ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΠΡΟΩΣΗ ΠΛΟΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΟ ΠΛΗΡΩΣ ΕΞΗΛΕΚΤΡΙΣΜΕΝΟ ΠΛΟΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΠΡΟΩΣΗ ΠΛΟΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΟ ΠΛΗΡΩΣ ΕΞΗΛΕΚΤΡΙΣΜΕΝΟ ΠΛΟΙΟ"

Transcript

1 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΠΡΟΩΣΗ ΠΛΟΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΟ ΠΛΗΡΩΣ ΕΞΗΛΕΚΤΡΙΣΜΕΝΟ ΠΛΟΙΟ ρ Ι. Κ. Χατζηλάου, Καθηγητής ΣΝ, Ι. Μ. Προυσαλίδης, Επ. Καθηγητής ΕΜΠ, ρ Γ. Αντωνόπουλος, ΕΣΜΗΕ ΑΕ Πλωτάρχης (Μ) Ι. Κ. Γύπαρης ΠΝ, MSc MESE Π. Βαλλιανάτος, ΗΜ - ROTECH Engineering Ltd Περίληψη Στην παρούσα εισήγηση παρουσιάζονται οι σύγχρονες εξελίξεις στην τεχνολογία ηλεκτροπρόωσης πλοίων. Σε αυτά τα πλαίσια γίνεται µία ανασκόπηση των σύγχρονων τάσεων σχεδίασης και κατασκευής των ηλεκτρικών κινητήρων και των κυκλωµάτων οδήγησής τους αλλά και του όλου συστήµατος ηλεκτρικής ενέργειας των σύγχρονων ναυπηγήσεων υπό την προοπτική της υλοποίησης του πλήρως εξηλεκτρισµένου πλοίου (All Electric Ship AES). 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ως ηλεκτροπρόωση ορίζεται το είδος εκείνο της πρόωσης στο οποίο οι άξονες του πλοίου κινούνται απ ευθείας (ή και σπανιότερα µέσω µειωτήρων) από ηλεκτρικούς κινητήρες και όχι από άλλες µηχανές όπως ντήζελ, αεριοστρόβιλους και ατµοστρόβιλους. Φυσικά οι κινητήρες ντήζελ, αεριοστρόβιλοι και ατµοστρόβιλοι εξακολουθούν να υπάρχουν στις εγκαταστάσεις ηλεκτροπρόωσης, αλλά αντί να κινούν απ ευθείας το αξονικό σύστηµα µε την έλικα κινούν ηλ. γεννήτριες, που µε τη σειρά τους τροφοδοτούν τους ηλεκτρικούς κινητήρες προώσεως, οπότε και αναφέρονται στη βιβλιογραφία σαν prime movers ( κινητήριες µηχανές ). Η προωστήρια εγκατάσταση συµπληρώνεται από κάποιο σύστηµα ελέγχου για τον χειρισµό της, δηλαδή την κράτηση-εκκίνηση, την αυξοµείωση στροφών και την αλλαγή φοράς περιστροφής των ηλεκτρικών κινητήρων [1-49]. Η ηλεκτρική πρόωση έχει αρχίσει να εφαρµόζεται πριν από περίπου 55 χρόνια [42-43]. Επί µεγάλο διάστηµα, τα συστήµατα ήταν του τύπου Σ.Ρ./Σ.Ρ. (συχνά συστήµατα Ward-Leonard) δηλ. παραγωγή συνεχούς ρεύµατος και κίνηση µε συνεχές ρεύµα. Το εναλλασσόµενο ρεύµα αρχίζει να χρησιµοποιείται στα πλοία στις αρχές της δεκαετίας του 1950, αλλά τα συστήµατα ηλεκτρικής πρόωσης εξακολουθούν να στηρίζονται σε κινητήρες Σ.Ρ.. Kατά την τελευταία εικοσαετία, η ανάπτυξη διατάξεων και τεχνικών ελέγχου κινητήρων Ε.Ρ (ηλεκτρονικά ισχύος), που να ικανοποιούν τις απαιτήσεις της πρόωσης από πλευράς τόσο ευελιξίας όσο και οικονοµίας καυσίµου, έδωσε τη δυνατότητα για ευρύτερη διάδοση της ηλεκτρικής πρόωσης σε εµπορικά πλοία. Now Electrical Constraint (Space or weight) 7 MW 2 Low Power Subs High Constraints Frigate Destroyer 4 High Power High Constraint Moving to Electrical Offshore Auxiliaries Aircraft 1 Low Power Carrier Ferries Low Constraint 3 High Power Low Constraint Cruise Cargo Ro-Pax Power Σχήµα 1. Συγκριτικές ανάγκες περιορισµού διαστάσεων (ή βάρους) συναρτήσει της ηλεκ. Ισχύος για διαφόρους τύπους πλοίων (εµπορικών και πολεµικών), [48]

2 Ενώ παλαιότερα η ηλεκτρική πρόωση έβρισκε µόνον πολύ εξειδικευµένες εφαρµογές (παγοθραυστικά, ερευνητικά σκάφη, σκάφη πόντισης καλωδίων), κατά τη δεκαετία του '90 παρουσιάζει µια έντονα αυξανόµενη διάδοση σε πλοία όπως µεγάλα επιβατηγά, οχηµαταγωγά, κρουαζιερόπλοια, δεξαµενόπλοια, κ.λπ., βλ. και Σχήµα 1. Γενικά, η ηλεκτρική πρόωση µπορεί να αποδειχθεί η καταλληλότερη λύση στις ακόλουθες κατηγορίες εφαρµογών: α. Σκάφη µε υψηλές απαιτήσεις ελικτικών ικανοτήτων. β. Σκάφη µε µεγάλη ισχύ βοηθητικών µηχανηµάτων. γ. Σκάφη µε µεγάλα φορτία ενδιαίτησης και έντονη διακύµανση της ισχύος πρόωσης. δ. Σκάφη εξοπλισµένα µε πολλές ταχύστροφες µη αναστρέψιµες µηχανές. ε. Υποβρύχια και βαθυσκάφη. Ειδικά, όσον αφορά στα πολεµικά πλοία, η ηλεκτροπρόωση αποτελεί την βασική επιλογή για την κίνηση των Υποβρυχίων [42-43]. Η χρήση της σε πολεµικά πλοία επιφάνειας, που µέχρι σήµερα ήταν σχετικά περιορισµένη, προσελκύει ξανά το έντονο ενδιαφέρον των ναυτικών χωρών που κατασκευάζουν πολεµικά πλοία και εξετάζεται πλέον σαν υποψήφιο σύστηµα για την προωστήρια εγκατάσταση της επόµενης γενιάς και των µεγάλων πολεµικών πλοίων [17-19,23,28,42]. Οι αυξηµένες απαιτήσεις και οι αυστηρότερες - σε σχέση µε τα εµπορικά πλοία -προδιαγραφές των πολεµικών ναυτικών, (τόσο από απόψεως περιορισµών χώρου αλλά και απαιτήσεων του προωστηρίου συστήµατος), προϋποθέτουν περισσότερη ανάπτυξη και τελειοποίηση υποσυστηµάτων για να πραγµατοποιηθούν τα εν δυνάµει πλεονεκτήµατα της ηλεκτροπρόωσης. Οι κύριες αιτίες της αναζωπύρωσης του ενδιαφέροντος των πολεµικών ναυτικών για τη χρήση της ηλεκτροπρόωσης είναι : α. η αύξηση των ηλεκτρικών καταναλωτών στα πλοία και η τάση για την ηλεκτροποίηση των πλοίων (µε αποκορύφωση το Πλήρως Εξηλεκτρισµένο Πλοίο-All Electric Ship-AES), δηλαδή η τάση όλες οι λειτουργίες, κύριες και βοηθητικές, να γίνονται πλέον από ηλεκτρικά συστήµατα και µηχανήµατα (αντικαθιστώντας π.χ. υδραυλικά, µηχανικά ή συστήµατα ατµού κ.λ.π.), β. η ανάγκη για περισσότερο αθόρυβη λειτουργία των πλοίων, γ. η αναζήτηση προωστήριων συστηµάτων µε χαµηλότερο κόστος ζωής και µειωµένες απαιτήσεις επανδρώσεως, δ. και κυρίως η ωρίµανση τεχνολογιών που απαιτούνται για να αξιοποιηθεί το πλήρες δυναµικό της ηλεκτροπρόωσης. Τέτοιες τεχνολογίες είναι κυρίως των ηλεκτρικών κινητήρων και των ηλεκτρονικών ισχύος για τον έλεγχό τους. Επίσης πρέπει να τονιστεί ότι η επιλογή συστήµατος ηλεκτροπρόωσης για ένα πλοίο, προσφέρει περισσότερη ελευθερία στη σχεδίαση και στην επιλογή των υποσυστηµάτων και της διάταξης όλης της προωστήριας και ηλεκτρικής εγκατάστασης. Σε κάθε περίπτωση αξίζει να σηµειωθεί, ότι οι ηλεκτρικοί κινητήρες είναι η µόνη λύση για τη βοηθητική πρόωση (δηλ. το σύστηµα των πλευρικών προωστήριων µηχανισµών που επαυξάνουν την ελικτική ικανότητα των σκαφών ιδίως εντός των λιµένων) µε αξιοποίηση κυρίως επαγωγικών κινητήρων µεγάλης ισχύος ( MW). 2. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΠΛΟΙΩΝ 2.1 Γενικά Xαρακτηριστικά Το γενικευµένο ηλεκτρολογικό διάγραµµα ενός ηλεκτρικού δικτύου πλοίου µε ηλεκτρική πρόωση απεικονίζεται στο Σχήµα 2. Το σύστηµα ηλεκτροπαραγωγής µπορεί να είναι ενιαίο καλύπτοντας όλες τις ηλεκτρικές ενεργειακές ανάγκες ή µπορεί να αποτελείται από δύο επιµέρους υπο-συστήµατα, αυτό της ηλεκτροπρόωσης κι εκείνο των λοιπών ηλεκτρικών φορτίων. Σε πλοία µε συµβατική πρόωση, ειδική υποπερίπτωση αποτελούν τα συστήµατα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που περιλαµβάνουν και γεννήτριες άξονα-shaft generators- (εξηρτηµένες δηλαδή γεννήτριες που στρέφονται από την κύρια ντηζελο-µηχανή πρόωσης του πλοίου). Οι γεννήτριες αυτές µπορεί να συνδέονται µε το υπόλοιπο ηλεκτρικό δίκτυο µε σύνδεσµο ΣΡ (DC link) ή να τροφοδοτούν αυτόνοµα µόνο µεγάλα φορτία όπως οι κινητήρες βοηθητικής πρόωσης (thrusters). Ενίοτε, σε έκτακτες περιπτώσεις (π.χ. µεγάλης έκτασης ζηµία στην κύρια µηχανή) µπορούν να λειτουργήσουν και αντίστροφα, δηλ. ως ηλεκτρικοί κινητήρες πρόωσης (τροφοδοτούµενες από τις άλλες ηλεκτρογεννήτριες) περιορισµένης ισχύος και να οδηγήσουν το σκάφος σε ασφαλή προορισµό.

3 a b c g a b c d e f Μ a. Κινητήρια µηχανή (ντηζελοκινητήρας ή αεριοστρόβιλος) b. Σύγχρονη γεννήτρια c. Μετασχηµατιστής ισχύος d. Μετατροπέας συχνότητας e. Προωστήριος κινητήρας f. Έλικα g. Λοιπά φορτία (αντλίες, συµπιεστές, φωτισµός, εργάτες κλπ) Κύκλωµα ελέγχου Σχήµα 2. Γενικό διάγραµµα συστήµατος ηλεκτρικής ενέργειας πλοίου Σηµαντικά διαφορετικό είναι το ηλεκτρικό σύστηµα της νέας γενιάς υποβρυχίων στα οποία η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται από κυψέλες καυσίµου (fuel cells) (και αποθηκεύεται συστοιχίες συσσωρευτών ΣΡ) για να τροφοδοτήσει καταναλώσεις ΣΡ αλλά και ΕΡ µέσω µετατροπέων ΣΡ/ΕΡ [42-43]. Ηλεκτρογεννήτριες ΕΡ που κινούνται µε κινητήρες ντήζελ υφίστανται µεν, αλλά δεν αποτελούν την κύρια πηγή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Σε κάθε περίπτωση όµως, οι κινητήρες πρόωσης είναι ΕΡ. b c g d i c a d e f Μ a. Κυψέλη καυσίµου (fuel cell) b. Συστοιχία µπαταριών c. Μετατροπέας ΣΡ/ΣΡ d. Μετατροπέας ΣΡ/ΕΡ e. Προωστήριος κινητήρας f. Έλικα g. Φορτία ΣΡ i. Φορτία ΕΡ Κύκλωµα ελέγχου Σχήµα 3. Γενικό διάγραµµα συστήµατος ηλεκτρικής ενέργειας πλοίου µε κυψέλες καυσίµου.

4 2.2 Σχεδιαστικά χαρακτηριστικά Όπως αναφέρθηκε οι επιλογές για το σχεδιασµό των σύγχρονων συστηµάτων ηλεκτροπρόωσης είναι πολλές και κάθε µία µπορεί να προσαρµοστεί στις ανάγκες και τον ρόλο του συγκεκριµένου πλοίου. Ο σχεδιασµός ενός σύγχρονου συστήµατος ηλεκτροπρόωσης µπορεί να αναλυθεί στην επιλογή λύσεων σε επιµέρους ζητήµατα, που είναι : 1. Το είδος των κινητήριων µηχανών. Ντήζελ, Αεριοστρόβιλοι (ειδικά για πιο αθόρυβη λειτουργία), Ατµοστρόβιλοι (ειδικά για πυρηνοκίνητα σκάφη), Συσσωρευτές ή/και Ηλεκτροχηµικές Κυψέλες Καυσίµου (Fuel-Cells) (για τα υποβρύχια). 2. Τα χαρακτηριστικά του ηλεκτρικού δικτύου, όπως το είδος (DC, AC) και η τιµή της τάσης παραγωγής και διανοµής της ηλεκτρικής ισχύος (που υπαγορεύεται κυρίως από τις απαιτήσεις ισχύος προώσεως και τη διαθεσιµότητα παρελκόµενου ηλεκτρολογικού εξοπλισµού (καλώδια, µονωτικά, διακόπτες πίνακες κ.λ.π.)). 3. Ο αριθµός και το είδος των γεννητριών. 4. Η παράλληλη ή µη λειτουργία των γεννητριών. 5. Το ποσοστό αυτοµατισµού στη λειτουργία, φόρτωση, παραλληλισµό και κράτηση των γεννητριών. 6. Ο αριθµός και το είδος των κινητήρων προώσεως. Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά που εξετάζονται είναι η µέγιστη ισχύς, ο όγκος και το βάρος ανά µονάδα ισχύος, ο µέσος χρόνος µεταξύ επισκευών και βλαβών και η αποδοτικότητα (βαθµός αποδόσεως). 7. Το είδος ελέγχου-χειρισµού των κινητήρων προώσεως. 8. Το είδος των στατών µετατροπέων. 9. Η σχεδίαση της διάταξης του ηλεκτρικού δικτύου και συγκεκριµένα : α. Θα υπάρχει διάκριση ανάµεσα στα ηλεκτρικά φορτία του πλοίου, άρα και στα ηλεκτρικά δίκτυα, σε φορτία προώσεως και στα λοιπά ; Το ζήτηµα έχει να κάνει και µε το βαθµό εξηλεκτρισµού του πλοίου καθώς η σχέση του ηλεκτρικού δικτύου προώσεως µε το ηλεκτρικό δίκτυο χρήσεως µπορεί να είναι µία από τις παρακάτω : α.1. να είναι τελείως ανεξάρτητα, δηλαδή το καθένα να εξυπηρετείται από δικές του γεννήτριες και να µη συνδέονται µεταξύ τους ή αν υπάρχει δυνατότητα σύνδεσης, αυτή να είναι µόνο για κατάσταση ανάγκης. α.2. να είναι διακριτά, αλλά να υπάρχει σύνδεση µεταξύ τους οπότε το ένα από τα δύο να µπορεί να τροφοδοτείται και από το άλλο. α.3. να είναι ενοποιηµένα σε ένα κοινό ηλεκτρικό δίκτυο, οπότε οδηγούµαστε στο «πλήρως εξηλεκτρισµένο πλοίο» (AES), οπότε και είναι δυνατή η βελτιστοποίηση της εκµετάλλευσης των πλεονεκτηµάτων της ηλεκτροπρόωσης. β. Στην περίπτωση που τα δύο δίκτυα συνδέονται, η επιλογή του τρόπου σύνδεσης (απευθείας µέσω πινάκων, µέσω αντιστροφέων (inverters) ή άλλου µετατροπέα ηλεκτρονικών ισχύος (converter), µέσω ζεύγους κινητήρα-γεννήτριας, µέσω µετασχηµατιστών κ.λ.π.). γ. Από ποιο δίκτυο τροφοδοτούνται τα βοηθητικά συστήµατα προώσεως (π.χ. τα συστήµατα ελέγχουχειρισµού, ψύξης, λίπανσης ). δ. Ο τρόπος µε τον οποίο διασφαλίζεται η ποιότητα ισχύος του ηλεκτρικού δικτύου όσον αφορά την τάση και την συχνότητα, (θόρυβος-αρµονική παραµόρφωση) και ειδικά του δικτύου χρήσεως, όταν αυτό συνδέεται µε το δίκτυο προώσεως. Σαν κύρια πηγή δηµιουργίας αρµονικών αναφέρονται τα ηλεκτρονικά ισχύος των ηλεκτροκινητήρων. Η ποιότητα των ηλεκτρικών δικτύων (συχνότητα, αρµονικές τάσεως, ταχείες διαταραχές τάσεως κ.λ.π.) καθορίζεται από τις διάφορες προδιαγραφές και νηογνώµονες. Οι προδιαγραφές αυτές αφορούν µόνο το δίκτυο χρήσης του πλοίου, δηλαδή φορτία που δεν σχετίζονται µε την πρόωση. Στις περιπτώσεις ανεξαρτήτου δικτύου προώσεως δεν υπάρχουν προς το παρόν ιδιαίτερες απαιτήσεις ποιότητας για τα φορτία της πρόωσης. Αν όµως το ηλεκτρικό δίκτυο είναι ενοποιηµένο πρέπει ή και το δίκτυο της προώσεως να ικανοποιεί τις ίδιες απαιτήσεις ποιότητας, ή να λαµβάνεται µέριµνα, ώστε τυχόν διαταραχές στο δίκτυο προώσεως να µην διαδίδονται στο δίκτυο χρήσεως. Για δίκτυα Συνεχούς Ρεύµατος δεν υπάρχουν ακόµη εν γένει ιδιαίτερες απαιτήσεις ποιότητας. [44] ε. Η διάταξη τέλος του ηλεκτρικού δικτύου πρέπει να µεγιστοποιεί την βιωσιµότητα του πλοίου. 10. Ελάχιστες απαιτήσεις σε καταστάσεις ανάγκης - Αντιµετώπιση. Για παράδειγµα µπορεί να απαιτείται εκκίνηση κινητήρα προώσεως µε µια µόνο γεννήτρια σε λειτουργική κατάσταση, η δυνατότητα τροφοδότησης του ενός δικτύου από το άλλο, η δυνατότητα ενός µόνο κινητήρα να µπορεί να κινήσει το πλοίο µε µια ελάχιστη ταχύτητα, ή να απαιτείται οι (η) γεννήτριες(α) να µπορούν(εί) να τροφοδοτούν(εί) τα φορτία ανάγκης και ταυτόχρονα να κινήσουν(ει) το πλοίο µε µια µικρή ταχύτητα (3-5 knots).

5 11. Ο τρόπος έδρασης των µηχανηµάτων, καθώς και ο (φυσικός) διαχωρισµός τους, όπως για παράδειγµα των πινάκων ηλεκτρικού δικτύου προώσεως και χρήσεως, των κινητήρων προώσεως και των ηλεκτρονικών διατάξεων οδήγησής τους. Ως γενικοί κανόνες-απαιτήσεις αναφέρονται : α. αν υπάρχει αρκετός χώρος πρέπει οι πίνακες προώσεως και χρήσεως να διαχωρίζονται φυσικά. β. οι κινητήρες και οι αντίστοιχοι αντιστροφείς (inverters) πρέπει να τοποθετούνται σε διαφορετικούς υδατοστεγανούς τοµείς. γ. οι µετατροπείς (converters) πρέπει να τοποθετούνται κοντά στους κινητήρες για να µειώνεται το µήκος των καλωδίων. δ. τοποθέτηση των κινητήρων (που φυσικά υπαγορεύεται από την διάταξη των αξόνων) όσο πιο πρύµα γίνεται. 12. Όπως αναφέρθηκε ήδη σηµαντικό πλεονέκτηµα της ηλεκτροπρόωσης είναι η ευχέρεια που παρέχει στο σχεδιαστή σχετικά µε τη διάταξη των υποσυστηµάτων της. Έτσι είναι δυνατό οι γεννήτριες να τοποθετηθούν σε οποιαδήποτε απόσταση από τους κινητήρες, σχεδόν οπουδήποτε στο πλοίο, αρκεί να µην παραβιάζονται κλασσικοί κανόνες που σχετίζονται µε την ευστάθεια του πλοίου, την ισοκατανοµή των φορτίων στο πλοίο, την ακουστική υπογραφή και την ευκολία επισκευής. 2.3 Σχετική Ορολογία εδοµένης της ραγδαίως αναπτυσσόµενης έρευνας επί των ηλεκτροπροωστηρίων συστηµάτων, είναι αναγκαίο να διευκρινισθούν οι παρακάτω βασικοί όροι που χρησιµοποιούνται συχνά στη βιβλιογραφία : α. Πλήρης Ηλεκτροπρόωση (Full Electric Propulsion - F.E.P.) : Η εγκατάσταση προώσεως κατά την οποία το πλοίο κινείται αποκλειστικώς από ηλεκτρικούς κινητήρες. Τα ζεύγη κινητηρίων µηχανών-γεννητριών που τροφοδοτούν τους κινητήρες προώσεως, υπάρχουν αποκλειστικώς για το σκοπό αυτό (δεν τροφοδοτούν άλλα φορτία). Η ηλ. ισχύς για όλους τους άλλους καταναλωτές του πλοίου παράγεται από άλλες γεννήτριες. β. Ολοκληρωµένη Πλήρης Ηλεκτροπρόωση (Integrated Full Electric Propulsion - I.F.E.P.) : Η εγκατάσταση ηλεκτροπρόωσης στην οποία τα ίδια ζεύγη κινητηρίων µηχανών - γεννητριών, τροφοδοτούν τόσο τους ηλεκτρικούς κινητήρες προώσεως, όσο και τα υπόλοιπα ηλεκτρικά φορτία του πλοίου. γ. Πλήρως Εξηλεκτρισµένο πλοίο ( All Electric Ship -A.E.S. ) : Το πλοίο που διαθέτει ολοκληρωµένη πλήρη ηλεκτροπρόωση και που επιπλέον σε ευρεία έκταση επιτελεί τις λειτουργίες του µέσω ηλεκτρικών µηχανηµάτων και συστηµάτων. δ. Ηλεκτρικό δίκτυο προώσεως (Propulsion Network) : Το τµήµα εκείνο (ανεξάρτητο ή ενσωµατωµένο ) του ηλεκτρικού δικτύου πλοίου που τροφοδοτεί τα ηλεκτρικά φορτία που σχετίζονται µε την πρόωση. ε. Ηλεκτρικό δίκτυο χρήσεως (Ship Service System) : Το υπόλοιπο, πλην δικτύου προώσεως, ηλεκτρικό δίκτυο του πλοίου. 3. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 3.1 Ηλεκτρικοί Κινητήρες Πρόωσης Η πλειονότητα των κινητήρων είναι σύγχρονοι, οι οποίοι έχουν βαθµό απόδοσης 96-98%, υψηλότερο κατά 3-4% από τον βαθµό απόδοσης κινητήρων επαγωγής. Η ονοµαστική τάση λειτουργίας στις εγκαταστάσεις µέσης και µεγάλης ισχύος είναι 3,3-6,6 kv. Στους σύγχρονους κινητήρες έρχεται να προστεθεί µία νέα κατηγορία αυτή των σύγχρονων κινητήρων µε µόνιµους µαγνήτες των οποίων η απόδοση σύµφωνα µε τους κατασκευαστές τους υπερβαίνει το 98%!! Σε αυτές τις σύγχρονες µηχανές, το τύλιγµα διεγέρσεως του δροµέα (που διαρρέεται από συνεχές ρεύµα) έχει αντικατασταθεί από µόνιµους µαγνήτες. Το αποτέλεσµα είναι το ίδιο καθώς και στις δύο περιπτώσεις παράγεται ένα ηλεκτροµαγνητικό πεδίο σταθερής τιµής που στρέφεται στο χώρο µε την ταχύτητα του δροµέα. Το προφανές πλεονέκτηµα των µηχανών αυτών είναι ότι δεν έχουν ανάγκη παροχής σε ΣΡ, ενώ µε τον τρόπο αυτό αυξάνεται και η συνολική απόδοση καθώς µεταξύ των άλλων µειώνονται και οι συνολικές απώλειες Joule στα τυλίγµατα. Η ιδέα της χρήσης µονίµων µαγνητών είναι παλιά αλλά η τεχνολογική πρόοδος τα τελευταία χρόνια είναι που κατέστησε δυνατή την κατασκευή κραµάτων µονίµων µαγνητών (κράµατα σαµαρίου-κοβαλτίου, Sm-Co και νεοβιδίου-σιδήρου-βορείου, NdFeB) που έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν σταθερή τη µαγνήτισή τους για αρκετά υψηλές θερµοκρασίες, όπως είναι αυτές που αναπτύσσονται στο εσωτερικό µίας στρεφόµενης µηχανής, βλ. και Σχ. 4-5.

6 Οι κινητήρες αυτοί µε κατάλληλη επιλογή τυλίγµατος στάτη και πόλων δροµέα µπορούν να παράγουν ηµιτονοειδές ηλεκτροµαγνητικό πεδίο συναγωνίζοντας έτσι µία συµβατική σύγχρονη µηχανή στα χαµηλά επίπεδα απότοµων αιχµών ροπής (torque ripples) και µηχανικών δονήσεων (vibrations). Τα τελευταία χρόνια ερευνάται η χρησιµοποίηση ηλεκτρικών κινητήρων µε υπεραγώγιµα υλικά ως κινητήρες πρόωσης, κυρίως στην Αµερική. Οι κινητήρες αυτοί, λόγω του ότι το υπεραγώγιµο υλικό παρουσιάζει µηδενική ηλεκτρική αντίσταση σε πολύ χαµηλές θερµοκρασίες, έχουν πολύ µεγάλη ισχύ ανά µονάδα όγκου σε σύγκριση µε τους συµβατικούς κινητήρες. Θεωρούνται έτσι ιδανικοί για την πρόωση πολεµικών πλοίων όπου ο χώρος είναι περιορισµένος σε συνδυασµό µε τις αυξηµένες ανάγκες ισχύος. Η εταιρεία American Syperconductor Inc. χρηµατοδοτείται από το Αµερικανικό Πολεµικό Ναυτικό για να κατασκευάσει έναν κινητήρα πρόωσης ονοµαστικής ισχύος 25MW. Max Energy Product (kj/m3) Sm-Co Nd-Fe-B Sm-TM Year Σχήµα 4. Εξέλιξη τεχνολογίας µονίµων µαγνητών τα τελευταία 30 χρόνια, [48]. Max Energy Product (kj/m3) SmCo Nd-Fe-B Sm-TM Temp (C) Σχήµα 5. Επιδόσεις µονίµων µαγνητών ως προς τη θερµοκρασία µαγνήτισης, [48]. Μόνιµοι Μαγνήτες στο δροµέα Βοηθ. Τύλιγµα εκκινήσεως (κλωβός) α β γ Σχήµα 6. ιατάξεις σύγχρονων κινητήρων µε µόνιµους µαγνήτες α) οι µόνιµοι µαγνήτες στην εξωτερική επιφάνεια του δροµέα β) οι µόνιµοι µαγνήτες στο εσωτερικό του δροµέα γ) οι µόνιµοι µαγνήτες στο εσωτερικό του δροµέα µε διεύθυνση ροής εγκάρσια στον άξονα.

7 3.1.1 Κινητήρες αξονικής ροής Πρόκειται για κινητήρες στους οποίους η ωφέλιµη µαγνητική ροή είναι κατά την ακτινική διεύθυνση δηλαδή όπως στις συνήθεις συµβατικές ηλεκτρικές µηχανές. Αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις τέτοιων κινητήρων είναι ο κινητήρας PERMASYN της εταιρείας SIEMENS, µε µόνιµους µαγνήτες Sm-Co που βρίσκει εφαρµογές πρόωσης µεταξύ άλλων σε υποβρύχια του ΠΝ [43]. Ένας άλλος τύπος ηλεκτρικού κινητήρα πρόωσης είναι ο Εξελιγµένος Επαγωγικός Κινητήρας (Advanced Induction Motor-AIM) της ALSTOM, [3-5, 49] ο οποίος έχει επιλεγεί για την πρόωση της φρεγάτας (Type 45) του Βρετανικού Πολεµικού Ναυτικού. Προσφέρει υψηλή πυκνότητα ισχύος και ροπής σε σύγκριση µε έναν συµβατικό επαγωγικό κινητήρα ίδιας ονοµαστικής ισχύος. Η διαφορά µε τον κοινό 3-φασικό επαγωγικό κινητήρα είναι ότι προσφέρει την δυνατότητα λειτουργίας µε 5, 10 ή 15 φάσεις χρησιµοποιώντας τις αρµονικές του µαγνητικού πεδίου µε την βοήθεια εξελιγµένων ηλεκτρονικών ισχύος για να αυξηθεί η ισχύς του κινητήρα Πολυβάθµιοι κινητήρες εγκάρσιας ροής (transverse flux motors) Οι κινητήρες αυτοί έχουν µόνιµους µαγνήτες στο δροµέα, προσανατολισµένους µάλιστα κατά τέτοιο τρόπο ώστε η µαγνητική ροή να ρέει µέσα στο διάκενο σε διεύθυνση εν µέρει κατά την αξονική διεύθυνση και κυρίως κάθετηεγκάρσια προς τον άξονα της µηχανής, βλ. Σχ. 7. Ν S Ν S Σχήµα 7. Κινητήρας εγκάρσιας ροής [2-3,42,48] Πολυβάθµιοι κινητήρες αξονικής ροής (axial flux motors) Οι κινητήρες αυτοί έχουν µόνιµους µαγνήτες στον δροµέα, προσανατολισµένους κατά τρόπο ώστε η µαγνητική ροή να ρέει σε διεύθυνση παράλληλη προς τον άξονα της µηχανής (αξονική)

8 Σχήµα 8. Μηχανή αξονικής ροής [8] Σχήµα 9. Κάθετη τοµή κινητήρα αξονικής ροής µε 4 σπονδύλους (modules) [8]. Σχήµα 10. ιάταξη στάτη αποτελούµενου από 4 επιµέρους σπονδύλους κινητήρα αξονικής ροής [8]. Σχήµα 11. ιάταξη µετατροπέα συχνότητας κινητήρα αξονικής ροής [8].

9 3.2 Μετατροπείς Συχνότητας Στις εγκαταστάσεις Ε.Ρ., στις οποίες η συχνότητα του παραγοµένου ρεύµατος είvαι σταθερή, η συνεχής ρύθµιση της ταχύτητας περιστροφής του ηλεκτροκινητήρα πρόωσης (και εποµένως της έλικας) είναι δυνατή εάν αυτός τροφοδοτηθεί όχι απ' ευθείας από το δίκτυο αλλά από διάταξη µετατροπής της συχνότητας. Η διάδοση της ηλεκτρικής πρόωσης κατά τα τελευταία έτη ίσως δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τους µετατροπείς αυτούς. Η θεµελιώδης διάταξη µετατροπής είναι η γέφυρα 6-παλµών (ανορθωτής αλλά και κυρίως αντιστροφέας). Ωστόσο για µείωση των αρµονικών παραµορφώσεων κατασκευάζονται πιο σύνθετες διατάξεις. Έτσι ένας αντιστροφέας 12 παλµών αποτελείται από δύο αντιστροφείς 6 παλµών, των οποίων οι αντίστοιχες φάσεις έχουν γωνιακή διαφορά 30 ο. Σε σύγχρονες ναυπηγήσεις αξιοποιούνται προς το παρόν έως και γέφυρες 24 παλµών. Ακολουθεί µία συνοπτική περιγραφή ευρέως χρησιµοποιούµενων µετατροπέων ηλεκτρονικών ισχύος: Ζεύγη ανορθωτών αντιστροφέων SPWM Στις διατάξεις αυτές, αρχικά γίνεται ανόρθωση από ΕΡ σε ΣΡ και στη συνέχεια αντιστροφή από ΣΡ σε ΕΡ. Στον σύνδεσµο ΣΡ (DC-link) µεταξύ των δύο µετατροπέων παρεµβάλλεται κάποιο στοιχείο που διατηρεί σταθερή την τάση ή το ρεύµα που παρέχει ο µετατροπέας, όπως εξηγείται στη συνέχεια βλ. και Πίνακα 1: α) πηγές ρεύµατος (CSI Current Source Inverters) µε SPWM: στο DC-link παρεµβάλλεται πηνίο που διατηρεί το ρεύµα τροφοδοσίας σταθερό µε αποτέλεσµα ο µετατροπέας εµφανίζεται να λειτουργεί ως πηγή (σταθερού) ρεύµατος. β) πηγές τάσεως (VSI Voltage Source Inverters) µε SPWM: στο σύνδεσµο ΣΡ παρεµβάλλεται πυκνωτής που διατηρεί την τάση τροφοδοσίας σταθερή µε αποτέλεσµα ο µετατροπέας να εµφανίζεται ότι λειτουργεί ως πηγή (σταθερής) τάσεως, γ) συγχροµετατροπείς (synchro-converters) ή LCI (Load Commutated Inverters, LCI): πρόκειται για ειδική περίπτωση µετατροπέα πηγής ρεύµατος (CSI) στην οποία όµως οι διακόπτες ισχύος σβήνουν µόνον µε τη βοήθεια του φορτίου τους. Το χαρακτηριστικό αυτό αποτελεί το κύριο πλεονέκτηµά τους καθώς δεν απαιτούνται επιπλέον βοηθητικά κυκλώµατα σβέσεως. Βρίσκουν εφαρµογή σε προωστήρια συστήµατα µε σύγχρονους κινητήρες µεγάλης ισχύος. Κυκλοµετατροπείς (cycloconverters): µε τις διατάξεις αυτές επιτυγχάνεται απευθείας µετατροπή από µία µορφή ΕΡ συγκριµένου πλάτους και συχνότητας σε άλλη µορφή ΕΡ διαφορετικού πλάτους και συχνότητας. Στην περίπτωση των προωστήριων συστηµάτων πλοίων, λαµβάνει χώρα υποβιβασµός συχνότητας (από 50/60 Hz σε 2-3 Ηz). Η απλή περίπτωση ενός τριφασικού κυκλοµετατροπέα 6 παλµών (6-παλµικός) αποτελείται από 36 ελεγχόµενους διακόπτες ισχύος, 12 για κάθε φάση, βλ. Σχ Σε κάθε φάση αντιστοιχούν δύο γέφυρες διακοπτών (g και o) µε 6 διακόπτες η κάθε µία, βλ. Σχ. 13. Η µία γέφυρα είναι υπεύθυνη για τη δηµιουργία της κυµατοµορφής κατά τη θετική ηµιπερίοδο και η άλλη κατά την αρνητική. Στις γέφυρες εισέρχονται όλες οι φάσεις εισόδου. Αντιπαράλληλα προς τους διακόπτες ισχύος, εν γένει, συνδέονται και δίοδοι ισχύος για να κυκλοφορούν αντίστροφης φοράς ρεύµατα προστατεύοντας τους ελεγχόµενους διακόπτες (στο Σχήµα 13 έχουν παραλειφθεί για λόγους απλότητας). Η τεχνική ελέγχου αγωγής των διακοπτών ισχύος µπορεί να ποικίλλει και σε αυτήν την περίπτωση, ωστόσο έχει επικρατήσει µία αντίστοιχη µέθοδος της ηµιτονοειδούς διαµόρφωσης εύρους παλµών των αντιστροφέων SPWM. Στην περίπτωση αυτή, το επιθυµητό σήµα σε µία φάση εξόδου συγκρίνεται µε τις τάσεις όλων των φάσεων εισόδου και στα σηµεία που εξισώνονται (σηµεία τοµής των κυµατοµορφών), παράγονται σήµατα αλλαγής κατάστασης των αντίστοιχων διακοπτών ισχύος.

10 Σχήµα 12. Μονοφασικό κύκλωµα (δοµικό στοιχείο) κυκλοµετατροπέα [14]. g o A B C A B C R A B C A B C S A B C A B C T Σχήµα 13. Τυπικός τριφασικός κυκλοµετατροπέας 6 παλµών. Με A, B, C συµβολίζονται οι τρεις φάσεις εισόδου ενώ µε R, S, T οι τρεις φάσεις εξόδου. Οι φάσεις εξόδου µπορεί να συνδεθούν στο φορτίο σε συνδεσµολογία Υ ή.

11 Ένας κυκλοµετατροπέας 12 παλµών αποτελείται από δύο κυκλοµετατροπείς 6 παλµών των οποίων οι αντίστοιχες φάσεις έχουν γωνιακή διαφορά 30 ο. Η διαφορά αυτή επιτυγχάνεται µε τη χρήση ενός µετασχηµατιστή µε δύο δευτερεύοντα τυλίγµατα από τα οποία το ένα είναι σε συνδεσµολογία κατά Υ ενώ το άλλο κατά. Οι έξοδοι του κυκλοµετατροπέα 12 παλµών µπορεί να τροφοδοτούν είτε ένα απλό τριφασικό τύλιγµα κινητήρα, βλ. Σχήµα 14, είτε το διπλό τριφασικό τύλιγµα ενός ειδικού τύπου κινητήρα, Σχήµα 15. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται περαιτέρω µείωση των αρµονικών παραµορφώσεων. Υ A Υ C Β Σχήµα 14. Κυκλοµετατροπέας 12 παλµών που τροφοδοτεί τριφασικό κινητήρα Υ Υ A C Α C Β Β Σχήµα 15. Κυκλοµετατροπέας 12 παλµών που τροφοδοτεί 2Χ3φ-κινητήρα (τα δύο τριφασικά τυλίγµατα είναι σε γωνία µεταξύ τους π.χ. 30 ο ) Οι κυκλοµετατροπείς πλεονεκτούν στο ότι παράγουν κυµατοµορφές µε πολύ µικρή παραµόρφωση αλλά είναι πολυδάπανες διατάξεις µε πολλούς διακόπτες ισχύος ενώ κατά τη µεταγωγή των διακοπτών απαιτείται αυξηµένη ακρίβεια συντονισµού από τα κυκλώµατα ελέγχου. Μητροειδείς µετατροπείς (matrix converters): Πρόκειται για εναλλακτική αλλά πιο γενικευµένη διάταξη των κυκλοµετατροπέων που ενδεχοµένως να επικρατήσει καθώς δίνει τη δυνατότητα σε όλες τις φάσεις εξόδου να τροφοδοτηθούν απευθείας από όλες τις φάσεις εισόδου κατά τρόπο που καθορίζεται µε ακρίβεια από το κύκλωµα ελέγχου. Η ουσιαστική διαφορά από τους κυκλοµετατροπείς είναι στον αλγόριθµο ελέγχου εναύσεως / σβέσεως, που ακόµη βρίσκεται σε ερευνητικό στάδιο και επιτρέπει σε κάθε στιγµή την αντιστροφή ακολουθίας των φάσεων εξόδου σε σχέση µε τις φάσεις εισόδου καθώς και την τροποποίηση των γωνιακών αποκλίσεων µεταξύ των τάσεων εισόδου και εξόδου µε σκοπό τη ρύθµιση των συντελεστών ισχύος και στις δύο πλευρές. Προς το παρόν καµιά τέτοια διάταξη δεν έχει ενσωµατωθεί σε προγράµµατα ανάπτυξης για προωστήριες διατάξεις ηλεκτρικών κινητήρων λόγω τεχνολογικών αδυναµιών υλοποίησης, παρόλο που σε διεθνή συνέδρια έχουν προταθεί αξιόλογες µέθοδοι ελέγχου (π.χ. µέθοδος Venturini) µε πολύ θετικές προοπτικές [7]. Παρόµοια µε τους κυκλοµετατροπείς, οι µεταγωγές καταστάσεων (από αγωγή σε σβέση και το αντίστροφο) των ηλεκτρονικών διακοπτών ενέχουν τον κίνδυνο βραχυκυκλωµάτων µεταξύ των φάσεων.

12 Είσοδος Α Έξοδος a Β b C Σχήµα 16. Μητροειδής µετατροπέας c Πίνακας 1. Συγκεντρωτική παρουσίαση διατάξεων ηλεκτρονικών ισχύος για ηλεκτρική πρόωση [7]. Μετατροπέας ιάταξη Μέγιστη ισχύς Κυριαρχούσες αρµονικές Ανορθωτής >6 MVA 6.n.f i Αντιστροφέας CSI 1 MVA (3k±1).f o Αντιστροφέας LCI >30 MVA (3k±1).f o Αντιστροφέας VSI 2 MVA (3k±1).f o Αντιστροφέας PWM 2 MVA (IGBT) 6 MVA (GTO) 2.n.f o Κυκλοµετατροπέας >30 MVA 6.n.f i ±(2.p+1).f o n=1,2,3, k=2,4,6, p=0,1,2,3,... f i =συχνότητα εισόδου f o =συχνότητα εξόδου

13 3.3 Τεχνικές Ελέγχου Κινητήρων Πρόωσης ΕΡ O έλεγχος της ταχύτητας και της ροπής ενός κινητήρα ΕΡ είναι αρκετά πιο σύνθετος από την περίπτωση των κινητήρων ΣΡ, όπου η ροπή, Μ, προκύπτει ως µία ποσότητα ανάλογη του γινοµένου του ρεύµατος τυλίγµατος διεγέρσεως (πεδίου), Ι F και του ρεύµατος τυλίγµατος τυµπάνου, I A : Μ=k.I F.I A όπου k σταθερά που εξαρτάται από τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά της µηχανής. Στη συνέχεια ακολουθεί µία συνοπτική περιγραφή όλων των µεθόδων ελέγχου κινητήρων ΕΡ µε έµφαση σε αυτές που εφαρµόζονται σε κινητήρες ηλεκτροπρόωσης. Βαθµωτός έλεγχος ανοικτού ή κλειστού βρόχου V/F (scalar control): -µη εφαρµόσιµος στην περίπτωση της πρόωσης -: απλά ως αναφορά δίνεται η επιθυµητή µηχανική ταχύτητα χωρίς να λαµβάνεται µέτρηση της πραγµατικής ταχύτητας. Η τάση µεταβάλλεται αναλογικά προς την επιθυµητή ταχύτητα σε µία προσπάθεια να µην µεταβάλλεται η ροπή. Σε µία παραλλαγή αυτής της µεθόδου, λαµβάνεται µέτρηση της πραγµατικής ταχύτητας που συγκρινόµενη µε την επιθυµητή ταχύτητα παράγει ένα σήµα σφάλµατος. Το σήµα αυτό οδηγείται σε έναν ελεγκτή ΡΙ και παράγεται κατάλληλο σήµα εναύσεως των διακοπτών ισχύων. Το ίδιο σήµα ρυθµίζει και την τάση σε µία προσπάθεια να µην µεταβάλλεται η ροπή στον άξονα. Έλεγχος µε SPWM και CSI (µαζί µε συγκριτές υστερήσεως): η στιγµιαία τιµή του ρεύµατος εισόδου ελέγχεται συνεχώς ώστε να κυµαίνεται µεταξύ δύο οριακών τιµών κατωφλίου. Σε κάθε προσπάθεια του ρεύµατος να υπερβεί τα όρια αυτά, παράγεται σήµα από τον ελεγκτή PWM που δίνει εντολή στους διακόπτες να άγουν κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αναιρεθεί η εν λόγω προδιάθεση του ρεύµατος. ιανυσµατικός έλεγχος (vector control): όπως προαναφέρθηκε, ο έλεγχος γίνεται όπως στη µηχανή ΣΡ ξένης διεγέρσεως, όπου η ροπή, Μ, προκύπτει ως µία ποσότητα ανάλογη του γινοµένου του ρεύµατος τυλίγµατος διεγέρσεως (πεδίου), Ι f και του ρεύµατος τυλίγµατος τυµπάνου, I A : Μ=k.I f.i A Στην µηχανή ΣΡ όµως τα δύο ηλεκτροµαγνητικά πεδία είναι σταθερά στο χώρο και σε 90 ο µεταξύ τους. Αντιθέτως, στις µηχανές ΕΡ, τα πεδία αφενός στρέφονται και αφετέρου η µεταξύ τους γωνία µεταβάλλεται µε τις µεταβολές στις φορτίσεις. Είναι όµως µαθηµατικά δυνατόν, να αποσυζευχθούν τα ρεύµατα στάτη και δροµέα σε ένα πλαίσιο αναφοράς που στρέφεται είτε µε την ταχύτητα του δροµέα είτε µε οποιαδήποτε άλλη ταχύτητα κατά τρόπον ώστε να θεωρηθούν ακίνητα. Κάθε ρεύµα φάσεως αναλύεται σε δύο επιµέρους διανυσµατικές συνιστώσες, τη συνιστώσα ευθέως άξονα (direct axis, d) και τη συνιστώσα εγκαρσίου άξονα (quadrature axis, q). Oι συνιστώσες αυτές είναι κάθετες µεταξύ τους και διατηρούνται ακίνητες ως προς το στρεφόµενο πλαίσιο αναφοράς. Σηµειώνεται ότι ενώ αυτός ο µαθηµατικός µετασχηµατισµός αποσύζευξης ήταν γνωστός εδώ και 50 χρόνια τουλάχιστον, η υλοποίησή του, όµως µε ηλεκτρονικά κυκλώµατα σε πραγµατικό χρόνο περιστροφής των κινητήρων κατέστη δυνατή µόλις τα τελευταία 15 χρόνια. Η µεθοδολογία του µετασχηµατισµού αποσύζευξης διαφέρει µε τον τύπο της µηχανής (σύγχρονη ή ασύγχρονη) όπως εξηγείται και στη συνέχεια. Γενικά έχουν αναπτυχθεί διάφορες παραλλαγές, ανάλογα µε την εκλογή του στρεφόµενου πλαισίου αναφοράς από τις οποίες η πλέον διαδεδοµένη είναι η µέθοδος ελέγχου µε προσανατολισµό στο διάνυσµα της πεπλεγµένης ροής του δροµέα ή έλεγχος πεδίου (field control), που αναλύεται στη συνέχεια. qm r Έλεγχος πεδίου (field control) Ως πλαίσιο αναφοράς εκλέγεται αυτό που στρέφεται µε το διάνυσµα της πεπλεγµένης ροής του δροµέα, βλ. Σχήµα 17. qr qs (d s,q s ): πλαίσιο αναφοράς στάτη (ακίνητο) (d r,q r ): πλαίσιο αναφοράς δροµέα (στρεφόµενο µε την ταχύτητα του δροµέα) dm r (dm r,qm r ): πλαίσιο αναφοράς µαγνητικής ροής δροµέα (στρεφόµενο µε την ταχύτητα της µαγνητικής ροής του δροµέα). dr Στην περίπτωση σύγχρονης µηχανής, τα πλαίσια (d r,q r ) και (dm r,qm r ) συµπίπτουν. ds Σχήµα 17. Πλαίσια αναφοράς για διανυσµατικό έλεγχο κινητήρων ΕΡ

14 Ο διανυσµατικός έλεγχος πεδίου του κινητήρα διακρίνεται περαιτέρω σε άµεσο και έµµεσο έλεγχο. Σύµφωνα µε τη µεθοδολογία του άµεσου ελέγχου η µαγνητική ροή προσδιορίζεται είτε µε απευθείας µέτρηση της, είτε µε χρήση µαθηµατικού µοντέλου µαγνητικής ροής. Αντιθέτως, κατά τον έµµεσο έλεγχο, η µαγνητική ροή υπολογίζεται έµµεσα από µετρήσεις άλλων µεγεθών καθώς µετρώνται τα ρεύµατα στο τύλιγµα του στάτη και η ταχύτητα περιστροφής του δροµέα. Η ροπή του κινητήρα επαγωγής προκύπτει να είναι το γινόµενο δύο συνιστωσών του ρεύµατος του στάτη, όπως αυτό αναλύεται στο πλαίσιο αναφοράς (dm r,qm r ) που στρέφεται µε το διάνυσµα της µαγνητικής ροής του δροµέα: Μ=k.i s,dmr.i s,qmr Σηµειώνεται ότι η µέτρηση του διανύσµατος µαγνητικής ροής (κατά µέτρο και γωνία) και δη στον στρεφόµενο δροµέα είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνει (υπεισέρχεται µεγάλο ποσοστό θορύβου, ενώ πρέπει να παρακολουθούνται συνεχώς οι µεταβολές των τιµών R και L των τυλιγµάτων διότι µε την περιστροφή µεταβάλλονται λόγω θερµοκρασιακών µεταβολών). Ως µειονέκτηµα της µεθόδου σηµειώνεται ο µεγάλος αριθµός αισθητήρων, µετατροπέων και µετρητικών που πέραν της πολυπλοκότητας που εισάγουν, αυξάνουν το κόστος αλλά και τον χρόνο απόκρισης των διατάξεων ελέγχου. Επιπλέον, µε τη µέθοδο του διανυσµατικού ελέγχου η ροπή ελέγχεται µόνον µε έµµεσο τρόπο χωρίς να αποφεύγονται και κραδασµοί (torque ripples). Απευθείας έλεγχος ροπής (direct torque control DTC): πρόκειται για ουσιαστική εξέλιξη της µεθόδου του διανυσµατικού ελέγχου πεδίου (vector field control). Έτσι, και σε αυτήν την περίπτωση οι τάσεις και τα ρεύµατα του στάτη µετρώνται και µετασχηµατίζονται σε στρεφόµενο πλαίσιο αναφοράς, όµως µετράται ή καλύτερα υπολογίζεται η µαγνητική ροή στον στάτη καθώς επίσης και η τιµή της ροπής στον άξονα του κινητήρα. Από τη σύγκριση των µεγεθών µαγνητικής ροής και ροπής µε τις επιθυµητές τους τιµές παράγονται τα σήµατα ελέγχου των µετατροπέων (για έναυση και σβέση των διακοπτών). Η διαδικασία σύγκρισης στηρίζεται σε µη γραµµικές συναρτήσεις και έχει το πλεονέκτηµα ότι αξιοποιεί τη διακριτή στον χρόνο συµπεριφορά των διακοπτών ισχύος αυξάνοντας τελικά τη συνολική απόδοση. Η τεχνική αυτή έχει ήδη αρχίσει να εφαρµόζεται σε πλοία µε ηλεκτρική πρόωση και πιο συγκεκριµένα µε αζιµουθιακό προωστήριο σύστηµα σε συνδυασµό µε σύγχρονο κινητήρα µονίµων µαγνητών (Azipod, εταιρεία ΑΒΒ) και κυκλοµετατροπείς. H µέθοδος πλεονεκτεί έναντι του διανυσµατικού ελέγχου, καθώς ελέγχει απευθείας τη ροπή εξόδου του κινητήρα, έχει πολύ µικρότερες απαιτήσεις σε µετρήσεις και υπολογισµούς µεγεθών (π.χ. δεν είναι απαραίτητη η µέτρηση της ταχύτητας περιστροφής) ενώ η παραγόµενη ροπή είναι πλέον εφικτό να µην εµπεριέχει µεγάλες αιχµές (torque ripples). 3.4 Συνεργασία έλικα κινητήρα πρόωσης Στα πλεονεκτήµατα της ηλεκτρικής πρόωσης συγκαταλέγεται και η ουσιαστική µείωση του αξονικού συστήµατος των πλοίων, βλ. Σχ. 18. Συµβατική Πρόωση µε Αξονικό Σύστηµα Shaft Line IFEP-Σύστηµα Πρόωσης IFEP-Pod Σύστηµα Πρόωσης (µε αζιµουθιακό προωστήρα) Σχήµα 18. Συγκριτική παρουσίαση αξονικών συστηµάτων πλοίων

15 Τα συστήµατα ηλεκτρικής πρόωσης έχουν το πλεονέκτηµα συνεχούς µεταβολής των στροφών σχεδόν σε όλο το διάστηµα 0-100%. Επιπλέον, το 100% της ροπής µπορεί συνήθως να χρησιµοποιηθεί σε όλο το πεδίο λειτουργίας. Για λόγους ασφαλείας, η έλικα κινείται από δύο (ή και περισσότερους) ηλεκτροκινητήρες ίσης ισχύος. Όσον αφορά την έλικα ως µηχανικό φορτίο, ακολουθεί τον λεγόµενο «νόµο της έλικας» δηλ. η µηχανική ροπή ανάλογη του τετραγώνου της µηχανικής ταχύτητας όπως περίπου και οι φυγοκεντρικές αντλίες και οι ανεµιστήρες, αλλά µπορεί η χαρακτηριστική αυτή να είναι σταθερή (έλικα σταθερού βήµατος) ή να µεταβάλλεται µε αλλαγή της κλίσης των πτερυγίων της (έλικα µεταβλητού βήµατος) Έλικα Σταθερού Βήµατος Καθώς η υπερτάχυνση δέν είναι δυνατή, η έλικα σχεδιάζεται έτσι ώστε να απορροφά τη µέγιστη συνεχή ισχύ (σηµείο MCR) σε κατάσταση δοκιµών, δηλ. πλήρες φορτίο, καθαρή γάστρα και ήρεµο καιρό. Προκειµένου να είναι δυνατή η λειτουργία µε πλήρη ισχύ σε δυσµενείς συνθήκες, το σύστηµα πρόωσης συνήθως υπολογίζεται για τιµή κατά 10-20% µεγαλύτερη της ονοµαστικής, χωρίς αύξηση της ισχύος πέρα από τη µέγιστη συνεχή (MCR). Αυτό σηµαίνει υπερδιαστασιολόγηση έλικας αξονικού συστήµατος - µειωτήρα - κινητήρα - µετατροπέα κατά 10-20%. Το Σχήµα 19 απεικονίζει τις καµπύλες απαιτουµένης ισχύος σε διάφορες καταστάσεις, καθώς και τα όρια του πεδίου λειτουργίας µε έναν ή δύο ηλεκτροκινητήρες συνδεδεµένους στην ίδια έλικα Λειτουργία ενός ηλεκτρικού κινητήρα σε ροπή 120% 2 Λειτουργία ενός ηλεκτρικού κινητήρα σε ροπή 100% 3 Λειτουργία δύο ηλεκτρικών κινητήρων σε ροπή 120% 4 Λειτουργία δύο ηλεκτρικών κινητήρων σε ροπή 100% 5 Λειτουργία 30% SM 6 οκιµή στη θάλασσα 7 οκιµή ρυµούλκησης Έλικα Ρυθµιζοµένου Βήµατος Σχήµα 19. Πεδίο λειτουργίας µε έναν ή δύο ηλεκτροκινητήρες πρόωσης και έλικα σταθερού βήµατος [19]. Το σύστηµα είναι συχνά (ή θα έπρεπε να είναι) εφοδιασµένο µε διάταξη αυτόµατης επιλογής του συνδυασµού βήµατος - στροφών έλικας στο διάστηµα % των στροφών, ώστε να εξασφαλίζεται η βέλτιστη λειτουργία και η καλύτερη δυνατή απόκριση κατά τους χειρισµούς. Όταν η έλικα είναι ρυθµιζοµένου βήµατος δεν απαιτείται περιθώριο ροπής, διότι η µέγιστη ισχύς µπορεί σχεδόν πάντοτε να απορροφηθεί µε ρύθµιση του βήµατος Λειτουργία ενός ηλεκτρικού κινητήρα σε ροπή 100% 2 Λειτουργία δύο ηλεκτρικών κινητήρων σε ροπή 100% 3 Συνδυασµένη λειτουργία Σχήµα 20. Πεδίο λειτουργίας µε έναν ή δύο ηλεκτροκινητήρες πρόωσης και έλικα ρυθµιζοµένου βήµατος [19].

16 Το Σχήµα 20 απεικονίζει την καµπύλη της έλικας που προκύπτει µε διάταξη αυτόµατης επιλογής του συνδυασµού βήµατος - στροφών, καθώς και τα όρια του πεδίου λειτουργίας µε έναν ή δύο ηλεκτροκινητήρες συνδεδεµένους στην ίδια έλικα Το Αζιµουθιακό Προωστήριο Σύστηµα (POD) Την τελευταία δεκαετία και παράλληλα µε την εισαγωγή της ηλεκτρικής πρόωσης εµφανίστηκε µία εναλλακτική λύση για το προωστήριο σύστηµα που έχει πολλαπλά πλεονεκτήµατα. Πιο συγκεκριµένα, το σύστηµα ηλεκτρικού κινητήρα και έλικας είναι µία ενιαία µονάδα, εµβαπτισµένη στο νερό στο πρυµναίο µέρος του πλοίου, όπως στις εξωλέµβιες, Σχ. 20 και Σχ. 21. Το σύστηµα µπορεί να φέρει µία ή δύο έλικες και έχει τη δυνατότητα να στρέφεται σχεδόν κατά 360 ο κατά την αζιµουθιακή διεύθυνση (από όπου προέρχεται και το όνοµά του),δηλ. στο οριζόντιο επίπεδο, αυξάνοντας σε µεγάλο βαθµό τις δυνατότητες ελιγµών του πλοίου, ενώ αφενός πρακτικά εκµηδενίζεται το αξονικό σύστηµα και αφετέρου δεν υφίσταται µηχανισµός πηδαλίου. Σχήµα 20. Αζιµουθιακό προωστήριο σύστηµα µε µία έλικα (Azipod-εταιρία ΑΒΒ Marine) παρόµοιο είναι και το σύστηµα Mermaid των εταιριών Kamewa - Alstom 4. ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΡΟΩΣΗΣ Τα κυριότερα πλεονεκτήµατα της ηλεκτρικής πρόωσης, στα οποία οφείλεται και η διάδοσή της στις εφαρµογές που προαναφέρθηκαν, είναι τα ακόλουθα: Συνεχής µεταβολή της ταχύτητας περιστροφής της έλικας και της ταχύτητας του πλοίου σε όλο το πεδίο %. Γρήγορη απόκριση κατά τη διάρκεια χειρισµών και δυναµικής τοποθέτησης του σκάψους. Χαµηλή στάθµη θορύβου και κραδασµών. Οικονοµία καυσίµου, καθώς είναι δυνατή η επιλογή των µηχανών που θα λειτουργούν έτσι, ώστε η κάθε µιά να λειτουργεί κοντά στο βέλτιστο σηµείο. Ελευθερία στην τοποθέτηση των επιµέρους µηχανηµάτων του ενεργειακού συστήµατος, που προσφέρει ευελιξία στον σχεδιασµό του σκάφους και εξοικονόµηση ωφέλιµου χώρου. Πλήρης εκµετάλλευση της στρεπτικής ροπής σε όλο το πεδίο λειτουργίας. Ευκολία αυτοµατισµού. Αυξηµένη αξιοπιστία (πολλά συστήµατα συνδεδεµένα παράλληλα) και, εποµένως, αυξηµένη ασφάλεια.

17 Σχήµα 21. Αζιµουθιακό προωστήριο σύστηµα µε δύο έλικες (σύστηµα SSP, εταιρίες Siemens-Schottel) Περιορισµός των εκπεµποµένων ρύπων διότι: α. η κατανάλωση καυσίµου είναι µικρότερη, όπως αναφέρθηκε προηγουµένως, β. ιδιαίτερα οι εκποµπές ΝΟ x είναι αισθητά χαµηλότερες όταν, π.χ., ένας µεσόστροφος κινητήρας Diesel λειτουργεί µε σταθερές στροφές, όπως συµβαίνει στα νέα συστήµατα ηλεκτρικής πρόωσης. Περιορισµός του κινδύνου ρύπανσης του περιβάλλοντος από ατυχήµατα όπως αυτά των δεξαµενοπλοίων, χάρη στην ταχύτερη απόκριση του συστήµατος κατά τους χειρισµούς και τη δυναµική τοποθέτηση του σκάφους. Μειονεκτήµατα της ηλεκτρικής πρόωσης είναι τα εξής: - Υψηλό κόστος επένδυσης. Αυτό γίνεται η προσπάθεια να µειωθεί κατά το δυνατόν, αξιοποιώντας την υπάρχουσα τεχνολογία των ηπειρωτικών ηλεκτρικών δικτύων (Commercial Off The Shelf COTS), ωστόσο το υψηλό κόστος των κινητήρων και των διατάξεων ελέγχου τους δεν δείχνει να υπερκερνάται εύκολα. - Yψηλότερες απώλειες στο σύστηµα µετάδοσης της κίνησης, σε σύγκριση µε το µηχανικό σύστηµα. Π.χ., σε συµβατικό σύστηµα κινητήρα Diesel - έλικα ρυθµιζοµένου βήµατος, οι απώλειες του συστηµατος µετάδοσης είναι περίπου 4%: 2% στην έλικα και 2% στον µειωτήρα, όταν η έλικα λειτουργεί στον βέλτιστο συνδυασµό ταχύτητας/βήµατος. Σε εγκατάσταση ντηζελο-ηλεκτρικής πρόωσης, το σύστηµα µετάδοσης προκαλεί απώλειες 7-8%: 3% στις γεννήτριες, 2% στους µετασχηµατιστές και µετατροπείς συχνότητας και 2-3% στους προωστήριους ηλεκτροκινητήρες. Εποµένως, ο ολικός βαθµός απόδοσης είναι υψηλότερος στο σύστηµα ηλεκτρικής πρόωσης µόνον όταν κάθε µηχανή λειτουργεί σε σταθερή ταχύτητα περιστροφής και επί µεγάλα χρονικά διαστήµατα στη βέλτιστη περιοχή. - Ένα πρόβληµα που προκύπτει από την εκτεταµένη χρησιµοποίηση των διατάξεων ηλεκτρονικών ισχύος είναι ότι εµφανίζονται προβλήµατα ποιότητας ηλεκτρικής ενέργειας, [44], καθώς πέραν των χρήσιµων συχνοτήτων αναπτύσσεται και µεγάλο πλήθος αρµονικών συνιστωσών ρεύµατος και τάσεως. Οι αρµονικές αυτές αφενός προσαυξάνουν τη συνολική κυκλοφορούσα άεργο ισχύ στο ηλεκτρικό δίκτυο αλλά επιπλέον δηµιουργούν προβλήµατα ηλεκτροµαγνητικής συµβατότητας. Έτσι ο ηλεκτροµαγνητικός θόρυβος που παράγεται επηρεάζει

18 αρνητικά όλες τις ευαίσθητες ηλεκτρονικές διατάξεις πρωτίστως τα κυκλώµατα ελέγχου των ίδιων των ηλεκτρονικών ισχύος ενώ σε περιπτώσεις στρατιωτικών εφαρµογών αυξάνει τα επίπεδα της ηλεκτροµαγνητικής υπογραφής των πλοίων. Τέλος, είναι δυνατόν οι αρµονικές παραµορφώσεις των ηλεκτρικών µεγεθών να διεγείρουν ιδιοσυχνότητες για ηλεκτροµηχανικών ταλαντώσεων, όπως είναι τα φαινόµενα σιδηροσυντονισµού στους δροµείς των σύγχρονων γεννητριών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η σειρά αυτή των προβληµάτων λόγω της εξηλέκτρισης των συστηµάτων του πλοίου αντιµετωπίζεται µε εξειδικευµένες αναλύσεις και µελέτες κυρίως κατά της φάση της σχεδίασης τους ηλεκτρολογικού συστήµατος. Σε πολλές εφαρµογές, η συνισταµένη πλεονεκτηµάτων - µειονεκτηµάτων είναι θετική, οπότε η ηλεκτρική πρόωση είναι η ενδεδειγµένη λύση, οδηγώντας σε χαµηλότερο κόστος λειτουργίας (µειωµένο πλήρωµα, οικονοµικότερη συντήρηση, γρηγορότερα ταξίδια, µη αναγκαιότητα ρυµούλκησης κοκ). 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ηλεκτροπρόωση αποτελεί µία αρκετά δελεαστική επιλογή για τα πλοία που συνεχώς κερδίζει έδαφος τα τελευταία χρόνια µεταξύ των άλλων λόγω και της γενικά εντατικής εξέλιξης όλων των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συστηµάτων και κυρίως στον τοµέα των διατάξεων ελέγχου των ηλεκτρικών κινητήρων και των ηλεκτρονικών ισχύος. Η έρευνα κατά την τρέχουσα περίοδο επικεντρώνεται στη µείωση του αρχικού κόστους επένδυσης αλλά και στην αύξηση των επιδόσεων του συνολικού συνδυασµού των διατάξεων που αξιοποιούνται από συστήµατα ηλεκτροπρόωσης. 6. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [1] ABB, (1999) Technical Guide 1:Direct Torque Control, [2] ABB Marine (2000), Azimuthing Electric Propulsion Drive [3] AES (2000) All Electric Ship Civil or Military, Πρακτικά διεθνούς συνεδρίου µε Αντικείµενο το Πλήρως Εξηλεκτρισµένο Πλοίο, Paris (France), Οκτώβριος. [4] AES (2003) All Electric Ship Civil or Military, Πρακτικά διεθνών συνεδρίων µε Αντικείµενο το Πλήρως Εξηλεκτρισµένο Πλοίο, Εdinburg (UK), Φεβρουάριος. [5] AES (2005) All Electric Ship Civil or Military, Πρακτικά διεθνών συνεδρίων µε Αντικείµενο το Πλήρως Εξηλεκτρισµένο Πλοίο, Paris (France), Οκτώβριος. [6] Bose B.K. (1997), Power Electronics and Variable Frequency Drives: Technology and Applications, IEEE Press, New York. [7] Bucknall R. W. G., Doherty K. P., Haines N. A. (1997), The matrix converter: the ultimate electric drive technology, Proceedings of Electric Warship: Power, Control, System Protection Seminar, ImarE, United Kingdom. [8] Caricchi F., Crescimbini F., Honorati O. (1999) Modular Axial Flux Permanent Magnet Motor for Ship Propulsion Drives, IEEE Transactions on Energy Conversion, Vol. 14, No. 3, pp , September. [9] Cooper Ν. (1994), "Electric Drives become Cruise Ship Standard," The Motor Ship, October. [10] Davidson W., (1996) A submarine static power converter: electromagnetic compatibility, Trans ImarE, Vol. 107, Part 3, pp [11] Frangopoulos C., Spagouros S., Batistatos N. (2001), Optimal Design of A Car Passenger ferry of New Technology: Electric Pod Propulsion System, July. [12] Galan G. (1993), "The First Modern Diesel-Electric Tanker," in FUTURE SHIPS: Setting Targets for Design Development, l5th Intem. Marine Propulsion Conference, London, March. [13] Gieras J.F., Wing M (1997), Permanent Magnet Motor Technology Design and Application, Marcel Dekker Inc, New York. [14] Harrington R. L. (1992), ed., "Marine Engineering", The Society οf Naval Architects and Marine Engineers, Jersey City, N.J. [15] Hellenic Register of Shipping (1999), Rules and Regulations for the Classification and Construction of Steel Ships- Part 6: Electrical Installations, Piraeus (Greece). [16] Hodge G. G., Mattick D. J. (1996), The Electric Warship I, Trans IMarE, Vol. 108, Part 2, pp [17] Hodge G. G., Mattick D. J. (1997), The Electric Warship II, Trans IMarE, Vol. 109, Part 2, pp [18] Hodge G. G., Mattick D. J. (1998), The Electric Warship III, Trans IMarE, Vol. 110, Part 2, pp [19] Holstrtöm Ρ. (1993), "Selection of Propeller for Diesel Electric Machinery," in PROPULSION '93: Marine Main Propulsion and Auxiliary Power Conference and Trade Show, New Orleans, November 7-9. [20] Holstrtöm Ρ. (1994), "Choosing the Right Propeller for Diesel Electric Machinery," Marine Propulsion, April. [21] IEEE Standard (1993), Recommended Practice for Electrical Installations on Shipboard, IEEE Press, New York.

19 [22] Kerr P., Wright J. (1999), Protection strategies and devices for warships, Proceedings of Electric Warship: Power Control System Protection Conference, ImarE, pp [23] Kamewa-Alstom, Mermaid Propulsor Millenium 2000 [24] Kuuskoski J. (1995), "Diesel-Electric Machinery Concept in a Safe and Economical Tanker," in Marine Propulsion Systems: Design and Performance, Athens, Greece, 8 June. [25] McLeay K. (1995), Simulation of power systems on offshore platforms, Trans ImarE, Vol. 106, Part 4, pp [26] NATO-STANAG 1008 (1994), Characteristics of Shipboard Electrical Power Systems in Warships of the North Atlantic Treaty Navies, Standardization Agreement (Non-classified document). [27] Newell J. M., Young S. S. (2001), Beyond Electric Ship, Trans ImarE, Vol. 113, Part 1, pp [28] Nicod J.-P. and Simon Ρ. (1995), "Electrical Propulsion for Tankers," in Marine Propulsion Systems: Design and Performance, Athens, Greece, 8 June. [29] Parker D., Bolton M., (1998) The Electric Warship, Proceedings of International Conference on the Naval Technology for the 21 st Century, Hellenic Naval Academy, pp , Piraeus (Greece), June [30] Prousalidis J. M., Hatziargyriou N. D., Papadias B. C. (2001), On studying ship electric propulsion motor driving schemes, Proceedings of 5 th International Conference on Power System Transients, pp , Rio de Janeiro, Brazil, June. [31] Sallabank P. H., Whitehead A. J. (1996), The practical application of modern simulation tools throughout the design and trials of a diesel electric propulsion system, Trans ImarE, Vol. 107, Part 2, pp [32] The Naval Technology for the 21 st Century (1998), Hellenic Naval Academy, Peiraius, Greece, June. [33] Thomson Β. (1994), "Diesel-Electric Options for Tanker Propulsion," The Motor Ship, April. [34] Woodyard D. (1994), "Diesel-Εlectric Suits Many Cruise New buildings," Marine Propulsion, April. [35] Woodyard D. (1994), "D-E moves to Mainstream," Marine Propulsion, October. [36] Woodyard D. (1995), "Electric Propulsion Charges Ahead," Marine Propulsion, April. [37] Yacamini R., Smith K. S. (1996), Noise generation in marine motors, Trans ImarE, Vol. 107, Part 4, pp [38] Mαλατέστας Π, Μανιάς Σ (1995), Συστήµατα Οδήγησης Ηλεκτρικών Κινητήρων, Εκδόσεις Συµεών, Αθήνα. [39] Μανιάς Σ (1988), Ηλεκτρονικά Ισχύος, Εκδόσεις Ζήτη, Αθήνα. [40] Μπατιστάτος Ν. (1999), Ανάλυση Συστηµάτων ηζελοηλεκτρικής Πρόωσης Πλοίων, ιπλωµατική Μεταπτυχιακή Εργασία ΠΜΣ Παραγωγή και ιαχείριση Ενέργειας, Αθήνα, Οκτώβριος. [41] Φραγκόπουλος Χ., Προυσαλίδης Ι (2005): Ενεργειακά Συστήµατα Πλοίου Τόµος Α : Ηλεκτρολογικό µέρος, ιδακτικές σηµειώσεις για φοιτητές της Σχολής Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΜΠ. [42] Χατζηλάου Ι.Κ, Γύπαρης I.Κ. (2001): Ηλεκτροπρόωση Πολεµικών Πλοίων, Μονογραφία ΣΝ, Πειραιάς, Μάρτιος. [43] Χατζηλάου Ι.Κ, Γαλάνης Γ., Περτζινίδης Ν. (2006): Συστήµατα ηλεκτροπρόωσης υποβρυχίων του Π.Ν., ιήµερο ΤΕΕ : «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΑ ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α-ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ», Ιανουαρίου [44] Προυσαλίδης Ι., Χατζηλάου Ι.Κ., Στυβακτάκης Ε., Κανέλλος Φ., Χατζηαργυρίου Ν., Φραγκόπουλος Χ, Σοφράς Η. (2006): Hλεκτροπρόωση πλοίων και πλήρως εξηλεκτρισµένο πλοίο: προβλήµατα ποιότητας ηλεκτρικής ισχύος, ιήµερο ΤΕΕ : «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΑ ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α- ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ», Ιανουαρίου. Ιστοσελίδες [45] ABB Marine Azipod Propulsor [46] Kamewa Alstom Mermaid Propulsor [47] Siemens, SSP Propulsor, [48] Rolls-Royce, [49] Alstom,

- 1 - ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Στο Κεφάλαιο 3 γίνεται αναφορά στα χαρακτηριστικά και τη λειτουργία της προπέλας που θεωρείται το σημαντικότερο στοιχείο ενός σκάφους.

- 1 - ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Στο Κεφάλαιο 3 γίνεται αναφορά στα χαρακτηριστικά και τη λειτουργία της προπέλας που θεωρείται το σημαντικότερο στοιχείο ενός σκάφους. - 1 - ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το ηλεκτροκίνητο σκάφος που προέκυψε ήταν αποτέλεσμα της άριστης συνεργασίας από την αρχή μέχρι το τέλος, σε όλα τα επίπεδα και φάσεις του σχεδιασμού και της κατασκευής, με τον φίλο και

Διαβάστε περισσότερα

«Μελέτη και κατασκευή συστήματος ελέγχου ηλεκτροκίνητου μικρού πλωτού μέσου μεταφοράς» Καθηγητής Δρ.-Μηχ. Αθανάσιος Ν. Σαφάκας

«Μελέτη και κατασκευή συστήματος ελέγχου ηλεκτροκίνητου μικρού πλωτού μέσου μεταφοράς» Καθηγητής Δρ.-Μηχ. Αθανάσιος Ν. Σαφάκας Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας : / 2009 Τίτλος : Φοιτητής : Επιβλέπων : «Μελέτη και κατασκευή συστήματος ελέγχου ηλεκτροκίνητου μικρού πλωτού μέσου μεταφοράς» Καθηγητής Δρ.-Μηχ. Αθανάσιος Ν. Σαφάκας Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ 73 5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ Στην συνέχεια εξετάζονται οι µονοφασικοί επαγωγικοί κινητήρες αλλά και ορισµένοι άλλοι όπως οι τριφασικοί σύγχρονοι κινητήρες που υπάρχουν σε µικρό ποσοστό σε βιοµηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Τεχνικές Ελέγχου Ηλεκτρικών Μηχανών Επαγωγής

Σύγχρονες Τεχνικές Ελέγχου Ηλεκτρικών Μηχανών Επαγωγής ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ www.electroepistimi.blogspot.com Σύγχρονες Τεχνικές Ελέγχου Ηλεκτρικών Μηχανών Επαγωγής Ιάκωβος Στ. Μανωλάς Διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Μηχανικός Υπολογιστών Ε.Μ.Π. Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ : : : NEA 2013 1 : : : (4507) :29-10-2013 2 Περιεχόμενα... 5 ABSTRACT... 6... 7 1:... 8 1.1 :... 8 1.2... 8 1.3... 9 1.4... 10 1.5... 11 1.5.1... 12 1.6... 13 1.6.1... 13 1.6.2 µ... 16 2:... 19 2.1 µ µ...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΠΡΟΩΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ : ΚΙΑΜΟΥΡΗΣ ΕΥAΓΓEΛΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΠΑΠΑΣΤΑΜΟΥΛΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ : ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ, ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ : ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ, ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ : ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ, ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ Δ. Ράπτης, Α. Κλαδάς Εργαστήριο Ηλεκτρικών Μηχανών και Ηλεκτρονικών Ισχύος Τομέας Ηλεκτρικής

Διαβάστε περισσότερα

3η Εργαστηριακή Άσκηση: Εύρεση χαρακτηριστικής και συντελεστή απόδοσης κινητήρα συνεχούς ρεύµατος

3η Εργαστηριακή Άσκηση: Εύρεση χαρακτηριστικής και συντελεστή απόδοσης κινητήρα συνεχούς ρεύµατος Ονοµατεπώνυµο: Αριθµός Μητρώου: Εξάµηνο: Υπογραφή Εργαστήριο Ηλεκτροµηχανικών Συστηµάτων Μετατροπής Ενέργειας 3η Εργαστηριακή Άσκηση: Εύρεση χαρακτηριστικής και συντελεστή απόδοσης κινητήρα συνεχούς ρεύµατος

Διαβάστε περισσότερα

10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ

10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ 10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ Ηλεκτρική μηχανή ονομάζεται κάθε διάταξη η οποία μετατρέπει τη μηχανική ενεργεια σε ηλεκτρική ή αντίστροφα ή μετατρεπει τα χαρακτηριστικά του ηλεκτρικού ρεύματος. Οι ηλεκτρικες

Διαβάστε περισσότερα

3η Εργαστηριακή Άσκηση: Εύρεση χαρακτηριστικής και συντελεστή απόδοσης κινητήρα συνεχούς ρεύµατος

3η Εργαστηριακή Άσκηση: Εύρεση χαρακτηριστικής και συντελεστή απόδοσης κινητήρα συνεχούς ρεύµατος Ονοµατεπώνυµο: Αριθµός Μητρώου: Εξάµηνο: Υπογραφή Εργαστήριο Ηλεκτροµηχανικών Συστηµάτων Μετατροπής Ενέργειας 3η Εργαστηριακή Άσκηση: Εύρεση χαρακτηριστικής και συντελεστή απόδοσης κινητήρα συνεχούς ρεύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΟΜΗ ΙΑΚΟΠΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΩΝ ρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα Θέµατα Επιλογή διακοπτών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜ: 4618, Πτυχιακή Εργασία Μητσιόγλου Α. Νάκης Α.

ΑΜ: 4618, Πτυχιακή Εργασία Μητσιόγλου Α. Νάκης Α. ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΥΠΟ ΚΛΙΜΑΚΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΩΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ: ΜΗΤΣΙΟΓΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΝΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΜΑΘ.. 12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ Οι μετατροπείς συνεχούς ρεύματος επιτελούν τη μετατροπή μιας τάσης συνεχούς μορφής, σε συνεχή τάση με ρυθμιζόμενο σταθερό πλάτος ή και πολικότητα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ Σκοπός της άσκησης: Σκοπός της άσκησης είναι: 1. Να εξοικειωθεί ο σπουδαστής με την διαδικασία εκκίνησης ενός σύγχρονου τριφασικού

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Ενότητα 7: Μέθοδοι Εκκίνησης και Πέδησης Ασύγχρονων Τριφασικών Κινητήρων Ηρακλής Βυλλιώτης Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 3.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μια ηλεκτρική µηχανή συνεχούς ρεύµατος χρησιµοποιείται ως γεννήτρια, όταν ο άξονάς της στρέφεται από µια κινητήρια µηχανή (prim movr). Η κινητήρια µηχανή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 6: Αντιστάθμιση γραμμών μεταφοράς με σύγχρονους αντισταθμιστές Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

«Προηγµένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο Τ.Ε.Ι. Σερρών»,

«Προηγµένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο Τ.Ε.Ι. Σερρών», «Προηγµένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο Τ.Ε.Ι. Σερρών», Μέτρο: «Εισαγωγή και Αξιοποίηση των νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση» του Επιχειρησιακού Προγράµµατος Κοινωνία της Πληροφορίας ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Ελέγχου στα Αιολικά Συστήματα

Τεχνολογίες Ελέγχου στα Αιολικά Συστήματα Τεχνολογίες Ελέγχου στα Αιολικά Συστήματα Ενότητα 1: Εισαγωγή Καθηγητής Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Χάρης Δημουλιάς Επίκουρος Καθηγητής, ΤΗΜΜΥ, ΑΠΘ

Χάρης Δημουλιάς Επίκουρος Καθηγητής, ΤΗΜΜΥ, ΑΠΘ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ: Σύγχρονες Εξελίξεις στις Θαλάσσιες Κατασκευές Α.Π.Θ. Πολυτεχνείο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρες μιας νέας εποχής

Κινητήρες μιας νέας εποχής Κινητήρες μιας νέας εποχής H ABB παρουσιάζει μια νέα γενιά κινητήρων υψηλής απόδοσης βασισμένη στην τεχνολογία σύγχρονης μαγνητικής αντίστασης. Η ΑΒΒ στρέφεται στην τεχνολογία κινητήρων σύγχρονης μαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Νικολάου Μπαϊραχτάρη του Γεωργίου

Νικολάου Μπαϊραχτάρη του Γεωργίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΝΑΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ» Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία του Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΛΕΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑΣ (ΕΝΑΛΛΑΚΤΗΡΑ) ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΛΕΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑΣ (ΕΝΑΛΛΑΚΤΗΡΑ) ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΛΕΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑΣ (ΕΝΑΛΛΑΚΤΗΡΑ) ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ Σκοπός της άσκησης: 1. Ο πειραματικός προσδιορισμός της χαρακτηριστικής λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 28 2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες εναλλασσόµενου ρεύµατος είναι δύο ειδών Α) οι σύγχρονες γεννήτριες ή εναλλακτήρες και Β) οι ασύγχρονες γεννήτριες Οι σύγχρονες γεννήτριες παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανές εναλλασσομένου ρεύματος

Μηχανές εναλλασσομένου ρεύματος Μηχανές εναλλασσομένου ρεύματος 1 Εισαγωγή Οι μηχανές εναλλασσόμενου ρεύματος (Ε.Ρ.) αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των ηλεκτρικών μηχανών που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία, κυρίως λόγω της επικράτησης

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Ελέγχου Ηλεκτρικών Κινητήρων Σ.Ρ.

Μέθοδοι Ελέγχου Ηλεκτρικών Κινητήρων Σ.Ρ. Μέθοδοι Ελέγχου Ηλεκτρικών Κινητήρων Σ.Ρ. Ευθυμίου Σωτήρης Δέδες Παναγιώτης 26/06/2014 Εισαγωγή Σκοπός αυτής της παρουσίασης είναι η συνοπτική περιγραφή τριών διαφορετικών μεθόδων ελέγχου κινητήρων Σ.Ρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 8 η ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΑΣΚΗΣΗ 8 η ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ 8 η ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της λειτουργίας του κινητήρα συνεχούς

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικών Εφαρμογών

Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικών Εφαρμογών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικών Εφαρμογών Ενότητα: Χωρητική Αντιστάθμιση Ισχύος Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 9. Ηλεκτρικό Σύστημα Συμπιεστών Ανάλογα με την κατασκευή τους και το είδος του εναλλασσόμενου ρεύματος που απαιτούν για τη λειτουργία τους, οι ηλεκτροκινητήρες διακρίνονται σε: Μονοφασικούς. Τριφασικούς.

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Βιοµηχανικής Πληροφορικής Σηµειώσεις Ηλεκτρονικών Ισχύος Παράρτηµα

Τµήµα Βιοµηχανικής Πληροφορικής Σηµειώσεις Ηλεκτρονικών Ισχύος Παράρτηµα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ηµιτονοειδές Ρεύµα και Τάση Τριφασικά Εναλλασσόµενα ρεύµατα Ισχύς και Ενέργεια Ενεργός τιµή περιοδικών µη ηµιτονικών κυµατοµορφών 1. Ηµιτονοειδές Ρεύµα και Τάση Οταν οι νόµοι του Kirchoff εφαρµόζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ. 1. Η μελέτη της δομής και της αρχής λειτουργίας ενός ασύγχρονου τριφασικού κινητήρα.

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ. 1. Η μελέτη της δομής και της αρχής λειτουργίας ενός ασύγχρονου τριφασικού κινητήρα. Σκοπός της άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι: 1. Η μελέτη της δομής και της αρχής λειτουργίας ενός ασύγχρονου τριφασικού κινητήρα. 1. Γενικά Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροτεχνία Ηλ. Μηχανές & Εγκαταστάσεις πλοίου Στρεφόμενες ηλεκτρικές μηχανές Μηχανές Σ.Ρ.

Ηλεκτροτεχνία Ηλ. Μηχανές & Εγκαταστάσεις πλοίου Στρεφόμενες ηλεκτρικές μηχανές Μηχανές Σ.Ρ. Βασική περιγραφή στρεφόμενων ηλεκτρικών μηχανών Αποτελεί το βασικό στοιχείο μετατροπής ενέργειας από ηλεκτρική σε μηχανική και αντίστροφα Κατηγοριοποιούνται σε : Σύγχρονες μηχανές Μηχανές συνεχούς ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρας παράλληλης διέγερσης

Κινητήρας παράλληλης διέγερσης Κινητήρας παράλληλης διέγερσης Ισοδύναμο κύκλωμα V = E + I T V = I I T = I F L R F I F R Η διέγερση τοποθετείται παράλληλα με το κύκλωμα οπλισμού Χαρακτηριστική φορτίου Έλεγχος ταχύτητας Μεταβολή τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικά Ισχύος II

Ηλεκτρονικά Ισχύος II Ηλεκτρονικά Ισχύος II Ενότητα 2: Μετατροπείς Συνεχούς Τάσης σε Εναλλασσόμενη Τάση (DC-AC Converers ή Inverers) Δρ.-Μηχ. Εμμανουήλ Τατάκης, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμ. Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Θεμάτων Τελικής Αξιολόγησης (Εξετάσεις Ιουνίου) στο Μάθημα «Ηλεκτροτεχνία Ηλεκτρικές Μηχανές» ΕΕ 2013/2014, Ημερομηνία: 24/06/2014

Απαντήσεις Θεμάτων Τελικής Αξιολόγησης (Εξετάσεις Ιουνίου) στο Μάθημα «Ηλεκτροτεχνία Ηλεκτρικές Μηχανές» ΕΕ 2013/2014, Ημερομηνία: 24/06/2014 Θέμα ο Απαντήσεις Θεμάτων Τελικής Αξιολόγησης (Εξετάσεις Ιουνίου) στο Μάθημα «Ηλεκτροτεχνία Ηλεκτρικές Μηχανές» ΕΕ 03/04, Ημερομηνία: 4/06/04 Σε μονοφασικό Μ/Σ ονομαστικής ισχύος 60kA, 300/30, 50Hz, ελήφθησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες συνεχούς ρεύματος διαχωρίζονται στις ακόλουθες κατηγορίες: Ανεξάρτητης (ξένης) διέγερσης. Παράλληλης διέγερσης. Διέγερσης σειράς. Αθροιστικής σύνθετης διέγερσης.

Διαβάστε περισσότερα

Νεοπτόλεµος Γ. Τζέκας

Νεοπτόλεµος Γ. Τζέκας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Πολυτεχνική Σχολή Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΓΙΑ ΕΛΕΓΧΟ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΜΟΝΟΦΑΣΙΚOY ΕΠΑΓΩΓΙΚOY ΚΙΝΗΤΗΡA Νεοπτόλεµος Γ. Τζέκας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΗΕ I ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στατικοί μετατροπείς συχνότητας μεγάλης ισχύος

Στατικοί μετατροπείς συχνότητας μεγάλης ισχύος Στατικοί μετατροπείς συχνότητας μεγάλης ισχύος Οι στατικοί μετατροπείς συχνότητας χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο για τη μετατροπή μίας εναλλασσόμενης τάσης σε μία τάση άλλης συχνότητας και σε μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ Κακαζιάνης Πέτρος ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 1.13 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ 2012. 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2. 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ 2012. 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2. 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3 1.3 Παράδειγμα τριφασικού επαγωγικού κινητήρα..σελ. 4-9 1.4 Σχεδίαση στο Visio

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΗΓΕΣ STATic var COMpensator (STATCOM) Δρ Ανρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ABB drives και ορθή επιλογή. ABB Group April 1, 2013 Slide 1

ABB drives και ορθή επιλογή. ABB Group April 1, 2013 Slide 1 ABB drives και ορθή επιλογή April 1, 2013 Slide 1 Κίνητρα Πολλές παράμετροι πρέπει να εξεταστούν όταν επιλέγουμε ένα drive Όταν η επιλογή είναι ορθή εξοικονομείται πολύς χρόνος και χρήμα Όλες οι ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Εργαστήριο

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Εργαστήριο Ενότητα 1: Προσδιορισμός των Σταθερών του Ισοδύναμου Κυκλώματος Ασύγχρονης Μηχανής Ηρακλής Βυλλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των Ευέλικτων Συστηµάτων Μεταφοράς

Ο ρόλος των Ευέλικτων Συστηµάτων Μεταφοράς EΘΝΙΚΟ MΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΏΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Αναπλ. Καθηγητής Γ. Κορρές 1. Εισαγωγή Ο ρόλος των Ευέλικτων Συστηµάτων Μεταφοράς Η αναδιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Εργαστήριο

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Εργαστήριο Ενότητα 3: Μέθοδοι Eκκίνησης Mονοφασικού Aσύγχρονου Kινητήρα Ηρακλής Βυλλιώτης Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Ισοδύναμο κύκλωμα. Κύκλωμα οπλισμού. Κύκλωμα διέγερσης. Ι Α : ρεύμα οπλισμού Ε Α : επαγόμενη τάση. Ι : ρεύμα διέγερσης

Ισοδύναμο κύκλωμα. Κύκλωμα οπλισμού. Κύκλωμα διέγερσης. Ι Α : ρεύμα οπλισμού Ε Α : επαγόμενη τάση. Ι : ρεύμα διέγερσης Ισοδύναμο κύκλωμα Κύκλωμα οπλισμού Ι Α : ρεύμα οπλισμού Ε Α : επαγόμενη τάση R A : αντίσταση οπλισμού V φ : φασική τάση εξόδου Χ S : σύγχρονη αντίδραση V & = E& + jx I& + R ϕ A S A A I& A Κύκλωμα διέγερσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: 2 η

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: 2 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: 2 η Τίτλος Άσκησης: ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ και ΠΑΡΑΛΛΗΛΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ «Λειτουργία Γεννήτριας Συνεχούς Ρεύματος Ξένης διέγερσης και σχεδίαση της χαρακτηριστικής φορτίου» «Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 3 η ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑΣ ΜΕ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΣΧΥΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 3 η ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑΣ ΜΕ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΣΧΥΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 3 η ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΡΙΦΑΣΙΚΗΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑΣ ΜΕ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΣΧΥΟΣ Σκοπός της άσκησης: Σκοπός της άσκησης είναι: 1. Να γνωρίσει ο σπουδαστής την διαδικασία παραλληλισμού μιας σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙI. Ενότητα 10: Ροπή κινητήρα Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙI. Ενότητα 10: Ροπή κινητήρα Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Ηλεκτρικές Μηχανές ΙI Ενότητα 10: Ροπή κινητήρα Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένος έλεγχος ηλεκτρικών μηχανών

Προηγμένος έλεγχος ηλεκτρικών μηχανών Προηγμένος έλεγχος ηλεκτρικών μηχανών Ενότητα 8: Άμεσος Διανυσματικός Έλεγχος Ασύγχρονων Μηχανών με προσανατολισμό στην μαγνητική ροή του στάτη Επαμεινώνδας Μητρονίκας - Αντώνιος Αλεξανδρίδης Πολυτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΡΥΘΜΙΣΤΕΣ ΓΩΝΙΑΣ, ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ ΡΟΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 9 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Hλεκτρομηχανικά Συστήματα Mετατροπής Ενέργειας

Hλεκτρομηχανικά Συστήματα Mετατροπής Ενέργειας Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τομέας Μηχανολογικών Κατασκευών και Αυτομάτου Ελέγχου 2.3.26.3 Hλεκτρομηχανικά Συστήματα Mετατροπής Ενέργειας Επαναληπτική Εξέταση 3 ου Eξαμήνου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΣΥΝΘΕΣΗ DC ΚΑΙ ΧΑΜΗΛΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ AC Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 1 Τα Θέματα Διακοπτικός πόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ D.C. ΚΙΝΗΤΗΡΑ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ D.C. ΚΙΝΗΤΗΡΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. ΓΕΝΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ D.C. ΚΙΝΗΤΗΡΑ Σε ένα ανοιχτό σύστημα με συνάρτηση μεταφοράς G η έξοδος Υ και είσοδος Χ συνδέονται με τη σχέση: Y=G*Χ

Διαβάστε περισσότερα

PowerServices Κ. Αρβανίτη 9, 144 52 Μεταµόρφωση Τηλ. 2841 084, fax. 2841 084 e-mail:powersv@netor.gr

PowerServices Κ. Αρβανίτη 9, 144 52 Μεταµόρφωση Τηλ. 2841 084, fax. 2841 084 e-mail:powersv@netor.gr Συνεργασία Συστήµατος Αδιάλειπτης Λειτουργίας (UPS) και Ηλεκτρογεννήτριας (H/Z). Προβλήµατα και προτεινόµενες λύσεις ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το άρθρο αυτό αναλύει τα προβλήµατα συνεργασίας ενός συστήµατος αδιάλειπτης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Ενότητα 8: Θεωρία των δυο Στρεφόμενων Πεδίων Ηρακλής Βυλλιώτης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ

ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ Μ. Π. Μπράτιτσης Ε. Τσιµπλοστεφανάκης Υποψ. ρ. Παν/µίου Πατρών Υποψ. ρ. Παν/µίου Πατρών Πανεπιστήµιο Πατρών, Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Ενότητα 1: Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Μηχανών Ηρακλής Βυλλιώτης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 10 ANTIKEIMENO: ΣΤΟΧΟΙ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ: ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΜΕ: Σύγχρονη τριφασική γεννήτρια. Η Σύγχρονη τριφασική γεννήτρια.

Άσκηση 10 ANTIKEIMENO: ΣΤΟΧΟΙ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ: ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΜΕ: Σύγχρονη τριφασική γεννήτρια. Η Σύγχρονη τριφασική γεννήτρια. Άσκηση 10 ANTIKEIMENO: Η Σύγχρονη τριφασική γεννήτρια. ΣΤΟΧΟΙ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ: Κατανόηση των βασικών αρχών λειτουργίας της σύγχρονης τριφασικής γεννήτριας. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΜΕ: Τροφοδοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4 Αρχή λειτουργίας Μηχανών DC

Άσκηση 4 Αρχή λειτουργίας Μηχανών DC Άσκηση 4 Αρχή λειτουργίας Μηχανών DC 4.1 Σκοπός της Άσκησης Σκοπός την Άσκησης είναι η μελέτη της αρχής λειτουργίας των μηχανών DC. Οι μηχανές DC μπορούν να λειτουργήσουν είτε ως γεννήτριες είτε ως κινητήρες.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ελέγχου και Ευστάθειας Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ελέγχου και Ευστάθειας Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ελέγχου και Ευστάθειας Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 4 Συμπεριφορά σύγχρονου κινητήρα υπό φορτίο Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΕ Ι ΘΕΩΡΙΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Μονοφασικά εναλλασσόµενα ρεύµατα

ΣΗΕ Ι ΘΕΩΡΙΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Μονοφασικά εναλλασσόµενα ρεύµατα ΣΗΕ Ι ΘΕΩΡΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Μονοφασικά εναλλασσόµενα ρεύµατα 1. Αναφέρατε περιπτώσεις που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη οι υψηλές αρµονικές στη µελέτη συστήµατος ηλεκτρικής ενέργειας. 2. Ποια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΤ=ΙS RT RS. Uεπ. Άσκηση 5 Ηλεκτρικοί κινητήρες DC

ΙΤ=ΙS RT RS. Uεπ. Άσκηση 5 Ηλεκτρικοί κινητήρες DC Άσκηση 5 Ηλεκτρικοί κινητήρες DC 5.1 Σκοπός της Άσκησης Σκοπός την Άσκησης είναι η μελέτη του τρόπου λειτουργίας και ελέγχου των ηλεκτρικών κινητήρων DC. Αναλύονται ο τρόπος εκκίνησης και ρύθμισης της

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π4.2 Έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα των μετρήσεων

Παραδοτέο Π4.2 Έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα των μετρήσεων Παραδοτέο Π4.2 Έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα των μετρήσεων «Πρωτοβουλία (Direct Current in Ship Initiative - DC-Ship)» (πράξη ΑΡΙΣΤΕΙΑ Ι, Κωδ. Έργου ΓΓΕΤ: 987, Κωδ. Έργου ΕΔΕΙΛ/ΕΜΠ: 68/1151) Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΞΕΝΗΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της λειτουργίας της γεννήτριας συνεχούς ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στο µάθηµα «Ευέλικτα Συστήµατα Μεταφοράς» του 7 ου εξαµήνου

Ασκήσεις στο µάθηµα «Ευέλικτα Συστήµατα Μεταφοράς» του 7 ου εξαµήνου EΘΝΙΚΟ MΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΏΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Αναπλ. Καθηγητής Γ. Κορρές Άσκηση 1 Ασκήσεις στο µάθηµα «Ευέλικτα Συστήµατα Μεταφοράς» του 7

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙI. Ενότητα 5: Γεννήτριες εκτύπων πόλων και διεγέρσεις Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙI. Ενότητα 5: Γεννήτριες εκτύπων πόλων και διεγέρσεις Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Ηλεκτρικές Μηχανές ΙI Ενότητα 5: Γεννήτριες εκτύπων πόλων και διεγέρσεις Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π6.1 Έκθεση με προτάσεις για την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του έργου

Παραδοτέο Π6.1 Έκθεση με προτάσεις για την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του έργου Έκθεση με προτάσεις για την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του έργου «Πρωτοβουλία (Direct Current in Ship Initiative - DC-Ship)» (πράξη ΑΡΙΣΤΕΙΑ Ι, Κωδ. Έργου ΓΓΕΤ: 987, Κωδ. Έργου ΕΔΕΙΛ/ΕΜΠ: 68/1151) ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 340 Μηχανική Ηλεκτρικής Ισχύος Ασύγχρονοι κινητήρες

ΗΜΥ 340 Μηχανική Ηλεκτρικής Ισχύος Ασύγχρονοι κινητήρες ΗΜΥ 340 Μηχανική Ηλεκτρικής Ισχύος Ασύγχρονοι κινητήρες Δρ. Ηλίας Κυριακίδης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 2007 Ηλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ

Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ηλεκτρικές Μηχανές ΙΙ Ενότητα 9: Μέθοδοι Εκκίνησης Μονοφασικών Κινητήρων Ηρακλής Βυλλιώτης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη προβλημάτων ΠΗΙ λόγω λειτουργίας βοηθητικών προωστήριων μηχανισμών

Μελέτη προβλημάτων ΠΗΙ λόγω λειτουργίας βοηθητικών προωστήριων μηχανισμών «ΔιερΕΥνηση Και Aντιμετώπιση προβλημάτων ποιότητας ηλεκτρικής Ισχύος σε Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΗΕ) πλοίων» (ΔΕΥ.Κ.Α.Λ.Ι.ΩΝ) πράξη ΘΑΛΗΣ-ΕΜΠ, πράξη ένταξης 11012/9.7.2012, MIS: 380164, Κωδ.ΕΔΕΙΛ/ΕΜΠ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 5: Η σύγχρονη μηχανή (γεννήτρια/κινητήρας ) Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7 η ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΡΟΠΗΣ ΣΤΡΟΦΩΝ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΕΝΟΥ ΔΡΟΜΕΑ

ΑΣΚΗΣΗ 7 η ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΡΟΠΗΣ ΣΤΡΟΦΩΝ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΕΝΟΥ ΔΡΟΜΕΑ ΑΣΚΗΣΗ 7 η ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΡΟΠΗΣ ΣΤΡΟΦΩΝ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΕΝΟΥ ΔΡΟΜΕΑ Σκοπός της άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι: 1. Η μελέτη του τρόπου εκκίνησης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

25.2. Εισαγωγή Θεωρητικές Επεξηγήσεις Λειτουργίας

25.2. Εισαγωγή Θεωρητικές Επεξηγήσεις Λειτουργίας φαρμογή 5 Τριφασικός παγωγικός Κινητήρας : Με Τυλιγμένο Δρομέα ( ο μέρος) 5.. Σκοποί της φαρμογής Μαθησιακοί Στόχοι Να μπορείτε να εξετάζετε την κατασκευή ενός τριφασικού επαγωγικού κινητήρα με τυλιγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές Ι. Ενότητα 7: Εισαγωγή στις Μηχανές Συνεχούς Ρεύματος Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε

Ηλεκτρικές Μηχανές Ι. Ενότητα 7: Εισαγωγή στις Μηχανές Συνεχούς Ρεύματος Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Ηλεκτρικές Μηχανές Ι Ενότητα 7: Εισαγωγή στις Μηχανές Συνεχούς Ρεύματος Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας Πρόλογος Σ το βιβλίο αυτό περιλαμβάνεται η ύλη του μαθήματος «Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας» που διδάσκεται στους φοιτητές του Γ έτους σπουδών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΠΕΛΙΤΣΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΠΕΛΙΤΣΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΗΧΑΝΗΣ ΤΥΠΟΥ DUAL FUEL DIESEL ENGINE ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΠΕΛΙΤΣΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΟΥΡΓΟΥΛΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 10 η ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΑΣΚΗΣΗ 10 η ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ 10 η ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση των τρόπων ελέγχου της ταχύτητας ενός

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο Τ.Ε.Ι. Σερρών

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο Τ.Ε.Ι. Σερρών Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο Τ.Ε.Ι. Σερρών Το εκπαιδευτικό υλικό που ακολουθεί αναπτύχθηκε στα πλαίσια του έργου «Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο Τ.Ε.Ι. Σερρών», του Μέτρου «Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 DC ΔΙΑΚΟΠΤΙΚA ΤΡΟΦΟΔΟΤΙΚΑ, ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίµιο µαζί µε το τυπολόγιο αποτελείται από εννιά (9) σελίδες. Τα µέρη του εξεταστικού δοκιµίου είναι τρία (Α, Β και Γ ).

Το εξεταστικό δοκίµιο µαζί µε το τυπολόγιο αποτελείται από εννιά (9) σελίδες. Τα µέρη του εξεταστικού δοκιµίου είναι τρία (Α, Β και Γ ). ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙI) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Πρόταση προσωρινού ΑΠΣ στο μάθημα «Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνίας και Ηλ. Μηχανών»

ΘΕΜΑ: Πρόταση προσωρινού ΑΠΣ στο μάθημα «Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνίας και Ηλ. Μηχανών» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ KAI ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α /ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Β /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γ ΑΘΗΝΑΣ ΧΑΡΙΣ ΟΡΦΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ Για τη λειτουργία των σύγχρονων γεννητριών (που ονομάζονται και εναλλακτήρες) απαραίτητη προϋπόθεση είναι η τροοδοσία του τυλίγματος του δρομέα με συνεχές ρεύμα Καθώς περιστρέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι ηλεκτρικές μηχανές εναλλασσομένου ρεύματος (ΕΡ) χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: στις σύγχρονες (που χρησιμοποιούνται συνήθως ως γεννήτριες)

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος στροφών κινητήρα DC με ελεγκτή PI, και αντιστάθμιση διαταραχής.

Έλεγχος στροφών κινητήρα DC με ελεγκτή PI, και αντιστάθμιση διαταραχής. ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τ.Τ Τμήμα Μηχανικών Αυτοματισμού Τ.Ε. Έλεγχος στροφών κινητήρα DC με ελεγκτή PI, και αντιστάθμιση διαταραχής. Α) Σκοπός: Σκοπός της παρούσας άσκησης είναι να επιδειχθεί ο έλεγχος των στροφών

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμαστικό μοτίβο ευρείας οθόνης (16:9)

Δοκιμαστικό μοτίβο ευρείας οθόνης (16:9) Δοκιμαστικό μοτίβο ευρείας οθόνης (16:9) Δοκιμή αναλογιών εικόνας (Πρέπει να εμφανίζεται κυκλικό) 4x3 16x9 Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροκινητήρας Εναλλασσόμενου Ρεύματος τύπου κλωβού. Άσκηση 9. Ηλεκτροκινητήρας εναλλασσόμενου ρεύματος τύπου κλωβού

Ηλεκτροκινητήρας Εναλλασσόμενου Ρεύματος τύπου κλωβού. Άσκηση 9. Ηλεκτροκινητήρας εναλλασσόμενου ρεύματος τύπου κλωβού ANTIKEIMENO: Άσκηση 9 Ηλεκτροκινητήρας εναλλασσόμενου ρεύματος τύπου κλωβού ΣΤΟΧΟΙ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ: Κατανόηση της λειτουργίας του ηλεκτροκινητήρα εναλλασσόμενου ρεύματος τύπου κλωβού Υπολογισμός μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Στρεφόμενες Ηλεκτρικές Μηχανές ΕΡ

Στρεφόμενες Ηλεκτρικές Μηχανές ΕΡ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧ/ΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μάθημα : Ηλεκτροτεχνικές Εφαρμογές + Εργαστήριο 2 η εργαστηριακή άσκηση Στρεφόμενες Ηλεκτρικές Μηχανές ΕΡ Ημερομηνία: Εργ. Ομάδα: Φοιτητής 1:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗΣ Α.1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗ Ο μετασχηματιστής είναι μια ηλεκτρική διάταξη που μετατρέπει εναλλασσόμενη ηλεκτρική ενέργεια ενός επιπέδου τάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ DC ΚΑΙ AC ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΔΙΑΛΕΙΠΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα Θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Hλεκτρομηχανικά Συστήματα Mετατροπής Ενέργειας

Hλεκτρομηχανικά Συστήματα Mετατροπής Ενέργειας Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τομέας Μηχανολογικών Κατασκευών και Αυτομάτου Ελέγχου 2.3.26.3 Hλεκτρομηχανικά Συστήματα Mετατροπής Ενέργειας Εξέταση 3 ου Eξαμήνου (20 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα εργαστήρια Ηλεκτροτεχνίας, διεξάγονται παράλληλα µε το αντίστοιχο θεωρητικό µάθηµα στα Α, Β και Γ έτη σπουδών.

Τα εργαστήρια Ηλεκτροτεχνίας, διεξάγονται παράλληλα µε το αντίστοιχο θεωρητικό µάθηµα στα Α, Β και Γ έτη σπουδών. ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΟΚΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ «ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑΣ» ΣΝ [ Ηλεκτροτεχνίας, Ηλεκτρικών Μηχανών, Επεξεργασίας Σήµατος και ΣΑΕ ] Εργαστήρια Τα εργαστήρια Ηλεκτροτεχνίας, διεξάγονται παράλληλα µε το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΣΤΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΕΡΓΟΥ ΙΣΧΥΟΣ (S) ρ Ανρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα Θέµατα Βαθµίες

Διαβάστε περισσότερα

4. ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΙ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ

4. ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΙ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ 56 4. ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΙ ΑΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ Οι ασύγχρονοι κινητήρες που ονοµάζονται και επαγωγικοί κινητήρες διακρίνονται σε µονοφασικούς και τριφασικούς. Στην συνέχεια θα εξετασθούν οι τριφασικοί ασύγχρονοι

Διαβάστε περισσότερα