Φιλοσοφούμεν μετ έρωτος και ερώμεν φιλοσοφούντες!

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φιλοσοφούμεν μετ έρωτος και ερώμεν φιλοσοφούντες!"

Transcript

1 Φιλοσοφούμεν μετ έρωτος και ερώμεν φιλοσοφούντες!: μία πρόταση για ερευνητική εργασία στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Α Λυκείου Μαργαρού Ελένη, Δρ. Εκπαιδευτικός ΠΕ02 Χειμαριού Ελένη, Δρ. Εκπαιδευτικός ΠΕ02 Περίληψη: Η εισήγηση περιγράφει μία πρόταση για ερευνητική εργασία με θέμα τον έρωτα, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Α Λυκείου και ειδικότερα της θεματικής ενότητας Προφορικός, γραπτός και πολυτροπικός λόγος. Στο πρώτο μέρος, το θεωρητικό, παρουσιάζονται, αφενός, οι σκοποί και οι στόχοι του συγκεκριμένου μαθήματος, αφετέρου περιγράφεται το σκεπτικό της προτεινόμενης ερευνητικής εργασίας, το οποίο συνδέεται τόσο με την πολυσημία της έννοιας «ΕΡΩΣ» και το σχετικό προβληματισμό που αναπτύσσουν οι έφηβοι της μέσης εφηβικής ηλικίας, όσο και με την ελλιπέστατη διδασκαλία του μαθήματος της Φιλοσοφίας στη βαθμίδα του ελληνικού λυκείου. Με την προσέγγιση του συγκεκριμένου θέματος, το οποίο ενδιαφέρει τους μαθητές και προσφέρεται για διαθεματική εργασία, επιδιώκεται πέραν της γλωσσικής καλλιέργειας, η γνωριμία και η εξοικείωση των μαθητών/-τριών με τη φιλοσοφική σκέψη και η σύνδεσή της με την καθημερινή πρακτική μέσα από διαδικασίες βιωματικής μάθησης και αυτενέργειας των μαθητών. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται το υλικό, η μεθόδευση, ενδεικτικά ορισμένα φύλλα εργασίας και προτάσεις αξιολόγησης. Λέξεις-κλειδιά: Λύκειο-Νεοελληνική Γλώσσα- Φιλοσοφία- Project- Έρωτας ISSN

2 1. Θεωρητικό μέρος Η εισήγηση αποτελεί μια πρόταση ερευνητικής εργασίας με αφορμή την θεματική ενότητα για την αγάπη και τον έρωτα που συμπεριλαμβάνεται στο σχολικό εγχειρίδιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Α Λυκείου. Βασίζεται σε ένα βαθμό σε μία από τις δράσεις που υλοποιήθηκαν στο Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κατά τα σχολικά έτη στο πλαίσιο του προγράμματος Socrates II / Comenius 1/ Υποδράση 1.3. Ανάπτυξη σχολικών ιδρυμάτων, με θέμα: «Η Φιλοσοφία και οι Κοινωνικές Επιστήμες: ο νέος ανθρωπισμός και η χρήση των νέων τεχνολογιών στη διδασκαλία και τη μάθηση». Αφόρμηση για την παρούσα πρόταση αποτέλεσαν δύο δεδομένα: καταρχάς, το ότι στη βαθμίδα του ελληνικού Λυκείου η διδασκαλία της Φιλοσοφίας είναι ελλιπέστατη. σύμφωνα με την πρόσφατη αναμόρφωση του ωρολογίου προγράμματος για το Νέο Λύκειο διδάσκεται ως επιλεγόμενο μάθημα θεωρητικής κατεύθυνσης στη β μόνο τάξη, ενώ ως μάθημα επιλογής στη γ τάξη σπανίως επιλέγεται, με δεδομένη τη σύνθεση και τη δυσκολία των περιεχομένων του. Για τους υπόλοιπους μαθητές η Φιλοσοφία ως γνωστικό αντικείμενο, αλλά και ως μέθοδος διατύπωσης ερωτημάτων, σκέψης και επίλυσης προβλημάτων, αποτελεί terra incognita. Επίσης, παραμένει άγνωστη γι αυτούς η σχέση της με άλλα γνωστικά αντικείμενα. Μάλιστα το ίδιο το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, μόλις πριν μερικά χρόνια, διαπίστωνε την «επιτακτική και επείγουσα ανάγκη» ανανέωσης του Προγράμματος Σπουδών του αντίστοιχου μαθήματος, έτσι ώστε αυτό να αναβαθμιστεί και να καταστεί εύληπτο και ελκυστικό για τους μαθητές όλων των κατευθύνσεων. Δυστυχώς, όμως, στο ισχύον πρόγραμμα σπουδών εξακολουθεί να προτάσσεται η θετικιστική κι επιστημολογική προσέγγιση, να δίνεται έμφαση στην ιστορία της επιστήμης και τη γνώση των βασικών φιλοσοφικών σχολών, ενώ παραμελείται τελείως η πρακτική διάσταση της φιλοσοφίας, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζεται αυτή και σήμερα από τους μαθητές σαν αντικείμενο στατικό, ακαδημαϊκό, αποκλειστικά θεωρητικό και ως εκ τούτου ανιαρό. (Δραγώνα-Μονάχου, χ.χ.). Από την άλλη μεριά, σε ό,τι αφορά τη διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας, παρότι σε αυτήν διδάσκονται και εφαρμόζονται, θεωρητικά τουλάχιστον, βασικές αρχές της Λογικής, δεν γίνεται καμία σύνδεση με τη διαδικασία της φιλοσοφικής σκέψης. Ενώ τα γλωσσικά μαθήματα θα μπορούσαν «να εμπλουτισθούν με τους προβληματισμούς της φιλοσοφικής ανάλυσης και να αναδείξουν έτσι τα σύνθετα νοήματα των λέξεων», να βοηθήσουν τους μαθητές /τριες να αποφύγουν σφάλματα που αφορούν το βάθος και το πλάτος των εννοιών, στην πράξη δεν δίνεται σε αυτούς / ές η ευκαιρία να αξιοποιήσουν δημιουργικά τη σχέση της γλώσσας με τη σκέψη. (Μωραϊτου, 2002, σ ). Στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας (Νέο Λύκειο) επισημαίνεται ότι η σύγχρονη κοινωνική, οικονομική, πολιτισμική και πολιτική πραγματικότητα στις κοινωνίες δυτικού τύπου απαιτεί όλο και περισσότερους ανθρώπους, οι οποίοι θα διαθέτουν αναπτυγμένες ικανότητες λειτουργικού και κριτικού γραμματισμού. Για το λόγο αυτό το σύγχρονο άτομο θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από ευελιξία στην αντιμετώπιση των καταστάσεων, διαχειριστική ικανότητα και οπωσδήποτε επικοινωνιακές και κριτικές αρετές. Από αυτές πρώτιστη ικανότητα που θα πρέπει να αποκτήσει, είναι η επικοινωνιακήγλωσσική επάρκεια, η οποία θα του επιτρέπει να λειτουργεί αποτελεσματικά ως μελλοντικός πολίτης σε όλα τα επίπεδα της καθημερινότητας (στον επαγγελματικό χώρο, στο καθημερινό κοινωνικό και πολιτικό πεδίο, στον χώρο του πολιτισμού κλπ.) προς όφελος δικό του και της κοινωνίας. ISSN

3 Οι αρχές αυτές συγκροτούν ένα πλαίσιο για τη διδασκαλία της νέας ελληνικής στην Α Λυκείου, το οποίο σχετίζεται άμεσα με τη διαμόρφωση ενός νέου σχολείου που θα στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην κατάκτηση γνώσεων με τρόπο πρόσφορο για τις μαθητικές κοινότητες στις οποίες απευθύνεται, αλλά κυρίως με τρόπο που να καλλιεργεί και να υποστηρίζει τη γλωσσική δημιουργικότητα, την πραξιακή αλλά και την ακαδημαϊκή γνώση. Για το λόγο αυτό μέσα από τη διδασκαλία κάθε μαθήματος επιδιώκεται να αποκτηθούν πρωτίστως από τους μαθητές και τις μαθήτριες γνώσεις και δεξιότητες που σχετίζονται και πηγάζουν από το ίδιο το γνωστικό αντικείμενο του μαθήματος (γλωσσικοί στόχοι), παράλληλα όμως επιβάλλεται να καλλιεργούνται αξίες, συμπεριφορές και θέσεις που έχουν σχέση με την κοινωνία (αξιακοί στόχοι) (ΥΠΔΒΜΘ, 2011). Αξίζει να σημειωθεί ότι στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών για το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας προβλέπεται, μεταξύ των άλλων διδακτικών πρακτικών, η ερευνητική εργασία, η οποία από το Σεπτέμβριο του 2011 αποτελεί διακριτή ενότητα του υποχρεωτικού προγράμματος του Νέου Λυκείου. Με την πρακτική αυτή ενταγμένη στο διδακτικό πλαίσιο της φθίνουσας καθοδήγησης οι μαθητές ως μικροί «διανοούμενοι», «επιστήμονες» και «ερευνητές» συνεργάζονται στενά σε πλαίσιο πρωτοβουλιών και προσεγγίζουν βιωματικά και με διαφορετικούς τρόπους τη νέα σχολική γνώση μέσα από διεπιστημονικής φύσης ερωτήματα, πειραματισμούς και διερευνήσεις (Ματσαγγούρας, Βασάλα, 2011). Ειδικότερα για το μάθημα της γλώσσας, η ερευνητική εργασία διευκολύνει την εναλλαγή ανάμεσα στην καθημερινή και την επιστημονική προσέγγιση ποικίλων ζητημάτων, τη διεύρυνση της γλωσσικής επάρκειας των μαθητών, την απόκτηση γνώσεων, τη διαμόρφωση νηφάλιων στάσεων για τα μελετώμενα θέματα, καθώς και τη με λειτουργικό και κριτικό τρόπο αξιοποίηση όλων των τεχνολογιών πρακτικής γραμματισμού: του έντυπου και του διαδικτυακού κόσμου κατά την αναζήτηση πληροφοριών και όλων των μέσων παραγωγής γραπτού λόγου κατά τη γραφή (μολύβι, χαρτί, Προγράμματα Επεξεργασίας Κειμένου, Προγράμματα Παρουσίασης κλπ.) (Baynham, ΥΠΔΒΜΘ, 2011). Ειδικότερα, η προτεινόμενη ερευνητική εργασία εντάσσεται στο πλαίσιο της θεματικής ενότητας Προφορικός, γραπτός και πολυτροπικός λόγος με την οποία επιδιώκεται η κατανόηση της υφής του προφορικού και του γραπτού λόγου, του υβριδικού και πολυτροπικού λόγου, των μεταξύ τους διαφορών και των διαφορετικών χρήσεων και η σύνδεσή τους με μορφές επικοινωνίας και κοινωνικές πρακτικές (ΥΠΔΒΜΘ, 2011). Σε ό,τι αφορά το θέμα που επιλέξαμε να πραγματευτούμε, αυτό του Έρωτα, θεωρήσαμε ότι προσφέρεται λόγω της πολυσημίας και του σχετικού προβληματισμού που αναπτύσσουν οι έφηβοι της μέσης εφηβικής ηλικίας. Επιπλέον προσφέρεται για διαθεματική ερευνητική εργασία, καθώς απασχολεί τη Φιλοσοφία, τη Λογοτεχνία, τη Θεολογία, την Ψυχολογία και μπορεί, επίσης, να αξιοποιήσει μαθήματα όπως της Πληροφορικής ή της Θεατρικής Αγωγής. (Τσολάκης, 2006, σ.138. Ματσαγγούρας, 2007, σ ). Με την προσέγγισή του, λοιπόν, επιδιώκεται: (1) η γλωσσική καλλιέργεια, μέσα από την κατανόηση, ανάλυση, κριτική και σύνθεση ποικίλων κειμένων. Επιπλέον, στους μαθητές, οι οποίοι διδάσκονται στο μάθημα της Γλώσσας βασικές αρχές της Λογικής χωρίς σύνδεση, όμως, με τη φιλοσοφική σκέψη, δίνεται η ευκαιρία να αξιοποιήσουν δημιουργικά αυτήν ακριβώς τη σχέση γλώσσας και σκέψης, (2) η γνωριμία και η εξοικείωση των μαθητών/-τριών με τη φιλοσοφική σκέψη, (3) η σύνδεση της τελευταίας με την καθημερινή πρακτική μέσα από διαδικασίες βιωματικής μάθησης και αυτενέργειας των μαθητών και ISSN

4 (4) η προώθηση της ομαδικής εργασίας στο σχολείο. Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι ακόμη και σε επίπεδο σκοποθεσίας δίδεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαμόρφωση μιας επικοινωνιακής συνθήκης στο πλαίσιο της ερευνητικής εργασίας που θα οδηγήσει σταδιακά στην ολική εξάσκηση των μαθητών, στην αναζήτηση ποιοτικότερων κινήτρων και στη μάθηση με φυσικό τρόπο (φυσικοί ομιλητές) (Σπανός, 2003, σ. 190). Μία τελευταία αλλά εξίσου σημαντική παράμετρος που λάβαμε υπόψη, σχετίζεται με την αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη διδασκαλία της γλώσσας, και ειδικότερα με τις τρεις βασικές διαστάσεις που είναι απαραίτητο να τη διακρίνουν: α) τη χρηστική, που αναφέρεται στη λειτουργική εξοικείωση με τις ιδιαιτερότητες των υπολογιστών ως τεχνολογικών μέσων πρακτικής γραμματισμού με άλλα λόγια, τη γνώση της χρήσης τους ως μέσων για διάβασμα και γράψιμο. β) την πολιτισμική, με την έννοια ότι οι ΤΠΕ χρησιμοποιούνται ως ένα από τα μέσα, προκειμένου να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένοι στόχοι της κοινωνικής πρακτικής στην οποία συμμετέχουν οι μαθητές (π.χ. διερεύνηση θεμάτων, άντληση υλικού, επικοινωνία κτλ.). γ) την κριτική, με την οποία δίνεται έμφαση όχι μόνο στην απλή συμμετοχή των μαθητών σε αυθεντικές κοινωνικές πρακτικές αλλά και στην κριτική προσέγγισή τους (Βακαλούδη, Κουτσογιάννης, ). Σε ό,τι αφορά την πρακτική εφαρμογή της πρότασης, προτείνεται η ομαδοσυνεργατική μέθοδος, η οποία, υποστηριζόμενη από έναν «καθοδηγούμενο ερμηνευτικό και κριτικό διάλογο», συμβάλλει στη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας οικείωσης και βιωματικότητας. (Πολέμη-Τοδούλου, Χατζηδήμου, 2011, σ ). Έτσι επιδιώκεται να αισθανθούν οι μαθητές την άνεση να διατυπώσουν αυθόρμητα προσωπικούς προβληματισμούς και να καταθέσουν τεκμηριωμένες απόψεις και εμπειρίες. Αφορμώνται από συγκεκριμένα πρακτικά ερωτήματα σχετικά με τον Έρωτα και την πολυσημία του, και στη συνέχεια έχουν την ευκαιρία να τα εντάξουν στο ευρύτερο θεωρητικό φιλοσοφικό ζήτημα και να προσεγγίζουν τις απαντήσεις που δόθηκαν κατά καιρούς σε αυτό (Μανωλίδης, 2000, σ ). Μέσα από τον έλεγχο των απαντήσεων αυτών, που θα οδηγήσει φυσιολογικά στην απόρριψη κάποιων και την επιλογή άλλων, θα έχουν την ευκαιρία να καλλιεργήσουν το πνεύμα και το ήθος τους και να διαμορφώσουν, συνειδητά ή ασυνείδητα, τη δική τους στάση για το θέμα αυτό. Επιπρόσθετα, θα εξοικειωθούν με τη δομή και το ύφος του φιλοσοφικού λόγου, τους τρόπους της λογικής και αποδεικτικής στήριξής του. Κατά συνέπεια θα μπορέσουν να ασκήσουν την επιχειρηματολογική τους ικανότητα, με την πεποίθηση ότι η επιχειρηματολογία και ο διάλογος αποτελούν τα κυριότερα όπλα ενάντια στην αυθαιρεσία, τον αυταρχισμό και τη βία. (Βενέτη, Μ., 2001) 2. Υλικό Για τα φύλλα εργασίας επιλέχθηκαν αποσπάσματα φιλοσοφικού λόγου με διαχρονική προοπτική, γιατί οι μαθητές ανατρέχοντας σε απαντήσεις που κατά εποχές δόθηκαν στο ζήτημα του Έρωτα, μπορούν να παρατηρήσουν πώς κάθε φορά διαμορφώνονταν οι αντιλήψεις των ανθρώπων ανάλογα με τις εκάστοτε ιστορικές, κοινωνικές και πολιτικές συγκυρίες και τι επιπτώσεις είχαν κάθε φορά οι θέσεις που πήραν για την η- θική δεοντολογία της εποχής τους. Παράλληλα, θα έχουν την ευκαιρία να διαπιστώσουν πως η διαδικασία της διατύπωσης προβλημάτων και εξέτασής τους δεν έχει τέλος, καθώς καθολικές απαντήσεις δεν υπάρχουν. Η επιλογή των κειμένων ακολούθησε δύο βασικές αρχές. Η πρώτη αφορά στην πρόσληψη, μέσω των κειμένων, του νοήματος του φιλοσοφικού λόγου και την επισήμανση των κύριων σημείων του. Για το λόγο αυτό, εξάλλου, τα προτεινόμενα κείμενα ISSN

5 ελέγχθηκαν κατά πόσο χαρακτηρίζονται από πληρότητα και λογική συγκρότηση ως προς το περιεχόμενο, αν έχουν σαφήνεια στη διατύπωση και αν τηρούν τις προδιαγραφές του γλωσσικού επιπέδου ύφους στο οποίο ανήκουν (Χαραλαμπόπουλος & Χατζησαββίδης, 1997, σ. 75). Η δεύτερη αρχή είναι η εγγραμματοσύνη που αφορά στην εξοικείωση των μαθητών με κείμενα ποικίλων μορφών και ποικίλης κοινωνικής και πολιτισμικής προέλευσης, έτσι ώστε να αναπτύξουν οι ίδιοι την ικανότητα να κατανοούν την πολιτισμική και κοινωνική δύναμη των κειμένων αυτών αλλά και τις κοινωνικές πρακτικές που σχετίζονται με αυτά. Φυσικά δεν θα ήταν δυνατό κατά την επιλογή των κειμένων να αγνοηθούν η αντίστοιχη με την ηλικία των μαθητών αντιληπτική ικανότητα και δεκτικότητά τους, ο ψυχισμός και τα ενδιαφέροντά τους, η παρωθητική αξία των οποίων είναι σημαντική. Προκειμένου να αναδειχθεί και η πολυσημία την έννοιας του Έρωτα κρίθηκε σκόπιμο κατά την επιλογή των κειμένων να τεθούν οι εξής προκαθορισμένοι θεματικοί άξονες. (Huisman, 1998, σ. 83 κ.ε.. Lancelin & Lemonnier, 2008). Ο έρωτας ως: (1) Συμφωνία [την άποψη του Αριστοφάνη για τον έρωτα, όπως παρουσιάζεται στο Συμπόσιο του Πλάτωνα], (2) Ευμένεια [αποσπάσματα από το έργο του René Descartes ( ), Τα πάθη της ψυχής (1649), εκδ. Κριτική], (3) Συμπάθεια [αποσπάσματα από το έργο του René Descartes ( ), Τα πάθη της ψυχής (1649), εκδ. Κριτική], (4) Ιδιοτέλεια [αποσπάσματα από το έργο του Μπάρουχ Σπινόζα ( ), Ηθική (1675), εκδ. Πέλλα, σς ] (5) Αισθησιακή απόλαυση [αποσπάσματα από το έργο του Χοσέ Ορτέγκα Υ Γκάσσετ, Δοκίμια για τον Έρωτα (1939), εκδ. Αίολος], (6) Υποταγή [αποσπάσματα από το έργο της Σιμόν ντε Μπωβουάρ ( ), Το Δεύτερο Φύλο (1949), μετάφρ. Κ. Σιμόπουλου, εκδ. Γλάρος, 1979]. Βέβαια η προτεινόμενη επιλογή κειμένων δεν είναι δεσμευτική ούτε για τον εκπαιδευτικό αλλά ούτε και για τους μαθητές. Σε άλλη περίπτωση μπορούν να αναζητήσουν από κοινού άλλα κείμενα, διαδικασία που κρίνεται πολύ εποικοδομητική, γιατί επιτρέπει κυρίως στους μαθητές να διαβάζουν και να κατανοούν, να συγκρίνουν και να αξιολογούν τα κείμενα και να επιλέγουν τα πιο κατάλληλα. Τα φύλλα εργασίας που καλούνται να επεξεργαστούν οι μαθητές, περιλαμβάνουν: αποσαφηνισμένους γνωστικούς και συναισθηματικούς στόχους παραπομπές σε ιστοσελίδες όπου μπορούν να βρουν πληροφορίες για την εποχή και τον φιλόσοφο-συγγραφέα (ζωή, έργο, δράση, προσφορά) της κάθε πηγής γλωσσάρι όπου κρίνεται σκόπιμο αποσπάσματα από χαρακτηριστικά έργα φιλοσόφων που αντιπροσωπεύουν διαφορετικές σχολές σκέψης ερωτήσεις δραστηριότητες που διευκολύνουν την κατανόηση του κειμένου και θέτουν γενικούς θεωρητικούς, αλλά και πρακτικούς επίκαιρους προβληματισμούς για περαιτέρω συζήτηση. Τα κείμενα παρατίθενται μεταφρασμένα στη νεοελληνική γλώσσα, ώστε να ISSN

6 διευκολυνθεί η κατανόησή τους, τονίζεται, ωστόσο, εμφαντικά το χρονικό πλαίσιο γραφής τους, για να καταδειχθεί η πιθανή επίδραση του κοινωνικού περιβάλλοντος στη διαμόρφωση των συγκεκριμένων αντιλήψεων. Ενδεικτικά παρατίθενται τα εξής τρία φύλλα εργασίας: Φύλλο εργασίας Α : Ο Έρως ως συμφωνία Ι. ΤΙ ΕΠΙΔΙΩΚΟΥΜΕ; (ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ) (1) Να προσεγγίσουν οι μαθητές τριες στοχαστικά τον έρωτα ως ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που διατυπώνει ανέκαθεν ο άνθρωπος για την ύπαρξή του και το νόημά της και, προπάντων, να προσεγγίσουν κριτικά τις απαντήσεις που δόθηκαν κατά καιρούς σε αυτό. (2) Να διαμορφώσουν σταδιακά προσωπική αλλά κριτικά θεμελιωμένη άποψη για τον έρωτα, με αφετηρία τη σύνθεση των σχολικών γνώσεων, των προσωπικών τους απόψεων και της κοινωνικής εμπειρίας τους. (3) Να προσεγγίσουν κριτικά την άποψη του Αριστοφάνη για τον έρωτα, όπως παρουσιάζεται στο Συμπόσιο του Πλάτωνα. (4) Να συνειδητοποιήσουν τον έρωτα ως συμφωνία, ως μια σχέση που στην τελειότερη μορφή της έχει αιώνια διάρκεια και απελευθερώνει από τις συνηθισμένες συνθήκες της επίγειας ύπαρξης. ΙΙ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (1) Ξεκινώντας την περιήγησή μας στον έρωτα από φιλοσοφική σκοπιά, αποσαφηνίζουμε την έννοια έρωτας μελετώντας το σχετικό λήμμα στη διεύθυνση και συζητούμε τι μας έκανε εντύπωση. (2) Επειδή θα ασχοληθούμε με ένα απόσπασμα από τον πλατωνικό διάλογο Συμπόσιον, παρακολουθούμε ένα βίντεο για τη ζωή του Πλάτωνα και σημειώνουμε όσα μας κινούν το ενδιαφέρον. (3) Αναζητούμε στην ελληνική βικιπαίδεια πληροφορίες για τη ζωή του Πλάτωνα και φτιάχνουμε στο powerpoint ένα σύντομο χρονολόγιο για τη ζωή του, το οποίο θα παρουσιάσουμε στην τάξη. (4) Στη συνέχεια καταγράφουμε τα βασικά χαρακτηριστικά των έργων του και από τη διεύθυνση κάνουμε ένα πίνακα με αυτά. (5) Τώρα εστιάζουμε την προσοχή μας στο έργο του Πλάτωνα Συμπόσιον και από την ελληνική βικιπαίδεια καταγράφουμε την αφετηρία και τη δομή του με αντιγραφή επικόλληση. Ποια άποψη για τον έρωτα εκφράζει κατ αρχήν; (6) Στη συνέχεια διαβάζουμε προσεκτικά το παρακάτω απόσπασμα (191d και 193d) από το λόγο του Αριστοφάνη για τον έρωτα και απαντούμε στις ερωτήσεις που ακολουθούν, κρατώντας σημειώσεις που θα τις παρουσιάσουμε με ppt: ( ) Έτσι ρίζωσε ο έρωτας στον άνθρωπο από τη μακρινή εκείνη εποχή και με αυτόν ξαναβρίσκει την ενότητά της η πρώτη μας φύση. Κι αυτός κάνει ό, τι μπορεί, για να σχηματίσει από τα δύο ένα και να φέρει τη γιατρειά στην ανθρώπινη φύση. Από τα παραπάνω βγαίνει ότι ο καθένας μας είναι το μισό από ολόκληρο άνθρωπο, αφού είναι κομμένος όπως η γλώσσα (το ψάρι) το ένα από τα δύο κομμάτια της πρώτης του φύσης. Για αυτό δεν κουράζεται ποτέ ο κάθε άνθρωπος να αποζητά το άλλο μισό του. ( )Λοιπόν, αν θέλουμε να υμνήσουμε για αυτή την καλή μας τύχη το θεό που ISSN

7 μας την έστειλε, δίκαια θα υμνούσαμε τον Έρωτα, που και τώρα μας κάνει τις μεγαλύτερες ευεργεσίες φέρνοντάς μας κοντά σε αυτό που νιώθουμε δικό μας, και που μας δίνει τις πιο μεγάλες ελπίδες για το μέλλον φτάνει εμείς να δείχνουμε ευσέβεια στους θεούς αφού μας αποκαταστήσει στην πρωταρχική μας φύση και μας δώσει την υγεία μας, να μας κάνει αξιοζήλευτους και ευτυχισμένους. α) Ποια είναι η γιατρειά του ανθρώπου κατά τον Αριστοφάνη; β) Πώς συμβάλλει ο Έρωτας σε αυτήν; γ) Ποια είναι τα «οφέλη» της γιατρειάς αυτής; Φύλλο εργασίας Β : Ο Έρως ως ευμένεια Ι. ΤΙ ΕΠΙΔΙΩΚΟΥΜΕ; (ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ) (1) Να προσεγγίσουν οι μαθητές τριες στοχαστικά τον έρωτα ως ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που διατυπώνει ανέκαθεν ο άνθρωπος για την ύπαρξή του και το νόημά της και, προπάντων, να προσεγγίσουν κριτικά τις απαντήσεις που δόθηκαν κατά καιρούς σε αυτό. (2) Να διαμορφώσουν σταδιακά προσωπική αλλά κριτικά θεμελιωμένη άποψη για τον έρωτα, με αφετηρία τη σύνθεση των σχολικών γνώσεων, των προσωπικών τους απόψεων και της κοινωνικής εμπειρίας τους. (3) Να γνωρίσουν τον πατέρα της νεότερης φιλοσοφίας Rene Descartes (Ντεκάρτ ή Καρτέσιο) και να προσεγγίσουν κριτικά την άποψη του για τον έρωτα ως ευμένεια. II. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (1) Αναζητούμε στην ελληνική βικιπαίδεια πληροφορίες για τη ζωή του Ντεκάρτ και φτιάχνουμε στο powerpoint ένα σύντομο χρονολόγιο για τη ζωή του, το οποίο θα παρουσιάσουμε στην τάξη. (2) Από τη διεύθυνση διαβάζουμε προσεκτικά το εκτενές βιογραφικό σημείωμα και κρατούμε σημειώσεις σχετικά με: α) τη δράση και το έργο του φιλοσόφου και β) την προσφορά του. Ετοιμάζουμε μια σύντομη παρουσίαση για τους συμμαθητές μας σε ένα powerpoint, το οποίο θα αναρτήσουμε και στο ιστολόγιο της τάξης μας. (3) Διαβάζουμε προσεκτικά από τη διεύθυνση τη βιβλιοπαρουσίαση του έργου του Ντεκάρτ Τα Πάθη της Ψυχής και καταγράφουμε το βασικό θέμα του βιβλίου για να το παρουσιάσουμε στην τάξη. (4) Διαβάζουμε το παρακάτω απόσπασμα από το βιβλίο του Ντεκάρτ Τα πάθη της ψυχής και απαντούμε στις ερωτήσεις, τις οποίες θα συζητήσουμε με τους συμμαθητές μας: Άρθρο 81. Περί της συνήθους διακρίσεως μεταξύ ηδυπαθούς και ευμενούς αγάπης. Διακρίνουμε γενικά δύο είδη αγάπης: Το ένα αφορά στην αποκαλούμενη ευμενή αγάπη, δηλαδή στην αγάπη που μας παρακινεί να θέλουμε το καλό αυτού που αγαπάμε. Το άλλο αφορά στην αποκαλούμενη ηδυπαθή αγάπη, δηλαδή στην αγάπη εξαιτίας της οποίας μας κυριεύει ηδυπάθεια για ό,τι αγαπάμε. Ωστόσο νομίζω ότι η διάκριση αυτή αφορά τις συνέπειες της αγάπης και διόλου στην ουσία της. Διότι, αμέσως μόλις συνδεθούμε αυτοβούλως με κάποιο αντικείμενο, το αντιμετωπίζουμε με ευμενή διάθεση, όποια και να είναι η φύση του, και συνδέουμε επίσης αυτοβούλως με αυτό τα πράγματα που νομίζουμε ότι του αρμόζουν, γεγονός που αποτελεί μία από τις πρωταρχικές συνέπειες της αγάπης. Εφ όσον πάλι κρίνουμε ότι ISSN

8 η κατοχή αυτού του αντικειμένου ή η σύνδεση μαζί του με οποιοδήποτε άλλο τρόπο πλην εκείνου που προϋποθέτει τη δική μας βούληση είναι κάτι το καλό, τότε το επιθυμούμε και τούτο αποτελεί επίσης μία από τις συνηθισμένες συνέπειες της αγάπης. (René Descartes ( ), Τα πάθη της ψυχής (1649), μτφρ. Γιάννης Πρελορέντζος. Αθήνα: Κριτική, 1996, σ. 145.) α) Ποια είναι τα δύο είδη αγάπης που διακρίνει ο φιλόσοφος; β) Να εξηγήσετε πώς εννοείτε εσείς την «ηδυπαθή» αγάπη (για διευκόλυνσή σας αναζητήστε στο δικτυακό τόπο την ερμηνεία της λέξης «ηδυπάθεια»). γ) Ας υποθέσουμε ότι ερωτεύεστε το αγόρι της καλύτερής σας φίλης (ή το κορίτσι του καλύτερού σας φίλου). Ποιο είδος αγάπης, σύμφωνα με τον Ντεκάρτ, τρέφετε για το αντικείμενο του έρωτά σας; Φύλλο εργασίας Γ : Ο έρως ως αισθησιακή απόλαυση Ι. ΤΙ ΕΠΙΔΙΩΚΟΥΜΕ; (ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ) (1) Να προσεγγίσουν οι μαθητές τριες στοχαστικά τον έρωτα ως ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που διατυπώνει ανέκαθεν ο άνθρωπος για την ύπαρξή του και το νόημά της και, προπάντων, να προσεγγίσουν κριτικά τις απαντήσεις που δόθηκαν κατά καιρούς σε αυτό. (2) Να διαμορφώσουν σταδιακά προσωπική αλλά κριτικά θεμελιωμένη άποψη για τον έρωτα, με αφετηρία τη σύνθεση των σχολικών γνώσεων, των προσωπικών τους απόψεων και της κοινωνικής εμπειρίας τους. (3) Να γνωρίσουν το μεγάλο ανθρωπιστή φιλόσοφο Jose Ortega Y Gasset (Χοσέ Ορτέγκα Υ Γκασσέτ) και να προσεγγίσουν κριτικά την άποψη του για τον έρωτα ως αισθησιακή απόλαυση. ΙΙ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (1) Αναζητούμε στην ελληνική βικιπαίδεια πληροφορίες για τη ζωή του Χοσέ Ορτέγκα ι Γκασέτ (άλλη γραφή του Y Gasset) και φτιάχνουμε στο powerpoint ένα σύντομο χρονολόγιο για τη ζωή του, το οποίο θα παρουσιάσουμε στην τάξη. (2) Από τη διεύθυνση διαβάζουμε προσεκτικά το εκτενές βιογραφικό σημείωμα και κρατούμε σημειώσεις σχετικά με: α) τη δράση και το έργο του φιλοσόφου και β) την προσφορά του. Ετοιμάζουμε μια σύντομη παρουσίαση για τους συμμαθητές μας σε ένα powerpoint, το οποίο θα αναρτήσουμε και στο ιστολόγιο της τάξης μας. (3) Από τη διεύθυνση κρατούμε σημειώσεις σχετικά με το πότε ιδρύθηκε το ίδρυμα και πού έχει την έδρα του, ποιοι είναι οι σκοποί του και πού εστιάζεται η δράση του. (4)Πληκτρολογώντας το όνομα «Γκάσσετ» στη διεύθυνση διαβάζουμε προσεκτικά τη βιβλιοπαρουσίαση του έργου του Υ Γκάσσετ «Δοκίμια για τον έρωτα» και καταγράφουμε το βασικό θέμα του βιβλίου για να το παρουσιάσουμε στους συμμαθητές μας. (5) Διαβάζουμε τα παρακάτω αποσπάσματα από το βιβλίο του Γκασσέτ «Δοκίμια για τον έρωτα» και απαντούμε στις ερωτήσεις, τις οποίες θα συζητήσουμε με τους συμμαθητές μας: ( ) Ο έρωτας μοιάζει με την επιθυμία, αφού το αντικείμενό του πρόσωπο ή πράγματον ερεθίζει. Ένα κέντρισμα έρχεται από το αντικείμενο του έρωτα προς την ψυχή μας, ISSN

9 που νιώθει αναστατωμένη, ανεπαίσθητα πληγωμένη. Αυτό το κέντρισμα έχει κατεύθυνση κεντρομόλο: από το αντικείμενο προς εμάς. Όμως, η ερωτική λειτουργία δεν αρχίζει παρά μονάχα μετά απ αυτό το ερέθισμα. ή καλύτερα την παρότρυνση. Από τη σχισμή που άνοιξε το βέλος αναβλύζει ο έρωτας και κατευθύνεται δυναμικά προς το αντικείμενο. Κινείται δηλαδή με φορά αντίστροφη προς την παρότρυνση και προς οποιαδήποτε επιθυμία. Κινείται απ αυτόν που αγαπά προς το αγαπώμενο από μένα προς τον άλλο- με κατεύθυνση φυγόκεντρη. Παρ όλα αυτά, δε χρειάζεται να κινηθούμε σωματικά προς αυτό που αγαπάμε, να εξασφαλίσουμε την εξωτερική προσέγγιση και συνύπαρξη. Όλες αυτές οι εξωτερικές ενέργειες γεννιούνται βέβαια από τον έρωτα και είναι συνέπειές του, δεν αφορούν, όμως, στον ορισμό ( )ο έρωτας παρατείνεται μέσα στο χρόνο. Δεν αγαπάμε με μια αλληλουχία αιφνίδιων στιγμών που αναβοσβήνουν όπως η σπίθα μιας μαγνητογεννήτριας, αλλά αγαπάμε, αυτό που αγαπάμε, συνεχώς. (...) Ο έρωτας είναι ροή, ένας πίδακας έμψυχης ύλης, ένα υγρό που αναβλύζει διαρκώς, σαν από μια πηγή. ( ) Για να ξεκαθαρίσουμε λίγο τον τρόπο λειτουργίας του έρωτα, είναι απολύτως απαραίτητο να προσδιορίσουμε με κάποια σχολαστικότητα πώς παρεμβαίνει σ αυτήν το σεξουαλικό ένστικτο. Όσο ανόητο είναι να λέμε ότι ο αληθινός έρωτας ανάμεσα σ έναν άνδρα και μια γυναίκα δεν έχει καμιά σχέση με την ερωτική πράξη, άλλο τόσο ανόητο είναι να πιστεύουμε ότι έρωτας σημαίνει σεξουαλικότητα. Ανάμεσα στα πολλά που κάνουν αυτά τα δύο να διαφέρουν υπάρχει και ένα βασικό: το ένστικτο έχει την τάση να αυξάνει απεριόριστα το πλήθος των αντικειμένων που το ικανοποιούν, ενώ ο έρωτας κλίνει προς την αποκλειστικότητα. Η αντίθεση των δύο τάσεων φαίνεται καθαρά στο γεγονός ότι τίποτα δεν κάνει έναν άνδρα τόσο απρόσβλητο από άλλους σεξουαλικούς πειρασμούς όσο ο ερωτικός ενθουσιασμός για μια συγκεκριμένη γυναίκα. (Χοσέ Ορτέγκα Υ Γκάσσετ ( ), Δοκίμια για τον Έρωτα (1939), μτφρ. Κυριάκος Φιλιππίδης. Αθήνα: Αίολος, 2000, σσ. 19, 20, 21, 22, 23). α) Ποια είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στον έρωτα και το σεξουαλικό ένστικτο; β) Να εξηγήσετε πώς κατά τον Υ Γκάσσετ ο έρωτας λειτουργεί με κεντρομόλο και φυγόκεντρη κατεύθυνση. Θα μπορούσατε να απεικονίσετε την ερωτική λειτουργία με ένα σκίτσο; γ) Πότε νομίζετε ότι παρεμβαίνει η ερωτική επιθυμία; δ) Θεωρείτε ότι στην περιγραφή του έρωτα από τον Υ Γκάσσετ παρεμβαίνει η οπτική γωνία ενός άντρα ή όχι; Για κάθε περίπτωση να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 3. Μεθόδευση Για την οργάνωση της διδασκαλίας επιστρατεύεται η διαλεκτική τεχνική του Αριστοτέλη, που στηρίζεται στην απορία (έκθεση του προβλήματος), τα ένδοξα (έλεγχο των κοινά αποδεκτών θέσεων) και την ευπορία (λύση της απορίας). H διαδικασία ολοκληρώνεται με τη θεμελίωση του προβληματισμού σε αποσπάσματα κειμένων που αναφέρονται στο συγκεκριμένο φιλοσοφικό, κοινωνικό, ηθικό και υπαρξιακό ζήτημα. Συγκεκριμένα, οι μαθητές/-τριες χωρίζονται σε ομάδες των δύο ή τριών, η καθεμία από τις οποίες αναλαμβάνει την επεξεργασία ενός φύλλου εργασίας. Στη συνέχεια ακολουθεί συζήτηση, η οποία καλό είναι να διεξαχθεί σε δύο επίπεδα: α) ελεύθερη συζήτηση που αναπτύσσουν οι μαθητές μεταξύ τους, όταν επεξεργάζονται σε μικρές ομάδες τα φύλλα εργασίας. Ο ανεπίσημος χαρακτήρας των συζητήσεων αυτών ευνοεί τη δημιουργία ενός κλίματος ασφάλειας και οικειότητας μέσα στο ISSN

10 οποίο ενθαρρύνεται η «διερευνητική ομιλία», ούτως ώστε η ομιλία να μην είναι απλώς έκφραση μιας σκέψης, αλλά να μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός για τη διαμόρφωση της ίδιας της σκέψης. Αυτό σημαίνει ότι η σκέψη μπορεί να γεννηθεί τη στιγμή που συνομιλεί κάποιος. Στην περίπτωση αυτή ο εκπαιδευτικός, παίζοντας το ρόλο του καλού ακροατή, μπορεί να διατυπώνει ερωτήσεις που ενθαρρύνουν τους μαθητές να διευκρινίσουν, να αναπτύξουν τη σκέψη τους ή να εξετάσουν εναλλακτικές δυνατότητες. β) συζήτηση «στρογγυλής τραπέζης», κατά την οποία οι ομάδες των μαθητών παρουσιάζουν τις εισηγήσεις τους σε προσχεδιασμένο προφορικό λόγο και σύμφωνα με τις υποδείξεις του εκπαιδευτικού συντονιστή, ενώπιον ακροατηρίου που μπορεί να είναι ευρύτερο από αυτό της τάξης τους, ειδικά αν προβλέπεται η συζήτηση αυτή να αποτελεί μέρος μιας εκδήλωσης αφιερώματος. Μετά την παρουσίαση ακολουθεί συζήτηση με αφορμή ερωτήσεις, κριτική ή τοποθετήσεις που θα θέσει το ακροατήριο (Αυδή, χ.χ.. Στυλιανού, Α., Ματσαγγούρας, ). 4. Αξιολόγηση Οι μαθητές αναρτούν τις εργασίες τους σε ένα ιστολόγιο της τάξης, φτιαγμένο ειδικά για το σκοπό αυτό, εμπλουτίζοντάς τες με εικόνα και ήχο όπου το επιθυμούν. Για την ατομική και ομαδική αξιολόγηση θα εκτιμηθούν ο βαθμός επίτευξης των στόχων που εξαρχής θέσαμε και η ποιότητα της παρουσίασης του τελικού προϊόντος. Το ποιο θα είναι το προϊόν αυτό, εναπόκειται στην από κοινού απόφαση εκπαιδευτικού-μαθητών. Πέραν της αξιολόγησης, όμως, το ουσιαστικό είναι ότι η πραγμάτευση ενός θέματος σαν αυτό αποτελεί μια ευκαιρία να διαπιστώσουν οι ίδιοι πως το γνωστικό αντικείμενο της φιλοσοφίας δεν περιορίζεται στη θεωρία, αλλά έχει άμεση εφαρμογή στην καθημερινή πράξη. Μια θεώρηση φιλοσοφικών θεμάτων με την προτεινόμενη μεθοδολογία θα τους βοηθήσει ίσως να επανεξετάσουν παγιωμένες αντιλήψεις που προέρχονται από φιλοσοφικές θεωρίες του μακρινού ή κοντινού παρελθόντος, ανακυκλώνονται και καθορίζουν κανόνες, στάσεις ζωής και συμπεριφορές που υιοθετούμε μεμονωμένα ή ως σύνολο και τις αποφάσεις που συνακόλουθα παίρνουμε. Οι μαθητές μας καλό θα ήταν να συνειδητοποιήσουν πως πολλές από αυτές επινοήθηκαν, διαμορφώθηκαν από κάποιους σε άλλες εποχές και συγκυρίες, για να ερμηνεύσουν τη δική τους ζωή. Εμείς πρέπει με τη σειρά μας να νοηματοδοτήσουμε τη δική μας ζωή και ύπαρξη διατυπώνοντας νέα ερωτήματα και απαντήσεις σε αυτά. Βιβλιογραφικές παραπομπές Αυδή, Α., Έκφραση- Εκθεση Α Λυκείου, Η ενότητα «Ο λόγος», διδακτική δοκιμή, Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2012 από την ηλεκτρονική διεύθυνση os_a/logos.htm Βακαλούδη, Α. (2003). Διδάσκοντας και μαθαίνοντας με τις Νέες Τεχνολογίες: θεωρία και πράξη. Αθήνα: Πατάκης. Βασάλα, Π. (2011). Η μέθοδος project στην εκπαίδευση: εκπαιδευτικό υλικό για προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, e-book. Baynham, M. (2002). Πρακτικές Γραμματισμού, (Μ. Αραποπούλου, Μετ.) Αθήνα: Μεταίχμιο. Βενέτη, Μ. (2001). Η διδασκαλία της Φιλοσοφίας. Αθήνα: Παπαδήμας. Βιρβιδάκης,Σ., Καρασμάνης, & Β., Τουρνά, Χ. (2011). Αρχές Φιλοσοφίας, Β τάξη Γενικού Λυκείου, θεωρητική κατεύθυνση. Αθήνα: ΟΕΔΒ. ISSN

11 Βιρβιδάκης, Σ., Καρασμάνης, & Β., Τουρνά, Χ. (2011). Αρχές Φιλοσοφίας, Β τάξη Γενικού Λυκείου, Βιβλίο καθηγητή. Αθήνα: ΟΕΔΒ. Δημητράκος, Γ. (1993). Η Φιλοσοφία στη Μέση Εκπαίδευση. Αθήνα: Gutenberg. Δραγώνα Μονάχου, Μ., Νικολακόπουλος, Π., & Νούτσος, Π. (χ.χ.) Νέο πρόγραμμα σπουδών για το μάθημα της φιλοσοφίας στη β τάξη ενιαίου λυκείου. Ανακτήθηκε στις 15/9/2012, από την ηλεκτρονική διεύθυνση Huisman, D., (1998). Η φιλοσοφία για αρχαρίους (Δ. Ρήσος, Μετ.). Αθήνα: Γράμματα. Κολιάδης, Ε. (2006) 5. Θεωρίες μάθησης και εκπαιδευτική πράξη, τομ. Β και Δ. Αθήνα. Κουτσογιάννης, Δημήτρης (2008). Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων στο Επιμορφωτικό Υλικό για την Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στα Κέντρα Στήριξης Επιμόρφωσης, τευχ. 3: Κλάδος ΠΕ02, στη Κουτσογιάννης, Δημήτρης (2011). Εφηβικές πρακτικές ψηφιακού γραμματισμού και ταυτότητες. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Lancelin, A., & Lemonnier, M. (2008). Οι φιλόσοφοι και ο έρωτας: Από το Σωκράτη στη Σιμόν ντε Μποβουάρ. (Ε. Λουπάκη, Μετ.). Αθήνα: Πατάκης. Μανωλίδης, Γ.(2000). Σκοπός του προγράμματος του μαθήματος της Φιλοσοφίας (σύμφωνα με το νέο Π.Σ.). Η Βιβλιοθήκη του «Φιλολόγου». Ματσαγγούρας, Η. (2007). Διαθεματικότητα (Διεπιστημονικότητα). Στο Ξωχέλλης Π. (Επιμ.), Λεξικό της Παιδαγωγικής. (σ ). Θεσσαλονίκη: Αφοι Κυριακίδη. Ματσαγγούρας, Η. (2007) 5. Στρατηγικές διδασκαλίας: η κριτική σκέψη στη διδακτική πράξη. Αθήνα: Gutenberg. Ματσαγγούρας, Η. κ. άλ. (2011). Η καινοτομία των ερευνητικών εργασιών στο Νέο Λύκειο, βιβλίο εκπαιδευτικού. Αθήνα: ΟΕΔΒ. Μωραϊτου, Δ. (2002). Δίκαιος και άδικος λόγος: η σύνδεση φιλοσοφίας και γλώσσας ως σωκρατική επιταγή. Φιλολογική, 80, Νημά, Ε., & Καψάλης, Α. (2002). Σύγχρονη Διδακτική. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Πολέμη-Τοδούλου, Μ (2011). Φροντίζοντας τη διαμόρφωση της ομάδας των παιδιών στην τάξη: Βασικά στοιχεία και μεθοδολογία για αξιοποίηση από τους εκπαιδευτικούς που επιμορφώνονται στο ΜΠΕ. Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης, Τόμος Δ, (σ ). Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Σπανός, Γ. (2003). Επικοινωνιακή-κειμενοκεντρική προσέγγιση της Γλώσσας και διδακτική αξιοποίηση λογοτεχνικού κειμένου. Στο Σπανός Γ. & Φρυδάκη Ε. (Επιμ.), Γλώσσα και Λογοτεχνία στην Εκπαίδευση, (σ ). Αθήνα: Ίδρυμα Γουλανδρή-Χόρν. Στυλιανού, Α. (2004). Σκέψεις για τη διδασκαλία της Φιλοσοφίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Φιλόλογος, 115, Τσολάκης, Χ., Αδαλόγλου, Κ., Αυδή, Α., Λόππα, Ε., Τάνης, Δ. (2011). Έκφραση- Έκθεση, Αναθεωρημένη έκδοση, τευχ. Α. Αθήνα: ΟΕΔΒ. Τσολάκης, Χ., Αδαλόγλου, Κ., Αυδή, Α., Λόππα, Ε., Τάνης, Δ. (2006). Έκφραση- Έκθεση: Βιβλίο Καθηγητή, τευχ. Α. Αθήνα ΟΕΔΒ. ΥΠΔΒΜΘ (2011). Πρόγραμμα Σπουδών για τα μαθήματα Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Νέα Ελληνική Γλώσσα και Νέα Ελληνική Λογοτεχνία της Α τάξης Γενικού Λυκείου ΦΕΚ Β 1562/ ISSN

12 Χαραλαμπόπουλος, Αγ., & Χατζησαββίδης, Σ. (1997). Η διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας: θεωρία και πρακτική εφαρμογή. Θεσσαλονίκη: Κώδικας. Χατζηδήμου, Δ. (2011). Εναλλακτικές μορφές, Τεχνικές και Μέθοδοι Διδασκαλίας και Μάθησης. Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης, Τόμος Α : Γενικό Μέρος, (σ ). Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. ISSN

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Σεμιναριακό Εργαστήριο

Σεμιναριακό Εργαστήριο Σεμιναριακό Εργαστήριο Μέθοδοι και τεχνικές στη σύγχρονη Θρησκευτική Εκπαίδευση Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό (συνάφεια θεματικών ενοτήτων και λογοτεχνικού παιχνιδιού/γραμματισμού)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικό αντικείµενο της ενότητας είναι η παρουσίαση του

Γνωστικό αντικείµενο της ενότητας είναι η παρουσίαση του Κολίτση Φιλοθέη ΠΛΑΝΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΚΣΕ 1. Θέµα της ενότητας Αναφέρετε το γνωστικό αντικείµενο της ενότητας, τη σχέση της µε το ΑΠΣ και το υλικό του ΚΣΕ. Ποιες ήταν οι κυριότερες νέες γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

3. Σενάρια: δομή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων Δ. Κουτσογιάννης

3. Σενάρια: δομή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων Δ. Κουτσογιάννης 236 3. Σενάρια: δομή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων Δ. Κουτσογιάννης Σενάριο θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η πλήρης καταγραφή μιας διδακτικής πρότασης σε όλα της τα μέρη, από την ταυτότητα των

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο:

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο: Περίληψη Προτείνεται ένα διδακτικό σενάριο για το μάθημα των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στη Γ Γυμνασίου με τη χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, συγκεκριμένα με το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

«Ευριπίδη ΕΛΕΝΗ (ένα επαναληπτικό μάθημα)»

«Ευριπίδη ΕΛΕΝΗ (ένα επαναληπτικό μάθημα)» Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β' ΕΠΙΠΕΔΟΥ κλάδου ΠΕ02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ «Ευριπίδη ΕΛΕΝΗ (ένα επαναληπτικό μάθημα)» Σενάριο στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια Μάθημα 12 ο Διδακτικά σενάρια 1 Τι είναι το διδακτικό σενάριο; 2 Διδακτικό σενάριο είναι η δομημένη, πλήρης και λεπτομερειακή περιγραφή της διαδικασίας που ακολουθείται σε μια διδασκαλία η οποία: εστιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Κωδικός Μαθήματος: ΙΠ041 Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου, mariapap@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 6 ο & 7 ο Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας. εμινάρια ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, επτέμβριος 2014

Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας. εμινάρια ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, επτέμβριος 2014 Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας εμινάρια ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, επτέμβριος 2014 1 Διευκρινίσεις για τα εγχειρίδια «Ο Λόγος Ανάγκη της Ψυχής» Και τα τρία εγχειρίδια και των τριών τάξεων κυκλοφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η καινοτομία των Βιωματικών δράσεων Παιδαγωγικές Αρχές. Ερευνητικές Διαδικασίες. Θεόδωρος Κ. Βεργίδης. Σχ. Σύμβουλος Π.Ε.03

Η καινοτομία των Βιωματικών δράσεων Παιδαγωγικές Αρχές. Ερευνητικές Διαδικασίες. Θεόδωρος Κ. Βεργίδης. Σχ. Σύμβουλος Π.Ε.03 Η καινοτομία των Βιωματικών δράσεων Παιδαγωγικές Αρχές. Ερευνητικές Διαδικασίες Θεόδωρος Κ. Βεργίδης Σχ. Σύμβουλος Π.Ε.03 Εκπαιδευτικές Καινοτομίες: Αλλάζουν το Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Εκπαιδευτικές Καινοτομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Βενετία Μπαλτά Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Στόχοι της εισήγησης:

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Δομή παρουσίασης Θεωρητική παρουσίαση της Μεθόδου Project Εφαρμογές της μεθόδου Project Στάδια-σταθμοί υλοποίησης project Θεωρητική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο Ταυτότητα Τίτλος: Ο τόπος µας, Γιάννη Ρίτσου ηµιουργός: Μπούρα Ευφροσύνη Το σενάριο δοκιµάστηκε στην τάξη. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές: αφορά το µάθηµα της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Βασικές αρχές Oδηγιών Τι διδάσκουμε; Πώς διδάσκουμε; Τι θέλουμε να πετύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ Τ4Ε 2013-2014 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙΟΥ ΤΑΞΗ : Δ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ :2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 09: Σχεδιασμός και Οργάνωση ενός Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΙΙ Πολυξένη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Βιβλία-βιβλιοθήκες» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 6: Μέθοδος project - Πολιτισμός και σχολείο - Διδασκαλία σε ομάδες Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

«Έχω δικαιώματα αλλά ποια; Μπορεί κανείς να μου τα προστατέψει; Μια διδακτική πρόταση με τη χρήση των ΤΠΕ» Χριστίνα Μεγαλομύστακα

«Έχω δικαιώματα αλλά ποια; Μπορεί κανείς να μου τα προστατέψει; Μια διδακτική πρόταση με τη χρήση των ΤΠΕ» Χριστίνα Μεγαλομύστακα «Έχω δικαιώματα αλλά ποια; Μπορεί κανείς να μου τα προστατέψει; Μια διδακτική πρόταση με τη χρήση των ΤΠΕ» 1 Η Κοινωνία της Πληροφορίας νέα δεδομένα και νέες ευκαιρίες για ανάπτυξη, ευημερία και ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών 3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα συνοπτικά περιγράμματα των μαθημάτων που διδάσκονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, είτε αυτά προσφέρονται από το τμήμα που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για τη συνεργασία μας και εύχομαι καλές γιορτές και ευτυχισμένο το νέο έτος, με δημιουργικότητα κι επιτυχία στο εκπαιδευτικό μας έργο!

Σας ευχαριστώ για τη συνεργασία μας και εύχομαι καλές γιορτές και ευτυχισμένο το νέο έτος, με δημιουργικότητα κι επιτυχία στο εκπαιδευτικό μας έργο! ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ. ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Τηλ. 2810 246860 Ταχ. Δ/νση: Ρολέν 4, 713

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα»

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα» Θεματική Εβδομάδα 2016-17 «Σώμα και Ταυτότητα» Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων 1 Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Citation (ΑΡΑ format): Μουζάκης, Χ. (2017, 2 Μαρτίου). Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo [Webinar], Στο: Webinars ΠΕ19-20 Ιστο-διαλέξεις για καθηγητές

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1 ος : Η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων με έμφαση στην εφαρμογή, κατά τη διάρκεια της διδακτικής διαδικασίας (προγραμματισμός, διδασκαλία, αξιολόγηση), των Αναδομημένων Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα