ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002"

Transcript

1 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 00 ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ποιο από τα παρακάτω οξέα ιοντίζεται πλήρως στο νερό; α. HClΟ 4 β. HF γ. H S δ. HCN. Μονάδες Μια ουσία Β δρα στο νερό ως ασθενής βάση κατά Brönsted- Lowry. Τότε η έκφραση της σταθεράς ιοντισμού K b είναι: - [ HB ][ OH ] α. b - [ B ] K = β. K b B + OH - = BOH + - [ HB ][ OH ] γ. Kb [ B ] = δ. K b B H O = HB + - OH Μονάδες Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας την λέξη "Σωστό" ή "Λάθος" δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση. α. Η προπανάλη και η προπανόνη μπορούν να διακριθούν μεταξύ τους με επίδραση φελίγγειου υγρού. β. Η φαινόλη (C 6 H 5 OH) δεν αντιδρά με υδατικό διάλυμα NaΟH. γ. Το Buna είναι ένα πολυμερές που προκύπτει από πολυμερισμό του αιθυλενίου. δ. Η χλωρίωση του CH 4 παρουσία διάχυτου φωτός οδηγεί στο σχηματισμό μίγματος χλωροπαραγώγων. ε. Κατά την ογκομέτρηση διαλύματος HCl με πρότυπο διάλυμα ΝaΟΗ, στο ισοδύναμο σημείο το διάλυμα έχει ph=7 (στους 5 C). Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

2 Μονάδες Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις: CH -CH -CH-CH +NaOH αλκοόλη, Θ Α + Β + Γ Βr (όπου Α: κύριο προϊόν) H O CH -CH -CH - Cl + NaOH Δ + Ε Μονάδες Αφού μελετήσετε τις παρακάτω εξισώσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τους συντακτικούς τύπους των ενώσεων (Α), (Β) και (Γ). +Na (B) + H CHO 8 (A) +KMnO 4+ HSO4 CHO 6 (Γ) +... Μονάδες 6 ΘΕΜΑ ο Υδατικό διάλυμα Δ 1 περιέχει ΝΗ 4 Cl συγκέντρωσης 0,1Μ. α. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος Δ 1. Μονάδες 8 β. Να υπολογίσετε τον αριθμό των mol αέριας ΝΗ που πρέπει να διαλυθούν σε 500 ml του διαλύματος Δ 1, ώστε να προκύψουν 500 ml ρυθμιστικού διαλύματος Δ που να έχει ph = 9. Μονάδες 7 γ. Αναμειγνύονται 500 ml του διαλύματος Δ με 500 ml υδατικού διαλύματος ΝaΟΗ 0,1Μ. Έτσι προκύπτει τελικά διάλυμα Δ όγκου 1000 ml. Να υπολογίσετε στο τελικό διάλυμα Δ : i. Το ph ii.το βαθμό ιοντισμού α της ΝΗ. Μονάδες 8 Μονάδες Δίνεται ότι όλα τα διαλύματα βρίσκονται στους 5 C και Κ b(nh ) = 10-5, K w = Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

3 ΘΕΜΑ ο.1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας την παρακάτω πρόταση συμπληρωμένη με τις σωστές λέξεις: Κατά την οξείδωση της ακετυλομάδας του ακετυλο-coa στον κύκλο του κιτρικού οξέος, παράγονται τα ανηγμένα συνένζυμα... και.... Μονάδες 4.. Να αντιστοιχίσετε σε κάθε μεταβολική πορεία της Στήλης Ι το σωστό τελικό προϊόν της Στήλης ΙΙ, γράφοντας στο τετράδιό σας το γράμμα της Στήλης Ι και δίπλα τον αριθμό της Στήλης ΙΙ. Στήλη Ι Α. Γλυκονεογένεση Β. Γαλακτική ζύμωση Γ. Γλυκόλυση Δ. Αλκοολική ζύμωση Στήλη ΙΙ 1. Πυροσταφυλικό οξύ. Γλυκερόλη. Αιθανόλη 4. Γλυκόζη 5. Γαλακτικό οξύ Μονάδες 4.. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη "Σωστό" ή "Λάθος" δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση. α. Στο RNA οι πουρίνες είναι πάντοτε σε ισομοριακή ποσότητα με τις πυριμιδίνες. β. Στις αντιδράσεις του αναβολισμού ως δότης ηλεκτρονίων χρησιμοποιείται το NADPH. γ. Η αμυλόζη είναι ένας δισακχαρίτης. Μονάδες.4. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Το πυροσταφυλικό οξύ που παράγεται στα μυϊκά κύτταρα κατά τη διάρκεια έντονης μυϊκής δραστηριότητας μεταβολίζεται σε: α. ακεταλδεΰδη β. αιθανόλη γ. CO και H O δ. γαλακτικό οξύ. Μονάδες 5.5. Σε μια απλή ενζυμική αντίδραση προστίθεται ένας συναγωνιστικός αναστολέας. α. Να περιγράψετε τον τρόπο δράσης του αναστολέα αυτού. Μονάδες 6 β. Να αναφέρετε τους παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η έκταση της παραπάνω αναστολής. Μονάδες Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

4 ΘΕΜΑ 4 ο Από την υδρόλυση ενός πεπτιδίου με το ένζυμο Α προκύπτουν τα παρακάτω τέσσερα ολιγοπεπτίδια: Asp-Tyr-Ala-Lys, Gly-Arg, Leu-Trp-Gly-His, Ala-Glu-Arg. Με υδρόλυση του ίδιου πεπτιδίου με το ένζυμο Β προκύπτουν τα παρακάτω τρία ολιγοπεπτίδια: Ala-Lys-Ala-Glu-Arg-Leu-Trp, Gly-Arg-Asp-Tyr, Gly-His. α. Να κατασκευαστεί ο πεπτιδικός χάρτης των επικαλυπτόμενων θραυσμάτων. Μονάδες 7 β. Να βρεθεί η πρωτοταγής δομή του αρχικού πεπτιδίου. Μονάδες γ. Πάνω στην πρωτοταγή δομή να δείξετε με βέλη τους πεπτιδικούς δεσμούς που διασπώνται από το ένζυμο Α. Μονάδες δ. Σε ένα στάδιο της ανάλυσης απομονώνεται το τριπεπτίδιο Ala- Glu-Arg, το οποίο υδρολύεται πλήρως με HCl. Το διάλυμα που προκύπτει ρυθμίζεται έτσι, ώστε να αποκτήσει ph = 6. Αν στο διάλυμα αυτό διαβιβαστεί συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα, τότε να προσδιορίσετε την κατεύθυνση μετακίνησης του κάθε αμινοξέος (προς το θετικό ή το αρνητικό ηλεκτρόδιο). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Δίνονται τα ισοηλεκτρικά σημεία (pi) των αμινοξέων: Ala: pi=6 Arg: pi=10,8 Μονάδες Μονάδες 9 Glu: pi=, Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

5 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο 1.1 α 1. γ 1. α Σ β Λ γ Λ δ Σ ε Σ 1.4 A B Γ CH -CH -CH-CH + NaOH CH CH=CHCH + NaBr + H O Br CH -CH -CH -Cl + NaOH CH CH CH OH + NaCl 1.5 A: CH CH CH OH B: CH CH CH ΟΝa Γ: CH CH CΟOH ΘΕΜΑ ο + α. ΝΗ 4 Cl NH 4 + Cl Διίστ./Παράγ. 0,1 Μ 0,1 Μ 0,1 Μ + ΝΗ 4 + H Ο Δ ΝΗ + Η Ο + Αρχικά 0,1 Μ Ιόντ./Παράγ. x x x + + = Τελικά [ NH 4 ] = 0,1 x = 0,1 M, [ ] = x, [ H O ] x k k α α 10 NH + ( ) = k + ( ) = = 10. ΝΗ α ΝΗ ( ΝΗ ) 4 = k k w b(nh ) + [ NH] [ HO ] + [ NH ] O = 10 M ph = Άρα [ H ] x = x = 10 0,1 5. β. Έστω n NH = ω mol Στα 500 ml = 0,5 L του Δ 1 περιέχονται n NH 4 Cl = 0,1 0,5 = 0,05 mol. ω Το Δ είχε C NH = Μ 0,5 και 0,05 C NH Cl 0,5 0,1 M 4 = Μ = και = pη = 9 poh = 5 [ OH ] 10 M. 5 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

6 Χρησιμοποιούμε την εξίσωση Henderson Hasselbach ω C βασ ,5 [ OH ] = k b 10 = 10 ω = 0, 05 Cοξ. 0,1 Άρα n NH = 0,05 mol. γ. Στα 500 ml = 0,5 L του Δ περιέχονται 0,05 mol NH 4 Cl και 0,05 mol NH. Στα 500 ml = 0,5 L του δ/τος NaOH περιέχονται n NaOH = 0,1 0,5 = 0,05 mol. mol ΝΗ 4 Cl + ΝaΟΗ NH + H O + NaCl Αρχικά 0,05 0,05 0,05 Αντιδρούν 0,05 0,05 Παράγονται 0,05 0,05 Τελικά 0,1 0,05 Στο διάλυμα Δ όγκου 1000 ml έχουμε 0,1 mol 0,05 mol C NH = = 0,1 M και C NaCl = = 0,05M 1 L 1 L Ιοντισμός ΝΗ + ΝΗ + H Ο Δ ΝΗ 4 + ΟΗ Αρχικά 0,1 Μ Ιοντ./Παράγ. y y y + Τελικά [ NH 4 ] = y + [ ] [ OH ] k b = ΘΕΜΑ ο [ NH ], [ OH ] = y, [ NH ] = 0,1 y = 0,1 M NH 4 5 y 10 = y = 10. 0,1 [ OH ] = 10 M poh = ph = α = = 10. 0,1.1 Συνένζυμα ΝΑDΗ και ηλέκτρυλο-coa. A. B. 5 Γ. 1,4 Δ.. α. Λάθος β. Σωστό γ. Λάθος.4 δ. γαλακτικό οξύ.5 Συναγωνιστικός αναστολέας σελ. 9 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

7 ΘΕΜΑ 4 ο α. Πεπτιδικός χάρτης Gly-Arg Gly-Arg-Asp-Tyr Asp-Tyr-Ala-Lys Ala-Lys-Ala-Glu-Arg-Leu-Trp Ala-Glu-Arg Leu-Trp-Gly-His Gly-His β. Πεπτίδιο Gly-Arg-Asp-Τyr-Ala-Lys-Ala-Gly-Arg-Leu-Trp-Gly-His γ. Gly-Arg-Asp-Τyr-Ala-Lys-Ala-Gly-Arg-Leu-Trp-Gly-His δ. Glu pi =, < ph = 6 το αμινοξύ φορτίζεται αρνητικά κινείται προς το θετικό Ala pi = 6 = ph = 6 το αμινοξύ με φορτίο μηδέν όχι κινητικότητα Arg pi = 10,8 > ph = 6 το αμινοξύ φορτίζεται θετικά κινείται προς το αρνητικό. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

8 ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 00 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τις ερωτήσεις 1.1 και 1. και δίπλα στη κάθε μία το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ποιο από τα παρακάτω υδατικά διαλύματα στους 5 ο C έχει τη μεγαλύτερη τιμή ph; α. ΝΗ 0,1 M β. Ca(OH) 0,1 M γ. ΝαΟΗ 0,1 Μ δ. ΝαCN 0,1 Μ Μονάδες Ποια από τις παρακάτω προτάσεις ισχύει όταν υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη αραιώνεται με νερό, σε σταθερή θερμοκρασία; α. το ph του διαλύματος πάντοτε μειώνεται β. η συγκέντρωση του ηλεκτρολύτη στο διάλυμα αυξάνεται γ. η σταθερά ιοντισμού του ηλεκτρολύτη μειώνεται δ. ο βαθμός ιοντισμού του ηλεκτρολύτη αυξάνεται. Μονάδες Να χαρακτηρίσετε στο τετράδιό σας τις προτάσεις που ακολουθούν, με τη λέξη Σωστό, αν είναι σωστές και με τη λέξη Λάθος, αν είναι λανθασμένες. α. Το HCl αντιδρά τόσο με τη μεθυλαμίνη (CH NH ) όσο και με το αιθένιο (CH =CH ). β. Οι πρωτοταγείς αλκοόλες οξειδώνονται σε κετόνες. γ. Τα αλκίνια του τύπου R C CH αντιδρούν με Νa. δ. Η προπανόνη οξειδώνεται από το αντιδραστήριο Tollens (αμμωνιακό διάλυμα AgNO ) Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις: CH -CH -Cl + CH -COONa A + B CH -CH -ΟΗ + SOCl Γ + Δ + Ε Μονάδες 4 Μονάδες Αφού μελετήσετε την παρακάτω σειρά αντιδράσεων, να γράψετε στο τετράδιό σας τους συντακτικούς τύπους των ενώσεων (Α), (Β) και (Γ). + Br CH CH CH CH = CCl 4 (A) + ΝαΟΗ αλκοόλη, θ (B) Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

9 + Η καταλύτες Ο καρβονυλική ένωση (Γ) Μονάδες 6 ΘΕΜΑ ο Υδατικό διάλυμα Δ 1 όγκου 1L περιέχει το ασθενές οξύ ΗΑ συγκέντρωσης c M. Αν ο βαθμός ιοντισμού του ΗΑ είναι α 1 =10 - και το ph του διαλύματος είναι ίσο με : α. Να υπολογίσετε τη συγκέντρωση c M και τη σταθερά ιοντισμού Κ a του ΗΑ. β. Στο διάλυμα Δ 1 διαλύουμε 0,1 mol αερίου HCl οπότε προκύπτει διάλυμα Δ. Να υπολογίσετε το βαθμό ιοντισμού α του οξέoς ΗΑ στο διάλυμα Δ. γ. Στο διάλυμα Δ διαλύουμε 0, mol στερεού ΝαΟΗ και προκύπτει διάλυμα Δ. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος Δ. Μονάδες 8 Μονάδες 8 Μονάδες 9 Να θεωρήσετε ότι μετά από κάθε διάλυση ο όγκος των διαλυμάτων παραμένει σταθερός και ίσος με 1L. Δίνεται ότι όλα τα διαλύματα βρίσκονται στους 5 ο C όπου Κ w = Να γίνουν οι δυνατές προσεγγίσεις που επιτρέπονται από τα αριθμητικά δεδομένα του προβλήματος. ΘΕΜΑ ο.1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας την παρακάτω φράση συμπληρωμένη με τη σωστή λέξη. Όταν τα μόρια του υποστρώματος καταλαμβάνουν τα ενεργά κέντρα όλων των διαθέσιμων μορίων του ενζύμου, τότε προκαλείται του ενζύμου... Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Το κύριο όργανο της γλυκονεογένεσης είναι: α. οι μύες β. το ήπαρ γ. ο στόμαχος δ. οι ενδοκρινείς αδένες. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone Μονάδες 4 Μονάδες 5.. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη "Σωστό" ή "Λάθος" δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση. α. Το ph δεν επηρεάζει την ταχύτητα των ενζυμικών αντιδράσεων. β. Η οξείδωση ενός μορίου του μιτοχονδρικού NADH μέσω της αναπνευστικής αλυσίδας αποδίδει μόρια ΑΤΡ. γ. Tα αμινοξέα δίνουν χαρακτηριστική χρωστική αντίδραση με διάλυμα νινυδρίνης.

10 Μονάδες 6.4. Σε κάθε πρωτεΐνη της Στήλης Ι να αντιστοιχίσετε το βιολογικό της ρόλο που αναφέρεται στη Στήλη ΙΙ, γράφοντας στο τετράδιό σας το γράμμα της Στήλης Ι και δίπλα τον αριθμό της Στήλης ΙΙ. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ Α. Μυοσφαιρίνη 1. Μυϊκή συστολή Β. Γλυκαγόνη. Μεταφορική πρωτεΐνη Γ. Ριβονουκλεάση. Αμυντική πρωτεΐνη Δ. Τροπονίνη 4. Αποθηκευτική πρωτεΐνη Ε. Ωαλβουμίνη 5. Ένζυμο 6. Ορμόνη Μονάδες 10 ΘΕΜΑ 4ο 4.1. Το παρακάτω σχήμα δείχνει ένα μικρό τμήμα μιας αλυσίδας RNA. Οι ομοιοπολικοί δεσμοί μεταξύ των Α, Β, Γ παριστάνονται με απλές γραμμές. Γ Γ Β Α Β Α Β α. Ποια είναι τα συστατικά Α, Β που αποτελούν το σταθερό τμήμα της αλυσίδας και ποιες μπορεί να είναι οι ενώσεις Γ του μεταβλητού τμήματος της αλυσίδας; Μονάδες 7 β. Πώς ονομάζεται η ένωση Α-Γ και πώς η ένωση Γ-Α-Β; Μονάδες 4.. Σε διάλυμα γλυκόζης προστίθενται βακτηρίδια που συμμετέχουν στο ξίνισμα του γάλακτος (λακτοβά-κιλλοι), οπότε η γλυκόζη διασπάται αναερόβια όπως δείχνει η παρακάτω μεταβολική πορεία: 4 4 Γλυκόζη γλυκόλυση Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

11 όπου τα και 4 είναι συνένζυμα οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων. i. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς της παραπάνω μεταβολικής πορείας και δίπλα σε κάθε αριθμό το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή από τις παρακάτω επιλογές: Α. ΑΤP Β. γαλακτικό οξύ Γ. NADH + H + Δ. ADP + Pi Ε. NAD + Ζ. πυροσταφυλικό οξύ ii. Ποιο ένζυμο καταλύει τη μετατροπή της ένωσης 1 στην ένωση ; Μονάδες 6 Μονάδες 4 Ποια είναι η σημασία της μετατροπής της ένωσης 1 στην ένωση για την ομαλή διεξαγωγή της γλυκολυτικής πορείας; Μονάδες 5 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

12 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1. β. δ. α-σ, β-λ, γ-σ, δ-λ 4. CH CH -Cl+CH COONa CH COOCH CH +NaCl CH -CH -OH+SOCl CH CH Cl+ SO + HCl Τα ζητούμενα προϊόντα της αντίδρασης είναι τα: A = CH COOCH CH B = NaCl Γ = CH CH Cl Δ = SO E = HCl 5. A. CH -CH-CH-CH Br Br Β. CH -C C-CH Γ. CH -C-CH CH O ΘΕΜΑ ο α. [H O + ] = α 1 C = 10 - C (1) ph = - log[h O + ] = -log[h O + ] [H O + ] = 10 - M () 10 (1) και () 10 - Μ = 10-1 C C = = 10 M 10 α τρόπος: Σύμφωνα με τον νόμο αραίωσης του Ostwald ισχύει: k α =α 1 C k α =(10 - ) 10-1 = 10-5 M. β τρόπος: k β. α = + [ Η Ο][ Α ] [ ΗΑ] k Τεχνική Επεξεργασία: Keystone α = ( 10 Μ) ( 10 Μ) 1 ( 10 Μ) Υπολογίζω την συγκέντρωση [HCl] = n V = = Μ M = 10 1 M 5

13 Από την αντίδραση ιοντισμού του HCl προκύπτει: HCl + H O H O + + Cl - Αρχικά 10-1 M Τελικά 10-1 M *προκύπτουν από τον ιοντισμό του HCl Στην παραπάνω χημική ισορροπία ισχύουν : + [ Η Ο][ Α ] [ ΗΑ] [ 10 + α 10 ][ 10 α ] 1 [ 10 α 10 ] k 5 α = 10 = 1 (1) Επειδή ισχύουν οι προσεγγίσεις μπορούμε να θεωρήσουμε ότι: [ α 10-1 ] = 10-1 Μ [ α 10-1 ] = 10-1 Μ επομένως η (1) γράφεται: [ 10 ][ 10 α ] 1 [ 10 ] = 10 = 10 α α = = γ [NaOH] = = 10 M. 1 Το ΝaΟΗ αντιδρά με τα δύο οξέα του διαλύματος σύμφωνα με τις αντιδράσεις: ΝaΟΗ + HCl NaCl + H O 10-1 Μ 10-1 M Μ. NaOH + HA NaΑ + Η Ο 10-1 M 10-1 M M Στις παραπάνω αντιδράσεις καταναλώνονται τόσο το NaOH όσο και τα οξέα HCl και HA Το ΝaΑ διΐσταται στο νερό σύμφωνα με την αντίδραση: ΝaΑ -> Νa + + Α - Το Α - αντιδρά με το νερό σύμφωνα με την αντίδραση: Α - + Η Ο ΗΑ + ΟΗ - Γνωρίζουμε ότι: k 10 k b w 9 = k b = =. 5 k α 10 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

14 Επίσης ισχύει: k b = [ ΗΑ][ ΟΗ ] x x x = = 1 1 [ Α ] 10 x 10 (Επειδή ισχύουν οι προσεγγίσεις θεωρούμε ότι :10-1 -x =10-1 ) άρα η παραπάνω σχέση γράφεται: x = x = = x = 10-5 M όμως [H O + ]. [OH - ]=10-14 [H O + 10 ] = [OH = ] = 10 Άρα ph = -log[h O + ] ph = 9. 9 M ΘΕΜΑ ο.1 Κορεσμός (σελ. 9). Β (σελ. 8). β: Σωστό (σελ. 89) γ: Σωστό (σελ. 0) α: Λάθος (σελ 8).4 Α (σελ 1) Β 6 (σελ 1) Γ 5 (σελ 1) Δ 1 (σελ 1) Ε 4 (σελ 1) ΘΕΜΑ 4ο 4.1 α. Α: (πεντόζη) D ριβόζη (σελ. 48) 4. Β: Φωσφορική ομάδα Γ: Αδενίνη (Α), ουρακίλη (U), Γουανίνη (G), Κυτοσίνη (C) β. Α Γ νουκλεοσίδιο Α Β Γ νουκλεοτίδιο i. 1-Ζ, -Β, -Ε, 4-Γ, 5-Δ, 6-Α ii. Γαλακτική αφυδρογονάση (σελ 8) Η μετατροπή του πυροσταφυλικού σε γαλακτικό οδηγεί στην επανοξείδωση του NADH σε NAD + προκειμένου αυτό να αναγεννηθεί και να είναι διαθέσιμο στο κύτταρο για την ομαλή διεξαγωγή της γλυκολυτικής πορείας (σελ 8) Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

15 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Δίνεται η χημική εξίσωση: + NH + H O NH 4 + OH Σύμφωνα με τη θεωρία των Brönsted - Lowry η αμμωνία (ΝΗ ) στην αντίδραση που περιγράφεται από την παραπάνω χημική εξίσωση συμπεριφέρεται ως: α. οξύ β. αμφιπρωτική ουσία γ. βάση δ. δέκτης ζεύγους ηλεκτρονίων. Μονάδες Με δεδομένο ότι η προσθήκη στερεού ή αερίου δεν μεταβάλλει τον όγκο του διαλύματος, ο βαθμός ιοντισμού του ασθενούς οξέος ΗF σε σταθερή θερμοκρασία αυξάνεται με προσθήκη: α. αερίου HCl β. στερεού NaCl γ. νερού δ. στερεού NaF Μονάδες Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Κατά την προσθήκη ενός δείκτη ΗΔ (ασθενές οξύ) σε ένα άχρωμο υδατικό διάλυμα, το χρώμα που παίρνει τελικά το διάλυμα εξαρτάται μόνο από τη σταθερά ιοντισμού του δείκτη (K ahδ ). β. Τα αντιδραστήρια Grignard αντιδρούν με κετόνες και μετά από υδρόλυση του ενδιάμεσου προϊόντος δίνουν δευτεροταγείς αλκοόλες. γ. Τα καρβοξυλικά οξέα RCOOH και οι αλκοόλες ROH αντιδρούν με νάτριο (Na). Μονάδες Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις: πυκνό Η SO o 4 C CH CH OH A + B O CH C O CH CH CH + H O H + Γ + Δ Μονάδες 4 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

16 1.5. Αφού μελετήσετε την παρακάτω σειρά χημικών μετατροπών, να γράψετε στο τετράδιό σας τους συντακτικούς τύπους των ενώσεων (Α), (Β) και (Γ). αντιδραστή Fehling ριο Η Ο KMnO /H αλκένιο + C H OH CH6O δεν αντιδρά (Α) (Β) (Γ) ΘΕΜΑ ο κύριο προϊόν Μονάδες 6 Διαθέτουμε τρία υδατικά διαλύματα Δ 1, Δ και Δ, τα οποία έχουν όλα την ίδια συγκέντρωση c M. Το Δ 1 περιέχει HCl και έχει ph = 1. Το Δ περιέχει το ασθενές οξύ ΗΑ και έχει ph =. Το Δ περιέχει το άλας NaA. Να υπολογίσετε: α. τη συγκέντρωση c M των τριών διαλυμάτων καθώς και τη σταθερά ιοντισμού K a του οξέος ΗΑ. Μονάδες 8 β. το ph του διαλύματος Δ. Μονάδες 8 γ. πόσα ml του διαλύματος Δ 1 πρέπει να προσθέσουμε σε 00 ml του διαλύματος Δ, ώστε να προκύψει ρυθμιστικό διάλυμα που έχει ph= 5. Μονάδες 9 Δίνεται ότι όλα τα διαλύματα βρίσκονται στους 5 ο C όπου K w = Να γίνουν όλες οι προσεγγίσεις που επιτρέπονται από τα αριθμητικά δεδομένα του προβλήματος. ΘΕΜΑ ο.1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας την παρακάτω φράση συμπληρωμένη με τους σωστούς όρους. Από τη μετατροπή ενός μορίου γλυκόζης σε δύο μόρια πυροσταφυλικού οξέος το κύτταρο κερδίζει δύο μόρια..., ενώ ταυτόχρονα σχηματίζονται και δύο μόρια.... Μονάδες 6.. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της πρότασης που δεν είναι σωστή. α. Το άμυλο αποτελείται από επαναλαμβανόμενες μονάδες γλυκόζης. β. Το άμυλο εμφανίζεται με δύο μορφές την αμυλόζη και την αμυλοπηκτίνη. γ. Το άμυλο βοηθά στο έντερο την ανάπτυξη μικροοργανισμών που συνθέτουν βιταμίνες του συμπλέγματος Β. δ. Το άμυλο με επίδραση διαλύματος Ι σε ΚΙ χρωματίζεται ερυθρωπό. Μονάδες 5.. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος αν η πρόταση είναι λανθασμένη. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

17 α. Το αμινοξύ γλυκίνη (ΝΗ -CΗ -CΟΟΗ) σε κρυσταλλική κατάσταση έχει + τη μορφή του διπολικού ιόντος NH CH COO. β. Οι πουρίνες που βρίσκονται στο DNA είναι παρούσες και στο RNA. γ. Ο αλλοστερικός τροποποιητής δεσμεύεται πάντα στο ενεργό κέντρο του ενζύμου. Μονάδες 6.4. Σε κάθε ιχνοστοιχείο της Στήλης Ι να αντιστοιχίσετε την ουσία της Στήλης ΙΙ, της οποίας αποτελεί συστατικό, γράφοντας στο τετράδιό σας το γράμμα της Στήλης Ι και δίπλα τον αριθμό της Στήλης ΙΙ. (Μια ουσία της Στήλης ΙΙ περισσεύει.) Στήλη Ι Στήλη ΙΙ Α. Ιώδιο 1. Αιμοσφαιρίνη Β. Κοβάλτιο. Κολλαγόνο Γ. Σίδηρος. Κερουλοπλασμίνη Δ. Χαλκός 4. Βιταμίνη Β 1 5. Θυροξίνη Μονάδες 8 ΘΕΜΑ 4ο 4.1. Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζεται, σε γενικές γραμμές, η μεταβολική πορεία του αναβολισμού. Να γράψετε στο τετράδιό σας κάθε αριθμό του σχήματος και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α. NADP + Β. ADP+Pi Γ. NADPH+H + Δ. ΑΤΡ Μονάδες 8 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

18 4..α. 4..β. Ποιες είναι οι κύριες θέσεις αποθήκευσης του γλυκογόνου στον οργανισμό μας; Σε ποιο μέρος του κυττάρου και με ποια μορφή υπάρχει; Μονάδες 4 Ποια είναι τα βασικά ένζυμα για την πορεία διάσπασης και σύνθεσης του γλυκογόνου; Μονάδες 4 4..γ. Τι γνωρίζετε για τη δομή του γλυκογόνου (μονάδες ); Να εξηγήσετε γιατί η συγκεκριμένη δομή έχει ιδιαίτερη σημασία από φυσιολογική άποψη στο μεταβολισμό του γλυκογόνου (μονάδες 6). Μονάδες 9 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

19 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1.1. γ 1.. γ 1.. α. Λάθος β. Λάθος γ. Σωστό 1.4. πυκνό Η SO CH CH OH CH CH H O 170 o 4 = + C O H+ CH - C- O - CH CH CH + H O CH COOH + CH CH CH OH 1.5. Α: CH - CH = CH Β: CH - CH - CH OH Γ: CH - C - CH O ΘΕΜΑ ο α. Τη συγκέντρωση θα την υπολογίσουμε από το διάλυμα Δ 1 που περέχει HCl το οποίο είναι ισχυρό οξύ. Cl + H O Cl H + H O C ph=1 [H O + ]=10 -ph [H O + ]=10-1 M=C Το HA είναι ασθενές οξύ + Μ ΗΑ + H O A - + H O + Αρχ Ιοντ./Παρ. -x x x Ισορ x x x ph= [H O + ]=10 - M=X [A ][HO [HA] ] x = 10 x K a = 1 10 Επειδή α = = 10 < έχουμε x 10-1 Μ άρα + 1 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

20 x (10 ) K a = K 1 a = = β. Μ ΝaΑ Να + + Α Τα ιόντα Νa + δεν αντιδρούν με το νερό γιατί προέρχονται από την ισχυρή βάση ΝαΟΗ. Τα ιόντα Α - αντιδρούν με το νερό, γιατί το συζυγές οξύ ΗΑ είναι ασθενές, άρα: Μ Α - + Η Ο ΗΑ + ΟΗ - Αρχ Αντ./Παρ.-y y y Ισορ y y y Υπολογίζουμε την K b των ιόντων Α - K Κ w 9 b = K b = = 10 5 K a 10 [ HA] [ OH ] y = [ A ] 10 y K b = 1 Θεωρούμε ότι y 10 M άρα: [ ] y K b = y = = 10 M = OH 1 10 poh = log[oh ] = log10 5 = 5 Οπότε ph=pk w poh = 14 5 = 9 γ. Έστω ότι προσθέτουμε ωl διαλύματος Δ 1. Με την ανάμειξη των διαλυμάτων πραγματοποιείται η εξής αντίδραση: mol NaA + HCl HA + NaCl Αρχ. 0,0 0,1ω Αντ/Παρ -0,1ω -0,1ω 0,1ω 0,1ω Τελ. 0,0-0,1ω - 0,1ω 0,1ω n NaA = C V = , = 0,0 mol n HCl = CV 1 = 10-1 ω mol Για να πάρουμε στο τέλος ρυθμιστικό διάλυμα, θα πρέπει να αντιδράσει πλήρως το HCl. Το ρυθμιστικό διάλυμα περιέχει HA / NaA. Η παρουσία του άλατος NaCl δεν επηρεάζει το ph του διαλύματος αφού κανένα από τα ιόντα του (Na + και Cl - ) δεν αντιδρά με το νερό. Ισχύει η εξίσωση Henderson Hasselbalch άρα: C B 5 C B ph = pk a + log 5 = log10 + log Cοξ Cοξ C B 0,0 0,1ω 0,1ω 5 = 5 + log C B = Cοξ = Cοξ 0, + ω 0, + ω 0,0 0,1ω = 0,1ω 0,0 = 0,ω ω = 0,1L Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

21 ΘΕΜΑ ο.1 ATP, NADH. δ. α. Σ β. Σ γ. Λ.4 Α-5, Β-4, Γ-1, Δ- ΘΕΜΑ 4ο Δ, -Β, -Γ, 4-Α 4..α. Οι κύριες θέσεις αποθήκευσης του γλυκογόνου είναι οι σκελετικοί μυς και το ήπαρ. Το γλυκογόνο βρίσκεται στο κυτταρόπλασμα με τη μορφή κόκκων o διαμέτρου A. (Σχολικό βιβλίο ενότητα 9.6. σελ. 8) 4..β. Η φωσφορυλάση και η συνθετάση του γλυκογόνου αποτελούν τα βασικά ένζυμα για την πορεία της διάσπασης και της σύνθεσης του γλυκογόνου αντίστοιχα. (Σχολικό βιβλίο ενότητα 9.6. σελ.84) 4..γ. Το γλυκογόνο είναι ένα μεγάλο διακλαδισμένο πολυμερές, που αποτελείται από μόρια γλυκόζης ενωμένα με γλυκοζιτικούς δεσμούς. (Σχολικό βιβλίο Ενότητα 84, σελ 74) Ο μεγάλος αριθμός των διακλαδώσεων του γλυκογόνου έχει ιδιαίτερη σημασία από φυσιολογική άποψη. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούνται πολλά ελεύθερα άκρα, στα οποία προσκολλώνται τα πλεονάζοντα μόρια της γλυκόζης που αποθηκεύεται προσωρινά και από τα οποία μπορεί να αρχίσει συγχρόνως η απομάκρυνση μορίων γλυκόζης, όταν οι ανάγκες του οργανισμού το απαιτούν. (Σχολικό βιβλίο Ενότητα 96, σελ 8-84) Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

22 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Υδατικό διάλυμα NaOH με ph=11 αραιώνεται με νερό σε σταθερή θερμοκρασία 5ºC. To ph του νέου διαλύματος μπορεί να είναι ίσο με: α. 1. β. 11. γ. 10. δ.. Μονάδες Ποιο από τα παρακάτω συζυγή ζεύγη οξέος - βάσης κατά Brönsted - Lowry μπορεί να αποτελέσει ρυθμιστικό διάλυμα στο νερό; α. HCl / Cl. β. HNO /. NO γ. δ. HClO /. HF / F. 4 ClO 4 Μονάδες Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Κατά τη διάρκεια μιας ογκομέτρησης με οξέα ή βάσεις (οξυμετρία ή αλκαλιμετρία) το ph του ογκομετρούμενου διαλύματος παραμένει σταθερό. β. Το αντιδραστήριο Fehling (Φελίγγειο υγρό) είναι αμμωνιακό διάλυμα AgNO. γ. Tο προπίνιο ( CH C CH ) έχει ιδιότητες οξέος. Μονάδες 6 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

23 1.4. Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις: HC CH + H O καταλύτες A ( τελικό σταθερό προϊόν) CH - C - CH + HCN O B Μονάδες Αφού μελετήσετε την παρακάτω σειρά χημικών μετατροπών, να γράψετε στο τετράδιό σας τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β και Γ. CH CH MgCl +H O A + Mg(OH)Cl +CH CHO ενδιάμεση ένωση +H O B SOCl Γ Μονάδες 6 ΘΕΜΑ ο Υδατικό διάλυμα Δ 1 όγκου 4L περιέχει 0, mol ΝΗ και έχει ph = 11. α. Να υπολογίσετε το βαθμό ιοντισμού της ΝΗ στο διάλυμα Δ 1 και τη σταθερά ιοντισμού K b της ΝΗ. Μονάδες 8 β. Στο διάλυμα Δ 1 προσθέτουμε υδατικό διάλυμα HCl 0,1Μ μέχρι να εξουδετερωθεί πλήρως η ΝΗ, οπότε προκύπτει διάλυμα Δ. Να υπολογίσετε τον όγκο του διαλύματος του HCl που απαιτήθηκε. Μονάδες 8 γ. Το διάλυμα Δ αραιώνεται με νερό και προκύπτει διάλυμα Δ όγκου 100L. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος Δ Μονάδες 9 Δίνεται ότι όλα τα διαλύματα βρίσκονται στους 5ºC, όπου Κ w = Να γίνουν όλες οι προσεγγίσεις που επιτρέπονται από τα αριθμητικά δεδομένα του προβλήματος. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

24 ΘΕΜΑ ο.1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω προτάσεις συμπληρωμένες με τους σωστούς όρους. Ο χημικός δεσμός που δημιουργείται από την αντίδραση δύο αμινοξέων με ταυτόχρονη απελευθέρωση νερού ονομάζεται δεσμός. Ο αναβολισμός περιλαμβάνει αναγωγικές αντιδράσεις, για την πραγματοποίηση των οποίων ως δότης ηλεκτρονίων χρησιμοποιείται το. Μονάδες 6.. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της πρότασης που είναι σωστή. Οι πρωτεΐνες είναι αμφολύτες διότι: α. έχουν συνολικό φορτίο μηδέν. β. εμφανίζουν τόσο τον όξινο, όσο και τον βασικό χαρακτήρα. γ. υδρολύονται τόσο σε διαλύματα βάσεων, όσο και σε διαλύματα οξέων. δ. διασπώνται σε πεπτίδια. Μονάδες 5.. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Στο μόριο του DNA υπάρχει πάντοτε ίσος αριθμός βάσεων αδενίνης και γουανίνης. β. Το αμινοξύ Α εμφανίζει θετικό συνολικό φορτίο σε υδατικό διάλυμα με ph < pi (pi = ισοηλεκτρικό σημείο του αμινοξέος Α). γ. Το γλυκογόνο είναι πολυσακχαρίτης που εμφανίζει διακλαδώσεις. Μονάδες 6 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

25 .4. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα της Στήλης Ι και δίπλα σε κάθε γράμμα τον αριθμό της Στήλης ΙΙ, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. (Ένα δεδομένο της Στήλης ΙΙ περισσεύει). Στήλη Ι Α. Νευροπεπτίδιο Β. Ορμόνη θυρεοειδούς Γ. Ορμόνη παγκρέατος Δ. Ένζυμο Στήλη ΙΙ 1. Ινσουλίνη. Αιμοσφαιρίνη. Εγκεφαλίνη 4. Ριβονουκλεάση 5. Καλσιτονίνη Μονάδες 8 ΘΕΜΑ 4ο 4.1.α. Δίνεται η ενζυμική αντίδραση: E S P, όπου S = υπόστρωμα, Ρ = προϊόν και Ε = ένζυμο. Να γράψετε την εξίσωση Michaelis - Menten που δίνει την ταχύτητα της αντίδρασης αυτής (Μονάδες 4). Ποια σχέση προκύπτει από την εξίσωση αυτή όταν η ταχύτητα της αντίδρασης είναι ίση με το μισό της μέγιστης ταχύτητας; (Μονάδες ). Μονάδες β. Ποια πληροφορία μας δίνει η τιμή της σταθεράς Michaelis (Κm) ως προς το βαθμό συγγένειας ενζύμου-υποστρώματος; E Μονάδες 4.1.γ Στην ενζυμική αντίδραση S P, προστίθεται ένας συναγωνιστικός αναστολέας. Ποια είναι η επίδραση της προσθήκης αυτής στη σταθερά Michaelis (Km) του ενζύμου ως προς το υπόστρωμα καθώς και στην τιμή της μέγιστης ταχύτητας της ενζυμικής αντίδρασης; Μονάδες 4 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

26 4. Το α-κετογλουταρικό μεταβολίζεται σε φουμαρικό μέσω των αντιδράσεων του κύκλου του κιτρικού οξέος, όπως φαίνεται στην παρακάτω πορεία: NAD + NADH+H + GDP+P i GTP FAD FADH α-κετογλουταρικό ηλεκτρυλο-coa ηλεκτρικό φουμαρικό CoA CO CoA Με δεδομένο ότι η πορεία αυτή συνδέεται με την οξειδωτική φωσφορυλίωση, να υπολογίσετε πόσα μόρια ΑΤΡ παράγονται σ αυτή για κάθε μόριο α-κετογλουταρικού αιτιολογώντας τον υπολογισμό σας. Μονάδες 1 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

27 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Θέμα 1ο 1.1. γ 1.. δ 1. Λάθος Λάθος Σωστό 1.4 HC CH + H O CH CH = O ( A) CH C CH O + H CN CH CH C OH CN (B) 1.5 Α: CH CH B: Γ: Θέμα ο 0, mol α. C NH = = 0,05 M 4 L NH + H O + NH 4 + OH (0,05 X)M XM XM Είναι ΡΗ = 11 δηλ. [ΟΗ - ] = 10 - Μ. Άρα x = x 10 α = α = α = 0,0 0,05 0,05 ( 10 ) 5 [NH ][OH ] =. + 4 K b [NH ] K b = 0,05 K b = 10 n NH = 0,05 4 = 0, Πρέπει n NH = n HCl n HCl = 0, mol β. mol C n HCl 0,0 mol = VHCl = Vδ/τος HCl L. V 0,1 mol/l HCl = HCl Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

28 γ. Στο διάλυμα Δ περιέχονται 0, mol ΝΗ 4 Cl. NH + HCl NH 4 Cl 0, mol 0, mol 0, mol 0, mol Άρα CNH 4 Cl = = 10 M 100 L Διάσταση NH 4 Cl Ιοντισμός ΝΗ 4 Cl NH + + Cl Διιστ M Παρ M 10 - M + NH 4 + NH 4 + H O NH + Αρχ, H O M Ιονιζ. y Παρ, y y Τελικά [ΝΗ ] = [Η Ο + ] = y + [NH ] = 10 y 10 M. K K 4 14 K w α = K α (NH4 ) = K 5 b (NH4 ) = 5 10 K b (NH) [NH][HO ] 10 y 6 b (NH 4 ) = 5 10 = y = (NH 4 ) 10 Άρα [Η Ο + ] = 10-6 Μ PH = 6. ΘΕΜΑ ο.1 - πεπτιδικός - ΝΑDΡΗ. Β. α. Λάθος β. Σωστό γ. Σωστό.4 Α Β5 Γ1 Δ4 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

29 ΘΕΜΑ 4ο 4.1. α. Δυο κορυφαίοι ενζυμολόγοι, οι Μικαέλις (Michaelis) και Μέντεν (Menten) (191) πρότειναν ότι, για να δράσει το ένζυμο (Ε) πρέπει να δημιουργήσει με το υπόστρωμα (S) ένα σύμπλοκο (ES), το οποίο μπορεί να διασπαστεί σε ένζυμο (Ε) και προϊόν (Ρ). Ε + S ES E + P Μελετώντας τη φύση της καμπύλης κατέληξαν να εκφράσουν μαθηματικά την πορεία της ενζυμικής αντίδρασης με την παρακάτω σχέση, που είναι γνωστή ως εξίσωση Michaelis - Menten. Vmax[S] v = Km + [S] όπου v η ταχύτητα της αντίδρασης, V max η μέγιστη ταχύτητα, [S] η συγκέντρωση του υποστρώματος και Km μία σταθερά, γνωστή ως σταθερά Michaelis. Εάν θεωρήσουμε ότι σε κάποια στιγμή η ταχύτητα της αντίδρασης είναι ίση με το μισό της μέγιστης ταχύτητας δηλαδή v = V max /, τότε η εξίσωση Michaelis - Menten γίνεται: V V [S] 1 [S] max max = = Km + [S] = [S] Km [S] Km + [S] Km + [S] = οπότε η Km ισούται με τη συγκέντρωση του υποστρώματος, όταν η ταχύτητα της ενζυμικής αντίδρασης είναι η μισή της μέγιστης β. Όσο μικρότερη είναι η τιμή της Κm τόσο μεγαλύτερη η συγγένεια ενζύμου - υποστρώματος γ. Με τη προσθήκη συναγωνιστικού αναστολέα η Κm του ενζύμου ως προς το υπόστρωμα αυξάνεται ενώ η Umax παραμένει σταθερή Κατά τη μετατροπή του α-κετογλουταρικού σε ηλεκτρο-coa παράγεται 1 μόριο NADH ATP. Κατά τη μετατροπή του ηλεκτρο-coa σε ηλεκτρικό παράγεται 1 μόριο GTP 1 ATP. Κατά τη μετατροπή του ηλεκτρικού σε φουμαρικό παράγεται 1 μόριο FADH ATP Σύνολο 6 ATP Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 8

30 - ' ( ) μ μμ :. μ a F μ μ. μ.. μ μ.. af.. HCl. 4.. μ μ CH COOH μ μ NaOH, 5 C, ph μ μ μ. μ 7.. μ 7.. μ 7.. μ , μμ,,, μ.. μ Cl, - μ μ.. μ RCOOH, μ.. μ (RONa) μ μ. 6 : Keystone

31 .4. μ μ : CH Cl + CH COONa A + B CH CH OH H S o C μ μ μ,,. +KCN +H CH CH CH + HCl A ( ) 6 μ 0,.. ph μ. 7. L μ 0, mol μ, L μ. ph μ. 8. L μ 0, mol HCl μ, L μ. ph μ μ μ μ. 0 μ 5 C, a( ) = 0-5 w = 0-4. μ μ μ. : Keystone

32 .. μ μ μ μ. μ μ..., μ, μ μμ. μ μ μ , μμ,,, μ.... μ μ.. «μ» μ μ. 6.4., μ μμ. ( ).. μ... μ μ. μ. μ 4. rrna. μ 5. ATP. μ. μ μ 0 : Keystone

33 4 μ μ : μ μ μ μ μ (μ 4) (μ ). 6 : Keystone 4

34 μ... ), ), ).4 CH Cl CH COONa CH COOCH NaCl SO4 CH CH OH CH CH H O 70OC.5 : : : CH CH CH Cl CHCH CN CH CHCH CH NH CH μ. ( ) , / x x x II 0, - x x x x Ka 0, x ( ) : Keystone 5

35 Ka C , - x 0, ( ) 0 5 x x 0, 0 6 x 0 H O 0 M H O ph ph log. : n = CV = 0, mol/l L = 0, mol (mol) HA + KOH KA + H O 0, 0, / 0, 0, 0, 0, n 0, mol KA : C = = = 0, M V L + + 0, 0, 0, ( ) + + 0, / x x x II 0, x x x 4 Kw 0 9 Ka Kb Kw Kb Kb 0 Ka 5 0 x Kb 0, x () Kb , - x 0, C () 0 9 x x 0, 0 0 x 0 5 : Keystone 6

36 5 OH 0 M -5 poh og OH =- og 0 poh 5 ph n 0, mol. HC : C 0, M V L HCl + H O Cl + H O + 0, M 0, M 0, M (M) HA + H O A + H O +. 0, 0, / x x x 0, x x 0, +x x (0, x) () 0, x 0 0, x = 0, C 0, + x 0, 5 x 0, 5 () 0 x 0 0, [H O + ] = 0, + x = 0, , M PH = log[h O + ] = log0, PH= x 0, μ o, μ.. ) ) ) : Keystone 7

37 , 8. 4.,.. : Keystone 8

38 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1. και 1.. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Η συζυγής βάση του HSO 4 είναι το α. β. SO. SO 4. γ. HSO 4. δ. S. σύμφωνα με τη θεωρία των Brönsted Lowry Μονάδες Ο δείκτης ΗΔ είναι ένα ασθενές οξύ. Κατά κανόνα το χρώμα της όξινης μορφής ΗΔ του δείκτη επικρατεί όταν α. ph < pk aηδ 1. β. ph > pk aηδ + 1. γ. ph = pk aηδ. δ. ph > pk aηδ. Μονάδες Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. To υδατικό διάλυμα KNO στους 5 C έχει ph = 7. β. Η μεθυλαμίνη (CH NH ) αντιδρά με HCl. γ. H προσθήκη Η στην CH C CH δίνει 1 προπανόλη. O Μονάδες 6 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

39 1.4. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: α. CH CH OH + Na A + B β. CH CH COOH + CH OH Γ + Δ Μονάδες Αφού μελετήσετε την παρακάτω σειρά χημικών μετατροπών, να γράψετε στο τετράδιό σας τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β και Γ. ΘΕΜΑ ο +Br + NaOH + CuCl+NH CCl 4 αλκοόλη CH =CH A B Γ Μονάδες 6 Υδατικό διάλυμα Δ 1 όγκου 400 ml περιέχει λ mol HCOOH και έχει ph =. Στα 00 ml του διαλύματος Δ 1 προσθέτουμε 0,0 mol στερεού HCOONa και προκύπτει διάλυμα Δ όγκου 00 ml. Να υπολογίσετε: α. Την τιμή του λ. Μονάδες 7 β. Το ph του διαλύματος Δ και το βαθμό ιοντισμού του HCOOH σε αυτό. Μονάδες 10 γ. Τον όγκο υδατικού διαλύματος KMnO 4 0,1 M, παρουσία H SO 4, που απαιτείται για να αντιδράσει πλήρως με τα υπόλοιπα 00 ml του διαλύματος Δ 1. Μονάδες 8 Δίνεται ότι όλα τα διαλύματα βρίσκονται στους 5 C, όπου Κ a (HCOOH) = Να γίνουν όλες οι γνωστές προσεγγίσεις που επιτρέπονται από τα αριθμητικά δεδομένα του προβλήματος. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

40 ΘΕΜΑ ο.1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας την παρακάτω πρόταση συμπληρωμένη με τους σωστούς όρους: Οι ορμόνες που εκκρίνονται από το πάγκρεας και ρυθμίζουν τη συγκέντρωση του σακχάρου στο αίμα είναι η και η. Μονάδες 4.. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή συμπλήρωσή της. Οι συμπληρωματικές βάσεις στο μόριο του DNA συνδέονται με δεσμούς α. φωσφοδιεστερικούς. β. υδρογόνου. γ. γλυκοζιτικούς. δ. πεπτιδικούς. Μονάδες 5.. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Ο ρόλος του trna είναι να μεταφέρει, κατά τη διάρκεια της πρωτεϊνοσύνθεσης, τα κατάλληλα αμινοξέα από το κυτταρόπλασμα στα ριβοσώματα. β. Τα αμινοξέα έχουν αμφολυτικό χαρακτήρα. γ. Η οξείδωση ενός μορίου FADH μέσω της αναπνευστικής αλυσίδας αποδίδει μόρια ΑΤΡ. Μονάδες 6.4. Κάθε χρωστική αντίδραση της Στήλης Ι να την αντιστοιχίσετε με την εμφάνιση του σωστού χρώματος από τη Στήλη ΙΙ, γράφοντας στο τετράδιό σας τον αριθμό της Στήλης Ι και δίπλα το γράμμα της Στήλης ΙΙ. (Ένα στοιχείο της Στήλης ΙΙ περισσεύει. Δύο χρωστικές αντιδράσεις αντιστοιχούν στο ίδιο χρώμα). Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

41 Στήλη Ι 1. Αμινοξύ + Διάλυμα νινυδρίνης. Άμυλο + Διάλυμα Ι σε ΚΙ. Γλυκογόνο + Διάλυμα Ι 4. Πρωτεΐνη + αλκαλικό διάλυμα CuSO 4 (αντίδραση διουρίας) 5. Κυτταρίνη + Διάλυμα Ι Στήλη ΙΙ Α. Ερυθρωπό Β. Ιώδες Γ. Καστανοκίτρινο Δ. Πράσινο Ε. Κυανό Μονάδες 10 ΘΕΜΑ 4o 4.1. i. Να αναφέρετε τα συστατικά από τα οποία δομείται το ΑΤΡ. Μονάδες ii. Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζεται ο κύκλος ΑΤΡ ADP που αποτελεί το βασικό τρόπο ανταλλαγής ενέργειας στα βιολογικά συστήματα. 4 5 Οξείδωση καυσίμων μορίων Σύνθεση βιομορίων, κίνηση Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

42 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς του σχήματος και δίπλα σε κάθε αριθμό το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α. CO + H O B. ADP + Pi Γ. Η Ο Δ. O E. ATP Μονάδες Ορισμένες ενώσεις που ρυθμίζουν την ενεργότητα ενός ενζύμου ονομάζονται αλλοστερικοί τροποποιητές. i. Να περιγράψετε πώς δρα ένας αλλοστερικός τροποποιητής. Μονάδες 6 ii. Κατά τη μεταβολική πορεία της γλυκόλυσης πραγματοποιείται η αντίδραση: 6 φωσφορική φρουκτόζη ADP 1,6 διφωσφορική φρουκτόζη Η αντίδραση αυτή καταλύεται από το ένζυμο φωσφοφρουκτοκινάση το οποίο ρυθμίζεται αλλοστερικά. Πώς γίνεται η ρύθμιση της ενεργότητας του ενζύμου αυτού, ανάλογα με τις ενεργειακές ανάγκες του κυττάρου; Μονάδες 6 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

43 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1.1. β 1.. α 1.. α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος (Α) (Β) 1.4. α) CH CH OH+Nα 1 CH CH ONα+ H (Γ) (Δ) β) CH CH COOH+CH OH CH CH COOCH +H O 1.5. Α: CH - CH Β: CH Ξ CH Γ: CuC Ξ CCu B B ΘΕΜΑ ο λ α) C HCOOH = Μ 0, 4 (Μ) HCOOH + H O HCOO - + H O + λ Αρχ. 0,4 Ισορ. λ x x x 0,4 PH= [H O + ]=10 - =x Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

44 + [ HCOO ][H O ] Kα= [HCOOH] ή 10 4 = λ 10 0,4 Έστω λ 10 0,4 λ 0, = ή λ 0,4 0,4 = ή λ=0, mol λ 4 0, Kα 10 4 C HCOOH = = 0,5M = = 4 10 < 0, 01. 0,4 C 0,5 λ 0, β) C HCOOH = = = 0, 5 M 0,4 0,4 C 0,0 0, HCOON α = = 0,1 στο Δ (Μ) HCOOH + H O HCOO - + H O + Aρχ. 0,5 Ισορ. 0,5 y y+0,1 y (M) ΗCOONα HCOO - + Να + 0,1 0,1 0,1 + [ HCOO ][H O ] Κα= [HCOOH] ή 10 4 = (y + 0,1) y 0,5 y K α 0,01 C άρα y+0,1 0, 1 και 0,5-y 0,5 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

45 10 4 = ή ΡΗ= 0,1y 0,5 ή y = 10 άρα PH= - og l [H O + ] ή PH= -log10 - α= y c = 10 0,5 = 10 γ) 5HCOOH + KMnO 4 + H SO 4 5CO + MnSO 4 + K SO 4 + 8H O n HCOOH =c v=0,5 0,=0,1 mol Βάσει στοιχειομετρίας 0,1 mol HCOOH απαιτούν 0,1 5 = 0,04mol ΚMnO 4 n c = ή V n V = ή c 0,04 V KMnO 4 = = 0, 4 L ή 400 ml 0,1 ΘΕΜΑ ο.1. Ινσουλίνη, γλυκαγόνη.. β.. α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος.4. 1-Β, -Ε, -Α, 4-Β, 5-Γ ΘΕΜΑ 4ο 4.1. i) Από σχολ. βιβλίο σελ. 41 «Το ΑΤΡ αποτελείται από το σάκχαρο ριβόζη, τη βάση αδενίνη και τρεις φωσφορικές ομάδες, γι αυτό λέγεται και τριφωσφορική αδενοσίνη. ii) 1-E, -B, -Δ, 4-A, 5-Γ 4.. i) Από σχολ. βιβλίο σελ. 41, όλη η παράγραφος 4.6. ii) Από σχολ. βιβλίο σελ «Το ένζυμο αυτό αναστέλλεται αλλοστερικά μέχρι αυξάνεται ταχύτατα». Το ένζυμο αυτό αναστέλλεται αλλοστερικά από υψηλές συγκεντρώσεις ΑΤΡ ενώ αντίθετα ενεργοποιείται από το ADP και το ΑΜΡ. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 8

46 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1 Ποιο από τα παρακάτω επηρεάζει την τιμή της σταθεράς ιοντισμού Κ a του CH COOH σε αραιά υδατικά διαλύματα; α. η συγκέντρωση του CH COOH. β. η θερμοκρασία του διαλύματος. γ. ο βαθμός ιοντισμού του CH COOH. δ. η επίδραση κοινού ιόντος. Μονάδες 4 1. Ποιο από τα παρακάτω μόρια ή ιόντα συμπεριφέρεται σε υδατικό διάλυμα ως διπρωτικό οξύ κατά Brönsted-Lowry; α. HSO 4 β. HCOOH γ. CH OH δ. H S Μονάδες 5 1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Οι δευτεροταγείς αλκοόλες οξειδώνονται σε κετόνες. β. Η αντίδραση αλκυλαλογονιδίου με αλκοξείδιο του νατρίου (RONa) οδηγεί στον σχηματισμό εστέρα. γ. Τα αντιδραστήρια Grignard αντιδρούν με το νερό και δίνουν αλκάνια. Μονάδες Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: καταλύτες α. CH C CH + HOH Α (τελικό προϊόν) Η + β. CH COOCH CH + HOH B + Γ Μονάδες 4 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

47 1.5 Αφού μελετήσετε την παρακάτω σειρά χημικών μετατροπών, να γράψετε στο τετράδιό σας τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α και Β. A ( ) αντιδραστήριο Grignard + B ( ) καρβονυλική ένωση CH ενδιάμεσο +H O ( προϊόν ) H C C -Mg(OH)X OH CH Μονάδες 6 ΘΕΜΑ ο Διαθέτουμε τα παρακάτω υδατικά διαλύματα: διάλυμα Δ 1 : ΝaOH 0,1 Μ διάλυμα Δ : ΝΗ 4 Cl 0,1 Μ διάλυμα Δ : HCl 0,1 Μ.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα σύμβολα Δ 1, Δ, Δ της Στήλης 1 και δίπλα σε κάθε σύμβολο τη σωστή τιμή ph από τη Στήλη του παρακάτω πίνακα (χωρίς αιτιολόγηση). Στήλη 1 Στήλη (ph) Δ 1 : ΝaOH 0,1 Μ 1 Δ : ΝΗ 4 Cl 0,1 Μ 1 Δ : HCl 0,1 Μ 5. Να υπολογίσετε την τιμή της σταθεράς ιοντισμού K b της ΝΗ. Μονάδες Μονάδες 6. Σε 1,1 L του διαλύματος Δ διαλύεται αέρια ΝΗ, οπότε προκύπτει 1,1 L ρυθμιστικού διαλύματος Δ 4 με pη = 9. Να υπολογίσετε τα mol της ΝΗ που διαλύθηκε. Μονάδες 7.4 Στο διάλυμα Δ 4, όγκου 1,1 L, προστίθενται 0,9 L διαλύματος Δ. Έτσι προκύπτει διάλυμα Δ 5 όγκου L. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος Δ 5. Μονάδες 9 Δίνεται ότι όλα τα διαλύματα βρίσκονται στους 5 C, όπου Κ w = Για τη λύση του προβλήματος να γίνουν όλες οι γνωστές προσεγγίσεις. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

48 ΘΕΜΑ ο.1 Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω προτάσεις συμπληρωμένες με τους σωστούς όρους: Η δευτεροταγής δομή μιας πρωτεΐνης μπορεί να έχει είτε τη μορφή..., είτε τη μορφή.... Η πρόσδεση του υποστρώματος και η κατάλυση μιας ενζυμικής αντίδρασης γίνεται στο... του ενζύμου. Μονάδες 6. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Ποιο από τα παρακάτω σάκχαρα δεν πέπτεται από τον άνθρωπο; α. άμυλο. β. γλυκογόνο. γ. κυτταρίνη. δ. σακχαρόζη. Μονάδες. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Οι δύο συμπληρωματικές αλυσίδες του DNA είναι μεταξύ τους αντιπαράλληλες. β. Κατά τη μετουσίωση των πρωτεϊνών καταστρέφεται η πρωτοταγής δομή τους. γ. Σε υδατικό διάλυμα ενός αμινοξέος, όταν ph<pi, το αμινοξύ εμφανίζεται φορτισμένο αρνητικά. Μονάδες 6.4 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα γράμματα της Στήλης 1 και δίπλα σε κάθε γράμμα έναν από τους αριθμούς της Στήλης, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. Στήλη 1 Στήλη α. φωσφοδιεστερικοί δεσμοί 1. υπάρχουν στο μόριο του αμύλου β. πεπτιδικοί δεσμοί γ. γλυκοζιτικοί δεσμοί δ. δεσμοί υδρογόνου ε. δισουλφιδικοί δεσμοί. ενώνουν τα διαδοχικά νουκλεοτίδια μιας πολυνουκλεοτιδικής αλυσίδας. δεσμοί μεταξύ ατόμων θείου δύο κυστεϊνών 4. ενώνουν τα διαδοχικά αμινοξέα μιας πολυπεπτιδικής αλυσίδας 5. ενώνουν μεταξύ τους τις συμπληρωματικές βάσεις του DNA Μονάδες 10 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

49 ΘΕΜΑ 4ο Δίνεται το παρακάτω διάγραμμα αποικοδόμησης της γλυκόζης: Γλυκόζη γλυκόλυση A Β οξειδωτική αποκαρβοξυλίωση Κύκλος κιτρικού οξέος α. Να ονομάσετε τις ενώσεις Α και Β. Μονάδες 8 β. Πώς ονομάζεται το πολυενζυμικό σύμπλεγμα που καταλύει την μετατροπή: Α Β; Μονάδες 4 γ. Σε ποια μέρη του ευκαρυωτικού κυττάρου γίνονται οι αντιδράσεις: i. της γλυκόλυσης; ii. του κύκλου του κιτρικού οξέος; Μονάδες 6 δ. Σε ορισμένες περιπτώσεις η ένωση Α μεταβολίζεται σε γλυκόζη. Πώς ονομάζεται η μεταβολική αυτή πορεία (μονάδες ) και πότε πραγματοποιείται στον οργανισμό; (μονάδες 4). Μονάδες 7 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

50 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1.1 β. 1. δ 1..α Σ, β Λ, γ Σ 1.4 καταλύτες α. CH - C CH + HOH CH C CH O β. CH COO CH CH + H OH CH COOH + CH CH OH Η CH ενδιάμεσο προϊόν CH + H O MgX + CH C CH CH C CH Mg(OH)X O OH ΘΕΜΑ ο.1 Δ 1 : 1 Δ : 5 Δ : 1 +. M NH 4 Cl NH 4 + Cl 0,1 0,1 0,1 M + NH 4 H O NH + H O + Αρχ. 0,1 Ιοντ/παρ x x x ΙΙ 0,1 x x x PH = 5, άρα [H O + ] = 10 5 M x x K a = 0,1 x 0,1 οπότε K a = = Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

51 K w 5 a K b = K w K b = = = 10-9 K a 10 K. C poh = pk b + log C C οξ 5 = 5 + log Cοξ = Cβ C Cβ οπότε n NH = C V = 0,1 1,1 = NH οξ β NH = 0,1 M 0,11 mol.4 n HCL = C HCl V HCl = 0,1 0,9 = 0,09 mol mol NH + HCl NH 4 Cl αρχ 0,11 0,09 0,11 αντ/παρ 0,09 0,09 0,09 τελ 0,0 0, C 0,0 = T = NH 0,01 M C T NH4Cl 0, = = 0,1 M C poh = pk b + log C οξ β 0,1 poh = 5 + log poh = 6 οπότε ph = 8 0,01 ΘΕΜΑ ο.1.α έλικας, β πτυχωτής επιφανείας ενεργό κέντρο.. γ..α Σ, β Λ, γ Λ.4. β 4, ε, γ 1, α, δ 5. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

52 ΘΕΜΑ 4ο α. Α: πυροσταφυλικό οξύ Β: διοξείδιο του άνθρακα β. πυροσταφυλική αφυδρογονάση γ. i. κυτταρόπλασμα ii. μιτοχόνδρια δ. γλυκονεογένεση Προκειμένου να μπορέσει ο οργανισμός να επιβιώσει σε περιόδους ασιτίας, συνθέτει γλυκόζη από μη υδατανθρακικές πηγές. Ακόμη, η γλυκονεογένεση είναι απαραίτητη σε περιόδους εντατικής άσκησης, οπότε παράγεται μεγάλη ποσότητα γαλακτικού οξέος. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

53 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1 Ποιο από τα παρακάτω μόρια ή ιόντα είναι το συζυγές οξύ του θεωρία Brönsted Lowry; α. Η ΡΟ 4 β. Η ΡΟ γ. H PO 4 δ. PO 4 HPO 4 σύμφωνα με τη Μονάδες 1. Ποιο από τα παρακάτω προκαλεί αύξηση του βαθμού ιοντισμού ενός ασθενούς οξέος ΗΑ, σε υδατικό διάλυμα στους 5 ο C; α. Προσθήκη νερού β. Αύξηση της συγκέντρωσης του ΗΑ γ. Προσθήκη στερεού ΝaΑ δ. Προσθήκη HCl Μονάδες 4 1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Η μεθανόλη (ΗCH=O) με προσθήκη αντιδραστηρίου Grignard και υδρόλυση του ενδιάμεσου προϊόντος δίνει δευτεροταγή αλκοόλη. β. Η αιθανόλη αντιδρά με ΝaΟΗ. γ. Οι αλδεΰδες αντιδρούν με αμμωνιακό διάλυμα νιτρικού αργύρου (αντιδραστήριο Tollens). Μονάδες Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: H SO 4 α. CH CH C HCH. (κύριο προϊόν) 170 C OH H β. HCOOH + CH CH OH +. Μονάδες 6 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

54 1.5 Αφού μελετήσετε την παρακάτω σειρά χημικών μετατροπών, να γράψετε στο τετράδιό σας τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β, Γ. A Γ +H O H SO 4 Hg, HgSO4 +SOCl CH CCH O B +K Cr O / H 7 + Μονάδες 6 ΘΕΜΑ ο Διαθέτουμε τα παρακάτω υδατικά διαλύματα: διάλυμα Δ 1 : KOH με ph = 1,0 διάλυμα Δ : KF με ph =,5 διάλυμα Δ : KF με συγκέντρωση 0,1 Μ.1 Να υπολογίσετε τη συγκέντρωση σε mol / L του διαλύματος Δ 1 σε KOH. Μονάδες 4. Ογκομετρούμε 5,0 ml διαλύματος Δ με το διάλυμα Δ 1 παρουσία κατάλληλου δείκτη. Για την πλήρη εξουδετέρωση απαιτούνται 5,0 ml διαλύματος Δ 1. α. Να γράψετε στο τετράδιό σας ποιος από τους παρακάτω δείκτες είναι κατάλληλος για την ογκομέτρηση αυτή (μονάδες ) και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες ): Δείκτης Περιοχή ph αλλαγής χρώματος δείκτη Ερυθρό του Κογκό,0 5,0 φαινολοφθαλεΐνη 8, 10,1 Μονάδες 5 β. Να υπολογίσετε τη συγκέντρωση σε mol / L του διαλύματος Δ σε HF και την τιμή της σταθεράς ιοντισμού Κ a του HF. Μονάδες 8. Πόσος όγκος διαλύματος Δ πρέπει να προστεθεί σε 1 L διαλύματος Δ ώστε να προκύψει ρυθμιστικό διάλυμα με ph = 5,0; Μονάδες 8 Δίνεται ότι όλα τα διαλύματα βρίσκονται στους 5º C, όπου K W = Για τη λύση του προβλήματος να γίνουν όλες οι γνωστές προσεγγίσεις. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

55 ΘΕΜΑ ο.1 Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω προτάσεις συμπληρωμένες με τους σωστούς όρους: α. Η αμινομάδα ενός αμινοξέος μπορεί να αντιδράσει με την.. ενός άλλου αμινοξέος. Ο δεσμός που σχηματίζεται ονομάζεται.. δεσμός. β. Το φαινόμενο κατά το οποίο το προϊόν μιας αντίδρασης αναστέλλει τη σύνθεσή του καλείται ρύθμιση με. Μονάδες 6. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Ποιο από τα παρακάτω ισχύει κατά τη μη συναγωνιστική αναστολή; α. Η K m του ενζύμου ως προς το υπόστρωμα μειώνεται. β. Ο αναστολέας καταλαμβάνει το ενεργό κέντρο του ενζύμου. γ. Η V max της αντίδρασης μένει σταθερή. δ. Η K m του ενζύμου ως προς το υπόστρωμα μένει σταθερή. Μονάδες 5. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Ο ρόλος του αγγελιαφόρου RNA είναι η μεταφορά των γενετικών πληροφοριών από το DNA στα ριβοσώματα.. β. Η ανηγμένη μορφή του συνενζύμου NADPH σχηματίζεται στους αυτότροφους οργανισμούς κυρίως κατά τη φωτοσύνθεση. γ. Η συνολική ενεργειακή απόδοση σε ΑΤΡ κατά την οξείδωση ενός μορίου ακετυλο- CoA μέσω του κύκλου του κιτρικού οξέος είναι μόρια ΑΤΡ. Μονάδες 6.4 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα γράμματα της Στήλης Ι και δίπλα σε κάθε γράμμα έναν από τους αριθμούς της Στήλης ΙΙ, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. (Ένα στοιχείο της Στήλης ΙΙ περισσεύει). Στήλη Ι Στήλη ΙΙ α. θυροξίνη 1. αποθηκευτική πρωτεΐνη β. κολλαγόνο. ένζυμο γ. καζεΐνη. λιπαρό οξύ δ. αμυλάση 4. συνδετικός ιστός 5. ορμόνη Μονάδες 8 ΘΕΜΑ 4ο 4.1 Η λακτόζη είναι σάκχαρο που συναντάται στο γάλα των θηλαστικών. Με βάση το βιολογικό ρόλο της λακτόζης να εξηγήσετε γιατί το γάλα των θηλαστικών είναι σημαντικό για τη διατροφή του ανθρώπου. Μονάδες 5 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

56 4. Δίνεται το παρακάτω διάγραμμα αποκοδόμησης της γλυκόζης: διαδικασία 1 διαδικασία Γλυκόζη Πυροσταφυλικό οξύ στάδιo I A στάδιo II Αιθανόλη α. Πως ονομάζονται οι διαδικασίες 1 και ; Μονάδες 4 β. Πως ονομάζεται η ένωση Α; Μονάδες γ. Κάτω από ποιες συνθήκες και σε ποιους οργανισμούς συμβαίνει η διαδικασία ; Μονάδες 6 δ. Σε ποιο από τα δύο στάδια της διαδικασίας έχουμε επανοξείδωση του συνενζύμου NADH; Μονάδες ε. Ποια είναι η σημασία της επανοξείδωσης του συνενζύμου NADH στο διάγραμμα α- ποικοδόμησης της γλυκόζης που μελετάμε; Μονάδες 5 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

57 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1.1 γ 1. α 1. α. ΛΑΘΟΣ β. ΛΑΘΟΣ γ. ΣΩΣΤΟ HSO α. CH CH CH(OH)CH CH CH= CHCH + H O β. HCOOH + CH CH OH 1.5 A: CH C CH 170 o C H + HCOOCH CH + H O B: CH CH(OH)CH Γ: CH CHClCH ΘΕΜΑ ο.1 Έστω C 1 η συγκέντρωση του διαλύματος Δ 1 (mol/l) ΚΟΗ Κ + + OH - Αρχικά C Τελικά - C 1 C 1 Αφού ph = 1 προκύπτει ότι poh = 14 1 = 1 επομένως [ΟΗ - ] = 0,1Μ. Άρα C 1 = 0,1Μ. α. Η χημική εξίσωση της αντίδρασης που πραγματοποιείται είναι: HF + KOH KF + H O To KF διίσταται: KF K + + F και το ιόν F αντιδρά με το H O: F - + H O HF + OH To διάλυμα που προκύπτει είναι βασικό, επομένως ο δείκτης που είναι κατάλληλος για αυτήν την ογκομέτρηση είναι η φαινολοφθαλεΐνη η οποία αλλάζει το χρώμα της στην βασική περιοχή ph. β. Τη στιγμή της πλήρους εξουδετέρωσης ισχύει ότι: n HF = n KOH επομένως C V = C 1 V 1 δηλαδή C = 0, άρα C = 0,1M. Στο διάλυμα Δ το HF ιοντίζεται Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

58 (mol/l) HF + H O F - + H O + Aρχικά 0,1 - - Ισορροπία 0,1-x x x Αφού ph =,5 πρέπει [Η Ο + ] = 10 -,5 Μ επομένως x = 10 -,5 M. K + [ F ][ H O ] x x 10 =. 0,1 x 0,1 0,1 5 4 α, HF = = K α, HF = 10 [ HF]. Έστω V ο άγνωστος όγκος του Δ. Με την ανάμιξη των διαλυμάτων αλλάζουν οι συγκεντρώσεις των διαλυμένων ουσιών, επομένως για τις νέες συγκεντρώσεις ισχύει : Για το KF: C (τελ) C = = (1) V V + V 1 V 1+ V και για το HF: C (τελ) C V = = () V + V 0, V Το διάλυμα που προκύπτει είναι ρυθμιστικό επομένως από την εξίσωση των Henderson- Hasselbalch : Cβάσης ph = pkα + log () C όπου C οξέος = C (τελ) και C βάσης = C (τελ) αφού KF K + + F και pκα = logk α, HF (4) οξέος Αντικαθιστώντας στην σχέση () τις (1), () και (4) έχουμε: 5 V = 4 + log ή 1+ V 0,1 1+ V V 1 = log επομένως V = 1L. 0,1 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

59 ΘΕΜΑ ο.1. α. καρβοξυλομάδα, πεπτιδικός β. ανάδραση.. δ... α. Σ β. Σ γ. Λ.4. α. 5 β. 4 γ. 1 δ. ΘΕΜΑ 4ο 4.1. Η λακτόζη ή γαλακτοσάκχαρο είναι το κύριο σάκχαρο που συναντάται στο γάλα των θηλαστικών και προέρχεται από τη συνένωση ενός μορίου γλυκόζης και ενός μορίου γαλακτόζης. Η λακτόζη βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου, ενώ υδρολύεται σχετικά αργά και έτσι παραμένει στο έντερο πολύ περισσότερο από άλλους υδατάνθρακες, βοηθώντας έτσι στην ανάπτυξη μικροοργανισμών οι οποίοι συνθέτουν χρήσιμα για τον άνθρωπο συστατικά, όπως π.χ. διάφορες βιταμίνες του συμπλέγματος Β. 4.. α. Διαδικασία 1: Γλυκόλυση, Διαδικασία : Αλκοολική ζύμωση β. Α: Ακεταλδεΰδη γ. Το πυροσταφυλικό που παράγεται κατά τη διάσπαση της γλυκόζης μετατρέπεται σε αναερόβιες συνθήκες, στους ζυμομύκητες και μερικούς άλλους μικροοργανισμούς, σε αιθανόλη. δ. Στο στάδιο ΙΙ η παραγόμενη από στο στάδιο Ι ακεταλδεΰδη ανάγεται σε αιθανόλη με ταυτόχρονη επανοξείδωση του NADH σε NAD +. ε. Με την επανοξείδωση του συνενζύμου NADH αναγεννάται το ΝΑD + και με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η συνεχής πορεία της γλυκόλυσης αφού το NAD+ είναι εκ νέου διαθέσιμο για να χρησιμοποιηθεί. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

60 ΘΕΜΑ A ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ημιτελείς προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στο σωστό συμπλήρωμά της: Α1. Σε όξινο υδατικό διάλυμα και σε θερμοκρασία 5 ο C ισχύει ότι: α. [Η O + ] = 10 7 Μ β. [Η O + ] < 7 γ. [Η O + ] > 10 7 Μ δ. [Η O + ] + [ΟΗ ] = Μονάδες 4 Α. Σε ένα διάλυμα ΝΗ προσθέτουμε ποσότητα ΝΗ 4 Cl χωρίς μεταβολή του όγκου και της θερμοκρασίας, οπότε: α. το ph αυξάνεται β. ο βαθμός ιοντισμού της ΝΗ (α) μειώνεται γ. η σταθερά ιοντισμού της ΝΗ (K b ) μειώνεται δ. ο βαθμός ιοντισμού της ΝΗ (α) αυξάνεται Μονάδες 5 Α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Όλες οι αλκοόλες με μοριακό τύπο C 4 H 10 O οξειδώνονται χωρίς διάσπαση της ανθρακικής τους αλυσίδας. β. Κατά την ογκομέτρηση υδατικού διαλύματος ΝΗ άγνωστης συγκέντρωσης με πρότυπο διάλυμα ΗCl, το ph στο ισοδύναμο σημείο και σε θερμοκρασία 5 ο C είναι ίσο με 7. γ. Η σταθερά ιοντισμού του νερού, K w, αυξάνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας. Μονάδες 6 Α4. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: α. CHCHBr β. CH CH MgCl + CH COONa + CH + H O + Μονάδες 4 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

61 Α5. Αφού μελετήσετε την παρακάτω σειρά χημικών μετατροπών, να γράψετε στο τετράδιό σας τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β και Γ. Α + KMnO (H ) 4 + Β + H CH CH CH OH + Β Γ Μονάδες 6 ΘΕΜΑ Β Διαθέτουμε υδατικό διάλυμα CH COONa συγκέντρωσης 0,1 Μ (Διάλυμα Δ 1 ). Β1. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος Δ 1. Μονάδες 6 Β. Σε 00 ml διαλύματος Δ 1 διαλύουμε 0,01 mol HCl (χωρίς μεταβολή του όγκου) και προκύπτει διάλυμα Δ. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος Δ και το βαθμό ιοντισμού του CH COOH στο διάλυμα αυτό. Μονάδες 10 Β. Στο διάλυμα Δ (όγκου 00 ml) προσθέτουμε 1, g NaOH και προκύπτει διάλυμα Δ (χωρίς μεταβολή του όγκου). Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος Δ. Μονάδες 9 Δίνεται ότι: Όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία 5 C, όπου Κ w = 10 14, K a (CH COOH) = Σχετικές ατομικές μάζες: Na =, O = 16, H = 1. Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν να γίνουν οι γνωστές προσεγγίσεις. ΘΕΜΑ Γ Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω προτάσεις συμπληρωμένες με τους σωστούς όρους: Οι... πρωτεΐνες είναι ευδιάλυτες στο νερό, ενώ οι... πρωτεΐνες είναι α- διάλυτες. Η αντίδραση διουρίας δίνεται από τις ενώσεις που περιέχουν στο μόριό τους... δεσμό. Μονάδες 6 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

62 Γ. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στο σωστό συμπλήρωμα της παρακάτω πρότασης. Τα μονομερή των νουκλεϊκών οξέων είναι: α. το DNA και το RNA. β. τα νουκλεοτίδια. γ. τα σάκχαρα και οι οργανικές βάσεις. δ. οι αζωτούχες βάσεις. Μονάδες Γ. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Σε διάλυμα με pη = το αμινοξύ γλυκίνη, με ισοηλεκτρικό σημείο pi = 5,97, θα κινηθεί προς το αρνητικό ηλεκτρόδιο (κάθοδος). β. Ο χαλκός είναι συστατικό της αιμοσφαιρίνης. γ. Στις πιο πολλές αναγωγικές αντιδράσεις ως δότης ηλεκτρονίων χρησιμοποιείται το NADPH. Μονάδες 6 Γ4. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα γράμματα της Στήλης Ι και δίπλα σε κάθε γράμμα έ- ναν από τους αριθμούς της Στήλης ΙΙ, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. (Ένα στοιχείο της Στήλης ΙΙ περισσεύει). Στήλη Ι α. Συναγωνιστικοί αναστολείς β. Μη συναγωνιστικοί αναστολείς γ. Αλλοστερικοί τροποποιητές δ. Συνένζυμα ε. Προσθετικές ομάδες Στήλη ΙΙ 1. Καταλύουν την ίδια αντίδραση. Αναστέλλουν ή ενεργοποιούν το ένζυμο. Είναι οργανικές ενώσεις χαλαρά δεμένες στα ένζυμα 4. Αλλάζουν τη Vmax 5. Είναι οργανικές ενώσεις ισχυρά δεμένες στα ένζυμα 6. Αλλάζουν την Κm Μονάδες 10 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

63 ΘΕΜΑ Δ Δ1. Δίνεται το παρακάτω διάγραμμα αποικοδόμησης της γλυκόζης σε μυϊκά κύτταρα σπονδυλωτών, παρουσία και απουσία οξυγόνου. γλυκόζη 1 παρουσία Ο 9 (ένζυμο) O απουσία Ο (ένζυμο) 4 5 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς του σχήματος και δίπλα σε κάθε αριθμό το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. α. ΑΤΡ β. ΝΑDH γ. γαλακτικό δ. ακετυλο-coa ε. CO στ. πυροσταφυλικό ζ. γαλακτική αφυδρογονάση η. NAD + θ. πυροσταφυλική αφυδρογονάση ι. ΑDP+Pi Μονάδες 10 Δ. Από ποια μη υδατανθρακικά πρόδρομα μόρια συντίθεται γλυκόζη κατά τη γλυκονεογένεση; Μονάδες 6 Δ. Ποιο μόριο αποτελεί την κύρια αποταμιευτική μορφή γλυκόζης στα ζωικά κύτταρα, (μονάδες ), ποια είναι η δομή του (μονάδες ) και γιατί η δομή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία από φυσιολογική άποψη; (μονάδες 4) Μονάδες 9 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

64 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Α1. γ Α. β Α. α Λ, β Λ, γ Σ Α4. α. CH CH Br + CH COONa CH COOCH CH + NaBr β. CH CHCH + H O CH CH CH + Mg(OH)Cl MgCl Α5. Α. CH CH CH=Ο Β. CH CH COOH Γ. CH CH COOCH CH CH ΘΕΜΑ Β Β1. + CHCOONa CHCOO + Na 0,1M 0,1M 0,1M (Μ) CH COO + H O CH COOH + ΟΗ Αρχ. 0,1 Ιοντ/Παρ. x x x Ισορρ. 0,1 x x x K a K b = Kw 14 Kw 10 K = = = 10 b 5 Ka 10 9 K b C 10 0,1 x 0,1M < K b [CH COOH][OH ] x x = = [CHCOO ] 0, x = x = 10 = [OH ] POH= log10 5 = 5 PH + POH = 14 PH = 14 5 PH = 9. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

65 B. CH COONa 0,1M 00 ml n = 0,1 0,= 0,0 mol n CHCOONa HCl = 0,01 mol (mol) CH COONa + HCl CH COOH + NaCl Αρχ. 0,0 0,01 Αντ./Παρ. 0,01 0,01 0,01 Τελ. 0,01 0,01 V = 00 ml n 0,01 C (CHCOONa) = = = 0,05M V 0, n 0,01 C (CHCOOH) = = = 0,05M V 0, CH COONa CH COO + Na + 0,05M 0,05M 0,05M (Μ) CH COOH + H O CH COO + Η O + Αρχ. 0,05 0,05 Ιοντ/Παρ. x x x Ισορρ. 0,05 x 0,05 + x x Ka C 0,05 + x 0,05M < 10 0,05 x 0,05M + [CHCOO ][HO ] 0,05 x 5 = = =. Άρα PH = 5. Ka x 10 [CH COOH] 0,05 5 x 10 a = = = 10 C 0,05 4 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

66 B. Mr NaOH = = 40 m 1, n = = = 0,0mol Mr 40 n = 0,01 mol n CHCOOH CHCOONa = 0,01 mol (mol) CH COOH + NaOH CH COONa + H O Αρχ. 0,01 0,0 0,01 Αντ./Παρ. 0,01 0,01 0,01 Τελικά 0,0 0,0 Το PH θα το καθορίσει το NaOH n 0,0 C(NaOH) = = = 0,1M V 0, NaOH Na + + OH 0,1 M 0,1 M 0,1 M [OH ] = 10 1 M POH = log10 1 POH = 1 PH + POH = 14 PH = 14 1 PH = 1 ΘΕΜΑ Γ Γ.1. Οι σφαιρικές πρωτεΐνες είναι ευδιάλυτες στο νερό, ενώ οι ινώδεις πρωτεΐνες είναι α- διάλυτες (σελ. 9). Η αντίδραση διουρίας δίνεται από τις ενώσεις που περιέχουν στο μόριό τους πεπτιδικό δεσμό (σελ. 0). Γ.. Γ.. Τα μονομερή των νουκλεϊκών οξέων είναι: β. τα νουκλεοτίδια. α. Σ β. Λ γ. Σ Γ.4. α. 6 β. 4 γ. δ. ε. 5 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

67 ΘΕΜΑ Δ Δ.1. 1 στ. πυροσταφυλικό 9 θ. πυροσταφυλική αφυδρογονάση δ. ακετυλο-coa 8 ε. CO 4 β. ΝΑDH 5 η. NAD + 6 ι. ΑDP+Pi 7 α. ΑΤΡ 10 ζ. γαλακτική αφυδρογονάση γ. γαλακτικό Δ.. Δ.. Σελ. 8: "Τα κύρια, μη υδατανθρακικά. πρόδρομα μόρια που χρησιμοποιούνται για τη σύνθεση της γλυκόζης, είναι το γαλακτικό οξύ, ορισμένα αμινοξέα που ονομάζονται γλυκοπλαστικά αμινοξέα (π.χ. αλανίνη) και η γλυκερόλη. Τα μόρια αυτά εισέρχονται στη μεταβολική πορεία της γλυκονεογένεσης σε διαφορετικά σημεία". Σελ. 8-84: Κύρια αποταμιευτική μορφή γλυκόζης στα ζωικά κύτταρα αποτελεί το γλυκογόνο. "Ιδιαίτερα πλούσια σε γλυκογόνο... αποτελούν τα βασικά ένζυμα για την πορεία της διάσπασης και της σύνθεσης του γλυκογόνου αντίστοιχα". Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 8

68 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Για τις ημιτελείς προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στο σωστό συμπλήρωμά της: Α1. Μια ουσία ορίζεται ως οξύ κατά Brönsted-Lowry, όταν μπορεί: α. να δώσει ένα ή περισσότερα Η + β. να πάρει ένα ή περισσότερα Η + γ. να δώσει ένα ή περισσότερα ΟΗ δ. να πάρει ένα ή περισσότερα ΟΗ Μονάδες Α. Το ph ενός υδατικού διαλύματος ασθενούς βάσης Β συγκέντρωσης 0,01 Μ σε θερμοκρασία 5 o C μπορεί να είναι: α. β. 1 γ. 9 δ. 7 Μονάδες 4 Α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Αν προσθέσουμε σε υδατικό διάλυμα ΗCl υδατικό διάλυμα ΝaCl, η συγκέντρωση των ιόντων H O + θα ελαττωθεί. β. Όταν σε υδατικό διάλυμα ΝΗ προσθέσουμε μικρή ποσότητα ΚΟΗ χωρίς μεταβολή όγκου και σε σταθερή θερμοκρασία, ο βαθμός ιοντισμού της ΝΗ θα αυξηθεί. γ. Η προπανόνη αποχρωματίζει διάλυμα Br σε CCl 4. Μονάδες 6 Α4. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες:... α. CH CH Cl + CH ONa Αλκοόλη β. CH CH CHCl + NaOH... Μονάδες 6 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

69 Α5. Αφού μελετήσετε την παρακάτω σειρά χημικών μετατροπών, να γράψετε στο τετράδιό σας τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β και Γ. CH CH = O + HCN A B Κ Cr O 7 /H + +Na Γ Μονάδες 6 ΘΕΜΑ Β Διαθέτουμε τα παρακάτω υδατικά διαλύματα: Διάλυμα Δ 1 : NH με βαθμό ιοντισμού α = 10 Διάλυμα Δ : HBr συγκέντρωσης 0,01 Μ Β1. Να υπολογίσετε το ph των διαλυμάτων Δ 1 (μονάδες 6) και Δ (μονάδες ). Μονάδες 8 Β. Σε κάθε ένα από τα διαλύματα Δ 1 και Δ προσθέτουμε λίγες σταγόνες δείκτη ΗΔ. Ο δείκτης ΗΔ είναι ασθενές οξύ με K a = 10 6, για τον οποίο δίνεται ότι: όταν σε υδατικό διάλυμα το πηλίκο [ΗΔ]/[Δ ] είναι μεγαλύτερο του 10, το χρώμα του διαλύματος γίνεται κόκκινο, ενώ, όταν το πηλίκο [ΗΔ]/[Δ ] είναι μικρότερο του 0,1, το χρώμα του διαλύματος γίνεται μπλε. Να υπολογίσετε την τιμή του λόγου [ΗΔ]/[Δ ] για το κάθε διάλυμα και να προβλέψετε το χρώμα που θα πάρει. Να θεωρήσετε ότι, κατά την προσθήκη του δείκτη, δεν αλλάζει ο όγκος των διαλυμάτων. Μονάδες 5 Β. Αναμιγνύονται 40 ml του διαλύματος Δ 1 και 00 ml του διαλύματος Δ και προκύπτει διάλυμα Δ με όγκο 40 ml. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος Δ. Μονάδες 1 Δίνεται ότι: Όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία 5 C, όπου Κw=10 14, K b (NH ) = 10 5 Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν να γίνουν οι γνωστές προσεγγίσεις. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

70 ΘΕΜΑ Γ Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω προτάσεις συμπληρωμένες με τους σωστούς όρους: Το μόριο του DNA, εξαιτίας των... ομάδων που περιέχει, είναι αρνητικά φορτισμένο. Το κάθε μόριο του καλαμοσακχάρου προέρχεται από τη συνένωση ενός μορίου... και ενός μορίου... με απόσπαση ενός μορίου νερού. Μονάδες 6 Γ. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στο σωστό συμπλήρωμα της παρακάτω πρότασης. Το ΑΤΡ: α. χρησιμοποιείται ως μακροπρόθεσμη μορφή αποθήκευσης ενέργειας. β. θεωρείται ως το ενεργειακό νόμισμα του κυττάρου. γ. περιέχει την πεντόζη δεοξυριβόζη (- δεοξυ-d-ριβόζη). δ. περιέχει μόνο μία φωσφορική ομάδα. Μονάδες Γ. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Η μελέτη της δευτεροταγούς δομής μιας πρωτεΐνης στηρίζεται στη μέθοδο αποικοδόμησης κατά Edman. β. Η καλσιτονίνη εκκρίνεται από τον θυρεοειδή αδένα και ελαττώνει την περιεκτικότητα του πλάσματος σε ασβέστιο. γ. Σύμφωνα με το μοντέλο της επαγόμενης προσαρμογής, το ενεργό κέντρο του ενζύμου έχει συμπληρωματικό σχήμα ως προς το σχήμα του υποστρώματος. δ. Η γλυκόλυση πραγματοποιείται στο κυτταρόπλασμα. Μονάδες 8 Γ4. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα γράμματα της Στήλης Ι και, δίπλα σε κάθε γράμμα, έναν από τους αριθμούς της Στήλης ΙΙ, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. (Ένα στοιχείο της Στήλης ΙΙ περισσεύει). Στήλη Ι α. Κύκλος κιτρικού οξέος β. Γαλακτική ζύμωση γ. Αλκοολική ζύμωση δ. Γλυκόλυση Στήλη ΙΙ 1. Γαλακτική αφυδρογονάση. Αιθανόλη. Ηλέκτρυλο-CoA 4. Ριβόζη 5. Πυροσταφυλικό οξύ Μονάδες 8 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

71 ΘΕΜΑ Δ Το παρακάτω σχήμα περιγράφει τη διαδικασία του καταβολισμού Μεγάλα μόρια A μικρότερα μόρια H + + e ενέργεια οξειδωμένα συνένζυμα 1 ανηγμένα συνένζυμα 4 Δ1. Το γράμμα Α περιγράφει το είδος των αντιδράσεων του καταβολισμού. Τι είδους αντιδράσεις περιλαμβάνει ο καταβολισμός; α. Οξειδωτικές β. Αναγωγικές Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση, χωρίς αιτιολόγηση. Μονάδες Δ. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς του σχήματος και, δίπλα σε κάθε αριθμό, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. α. ADP + Pi β. NAD +, FAD γ. NADH, FADΗ δ. ATP Μονάδες 8 Δ. Να περιγράψετε τι συμβαίνει στο πρώτο στάδιο της διάσπασης των τροφών. Μονάδες 4 Δ4. Πολλές τροφές περιέχουν κυτταρίνη. Γιατί η κυτταρίνη δεν πέπτεται από τον άνθρωπο; Ποιος είναι ο ρόλος της στη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού; Μονάδες 6 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

72 Δ5. Στην παρακάτω μεταβολική οδό, οι διακεκομμένες γραμμές συμβολίζουν ρύθμιση με ανάδραση μιας σειράς ενζυμικών αντιδράσεων από τα προϊόντα Χ και Γ. Α E 1 B E Γ E Δ E 4 Χ E 5 Ζ Ποια από τις παρακάτω ενζυμικές αντιδράσεις θα πραγματοποιηθεί, αν το Χ βρεθεί στο κύτταρο σε υψηλές συγκεντρώσεις; α. Α Γ β. Α Ζ γ. Α Χ Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση (μονάδες ) και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες ). Μονάδες 5 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

73 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Α1. α Α. γ Α. α. Σ β. Λ γ. Λ Α4. α. CHCHCl+ CHONa CHOCHCH + NaCl β. l+ + l+ CH CH CH C NaOH CH C CH NaC H O Cl Α5. Α CH CH CN OH Β CHCHOH Γ CHCHONa ΘΕΜΑ Β Β1. Δ1 NH + HO NH4 + OH Αρχ. C Ιοντ. /Παρ. αc αc αc Ισορ. C αc αc αc [ NH ] + + NH 4 OH Kb = Kb = α C 5 Kb 10 C= = = 0,1Μ ( ) α 10 = = = = x α C 10 0,1 10 OH ΡΟΗ = log10 = ph = 14 = 11. Δ. ΗBr + H O H O + + Br 0,01 M 0,01 M 0,01 M [H O + ] = 10 pη = log10 = Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

74 Β. Δ 1. ΗΔ + Η Ο Η Ο + + Δ [ ] 11 ΗΔ 10 5 = 6 = < [ ΗΔ] + + ΗΟ Δ ΗΟ Kα = = [ ΗΔ] Δ Κα Δ ,1 Άρα το χρώμα του δείκτη στο διάλυμα Δ 1 θα είναι μπλε. Δ. ΗΔ + Η Ο Η Ο + + Δ [ ] ΗΔ 10 4 = 6 = > [ ΗΔ] + + ΗΟ Δ ΗΟ Kα = = [ ΗΔ] Δ Κα Δ Άρα το χρώμα του δείκτη στο διάλυμα Δ θα γίνει κόκκινο. Β. Δ1. ΝΗ 0,1Μ 40mL Δ. HBr 0,1Μ 00mL V = V + V = = 40 ml Δ Δ1 Δ n Δ 1 = C V 0,1 0,04 0,004 mol nδ = C V 0,01 0, 0,00mol (mol) NH + HBr NH 4 Br Αρχ. 0,004 0,00 Αντ/Παρ. 0,00 0,00 0,00 Τελ. 0,00 0,00 n 0,00 C NH = = M V 0,4 Δ n 0,00 C NH4Cl = = M V 0,4 Δ Άρα στο τελικό διάλυμα έχουμε ρυθμιστικό διάλυμα ΝΗ,ΝΗ 4 Cl. Kα Kb = Kw 14 Kw 10 Kα = = = 10 5 Kb 10 9 CNH PH = PKα + log CNH Cl 4 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

75 0,00 PH = log10 9 0, 4 + log 0,00 0, 4 PH = log log1 PH = 9 ΘΕΜΑ Γ Γ1. φωσφορικών, γλυκόζης, φρουκτόζης Γ. β Γ. α. Λ, β. Σ, γ. Λ, δ. Σ Γ4. α., β. 1, γ., δ. 5 ΘΕΜΑ Δ Δ1. α (οξειδωτικές) Δ. 1. β,. γ,. δ, 4. α Δ. Στο σχολικό βιβλίο σελ. 67 παράγραφος 7.5 «Στο πρώτο στάδιο... για τη σύνθεση του ATP» Δ4. Στο σχολικό βιβλίο σελ. 75 «Κυτταρίνη. Η Κυτταρίνη είναι ένας πολυσακχαρίτης... όχι όμως από τον άνθρωπο». και επίσης παράγραφος 8.5 Ρόλος σακχάρων «Άλλοι υδατάνθρακες έχουν ειδικό ρόλο. Για παράδειγμα, η κυτταρίνη... τη διαδικασία αποβολής των κοπράνων». Δ5. β. Α Ζ Το Χ δρα ανασταλτικά στο Ε, με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η μετατροπή του Γ στο Δ. Επομένως θα αυξηθεί πολύ η συγκέντρωση του Γ, το οποίο θα δράσει ανασταλτικά στη δράση του ενζύμου Ε 1. Έτσι θα εμποδιστεί και η αντίδραση Α Γ. Επομένως, η μόνη ενζυμική αντίδραση που θα πραγματοποιηθεί είναι η Α Ζ που μένει ανεπηρέαστη από τις συγκεντρώσεις των Γ και Χ. Σχολικό βιβλίου σελ 40. Θεωρία ρύθμισης με ανάδραση. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 8

76 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Για τις ερωτήσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Κατά την ογκομέτρηση ισχυρού οξέος με ισχυρή βάση, το ph στο ισοδύναμο σημείο είναι: α. β. 5 γ. 7 δ. 9 Μονάδες Α. Ποια από τις επόμενες χημικές ουσίες, όταν διαλυθεί σε νερό, δεν μεταβάλλει το ph του; α. NH 4 NO β. CH COONa γ. CaCl δ. KF Μονάδες Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας σωστό (Σ) ή λάθος (Λ), δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση (μονάδες ). α. Κατά την προσθήκη στερεού NaF σε υδατικό διάλυμα HF η K a του HF αυξάνεται. β. Κατά την προσθήκη H Ο, παρουσία H SO 4 HgSΟ 4, σε αιθίνιο προκύπτει ως προϊόν η αιθανάλη. Να αιτιολογήσετε όλες τις απαντήσεις σας (μονάδες 4). Μονάδες 6 Α4. Να συμπληρωθούν οι επόμενες χημικές εξισώσεις: CH CH CHCH + NaOH (υδατικό)... Cl CH CH CHCH + NaOH(αλκοολικό) κύριο προϊόν +... Cl θ (μονάδες ) (μονάδες ) Μονάδες 5 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

77 Α5. Προπένιο αντιδρά με HCl και δίνει ένωση Α (κύριο προϊόν). Η ένωση Α αντιδρά με Mg, σε απόλυτο αιθέρα, και δίνει ένωση Β, η οποία στη συνέχεια αντιδρά με μεθανάλη και δίνει ένωση Γ. Η ένωση Γ με υδρόλυση δίνει οργανική ένωση Δ. Να γραφούν οι χημικές εξισώσεις των παραπάνω αντιδράσεων (oι οργανικές ενώσεις να γραφούν με συντακτικούς τύπους). Μονάδες 8 ΘΕΜΑ Β Διαθέτουμε τα παρακάτω υδατικά διαλύματα: Διάλυμα Δ 1 : NaOH συγκέντρωσης 0,01 Μ Διάλυμα Δ : CH COOH συγκέντρωσης 0,1 Μ Διάλυμα Δ : CH COONa συγκέντρωσης 0,1 Μ Β1. Αραιώνουμε με νερό 10 ml διαλύματος Δ 1 μέχρις όγκου 100 ml και 10 ml διαλύματος Δ μέχρις όγκου 100 ml. Να υπολογιστεί το ph καθενός από τα δύο αραιωμένα διαλύματα. Μονάδες 8 Β. Με ποια αναλογία όγκων πρέπει να αναμείξουμε τα διαλύματα Δ 1 και Δ, για να προκύψει διάλυμα με ph = 6; Μονάδες 8 Β. Πόσος όγκος (L) H Ο πρέπει να προστεθεί σε 500 ml του Δ, για να μεταβληθεί το ph του κατά μία μονάδα; Μονάδες 9 Δίνεται ότι: Όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία 5 C Κ w = 10 14, K a (CH COOH) = 10 5 Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν να γίνουν οι γνωστές προσεγγίσεις. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

78 ΘΕΜΑ Γ Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω προτάσεις συμπληρωμένες με τους σωστούς όρους: Από τις πρωτεΐνες που έχουν... ρόλο, η... είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά Ο στο αίμα, ενώ η... είναι υπεύθυνη για την πρόσληψη Ο από τους μυς. Μονάδες 6 Γ. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στο σωστό συμπλήρωμα της παρακάτω πρότασης. Το t-rna α. αποτελεί δομικό συστατικό των ριβοσωμάτων. β. μεταφέρει κατά τη διάρκεια της πρωτεϊνοσύνθεσης, αμινοξέα από το κυτταρόπλασμα στα ριβοσώματα. γ. αποτελείται από αμινοξέα. δ. μεταφέρει γενετικές πληροφορίες από το DNA στα ριβοσώματα. Μονάδες Γ. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α. Τα αμινοξέα που μπορούν να συντεθούν από τον οργανισμό ονομάζονται απαραίτητα. β. Η πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα συγκροτείται με τη βοήθεια δεσμών υδρογόνου. γ. Ένα πενταπεπτίδιο είναι μείγμα πέντε πεπτιδίων. δ. Όταν ένα αμινοξύ με pi = 5,6 διαλυθεί σε διάλυμα HCl 0,1Μ, τότε το αμινοξύ εμφανίζεται φορτισμένο θετικά. Μονάδες 8 Γ4. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα γράμματα της Στήλης Ι και, δίπλα σε κάθε γράμμα, έναν από τους αριθμούς της Στήλης ΙΙ, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. (Ένα στοιχείο της Στήλης Ι περισσεύει). Στήλη Ι α. Φωσφοδιεστερικοί δεσμοί β. Πεπτιδικοί δεσμοί γ. Γλυκοζιτικοί δεσμοί δ. Δισουλφιδικοί δεσμοί ε. Δεσμοί υδρογόνου Στήλη ΙΙ 1. Ομοιοπολικοί δεσμοί μεταξύ ατόμων θείου δύο κυστεϊνών. Ενώνουν τα διαδοχικά νουκλεοτίδια μιας πολυνουκλεοτιδικής αλυσίδας. Συγκρατούν μεταξύ τους τις συμπληρωματικές βάσεις του DNA 4. Ανιχνεύονται με την αντίδραση της διουρίας. Μονάδες 8 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

79 ΘΕΜΑ Δ Δ1. Σε ποιες περιπτώσεις ενεργοποιείται η σύνθεση γλυκόζης από μη υδατανθρακικές πηγές στον ανθρώπινο οργανισμό; (μονάδες 5) Πώς ονομάζεται αυτή η μεταβολική πορεία (μονάδα 1); Σε ποια όργανα του ανθρώπινου οργανισμού πραγματοποιείται η πορεία αυτή και σε τι βοηθάει τις μεταβολικές του ανάγκες; (μονάδες 4) Μονάδες 10 Με βάση το παρακάτω σχήμα να απαντήσετε στα Δ, Δ, Δ4. γλυκογόνο Ε 1(ένζυμο) Ε (ένζυμο) γλυκόζη (Γ) Ε (ένζυμο) (Δ) γαλακτικό πυροσταφυλικό E 4 (πολυενζυμικό σύμπλεγμα) (Φ) αιθανόλη ακέτυλο-coa O ATP (Θ) ADP+Pi e- (Κ) CoA CO Δ. Να ονομαστούν οι μεταβολικές πορείες (Γ), (Δ), (Κ), (Θ), (Φ). Μονάδες 5 Δ. Να ονομαστούν τα ένζυμα Ε 1, Ε, Ε καθώς και το πολυενζυμικό σύμπλεγμα Ε 4. Μονάδες 4 Δ4. Σε ποια περιοχή του κυττάρου πραγματοποιείται η μεταβολική πορεία (Γ) και σε ποια η (Κ); Μονάδες 6 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

80 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Α1. γ Α. γ Α. α. Λάθος β. Σωστό Αιτιολόγηση στο Α: α) Η τιμή της Κ a αλλάζει μόνο με τη μεταβολή της θερμοκρασίας. HSO 4 β) CH CH + HO CH = CH CH CH = O HgSO 4 OH Α4. CH CH CH CH + NaOH CH CH CH CH + NaCl υδατικό Cl ΟΗ CH CH CH CH + NaOH CH CH=CH CH + NaCl + Η Ο αλκοολικό Cl Α5. + CH CH=CH HCl CH CH CH (Α) CH CH CH + Mg CH CH CH (B) αιθέρας Cl Cl MgCl CH CH CH + CH =Ο CH CH CH Ο MgCl (Γ) MgCl CΗ CH CH CH OMgCl + H O CH CH CH Ο H(Δ)Mg(OH)Cl CH CΗ Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

81 ΘΕΜΑ Β CV 1 1 B1. Για το Δ 1 : CV 1 1= CV ή C = ή C V (Μ) ΝΟΗ a Νa + ΟΗ 0,001 0,001 0,001 0,01 10 = = 0,001 M. 100 POH = log OH ή POH = log 0,001 = 14 Όμως ph + POH = 14 και επειδή K W = 10, άρα ph = 11. CV 1 1 0,1 10 Για το Δ : C = ή C = = 0,01 M V 100 CH COOH + H O CH COO + H O + (Μ) αρχ. 0,01 ιον./ σχ. x x x ισορ. 0,01 x x x K a Kα C + CHCOO HO = ή 10 x 0,01 x 5 [ CHCOOH] = 5 10 = = 10 < 0,01 άρα 0,01 0, 01 0,01 (1) x () 5 x Από τις (1) και () προκύπτει: 10 = ή x = 10 0,01 +,5 Άρα HO = 10 ph = log H O + ή,5 ph = log10 =,5. Β. Έστω V 1 L διαλύματος Δ 1 και V L διαλύματος Δ.,5 n = C V = 0,01 V mol NaOH 1 nch COOH = C V = 0,1 V mol Παρατηρούμε ότι κατά την πλήρη εξουδετέρωση του CHCOOH με το ΝaΟΗ προκύπτει βασικό διάλυμα, λόγω υδρόλυσης του CHCOO. Άρα κατά την εξουδετέρωση θα πρέπει να βρίσκεται σε περίσσεια το CHCOOH ώστε να προκύψει διάλυμα ph = 6. (mol) CHCOOH + NaOH CHCOONa + HO αρχικά 0,01V 0,01V 1 αυτ/σχ. 0,01V 1 0,01V 1 0,01V 1 τελικά 0,1V 0,01V 1 0,01V 1 Το τελικό διάλυμα είναι ρυθμιστικό διάλυμα CHCOOH / CHCOONa, οπότε Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

82 0,01V 1 Cβ V1+ V 0,01V 1 ph = PK a + log ή 6= 5+ log ή 1= log Cο 0,1 V 0,01 V1 0,1 V 0,01 V1 V1+ V log10 log 0,01V 1 = ή 0,1 V 0,01 V 10 log 0,01V 1 = ή 0,1 0,01 1 V V1 V1 100 V 0,1V1 = 0,01V1 ή V = 0,11V1 ή V = 11. ή Β. Υπολογίζω το αρχικό ph του Δ. (Μ) CH COONa CH COO + Na + 0,1 0,1 0,1 Το CH COO υδρολύεται (Μ) CH CO O + H Ο CH COOΗ + ΟΗ αρχ 0,1 ιον/σχ x x x ισορ 0,1 x x x Κ 10 K = ή K = ή K = w β β 5 β Κα 10 9 [ ] CHCOOH OH 9 x Όμως Kβ = ή 10 = CH 0,1 COO x 9 x 10 = ή x = Κ β 10 0,1 = < 0,01 άρα 0,1 x 0,1 C 0,1 Άρα: ΡΟΗ 1 = log[oh] ή ΡΟΗ 1 = log10 5 ή ΡΟΗ 1 = 5. Όμως Κ w = 10 14, δηλαδή ph + POH = 14 άρα ph 1 = 9. Έστω προσθέτουμε VL H O οπότε CV 1 1 0,1 0,5 0,05 C = ή C = ή C = V 0,5 + V 0,5 + V Άρα: (Μ) CH COONa CHCOO + Na + C C C (Ι) (M) CH COO + H O CH COOH + OH ισορ. C y y y Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

83 K y β = 9 C y 10 = C y C y C (1) Με την αραίωση μειώνεται η [OH ] οπότε αυξάνεται το POH και μειώνεται το ph οπότε pη = 8 δηλαδή POH = 6 και άρα [ΟΗ ] = 10 6 = y (). 6 9 (10 ) Από (1) και () έχουμε 10 = ή C = 10 M. C 0,05 Οπότε από (Ι) έχω = 10 ή V = 49,5 L. 0,5 + V ΘΕΜΑ Γ Γ1. μεταφορικό, αιμοσφαιρίνη, μυοσφαιρίνη. Γ. β Γ. α. Λάθος, β. Λάθος, γ. Λάθος, δ. Σωστό. Γ4. α., β. 4, δ. 1, ε. ΘΕΜΑ Δ Δ1. Σχολικό βιβλίο σελ. 8. Δ. Γ γλυκόλυση Δ γαλακτική ζύμωση Κ κύκλος του κιτρικού οξέος Θ οξειδωτική φωσφορυλίωση Φ αλκοολική ζύμωση Δ. Ε 1 φωσφορυλάση Ε συνθετάση του γλυκογόνου Ε γαλακτική αφυδρογονάση Ε 4 πυροσταφυλική αφυδρογονάση Δ4. Η Κ στα μιτοχόνδρια και η Γ στο κυτταρόπλασμα. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 8

84 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ερωτήσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. A1. Από τα παρακάτω ρυθμιστικά διαλύματα, περισσότερο όξινο είναι το: α) ΝΗ 0,1 Μ ΝΗ 4 Cl 0, M β) ΝΗ 0,1 Μ ΝΗ 4 Cl 0,1 M γ) ΝΗ 0, Μ ΝΗ 4 Cl 0,1 M δ) ΝΗ 0, Μ ΝΗ 4 Cl 0, M Μονάδες A. Κατά την αραίωση υδατικού διαλύματος CΗ COONa με Η Ο, ελαττώνεται: α) ο αριθμός mol OH β) η [H O + ] γ) το ph δ) ο αριθμός mol Na + Μονάδες A. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α) Το ph υδατικού διαλύματος ΝaF 0,1 M είναι μεγαλύτερο από το ph υδατικού διαλύματος ΝaCl 0,1 M. β) Αν αναμείξουμε ίσους όγκους διαλυμάτων NaOH με ph = 10 και ph = 1 αντίστοιχα, προκύπτει διάλυμα με ph = 11. (Μονάδες ) Να αιτιολογήσετε όλες τις απαντήσεις σας. (Μονάδες 4) Μονάδες 6 A4. Για την ογκομέτρηση οξέος με βάση (αλκαλιμετρία) γίνεται χρήση της διπλανής διάταξης: α) Να ονομαστούν τα γυάλινα σκεύη Α και Β. (Μονάδες ) β) Ποιο από τα διαλύματα Γ και Δ είναι το πρότυπο και ποιο το ογκομετρούμενο; (Μονάδα 1) Μονάδες A Γ B Δ Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 1

85 A5. α) Κορεσμένη μονοσθενής αλκοόλη (Α) κατά την οξείδωσή της με διάλυμα KMnO 4 / H SO 4 δίνει οργανική ένωση Β, ενώ με αφυδάτωσή της δίνει ένωση Γ. Η ένωση Γ με προσθήκη Η Ο σε όξινο περιβάλλον δίνει ως κύριο προϊόν την ένωση Δ. Κατά την αντίδραση των ενώσεων Β και Δ παίρνουμε την οργανική ένωση Ε, ενώ κατά την αντίδραση των ενώσεων Α και Β παίρνουμε την οργανική ένωση Ζ. Οι ενώσεις Ε και Ζ έχουν μοριακό τύπο C 6 H 1 O. Να γραφούν οι συντακτικοί τύποι των ενώσεων Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ. (Μονάδες 6) β) Να γραφεί η χημική εξίσωση της αντίδρασης οξείδωσης της -βουτανόλης με διάλυμα KMnO 4 / H SO 4. (Μονάδες ) γ) Να προτείνετε δύο τρόπους πειραματικής διάκρισης της -προπανόλης από το προπανικό οξύ (να μη γραφούν χημικές εξισώσεις). (Μονάδες ) Μονάδες 10 ΘΕΜΑ B Διαθέτουμε τα παρακάτω υδατικά διαλύματα: Διάλυμα Δ 1 : CH COOH 0,1 M (K a = 10 5 ) Διάλυμα Δ : HCl 0, M Διάλυμα Δ : CH COONa 0,4 M Διάλυμα Δ 4 : NaOH 0,075 Μ Β1. Να υπολογιστεί το ph του διαλύματος Δ 1 (Μονάδες ) και ο βαθμός ιοντισμού του CH COOH (Μονάδα 1). Μονάδες 4 Β. Διάλυμα Δ 5 προκύπτει με ανάμειξη 500 ml διαλύματος Δ 1 και 500 ml διαλύματος Δ. Να υπολογιστεί το ph του διαλύματος Δ 5 (Μονάδες 4) και ο βαθμός ιοντισμού του CH COOH (Μονάδες ). Μονάδες 6 Β. Σε 500 ml διαλύματος Δ προσθέτουμε 500 ml διαλύματος Δ. Να υπολογιστεί το ph του διαλύματος που προκύπτει. Μονάδες 7 Β4. Στο διάλυμα Δ 5 προστίθενται 4 L διαλύματος Δ 4 και προκύπτει το διάλυμα Δ 6. Να υπολογιστεί το ph του διαλύματος Δ 6. Μονάδες 8 Δίνεται ότι: - Όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία 5 ο C. - Kw = Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν να γίνουν οι γνωστές προσεγγίσεις. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

86 ΘΕΜΑ Γ Γ1. Δίνεται τμήμα νουκλεοτιδικής αλυσίδας DNA που αποτελείται από τρία νουκλεοτίδια: α) Να γράψετε τα ονόματα των τμημάτων Χ, Υ, Ζ καθώς και το όνομα του δεσμού μεταξύ των τμημάτων Υ Χ Υ. (Μονάδες 4) β) Να αντιστοιχίσετε τα άκρα Α και Β με τα άκρα 5 και της νουκλεοτιδικής αλυσίδας. (Μονάδα 1) Μονάδες 5 Γ. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. α) Η καλσιτονίνη αυξάνει την περιεκτικότητα του πλάσματος σε ασβέστιο. β) Η καζεΐνη έχει ως ρόλο την αποθήκευση ασβεστίου. γ) Η λακτόζη παρεμποδίζει την απορρόφηση ασβεστίου. δ) Τα ιόντα ασβεστίου δεν ρυθμίζουν τη μυϊκή συστολή. Μονάδες 4 Γ. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιο σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α) Κατά την αλκοολική ζύμωση συμβαίνει επανοξείδωση του NADH σε NAD +. β) Στον αναβολισμό συμβαίνει διάσπαση βιομορίων σε απλούστερες ενώσεις. γ) Τα αμινοξέα και οι πρωτεΐνες παρουσιάζουν αμφολυτικό χαρακτήρα. δ) Τα τελικά προϊόντα του αερόβιου μεταβολισμού είναι CO και H O. Μονάδες 8 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone

87 Γ4. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα γράμματα της Στήλης Ι και, δίπλα σε κάθε γράμμα, έναν από τους αριθμούς της Στήλης ΙΙ, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. (Ένα στοιχείο της Στήλης IΙ περισσεύει). ΣΤΗΛΗ Ι ΣΤΗΛΗ ΙΙ α. Ενδοκρινείς αδένες 1. στήριξη β. Αίμα. παραγωγή ορμονών γ. Νευρικό σύστημα. απέκκριση δ. Νεφροί 4. μέσο μεταφοράς 5. αποδοχή και μεταβίβαση ερεθισμάτων Μονάδες 8 ΘΕΜΑ Δ Δ1. Διαθέτουμε τα ένζυμα Ε 1 και Ε που καταλύουν τη βιοχημική αντίδραση S P α) Από μελέτη της κινητικής συμπεριφοράς του ενζύμου Ε 1 στην παραπάνω αντίδραση προκύπτει το διάγραμμα ταχύτητας/συγκέντρωσης υποστρώματος: Για το ένζυμο Ε 1, ποια είναι η τιμή της Κm 1 ; (Μονάδες ) β) Από πειραματικές μετρήσεις που έγιναν με το ένζυμο Ε στις ίδιες συνθήκες και για την ίδια αντίδραση, προέκυψαν τα παρακάτω πειραματικά δεδομένα: Για [S] = 0, μmol / L μετρήθηκε V = 0,1 unit. Δίνεται: V max = 0, unit. Για το ένζυμο Ε, να υπολογίσετε την τιμή της Κm. (Μονάδες 4) γ) Από τη σύγκριση των τιμών Κm 1 και Κm, τι συμπέρασμα προκύπτει για τη συγγένεια των δύο ενζύμων ως προς το υπόστρωμα S; (Μονάδες 4) Μονάδες 10 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 4

88 Δ. Όταν ένα πεπτίδιο υδρολύεται με ένζυμο Α, προκύπτουν τα μικρότερα πεπτίδια: Met Ser Cys Phe Pro Tyr His Lys Ala Ala Όταν το ίδιο πεπτίδιο υδρολύεται με ένζυμο Β, προκύπτουν τα μικρότερα πεπτίδια: Cys His Lys Ala Ala Phe Met Ser Pro Tyr α) Να κατασκευάσετε τον πεπτιδικό χάρτη των επικαλυπτόμενων θραυσμάτων (peptide map). (Μονάδες ) β) Να προσδιορίσετε την πρωτοταγή δομή του πεπτιδίου. (Μονάδες ) Μονάδες 5 Δ. Από την υδρόλυση ενός τριπεπτιδίου παίρνουμε τα ακόλουθα αμινοξέα: Ala, Gly, Val. α) Να γραφούν όλες οι δυνατές πρωτοταγείς δομές του τριπεπτιδίου. (Μονάδες ) β) Πόσοι πεπτιδικοί δεσμοί περιέχονται στο μόριο του; (Μονάδα 1) γ) Με ποιους τρόπους μπορούν να υδρολυθούν οι πεπτιδικοί δεσμοί σε μια πρωτεΐνη; (Μονάδες 6) Μονάδες 10 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 5

89 ΘΕΜΑ A Α1. α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. γ) Α. α) Σ NaF Na + + F Το ιόν F υδρολύεται οπότε σχηματίζεται βασικο διάλυμα: F + HOH HF + OH Για το NaCl δεν υδρολύεται κανένα ιόν και άρα σχηματίζει ουδέτερο διάλυμα β) Λ ph 1 = 10 στους 5 o 4 C POH 1 = 4 άρα [OH ] 1 = 10 M 4 και [NaOH] 1 = C1 = 10 M ph = 1 άρα POH = και [OH ] = 10 M και [NaOH] = C = 10 M κατά την ανάμειξη ίσων όγκων των δύο διαλυμάτων ισχύει: C1+ C C 1 V + C V = C T V ή CT = ή CT = = = 50,510 = 5,0510 Mπου δεν δίνει ph = 11. Α4. α) A προχοΐδα Β κωνική φιάλη β) Γ πρότυπο Δ ογκομετρούμενο Α5. α) Α: CH CH CH OH Β: CH CH COOH Γ: CH CH=CH Δ: CH CH CH ΟΗ Ε: CHCHCOO CH CH CH Ζ: CH CH COOH CH CH Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 6

90 β) 5CHCHCH CH+ kmno4 + HSO4 ΟΗ 5CHCH C CH + MnSO4 + K SO4 + 8HO Ο γ) i) Με επίδραση διαλύματος I /NaOH, στο δοχείο που περιέχει τη - προπανόλη θα σχηματιστεί κίτρινο ίζημα. ii) Με επίδραση διαλύματος Na CO, στο δοχείο που περιέχει το προπανικό οξύ εκλύεται αέριο (CO ). ΘΕΜΑ B B1. M CH COOH + H O CH COO + H O + Ισορ. 0,1 x x x x K α = 0,1 x 5 x 10 ή x = = Μ K α ,1 = = 10 < 0,01 άρα 0,1 x 0,1 c 0,1 Άρα ph = log10 ή ph =. B. Για το Δ 5 έχουμε:. 0,1 500 CHCOOH : CT = ή C 1 T = 0,05M , 500 HCl : CT = ή C T = 0,01M 1000 M HCl + H O H O + + Cl 0,1 0,1 0,1 M CH COOH + H O CH COO + H O + Ισορ. 0,05 y y y + 0,1 y(y + 0,1) K α = 0,05 y y 0,1 ισχύουν οι προσεγγίσεις 10 = ή y = ,05 y + 0,1 0,1 0,05 y 0, άρα 6 y 5 10 α= = = 10 c 0,05 4 Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 7

91 Το ph καθορίζεται πρακτικά από τον ιοντισμό του ΗCl άρα [H O + ] = y + 0,1 0,1 άρα ph = log0,1 ή ph = 1. B. nch COONa = C V = 0,4 0,5= 0,mol. n = C V = 0, 0,5 = 0,1mol. HCl mol CH COOΝa + HCl CH COOH + ΝaCl Αρχ. 0, 0,1 Aντ./σχ. 0,1 0,1 0,1 0,1 Τελ. 0,1 0,1 Προκύπτει ρυθμιστικό διάλυμα με 0,1 CCHCOONa = CCHCOOH = = 0,1M 1 Cβ 0,1 ph = pk α + log ή ph = 5 + log C 0,1 ή ph = 5 B4. nhcl = C V = 0,1 1= 0,1mol. = = = CHCOOΗ οξ n C V 0,05 1 0,05 mol. n = C V = 0,075 4 = 0,15 mol. NaOH (mol) HCl + ΝaOΗ ΝaCl + H O Αρχ. 0,1 0,15 Aντ. 0,1 0,1 0,1 Τελ. -- 0,05 0,1 (mol) CH COOΗ + ΝaΟH CH COOΝa + H O Αρχ. 0,05 0,05 Aντ. 0,05 0,05 0,05 Τελ. -- 0,05 To ph του Δ σ καθορίζεται από την υδρόλυση του CH COOΝa. 0,05 CCHCOONa = = 0,01M 5 (Μ) CH COOΝa CH COO + Νa + 0,01 0,01 0,01 Υδρολύεται το CH COO (Μ) CH COO + ΗΟΗ CH COOΗ + ΟΗ (Ισορ.) 0,01 φ φ φ K β K K w = ή α Kβ = = Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 8

92 φ Κβ = 9 φ 5,5 0,01 φ 10 = φ = 10 0,01 0,01 φ 0,01 Άρα POH = log10-5,5 ή POH = 5,5 και pη = 8,5 ΘΕΜΑ Γ Γ1. α) Χ = Φωσφορική ομάδα (Φωσφορικό οξύ) Υ = δεόξυ D ριβόζη Ζ = αζωτούχα βάση Ο δεσμός Υ- Χ- Υ ονομάζεται φωσφοδιεστερικός Γ. β) Γ. α) Σ β) Λ γ) Σ δ) Σ Γ4. α. β. 4 γ. 5 δ. β) Το πρώτο νουκλεοτίδιο της αλυσίδας έχει ελεύθερη τη φωσφορική ομάδα του 5 ου ατόμου άνθρακα ενώ το τελευταίο νουκλεοτίδιο της αλυσίδας έχει ελεύθερο το υδροξύλιο του ου άνθρακα. Άρα η αλληλουχία των βάσεων στην πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα έχει φορά πολυμερισμού 5. Οπότε το Α αντιστοιχεί στο 5 άκρο και το Β στο άκρο. ΘΕΜΑ Δ Δ1. α) Μελετώντας τη γραφική παράσταση, ισχύει η μαθηματική εξίσωση Michaelis- Menten. Vmax [ S] [ S] v = Km + Παρατηρούμε ότι σε κάποια στιγμή η ταχύτητα της αντίδρασης είναι ίση με το V μισό της μέγιστης τιμής, δηλαδή v =, οπότε η εξίσωση Michaelis- Menten max γίνεται : V Vmax [ S max ] 1 [ S] = = Km + [ S] = [ S] Km = [ S] Km+ [ S] Km+ [ S] Οπότε η Km ισούται με τη συγκέντρωση του υποστρώματος όταν η ταχύτητα της ενζυμικής αντίδρασης είναι η μισή της μέγιστης. Άρα Km1 = 0,1. Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 9

93 β) Vmax v = Km + [ S] [ S] 0, 0, 0,1= 0,1Km + 0,0 = 0,06 0,1Km = 0,04 Km + 0, Km = 0,4. γ) Η Km μας πληροφορεί για το βαθμό συγγένειας του ενζύμου υποστρώματος. Όσο μικρότερη είναι η τιμή της Km, τόσο μεγαλύτερη η συγγένεια ενζύμουυποστρώματος. Άρα, εφόσον η Κm είναι μεγαλύτερη από την Km 1 (Κm > Km 1 ), το ένζυμο Ε έχει μικρότερη συγγένεια από αυτήν του Ε 1. Δ. α) Met- Ser Met- Ser- Cys Cys- His- Lys His- Lys- Ala- Ala Ala- Ala Phe Phe- Pro- Tyr Pro- Tyr β) Met- Ser- Cys- His- Lys- Ala- Ala- Phe- Pro- Tyr Δ. α) Ala- Gly Val Ala- Val- Gly Val- Gly Ala Val- Ala- Gly Gly Ala- Val Gly Val- Ala β) Σχηματίζεται τριπεπτίδιο. Άρα στο μόριο περιέχονται πεπτιδικοί δεσμοί (Σχολικό βιβλίο σελίδα 9). γ) Η υδρόλυση μπορεί να γίνει: α) με χημική υδρόλυση β) με ενζυμική υδρόλυση (Σχολικό βιβλίο σελίδα 0) Τεχνική Επεξεργασία: Keystone 10

94 Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Στις προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. A1. Από τα παρακάτω διαλύματα τη μικρότερη τιμή ph έχει το διάλυμα α) HΝO 0,1 Μ β) HF 0,1 Μ γ) H SO 4 0,1 Μ δ) ΝΗ 4 Cl 0,1 Μ Μονάδες A. Κατά την αραίωση υδατικού διαλύματος ΝΗ 0,1 Μ α) ο βαθμός ιοντισμού της ΝΗ μειώνεται β) η σταθερά ιοντισμού K b της ΝΗ αυξάνεται γ) η συγκέντρωση των OH αυξάνεται δ) ο αριθμός των mole των OH αυξάνεται. Μονάδες A. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. α) Τα αντιδραστήρια Grignard παρασκευάζονται με επίδραση Mg σε διάλυμα RX σε απόλυτο αιθέρα. (μονάδες ) β) Σε θερμοκρασία μεγαλύτερη από 5 o C το ph του απεσταγμένου νερού έχει τιμή μικρότερη από 7, συνεπώς το νερό είναι όξινο. (μονάδες ) γ) Το μοναδικό οργανικό οξύ που εμφανίζει αναγωγικό χαρακτήρα είναι το μεθανικό οξύ. (μονάδες ) Μονάδες 6 A4. Να γράψετε τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων του νερού με τις παρακάτω ενώσεις: α) CH CN β) CH CH γ) CH ΝΗ Να αναγράψετε, όπου χρειάζεται, τις συνθήκες αντίδρασης. Μονάδες ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

95 ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ A5. α) Με βάση το σχήμα που ακολουθεί, να προσδιορίσετε τους συντακτικούς τύπους των ενώσεων Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ. β) Να γράψετε τις παρακάτω χημικές εξισώσεις: (μονάδες 6) (μονάδες 4) Μονάδες 10 Θέμα Β Δίνεται εστέρας (Α) κορεσμένου μονοκαρβοξυλικού οξέος με κορεσμένη μονοσθενή αλκοόλη που έχει μοριακό τύπο C 6 H 1 O. O εστέρας υδρολύεται σε όξινο περιβάλλον και δίνει ενώσεις (Β) και (Γ). H ένωση (Γ) οξειδώνεται πλήρως με επίδραση όξινου διαλύματος ΚMnO 4 και δίνει την ένωση (Β). Β1. Με δεδομένο ότι η ένωση (Γ) έχει ευθύγραμμη ανθρακική αλυσίδα, να προσδιορίσετε τους συντακτικούς τύπους των ενώσεων (Α), (Β), (Γ) και να γράψετε τις σχετικές χημικές εξισώσεις. Μονάδες 5 ΤΕΛΟΣ ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

96 ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Β. 0,1 mol της ένωσης (Β) διαλύονται στο νερό μέχρι όγκου 1 L, οπότε προκύπτει διάλυμα (Δ 1 ) που έχει ph=. Να υπολογίσετε τη σταθερά ιοντισμού της ένωσης (Β). Μονάδες 5 Β. Ορισμένη ποσότητα της ένωσης (Β) διαλύεται στο νερό μέχρι τελικού όγκου 50 ml, οπότε προκύπτει διάλυμα (Δ ). Το διάλυμα (Δ ) ογκομετρείται με πρότυπο διάλυμα NaOH 0, Μ. Μετά την προσθήκη 50 ml προτύπου διαλύματος, καταλήγουμε στο ισοδύναμο σημείο. Να υπολογίσετε τη συγκέντρωση της (Β) στο διάλυμα (Δ ) και το ph στο ισοδύναμο σημείο. Μονάδες 7 Β4. Σε διάλυμα ΗCΟΟNa 0,1 Μ και όγκου V=100 ml, προσθέτουμε 0,005 mol ΗCl. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος που προκύπτει, καθώς και τις συγκεντρώσεις όλων των ιόντων που περιέχονται σε αυτό. Δίνεται ότι: K α (HCOOH) = 10 4, K w = 10 14, θ=5 ο C. Θέμα Γ Μονάδες 8 Στις προτάσεις Γ1, Γ και Γ να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Γ1. Το ιώδιο χρησιμεύει στον ανθρώπινο οργανισμό για τη σύνθεση α) ινσουλίνης β) θυροξίνης γ) κερουλοπλασμίνης δ) καλσιτονίνης. Μονάδες 5 Γ. Η έκταση της μη συναγωνιστικής αναστολής ενός ενζύμου εξαρτάται από α) τη συγκέντρωση του υποστρώματος β) τη συγγένεια του ενζύμου ως προς τον αναστολέα γ) τη συγγένεια του ενζύμου ως προς το υπόστρωμα δ) τη V max. Μονάδες 5 Γ. Η μελέτη της δευτεροταγούς δομής μιας πρωτεΐνης γίνεται με α) ενζυμική υδρόλυση β) χημική υδρόλυση γ) κρυσταλλογραφία ακτίνων Χ δ) χρωματογραφία. Μονάδες 5 Γ4. Δίνεται η αλληλουχία των αζωτούχων βάσεων στη μία αλυσίδα ενός τμήματος δίκλωνου μορίου DNA. 5 AATGCCGATGC Nα γράψετε την αλληλουχία των αζωτούχων βάσεων στη συμπληρωματική αλυσίδα και τον προσανατολισμό της. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 5 ΤΕΛΟΣ ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

97 ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Γ5. Τι είναι οι προσθετικές ομάδες ενζύμων και ποια είναι η βασική διαφορά τους από τα συνένζυμα; Να αναφέρετε ένα παράδειγμα προσθετικής ομάδας. Μονάδες 5 Θέμα Δ Δ1. Ο ζυμομύκητας Saccharomyces cerevisae χρησιμοποιείται για την παραγωγή του κρασιού. Είναι ευκαρυωτικός οργανισμός και έχει την ικανότητα να μεταβολίζει τη γλυκόζη σε αερόβιες και αναερόβιες συνθήκες. α) Σε αερόβιες συνθήκες o ζυμομύκητας οξειδώνει πλήρως ένα μόριο γλυκόζης, σύμφωνα με το παρακάτω σχήμα i) Σε ποιο μέρος του κυττάρου πραγματοποιείται η γλυκόλυση και πόσα μόρια ATP παράγονται συνολικά ανά μόριο γλυκόζης στη γλυκολυτική πορεία; (μονάδες ) ii) Να ονομάσετε το ένζυμο-κλειδί για τη ρύθμιση της γλυκόλυσης. (μονάδα 1) Να περιγράψετε το μηχανισμό ρύθμισης του συγκεκριμένου ενζύμου. (μονάδες 4) iii) Σε ποιο οργανίδιο του κυττάρου πραγματοποιείται η οξειδωτική αποκαρβοξυλίωση του πυροσταφυλικού οξέος και πόσα μόρια NADH και CO παράγονται σε αυτό το στάδιο ανά μόριο γλυκόζης; (μονάδες ) ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

98 ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ β) Σε αναερόβιες συνθήκες ο ζυμομύκητας οξειδώνει τη γλυκόζη σε αιθανόλη. Σε ποιο μέρος του κυττάρου πραγματοποιείται η διαδικασία αυτή και πόσα μόρια ATP και CO παράγονται ανά μόριο γλυκόζης; (μονάδες ) Μονάδες 1 Δ. Δίνεται μια πρωτεΐνη με ισοηλεκτρικό σημείο pi=6,5. Σε ph=7,5 παρουσία ηλεκτρικού πεδίου, η πρωτεΐνη θα κινηθεί προς την άνοδο, προς την κάθοδο ή θα παραμείνει ακίνητη; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 4 Δ. Μια πρωτεΐνη υποβάλλεται σε χημική υδρόλυση με διάλυμα HCl. Mε ποια εργαστηριακή δοκιμασία μπορείτε να διαπιστώσετε, μετά το τέλος της αντίδρασης, αν η υδρόλυση είναι πλήρης; Μονάδες 4 Δ4. Σε ένα δείγμα πρωτεΐνης του εμπορίου υπάρχει η υποψία ότι έχει προστεθεί γλυκόζη. Πώς μπορείτε να ανιχνεύσετε την πιθανή νοθεία; Μονάδες 4 ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους) 1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα Ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει. Μολύβι επιτρέπεται, μόνο αν το ζητάει η εκφώνηση, και μόνο για πίνακες, διαγράμματα κλπ. 4. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή. 5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις () ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων. 6. Ώρα δυνατής αποχώρησης: 10.0 π.μ. ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

99 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Α1. γ Α. δ Α. α) Σ, β) Λ, γ) Λ

100

101

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ)

Διαβάστε περισσότερα

Α4. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες:

Α4. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ A ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη;

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Επίδραση κοινού ιόντος έχουμε όταν σε διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη προσθέσουμε έναν άλλο ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2015

Πανελλαδικές εξετάσεις 2015 Πανελλαδικές εξετάσεις 2015 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «Χημεία-Βιοχημεία ΓΕΛ» Θέμα Α Α1 δ Α2 β Α3 α) Λ β) Λ γ) Σ Α4 α) 2H 3 OΟΗ + Na 2 O 3 2H 3 OONa + O 2 + H 2 O β) H 3 N + 2H 2 Ni H 3 H 2 NH 2

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισμα Οργανικής Χημείας 3ωρης διάρκειας

Επαναληπτικό διαγώνισμα Οργανικής Χημείας 3ωρης διάρκειας παναληπτικό διαγώνισμα Οργανικής Χημείας ωρης διάρκειας 1 ΘΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α.1. έως Α.. να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Για τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ(5) Για τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α.1 γ. Α.2 β. Α.3 β. Α.4 γ. A.5 α) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 13. β) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 122. ΘΕΜΑ Β B.1 α.

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Υλικό Φυσικής-Χηµείας 1. CH 3 CH=CH 2 +HCl!... (το προϊόν που σχηµατίζεται σε µεγαλύτερη αναλογία) + Μg! CH 3 - C.

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Υλικό Φυσικής-Χηµείας 1. CH 3 CH=CH 2 +HCl!... (το προϊόν που σχηµατίζεται σε µεγαλύτερη αναλογία) + Μg! CH 3 - C. Υλικό Φυσικής-Χηµείας 1 ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1) Η αντίδραση CH 3 Cl + CH 3 CH 2 ONa CH 3 -O-CH 2 CH 3 + NaCl χαρακτηρίζεται ως: α. αντίδραση αποικοδόµησης β. αντίδραση πυρηνόφιλης υποκατάστασης γ. αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα 3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα Ρυθμιστικά διαλύματα ονομάζονται τα διαλύματα των οποίων το ph παραμείνει πρακτικά σταθερό, όταν προστεθεί μικρή αλλά υπολογίσιμη ποσότητα ισχυρών οξέων ή βάσεων ή αραιωθούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Λύσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή λύσεων: Χρήστος Κόκκινος ΘΕΜΑΤΑ (17740-18017) Χρησιμοποιείτε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυτταρική αναπνοή 1 8.1 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ 2 Οι οργανισµοί για να επιβιώσουν χρειάζονται ενέργεια. Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία µέσα από την οποία οι οργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ 28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Σάββατο, 22 Μαρτίου 2014 Οργανώνεται από την ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής

5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής 5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής Τι ονομάζεται οξείδωση και τι αναγωγή; Οξείδωση είναι η αύξηση του αριθμού οξείδωσης ατόμου ή ιόντος Αναγωγή είναι η ελάττωση του αριθμού οξειδώσεως ατόμου ή ιόντος

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Χημεία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 27 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Χημεία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 27 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Χημεία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 27 Μαΐου 2015 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. γ Α4. α Α5. β ΘΕΜΑ Β Β1. α. Λάθος Αν το διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

α: i)ο σ δεσµός δηµιουργείται µεαξονική επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών, ενώ ο π δεσµός δηµιουργείται µε πλευρική επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών.

α: i)ο σ δεσµός δηµιουργείται µεαξονική επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών, ενώ ο π δεσµός δηµιουργείται µε πλευρική επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών. ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ(ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1: γ, Α2: β, Α3: α, Α4: β, Α5: β Β1 α: Λ, β:

Διαβάστε περισσότερα

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007.

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη, 12 Ιουνίου 2007 7:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Λύσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή λύσεων: Χρήστος Κόκκινος ΘΕΜΑΤΑ (16503-17006) Χρησιμοποιείτε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Η έννοια του ph: Η 2 Ο + Η 2 Ο Η 3 Ο + + ΟΗ ή Η 2 Ο Η + + ΟΗ K + [H ][OH ] = [H O] 2 K + [H2O]=[H ][OH ] Κ[Η 2 Ο] = Κ w = γινόμενο ιόντων νερού ή σταθερά διάστασης νερού

Διαβάστε περισσότερα

PΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

PΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: τηλ 210-802850 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ - ΣΧΕΔΙΟ: τηλ 210-802850 ΕΠΑ.Λ. - Τ.Ε.Ε.: τηλ 210-129412 Κ.Ε.Κ. ERGOWAY: τηλ 210-147001 ERGOWAY ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: τηλ 210-147002 PΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΔΕΚΑ (10) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 27/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ Α A1. γ A2. β A3. γ A4. α A5.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

αποτελεί παράδειγμα: α. εφαρμογής του κανόνα του Markovnikov β. εφαρμογής του κανόνα του Saytzev γ. αντίδρασης προσθήκης δ. αντίδρασης υποκατάστασης

αποτελεί παράδειγμα: α. εφαρμογής του κανόνα του Markovnikov β. εφαρμογής του κανόνα του Saytzev γ. αντίδρασης προσθήκης δ. αντίδρασης υποκατάστασης ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ Οξέα, βάσεις, άλατα και εξουδετέρωση Γνωρίζουμε ότι ενώσεις οι οποίες διαλυόμενες στο νερό δίνουν κατιόντα υδρογόνου (πρωτόνια) είναι οξέα: ΗΑ Η + + Α Ενώσεις

Διαβάστε περισσότερα

5.3 Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων

5.3 Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων 5. Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων Η ταξινόμηση των οργανικών αντιδράσεων μπορεί να γίνει με δύο διαφορετικούς τρόπους : α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο κύκλος του Krebs. Περιεχόµενα

Ο κύκλος του Krebs. Περιεχόµενα Ο κύκλος του Krebs Ο κύκλος του κιτρικού οξέος είναι µια κυκλική αλληλουχία αντιδράσεων, στην οποία το τελικό προϊόν είναι αντιδρόν του αρχικού σταδίου. Στον κύκλο αυτό συµµετέχουν πολλά ένζυµα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 28 Μαΐου 2010 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

νιαιου Λυκείου κή Κατευθυνση ΪΜΜΜί 4,- % ν ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Α Ο Η Ν Α

νιαιου Λυκείου κή Κατευθυνση ΪΜΜΜί 4,- % ν ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Α Ο Η Ν Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ νιαιου Λυκείου κή Κατευθυνση β ΪΜΜΜί Κ i I «ι ντί Η',, % ν ρ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Α Ο Η Ν Α 4,- Βιοχημεία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 7 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ

www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ 2014 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ κύτταρο Το αυτοκίνητο καίει βενζίνη για να πάρει ενέργεια. Ποιο είναι το καύσιμο του κυττάρου;.. Με ποια αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 5ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει σε ποιες περιπτώσεις δηµιουργείται δεσµός π και τα

Μετά το τέλος της µελέτης του 5ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει σε ποιες περιπτώσεις δηµιουργείται δεσµός π και τα Μετά το τέλος της µελέτης του 5ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει τα βασικά σηµεία της θεωρίας των µοριακών τροχιακών Να γνωρίζει τα βασικά σηµεία της θεωρίας δεσµού σθένους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS C.S.I. BRUSSELS SUPERVISORS: LUC LEYNS ROBERT FINSY MARIJKE HENDRICKX C.S.I. BRUSSELS SPECIAL ASSISTANTS: TIM SIERENS ANJA VAN GEERT AMAIA MARCILLA DIANE SORGELOOS Αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής Χημεία Α ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. Σα όξινα οξείδια είναι τα οξείδια : a. Που αντιδρούν με οξέα b. Που αντιδρούν με βάσεις c. Που λέγονται και ανυδρίτες οξέων αφού προκύπτουν από αφυδάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ 5.1. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-51 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΙ. Έστω ένα οξύ-δείκτης Η, το οποίο ιοντίζεται και αποκαθίσταται ισορροπία της µορφής : Η + Η2Ο

ΟΙΙ. Έστω ένα οξύ-δείκτης Η, το οποίο ιοντίζεται και αποκαθίσταται ισορροπία της µορφής : Η + Η2Ο Π ΠΡ ΡΩ ΩΤ ΤΟ ΟΛ ΛΥ ΥΤ ΤΙΙΚ ΚΟ ΟΙΙ Ε ΕΙΙΚ ΚΤ ΤΕ ΕΣ Σ Πρωτολυτικοί δείκτες ονοµάζονται οι ενώσεις που έχουν την ιδιότητα να µεταβάλλουν το χρώµα τους µέσα σε καθορισµένα όρια του ph ενός διαλύµατος. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

2. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 5,6L (σε STP) που αποτελείται µόνο από

2. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 5,6L (σε STP) που αποτελείται µόνο από ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΥΣΗ Καύση & εύρεση σύστασης βιοαερίου 1. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 8,96L (σε STP) που αποτελείται µόνο από CH4 και CO2, καίγεται πλήρως. Τα καυσαέρια περιέχουν 10,8g Η2Ο.

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΖΥΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ 1. Να εξηγήσετε γιατί πολλές βιταμίνες, παρά τη μικρή συγκέντρωσή τους στον οργανισμό, είναι πολύ σημαντικές για

Διαβάστε περισσότερα

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθηµα: ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: Πέµπτη, 8 Ιουνίου 2006 7:30-10:30 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο 19 1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο Γενικά Αλκένια ονομάζονται οι άκυκλοι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες, οι οποίοι περιέχουν ένα διπλό δεσμό στο μόριο. O γενικός τύπος των αλκενίων είναι C ν Η 2ν (ν 2). Στον

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε.

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε. Οι βάσεις 65 1. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται διάφορα διαλύματα ή γαλακτώματα και οι αντίστοιχες τιμές ph. Να τα διατάξετε από το περισσότερο όξινο προς το πλέον βασικό. Διάλυμα / γαλάκτωμα ph 1. διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Θετικής Κατεύθυνσης Χημεία Γ Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΚΑΛΟΓΝΩΜΗΣ ΗΛΙΑΣΚΟΣ

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Θετικής Κατεύθυνσης Χημεία Γ Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΚΑΛΟΓΝΩΜΗΣ ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης Χημεία Γ Λυκείου ΚΑΛΟΓΝΩΜΗΣ ΗΛΙΑΣΚΟΣ e-mail: info@iliaskosgr wwwiliaskosgr 0 2 7 1s 2s ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 2p 3s 14 2 2 6

Διαβάστε περισσότερα

Νίκου και Δέσποινας Παττίχη 116, ΛΕΜΕΣΟΣ (100 μέτρα από τον κυκλοφοριακό κόμβο Τροόδους) Τηλ.25345800, ΦΑΞ: 25345808 e-mail: iek@iekvasiliou.

Νίκου και Δέσποινας Παττίχη 116, ΛΕΜΕΣΟΣ (100 μέτρα από τον κυκλοφοριακό κόμβο Τροόδους) Τηλ.25345800, ΦΑΞ: 25345808 e-mail: iek@iekvasiliou. ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ Επιμέλεια Λύσεων : Έλενα Ανδρέου Χημικός, με πτυχίο Χημείας της Σχολής Θετικών Επιστημών Πανεπιστημίου Κύπρου, μεταπτυχιακό τίτλο ΜRes in

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 27: Βιομόρια, αμινοξέα, πεπτίδια και πρωτεΐνες

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 27: Βιομόρια, αμινοξέα, πεπτίδια και πρωτεΐνες Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 27: Βιομόρια, αμινοξέα, πεπτίδια και πρωτεΐνες 1. Γενικά Πρωτεΐνες: μεγάλα βιομόρια που απαντούν σε όλους τους ζωντανούς οργανισμούς Διαφορετικά είδη πρωτεϊνών με ποικίλη βιολογική

Διαβάστε περισσότερα

7 η 21 η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ

7 η 21 η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ 7 η 21 η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 Διάρκεια: 3 ώρες Οδηγίες προς τους διαγωνιζόμενους.... 1. Το εξεταστικό δοκίμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Περιέχει 67 ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, 116 ασκήσεις ανοικτού- κλειστού τύπου µε µ

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

22 ος ΠΜ Χ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

22 ος ΠΜ Χ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ος ΠΜ Χ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο κεφάλαιο 1. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις που αφορούν την αιθανάλη ως σωστές η λανθασµένες σηµειώνοντας Σ ή Λ αντίστοιχα: α. Το µόριό της έχει 6 σ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Η συγκέντρωση συμβολίζεται γενικά με το σύμβολο C ή γράφοντας τον μοριακό τύπο της διαλυμένης ουσίας ανάμεσα σε αγκύλες, π.χ. [ΝΗ 3 ] ή [Η 2 SO 4 ]. Σε κάθε περίπτωση,

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. ε ποιο από τα υδατικά δ/τα : Δ1 - MgI 2 1 M, Δ2 С 6 H 12 O 6 1 M, Δ3 С 12 H 22 O 11 1 M, Δ4 - ΗI 1 M,που βρίσκονται σε επαφή με καθαρό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1ο Α. Για τις ημιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις.

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις. Ενθαλπία (Η), ονομάζεται η ολική ενέργεια ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ 28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Σάββατο, 22 Μαρτίου 2014 Οργανώνεται από την ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) Θέμα Α Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του συνεξεταζόμενου γνωστικού αντικειμένου Χημείας ΠΕ 04 που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015

Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Ν. Π. Δ. Δ. Ν. 1804/1988 Κάνιγγος 27 106 82 Αθήνα Τηλ.: 210 38 21 524 210 38 29 266 Fax: 210 38 33 597 http://www.eex.gr E-mail: info@eex.gr ASSOCIATION OF GREEK CHEMISTS 27 Kaningos

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ

ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ 1-1 ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ Θέμα ασκήσεως: Μελέτη της μεταβολής της αγωγιμότητας ισχυρού και ασθενούς ηλεκτρολύτη με την συγκέντρωση, προσδιορισμός της μοριακής αγωγιμότητας σε άπειρη αραίωση ισχυρού

Διαβάστε περισσότερα

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 23 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ 1. Βλέπε θεωρία σελ. 83. 2. α) (χημική εξίσωση) β) (δύο μέλη) (ένα βέλος >) γ) (αντιδρώντα) δ) (τμήμα ύλης ομογενές που χωρίζεται από το γύρω του χώρο με σαφή όρια). ε) (που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια 1. Αλκοόλες Ενώσεις που περιέχουν ομάδες υδροξυλίου συνδεδεμένες με κορεσμένα άτομα άνθρακα υβριδισμού sp 3 Βάσει παραπάνω ορισμού,

Διαβάστε περισσότερα