1. Στόχος μελέτης. 2 Ι. Στεφάνου, «Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», σ.18.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1. Στόχος μελέτης. 2 Ι. Στεφάνου, «Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», σ.18."

Transcript

1 Λ Α Γ Κ Α Δ Ι Α Γ Ο Ρ Τ Υ Ν Ι Α Σ Η Φ Υ Σ Ι Ο Γ Ν Ω Μ Ι Α Τ Ο Υ Ο Ι Κ Ι Σ Μ Ο Υ 1 Ε Λ Ε Ν Α Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ι Δ Ο Υ, ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘ. Ε.Μ.Π 1. Στόχος μελέτης Η παρούσα εργασία έχει ως σκοπό να εντοπίσει και να συγκεκριμενοποιήσει τα βασικά στοιχεία που συγκροτούν τη φυσιογνωμία ενός ορεινού οικισμού της Πελοποννήσου, των Λαγκαδίων Γορτυνίας. Τα Λαγκάδια είναι ένας σημαντικός ορεινός οικισμός, αντιπροσωπευτικός της φυσιογνωμίας της επαρχίας Γορτυνίας, ως προς το μέγεθος, τη σπουδαιότητα, την ιστορική διαδρομή, την οικιστική εξέλιξη και το σημερινό του ρόλο στην περιοχή. Θεωρείται το πρώτο και πιο ξακουστό μαστοροχώρι που καθόρισε την παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Πελοποννήσου. Για να επιτευχθεί η όσο το δυνατόν πιο συστηματική καταγραφή των στοιχείων που οργανώνουν το χώρο, συγκροτούν τον τόπο, συνθέτουν το χαρακτήρα και εμφανίζουν τη φυσιογνωμία 2 διερευνήθηκαν και καταγράφηκαν τα φυσικά, χωρικά και ανθρώπινα δεδομένα του τόπου. Αναλυτικότερα, στα φυσικά δεδομένα κατεγράφησαν τα γεωγραφικά στοιχεία, η τοπογραφία φυσικό ανάγλυφο, το κλίμα, η χλωρίδα και η πανίδα. Στα χωρικά στοιχεία διερευνήθηκαν τα πολεοδομικά και αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του οικισμού. Η συστηματική επεξεργασία του υλικού έγινε με άξονα την αρχιτεκτονική διάσταση και η παρουσίασή του διαρθρώθηκε κατά ενότητες. Η μία αφορά τον οικισμό ως σύνολο και η άλλη την αρχιτεκτονική της κατοικίας. Τα όσα αφορούν στον οικισμό αναφέρονται στη θέση του στο χώρο και τη σχέση του με την εδαφική διαμόρφωση, στον τρόπο διάταξης του, στην πολεοδομική δομή και συγκρότηση, στη μορφή του ιστού, στις 1 «Λαγκάδια Γορτυνίας: Η φυσιογνωμία του οικισμού», σειρά άρθρων στην εφημερίδα Ηχώ των Λαγκαδίων, Δεκ Ιανουάριος 2008, αρ.φύλλων 501,502 2 Ι. Στεφάνου, «Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», σ.18. 1

2 πολεοδομικές λειτουργίες, στις σχέσεις των κτιρίων μεταξύ τους και με τους ελεύθερους χώρους, στη σχέση δημόσιου ιδιωτικού χώρου, στην ύπαρξη κέντρου γειτονιών, πλατειών, δημόσιων ελεύθερων χώρων. Οδικού δικτύου κλπ. Σε ότι αφορά την αρχιτεκτονική της κατοικίας επισημάνθηκαν οι τύποι μέσα από την εξέταση της μορφολογίας και την τυπολογία, τα υλικά και τον τρόπο κατασκευής. Για την καταγραφή των ανθρώπινων δεδομένων εξετάστηκε η ιστορική, οικονομική και πληθυσμιακή εξέλιξη των οικισμών, με τα αποτυπώματα τους στο χώρο (όπως η ύπαρξη ή όχι δημόσιων κτιρίων, κτιρίων ή χώρων με βαρύνουσα ιστορική σημασία, αρχαιολογικών χώρων κλπ) αλλά και στη σημερινή δυναμική τους, όπως αυτή καθορίζεται σε σχέση με την πληθυσμιακή σύνθεση, την κύρια επαγγελματική απασχόληση των κατοίκων και τις τυχόν εξυπηρετήσεις δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα. Επισημάνθηκαν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των κατοίκων, οι κοινωνικές μορφές, οι παραγωγικές δραστηριότητες, τα πολιτισμικά στοιχεία (ιστορία, μυθολογία, ήθη, έθιμα, θρησκευτική παράδοση, κλπ). Στα ανθρώπινα δεδομένα καταγράφηκαν επίσης, τα λοιπά στοιχεία του τόπου μέσα από την ανάλυση του οσμητικού τοπίου, της αφής, και του ακουστικού και γευστικού τοπίου του οικισμού. Παράλληλα, προκειμένου να εντοπιστούν τα βασικά στοιχεία της φυσιογνωμίας του οικισμού, όπως αυτά ενυπάρχουν όχι πλέον στην αντίληψη των ειδικών αλλά στην κοινή συνείδηση 3, δημιουργήθηκαν ερωτηματολόγια που μοιράστηκαν σε κατοίκους του οικισμού και περιείχαν τις παρακάτω ερωτήσεις: 1.Πώς θα περιγράφατε με ελάχιστες λέξεις ή φράσεις τη φυσιογνωμία του οικισμού; Τι είναι για σας τα Λαγκάδια; 2.Ποια είναι τα αντιπροσωπευτικότερα στοιχεία του χωριού; (αυτά με τα οποία είναι δυνατή η αναγνώριση του φυσικά ή ανθρωπογενή, στοιχεία χρόνου ή και τόπου) 3.Τι σας θυμίζει περισσότερο το χωριό σας; (στοιχείο φυσικό ή ανθρωπογενές, χρόνου ή και τόπου) 4.Ποιο πράγμα αγαπάτε περισσότερο στο χωριό σας; 2. Ευρύτερη περιοχή - γενικά στοιχεία 3 ο.π. Π. σ.104 2

3 Η Γορτυνία εντάσσεται στη Δυτική Πελοπόννησο και κατέχει την πιο ορεινή περιοχή της, στο ΒΔ τμήμα του νομού Αρκαδίας. Χαρακτηρίζεται από ψηλά απόκρημνα δασωμένα βουνά, τεράστιες χαράδρες, ποταμούς και παραποτάμους με κυριότερους, τον Αλφειό, τον Λούσιο και τον Λάδωνα. Έχει άφθονες πηγές και πλούσια, ποικίλη βλάστηση με δάση ελάτης είναι γνωστό το ελατόδασος του Μαινάλου βελανιδιές, καρυδιές, καστανιές κ.α. Είναι ιστορικός τόπος, με πρωταγωνιστικό ρόλο στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του 1821 αλλά και στη διάρκεια της προεπαναστατικής και μετεπαναστατικής περιόδου, διάσπαρτος από μνημεία όπως αρχαιολογικούς χώρους, ερείπια κάστρων φρουρίων, βυζαντινά μοναστήρια, μεταβυζαντινές εκκλησιές κλπ. Η επαρχία Γορτυνίας περιλαμβάνει 140 χωριά, με πρωτεύουσα αρχικά την Καρύταινα και από το 1833, τη Δημητσάνα. Οι περισσότεροι οικισμοί της Γορτυνίας έχουν τις ρίζες της ιστορίας τους στην προομηρική περίοδο. Τα τοπωνύμια πολλών από αυτούς ανάγονται στην εποχή της εγκατάστασης Σλάβων ποιμένων στα Γορτυνιακά βουνά στο ΣΤ αιώνα (Δημητσάνα, Ζάτουνα, Στεμνίτσα, Βλόγγος κλπ) αν και άλλες πληροφορίες αναφέρονται στην ίδρυση ορισμένων τον 13 ο αιώνα. Η αρχιτεκτονική παράδοση της Γορτυνίας ανήκει στην ευρύτερη παράδοση της ηπειρωτικής Ελλάδας όπου επικρατούν κτίσματα ενιαίας σύνθεσης με καθαρούς όγκους από εμφανή λιθοδομή και αμφικλινείς στέγες. Στη Γορτυνία συναντάμε μία από τις πιο καθαρές εκδοχές της, όπου διαμορφώνεται σχεδόν με ενιαία χαρακτηριστικά ως προς το οικοδομικό σύστημα, το μέγεθος και τις αναλογίες των κτισμάτων. Όπου παρατηρούνται διαφορές αυτές αφορούν στη πυκνότητα της δόμησης (συχνά οφείλεται στην αντίληψη εντατικής εκμετάλλευσης της γης στα μεγαλύτερα οικιστικά κέντρα), στο τρόπο διάταξης των κτισμάτων στο χώρο (άμεσα εξαρτημένο από τη μορφή του εδάφους) καθώς και στα μεγέθη και τις αναλογίες των όγκων. Παρόλη την έλλειψη τυπολογικής πολυμορφίας στην αρχιτεκτονική της κατοικίας, η προσαρμογή των βασικών αρχιτεκτονικών τύπων στις ιδιαίτερες συνθήκες του άμεσου περιβάλλοντός τους, με χαρακτηριστική εφευρετικότητα και λιτότητα μέσων, δημιουργεί παραλλαγές τους με αποτέλεσμα να επικρατεί ομοιογενής ποικιλία στο κάθε οικιστικό σύνολο. Γενικά στους περισσότερους οικισμούς της Γορτυνίας, όπου επικρατεί η κύρια αρχιτεκτονική παράδοση και ο αισθητικός χαρακτήρας των απλών λαϊκών κτισμάτων, η ποιότητα του συνόλου είναι ανώτερη των μονάδων κατοικίας. Με βάση τα ισχύοντα κριτήρια αξιολόγησης των παραδοσιακών οικισμών μας, οι οικισμοί της Γορτυνίας αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς, χωρίς να παραβλέπεται το γεγονός της ιστορικής τους σημασίας ή της ένταξής τους σε απαράμιλλης ομορφιάς τοπία. Ορισμένοι από αυτούς είναι μικρά αγροτικά οικιστικά σύνολα εξαρτημένα από τα μεγαλύτερα οικιστικά κέντρα (Δημητσάνα, Καρύταινα, Λαγκάδια, Στεμνίτσα) στα οποία συγκεντρώνεται το ενδιαφέρον, κυρίως λόγω και του αξιόλογου αρχιτεκτονικού τους χαρακτήρα. 3

4 3. Ο οικισμός 3.1 Φυσικά στοιχεία Τα Λαγκάδια διατηρούν την τυπική και παραδοσιακή θέση των Αρκαδικών χωριών στο χώρο, είναι δηλαδή κτισμένα σε μεσημβρινή πλευρά (για ηλιασμό), πάνω σε απότομες και απόκρημνες πλαγιές, κοντά σε πηγές νερού, κοντά σε λιβάδια για την κτηνοτροφία, δίπλα σε δάσος για την ξυλεία και καταφυγή σε ώρες κινδύνου και κυρίως σε θέση οχυρή, απόμακρα από συχνοπέραστη στράτα για περισσότερη ασφάλεια. Πρόκειται για μεγάλο οικισμό (~750 σπίτια), χτισμένο αμφιθεατρικά σε ένα από τα βορειοδυτικά αντερείσματα του Μαινάλου και σε υψόμετρο που αρχίζει από τα 500μ.και φτάνει τα 1000μ. εξασφαλίζοντας έτσι θαυμάσια θέα μέχρι και στο Ιόνιο πέλαγος (από τη συνοικία Γούναρη που βρίσκεται στο υψηλότερο μέρος του οικισμού). Το φυσικό περιβάλλον εμφανίζει μεγάλης κλίμακας ποικιλότητα (πλούσια βλάστηση), άφθονα νερά και δροσερό κλίμα, ιδιαίτερα το καλοκαίρι. Τα Λαγκάδια αποτελούν έδρα Δήμου στον οποίο υπάγονται οι γύρω οικισμοί Λευκοχώρι, Καλονέρι, Αγ. Νικόλαος, Φτεριά, Φούσκαρη. Η απόσταση από την Τρίπολη (την πρωτεύουσα του νομού) είναι 71 χμ., το δε χωριό βρίσκεται επί του Εθνικού δρόμου Τριπόλεως - Αρχαίας Ολυμπίας - Πύργου. Φαράγγια και χαράδρες διαμέσου των οποίων ρέουν χείμαρροι που καταλήγουν στο «λαγκαδινό ρέμα» (Τουθόα κατά τον Παυσανία), διαιρούν τον οικισμό σε πολλές συνοικίες. Η ύπαρξη κοιλοτήτων (χαράδρες, ποταμοί κλπ) ως γεγονότα του τοπίου 4 θεωρούνται η κύρια αιτία και καθοδηγητική αρχή για την πολεοδομική σύνθεση του οικισμού. Η αφθονία και η ποικιλότητα στο φυσικό περιβάλλον σφραγίζουν το εικαστικό, το οσφρητικό αλλά και γενικότερα το πολιτισμικό τοπίο ενός τόπου. 5 Η χαρακτηριστική βλάστηση της περιοχής περιλαμβάνει: Αγροστώδη, ψυχανθή, καλαμπόκι, οπωροφόρα δέντρα (μηλιές, αχλαδιές, καρυδιές, κερασιές, συκιές), ελιές, αμπέλια. Κυρίως περιλαμβάνει δασικά είδη (έλατα, πλατάνια, λεύκες, άγριες αχλαδιές (γκορτσιές), γαύρος, μελιός, αγριοκερασιές (νιτσιές), πουρνάρι. Επίσης καλλιεργούνται (σε περιορισμένη έκταση) και κηπευτικά είδη (ντομάτα, πατάτα κλπ). Τα είδη ζώων ή πτηνών μίας περιοχής, τονίζουν τα χαρακτηριστικά της και «συμπληρώνουν σημαντικά το σύνολο των εντυπώσεων που συγκροτεί το οπτικό και ακουστικό τοπίο ενός τόπου». 6 Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν πολλά είδη ζώων: Άγρια ζώα (κουνάβια, ασβοί, λαγοί, αλεπούδες), ζώα «εργασίας» (ελάχιστα μουλάρια, γαϊδούρια, άλογα), παραγωγικά ζώα (γίδια, πρόβατα, χοίροι), κατοικίδια (γάτες, σκύλοι κλπ). Επίσης παρατηρούνται διάφορα είδη πτερωτής πανίδας. 4 Ιωσήφ και Ιουλία Στεφάνου, «Συστηματική καταγραφή των στοιχείων», («Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», Ε.Μ.Π ), σ ο.π. Π. ο.π. Π. 4

5 3.2 Ιστορία Η κτίση των Λαγκαδίων ανάγεται σύμφωνα με την παράδοση στις αρχές του ΙΓ αϊ.(1200) 7 όταν εγκαταστάθηκαν στην Πελοπόννησο οι Φράγκοι (δεν υπάρχει απόλυτη ιστορική τεκμηρίωση). Γραπτά η ονομασία Lagadia για πρώτη φορά εμφανίζεται σε βενετικό έγγραφο του 1700 (απογραφή Grimani) 8. Από την περίοδο της Φραγκοκρατίας και μετά φαίνεται ότι η αποκοπή από τα μεγάλα κέντρα βοήθησε την αυτόνομη οικιστική ανάπτυξη του οικισμού 9. Τα Λαγκάδια έλαβαν το όνομα τους, κατά πάσα πιθανότητα, από τη μορφολογική διάπλαση του εδάφους στο οποίο κτίστηκαν (λαγκάδι: φαράγγι, χαράδρα, χείμαρρος), παρόλο που υπάρχουν πολλές εκδοχές για αυτό. Η παρουσία του οικισμού ήταν έντονη στον αγώνα της ανεξαρτησίας (1821). Υπήρξε Πατρίδα των Δεληγιανναίων 10, οι οποίοι διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην επανάσταση του 1821 και ως ιστορικές προσωπικότητες «σημάδεψαν» τον τόπο μέχρι τις αρχές του 20 ου αιώνα. Τα Λαγκάδια υπέστησαν μεγάλη καταστροφή και λεηλασία το 1824 κατά τη διάρκεια του εμφυλίου, όταν ο Κολοκοτρώνης και οι Δεληγιανναίοι κατεδιώκοντο ως αντάρτες από τον Κωλέττη, ο οποίος λεηλάτησε τη Γορτυνία. Ακόμα μεγαλύτερες καταστροφές, που έπαιξαν ρόλο στην οικιστική εξέλιξη, υπέστη ο οικισμός από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ, ο οποίος εισέβαλε στις 3 Ιουλίου 1825 στα Λαγκάδια και τα πυρπόλησε λόγω της αντίστασης που προέβαλαν οι κάτοικοι. Για δεύτερη φορά πυρπολήθηκαν το 1826 όταν ο Ιμπραήμ επέστρεφε από το Μεσολόγγι. Το 1827 σε νέα επιδρομή του Ιμπραήμ στη Γορτυνία τα Λαγκάδια πυρπολούνται και καταστρέφονται για 3 η φορά. Στα πρώτα χρόνια της μετεπαναστατικής περιόδου ο οικισμός, που είχε υποστεί σοβαρές καταστροφές, αναδομείται με βάση τα παλαιά τοπικά παραδοσιακά πρότυπα. Λόγω της ιστορικής του διαδρομής και των γεγονότων που τα συνέδεσαν με την ιστορία έχουν «ιστορική ταυτότητα». Η καταγωγή από τα Λαγκάδια οπλαρχηγών, πρωθυπουργών, υπουργών κλπ. τα έχουν πάντα στο προσκήνιο και την επικαιρότητα. Σύμφωνα με την παράδοση οι δύο μεγάλες εκκλησίες του χωριού, κτίστηκαν εντός 40 ημερών το έτος Πρόκειται για την εκκλησία των Ταξιαρχών (εγγεγραμμένος σταυροειδής με κωδωνοστάσιο με στοιχεία νεοκλασσικίζοντα) και τον Αγ,Ιωάννη Πρόδρομο (εγγεγραμμένος σταυροειδής με τρούλο οκταγωνικό). Οι ναοί μπορούν να χαρακτηριστούν ως ιστορικά σύμβολα (Venturi) 11.Σημαντικός ναός θεωρείται επίσης ο Αη Γιώργης, σταυρεπίστεγος ναός του 17 ου αϊ. 12 Χαρακτηριστικό της σπανιότητας του 7 Α. Πετρονώτης, «Αρκαδία» ( Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, τομ.4) σ Β.Παναγιωτόπουλος, «Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου», σ Α. Πετρονώτης, «Αρκαδία» ( Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, τομ.4) σ Κανέλλος Δεληγιάννης οπλαρχηγός της επανάστασης του 1821, Θόδωρος Δεληγιάννης Πρωθυπουργός της Ελλάδος αντίπαλος του Χαρίλαου Τρικούπη 11 Ι. Στεφάνου, «Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», σ ΕΤΒΑ, Πολιτιστικός χάρτης της Αρκαδίας. 5

6 αρχιτεκτονικού αυτού τύπου, είναι ότι ολόκληρη η Γορτυνία έχει να επιδείξει μόνο 3 σταυρεπίστεγους ναούς. O οικισμός χαρακτηρίστηκε ως παραδοσιακός με το ΦΕΚ 594/Δ/ , ενώ με διατάγματα προστατεύονται η οικία Δεληγιανναίων (κτίσμα του 18 ου αι.) 13 και η εκκλησία του Αγ.Ιωάννη Χωρικά στοιχεία Πολεοδομία Ο οικισμός χωρίζεται σε δύο οικιστικές ενότητες - με 7 περίπου γειτονιές η κάθε μία - διακριτές από τον κύριο δρόμο που διασχίζει τον οικισμό διερχόμενος από την κεντρική πλατεία. Η πρώτη οικιστική ενότητα είναι η περιοχή κάτω από τον κεντρικό δρόμο - ο «κάτω Μαχαλάς» - από την οποία ξεκίνησε ο παλαιότερος οικισμός. Εκεί αναπτύχθηκε και το πρώτο εμπορικό κέντρο ενώ με την πάροδο του χρόνου το χωριό επεκτάθηκε προς την κορυφή του βουνού («πάνω Μαχαλάς») λόγω της εγκατάστασης νέων κατοίκων, αλλά και για καλύτερη οχύρωση. Το νέο εμπορικό δρόμο πλαισίωσαν μαγαζιά και γρήγορα εξελίχθηκε σε νέο εμπορικό βιοτεχνικό κέντρο γύρω από το οποίο αναπτύχθηκε γραμμικά ο οικισμός. Αρχικά κτίστηκαν 600 περίπου σπίτια, ενώ στη συνέχεια γύρω στα 750. Στον «κάτω Μαχαλά» υπάρχει πυκνό δίκτυο δρόμων και πυκνή δόμηση. Η διάταξη των κτισμάτων είναι συνεκτική δίνοντας έτσι την εντύπωση ενιαίας και συμπαγούς μορφής, πράγμα που εντείνει η έλλειψη υπαιθρίων χώρων και ελεύθερων εκτάσεων πρασίνου. Πλατώματα υπάρχουν λίγα και αυτά διαμορφώνονται σε πλατείες όπου υπάρχουν το σχολείο και η εκκλησία ενώ σε άλλα σημεία εμφανίζονται σαν διευρύνσεις δρόμων. Λόγω της έντονης κλίσης του εδάφους τα σπίτια από τη μία πλευρά είναι πολυώροφα (μέχρι και 5 ορόφους) και από την άλλη συνήθως ισόγεια και οι όγκοι μεγάλου μεγέθους, πρισματικοί, λιθόκτιστοι. 13 ΦΕΚ 281 / Β / και 35 / Β / ΦΕΚ 271 / Β /

7 Στον «πάνω Μαχαλά» η πυκνότητα δόμησης διαφοροποιείται, τα σπίτια διατάσσονται ελεύθερα, και η σχέση κτισμένου άκτιστου αλλάζει αναλογίες προς όφελος του υπαίθριου χώρου. Υπάρχουν πλατώματα και αυλές, ενώ οι όγκοι είναι χαμηλότεροι (έως 3 όροφοι) λόγω ηπιότερης κλίσης του εδάφους. Επίσης, σε σχέση με τον «κάτω Μαχαλά» παρατηρείται διαφορετική σχέση πλάτους δρόμου ως προς τα ύψη των κτισμάτων και τον άνθρωπο. Τα σπίτια που βρίσκονται πάνω στον κεντρικό δρόμο καθώς και αυτά που βρίσκονται στον Κάτω μαχαλά ανήκαν περισσότερο σε εμπόρους και βιοτέχνες, σε ανώτερη εισοδηματική τάξη, γι αυτό και τα ισόγεια τους έχουν διαμορφωθεί σε καταστήματα και εργαστήρια. Σε αντίθεση οι κάτοικοι του πάνω μαχαλά ήταν κυρίως κατωτέρων εισοδημάτων, κτηνοτρόφοι και αγρότες, και χρησιμοποιούσαν τα ισόγεια των σπιτιών για στάβλους και αποθήκες.. Από τον παλαιότερο ιστό σώζονται κυρίως οι ελικοειδείς δρόμοι και τα στενά αδιέξοδα δρομάκια που οδηγούν σε αυλές σπιτιών. Οι κύριοι δρόμοι ακολουθούν τις υψομετρικές καμπύλες και είναι συνήθως πιο φροντισμένοι από τους άλλους που είναι είτε κεκλιμένα δάπεδα ή κλιμακωτά καλντερίμια. Οικοδομική γραμμή συνήθως δεν υπάρχει. Οι δημόσιοι ελεύθεροι χώροι του οικισμού είναι η κεντρική πλατεία (οργανωμένη πλατεία πάνω στον κύριο δρόμο με καταστήματα, καφενεία και ταβέρνες), η πλατεία του Ταξιάρχη, η πλατεία του «πάνω Μαχαλά» (Λεύκα), η πλατεία της Παναγίας, τα πλατώματα των εκκλησιών και τα πλατώματα των σχολείων. Η κεντρική πλατεία αποτελεί για το χωριό το κοινότυπο κέντρο ή πυκνωτή (Στεφάνου) Ι. Στεφάνου, «Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», σ.246 7

8 Οι υπηρεσίες που συγκεντρώνονται στον οικισμό είναι λύκειο, γυμνάσιο, δημοτικό σχολείο, νηπιαγωγείο, Δημαρχείο, αστυνομία, Ειρηνοδικείο, ΕΛΤΑ, ΔΕΗ, Πολεοδομία, αγροτικό ιατρείο. Επίσης υπάρχουν 2 ξενοδοχεία (115 κλίνες) και 1 ξενώνας. Αξιόλογα δημόσια κτίρια θεωρούνται το Γυμνάσιο, τα 2 Δημοτικά σχολεία (το ένα εγκαταλελειμμένο). Επίσης αξιόλογα από αρχιτεκτονική και πολεοδομική διάσταση θεωρείται η ενότητα των κτιρίων του παλαιού εμπορικού κέντρου (Αγ.Απόστολοι στον κάτω μαχαλά- πλήρως εγκαταλελειμμένα), η γειτονιά «μουλά», και η γειτονιά «Γιαννέικα» στον πάνω Μαχαλά. Η οργάνωση, η επανάληψη ομοίων στοιχείων, η «ανθρώπινη» κλίμακα χαρακτηρίζουν τον οικισμό με αποτέλεσμα την ευνοϊκή επίδραση της δομής στην ανθρώπινη συμπεριφορά και τη δημιουργία πλέγματος ανθρωπίνων επαφών. Τα στοιχεία που κινούν την προσοχή, τα σημεία αναφοράς για τον οικισμό είναι οι πλατείες και τα πλατώματα, οι εκκλησίες, οι αξιόλογες πετρόκτιστες κρήνες (πάνω από 10), οι νερόμυλοι (17 τον αριθμό - ο ένας λειτουργεί ακόμη) αλλά και οι διαδρομές στα πλακόστρωτα δρομάκια. Τοπόσημο θεωρείται και το «Ρολόι» που βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία των Ταξιαρχών και κτίστηκε με χρήματα των Λαγκαδινών της Αμερικής. Αρχιτεκτονική Οι βασικοί αρχιτεκτονικοί τύποι κατοικίας, δηλαδή οι τυποποιημένες κτιριολογικές λύσεις ως προς τη διάρθρωση των χώρων, δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερη ποικιλία. Η ορολογία που χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό των τύπων προσαρμόστηκε στους καθιερωμένους όρους από την παράδοση και από προηγούμενους μελετητές (πχ. μακρινάρι, στενομέτωπο ή πλατυμέτωπο, ανώι, κατώι κλπ.). Το τυπικό σπίτι που συνήθως συναντούμε στη Γορτυνία είναι του 19 ου αϊ. και το έκτισαν οι συντεχνίες των Λαγκαδινών μαστόρων. Επικρατούν κατά κύριο λόγο οι μακρόστενοι, απλοί πρισματικοί όγκοι, τα μακρινάρια, όπως συνηθίζεται να ονομάζονται, στεγασμένοι με χαμηλωμένες κεραμοσκεπές, τρίριχτες ή τετράριχτες. Στην πλειονότητα τους οι όγκοι είναι διώροφοι και τοποθετημένοι κατά κανόνα κάθετα στην κλίση του εδάφους, με αποτέλεσμα στη μία όψη να εμφανίζονται διώροφοι, τριώροφοι ή και υπερτριώροφοι. Σε πολλές περιπτώσεις λόγω των έντονων κλίσεων του εδάφους (κάτω μαχαλάς) οι όγκοι γίνονται ακόμα και 5οροφοι. Στους πρώιμους τύπους τον όροφο ανώι - καταλαμβάνει η κατοικία, ενώ στον κάτω όροφο, το κατώι, τοποθετούνται οι αποθήκες ή ο στάβλος. Ο εσωτερικός χώρος του ορόφου εμφανιζόταν ενιαίος αρχικά ως μονόχωρο με λειτουργίες χωροθετημένες σε συγκεκριμένες θέσεις. Σε μεταγενέστερες παραλλαγές των 8

9 τύπων αυτών εσωτερικές υποδιαιρέσεις με ελαφρά χωρίσματα απομόνωσαν τις επιμέρους λειτουργίες. Ξεχώρισε το χειμωνιάτικο - το εσωτερικό δωμάτιο με το τζάκι - από το καλοκαιρινό - το δωμάτιο με τα περισσότερα παράθυρα προς το δρόμο, τη θέα και τον καλό προσανατολισμό. Ανάμεσά τους ο περιορισμένος χώρος διαμορφώθηκε σε προθάλαμο εισόδου και στο βάθος του σε αποθήκη ή περιστασιακά υπνοδωμάτιο ή κλιμακοστάσιο. Η τριμερής αυτή εσωτερική οργάνωση τυποποιήθηκε και εφαρμόστηκε στην πλειοψηφία των σπιτιών. Η είσοδος στο μέσον περίπου της μεγάλης πλευράς του κτίσματος - πλατυμέτωπη διάταξη - που συχνά γίνεται μέσω σκεπαστού εξώστη -χαγιατιού, είναι η συνηθέστερη περίπτωση. Καθώς όμως η μεγάλη όψη του κτίσματος κατά κανόνα στρέφεται προς την αυλή ενώ προς το δρόμο προβάλει η μικρή του πλευρά, στη συνολική εικόνα του οικισμού επικρατούν τα στενομέτωπα σπίτια με πλάγια είσοδο - στενομέτωπα ως προς την κύρια όψη τους και πλατυμέτωπα ως προς τη διάταξη της κάτοψης και την κύρια είσοδό τους. Το ισόγειο (υπόγειο) διαμορφώνεται συνήθως με θόλους και έχει χρήση βοηθητική. Στο πυκνοδομημένο κέντρο του οικισμού, όπου τα κτίσματα εφάπτονται μεταξύ τους, εμφανίζεται κατ εξαίρεση και ένας άλλος τύπος σπιτιού, το στενομέτωπο σπίτι, ως προσαρμογή του κτίσματος στη στενότητα του οικοπέδου προς το δρόμο. Με τη θέση της εισόδου στη στενή πλευρά της κάτοψης διαφοροποιείται η εσωτερική διαμόρφωση - κυρίως του ισόγειου χώρου. Οι βασικοί αυτοί τύποι εμφανίζονται με αρκετές παραλλαγές που αφορούν την επέκτασή τους με επιπλέον χώρους σχηματίζοντας κατόψεις σε σχήμα Γ, είτε τον διπλασιασμό του μακριναριού κατά πλάτος σχηματίζοντας τετραγωνικού σχήματος κάτοψη. Το pattern σπιτιού (Alexander) 16 επαναλαμβάνεται στον οικισμό με τη μορφή του μονόχωρου. Στον οικισμό υπάρχουν και μεγαλύτερα κτίσματα, που δεν κάλυπταν απλές στεγαστικές ανάγκες και θεωρούνται αρχοντικά. Έχουν περισσότερους χώρους, επιμελέστερη κατασκευή και κάποιες ιδιαίτερες αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες, ενώ ο αρχιτεκτονικός τους χαρακτήρας παραμένει λαϊκός, στο πνεύμα της τοπικής παράδοσης. Οι αυλές είναι σημαντικό στοιχείο του γορτυνιακού σπιτιού και συνήθως εκτείνονται στη μακριά πλευρά και στον καλό προσανατολισμό. Οι αυλές, λόγω της έντονης κλίσης του εδάφους, χωρίζονται σε 2 ή περισσότερα επίπεδα διαφορετικού ύψους, που συνδέονται με σκάλες ή με κεκλιμένα επίπεδα, με τα οποία επιτυγχάνεται η απευθείας προσπέλαση στους διάφορους χώρους του σπιτιού, που αναπτύσσονται καθ ύψος, ο ένας πάνω στον άλλο. Η προσπέλαση από το δρόμο γίνεται συνήθως από την αυλόπορτα, αλλά υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου η αυλή είναι απλώς ανοικτή στο δρόμο ή ακόμα δεν υπάρχει καθόλου αυλή. Τις περισσότερες φορές οι αυλόπορτες είναι τοποθετημένες λοξά για να είναι φανερές σε αυτόν που έρχεται από τον κεντρικό δρόμο και κυρίως για να γίνεται ευκολότερη η προσπέλαση του ζώου. 16 Ι. Στεφάνου, «Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», σ.248 9

10 Μορφολογικά στοιχεία Τα σπίτια των Λαγκαδίων, όπως και όλης της Γορτυνίας, τα χαρακτηρίζει η λιτότητα. Η απλότητα των μορφών (Lynch, Appleyard) 17 σε όλα τα κτίρια είναι εμφανής. Οι όψεις των κατοικιών και των εκκλησιών, δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερα διακοσμητικά στοιχεία, αποκαλύπτοντας την απλότητα και την ιδιοσυγκρασία των λαϊκών κατασκευαστών τους. Ορισμένα κεραμοπλαστικά θέματα που παρατηρούνται αντιπροσωπεύουν «τοπικά εργαστήρια», για παράδειγμα ο «σταυρός» που φτιαχνόταν με 8 κεραμίδια πάντοτε ψηλά στις γωνίες των τοίχων, υποδήλωνε την παρουσία Λαγκαδινών μαστόρων. 18 Πέρα από τα κοσμήματα ή σύμβολα αυτά ή άλλα λιτά κεραμοπλαστικά η καλλιτεχνική βούληση, (το «μεράκι») εκφράζεται στα σπίτια κυρίως περισσότερο στην τεχνική απόδοση, στη «μαστοριά». Εκφράζεται με χρήση πέτρας διαφορετικού τόνου, γκρίζας και ασπριδερής και διαφορετικής επεξεργασίας. Με κοινή λιθοδομή στις μεγάλες επιφάνειες, καλολαξευμένους διαφορόχρωμους λίθους στις γωνίες, τις παραστάδες, στα υπέρθυρα, στα τόξα, στα γείσα, εκεί όπου παλαιότερα τέλος 18 ου μισό 19 ου αϊ.- χρησιμοποιούσαν «πουρί»(πωρόλιθο). Τα παράθυρα έχουν διάταξη τυποποιημένη, συμμετρική ή όχι με πλαίσια λαξευμένα. Είναι συνήθως μικρά (σε αναλογία με το πλήρες) και γίνονται μικρότερα όσο πλησιάζουν προς το έδαφος. Οι γωνιές των σπιτιών που βρίσκονται πάνω στον δρόμο έχουν μια μικρή αποτίμηση που φτάνει έως το ύψος του ζώου, για να μπορεί να περνάει όταν ο δρόμος είναι στενός. Επίσης, άλλα στοιχεία που τονίζουν τις όψεις είναι οι σκάλες, οι καμινάδες, και κυρίως ο στεγασμένος εξώστης Η οπτική ομοιομορφία των όψεων, αποδίδει την ταυτότητα και το επικοινωνιακό νόημα των οικισμών. Η πέτρα, αλλού σοβατισμένη αλλού εμφανής (γυμνή στη λιθοδομή), δημιουργεί ενιαία σύνθετα σύνολα. Η άγρια υφή των τοίχων, τα κενά και τα πλήρη, οι προεξοχές δημιουργούν σκιές και αντανακλούν το φως του ηλίου. Κατασκευή και υλικά: Η κατασκευή στηρίζεται στην οικοδομική της πέτρας και του ξύλου (τα μόνα υλικά που προσφέρονταν από το άμεσο περιβάλλον), ελάχιστη χρήση ασβεστοκονίας και λιγοστό σίδερο (το οποίο και εισαγόταν). Η ασβεστολιθική πέτρα (από τα βραχώδη βουνά της περιοχής) έπαιξε σπουδαίο ρόλο στη διαμόρφωση της τοιχοποιίας του Λαγκαδινού σπιτιού. Η τοιχοποιία είναι εμφανής με γωνιόλιθους, χτισμένη με κουρασάνι 19. Η στέγη στα παλαιότερα σπίτια ήταν ξύλινη με επικάλυψη με πετρόπλακες και αργότερα με κεραμίδια. Χρώματα δεν εφαρμόζονταν. 17 Ι. Στεφάνου, «Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», σ Α. Πετρονώτης, «Αρκαδία» ( Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, τομ.4) σ Το κουρασάνι ήταν υδραυλική κονία, αποτελούμενη από ασβεστοκονίαμα με τριμμένο κεραμίδι. 10

11 Ο βαθμός αλλοίωσης των κτισμάτων είναι επίσης ένα στοιχείο που προσδιορίζει τον παραδοσιακό χαρακτήρα του οικισμού. Πολλά παραδοσιακά σπίτια έχουν υποστεί αλλοιώσεις (κυρίως αντικατάσταση του παλαιού ξύλινου εξώστη από μπετόν, αλλαγή της εσωτερικής διάρθρωσης των χώρων, προσθήκες όγκων, συνήθως βοηθητικών χώρων στον αρχικό πυρήνα κλπ). Επίσης ένα μεγάλο μέρος των κτισμάτων είναι εγκαταλελειμμένα (`15%) 20 και καταστρέφονται με την πάροδο του χρόνου. 3.4 Ανθρώπινα δεδομένα οικονομικές και παραγωγικές δραστηριότητες Παλιά οι κάτοικοι ήταν γεωργό-κτηνοτρόφοι που είχαν τα χωράφια τους στις πλαγιές των βουνών που περιβάλλουν το χωριό, όπως επίσης και έμποροι. Πριν από την Οθωμανική κυριαρχία ως το β παγκόσμιο πόλεμο οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού ασκούσαν συστηματικά το επάγγελμα του οικοδόμου 21, για το οποίο έγιναν γνωστοί σε όλη την Ελλάδα ως οι περίφημοι για την τέχνη τους Λαγκαδινοί κτίστες. Οργανωμένοι σε «ισνάφια» έκτιζαν όλη την Πελοπόννησο. Το ορεινό ανάγλυφο του γορτυνιακού εδάφους έπαιξε σημαντικό ρόλο στον επαγγελματικό προσανατολισμό των κατοίκων. Ο 20 Ερευνητικό Ε.Μ.Π (Σπουδαστήριο Αρχιτεκτονικής Μορφολογίας) «Γορτυνία, Αρχιτεκτονικός Χαρακτήρας οικισμών». 21 Χ. Κωνσταντόπουλος, «Οι παραδοσιακοί κτίστες της Πελοποννήσου», σ

12 Λαγκαδινός οικοδόμος ήταν δημιούργημα του φυσικού και κοινωνικού του περιβάλλοντος. Το άγονο έδαφος σε συνδυασμό με τον ελάχιστο καλλιεργήσιμο χώρο, έκανε έντονη την ανάγκη εξεύρεσης εργασίας άλλου τύπου, και η ειδίκευση σε μία τέχνη ήταν μία δυνατότητα. Η δυσκολία της διαμόρφωσης του φυσικού εδάφους προκειμένου να καλυφθούν οι στεγαστικές ανάγκες τους βοήθησε να καλλιεργήσουν σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα τους στο κτίσιμο, αλλά και πέρα από αυτό τους επέτρεψε να γίνουν δημιουργικοί και ευρηματικοί. Ο άνθρωπος τελικά επηρέασε το περιβάλλον και αντιστρόφως. Είναι οι ίδιοι οι λαϊκοί αρχιτέκτονες, οι μαστόροι και οι σχεδιαστές της κατοικίας τους. Τα Λαγκάδια από τα μέσα του 18 ου αϊ. ως το δεύτερο μισό του 20 ου αϊ. δεν ήταν μόνο μαστοροχώρι αλλά και εμπορικό κέντρο της περιοχής. Κάθε Κυριακή στην πλατεία του χωριού λειτουργούσε αγορά (παζάρι) στην οποία οι γεωργοί και κτηνοτρόφοι των γύρω χωριών έρχονταν να πουλήσουν τα προϊόντα τους και να αγοράσουν ρούχα, τρόφιμα, γεωργικά εργαλεία κλπ. Εδώ υπήρχε το «μονοπώλιο» απ όπου Λαγκαδινοί και ξένοι προμηθεύονταν αλάτι, σπίρτα, πετρέλαιο. Ο δημόσιος δρόμος Τριπόλεως- Πύργου, χαραγμένος στα χρόνια του Τρικούπη, συντελούσε στην ταχύτερη διακίνηση εμπορευμάτων, προσώπων και ιδεών. 22 Οι δημόσιες αρχές (Ειρηνοδικείο, Αστυνομία, Ταχυδρομείο, Δημόσιο ταμείο), αποτελούσαν επίσης παράγοντα ανάπτυξης των Λαγκαδίων. Τα Λαγκάδια υπήρξαν επίσης και κέντρο εκπαιδευτικής και πνευματικής δραστηριότητας αφού διέθεταν γυμνάσιο και το πρώτο πρακτικό λύκειο. Όλα αυτά και το χρήμα που εισρέει από τους κτίστες 23 κρατάει τα Λαγκάδια σε ακμή ως το τέλος του 19 ου αϊ. Τα μαστορικά μπουλούκια, όπως και οι άλλες ομάδες που παρουσίαζαν λίγο-πολύ συντεχνιακό χαρακτήρα, ανταποκρίνονταν βασικά στις ανάγκες της προβιομηχανικής κοινωνίας. Ήταν φυσικό να εκλείψουν όταν άλλαξε η οικονομική δομή της κοινωνίας μέσα στην οποία γεννήθηκαν και αναπτύχθηκαν. Η ανάπτυξη του εμπορίου, της τεχνολογίας και της βιομηχανίας, η οικονομική ενοποίηση του Ελλαδικού χώρου, είναι μερικοί από τους παράγοντες που οδήγησαν τους παραδοσιακούς κτίστες στην επαγγελματική αναπροσαρμογή. 24 Μετά την απελευθέρωση δημιουργούνται προϋποθέσεις απασχόλησης σε άλλα επαγγέλματα και παρατηρείται μια τάση φυγής των ορεινών πληθυσμών προς τα πεδινά. Η ανάπτυξη της παιδείας, πρώτα από όλα, ανοίγει νέους δρόμους για τους νέους του χωριού. Οι περισσότεροι στρέφονται στα γράμματα. Εκατοντάδες είναι οι Λαγκαδινοί που σπούδασαν και απαγκιστρώθηκαν από το πατροπαράδοτο επάγγελμα. Έγιναν υπάλληλοι, δάσκαλοι, καθηγητές, δικηγόροι, δικαστές, μηχανικοί, γιατροί, έμποροι. Δεν είναι λίγοι που διακρίθηκαν στα ανώτερα αξιώματα της πολιτείας. Πολλοί από τους λαγκαδινούς αναδείχθηκαν στην πολιτική ως πρωθυπουργοί και υπουργοί, στις επιστήμες και σε όλους τους κλάδους των δημοσίων υπηρεσιών. Η προσπέλαση στις 22 Χ. Κωνσταντόπουλος, «Η παρακμή των παραδοσιακών κτιστών», σ Β. Ιερείδης,, «Λαγκάδια το Μαστοροχώρι του Μωρηά», σ Χ. Κωνσταντόπουλος, «Η παρακμή των παραδοσιακών κτιστών», σ

13 δημόσιες θέσεις διευκολύνεται σε μεγάλο βαθμό από τους πολιτικούς του χωριού, κυρίως τους Δεληγιανναίους. Όσοι διορίζονται εκπατρίζονται, αργά ή γρήγορα, από τα Λαγκάδια. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ελεύθερους επαγγελματίες. Σήμερα υπάρχει πλήρης αποδιάρθρωση του παραγωγικού ιστού. Οι γεωργικές δραστηριότητες μειώθηκαν ενώ ελάχιστοι είναι οι επαγγελματίες που διαμένουν και εργάζονται στον οικισμό. Τα Λαγκάδια έχουν μετεξελιχθεί σε ένα «τουριστικό θέρετρο» με ελλιπείς ακόμα υποδομές σε σχέση πχ. με Βυτίνα, Δημητσάνα, Στεμνίτσα. Επίσης θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι είναι τόπος β κατοικίας (παραθεριστικός) των Λαγκαδινών που διαμένουν στα μεγάλα αστικά κέντρα (κυρίως στην Αθήνα). Ο χάρτης της επαγγελματικής απασχόλησης εμφανίζει την εξής εικόνα 25 : Συνταξιούχοι (42%), γεωργοκτηνοτρόφοι (28%), οικοδόμοι (11%), δημόσιοι υπάλληλοι (7%), έμποροι (6%), ελεύθεροι επαγγελματίες (6%). Συντηρούνται ακόμη οι κτηνοτροφικές δραστηριότητες (αιγοπροβατοτροφία). πληθυσμιακά στοιχεία Από την πρώτη δεκαετία του περασμένου αιώνα, οι φτωχοί των ορεινών περιοχών της Αρκαδίας όπως άλλωστε και όλης της Ελλάδας, ζητούν μία καλύτερη τύχη στα ξένα. Η Αμερική στάθηκε μόνιμος μαγνήτης. Η εσωτερική μετανάστευση (αστυφιλία) πλήττει επίσης τα Λαγκάδια και οι κάτοικοι μετακινούνται προς τα εύφορα πεδινά μέρη ή τα αστικά κέντρα. Η φυγή προς τις πόλεις θα ενταθεί μετά την κατοχή και κυρίως μετά τον εμφύλιο πόλεμο. Κύριος πόλος έλξης για τους Λαγκαδινους κτίστες παραμένει πάντοτε η Αθήνα. Η μείωση του πληθυσμού μετά το 1897 οφείλεται στην αποδημία των κατοίκων σε διάφορα μέρη της Ελλάδος και στη μετανάστευση στην Αμερική, που τους οδηγεί το άγονο του εδάφους και ο μεγάλος αριθμός γεννήσεων. Με την αποδημία και την μετανάστευση τα Λαγκάδια ερημώνουν. Σήμερα τα Λαγκάδια έχουν υποστεί πληθυσμιακή αποψίλωση και έχουν μετατραπεί σε ένα μικρό οικισμό που ζει στη σκιά του παρελθόντος. 25 Ερευνητικό Ε.Μ.Π ( Σπουδαστήριο Αρχιτεκτονικής Μορφολογίας), «Γορτυνία, Αρχιτεκτονικός Χαρακτήρας οικισμών» 13

14 Πληθυσμός : : 207 κατ., : 4649 κατ., :3065 κατ., : 1350 κατ., : 600κατ, : 350 κατ. Κοινωνικά χαρακτηριστικά Πρόκειται για οικισμό με τα τυπικά κοινωνικά χαρακτηριστικά που επικρατούν στην Ελληνική ύπαιθρο (οικογένεια, θρησκεία, πατρίδα, τήρηση των παραδόσεων κλπ). Oι θρησκευτικές εικόνες στολίζουν κάθε χειμωνιάτικο και στον οικισμό υπάρχει μεγάλος αριθμός από εκκλησίες (10), γεγονός που μαρτυρεί τη βαθιά θρησκευτικότητα των κατοίκων. Γενικά στον οικισμό επικρατεί ατμόσφαιρα φιλοξενίας, απλότητας, λιτότητας και θρησκευτικότητας, ενώ ο χαρακτήρας των ανθρώπων είναι καθαρά παραδοσιακός και γραφικός (Schulz) 32. Η φύση του τόπου έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τη ζωή, το χαρακτήρα και το πνεύμα των κατοίκων. Ημερομηνίες ορόσημα, στις οποίες αλλάζει όψη το χωριό,είναι η περίοδος μεταξύ 20 Ιουλίου και 20 Αυγούστου. Το πανηγύρι της Αγ. Παρασκευής, όπου οργανώνεται κάθε χρόνο και πανελλήνιος διαγωνισμός δημοτικού τραγουδιού (26 Ιουλίου) και η γιορτή της Παναγίας (25 Αυγούστου) είναι πόλοι έλξης για τους παραθεριστές (συνήθως ρυθμίζουν τις διακοπές τους αυτή την περίοδο) και ευκαιρία για αντάμωμα με φίλους και συγγενείς. Ο παραδοσιακός χαρακτήρας του οικισμού δεν προσδιορίζεται μόνο από τα κελύφη. Σαν «τόπος» δε χαρακτηρίζεται μόνο από τα μορφολογικά του στοιχεία και φυσικά δεν αναγνωρίζεται μόνο από αυτά. Οι άνθρωποι που δημιουργούν και κατοικούν τον τόπο αυτό, τον αναγνωρίζουν όχι μόνο με την όραση αλλά με όλες τις αισθήσεις τους. Προκειμένου να εντοπισθούν οι Αισθητικές ποιότητες (εικαστικές, ακουστικές, οσφρητικές, απτικές ) στον οικισμό, καταγράφηκαν (πέρα από τα προσωπικά βιώματα) οι απόψεις και οι εμπειρίες ντόπιων και κατοίκων, μέσα από συζητήσεις αλλά και μέσα από κείμενα τους. Επίσης χρησιμοποιήθηκαν οι απαντήσεις στα ερωτηματολόγια που δόθηκαν σε 15 από αυτούς, οι οποίες εκφράζουν με τον καλύτερο τρόπο το χαρακτήρα του τόπου, έτσι όπως ενυπάρχει στη σκέψη και τη συνείδηση τους. 4. Αισθητικές ποιότητες στον οικισμό Το λαγκαδινό τοπίο, σε κάθε εποχή έχει ένα αλλιώτικο χρώμα. Το φθινόπωρο, είναι υποβλητικό, ρομαντικό και πολύ ποιητικό. «..Το δάσος ξεδιπλώνεται μπροστά στον οικισμό σαν ένας καλοδουλεμένος πολύχρωμος τάπητας: τα φύλλα του γάβρου, του σφενταμιού, του μελιού, της αγριοκερασιάς, της ακακίας και των άλλων ειδών της Β. Παναγιωτόπουλος, «Πληθυσμός και οικισμοί της Πςλοποννήσου», σ.231 Μ. Χουλιαράκης, «Γεωγραφική διοικητική και πληθυσμιακή εξέλιξης της Ελλάδος », σ.290 Στοιχεία συστάσεως και εξελίξεως των Δήμων και κοινοτήτων, 3 Νομός Αρκαδίας, σ.9 Ε.Σ.Υ.Ε, Απογραφές πληθυσμού ο.π. Π Μόνιμοι κάτοικοι Ι. Στεφάνου, «Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», σ

15 χλωρίδας που ενδημεί σε αυτό με τους φθινοπωρινούς χρωματικούς τους μετασχηματισμούς δημιουργούν μία πραγματικά ανεπανάληπτη εικόνα. Είναι η εικόνα της φύσης που βαδίζει προς το λήθαργο του χειμώνα και μέσα από τον οποίο θα δημιουργηθούν οι αναγεννητικές δυνάμεις οι οποίες θα φέρουν την επόμενη άνοιξη..». 33 Η φθινοπωρινή μουντάδα του ήλιου, οι πέτρες γύρω στα βουνά που γυαλίζουν από τη βροχή της προηγούμενης μέρας, το αεράκι που σου «χαϊδεύει» το μάγουλο, δημιουργούν μία μοναδική εμπειρία. Το φθινόπωρο χαρακτηρίζεται από αντιθέσεις και αστάθμητες εναλλαγές. «Μικρά καλοκαιράκια» στην καρδιά του φθινοπώρου, πρώιμοι χειμώνες ακόμα και από τον Αύγουστο. Αυτές οι αντιθέσεις - μεταβολές του καιρού και η διαδικασία μεταλλαγής της φύσης - καθώς πορεύεται προς το χειμώνα - είναι τα στοιχεία που τονίζουν τη διαφορετικότητα του φθινοπώρου σε σχέση με τη μονοτονία και τη ραστώνη του καλοκαιριού. Το χωριό στη χειμωνιάτική του εμφάνιση λειτουργεί καταλυτικά. Κρύο, δυνατοί άνεμοι, βροχή, χιόνι, πάγοι στα έλατα συνθέτουν το σκηνικό. Εντυπωσιακό θέαμα, όταν μάλιστα έχει τα χαρακτηριστικά της καταιγίδας και συνοδεύεται από αστραπές και κεραυνούς. Οι σταγόνες που έρχονται από ψηλά, από του Κολόβρη, τον Άγιο Λια και το Σερβόβουνο, σχηματίζουν πελώριες στήλες νερού, μέχρι που να φτάσουν κάτω στις χαράδρες του χωριού και οι αστραπές και οι κεραυνοί που αυλακώνουν τον ουρανό και οι κρότοι που τους συνοδεύουν δημιουργούν μία αίσθηση φυσικού μεγαλείου αλλά και ένα αναπόφευκτο αίσθημα φόβου. Και μετά την μπόρα έρχεται η καταχνιά για να σκεπάσει όλο το χωριό. Και όταν ξημερώνει, καταγάλανος ο ουρανός με φόντο τις χιονισμένες κορφές. Μακρυνά μπλε βουνά, ελατόφυτες πλαγιές, βοσκοτόπια και ακαλλιέργητα καταπράσινα χωράφια. Το καλοκαίρι για το χωριό σημαίνει λιακάδα, αυγουστιάτικη πανσέληνο και αντάμωμα με φίλους και συγγενείς. Τα χρώματα της φύσης αλλάζουν, το πράσινο γίνεται πιο ανοικτό και το κίτρινο πιο έντονο. Το τοπίο παραμένει υπέροχο. Από τη γειτονιά της Αγ.Τριάδας, το «ρετιρέ» του χωριού (στον πάνω μαχαλά) μπορείς να θαυμάσεις την πανοραμική θέα που απλώνεται «σαν σε πιάτο» μπροστά σου. 34 Από την Αγ. Τριάδα είναι πολύ κοντά η Παναγία του Γούναρη, αν θέλεις να απολαύσεις μαγευτικό ηλιοβασίλεμα. Το βράδυ ο καθαρός ουρανός γεμίζει αστέρια, και όπως γράφει ο λαγκαδινός συγγραφέας Γ. Πάτσης 35 «..παντρεύεται η φεγγαροακτίδα με τον ασβέστη, του τοίχου και της αυλής. Καλέσανε τα αστέρια από τον Αρτοζήνο ως το Ράπτη και όλα τα έμψυχα που η μέρα στην απεραντοσύνη της εξαφανίζει..» Το φυσικό περιβάλλον είναι ένα οιονεί παρθένο, αναλλοίωτο ακόμα από ανθρώπινες επεμβάσεις περιβάλλον που αποπνέει τη μυρωδιά της φύσης (σπάρτο, ρίγανη, κλπ) ιδιαίτερα την άνοιξη και το καλοκαίρι. Τα αρώματα και οι μυρωδιές του τόπου (μυρωδιά φαγητού, μυρωδιά γιασεμιού κλπ) καθώς και οι φυσικές οσμές που αναδύονται από την 33 Χ. Τσαφαράς, κείμενο στην εφ. Ηχώ των Λαγκαδίων, Δεκέμβριος 2002, σ.4 34 ο.π. Π 35 Γ. Πάτσης, κείμενο στο περιοδικό Λαγκάδια, τεύχος 3, σ.6 15

16 πανίδα και την χλωρίδα του χώρου αποτελούν (κατά κάποιο τρόπο) το διαχρονικό δίαυλο επικοινωνίας με το παρελθόν. Το επικυρίαρχο στοιχείο στο κτισμένο περιβάλλον είναι η πέτρα. Στα πετρόχτιστα σπίτια, τις κρήνες, στα στενά σοκάκια, το υλικό σε πλημμυρίζει, θέλεις να το ακουμπήσεις, να το αισθανθείς. Να το αγγίξεις αλλά και να τα ακούσεις. Ο λαός λεει, «αυτό το έργο σου μιλάει». Η αίσθηση που έχει κανείς όταν π.χ περνά από δρόμους που οι πλάκες γλιστράνε, που ακουμπά - καμιά φορά από στενότητα δρόμου ή από εσωτερική ανάγκη - τους πέτρινους τοίχους δημιουργεί μία μοναδική και ιδιαίτερη εμπειρία αφής. Με την αφή ανιχνεύονται επίσης αρχιτεκτονικές φόρμες, το υλικό και τεχνοτροπίες που καθιέρωσαν το Λαγκαδινό μάστορα ως τεχνίτη της πέτρας. Οι φωνές των δραστήριων λαγκαδινών γυναικών, τα τραγούδια, τα μοιρολόγια, αποτυπώνουν εικόνες ζωής περασμένες και αναπαράγουν θέματα από τις χαρές και τις λύπες της καθημερινής ζωής. Τα παλαιότερα χρόνια οι γυναίκες έκαναν στα πεζούλια «βεγγέρες» απογευματινές ή βραδινές όπου συζητούσαν και ήλεγχαν τα συμβαίνοντα των δρόμων στο χωριό («κοινωνικά παρατηρητήρια»). Η μετανάστευση των μαστόρων, η επιστροφή, ο αγώνας με το άγονο έδαφος μεταφέρονταν μέσα από τους ήχους του τοπίου. Σήμερα, χαρακτηριστικές είναι οι συζητήσεις των χωριανών, που κάθονται στην πλατεία, όπου με τη δική τους ιδιαίτερη προφορά, κάνουν τον τόπο ιδιαίτερο και ξεχωριστό. Ξεχωρίζουν το λάλημα του πουλιού, το βέλασμα της κατσίκας, τον κόκορα που εξακολουθεί να σου θυμίζει πώς ξημέρωσε. «Πιστά στο παλιό ημερολόγιο τα τετράποδα που συμβολίζουν την υπομονή, διανύουν ακόμα το Μάη, μήνα των ερώτων τους και εκπέμπουν ερωτικούς γόους. Τροκάνια ποιμνίων δίνουν μουσική έκφραση στην εαρινή νύχτα. Ο ποιμενικός σκύλος ποικίλει την εκπομπή.» 36 Το τοπίο σε ξαφνιάζει με την απόλυτη ηρεμία του που διακόπτεται μόνο από το θρόισμα των φύλλων και το σιγανό κελάρυσμα του νερού που κατεβαίνει από τις πηγές. Ο λαγκαδινός Χ. Τσαφαράς γράφει: «Το μόνο που μπορεί να σου διαταράξει ένα νηφάλιο πρωινό περίπατο είναι η «καλημέρα» που ανταλλάσσεις στο συναπάντημα σου με άλλους πρωινούς περιπατητές. Αίσθηση πλήρους αμεσότητας με τη φύση και αίσθημα ψυχικής ευφορίας.» Π. Παλαιολόγος, «Μοριάς τέλος», κείμενο στο περιοδικό Λαγκάδια, τεύχος 3, σ.2 37 Χ. Τσαφαράς, κείμενο στην εφ. Ηχώ των Λαγκαδίων, Δεκέμβριος 2002, σ.4 16

17 Για να έχουμε πληρέστερη γνώμη για το χαρακτήρα, τη φύση, την οντότητα του τόπου, απαραίτητο είναι να καταγράψουμε την ατομική και συλλογική γνώμη. 38 Οι απόψεις των κατοίκων (η «κοινή συνείδηση») αποτελούν ένα στοιχείο χρήσιμο στην αναγνώριση της φυσιογνωμίας του οικισμού. Από τις απαντήσεις που δίδονται στα ερωτηματολόγια καταγράφεται το είδος (και η ποικιλία) των στοιχείων που θεωρούνται ουσιώδη για την αναγνωρισιμότητα και σκιαγραφείται η εικόνα του οικισμού, δηλαδή η εντύπωση που προσφέρει σε όλα τα επίπεδα (το πρακτικό, το συναισθηματικό, το ιδεολογικό). Η 1 η ερώτηση διατυπώθηκε ως εξής: «Πώς θα περιγράφατε με ελάχιστες λέξεις ή φράσεις τη φυσιογνωμία του οικισμού; Τι είναι για σας τα Λαγκάδια;» Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι περισσότεροι από τους ερωτώμενους, προκειμένου να στοιχειοθετήσουν το φυσιογνωμικό προφίλ του οικισμού τους προστρέχουν σε κοινά στοιχεία. Ως σημαντικότερο όλων, για τη συγκεκριμένη ερώτηση, εμφανίζεται το στοιχείο της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής των κτισμάτων (παραδοσιακός οικισμός, πέτρινα σπίτια κλπ), αφού αναφέρεται σε 14 από τις 15 απαντήσεις. Σημαντικά επίσης θεωρούνται τα φυσικά στοιχεία 13 αναφορές - (ορεινός οικισμός, φυσική ομορφιά, πλούσια βλάστηση, ιδιομορφίες φυσικού περιβάλλοντος κλπ). Από τις απαντήσεις ξεχωρίζουν: «...Πράσινοι κρεμαστοί «διαγοί» σε βουνοπλαγιά του Μαινάλου στολισμένοι με πετροπελέκητα αρχιτεκτονικά αριστουργήματα, στολίδια των αυτοδίδακτων προγόνων μου. Η φύτρα των βασιλικών μου...» Σε 5 απαντήσεις αναφέρεται το στοιχείο της καταγωγής που θεωρείται, για τους περισσότερους σημείο αναφοράς. «...Πατρίδα, γενέτειρα, ρίζες. Το καλύτερο μου είναι..», γράφει γυναίκα κάτοικος του χωριού. Τον ίδιο αριθμό αναφορών (5) έχει και το στοιχείο της (παρελθούσας) επαγγελματικής δραστηριότητας των κατοίκων (μαστόροι, μαστοροχώρι, κτίσιμο σπιτιών κλπ). Η ιστορικότητα ( ιστορική παράδοση) του οικισμού αναφέρεται σε 2 απαντήσεις, ενώ σε άλλες 2 αναφέρεται ο ρόλος που διαδραμάτισαν στην κοινωνικοοικονομική δραστηριότητα της ευρύτερης περιοχής. Τα στοιχεία που εμφανίζονται ως φορείς της φυσιογνωμίας του οικισμού (από την άποψη της ιεραρχικής σειράς που οι ίδιοι διάλεξαν να τα αναφέρουν) είναι: Κτισμένο περιβάλλον (παραδοσιακή αρχιτεκτονική κτισμάτων), φυσικό ανάγλυφο, ιστορική παράδοση, παρελθόν (μάστοροι, καταγωγή). Η 2 η ερώτηση ήταν:«ποια είναι τα αντιπροσωπευτικότερα στοιχεία του χωριού;» (αυτά με τα οποία είναι δυνατή η αναγνώριση του φυσικά ή ανθρωπογενή, στοιχεία χρόνου ή και τόπου). Από τους 15 κατοίκους οι 13 συμπεριέλαβαν το φυσικό στοιχείο (ορεινό τοπίο, πλούσια βλάστηση, πηγές, καταπράσινες πλαγιές κλπ), 8 αναφέρθηκαν στην αρχιτεκτονική της κατοικίας (ψηλά πέτρινα σπίτια, τεχνοτροπία των σπιτιών, παραδοσιακά κτίσματα κλπ), 38 Ιωσήφ και Ιουλία Στεφάνου, «Περί καλού τόπου» («Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», ΕΜΠ), σ

18 8 μίλησαν ιδιαίτερα για την ιστορικότητα του οικισμού (ο πρωταγωνιστικός ρόλος που είχε στην επανάσταση του 1821). Έξη (6) ανέφεραν ως ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά με τα οποία είναι δυνατή η αναγνώριση του οικισμού το γεγονός της ύπαρξης ισχυρών οικογενειών (πατρίδα των Δεληγιανναίων). Επίσης από 4 αναφορές γίνονται για την πολεοδομική διάρθρωση - διάταξη του οικισμού (ο αμφιθεατρικός τρόπος που είναι χτισμένος, η εντυπωσιακή αμφιθεατρικότητα, «το κρεμαστό χωριό» κλπ) καθώς και για το γεγονός της ύπαρξης των μαστόρων (μαστοροχώρι κλπ). Τέλος, 3 ανέφεραν το ανθρώπινο στοιχείο (άνθρωποι αγνοί, απλοί, φιλοπρόοδο των κατοίκων) και 2 ανέφεραν το κλίμα (καθαρός αέρας, δροσιά). Μέσα από τις απαντήσεις βλέπουμε ότι το φυσικό ανάγλυφο, τα φυσικά δεδομένα έχουν μεγάλη σημασία για την αντιληπτική εικόνα του τόπου. Τα φυσικά στοιχεία που αποτελούν τα γεγονότα του τόπου 39, πάνω στα οποία στηρίχθηκε η εγκατάσταση και οργάνωση κάθε τόπου, καταλαμβάνουν σημαντική θέση. Γράφει, με λογοτεχνικό τρόπο, ο λαγκαδινός Τ. Κάππος : «...η λιθόχρωμη ανταύγεια που ξεπηδάει μέσα από τα σπλάχνα της θερμής αγκαλιάς του ατέρμονα λαγκαδινού ορίζοντα..» Τονισμένη είναι επίσης η σημασία των κελυφών αλλά και η ιστορική παράδοση του οικισμού. Μερικές ενδιαφέρουσες απαντήσεις (περιεκτικές σε ότι αφορά τα στοιχεία που συγκεντρώνουν) είναι: «..Ο αμφιθεατρικός τρόπος που είναι χτισμένο, η τεχνοτροπία των σπιτιών με βασικά στοιχεία την πέτρα και το ξύλο, ο συνδυασμός πρασίνου και άγονων τμημάτων βουνού, καθώς και μία αίσθηση ιστορικότητας που προκύπτει από το παρελθόν των Λαγκαδίων..» «...Τα Λαγκάδια στην ιστορική τους διαδρομή απέκτησαν στοιχεία που χαρακτηρίζουν το χώρο και τον κάνουν να διαφέρει από παρόμοια οικιστικά συγκροτήματα: α. Η σύσταση του πληθυσμού που παραμένει σταθερή παρά τις αριθμητικές αυξομειώσεις, β. Η ύπαρξη ισχυρών οικογενειών που επηρέασαν την εξέλιξη των πολιτικών πραγμάτων κατά την προεπαναστατική και μεταπαναστατική περίοδο, γ. Η καθιέρωση του επαγγέλματος του κτίστη μέσα από τις πρωτοπόρες αρχιτεκτονικές επινοήσεις..» «..Η εντυπωσιακή αμφιθεατρικότητα, η πλούσια βλάστηση, τα επιβλητικά πετρόχτιστα σπίτια του. Ο πρωταγωνιστικός του ρόλος στην επανάσταση του 21, το φιλοπρόοδο των κατοίκων του, η ροπή προς την παιδεία, τη μάθηση και την τέχνη..» Η 3 η ερώτηση «Τι σας θυμίζει περισσότερο το χωριό σας;» αναφέρεται στην ικανότητα των στοιχείων να φέρουν εύκολα στη μνήμη κάποιου τον συγκεκριμένο τόπο. Παρουσιάζει ενδιαφέρον το γεγονός ότι τα περισσότερα από τα στοιχεία που θυμίζουν το χώρο είναι θετικά και μοιράζονται (από 6 αναφορές) ανάμεσα στα φυσικά στοιχεία, στο κλίμα, στα προσωπικά βιώματα, στην ιστορική διαδρομή και το κτισμένο περιβάλλον. Τέσσερις (4) απαντήσεις αναφέρονται στον επαγγελματικό προσανατολισμό των 39 Ι. Στεφάνου, «Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», σ

19 κατοίκων (μάστοροι, ενασχόληση με τα γράμματα) ενώ μία στο κοινωνικό τύπο (μητριαρχία). Γράφεται: «..Το χωριό μου το θυμίζει κάθε τι που αποπνέει τα χαρακτηριστικά δείγματα της ιδιοπροσωπίας του: Ο κοινωνικός τύπος (μητριαρχία), ο συλλογικός χαρακτήρας, η ιστορική διαδρομή, ο αρχιτεκτονικός τύπος και τα βιώματα που συγκρότησαν τον τύπο μου ως ανθρώπου..». Στις απαντήσεις εμφανίζεται διάχυτο το στοιχείο της νοσταλγίας (του «άλλου χρόνου»). Ενδεικτικές οι απαντήσεις που ακολουθούν: «.. Παιδικές αναμνήσεις χαμένες στου χρόνου το νεφέλωμα..» «...Τα παιδικά μου χρόνια και τις εγκύκλιες σπουδές μου, τους ανθρώπους που δεν ζουν..» «...Ημέρες χαλάρωσης στο χωριό, συνάντηση με συγγενείς που δε βλέπω συχνά, και με τους φίλους τους παλιούς..» Η 4 η ερώτηση διατυπώθηκε ως εξής: «Ποιο πράγμα αγαπάτε περισσότερο στο χωριό σας;» Ακολουθούν μερικές από τις απαντήσεις που ξεχωρίζουν: «..Το παραγώνι μου!..» «..Όλα μαζί και το καθένα χωριστά αποκτούν μία εσωτερική διασύνδεση και με ακολουθούν στην πορεία της ζωής. Αυτό που με συγκινεί περισσότερο είναι η άμυνα του στο πέρασμα του χρόνου και η επιμονή του να μας θυμίζει την ιστορία του μέσα από τις λεπτομέρειες ενός αγκωναριού..». «..Το πρωινό περπάτημα, ο καθαρός αέρας. Το φθινόπωρο που όλα τα δέντρα αλλάζουν χρώμα. Οι μυρωδιές. Μετά τη βροχή μυρίζει χώμα, τα δέντρα καθαρίζουν. Το χιόνι που ρίχνει «πατσαβούρες» (μεγάλες νιφάδες χιονιού λαγκαδινή έκφραση)..». «...Τη γραφικότητα του, τους ζεστούς ανθρώπους και την αίσθηση ηρεμίας που αποπνέει..» Στις απαντήσεις κυριαρχεί το ανθρώπινο στοιχείο (οι μορφές κοινωνικών σχέσεων), αφού 8 στους 15 κατοίκους αναφέρονται σε αυτό (ζεστασιά της καρδιάς των ντόπιων κατοίκων, γραφικότητα παλιών ανθρώπων, αγάπη, καλή επικοινωνία κλπ). Επίσης, τονίζονται ιδιαίτερα (7 αναφορές) οι μικρές καθημερινές απολαύσεις (Θέα από του Γούναρη, η μυρωδιά της γης μετά τη βροχή, η απόλυτη ησυχία, το θρόισμα των φύλλων κλπ). Σημαντικά, με 6 αναφορές, θεωρούνται τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος (πλούσια βλάστηση, άφθονα νερά κλπ) καθώς και το κλίμα (φθινοπωρινά και ανοιξιάτικα πρωινά με λιακάδα, δροσερό κλίμα ιδιαίτερα το καλοκαίρι, χειμώνας, χιόνια, βροχές κλπ). Τέλος, 5 κάτοικοι αναφέρουν το παραδοσιακό κτισμένο περιβάλλον, σαν ένα από τα στοιχεία που αγαπούν στον οικισμό. Από την ερμηνεία των απαντήσεων που δόθηκαν μπορούμε να καταγράψουμε μία σειρά στοιχείων, στα οποία οι συμμεχοντες στήριξαν την αναγνώριση της φυσιογνωμίας. Τα στοιχεία αυτά είναι: 1. Το φυσικό ανάγλυφο τοπογραφία εδάφους γεγονότα τοπίου, 2. Τα παραδοσιακά κτίσματα, 3. Η πολεοδομική διάρθρωση 4. Η ιστορικότητα του οικισμού, 5. Οι επαγγελματικές δραστηριότητες των κατοίκων (μαστόροι), 6. Οι ιδιαίτερες μορφές 19

20 κοινωνικών σχέσεων, 7. Το κλίμα, 8. Οι μικρές καθημερινές απολαύσεις (θέα, οσμητική ακουστική απόλαυση). 4. Επίλογος Στην παρούσα εργασία έγινε προσπάθεια να ανιχνευθεί η ιδιαίτερη φυσιογνωμία ενός σπουδαίου οικιστικού συνόλου, των Λαγκαδίων Γορτυνίας. Οι αρχιτεκτονικές αξίες είναι διάχυτες στον οικισμό. Παρά το μεγάλο βαθμό αλλοίωσης στα κτίσματα, στο σύνολο του ο οικισμός παραμένει ομοιογενής και εντυπωσιακός κυρίως λόγω της χωροθέτησης του και της διατήρησης του πολεοδομικού του χαρακτήρα. Η ποιότητα κατασκευής, η επιμέλεια, η αδρότητα των μορφών, η λιτότητα των μέσων, η εφευρετικότητα των μαστόρων για την επίτευξη της ποικιλίας των αρχιτεκτονικών λύσεων επιβιώνουν στην σημερινή εποχή, σαν στοιχεία του παραδοσιακού πολιτισμού. Η αντίληψη της ιδιαιτερότητας των αρχιτεκτονικών φαινομένων στον οικισμό αλλά και η πληρέστερη γνώση της αρχιτεκτονικής παράδοσης της ευρύτερης περιοχής, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη κυρίως σε όσους αναλαμβάνουν να διατηρήσουν την αρχιτεκτονική κληρονομιά αλλά και σ εκείνους που καλούνται με σύγχρονες δημιουργίες να «εμπλουτίσουν» τον ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του συνόλου. Ο αρχιτεκτονικός χαρακτήρας όμως, αποτελεί ένα μόνο μέρος της φυσιογνωμίας του οικισμού. Ο πραγματικός χαρακτήρας εντοπίζεται στα χαρακτηριστικά στοιχεία που αφορούν, όχι μόνο στις χωρικές μορφές, αλλά και στις χρονικές μορφές, στις εποχές, στην ιστορία του τόπου με τα σημεία, με τους ανθρώπους και με τα έργα τους που τις σφράγισαν. Ο οικισμός περιέχει ένα αναντικατάστατο πλούτο από εικόνες χώρου και δράσης. Περιέχει πολύτιμες πληροφορίες για ένα τρόπο ζωής που παρήλθε, για δραστηριότητες και πρακτικές «άλλου χρόνου» που σήμερα επανεκτιμούνται ως σημαντικά κεφάλαια του πολιτισμού. Τα κελύφη, ο συναισθηματικός κόσμος, η ιδεολογία του τόπου, η ανθρώπινη συμπεριφορά, όλα αυτά μαζί συγκροτούν το χαρακτήρα του οικισμού. Η αυτογνωσία, η αγάπη, ο σεβασμός και η περηφάνια που νοιώθουν οι Λαγκαδινοί για τον τόπο τους είναι τα σημαντικότερα στοιχεία που διασφαλίζουν τη διαφύλαξη και συνέχιση της πολιτιστικής αυτής κληρονομιάς και παράδοσης. Η καταγραφή, η ανάλυση, η αξιολόγηση των στοιχείων και χαρακτηριστικών που συνθέτουν τη φυσιογνωμία του οικισμού, αποτελούν τη βάση για την κατανόηση του. «..Αυτή τη φυσιογνωμία ζητούμε να προστατεύσουμε, όχι για να την εξασφαλίσουμε μουσειακά ή τουριστικά, αλλά για να εξασφαλίσουμε την αλήθεια στην ίδια την προσωπικότητα του οικισμού, την αλήθεια που βγαίνει μέσα από τη σωστή λειτουργία του και προβάλλεται από την ευμορφία του.» Ι. Στεφάνου, «Ανω Σύρος», («Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», Ε.Μ.Π ), σ

21 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ε.Μ.Π, Σπουδαστήριο Αρχιτεκτονικής Μορφολογίας, «Γορτυνία, Αρχιτεκτονικός Χαρακτήρας οικισμών», ΓΓΕΤ ΠΕΝΕΔ 1995, Αθήνα Ε.Μ.Π, Εργαστήριο Πολεοδομικής Σύνθεσης,«Η φυσιογνωμία της Ελληνικής πόλης», ΥΠΕΧΩΔΕ, Αθήνα Ε.Σ.Υ.Ε, Απογραφές πληθυσμού ΕΤΒΑ, Πολιτιστικός χάρτης της Αρκαδίας. Ιερείδης Β., «Λαγκάδια το Μαστοροχώρι του Μωρηά», Αθήνα Κανδηλώρος Τ., «Η Γορτυνία», Τόμος 1 ος, Ιστορία από των Αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι των καθ υμάς, Πάτρα Κρεμέζη Α., Πετρονώτης Α. κ.α, «Πελοπόννησος/ Νότια Επτάνησα», Αθήνα Κωνσταντινόπουλος Χ., «Οι παραδοσιακοί κτίστες της Πελοποννήσου», Αθήνα Κωνσταντινόπουλος Χ., «Η μαθητεία στις κομπανίες των κτιστών της Πελοποννήσου», Αθήνα 1982 Μπούρας Χ., Φιλιππίδης Δ., «Η αντιμετώπιση της παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής», στον 1 ο τόμο της Ελληνικής Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής, εκδ.μέλισσα, σ.21-56, Αθήνα Παναγιωτόπουλος Β, «Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου 13 ος -18 ος αϊ.», Αθήνα Σακελλαρίου Μ.Β, «Η Πελοπόννησος κατά τη δεύτερη Τουρκοκρατία ( )», Αθήνα Σκιαδάς Ε. Ιστορικό διάγραμμα των Δήμων της Ελλάδας. Στεφάνου Ι., «Χαρακτηρισμός Αξιολόγησης και καθορισμός βαθμού προστασίας των ιστορικοπαραδοσιακών οικισμών», Τεχνικά χρονικά, σ , Αύγουστος Στεφάνου Ι., «Προσεγγίσεις στην αντιληπτική δομή του χώρου», Αρχαιολογία Νο12, Αύγουστος Τσαφαράς Β., «Λαγκάδια», Αθήνα Τσότσορος Β., «Γορτυνία: Οικονομικοί και κοινωνικοί μηχανισμοί στον ορεινό χώρο ( )», διδ.διατριβή ΠΑΣΠΕ 1981, Αθήνα 1981 Φιλιππίδης Δ., «Η αντιμετώπιση της παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής», Β. Ιστορική αναδρομή, Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, τομ.ι, Μέλισσα, σ.33-49,,αθήνα 1977 Φιλιππίδης Δ., «Η αντιμετώπιση της παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής», Γ. Το μεθοδολογικό πρόβλημα, Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, τομ.ι, Μέλισσα, σ.50-56, Αθήνα Χουλιαράκης Μ., «Γεωγραφική διοικητική και πληθυσμιακή εξέλιξη της Ελλάδος », Αθήνα Μουτσόπουλος Ν., «Η αρχιτεκτονική μας κληρονομιά», Θεσσαλονίκη Μπενεχούτσου Ι., «Σπίτια της Γορτυνίας», Το Ελληνικό Λαϊκό σπίτι, επιμέλεια Μιχελής Π., εκδ.εμπ, σ , Αθήνα Μπούρας Χ., «Η αντιμετώπιση της παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής», Γενική εισαγωγή,ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, τομ.ι, Μέλισσα, σ.21-32, Αθήνα Πετρονώτης Α., «Οικισμοί και Αρχιτεκτονικά μνημεία στην ορεινή Γορτυνία (Αρκαδία)», εκδ.τεε, Αθήνα Πετρονώτης Α., «Αρκαδία», Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, τομ.4, Μέλισσα, σ , Αθήνα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του Ο προσανατολισμός της κατοικίας συνιστά το ιδιαίτερο πλεονέκτημά της, αφού το κτίριο έχει στηθεί ακριβώς πάνω στον άξονα της κοιλάδας των Δελφών και επωφελείται από μια συγκλονιστική θέα. Ο χώρος της αυλής,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου

Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου Η λαϊκή αρχιτεκτονική της Ηπείρου, παρά τις επιμέρους τοπικές μορφολογικές ιδιαιτερότητες, εμφανίζει κοινά χαρακτηριστικά σε όλες τις ορεινές περιοχές. Οι μορφές των

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 -

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4.1 ΑΓΙΟΣ ΣΩΣΤΗΣ Όπως και τα υπόλοιπα, έτσι και το πρώην σχολείο του Αγίου Σώστη είναι ένα πέτρινο κτίριο µε κεραµοσκεπή και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Tο κτίριο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Αναφέρεται σε ένα διευρυµένο γεωγραφικό πλαίσιο που περιλαµβάνει τον ενιαίο πολιτισµικό χώρο των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας κατά την περίοδο της οθωµανικής κυριαρχίας Αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική Η ιδιοκτησία της ΑΝΘΕΜΙΑΣ Α.Ε., χωροθετείται μέσα στον οικισμό της Καρδίας. Ο πολεοδομικός και ο οικιστικός σχεδιασμός των οικοπέδων της ιδιοκτησίας οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένο στρατηγικό πλάνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί συνεργάτες, Το γραφείο µας σε συνεργασία µε την Ένωση Ξενοδοχείων Αρκαδίας και µε τη στήριξη των ήµων Τρίπολης, Γορτυνίας και του Επιµελητήριο Αρκαδίας σας προσκαλούν να συµµετέχετε

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες Συζήτηση για το ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ που συμπληρώθηκε στο σεμινάριο και πρόταση για το προτεινόμενο τελικό φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 99 - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ 1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : To τοπογραφικό διάγραμμα της δεύτερης αρχιτεκτονικής μελέτης ταυτίζεται με αυτό της πρώτης αρχιτεκτονικής μελέτης εφόσον και οι δυο μελέτες εχουν γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Το οικόπεδο που μας δίνεται να αναπτύξουμε την κτιριακή σύνθεση χαρακτηρίζεται από την έντονη κλίση προς τη θάλασσα

Το οικόπεδο που μας δίνεται να αναπτύξουμε την κτιριακή σύνθεση χαρακτηρίζεται από την έντονη κλίση προς τη θάλασσα ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ : Εξοχικές κατοικίες στο Σκροπονέρι Ευβοίας Το οικόπεδο που μας δίνεται να αναπτύξουμε την κτιριακή σύνθεση χαρακτηρίζεται από την έντονη κλίση προς τη θάλασσα και από την ακανόνιστη

Διαβάστε περισσότερα

Ερείπια μινωικού οικισμού μαρτυρούν κατοίκηση της ευρύτερης περιοχής των Έξω Λακωνίων σε παλαιότερες εποχές.

Ερείπια μινωικού οικισμού μαρτυρούν κατοίκηση της ευρύτερης περιοχής των Έξω Λακωνίων σε παλαιότερες εποχές. ΤΕΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Βλάχηδες. Πεδινό χωριό με όνομα οικογενειακό Βυζαντινής ή Βενετσιάνικης προέλευσης. Διοικητικά ανήκει στο Δημοτικό Διαμέρισμα Έξω Λακωνίων, του Δήμου Αγίου Νικολάου. Βρίσκεται 7,5 χιλ δυτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Στρατηγική Συν-Κατοίκησης Η πρόταση μας εισάγει μια νέα τυπολογία κατοικίας, αυτήν της οριζόντιας πολυκατοικίας. Η αναφορά στην ελληνική αστική πολυκατοικία είναι σκόπιμη αφού η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ)

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) 1. ΠΕΤΡΑ (ΟΤΕ). Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι διάσχισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 89-1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. Η πρόσοψη του οικοπέδου βρίσκεται επί της οδού Κρουσόβου, ενώ το οικόπεδο

Διαβάστε περισσότερα

- 94 - TEXNIKH ΕΚΘΕΣΗ

- 94 - TEXNIKH ΕΚΘΕΣΗ - 94 - TEXNIKH ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟ Πρόκειται για οικόπεδο συνολικής επιφάνειας 1105,58 τ.μ. που βρίσκεται στο Ο.Τ. 10 και επί της οδών Δημητρίου Πολιορκητού και Κρουσόβου περιοχή Θρακομακεδόνων του σχεδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ Οι ιδιαίτερες δεσµεύσεις νέων κτισµάτων σε προστατευόµενες περιοχές αφορούν: 1) Την υποχρέωσή τους να ακολουθήσουν τον αρκετά δεσµευτικό

Διαβάστε περισσότερα

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης m pi-*. To Πόρτο Ράφτη μετατρέπεται σταθερά σε τόπο μόνιμηξ διαμονιη αλλά ταυτόχρονα παραμένει ένα από τα γοητευτικότερα δείγματα του Αττικού τοπίου. Η παρέμβαση σε αυτό το τοπίο θέτει κατ' αρχήν πολλά

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS W A L K t h e B L U E Η γεωγραφική θέση των Κυκλάδων, google earth -2- Περιδιαβαίνοντας τον Ασφοντυλίτη Αιγιάλη Μινώα Αρκεσίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Whitebox Architects - Π. Κοκκαλίδης, Α.Τριανταφυλλίδου, Α. Δρέλλα www.whitebox.gr ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Χ. Βαχλιώτης H/M MEΛETH: Conap - Α. Ψαρουδάκης TEXNIKH ETAIPΕIA

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Στο πλαίσιο του έργου CRESCENT που υλοποιεί η αναπτυξιακή σύμπραξη «Καλειδοσκόπιο» στην

Διαβάστε περισσότερα

2 ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΓΕΝΙΚΑΤΟΠΟΛΟΓΙΑ Η μελέτη του παραθεριστικού οικισμού, έχει σαν στόχο να ικανοποιήσει λειτουργικά και αισθητικά το αγοραστικό κοινό αλλά και να εκμεταλλευτεί στο μέγιστο την οικοδομισιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους»

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Γ και ΣΤ Τάξη 2007 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία είναι μια συνεργασία της Γ Τάξης και ΣΤ Τάξης του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) Αρχή διαδρομής ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική με μήκος 24.340 μέτρα, επομένως το σύνολο της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 Ανθηδών: είναι το μέρος που δίδει άνθη. Κατά τον Παυσανία πήρε το όνομα της από τον βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ 86882 ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ 2 διαγραμμα 1 1. Εισαγωγή Ο αρχαιολογικός χώρος στην περιοχή του λόφου της Φάμπρικας και η σπηλιές που έχουν διαμορφωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012 Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ TΡΙΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΧΩΡΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ:

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΠΟΥ ΡΩΤΕΙΤΑΙ: -ΦΥΛΟ: ΑΡΣΕΝΙΚΟq, ΘΗΛΥΚΟ q -

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ 19 Σεπτεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας.

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας. Το Νησάκι είναι άλλο ένα ήσυχο και γραφικό χωριό στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας. Στο παρελθόν, σύμφωνα με τους παλιούς χωρικούς, το Νησάκι ήταν ένα μικρό βραχώδες νησί, το οποίο ενώθηκε με την στεριά

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Δευτέρα, 28 Σεπτέμβριος 2015 Οικισμός Αβδήρων Τα Άβδηρα βρίσκονται λίγο πρίν

Διαβάστε περισσότερα

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη)

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Πολυκατοικία Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα Φωτογραφίες: Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ - ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η «Αρχιτεκτονική Ανάλυση Παραδοσιακού Οικισµού» είναι κύριο µάθηµα και διδάσκεται, στο 5 ο εξάµηνο σπουδών, µε τη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο

Διοικητικό Συμβούλιο Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Σταύρος Παππάς Αντιπρόεδρος: Μωϋσής Ελισάφ Γενικός Γραμματέας: Αντώνιος Αλαβέρας Μέλη: Σταύρος Μπούσμπουλας Αλέξιος Σωτηρόπουλος Ευάγγελος Ρίζος Αθανασία Παπαζαφειροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΧΕ ΙΩΝ ΚΑΙ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΩΝ ΧΑΡΤΩΝ

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΧΕ ΙΩΝ ΚΑΙ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΩΝ ΧΑΡΤΩΝ ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ TΟΜΕΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Εργαστήριο Μορφολογίας-Ρυθµολογίας Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΧΕ ΙΩΝ ΚΑΙ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο 1. Περιγραφή έργου Πρόκειται για την ανέγερση διώροφης κατοικίας 57.92 τ.µ. σε οικόπεδο έκτασης 75 τ.µ. στην περιοχή Μαυροβούνι στο Γιαλό της Σύµης. Η νέα αυτη κατοικία διαθέτει εξώστη και ηµιυπαίθριο

Διαβάστε περισσότερα

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Τύπος είναι µια επαναλαµβανόµενη αναγνωρίσιµη οργανωτική δοµή. εν έχει διαστάσεις και κλίµακα. Βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση µε

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ Επωνυμία: ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΜΟΙΡΑ Είδος: ΚΤΙΡΙΟ Διεύθυνση & Τ.Κ: - Περιοχή: ΠΑΝΩ ΚΟΝΙΤΣΑ Οικ.Τετρ. / Κτημ/γιο: - Ο.Τ.Α. Καποδίστρια: ΚΟΝΙΤΣΑΣ (Δ.) Νομός:ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Χρονολόγηση Αρχική Χρήση:

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Τοιχοποιία Ι Επισκευές

Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τα κατεστραμμένα ή φθαρμένα μέρη της τοιχοποιίας επισκευάζονται ακολουθώντας τις παραδοσιακές τεχνικές. Ο τεχνίτης πριν ξεκινήσει πρέπει να έχει έτοιμα τα απαιτούμενα υλικά: πέτρες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαλτεσινίκου Γορτυνίας

Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαλτεσινίκου Γορτυνίας Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαλτεσινίκου Γορτυνίας Ποια η θέση του Ιερού στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου; Πώς ένας αρχιτέκτονας προσεγγίζει τον Ιερό χώρο σήμερα; Φοιτήτρια : Δήμητρα Θεοχάρη Υπεύθυνος Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΚΡΗΤΙΚΟ ΣΤΕΝΟΜΕΤΩΠΟ ΚΑΜΑΡΟΣΠΙΤΟ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

et in Arcadia ego (= ανήκω κι εγώ στην Αρκαδία)

et in Arcadia ego (= ανήκω κι εγώ στην Αρκαδία) et in Arcadia ego (= ανήκω κι εγώ στην Αρκαδία) Νομός Αρκαδίας Ιστορία Οι Αρκάδες ήταν αρχαίο Ελληνικό φύλο εγκατεστημένο στην ορεινή Πελοπόννησο Θεωρείται το αρχαιότερο ελληνικό φύλο Ήταν πιθανόν συγγενικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή γειτονιά οδού Ελληνικής Δημοκρατίας στην Καβάλα

Παραδοσιακή γειτονιά οδού Ελληνικής Δημοκρατίας στην Καβάλα 1η ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΒΑΛΑ 01-07/10/2012 Παραδοσιακή γειτονιά οδού Ελληνικής Δημοκρατίας στην Καβάλα Σαπφώ Αγγελούδη- Ζαρκάδα Δρ. Αρχιτέκτων Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης Οι Καβαλιώτες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9 3. Ας περιγράψουμε σχηματικά τις αρχές επί των οποίων βασίζονται οι καινοτόμοι σχεδιασμοί κτηρίων λόγω των απαιτήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και ευαισθησία του χώρου και του περιβάλλοντος ; 1. Τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑ Η Κέρκυρα είναι ένα από τα ωραιότερα νησιά της Ελλάδας, που με τη πολυσήμαντη ιστορία της, την καταπράσινη ύπαιθρο, τις δαντελένιες ακρογιαλιές και κυρίως με

Διαβάστε περισσότερα

Αστική "πλατφόρμα" Πλατεία Κοινόχρηστες λειτουργίες Δημοτικό Parking

Αστική πλατφόρμα Πλατεία Κοινόχρηστες λειτουργίες Δημοτικό Parking Αστική "πλατφόρμα" Πλατεία Κοινόχρηστες λειτουργίες Δημοτικό Parking ΠΤ-ΑΜ 2007 ΒΑΛ Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ : ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 4.3: Αρχιτεκτονικές - οικοδομικές λεπτομέρειες αστικών κτιρίων 19 ου αιώνα στην Ελλάδα. Μελέτη περίπτωσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

α/α ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ Καταγραφή της πολεοδομικής και της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας των αξιόλογων οικισμών του Νομού Λασιθίου για τη μελλοντική ένταξή τους σε θεσμικό πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική - Σχεδιασμός του Χώρου Κατεύθυνση: Πολεοδομία Χωροταξία Μάθημα:Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασμού και της οικιστικής

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα