ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ. «Λεξιλόγιο και μορφολογική ανάλυση της γλωσσικής ποικιλίας του Νεοχωρίου Υπάτης»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ. «Λεξιλόγιο και μορφολογική ανάλυση της γλωσσικής ποικιλίας του Νεοχωρίου Υπάτης»"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ «Λεξιλόγιο και μορφολογική ανάλυση της γλωσσικής ποικιλίας του Νεοχωρίου Υπάτης» Μεταπτυχιακή διατριβή Επόπτρια: Αγγελική Ράλλη Μέλη συμβουλευτικής επιτροπής Ξυδόπουλος Γιώργος Παπαζαχαρίου Δημήτρης ΠΑΤΡΑ 2010

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 3 Φωνολογικά χαρακτηριστικά...3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά...5 Μορφοσυντακτικά χαρακτηριστικά... 9 Επεξηγήσεις σχετικά με την περιγραφή του λεξιλογίου....9 Συντομογραφίες...13 Λεξιλόγιο...14 Βιβλιογραφία

3 Εισαγωγή. Το Νεοχώρι ή Νιχώρ ή απλώς χωριό, όπως το λένε οι κάτοικοί του, είναι το, υψομετρικά, υψηλότερο χωριό της Οίτης, εξ ου και ο χαρακτηρισμός της τοποθεσίας του ως το «τρίτου τ αρανού». Το Νεοχώρι βρίσκεται 56 περίπου χιλιόμετρα Νοτιοδυτικά της Λαμίας, της πρωτεύουσας του Νομού Φθιώτιδος και αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Υπάτης. Το χωριό αυτό πλέον κατοικείται μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες και δεν έχει μόνιμους κατοίκους. Η γεωγραφική του θέση και οι ιδιάζουσες κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν τις περασμένες δεκαετίες επηρέασαν και τα γλωσσικά του χαρακτηριστικά. Οι παλαιότεροι κάτοικοί του αποτελούσαν μια κλειστή και σχεδόν νομαδική κτηνοτροφική κοινότητα, η οποία τους χειμερινούς μήνες κατέβαζε τα κοπάδια στον κάμπο και τα καλοκαίρια τα ανέβαζε στο βουνό ενώ συχνή ήταν και η ενασχόλησή της με την γεωργία. Ενδεικτικό της κλειστής κοινωνίας τους ήταν πως μέχρι την δεκαετία του 80 οι γάμοι με κατοίκους άλλων χωριών ήταν σπάνιοι ενώ ο ιδιαίτερος χορός του τόπου αυτού ονομάζεται «Κλειστό» και τα τραγούδια του «κλειστά». 1 Βασικά γλωσσικά χαρακτηριστικά. Φωνολογικά χαρακτηριστικά. Οι κύριοι φωνολογικοί κανόνες Οι κύριοι φωνολογικοί κανόνες που ισχύουν σε αυτή τη γλωσσική ποικιλία είναι αυτά που περιγράφει και ο Κοντοσόπουλος (2οο1) για τα βόρεια ιδιώματα. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρείται η αποβολή των άτονων /u/ και /i/ στο μέσο ή στο τέλος της λέξης, όπως στα παραδείγματα: [vno] βουνό και [Òtos] λυτός. Ο δεύτερος φωνολογικός κανόνας αφορά την τροπή των άτονων 1 Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους καθηγητές μου, Ράλλη Αγγελική, Ξυδόπουλο Γιώργο, Παπαζαχαρίου Δημήτρη για τις γνώσεις, τις παρατηρήσεις και τις συμβουλές που μου προσέφεραν όλα αυτά τα χρόνια, αλλά και τα υπόλοιπα μέλη του γλωσσολογικού τομέα του Πανεπιστημίου της Πάτρας, Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τον Παπαναγιώτου Δημήτρη, για την παραχώρηση του μεγαλύτερου μέρους του αρχείου του αλλά και τον πατέρα μου, Παπαναγιώτου Αποστόλη, για το χρόνο και τις γνώσεις που μου προσέφερε σχετικά με αυτή τη διαλεκτική ποικιλία. 3

4 /ο/ και /e/ σε [u] και [i] αντίστοιχα, όπως στα παραδείγματα: [ku'rits] κορίτσι και [ci'ri] κερί. Σειρά εμφάνισης φωνολογικών κανόνων. Η σειρά με την οποία εφαρμόζονται αυτοί οι δύο φωνολογικοί κανόνες, είναι κάτι το οποίο οφείλουμε να προσέξουμε ιδιαίτερα. Ας δούμε το παράδειγμα της λέξης [nirusir'mi] νεροσυρμή. Το [i], το οποίο εμφανίζεται μετά το φώνημα [n], είναι αποτέλεσμα της εφαρμογής του δεύτερου φωνολογικού κανόνα, δηλαδή της τροπής του άτονου /e/ σε [i]. Σε αυτή την περίπτωση δεν εφαρμόζεται σε δεύτερη φάση και ο πρώτος κανόνας που προβλέπει την αποβολή του άτονου /i/ στο μέσον ή στο τέλος της λέξης. Έτσι, το [nirusir'mi] μένει ως έχει και δεν τρέπεται στον αντιγραμματικό τύπο *[ŋrusir'mi]. Συμπερασματικά, όταν εφαρμόζεται ο ένας κανόνας τότε δεν μπορεί να εφαρμοστεί εν συνεχεία και ο δεύτερος στο ίδιο φώνημα. Κατά συνέπεια, το output του πρώτου κανόνα δεν είναι δυνατό να αποτελέσει input για τον δεύτερο. Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις. Ας δούμε την περίπτωση της λέξης [mskar] μοσχάρι. Σε αυτό το παράδειγμα το άτονο [ο] τρέπεται σε ένα άτονο [u] το οποίο τελικά αποβάλλεται. Η σειρά εφαρμογής των κανόνων δεν ισχύει σε αυτή την περίπτωση. Είναι η μόνη περίπτωση κατά την οποία παρατηρείται η εφαρμογή των δύο κανόνων στο ίδιο φωνητικό τεμάχιο. Στην περίπτωση, ωστόσο που μαρτυρούνταν ένας τύπος, */muskari/, η παραπάνω ανάλυση θα ήταν προβληματική. Το άτονο [u] τότε θα έπρεπε να αποβληθεί λόγω της ισχύος του πρώτου φωνολογικού κανόνα. Τέτοιος τύπος, ωστόσο, δεν υπάρχει σε αυτή τη διαλεκτική ποικιλία. Μη εφαρμογή του πρώτου φωνολογικού κανόνα για λόγους ευφωνίας. Ορισμένοι περιορισμοί, σχετικά με την εφαρμογή των παραπάνω κανόνων, ισχύουν ασχέτως της σειράς εμφάνισής τους. Ας δούμε ξανά το προηγούμενο παράδειγμα της λέξης [nirusir'mi] νεροσυρμή. Μεταξύ του φωνήματος [s] και του φωνήματος [r] υπάρχει ένα άτονο [i]. Σύμφωνα με τον πρώτο φωνολογικό κανόνα, το άτονο [i] θα έπρεπε να είχε αποβληθεί. Το γεγονός πως το συμφωνικό σύμπλεγμα [srm] που θα μπορούσε να δημιουργηθεί, δεν είναι επιτρεπτό σε αυτό το γλωσσικό σύστημα, καθώς είναι δυσπρόφερτο, αποτελεί την αιτία για τη μη αποβολή του άτονου [i] από τη λέξη. Το ίδιο παρατηρείται και στην περίπτωση του ρήματος [agri'θçazu] γίνομαι τραχύς. Το συμφωνικό σύμπλεγμα που θα δημιουργούνταν από την αποβολή του άτονου [i] ([grθç]) είναι αντιγραμματικό στο πλαίσιο του συγκεκριμένου γλωσσικού συστήματος. Στη λέξη [purnuma'zja] μάζεμα πουρναριών δεν αποβάλλεται το αρχικό άτονο [u], καθώς το [prn] αποτελεί ακόμη ένα συμφωνικό σύμπλεγμα που δεν απαντά εντός του συστήματος. O Newton (1972) παρατηρεί, επιπρόσθετα, πως συμφωνικά συμπλέγματα, όπως τα [plt], [krv], [xtp], [ftk], δεν είναι δυνατό να εμφανίζονται σε διάφορες διαλέκτους, ως επί το πλείστον του βόρειου ελλαδικού χώρου. 4

5 Μη εφαρμογή του πρώτου φωνολογικού κανόνα. Ας δούμε μια άλλη περίπτωση στην οποία δεν εφαρμόζεται ο πρώτος φωνολογικός κανόνας. Είναι δυνατό στο τέλος κάποιων λέξεων να εμφανίζεται ένα άτονο [i] το οποίο αναμενόταν, λόγω της εφαρμογής του πρώτου φωνολογικού κανόνα, να έχει αποβληθεί, όπως στα παρακάτω παραδείγματα: [snaγ'οi] συνάθροιση και ['soi] σόι. Σύμφωνα με τον πρώτο φωνολογικό κανόνα το άτονο [i] στο τέλος των δύο αυτών λέξεων θα έπρεπε να έχει αποβληθεί. Αυτό που μας δείχνουν τα παραδείγματα είναι πως δεν είναι δυνατή η εφαρμογή του πρώτου φωνολογικού κανόνα στο τέλος των λέξεων, όταν το προτελευταίο φώνημα είναι φωνήεν. Μη εφαρμογή του δεύτερου φωνολογικού κανόνα και δάνεια θέματα και λέξεις. Ο δεύτερος φωνολογικός κανόνας δεν ισχύει σε περιπτώσεις δάνειων λέξεων, οι οποίες έχουν εισέλθει στο σύστημα αλλά δεν έχουν εξελληνιστεί πλήρως. Ας δούμε το παράδειγμα της λέξης [a' ove]. Αγκιόβε σημαίνει συνήθεια, πάθος, μανία. Το τελικό [e], αν και άτονο δεν τρέπεται σε [i], όπως προβλέπει ο δεύτερος φωνολογικός κανόνας. Σε αυτή την περίπτωση το /e/ παραμένει επειδή αυτή η λέξη είναι δάνεια. Ως δάνειο εισήλθε στο σύστημα και δεν εφαρμόστηκαν σε αυτήν οι φωνολογικοί κανόνες που περιέγραψα πιο πάνω. Δεν συμβαίνει, ωστόσο, το ίδιο με δάνεια θέματα τα οποία εντάσσονται μέσα στο σύστημα και εξελληνίζονται. Η λέξη [tsu'paŋs] τσοπάνης, για παράδειγμα, μολονότι χρησιμοποιεί ένα σλαβικό θέμα, παρόλα αυτά εφαρμόζεται σε αυτήν ο δεύτερος φωνολογικός κανόνας, που προβλέπει την τροπή του άτονου /o/ σε [u]. Αποβολή του συριστικού ανάμεσα σε δυο φωνήεντα. Τέλος, ένα ακόμη χαρακτηριστικό φωνολογικό φαινόμενο που παρατηρείται σε αυτή τη γλωσσική ποικιλία, είναι η αποβολή του συριστικού ανάμεσα σε δυο φωνήεντα, στο τέλος της λέξης. Ας δούμε τις περιπτώσεις των λέξεων Θανάσης, χάσεις, πέσεις, χτίσεις. Οι λέξεις αυτές εμφανίζονται στο Νεοχώρι ως: [θa'nais] ['xais] ['peis] ['χtiis]. Οι περιπτώσεις αποβολής, ωστόσο, περιορίζονται αποκλειστικά στο τελευταίο μέρος των λέξεων. Φορμαλιστικά ο κανόνας έχει αυτή τη μορφή: [συριστικό] _ ^ / [φωνήεν] _ [i] [συριστικό] #. Το -πάντοτε τονισμένο- φωνήεν που προηγείται του συριστικού μπορεί να είναι το [a], το [e] ή το [i]. Το φωνήεν που έπεται του συριστικού είναι πάντοτε το [i]. 5

6 Μορφολογικά χαρακτηριστικά. Μορφολογοποίηση Το χαρακτηριστικότερο μορφολογικό φαινόμενο που παρατηρείται σε αυτή τη γλωσσική ποικιλία, είναι η γενικευμένη εμφάνιση του τεμαχίου /u/ στο τέλος του πρώτου ενικού προσώπου των ρημάτων. Η εμφάνιση του εν λόγω τεμαχίου στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αποτέλεσμα εφαρμογής του δεύτερου φωνολογικού κανόνα, κατά τον οποίο τα άτονα /ο/ τρέπονται σε [u], όπως στις περιπτώσεις των [tsγarulu'γau] καπνίζω [kaza'dizu] πλουτίζω, [ciχaj'levu] χειραγωγώ. Τί γίνεται όμως στις περιπτώσεις όπου συναντούμε τονισμένα [u] στο τέλος των ρηματικών τύπων; Σε αυτές τις περιπτώσεις το τονισμένο τελικό [u] δεν είναι αποτέλεσμα κάποιου φωνολογικού κανόνα αλλά ενός μορφολογικού. Ας δούμε τα παρακάτω παραδείγματα στα οποία φαίνεται καθαρά πως το κλιτικό επίθημα των ρηματικών τύπων είναι το [u]: [kòu] κλείνω, [tòu] τυλίγω, [va'ru] βαράω, [karti'ru] περιμένω. Αν και, γενικά, στο ιδίωμα που εξετάζω φαίνεται να εμφανίζονται συχνότερα οι ασυναίρετοι ρηματικοί τύποι σε σύγκριση με τους συνηρημένους, στην περίπτωση εκείνη που προκρίνεται ο συνηρημένος τύπος, τότε αυτός εμφανίζει στο τέλος του το φώνημα [u]. Η συστηματικότητα εμφάνισης του συγκεκριμένου τεμαχίου μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως πρόκειται για ένα μορφολογικό και όχι για ένα φωνολογικό φαινόμενο. Το τεμάχιο [u], δηλαδή, έχει μορφολογοποιηθεί και δηλώνει το πρώτο ενικό πρόσωπο και το παρόν. (Σχετικά με τη μορφολογοποίηση βλ. Joseph 2003). Λόγω της ισχύος των φωνολογικών κανόνων που περιέγραψα πιο πάνω, τα άτονα τελικά /ο/ τρέπονται σε [u]. Το φαινόμενο αυτό συστηματικοποιείται στο χώρο του ρήματος και πιο συγκεκριμένα στο πρώτο ενικό πρόσωπο και περνάει από το χώρο της φωνολογίας στο χώρο της μορφολογίας. Η χρήση του πλέον δεν είναι αποτέλεσμα εφαρμογής κάποιου φωνολογικού κανόνα αλλά ενός μορφολογικού κανόνα. Κλιτικές τάξεις και παραδειγματική κλίση Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διογκωμένη ΚΤ2, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση που κάνει η Ράλλη (2005) για τις ρηματικές κλιτικές τάξεις με βάση την αλλομορφία και τη ορθή σύνδεση ανάμεσα σε κλιτικά επιθήματα και θέματα. Περιπτώσεις παραλλαγών του ίδιου μορφήματος, οι οποίες δεν ερμηνεύονται φωνολογικά, χαρακτηρίζονται ως περιπτώσεις μορφολογικής αλλομορφίας. Σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση τα ρηματικά θέματα που εμφανίζουν συστηματική αλλομορφική του τύπου Χ(α) ~ Χφωνήεν (αγαπ(α) ~ αγαπι-), ανήκουν στην ΚΤ2, ενώ αυτά που δεν εμφανίζουν συστηματική αλλομορφική σχέση στην ΚΤ1. Ρηματικά θέματα τα οποία εμφανίζουν μόνο τον τύπο Χφωνήεν αλλά όχι και τον τύπο Χα, ανήκουν στην κλιτική τάξη 6

7 ΚΤ2β. Το Χ αναπαριστά μέρος του θέματος και το φωνήεν του δεύτερου σκέλους της αλλομορφικής σχέσης προσδιορίζεται λεξικά στο λήμμα του θέματος. (Ράλλη 2005: 132). Οι τιμές της πρώτης και της δεύτερης κλιτικής τάξης διασφαλίζουν τη σωστή σύνδεση θεμάτων και κλιτικών επιθημάτων. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στην επιλογή των αλλόμορφων, καθώς η εφαρμογή των φωνολογικών κανόνων που ανέφερα πιο πάνω, μπορεί να προκαλέσει σύγχυση σχετικά με την τυπολογία τους. Συχνά, ρήματα τα οποία κατηγοριοποιούνται στα Νέα ελληνικά στην ΚΤ1 και ΚΤ2β, σε αυτή τη γλωσσική ποικιλία κατατάσσονται στη ΚΤ2, όπως στα παρακάτω παραδείγματα. (1) «λ γάω» 'Òγa ~ 'Òγi KT2 (Νεχ) «λυγίζω» li'γ-iz- KT1 (ΚΝΕ) (2) «ξιμουλουγάω» ksιmulo'γa~ ksι'mulo(γ)i ΚΤ2 (Νεχ) «εξομολογώ» eksomolo'γ ~ eksomoloγi ΚΤ2β (ΚΝΕ) «λ γάω» 'Òγa ~ 'Òγi KT2 (Νεχ) «λυγίζω» li'γ-iz- KT1 (ΚΝΕ) λ γά-ου λ γα-ς λ γά-ει λ γά-μι λ γά-τι λ γά-ν λυγ-ίζ-ω λυγ-ίζ-εις λυγ-ίζ-ει λυγ-ίζ-ουμε λυγ-ίζ-ετε λυγ-ίζ-ουν «ξιμουλουγάω» ksιmulo'γa~ ksι'mulo(γ)i ΚΤ2 (Νεχ) ξιμουλουγά-ου ξιμουλουγά-ς ξιμουλουγά-ει ξιμουλουγά-μι ξιμουλουγά-τι ξιμουλουγά-ν «εξομολογώ» eksomolo'γ ~ eksomoloγi ΚΤ2β (ΚΝΕ) εξομολογ-ώ εξομολογ-είς εξομολογ-εί εξομολογ-ούμε εξομολογ-είτε εξομολογ-ούν Η αύξηση του Αορίστου και η παραβίαση του κανόνα της τρισυλλαβίας. Ένα μορφοφωνολογικό φαινόμενο που εμφανίζεται στη γλωσσική ποικιλία του Νεοχωρίου Υπάτης, είναι η παραβίαση του κανόνα της 7

8 τρισυλλαβίας. Είναι γνωστό πως τα Νέα ελληνικά δεν επιτρέπουν την ύπαρξη τόνου πριν από τις τελευταίες τρεις συλλαβές της λέξης. Ο κανόνας αυτός φαίνεται να παραβιάζεται στην ποικιλία που μελετώ. Το φαινόμενο παρατηρείται στο χώρο του ρήματος. Εμφανίζεται στο κλιτικό παράδειγμα του Αορίστου και πιο συγκεκριμένα στο πρώτο πληθυντικό πρόσωπο. Κατά περίπτωση, εμφανίζεται και στο κλιτικό παράδειγμα του Παρατατικού. Ας δούμε τα παραδείγματα: ['e.ka.tsa.mi] καθίσαμε, ['e.tro.γa.mi] τρώγαμε. Εύκολα διαπιστώνει κανείς πως ο τόνος βρίσκεται πριν την προπαραλήγουσα, παραβιάζοντας τον κανόνα της τρισυλλαβίας. Ο τόνος, μάλιστα, βρίσκεται στην πρώτη συλλαβή σε όλο το κλιτικό παράδειγμα του Αορίστου. Παρατηρείται δηλαδή μια μεγάλη αναλογία όσον αφορά την θέση του τόνου. Η αύξηση [e], όπως έχει παρατηρήσει η Ράλλη (2005), σε επίπεδο διαλέκτων τουλάχιστον, σε συνδυασμό με τα κλιτικά επιθήματα αποτελεί ένα ασυνεχές μόρφημα. Στα ποντιακά, στα χιώτικα και στα επτανησιακά η αύξηση εμφανίζεται υποχρεωτικά ακόμα και σε τύπους στους οποίους είναι άτονη. Στα Νέα Ελληνικά, από την άλλη, η αύξηση εμφανίζεται μόνο όταν είναι τονισμένη και θεωρείται μια μορφοφωνολογική επένθεση. Στην περίπτωση του Νεοχωρίου η αύξηση εμφανίζεται σε ολόκληρο το κλιτικό παράδειγμα και είναι πάντοτε τονισμένη. Είναι δε τονισμένη ακόμη και σε εκείνη την περίπτωση κατά την οποία παραβιάζεται ο κανόνας της τρισυλλαβίας (['e.fa.γa.mi] φάγαμε ). Το ιδιαίτερο πρόθημα ματα- Ένα ακόμη ενδιαφέρον μορφολογικό φαινόμενο αυτής της γλωσσικής ποικιλίας είναι η περίπτωση του προθήματος ματα-. Το ματαχρησιμοποιείται για τη δήλωση της επανάληψης της ενέργειας του ρήματος, δημιουργώντας λεξικές δομές, όπως οι παρακάτω: [mata'leu], ξαναλέω, [mata'γlepu] ξαναβλέπω, [matapir'nau] ξαναπερνώ. Σε αρκετές περιπώσεις, μεταξύ του προθήματος ματα- και του ρηματικού τύπου, παρατηρείται η ύπαρξη ενός ή δύο κλιτικών. Ας δούμε το παρακάτω παράδειγμα: ['ama matamii' is kaka'tsi a na mi 'pis]. Ανάμεσα στο ματα- και τον ρηματικό τύπο ([i' is]) παρεμβάλλεται το κλιτικό με. Όλα αυτά τα στοιχεία (πρόθηκα, κλιτικό, ρηματικός τύπος) αποτελούν έναν ενιαίο λεξικό τύπο. Στο παράδειγμα που ακολουθεί θα δείξω πως είναι δυνατό να υπάρξουν λεξικές δομές, όπου συνυπάρχουν το ματα-, δυο κλιτικά και ένας ρηματικός τύπος: [tu 'piri ci e matam'tufiri] ξανά + μου + το + έφερε [matam'tupi], ξανά + μου + το + είπε. Τα μου και το είναι τα δυο κλιτικά τα οποία παρεμβάλλονται ανάμεσα στο πρόθημα και τον ρηματικό τύπο. Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν η προσοχή μας θα πρέπει να στραφεί στη φύση των κλιτικών ή στη φύση του προθήματος ματα-. Το φαινόμενο αυτό δείχνει να ξεκινά από τη φύση των κλιτικών, τα οποία φαίνεται να έχουν μια συμπεριφορά που ως τώρα παρατηρούμε στην περίπτωση των μορφημάτων. Αν τα κλιτικά ήταν λέξεις, τότε σε καμία περίπτωση δεν είναι δυνατό να δούμε σε μια λέξη την ύπαρξη ενός προθήματος (mata-), μιας λέξης (-mi-), ενός θέματος (-i' i-) και ενός κλιτικού επιθήματος ( s). Το γεγονός πως ένα κλιτικό εμφανίζεται στη θέση αυτή, μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως η φύση του κλιτικού είναι πιο κοντά στο 8

9 μόρφημα και όχι στη λέξη. Μόνο στην περίπτωση όπου το κλιτικό είναι μόρφημα είναι δυνατό να είναι γραμματική η δομή τού παραδείγματος: mata m(u)-'tu-fir-i. Σε αντίθετη περίπτωση, θα πρέπει να θεωρήσουμε γραμματικό ένα λεξικό τύπο o οποίος θα αποτελείται από ένα πρόθημα (mata), δυο λέξεις (-mu και tu-), ένα θέμα (-fir-) και ένα κλιτικό επίθημα ( i). Άλλες περιπτώσεις στις οποίες τα κλιτικά εκδηλώνουν τη μορφηματική τους φύση δεν έχουν διαπιστωθεί σε αυτή τη γλωσσική ποικιλία. Μορφοσυντακτικά χαρακτηριστικά. Ο προθηματικός δείκτης θαλα-. Σε συντακτικό επίπεδο οι διαφορές που παρατηρούμε ανάμεσα σε αυτή τη γλωσσική ποικιλία και τα Νέα ελληνικά είναι μικρές. Ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζει η δήλωση του μέλλοντα. Είναι γνωστό πως στα Νέα ελληνικά ο σχηματισμός των τύπων του μέλλοντα γίνεται με τη χρήση του προθηματικού δείκτη θα (Χειλά- Μαρκοπούλου 2000) και τον κατάλληλο ρηματικό τύπο. Στο ιδίωμα που μελετώ, εκτός από αυτόν τον τρόπο σχηματισμού του μέλλοντα, εμφανίζεται και ένας ακόμη. Ο μελλοντικός τύπος σχηματίζεται με τη χρήση του δείκτη θαλα αντί του θα και του ρηματικού τύπου. Βλέπουμε παρακάτω μερικά παραδείγματα: (3) Θαλα φύβγου ταχιά [θala 'fivγu ta'ça] θα φύγω αύριο (4) Θαλα πουλιμάν ακόμα [θala puli'man a'koma] θα πολεμούσαν ακόμη (5) Θαλα σ έχου [θala'sexu] θα ήθελα να σε έχω Η παράλληλη χρήση δομών σχηματισμού του μέλλοντα προκύπτει από διαφορετικές φάσεις γραμματικοποίησης (Χειλά-Μαρκοπούλου 2000). Ο τύπος θαλα βρίσκεται πιθανότατα σε μια ενδιάμεση κατάσταση μεταξύ του πλήρως γραμματικοποιημένου θα και της φραστικής δομής θέλω να. Η θέση του θαλα είναι σταθερή και βρίσκεται πάντοτε πριν το ρήμα, όπως και το θα. Ταυτόχρονα είναι δυνατό ανάμεσα στο θαλα και τον ρηματικό τύπο να υπάρξουν και άλλα γλωσσικά στοιχεία, όπως ένα κλιτικό (παράδειγμα 5). Η χρήση του θαλα σχετίζεται με τη δήλωση του μέλλοντα, όπως είδαμε στο πρώτο παράδειγμα, αλλά όχι αποκλειστικά με αυτή. Όπως παρατηρούμε στο παράδειγμα (3) το θαλα εμφανίζεται να συνδέεται με τη βουλητική διάθεση του ομιλητή. Δεν είναι δηλαδή ξεκάθαρη η μελλοντική 9

10 διάθεση του εκφωνήματος αλλά διαπιστώνουμε τη δήλωση της θέλησης. Η δήλωση αυτή προκύπτει από τη σημασία του πρόγονου τύπου θέλω να (Χειλά-Μαρκοπούλου 2000). Στο παράδειγμα (5) φαίνεται πως ο πομπός δεν αναφέρεται στο μέλλον αλλά δηλώνει, με τη χρήση του θαλα, την επιθυμία του για κάτι. Η δυνατότητα αυτή δίνεται στον ομιλητή λόγω της σχέσης του θαλα με το αρχικό ρήμα θέλω, το οποίο είναι ένα ρήμα δηλωτικό της βούλησης. Επεξηγήσεις σχετικά με την περιγραφή του λεξιλογίου. Τα λήμματα του λεξικού έχουν καταγραφεί με την ακόλουθη τυπολογία: Αρχικά δηλώνεται το λήμμα. Το λήμμα δίνεται με τη φωνολογική του απόδοση αλλά με την ορθογραφία της Νέας ελληνικής. Στη συνέχεια εμφανίζεται η φωνολογική απόδοση του λήμματος σύμφωνα με το φωνητικό αλφάβητο (βλ παράδειγμα 6). Ο τόνος του λήμματος βρίσκεται πριν από την τονισμένη συλλαβή. Η γραμματική κατηγορία του λήμματος εμφανίζεται μετά τη φωνολογική απόδοσή του, όπως φαίνεται στο παράδειγμα (6). Μετά τη δήλωση της γραμματική κατηγορίας του λήμματος, όταν χρειάζεται, ακολουθούν γραμματικές παρατηρήσεις σχετικές με πιθανές ανωμαλίες που παρουσιάζει το λήμμα στο κλιτικό του παράδειγμα (βλ παράδειγμα 10). Σε αρκετές περιπτώσεις, μετά τη δήλωση της κατηγορίας του λήμματος, δίνονται πληροφορίες σχετικές με το πραγματολογικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσεται το λήμμα. Οι κατηγορίες αυτές είναι η κτηνοτροφία (κτην), η γεωργία (γεω), η τυροκομία (τυρ) και οι ύβρεις (υβρ) (βλ παράδειγμα 8). Στη συνέχεια ακολουθεί το ερμήνευμα ή τα ερμηνεύματα. Εάν υπάρχει και δεύτερο ερμήνευμα το οποίο συνδέεται με κάποια σημασιολογική σχέση με το πρώτο, όπως η μεταφορά ή η μετωνυμία, δηλώνεται μέσα σε παρένθεση στο τέλος του ερμηνεύματος (βλ παράδειγμα 11). Μετά το ερμήνευμα υπάρχουν πληροφορίες σχετικές με την ύπαρξη συνωνύμων (συν) ή αντωνύμων (αντ) μέσα στο λεξικό. Τα συνώνυμα και τα αντώνυμα εμφανίζονται με πλαγιογράμματη γραφή, όπως στο παράδειγμα (7). Σε αρκετές περιπτώσεις μέσα σε παρένθεση δηλώνεται κάποια λέξη, η οποία δεν είναι συνώνυμη ή αντώνυμη, αλλά ανήκει στο ίδιο εννοιολογικό πλαίσιο (βλ παράδειγμα 9). Άλλου τύπου παρατηρήσεις σχετικές με το ερμήνευμα δίνονται σε παρένθεση μετά την παράθεσή του, όπως στο παράδειγμα 13. Τέλος, ακολουθεί ένα ή περισσότερα παραδείγματα για το κάθε ερμήνευμα. Το παράδειγμα λειτουργεί βοηθητικά, ώστε να κατανοηθεί πλήρως το ερμήνευμα αλλά και για την άντληση συντακτικών πληροφοριών σχετικά με το λήμμα. Στα παραδείγματα είναι εμφανής η εφαρμογή των φωνολογικών κανόνων του συστήματος μέσα στη ροή του λόγου. Σε περιπτώσεις όπου το παράδειγμα είναι μια ιδιωματική φράση ή μια λεξικοποιημένη δομή ακολουθεί επεξήγηση μέσα σε παρένθεση, όπως στο 10

11 παράδειγμα 12. Άλλες παρατηρήσεις σχετικές με τα παραδείγματα δίνονται αμέσως μετά από αυτά, μέσα σε παρενθέσεις, όπως στο παράδειγμα 14. (6) Ριμόν [ri'moŋ] (Ο-ουδ): κόσκινο. «Τουν πήρι του πουλιβόλου και τουν έκανι ριμόν». γρ. κατηγορία ερμήνευμα φωνολογική απόδοση λήμμα παράδειγμα (7) Αϊρκό [ajr'ko] (Ο-ουδ): ξωτικό, στχειο, ξιραμένις. «Στ αλώνια βγαίνι τ αϊρκά κι τραγδάν τα βράδια». δήλωση ύπαρξης συνωνύμου (8) Καρδάρα [kar' ara] (Ο-θηλ) (κτην): σκεύος μέσα στο οποίο αρμέγουν τα γιδοπρόβατα. «Ντ κλώτσι ντ καρδάρα κι χύθκι του γάλα». πραγματολογική πληροφορία 11

12 (9) Μσουντρέουλους [msu'dreulus] (Ε): αυτός που έχει ασυνήθιστη συμπεριφορά (βλ. και ντρέλα). «Μην ακούς τι σ λέει αυτός ειν μσουντρέουλους». λέξη η οποία ανήκει στο ίδιο εννοιολογικό πλαίσιο (10) Πστροφ [pstrof] (Ο-ουδ) (πληθ. πστρόφια και πίστρουφα) : η πρώτη επιστροφή των νεονύμφων στο σπίτι των πεθερικών του γαμπρού γυρίσματα. «Θα σ που τν ιστουρία μι τα πίστρουφα τ Νταλιάν». γραμματικές πληροφορίες (11) Αντιλικάτους [adiòi'katus] (Ε): 1. αδύνατος 2. αφερέγγυος (μτφ). «Αντιλικάτους ου γαμπρός!» «Η συμφωνία μας φαίνιτι αντιλικάτ». σημασιολογική σχέση (12) Καλ γώνου [ka'òγonu] (Ρ) (κτην): βάζω πέταλα σε ζώο. «Καλ γών τουν ψύλλου αυτός». (= είναι πολύ έξυπνος) επεξήγηση ιδιωματικής φράσης 12

13 (13) Γυαλ σταριά [jaòstar'ja] (Ο-θηλ): δηλώνει την γυαλάδα των πραγμάτων, την καθαριότητα (με επιρρηματική χρήση). «Είχι ένα μαχαίρ τι να σ που...γυαλ σταριά!». παρατηρήσεις σχετικές με το λήμμα (14) Αχρόνιαγους [a'χroŋaγus] (Ε): αυτός που δεν έχει κλείσει χρόνο. «Ειν αχρόνιαγου του πιδί τ» «Αχρόνιαγους να πας. Μη σ ευρ ου χρόνους». (κατάρα) παρατηρήσεις σχετικά με το παράδειγμα Συντομογραφίες Αντ: αντίθετο Αντων: αντωνυμία Αρσ: αρσενικό Γεω: γεωργία (η λέξη χρησιμοποιείται στη γεωργία) Ε: επίθετο Επιρρ: επίρρημα Επιφ: επιφώνημα Θηλ: θηλυκό Κτην: κτηνοτροφία (η λέξη χρησιμοποιείται στη κτηνοτροφία) Μτν: μετωνυμία Μτφ: μεταφορά Μτχ: μετοχή Ο: ουσιαστικό Ουδ: ουδέτερο Ρ: ρήμα Τυρ: τυροκομία (η λέξη χρησιμοποιείται στην τυροκομία) Υβρ: ύβρις 13

14 A Aπουλ τός [apuò'tos] (Ε): 1. αφημένος, απολυμένος 2. χαλαρά υφασμένος, αδίμτους (αντ). «Τα φκι απουλ τά τα σκλια» «Ειν απουλ τό τούτου του γνέμα». Αβάκα [a'vaka] (Ο-θηλ): συμφωνία. «Έκαμαν αβάκα». Άβαλτους ['avaltus] (Ε): αφόρετος. «Τα χ άβαλτα τα παπούτσια». Αβάρα [a'vara] (Ο-θηλ): ζημιά. «Εχνι αβάρα τα πρόβατα». Άβαρους ['avarus] (Ε): καλός, αξιοπρεπής, στιβαρός. «Ειν άβαρους ν κουκύρς τούτους!». Αβασκαμός [avaska'mos] (Ο-αρσ): βασκανία. «Βαλ ματ για τουν αβασκαμό». Αβασκαντήρ [avaska'dir] (Ο-ουδ): φυλαχτό, χαϊμαλί. «Το ραψι στ σαρκουφάνελα αβασκαντήρ να μην παιρν απού ματ». Αβγουλίθ [avγu'liθ] (Ο-ουδ) (κτην): απόστημα που βγάζουν τα πρόβατα κυρίως στο λαιμό τους. «Δε τσουγκράμι αυγά του Πάσχα να μη βγάνι αβγουλίθια τα πρόβατα». Άβρακους ['avrkus] (Ε): αυτός που δεν έχει και δεν φοράει βρακί. «Είδι ου άβρακους βρακί κι έκατσι κι το χισι». Αγανός [aγa'nos] (Ε): αραιός. «Ειν αγανό τούτου του πλιχτό». Αγγριθιάζου [agri'θjazu] (Ρ): γίνομαι τραχύς, ξηρός. «Αγγρίθιασι του ψουμί». Αγιουγδίτς [aju'γ its] (Ο-αρσ): απατεώνας, κλέφτης. «Μαρή ξερς τι αγιουγδίτς ειν αυτός!». Αγιουκάρα [aju'kara] (Ο-θηλ):1. η κάρα ενός αγίου 2. αδύνατος (μτφ), αντιλικάτους, τσιλιγκρός. «Αγιουκάρα γίν κι τούτους». 14

15 Αγιουκέρ [aju'cer] (Ο-ουδ): κίτρινη λαμπάδα από κερί μέλισσας το οποίo χρησιμοποιείται στην εκκλησία και στις νεκρικές τελετές. «Άναψαν τ αγιουκέρια στου μνημόσνου». Αγκαλώνουμι και αγκαλώνου [aga'lonumi] και [aga'lonu] (Ρ): αγκυλώνομαι. «Αγκαλώνουμι απ ντ αγουρτσά». Αγκιόβε [a' ove] (Ο-ουδ): πάθος, μανία. «Εχ αγκιόβε να κλεβ!». Αγκόρτσου [a'gortsu] (Ο-ουδ): άγριο αχλάδι. «Κόλλ σι απάν τν αγουρτσά να κοψ αγκόρτσα». Αγκουνάρ [agu'nar] (Ο-ουδ): μεγάλη πέτρα πελεκητή. «Τούτου του σπίτι γίν κι μ αγκουνάρια. Δεν πεφτ μι τίπουτα». Αγκουνή [agu'ŋi] (Ο-θηλ): 1. θέση δίπλα στο τζάκι 2. σπίτι, εστία (μτν). «Θα πάου στ ν αγκουνή μ». Αγκουρτσιά [agur'tsa] (Ο-ουδ): άγρια αχλαδιά. «Κόλλ σι απάν τν αγουρτσά να κοψ αγκόρτσα». Αγκούτσα [a'gutsa] (Ο-θηλ): γκλίτσα. «Θα σι κουπανίσου μι ντ ακγούτσα στου κιφάλ» «Έμαθι νια αγκούτσα γράμματα». (=λίγα) Αγκρέμγους [a'gremγus] (Ε): αγκρέμιστος. «Αν κι δι μεν δω, το χνι αγκρέμγου του πατρικό τς». Αγκτσάρι [ag'tsar](ο-ουδ): το πάνω περίτεχνο μέρος της γκλίτσας. «Μο σπασι του αγκτσάρ ιχτέ στα πρόβατα». Αγκφάου [ag'fau] (Ρ): ακουμπώ κάπου ελαφρώς όντας καθήμενος. «Αγκφάει σ ντ πουλυθρόνα ου γέρουντας κι κ μάτι». Αγουνιώμι [aγu'ŋomi] (Ρ): αγωνίζομαι. «Έτσ αγουνιέτι, δεν καν τίπουτα». 15

16 Αγράδα [a'γra a] (Ο-θηλ): πέρασμα, σύρτα. «Ειν αργάδα δώια!». Αγριουμάρα [aγriu'mara] (Ο-θηλ): αγριάδα. «Μι τήραξι μ αγριουμάρα». Αγρουκόβου [aγru'kovu] (Ρ): 1. κόβω κάποιο φρούτο πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας ωρίμανσή του 2. σταματώ κάτι πρόωρα (μτφ). «Τα αγρόκουψι τα κράνα» «Τν αγρόκουψι την κβέντα». Αγύργα [ani'jira] (Επιρρ): αγύριστα. «Στ ανιγύργα να πας, να μη ματαρθείς δω!». Αγύργου [a'jirγu] (Ε-ουδ) (γεω): αυτός που δεν έχει οργωθεί δεύτερη φορά (κυρίως για χωράφια). «Αγύργα χουράφια τούτα». Αδιδέτσ [a i' ets] (Επιρρ): έτσι, με τέτοιον τρόπο. «Τ άφκαμι αδιδέτσ κι λάκ σαμι». Αδιδώ [a i' o] (Επιρρ): εδώ. «Αδιδώ τo βανα κι τώρα δε ντου βρίσκου». Αδικεύου [a i'cevu] (Ρ): αδικώ. «Τουν αδίκιψαν στ μοιρασιά!». Αδίμτους [a' imtus] (Ε): 1. υφασμένος με δυο κλωστές και γι αυτό ήταν δασύτερος και πιο κρουστός, απουλ τό(αντ). 2. δύστροπος αλλά ισχυρός (μτφ). «Αδίμτου γνέμα» «Αδίμτις κβέντις». Αδιρφουμοίρ [a irfu'mir] (Ο-ουδ): κληρονομικό στοιχείο που ανήκει από μισό σε δυο αδέρφια. «Τα χουράφια π θα πάρνι για του δρόμου ειν αδερφουμοίρια». Αδιτέτοιους [a i'tetçus] (Αντων): τέτοιος. «Αδιτέτοιους ήταν ου πατέρα τς, γι αυτό λάκ σαν τα πιδιά απ του σπιτ». Αδιτώραϊα [a i'toraja] (Επιρρ): μόλις τώρα. «Αδιτωραϊά πέρασι για ντ πλατεία». 16

17 Αδιφτού [a i'ftu] (Επιρρ): εκεί. «Αδιφτού το βαλα κι τώρα δε ντου βρίσκου». Αδράχτ [a' raχt] (Ο-ουδ): μικρό ξύλινο εργαλείο με το οποίο κλώθοντας το μαλλί το μετατρέπουν σε κλωστή. Στο πάνω μέρος του υπάρχει υποδοχή για το γνέμα, η κόκκα. «Πόσα αδράχτια έγνισις;» «Βαν του λαδ μι τ αδράχτ». (=βάζει λίγο λίγο) Αδρόσγους [a' rosγus] (Ε): δύστροπος. «Αδρόσγους άνθρουπους δεν κάν μι κάνανστου χουριό». Αηδουνουλαλάου [ai unu'lalau] (Ρ): μιλάω πολύ. «Αηδουνουλάλ σι χτε στου τραπέζ. Mας τρύπσι!». Αήλιουτους [a'iòutus] (Ε): αυτός που δεν αποσυντίθεται μετά το θάνατό του. «Μι τόσις αμαρτίες θα μειν αήλιουτους ου μακαρίτς» Αϊκσμένους [ajkz'menus] (Ε): αυτός που έχει ακουστεί, που είναι γνωστός. «Ειν αϊκσμήν αυτήν η γναίκα». Αιρκό [ajr'ko] (Ο-ουδ): ξωτικό, στχειο, ξιραμένις. «Στ αλώνια βγαίνι τ αϊρκά κι τραγδάν τα βράδια». Ακατούργους [aka'turγus] (Ε): αυτός που δεν έχει κατουρήσει. «Κάτσι να πάου στουν απόπατου. Μη κ νίσουμι ακατούργ για του γάμου». Ακλίτσαβους [a'kòitsavus] (Ε): αδέξιος. «Ακλίτσαβου του πιδί τούτου, δε νουγάει ντιπ!». Ακόν [a'kοŋ] (Ο-ουδ): επίπεδη πέτρα, πέτρα πάνω στην οποία ακονίζανε τα μαχαίρια. «Φεύγα! Θα πάρου τ ακόν κι θα σι ξικιφαλιάσου!». Άκουπους ['akupus] (Ε): συνεχιζόμενος. «Γίν κι άκουπου γλεντ, δυο μέρες χόριβαμι». 17

18 Ακούριβους [a'kurivus] (Ε): ακούρευτος. «Να πας στου μπαρμπέρ να κουριυτείς. Ακούριβους θα ρθς στου γάμου;». Αλακάπα [ala'kapa] (Επιρρ): απότομα, φουριόζικα. «Ωρέ τουν πήρι αλακάπα κι τουν πααίν στου σπιτ πλαλώντα!». Αλαμανίζου [alama'ŋizu] (Ρ): ανακατεύω, προκαλώ ταραχή. «Ήρθι κι μας αλαμάνιασι». Αλαμέτ [ala'met] (Ο-ουδ): θύελλα, μεγάλη βροχόπτωση με αέρα. «Μαρή τι αλαμέτ έπιασι τωραϊα». Αλαργεύου [alar'jevu] (Ρ): απομακρύνομαι. «Αλάργεψι πουλύ, τρόμαζα να τουν φτάσου!». Αλαργινός [alarji'nos] (Ε): μακρινός. «Αυτά τα χρόνια π κβιντιάιζ ειν πουλύ αλαργινά». Αλαταριά [alatar'ja] (Ο-θηλ) (κτην): 1.πλάκες πάνω στις οποίες έβαζαν αλάτι για να τρων τα πρόβατα 2. οποιαδήποτε διαδικασία υπόσχεται γαστριμαργική απόλαυση (μτφ). «Ριξ τα πρόβατα του προυί τς αλαταριές ν αρμυρίσνι» «Μυρίσκι αλαταριά κι πάει». Αλαφιάζουμι [ala'fçazumi] (Ρ): ανησυχώ, ταράζομαι (βλ και θιρμουτσουκνιδίζουμι). «Αλαφιάστκα μι αυτό π άικσα». Αλαφιασμένους [alafça'zmenus] (Ε): αναστατωμένος. «Ήρθι κι ήταν αλαφιασμένους. Μάλλον πέθανι ου μπάρμπας τ». Αλαφρουπαλάντζα [alafrupa'ladza] (Ο-θηλ): άνθρωπος χωρίς σταθερό χαρακτήρα. «Ντιπ αλαφουπαλάτζα ου γαμπρός. Όθι φσάει ου άνιμους ειν». Αλιά [a'òa] (Επιφ): αλίμονο. «Αλιά π να μη σ κοβ ντιπ χαζουλόγου!» 18

19 Αλισφιρίσι [aòizvi'ris] (Ο-ουδ): σχέση, νταραβέρ. «Ξικίν σι αλισφιρίσια μι τ γειτουνιά». Αλιτρουνουρά [alitrunu'ra] (Ο-θηλ) (γεω): η λαβή του ξύλινου αλετριού. «Ξαπέχ σαν αλιτρονουρά τούτου του κούτσουρου!». Αλλαξουμτσουνιάζου [alaksumtsu'ŋazu] (Ρ): κάνω έντονο μορφασμό (συνήθως δυσαρέσκειας). «Μόλις άικσι π θα πάινι φαντάρους αλλαξουμτσούνιασι». Αλλουγιρότιρους [aluji'rotirus] (Ε): ο πιο δυνατός. «Αλλουγιρότερους ειν ου Γιάνν ς. Μι σι κουλλήσ στα χέρια τ!». Αλλουκαλύτιρους [aluka'òiterus] (Ε): ο καλύτερος. «Αλλουκαλύτερους στου χουρό ήταν ου Κουστάκ ς». Αλλουτισνός [alutis'nos] (Ε): πολύ παλιός, από άλλοτε. «Του καζάν αυτό ειν αλλουτισνό πιδί μ, απ τουν πόλιμου» Αλουγόκατρου [alu'γokatru] (Ο-ουσ): 1. το κάτουρο του αλόγου 2. υγρό ζεστό και αφρισμένο (μτφ). «Τέρα μην πατήεις τ αλουγόκατρου!» «Αλουγάκατρου η μπίρα, δεν πίνιτι». Αλουγόκουμπους [alu'γokubus] (Ο-αρσ): 1. τύπος κόμπου που έκαναν για δέσουν τα άλογα 2. άτεχνη τεχνική ραψίματος (μτφ). «Φκιάσι ένα αλουγόκουμπου στ τριχιά για να στιριωθεί του φόρτουμα!» «Έραψι του κουμπι κι έφκιασι έναν κόμπου...αλουγόκουμου!». Αλουγουνουρά [aluγunu'ra] (Ο-θηλ): 1. η ουρά του αλόγου 2. ζωηρός (μτφ), σγκαθόκουλους. «Νια τρίχα απου αλογονουρά» «Ουλ ντ μερούλα πλαλάει μεσ τσ στράτες, αλογονουρά αυτό του πιδί του θκο 19

20 μας» «Πααίν αλογονουρά!». (= κινείται συνεχώς) Αλουή [alu'i] (Ο-θηλ): πικρό, φαρμακευτικό φυτό. «Δεν έβανις λ γάκ ζάχαρ στου καφέ ειν σαν αλουή!». Αλπουτνάζουμι [alpou'tnazumi] (Ρ): τινάζομαι σαν αλεπού, εκνευρίζομαι φαινομενικά όχι ουσιαστικά. «Κατ του παν κι αλπουτνάχτικι». Αμάκα [a'maka] (Επιρρ): τζάμπα, δωρεάν. «Αμάκα ξιδ, γλυκό σα μελ». Αμακαδόρους [amaka' oros] (Ο αρσ): τζαμπατζής. «Μιγάλους αμακαδόρους ου Γιώργους. Δεν εχ κιράσ πουτέ στου μαγαζί!». Αμαλαϊά [amalai'a] (Ο-θηλ): κάτι το οποίο δεν έχει πειραχθεί εκ των προτέρων. «Βρήκαν αμαλαϊά τα πρόβατα σήμιρα κι έφαγαν καλά» (=βρήκαν μέρος που δεν είχε περάσει άλλο κοπάδι) «Άν ξι ένα μαγαζί κι ήβρι αμαλαϊά κι ετσ πρόκουψι»(= δεν υπήρχε κάποιο ανρίστοιχο μαγαζί) Αμίαντους [a'miadus] (Ε): αμόλυντος (βλ και μαγάρα, μαγαρισιά, μόλεμα (αντ)). «Δεν του πάλιψι κάνας, ειν αμίαντου». Αμουλόητους [amu'loitus] (Ε): αυτό που δεν λέγεται. «Αυτό ειν απ τ αμουλόητα». Αμούντγους [a'mudγus] (Ε): άφαντος. «Γίν κι αμούντγους». Αμπάρα [a'bara] (Ο-θηλ): βαρύ ξύλο με το οποίο ασφάλιζαν τις πόρτες. «Βαλ κι τν αμπάρα στ πόρτα κι πάμι για ύπνου». Άμπλας ['ablas] (Ο-αρσ) (γεω): κατακόρυφη πηγή νερού, που δημιουργεί μια μικρή λίμνη. «Εχ έναν άμπλα στουν πάτου στου χουράφ». 20

«Του πιδούδ' μι ντ πίτα»

«Του πιδούδ' μι ντ πίτα» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #28 «Του πιδούδ' μι ντ πίτα» (Κολινδρός Πιερίας Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #28 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ. 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων

ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ. 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1. ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων 1.1.1. Ικανότητα επισήμανσης της ομοιότητας στη συλλαβή. 1. γάλα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας χωριάτης κι ήτανε φτωχός. Είχε ένα γάιδαρο και λίγα τάλαρα. Εσκέφτηκε τότε να βάλει τα τάλαρα στην ουρά του γαϊδάρου και να πάει να τον πουλήσει στο παζάρι στην πόλη. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ Ή ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 1.1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΛΛΑΒΗ ΟΔΗΓΙΕΣ στο παιδί: Κάθε φορά θα σου λέω δυο μικρές λέξεις. Εσύ θα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήρια «Ο Απόστολος Παύλος» Γ υ μ ν ά σ ι ο Π ρ ό γ ρ α μ μ α Υ π ο τ ρ ο φ ι ώ ν

Εκπαιδευτήρια «Ο Απόστολος Παύλος» Γ υ μ ν ά σ ι ο Π ρ ό γ ρ α μ μ α Υ π ο τ ρ ο φ ι ώ ν Εκπαιδευτήρια «Ο Απόστολος Παύλος» Γ υ μ ν ά σ ι ο Π ρ ό γ ρ α μ μ α Υ π ο τ ρ ο φ ι ώ ν Π υ λ α ί α, 18 Μ α ΐ ο υ 2 0 1 3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Επώνυμο: Όνομα: Πατρώνυμο: Σχολείο στο οποίο φοιτώ:

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Ρόμπερτ Μανσκ Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Κάποτε υπήρχε μια όμορφη πριγκίπισσα που ονομαζόταν Ελισάβετ Ζούσε σε ένα κάστρο και είχε ακριβά ρούχα πριγκίπισσας Επρόκειτο

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγητής: Χήρα Γαλάνω Χήρα Πρωτομάστορας:

Αφηγητής: Χήρα Γαλάνω Χήρα Πρωτομάστορας: Νοέμβρης 1849 Ρόλοι Αφηγητής Χήρα Γαλάνω Πρωτομάστορας Κουδαρούλ 1 Κουδαρούλ 2 Κουδαρούλ 3 Κουδαρούλ 4 Κουδαρούλ 5 Βλάχος Κοντός Δάσκαλος - Χωροφύλακας - Δραγάτης 1 Αφηγητής: Μια χήρα με τα ορφανά της,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ Α ΜΕΡΟΣ Μικρό, σύγχρονο οικογενειακό διαμέρισμα. Στο μπροστινό μέρος της σκηνής βλέπουμε δυο παιδικά δωμάτια, ένα στ αριστερά κι ένα στα δεξιά. Από το εσωτερικό τους καταλαβαίνουμε αμέσως ότι αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου Καλλιεργώντας τη γη άλετρο βουκάνη ή δουκάνη νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου πενταδόντιν δρεπάνι Οι άνθρωποι όργωναν τη γη με το ξύλινο άλετρο που το έσερναν τα βόδια και έβαζαν τους σπόρους του σιταριού.

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

attica mag Πάνω από όλα ο άνθρωπος και οι ανάγκες του περιοδική έκδοση της Attica Bank S.A. Τε ύ χ ο ς 0 7 - Ι α ν ο υ ά ρ ι ο ς 2 0 1 2

attica mag Πάνω από όλα ο άνθρωπος και οι ανάγκες του περιοδική έκδοση της Attica Bank S.A. Τε ύ χ ο ς 0 7 - Ι α ν ο υ ά ρ ι ο ς 2 0 1 2 Τε ύ χ ο ς 0 7 - Ι α ν ο υ ά ρ ι ο ς 2 0 1 2 attica mag περιοδική έκδοση της Attica Bank S.A. 2012 Πάνω από όλα ο άνθρωπος και οι ανάγκες του attica mag ταξιδεύοντας Τα άτια της δυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2011 2012 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΦΩΚΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥΣ - ΜΟΝΑΧΟΥΣ Κοινό όνομα: Μεσογειακή φώκια Μήκος: 2 3 μέτρα Βάρος: 300

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn nmσγqwφertyuioσδφpγρa ηsόρ ωυdf ghjργklαzxcvbnβφδγωmζq wert

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn nmσγqwφertyuioσδφpγρa ηsόρ ωυdf ghjργklαzxcvbnβφδγωmζq wert qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn Θεατρική διασκευή mqw e rtyuiopasdfghjklzxcvbnφ γιmλι qπςπ ζ αwωeτrtνyuτioρνμpκaλs dfghςj klzxc vλοπbnαmqwertyuiopasdf

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς. Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου

ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς. Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου 1 ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου ΠΡΟΣΩΠΑ: Εμπενίζερ Σκρουτζ Τζέικομπ Μάρλεη (συνέταιρος του Σκρουτζ) Μπομπ Κράτσιτ (υπάλληλος του Σκρουτζ) Η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht βραδινό Τρώω µε τον πατέρα µου στις 18 ώρα βραδινό.τρώµε ψωµί µε τυρί και αλλαντικά. δείπνο Παίρνω µε τον πατέρα µου δείπνο στις 18 ώρα. Τρώµε σούπα µε µακαρόνια. κούπα οι κούπες Πίνω νερό από την κούπα.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Δεύτερη διδακτική πρόταση Ανέκδοτα-Αινίγματα Ενδεικτική διάρκεια: 1 διδακτική ώρα (εναλλακτικά, να δίνονται ένα ή δύο ανέκδοτα στο πρώτο ή τελευταίο δεκάλεπτο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται;

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; 6. Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; Θα κάνω δίαιτα! Χριστίνα: Μαμά, γιατί έπλυνες το παλιό τζιν; Μαμά: Δεν το έπλυνα, αγάπη μου. Είναι στην ντουλάπα σου εδώ κι ένα μήνα. Χριστίνα: Δεν είναι δυνατό! Ενάμισι

Διαβάστε περισσότερα

Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα

Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα Κατάπιε όλα τα φύτα Και έχει μείνει ερημια Δεν νομίζω τώρα ποιά Πώς τον γλιτώνει τον καύγα Ήρθαν οι δασονόμοι με τα Όπλα και τα σπαθιά Τρέχει τώρα να ξεφύγει

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ.

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ. ΕΝΟΤΗΤΑ 8 η Ι ΑΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ Κατά την Φλωράτου (2002) για τη διδαχή της πρώτης ανάγνωσης βάζουµε τους εξής στόχους : Στόχος 1 ος Αναγνωρίζει και γράφει κάθε γράµµα της αλφαβήτας χωρίς δισταγµούς.

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ. Σταχτοφτέρης : ο μεγάλος μου αδερφός, ο προστάτης μου

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ. Σταχτοφτέρης : ο μεγάλος μου αδερφός, ο προστάτης μου 1o ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΜΟΥΡΝΙΩΝ ΚΛΑΣΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ : ΣΤΥΛΙΑΝΑΚΗ ΑΝΝΑ Συστάσεις Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ Πουπουλένιος : εγώ! ένα μικρό σπουργίτι Σταχτοφτέρης : ο μεγάλος μου αδερφός, ο προστάτης μου Ντίνος και Ελπίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα Ενότητα 2η : «Στο σπίτι και στη γειτονιά» Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους:

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους: Z Επαναληπτικό μάθημα Ανακύκλωση τώρα Αν το σύνθημα αυτό είναι κάτι που είχαμε ξεχάσει τα τελευταία χρόνια, είναι καιρός να το θυμηθούμε και να ενεργοποιηθούμε. Όλοι. Και αυτό γιατί θα πρέπει να καταλάβουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τέτοια προγράμματα και ιδίως καθημερινά, σπάνια βλέπουμε να δίνονται σε παιδιά για τις διακοπές τους.

Τέτοια προγράμματα και ιδίως καθημερινά, σπάνια βλέπουμε να δίνονται σε παιδιά για τις διακοπές τους. Πρόγραμμα προπόνησης, συντήρησης και εξάσκησης, καθώς και διατροφής, κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών, κοινοποίησε στην σελίδα της στο ίντερνετ, η σχολή ποδοσφαίρου του Ολυμπιακού Πειραιώς στην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη φύτευση

Οδηγίες για τη φύτευση Οδηγίες για τη φύτευση Πότε; Η εποχή φύτευσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των αναδασώσεων. Η καλύτερη είναι εκείνη κατά την οποία εξασφαλίζεται 1. η άμεση και δραστήρια ανάπτυξη του ριζικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Καραγκιόζης: Καλημέρα Πασά μου. Πασάς: Καλημέρα Καραγκιόζη. Πού πας και είσαι τόσο βιαστικός; Καραγκιόζης: Πάω να βρω δουλειά. Πασάς: Τι δουλεία ξέρεις να κάνεις εσύ; Καραγκιόζης:

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο»

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Οήχος«ταξιδεύει» με κύματα. Μπορούμε να αναπαραστήσουμε τα πυκνώματα και τα αραιώματα των κυμάτων με ένα πλαστικό παιχνίδιελατήριο

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει Κατευθυνόμενη συμμετοχική δουλειά όλης της τάξης 2ο Δημοτικό Σχολείο Συκεών Θεσσαλονίκης Τάξη Γ1 2005-2006 Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα,

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Μπουν τού υποσχόταν πως δε θα τα πήγαινε να δουλέψουν στις λιμνοθάλασσες του νότου ή στα ανθρακωρυχεία

Μπουν τού υποσχόταν πως δε θα τα πήγαινε να δουλέψουν στις λιμνοθάλασσες του νότου ή στα ανθρακωρυχεία Χουάνγκ-Σιάο Απόψε η Σελήνη λάμπει απόκοσμα στον φθινοπωρινό ουρανό. Οι ανάγλυφοι όγκοι του γρανιτένιου βουνού απέναντι μοιάζουν πελώριοι δράκοι, ακίνητοι μα απειλητικοί. Οι πρώτες πραγματικά ψυχρές ριπές

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το σώμα και η υγεία μου

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το σώμα και η υγεία μου Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το σώμα και η υγεία μου Ενότητα: Υγεία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΛΟΙ: (ΟΜΑΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΡΟΥΣ) 1 η ΟΜΑΔΑ 2 η ΟΜΑΔΑ 3 η ΟΜΑΔΑ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ: ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ: ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ: ΣΤΟΛΗ 1 ης ΟΜΑΔΑΣ

ΡΟΛΟΙ: (ΟΜΑΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΡΟΥΣ) 1 η ΟΜΑΔΑ 2 η ΟΜΑΔΑ 3 η ΟΜΑΔΑ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ: ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ: ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ: ΣΤΟΛΗ 1 ης ΟΜΑΔΑΣ ΡΟΛΟΙ: (ΟΜΑΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΡΟΥΣ) 1 η ΟΜΑΔΑ 2 η ΟΜΑΔΑ 3 η ΟΜΑΔΑ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ: ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ: ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ: ΣΤΟΛΗ 1 ης ΟΜΑΔΑΣ Τζην παντελόνι Λευκό μπλουζάκι Μπλε μαντήλι στη μέση και στο λαιμό Ναυτικό καπέλο

Διαβάστε περισσότερα

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος 1. ΘΕΜΑ Το οριστικό άρθρο 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Θα µιλήσει ο Χασάν. Μ αρέσει η µουσική. Αγαπάει τη ζωή. Σπρώξε την πόρτα. Το 2003 τελείωσε το λύκειο. Το Μάη είχαµε ωραίο καιρό. Ήρθε µε το λεωφορείο. Ήρθε το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα