναό δεν γνωρίζουμε. Παρ' όλα αυτά, τα δύο αυτά μνημεία κοσμούν το ιστορικό πλαίσιο του χώρου. Αρχιτεκτονική-Τεχνοτροπία Ο ναός του Αγίου Γεωργίου είναι ρυθμού απλής μονόκλιτης βασιλικής με καμαροειδή στέγη. Οι τοίχοι είναι κτισμένοι με ημικατεργασμένους λίθους, ενώ εμφανές είναι και το κεραμοπλαστικό στοιχείο στις αψίδες των θυρών και των παραθύρων. Η εκκλησία από την στιγμή της κτίσεως του μέχρι λίγα χρόνια πριν ήταν καλυμμένος με προστατευτικό επίχρισμα, βαμμένο σύμφωνα με την επτανησιακή τεχνοτροπία: ώχρα και χοντροκόκκινο(κεραμιδί). Σήμερα, βέβαια, με την μέθοδο της αμμοβολής το επίχρισμα έχει αφαιρεθεί προσδίδοντας μια πιο ορεινή όψη στο κτίριο. Ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό στοιχείο του ναού αποτελεί το μπαρόκ βενετσιάνικο καμπαναριό- το μοναδικό σωζόμενο σε ολόκληρη την Αιτωλία. Ενσωματωμένο καθώς είναι στο νότιο τοίχο του ναού, αποκάλυψε τα σημαντικότερα του στοιχεία μετά την αφαίρεση του επιχρίσματος. Τα ανάγλυφα που εμφανίστηκαν, τετράγωνης μορφής, απεικονίζουν τον Άγιο Γεώργιο από την μια και τον Άγιο Δημήτριο από την άλλη. Παράλληλα, διακριτοί είναι και οι διακοσμητικοί κιονίσκοι που, όμως, σήμερα έχουν υποστεί φθορά. Τέλος, να σημειωθεί ότι η πραγματική μορφή του καμπαναριού υπήρχε ως το 1965, οπότε και έπεσε από τον σεισμό των 6, 8 R. Έκτοτε υπήρχε μόνο η βάση, η οποία κινδύνεψε και αυτή να καταρρεύσει με τον σεισμό των 6, 5 R το Έτσι, το καμπαναριό ανοικοδομήθηκε πλήρως υπό την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Αποστόλη Μπλίκα. Ιερά Κειμήλια Σημαντική είναι και η παρουσία των κειμηλίων και των ξυλογλύπτων στο ναό. Στο εσωτερικό μπορεί κανείς να διακρίνει φορητές εικόνες και αναπαραστάσεις του 18ου και 19ου και του 20ου αιώνα. 34

35 Ιερείς-Ψάλτες-Νεωκόροι Ο Ι. Ν. Αγίου Γεωργίου ανήκει διαχειριστικά στην ενορία της "Παναγίας". Συνεπώς, ιερέας είναι ο πατήρ Θεόδωρος Ζήσης, ψάλτες οι κύριοι Αλέξανδρος Καλιακούδας(αριστερός) και Γεώργιος Λιούλιος(δεξιός), ενώ καθήκοντα νεωκόρισσας τελεί η κα Αλεξάνδρα Καστανά. Ιδιαίτερη, βέβαια, μνεία πρέπει να γίνει στην κα Μάρω Μενεγιά, η οποία φροντίζει τόσο τον ναό όσο και τον κήπο του ναού. Λίγα λόγια για τον Άγιο... Ο Άγιος Γεώργιος ο μεγαλομάρτυρας και Τροπαιοφόρος γεννήθηκε περίπου το 275 μ.χ. στην Καππαδοκία, από γονείς χριστιανούς. Ο Εικόνα 21 Ο κήπος πατέρας του, μάλιστα, πέθανε μαρτυρικά για το Χριστό όταν ο Γεώργιος ήταν δέκα χρονών. Η μητέρα του τότε τον πήρε μαζί της στην πατρίδα της την Παλαιστίνη, όπου είχε και τα κτήματα της. Όταν έγινε 18 χρονών, στρατεύθηκε στο ρωμαϊκό στρατό. Αν και νέος στην ηλικία, διεκπεραίωνε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις τέλεια. Όλοι τον θαύμαζαν για το παράστημα του. Γι' αυτό, γρήγορα τον προήγαγαν σε ανώτερα αξιώματα και του έδωσαν τον τίτλο του κόμη και ο Διοκλητιανός τον εκτιμούσε πολύ. Όταν κάποτε ο Διοκλητιανός ξεκίνησε διωγμό εναντίον των χριστιανών, ο Άγιος αρνήθηκε να συμμετάσχει ομολογώντας, έτσι, την πίστη του στον Χριστό. Τότε ο Διοκλητιανός τον φυλάκισε και του επέβαλε αρκετά μαρτύρια από τα οποία εξήλθε, ως εκ θαύματος, αλώβητος. Ο Άγιος Γεώργιος κλείστηκε ξανά στην φυλακή και την νύκτα είδε στ' όνειρο του τον Χριστό, που του ανάγγειλε ότι θα πάρει το στεφάνι του μαρτυρίου και θα αξιωθεί της αιωνίου ζωής. Σαν ξημέρωσε διατάχτηκαν οι στρατιώτες από τον Διοκλητιανό να παρουσιάσουν μπροστά του τον Άγιο. Πραγματικά ο Άγιος βάδιζε γεμάτος χαρά προς τον βασιλέα, επειδή γνώριζε εκ των προτέρων ότι έφτασε το τέλος του. Μόλις λοιπόν τον αντίκρισε ο Διοκλητιανός, του πρότεινε να πάνε στον ναό του Απόλλωνα για να θυσιάσει στο είδωλο του. Όταν μπήκε ο Άγιος στον ναό, σήκωσε το χέρι και αφού έκανε το σημείο του σταυρού διέταξε το είδωλο να πέσει. Αμέσως τούτο έπεσε και έγινε κομμάτια. Εικόνα 22 Ο ναός όταν ήταν βαμμένος Ο ιερέας των ειδώλων και ο λαός στον βασιλέα να θανατώσει τον διαταγή και του έκοψε το κεφάλι. τόσο πολύ θύμωσαν, που φώναζαν Γεώργιο. Ο Διοκλητιανός έβγαλε 35

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Τα «δάκρυα» της εικόνας, οι μέρες του 74, το πριν και το σήμερα

Τα «δάκρυα» της εικόνας, οι μέρες του 74, το πριν και το σήμερα EKKΛHΣIEΣ THΣ ΠOΛHΣ Ευχαριστούμε τη Μονή Μαχαιρά για τη βοήθεια που μας παρείχε στη φωτογράφηση της μεγάλης εικόνας του Αγίου Γεωργίου, η οποία σήμερα φιλοξενείται στο καθολικό της Μονής. To παρεκκλήσι

Διαβάστε περισσότερα

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Παναγία, η μητέρα του Θεού Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.16) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ

Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ 1. ΚΩΝ/ΝΟΣ Μ. ΛΕΓΓΑΣ Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ 2. (ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΣ) Η ΒΑΠΤΙΣΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ 3. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΜΑΡΚΟΣ 4. ΟΙΚ.ΑΘΑΝ. & ΜΑΡΙΑΣ ΓΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΥ Η ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΣΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα

Διαβάστε περισσότερα

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410-28588 FAX: 27410-25073 e-mail: moraitis.kor@hotmail.com www.narkissostravel.gr 6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησίες. Άγιος Σπυρίδων, ο προστάτης του νησιού - Κέρκυρα. Μητρόπολη -Κέρκυρα

Εκκλησίες. Άγιος Σπυρίδων, ο προστάτης του νησιού - Κέρκυρα. Μητρόπολη -Κέρκυρα Εκκλησίες Άγιος Σπυρίδων, ο προστάτης του νησιού - Κέρκυρα Ο Άγιος Σπυρίδων γεννήθηκε στην Τρυμιθούντα της Κύπρου το 270 μ.χ.. Ήταν βοσκός. Παντρεύτηκε και είχε μια κόρη με το όνομα Ειρήνη. Όταν η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ

Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ Σύντοµο Ιστορικό Του Αµβροσίου Καρατζά Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Αυλώνας είναι χτισµένος στο κέντρο του χωριού, πλαισιωµένος από τον αιωνόβιο πλάτανο και δεσπόζει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ

ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ Ναυσικά Πανσελήνου Ομότ. Καθηγήτρια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ Η κατά κόσμον Ρεγούλα Μπενιζέλου, αφού περιβλήθηκε το μοναχικό σχήμα με το όνομα Φιλοθέη γύρω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΝ ΤΙΜΗ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ: Αεροπορικά εισιτήρια Θεσσαλονίκη-Αθήνα-Τέλ. Αβίβ Αθήνα-Θεσσαλονίκη. Φόροι αεροδρομίων, βίζα Ισραήλ. Διαμονή σε επιλεγμένα

ΣΤΗΝ ΤΙΜΗ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ: Αεροπορικά εισιτήρια Θεσσαλονίκη-Αθήνα-Τέλ. Αβίβ Αθήνα-Θεσσαλονίκη. Φόροι αεροδρομίων, βίζα Ισραήλ. Διαμονή σε επιλεγμένα ΠΑΣΧΑ 2014 7 Μέρες 7-13 Απριλίου ΑΓΙΟΙ ΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΙΝΑ 1 η ΜΕΡΑ M.ΤΡΙΤΗ (7/4)ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ: Συγκέντρωση 18.00 μ.μ στο αεροδρόμιο Μακεδονία. Πτήση με Aegean Airlines A3 127 στις 20.45 μ.μ για Αθήνα. Συνάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Γινόμαστε ό,τι βλέπουμε

Γινόμαστε ό,τι βλέπουμε Γινόμαστε ό,τι βλέπουμε Οι ιερές εικόνες του Αγίου Νικολάου Πρόγραμμα Χορηγιών Εικονογραφίας "Φάση I - Ανατολή" Θεμιστοκλής Πέτρου Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Ann Arbor, ΜΙ Γινόμαστε

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονα Αχαρνών.

Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονα Αχαρνών. 67 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Στα πλαίσια του μαθήματος: Τοπικής Ιστορίας Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονα Αχαρνών. Μια ματιά στο ΧΘΕΣ και στο ΣΗΜΕΡΑ. Θανάτη Φωτεινή Γ1 Σχολικό Έτος : 2012-2013 Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονα

Διαβάστε περισσότερα

του Οίκου Προσευχής Διδασκαλία για την διακονία

του Οίκου Προσευχής Διδασκαλία για την διακονία Από Γιώργο Μαρκάκη, Ποιμένα Χριστιανικού Οίκου Προσευχής «Κέντρο Σαλόμ», Αθήνα 02.2012 Σελ. 1 Ο αδελφός Νίκος έλαβε τον κάτωθι λόγο από τον Κύριο: «Λέγω στην Εκκλησία αυτή την ώρα: μείνετε πιστοί και μήν

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ Γιώργος Κωστόπουλος Ένα από τα πιο διακριτά σημεία του εκτεταμένου αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Χερσονήσου βυζαντινής Χερσώνος, που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης 28 ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΕΣ ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης μας Γιαννούλας, σφραγίζει μέ διακριτικότητα το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Χωρίς ποτέ να διεκδικήσει ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑ 2014 ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΑΓΙΟΙ ΤΟΠΟΙ 6 ΜΕΡΕΣ 16-21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

ΠΑΣΧΑ 2014 ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΑΓΙΟΙ ΤΟΠΟΙ 6 ΜΕΡΕΣ 16-21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑ 2014 ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΑΓΙΟΙ ΤΟΠΟΙ 6 ΜΕΡΕΣ 16-21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1η ΜΕΡΑ.M.ΤΕΤΑΡΤΗ (16/4)ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ: Συγκέντρωση 18.00 µ.µ στο αεροδρόµιο Μακεδονία. Πτήση µε Aegean Airlines A3 127 στις 20.45 µ.µ για Αθήνα. Συνάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΧΑΤΣΙΟΥΛΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΤΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΧΑΤΣΙΟΥΛΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΧΑΤΣΙΟΥΛΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΒΕΡΟΙΑ 2008 Φ2 Μιχαήλ Γεωργίου Χατσιούλης ( Α.2 ) Αικατερίνη Κωνσταντίνου Γιώβου ( Γ.2 ) Γεώργιος Μιχαήλ Χατσιούλης (Α.2.1)

Διαβάστε περισσότερα

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ Ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι μόνο μια μοναδική

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την 396 Βιβλιοκρισίες μάλλον τον επικεφαλής ΕΛΛΗΝΙΚΗ μιας υπηρεσίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ (σεκρέτου), ΕΤΑΙΡΕΙΑ στην οποία εργάζονταν «μυστικοί», οι υφιστάμενοι δηλαδή του μυστικού. Για τον μυστογράφο, στο τρίτο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΕΡΕΧΘΕΙΟΥ

ΟΙ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΕΡΕΧΘΕΙΟΥ 6ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ν. ΙΩΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ : 2 Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ΕΛ. ΣΑΡ Η ΟΙ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΕΡΕΧΘΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΩΝ : ΒΑΡΑΜΠΟΥΤΗ ΑΛΕΞΑΝ ΡΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΕΛΗ ΣΤΕΛΛΑΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 -

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4.1 ΑΓΙΟΣ ΣΩΣΤΗΣ Όπως και τα υπόλοιπα, έτσι και το πρώην σχολείο του Αγίου Σώστη είναι ένα πέτρινο κτίριο µε κεραµοσκεπή και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Tο κτίριο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ Α) Μεταξύ Ελλήνων και ορθοδόξων Χριστιανών Απαιτούνται τα εξής έγγραφα: α) πιστοποιητικό αγαμίας του Γαμπρού, β)πιστοποιητικό αγαμίας της Νύφης το πιστοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά και Προσκυνηµατικά Μνηµεία από διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Αετοχωρίου

Θρησκευτικά και Προσκυνηµατικά Μνηµεία από διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Αετοχωρίου Θρησκευτικά και Προσκυνηµατικά Μνηµεία από διάφορες περιοχές της Ελλάδος Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Αετοχωρίου Ιερά Μονή Παναγίας Εύρου Ναός Παναγίας Κοσµοσώτηρας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΛΕΣΧΗΣ LIONS ΡΟΔΟΥ

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΛΕΣΧΗΣ LIONS ΡΟΔΟΥ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΛΕΣΧΗΣ LIONS ΡΟΔΟΥ 1. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΤΑΘΜΟΥ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Σε μια από τις πιο τουριστικές περιοχές της Ρόδου, το Φαληράκι, η Λέσχη Ρόδου προκειμένου να βοηθήσει στην κάλυψη της πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013

Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013 Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «Αναστηλωτικές εργασίες στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου στόν ὁμώνυμο οἰκισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΟΝΑΔΑ Α1 Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Ταχ. Κώδικας : 10681 Αθήνα Πληροφορίες: Α. Καλογήρου Τηλέφωνο : 2103307622

Διαβάστε περισσότερα