Του Ιωάννη Μιχανετζή, MSc

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Του Ιωάννη Μιχανετζή, MSc"

Transcript

1

2 À Το σηµαντικότερο ανθρώπινο όργανο κατά την εκτέλεση πτήσεων µε αεροσκάφη είναι αναµφισβήτητα ο εγκέφαλος. Ο αισθητήρας όµως, που παρέχει τον µεγαλύτερο όγκο πληροφοριών προς τον εγκέφαλο είναι τα µάτια τα οποία υπόκεινται σε διαφορετικές καταστάσεις και συνθήκες, από αυτές του εδάφους. ιάφορες έρευνες που έγιναν πάνω σε αυτό το αντικείµενο, απέδειξαν ότι η ασφάλεια των πτήσεων επηρρεάζεται σηµαντικά από τα µάτια των χειριστών και για το λόγο αυτό είναι σκόπιµο να γνωρίζουµε τις αρχές και τους παράγοντες που διέπουν τη λειτουργία του οργάνου αυτού κατά τη διάρκεια µίας πτήσεως. Του Ιωάννη Μιχανετζή, MSc

3 [ Κατασκευή και Γεωµετρία θαλάµου διακυβέρνησης αεροσκαφών Οι κατασκευαστές των αεροσκαφών, καθώς και οι διάφορες αρχές πιστοποίησης, υποθέτουν ότι το µάτι του χειριστή βρίσκεται πάντα σε ενα σταθερό σηµείο που ονοµάζεται «µάτι αναγωγής» (reference eye) και που είναι χαρακτηριστικό για κάθε αεροσκάφος. Από το «µάτι αναγωγής» ο χειριστής θα πρέπει να έχει πλήρη και άµεση οπτική πρόσβαση πρός το εξωτερικό του αεροσκάφους καθώς και στα ζωτικά όργανα ελέγχου του. Αν ένας χειριστής κάθεται σε σηµείο όπου τα µάτια του έχουν σηµαντική απόκλιση απο το µάτι αναγωγής τότε περιορίζεται ανάλογα σηµαντικά η οπτική του πρόσβαση προς τα έξω και προς τα όργανα ελέγχου. Αν, π.χ. ένας χειριστής καθίσει 2,5cm πιο χαµηλά από το «µάτι αναγωγής», τότε θα απωλέσει 40m οπτικού τµήµατος καθώς και πολύτιµο χρόνο για να εντοπίσει ένα οπτικό ερέθισµα και να αντιδράσει σε αυτό (Σχήµα 1). Έχει καθιερωθεί το «µάτι αναγωγής» να βρίσκεται σε θέση τέτοια ώστε να επιτρέπει στον χειριστή να δει τµήµα της προσέγγισης που θα καλυφθεί σε 3sec µε την ταχύτητα προσέγγισης (περίπου Έχει παρατηρηθεί πως η µεγάλη απόσταση του πιλοτηρίου από το έδαφος, τροφοδοτεί µε λανθασµένα οπτικά ερεθίσµατα τους χειριστές µε αποτέλεσµα αυτοί να τροχοδροµούν µε υπερβολική ταχύτητα O P O P Q R m κατά µήκος του ίχνους πτήσεως). Πολλές διερευνήσεις αεροπορικών ατυχηµάτων απέδειξαν ότι υπήρχε άµεση σχέση µε την ορατότητα των χειριστών και σε O ορισµένες περιπτώσεις αποδείχθηκε ότι πιθανόν η περιορισµένη ορατότητα των χειριστών λόγω λανθασµένης θέσης των µα- P τιών ήταν µία από τις κύριες αιτίες του ατυχήµατος. Αυτό οδήγησε στην έκδοση οδηγιών από την FAA που εφιστά την προσοχή όλων των εµπλεκοµένων µε τις πτήσεις της πολιτικής αεροπορίας στην λήψη της σωστής θέσης πτήσεως από τους χειριστές. Στα σύγχρονα αεροσκάφη (Boeing, Airbus κλπ.) υπάρχουν συστήµατα που βοηθούν τους χειριστές να λάβουν την σωστή θέση µέσα σε ένα «παράθυρο» γύρω από το «µάτι αναγωγής». Πρέπει να σηµειωθεί πάντως, ότι ακόµα και στα πιο καλά σχέδια πιλοτηρίων και ανεξάρτητα από το «µάτι αναγωγής», υπάρχουν τα λεγόµενα «τυφλά σηµεία» του cockpit που εµποδίζουν την όραση των χειριστών. [ Γενικές Οπτικές Παραισθήσεις κατά την Πτήση Με τον όρο «Οπτική Παραίσθηση» εννοούµε την κατάσταση κατά την οποία ο εγκέφαλος λαµβάνει διαφορετικά οπτικά ερεθίσµατα από αυτά που υπάρχουν στη πραγµατικότητα λόγω λειτουργίας του οπτικού οργάνου (µάτια και οπτικά νεύρα) εκτός ορίων. Αυτό οδηγεί σε αντιδράσεις διαφορετικές από την πραγ- µατική κατάσταση ή και σε καθόλου αντίδραση λόγω µη επαρκούς ενηµέρωσης των κέντρων του εγκεφάλου. Οι προσεγγίσεις χαµηλής ορατότητας είναι αναµφισβήτητα από τις πιό κρίσιµες φάσεις µιάς πτήσεως. Έχει αποδειχθεί όµως, ότι ο κύριος όγκος των ατυχηµάτων όπου υπάρχει εµπλοκή οπτικής παραίσθησης βρίσκεται σε απλές προσεγγίσεις όπου ο έλεγχος γίνεται οπτικά (visual) και συχνά σε αρκετά καλές καιρικές συνθήκες. υστυχώς όµως όταν ένα ατύχηµα έχει ως αποτέλεσµα την απώλεια των χειριστών, τότε είναι σχεδόν αδύνατον να αποδειχθεί αν υπάρχει εµπλοκή οπτικής παραίσθησης. Οι κυριότεροι παράγοντες δηµιουργίας παραισθήσεων είναι οι παρακάτω: Η φυσική κατάσταση των χειριστών. Αποτελεί το αντικείµενο O P Q R 86 π À π - À À 2008 ANAXAITI H/INTERCEPTION Σχήµα 1: Ένα παράδειγµα απώλειας ορατότητας εδάφους όταν ο χειριστής κάθεται 2,54cm (1in) χαµηλότερα από την ορθή θέση (θέση αναγωγής) έρευνας και ανάλυσης της αεροπορικής ιατρικής. Το «Φαινόµενο της Αυτοκίνησης» (Autokinetic effect). Είναι τυπικό της πτήσεως κατά την νύχτα, όπου ένα σταθερό ακίνητο φως σε σκοτεινό πεδίο φαίνεται ότι κινείται. Άλλη πηγή πα-

4 À Στα αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας όπως τα Ρ-3 που από τη φύση των αποστολών τους κατά τη διάρκεια της νύκτας εκτελούν συχνά στροφές στην προσπάθειά τους να αναγνωρίσουν φώτα στην επιφάνεια της θάλασσας είναι συχνά τα φαινόµενα παραίσθησης ραίσθησης αυτής της µορφής µπορεί να προκύψει από εντονα αναλάµποντα φώτα (stroboscopic) όπως είναι αυτά των αεροσκαφών. Έχει παρατηρηθεί µετάπτωση της απόδοσης σε µερικούς ανθρώπους όταν παρατηρούν έντονα αναλάµποντα φώτα σε συγκεκριµένα χρώµατα και συχνότητες αναλαµπής. Η επίδραση της βροχής πάνω στα τζάµια του cockpit, αν και αποτελεί ακόµη αντικείµενο έρευνας (λόγω πολλών παραγόντων που επηρρεάζονται), αποτελεί µία ξεχωριστή κατηγορία οπτικής παραίσθησης. Η ποσότητα του νερού επάνω στα τζά- µια εξαρτάται από την ταχύτητα και την στάση του αεροσκάφους, αλλά και από την ποσότητα και το είδος της βροχής που πεφτεί επάνω σε αυτά. Αν και χρησιµοποιούνται διαφορες τεχνικές αποµάκρυνσης του νερού από τα τζάµια του cockpit, υπάρχει πάντα ένα χρονικό διάστηµα όπου και η ελάχιστη ποσότητα νερού καθώς και η τεχνική αποµακρύνσεως του θα προκαλέσουν περιορισµό της όρασης και τη δηµιουργία οπτικής παραίσθησης. Χαρακτηριστικά αναφέρεται η περίπτωση των υαλοκαθαριστήρων που η κίνηση τους µπορεί να αποσπάσει τα µάτια των χειριστών και για τον λόγο αυτό δεν θα πρέπει να λειτουργούν περισσότερο και µε ταχύτητα µεγαλύτερη από όσο απαιτείται. Η οµίχλη και οι υδρατµοί επηρρεάζουν την ικανότητα κρίσεως της απόστασης (Σχήµα 2). Σε συνθήκες περιορισµένης ορατότητας τα αντικείµενα φωτίζονται λιγότερο και η χρωµατική αντίθεση (contrast) περιορίζεται µε αποτέλεσµα να δηµιουργείται η Σχήµα 2: Επίδραση της οµίχλης στην εκτίµηση της απόστασης οπτική παραίσθηση της µεγαλύτερης απόστασης από αυτά. Τα οπτικά χαρακτηριστικά των τζαµίων του cockpit µπορούν να δηµιουργήσουν προβλήµατα. Ηλεκτρικά αγώγιµο υλικό τοποθετείται ανάµεσα σε στρωµατώσεις του γυαλιού για λόγους αποφυγής παγοποίησης. Το υλικό αυτό µπορεί να εµποδίσει µερικώς την διέλευση φωτός όπως επίσης είναι και αιτία δηµιουργίας φυσαλίδων που µπορούν να εµποδίσουν την όραση. Το σχήµα και τα τεχνικά χαρακτηριστικά των παραθύρων του cockpit. Υπάρχουν διάφορα ειδη παραθύρων αεροσκαφών όσον αφορά το σχήµα (τετράγωνα, παραλληλόγραµµα, τραπέζια κλπ.) των παραθύρων καθώς και της καµπυλότητας των τζαµιών (επίπεδα, κωνικές τοµές, σφαιρικές τοµές κλπ.) Καθένα από αυτά τα είδη έχει τα πλεονεκτήµατά του και τα µειονεκτήµατά του. Έχουν επιτευχθεί σηµαντικά βήµατα προόδου σε αυτόν τον τοµέα απο τους διάφορους κατασκευαστές. Οι οπτικές παραισθήσεις που ειναι δυνατόν να προκύψουν κατά τη διάρκεια µιάς πτήσεως αναλύονται σύντοµα παρακάτω και αποτελούν συνεχές πεδίο έρευνας από πολλούς φορείς που εµπλέκονται µε τις πτήσεις διεθνώς. [ Παραισθήσεις κατά την Τροχοδρόµηση Ακόµα πριν την αναχώρηση από το σηµείο στάθµευσης των αεροσκαφών, οι χειριστές ειναι εκτεθειµένοι σε παραισθήσεις. Καθώς αποµακρύνεται η σκάλα επιβίβασης/φορτώσεως δηµιουργείται η εντύπωση ότι το αεροσκάφως κινείται χωρίς αυτό να συµβαίνει στη πραγµατικότιτα. Αυτό γενικά δεν αποτελεί πρόβληµα πριν την έναρξη της τροχοδρόµησης αλλά µπορεί να είναι επικίνδυνο µετά την πτήση και την τροχοδρόµηση προς το ση- µείο στάθµευσης όπου έχει παρατηρηθεί να τοποθετείται το χειρόφρενο (parking brake), ενώ το αεροσκάφος κινείται και να προκαλούνται ζηµιές στο σύστηµα πέδησης. Το χειµώνα σε πολλα αεροδρόµια όταν χιονίζει και συγχρόνως πνέουν άνεµοι, δίνεται η εντύπωση της σχετικής κίνησης. Σε αυτές τις συνθήκες είναι σύνηθες το φαινόµενο να δηµιουργείται η εντύπωση ότι το αεροσκάφος είναι ακίνητο ενώ αυτό κινείται και να εφαρµόζεται πέδηση δηµιουργώντας προβλήµατα σε µέλη ANAXAITI H/INTERCEPTION π À π - À À

5 Το χειµώνα σε πολλά αεροδρόµια όταν χιονίζει και επικρατούν δυνατοί άνεµοι δίνεται η εντύπωση της σχετικής κίνησης του πληρώµατος (πτώσεις, τραυµατισµοί κλπ.). Επίσης σύνηθες σε αυτή τη περίπτωση, είναι η εντύπωση ότι το αεροσκάφος είναι ακίνητο ενώ αυτό κινείται και να παρατηρούνται συγκρούσεις µε άλλα αντικείµενα έως και έξοδος από τον τροχόδροµο. Η πιο πιθανή αιτία της λανθασµένης εντύπωσης κίνησης ή µηκίνησης του αεροσκάφους είναι το ύψος των χειριστών από το έδαφος. Έχει παρατηρηθεί το φαινόµενο χειριστές µε µεγάλη απόσταση από το έδαφος, να τροχοδροµούν µε υπερβολική ταχύτητα. Αυτό οφείλεται στην µεγαλύτερη απόσταση των πλησιέστερων σηµείων αναφοράς στο έδαφος που είναι ορατοί στους χειριστές. Χαρακτηριστικό παράδειγµα τέτοιου αεροσκάφους αποτελεί το Boeing 747 για το οποίο υπάρχει ειδική προειδοποίηση για την φάση της τροχοδρόµησης. [ Παραισθήσεις κατά την Απογείωση Στη φάση της απογείωσης παρατηρούνται οι µεγαλύτερες επιταχύνσεις κατά το διάµηκες και κατά το κατακόρυφο σε ένα αεροσκάφος, άρα και στους επιβαίνοντες σε αυτό. Αυτές οι επιταχύνσεις, αν ειναι αρκετά ισχυρές, µπορούν να προκαλέσουν ορισµένες παραισθήσεις που έχουν σχέση µε τους µηχανισµούς ισορροπίας του σώµατος. Η επίδραση της βροχής στα τζάµια του πιλοτηρίου αποτελεί µια ξεχωριστή κατηγορία παραίσθησης Μία επιτάχυνση δίνει την εντύπωση σε έναν χειριστή ότι ανέρχεται οπότε η ανακλαστική αντίδραση είναι η διόρθωση του ρύγχους του αεροσκάφους προς τα κάτω. Η επιβράδυνση έχει τα αντίθετα αποτελέσµατα. Για ένα µέσο µεταφορικό αεροσκάφος, που απαιτεί 45sec για να επιταχύνει στους 140 κόµβους, η µέση οριζόντια επιτάχυνση είναι 0,007g και δεν ειναι ικανή για τη δηµιουργία παραίσθησης. Στη φάση όµως της γωνιακής ανόδου (rotation) σε αυτά τα αεροσκάφη µπορεί να προκληθεί γωνιακή επιτάχυνση 0,5g (4 o /sec στους 140 κόµβους) που µπορεί να δηµιουργήσει στιγµιαία την παραίσθηση γωνιακής καθόδου (ως αντίδραση). Στα µαχητικά αεροσκάφη όπου οι επιταχύνσεις είναι πολύ µεγαλύτερες (0,45g οριζόντια επιτάχυνση κατά την απογείωση), η πιθανότητα τέτοιου είδους παραισθήσεων είναι πολύ πιο αυξηµένη. Παραπάνω αναφέρθηκε η παραίσθηση που δηµιουργείται από το χιόνι και τον άνεµο. Τα ίδια ισχύουν και κατά τη φάση της απογείωσης για ελάχιστο χρόνο όπου οι χειριστές συνεχίζουν να έχουν ως σηµείο αναφοράς το έδαφος. Το ίδιο αποτέλεσµα µπορεί να έχει και η σκόνη και η άµµος κατά την απογείωση, αν πνέουν ισχυροί άνεµοι. Αµέσως µετά την απογείωση και κατά τη φάση όπου το αεροσκάφος παίρνει ύψος, υπάρχει περίπτωση να δηµιουργηθεί εσφαλµένη εντύπωση του ορίζοντα από φώτα στην επιφάνεια που συγχέονται µε αστέρια στον ουρανό. Επίσης κατά την φάση αυτή µπορεί να δηµιουργηθει παραίσθηση όσον αφορά τον ορίζοντα, από κλήση των νεφών σε σχέση µε την επιφάνεια του εδάφους ή υδάτινης συγκέντρωσης (θάλασσα, λίµνη). Κατά την απογείωση πάνω από θάλασσα ή λίµνη, έχει παρατηρηθεί, το φαινόµενο φώτα από αλιευτικά να εκλαµβάνονται ως αστέρια, µε αποτέλεσµα να έχουν συµβεί ατυχήµατα. Μια άλλη παραίσθηση που έχει παρατηρηθεί στη φάση της απογείωσης είναι αυτή κατά την οποία κατά την έξοδο από οµίχλη ή νέφη σε χαµηλό ύψος, να εµφανίζονται ξαφνικά φώτα επάνω σε πλαγιές λόφων ή βουνών και να εκλαµβάνονται αυτά ως αστέρια µε αποτέλεσµα οι χειριστές να διορθώνουν την κίνηση του αεροσκάφους κάτω από τα φώτα αυτά µε καταστροφικά αποτελέσµατα. Τέλος, κατά την φάση της απογείωσης όπου το έδαφος έχει αρνητική κλήση µετά το τέλος του διαδρόµου, έχει παρατηρηθεί η παραίσθηση, οι χειριστές να νοµίζουν οτι βρίσκονται υψηλότερα από όσο θα έπρεπε και το αντίθετο σε έδαφος µε θετική κλίση µετά το πέρας του διαδρόµου. 88 π À π - À À 2008 ANAXAITI H/INTERCEPTION

6 À Κατά τη διάρκεια της απογείωσης σε ένα µαχητικό αεροσκάφος αναπτύσσονται οριζόντιες επιταχύνσεις της τάξης των 0,45 g κι έτσι µπορούν να παρουσιαστούν παραισθήσεις που έχουν σχέση µε τους µηχανισµούς ισορροπίας του σώµατος [ Παραισθήσεις κατά την Πτήση (Cruise) Στα µέσα µεταφορικά αεροσκάφη, κατά την φάση αυτή, δεν παρατηρούνται ιδιαίτερες παραισθήσεις πέρα από αυτές που αναφέρθηκαν παραπάνω στα αίτια δηµιουργίας των παραισθήσεων. Στα στρατιωτικά αεροσκάφη, αντίθετα, παρατηρούνται πολλές και σε αυτήν τη φάση της πτήσεως. Ανεξάρτητα από το είδος του αεροσκάφους έχει παρατηρηθεί η παραίσθηση κατά την οποία, η παρατεταµένη παραµονή σε κράτηση (holding) µε συνεχόµενη κυκλική κίνηση δίνει την εντύπωση οριζόντιας κίνησης. Το «Φαινόµενο της Αυτοκίνησης» (Autokinetic effect) (όπως αναφέρθηκε παραπάνω), είναι η τυπική παραίσθηση σε αυτή τη φάση της πτήσης. Υπάρχουν πλήθος αναφορών χειριστών, που από παραίσθηση δεν αναγνώρισαν τα φώτα ακροπτερυγιού τους και εκτελούσαν περιστροφές προσπαθώντας να τα αναγνωρίσουν! Αυτή η παραίσθηση είναι πολύ συχνή σε χειριστές Αεροσκαφών Ναυτικής Συνεργασίας P-3, που από τη φύση της αποστολής τους εκτελούν συχνά στροφές στην προσπάθεια τους να αναγνωρίσουν φώτα στην επιφάνεια της θάλασσας. Ένα σύνηθες πρόβληµα παραίσθησης κατά την πτήση όψεως, αποτελεί η εκτίµηση του σχετικού ύψους αεροσκαφών που προσεγγίζουν και της εκτίµησης της πιθανότητας συγκρούσεως. υστυχώς, το µεγαλύτερο ποσοστό συγκρούσεως αεροσκαφών κατά την πτήση (cruise) έχει άµεση σχέση µε την παραίσθηση αυτή. Βουνά που από απόσταση φάινονται υψηλότερα από το ύψος πτήσεως τελικά είναι πολύ χαµηλότερα από αυτό το ύψος και το αεροσκάφος διέρχεται ασφαλώς. ύο αεροσκάφη µε κατακόρυφο διαχωρισµό 1000 ft µπορεί να φαίνεται από το ένα ή και τα δύο πληρώµατα ότι προσεγγίζουν κατ ύψος και να εκτελέσουν διορθωτικές κινήσεις για αποφυγή δηµιουργώντας τότε πραγµατικά κίνδυνο συγκρούσεως! Σαν έναν απλό γενικό κανόνα αναγνώρισης αυτού του κινδύνου µπορούµε να πούµε ότι: Αν ένα αεροσκάφος παραµένει σε ένα σταθερό σηµείο πάνω στο παράθυρο του πιλοτηρίου µας, τότε αυτό σηµαίνει ότι τα αεροσκάφη βρίσκονται σε συγκλίνουσες πορείες, µε άµεσο κίνδυνο συγκρούσεως. Αν ένα αεροσκάφος κινείται πάνω στο παράθυρο του πιλοτηρίου µας, τότε το άλλο αεροσκάφος διέρχεται ασφαλώς. Τα «τυφλά σηµεία» του cockpit, θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη σε όλη τη διάρκεια της πτήσεως αλλά ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στη περίπτωση που ένα άλλο αεροσκάφος βρίσκεται σε κάποιο σταθερό σηµείο στο παραθυρό µας και το σηµείο αυτό είναι ένα «τυφλό σηµείο»! Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάµε την φυσική τάση που έχει το ανθρώπινο µάτι να εστιάζει σε αντικείµενα κοντά σε αυτό. Αν υπάρχει ένα µικρό αντικείµενο επάνω σε τζάµι του cockpit (έντοµα, φυσαλίδες κλπ.), τότε το µάτι θα έχει την τάση να εστιάσει επάνω σε αυτά και να µην γίνει αντιληπτή άλλη κυκλοφορία κοντά στο αεροσκάφος µας. [ Παραισθήσεις κατά την Προσέγγιση και Προσγείωση Οι φάσεις αυτές της πτήσεως, θεωρούνται γενικώς οι πιο κρίσιµες και για το λόγο αυτό οι παραισθήσεις σε αυτές είναι εν δυνάµει οι πιο επικύνδυνες. Ενώ οι χειριστές είναι γενικά πιο κουρασµένοι, καλούνται να εκτελέσουν την πιο κρίσιµη ενέργεια κατά τη διάρκεια της πτήσεως και για το λόγο αυτό δέχονται την µεγαλύτερη πίεση. Οι δυσµενείς καιρικές συνθήκες έχουν µεγαλύτερη επίδραση στη φάση αυτή παρά στην υπόλοιπη πτήση. Ο χρόνος που διατίθεται για διόρθωση σφαλµάτων είναι ελάχιστος και οι συνέπειες από λανθασµένους χειρισµούς θα ειναι καταστροφικές. Πιστεύεται γενικώς ότι οι οπτικές παραισθήσεις κατά την φάση αυτή έχουν παίξει σηµαντικό ρόλο σε αρκετά ανεξήγητα ατυχή- µατα. υστυχώς, η µόνη απόδειξη αυτών βρισκόταν στον εγκέφαλο των χειριστών που χάθηκαν µαζί µε τα αεροσκάφη τους και δεν ειναι διαθέσιµα για διερεύνηση. Η κλίση του εδάφους µπορεί να οδηγήσει σε πολύ λανθασµένα Σχήµα 3: Λανθασµένη εκτίµηση του ύψους, ως αποτέλεσµα της κλίσης του εδάφους πριν το διάδροµο της απογείωσης ANAXAITI H/INTERCEPTION π À π - À À

7 Σε κάθε πτήση θα πρέπει το πλήρωµα να διασταυρώνει τα εξωτερικά οπτικά ερεθίσµατα σε συνδυασµό µε τις πληροφορίες από τα όργανα του αεροσκάφους, ραντάρ, ραδιουψόµετρο, τεχνητός ορίζοντας, για τη βέλτιστη αντίληψη της στάσης του αεροσκάφους συµπεράσµατα κατά τις προσεγγίσεις όψεως. Αν το έδαφος πριν το διάδροµο προσγείωσης έχει κλίση αρνητική προς αυτόν, τότε δηµιουργείται η εντύπωση ότι το αεροσκάφος είναι πιο χαµηλά από ότι θα έπρεπε (Σχήµα 3). Το αντίθετο συµβαίνει όταν το έδαφος πριν το διάδροµο προσγείωσης έχει θετική κλίση πρός αυτόν. Επίσης, εσφαλµένη εντύπωση ύψους µπορεί να δηµιουργηθεί αν ο διάδροµος προσγείωσης έχει κλίση (Σχήµα 4). Οι χειριστές κατά µέσο όρο, έχουν συνηθίσει να βλέπουν τον διάδροµο προσγείωσης µε γωνία 3 o. Αν υποθέσουµε ότι ο διάδροµος προσγείωσης έχει αρνητική κλίση 1 o, η φαινοµενική κλίση µε τον διάδροµο θα είναι 2 o και ο χειριστής θα έχει την εντύπωση ότι είναι πιο χάµηλα από αυτό που θα έπρεπε. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το έδαφος πριν το διάδροµο προσγείωσης καθώς και ο διάδροµος έχουν διαφορετικές κλίσεις ως προς το οριζόντιο, οπότε το φαινόµενο ενισχύεται προσθετικά. Το πλάτος του διαδρόµου προσγείωσης µπορει να είναι επίσης αιτία παραίσθησης. Αν ο διάδροµος έχει µεγάλο πλάτος, τότε µπορεί να δώσει την εντύπωση ότι το αεροσκάφος είναι πλησιέστερα σε αυτόν και άρα χαµηλότερα. Το αντίθετο ισχύει για στενούς διαδρόµους. Η ένταση των φώτων στον διάδροµο, µπορεί να επηρρεάσει την αντίληψη της απόστασης. Έντονα φώτα διαδρόµου µπορούν να Σχήµα 4: Παραισθήσεις προσέγγισης που προκύπτουν όταν ο διάδροµος προσγείωσης έχει κλίση δώσουν την εντύπωση ότι είναι πλησιέστερα και λιγότερο έντονα φώτα το αντίθετο. Η παραίσθηση αυτή ενισχύεται όταν δεν υπάρχουν άλλα φώτα στη γύρω περιοχή. Το φαινόµενο της «µαύρης τρύπας» είναι αυτό που κυριαρχεί σε περιπτώσεις αεροδροµιών τα οποία πριν από τον διάδροµο προσγείωσης έχουν περιοχές που είναι εντελώς σκοτεινές κατά τη διάρκεια της νύχτας (θάλασσα, ζούγκλα, έρηµος κλπ). Στην περίπτωση αυτή δηµιουργείται παραίσθηση σχετικά µε το ύψος του αεροσκάφους. Το φαινόµενο αυτό καταγράφηκε ως η αιτία του ατυχήµατος ένος Boeing 707 στα νησιά Pago-Pago στη Σα- µόα, το 1974 όπου έχασαν τη ζωή τους 96 άνθρωποι. Η θέση στο παράθυρο του cockpit, ενός εξωτερικού αντικειµένου, όπως είναι ένα αεροδρόµιο ή τα φώτα αυτού, µπορεί να οδηγήσουν σε εσφαλµένη εκτίµηση του ύψους. Το αντικείµενο θα εµφανίζεται στο ίδιο σηµείο επάνω στο παράθυρο σε µεγαλύτερο ύψος µε κλίση προς τα κάτω (µεγαλύτερη ταχύτητα) όπως και σε χαµηλότερο ύψος µε κλίση προς τα πάνω (χαµηλότερη ταχύτητα). Η επίπτωση από τα παραπάνω, είναι ιδιαίτερα αυξηµένη όταν υπάρχει το φαινόµενο της «µαύρης τρύπας». Ένας κυµατοειδής διάδροµος προσγείωσης µπορεί να οδηγήσει σε εσφαλµένους χειρισµούς κατά την προσγείωση, αν και αυτό δεν µπορεί να χαρακτηριστεί απολύτως ως οπτική παραίσθηση. Ο ICAO συνιστά να µην υπάρχουν αποκλίσεις µεγαλύτερες του 2%, ή 1% για διαδρόµους µεγαλύτερους από 1200m. Μια διαφορά 1% µεταξύ των δύο άκρων ενός διαδρόµου 3000m µπορεί σηµαίνει διαφορά 30m κατά ύψος. Αυτό δηµιουργεί προβλήµατα όταν ο διάδροµος έχει περισσότερες από µία κλίσεις. Σε ένα αεροσκάφος που ο χειριστής βρίσκεται χαµηλά, ο χειριστής µπορεί να µην βλέπει το τέλος του διαδρόµου ή ακόµα και αλλα αεροσκάφη που βρίσκονται στο διάδροµο µπροστά του λόγω τέτοιου κυµατισµού. Επίσης µπορεί να προκαλέσει την εντύπωση ότι αποµένει πολύ λιγότερος διάδροµος κατά τη φάση της προσγείωσης και να πατήσει τα φρένα µε κίνδυνο να προκληθεί φωτιά στο σύστηµα προσγείωσης. Η µη σήµανση του διαδρόµου προσγείωσης µπορεί επίσης να προκαλέσει εσφαλµένη εντύπωση της απόστασης κατά τη φάση της προσγείωσης. Ως παράδειγµα αναφέρεται η απολύτως ήρεµη θάλασσα (γυαλί) που καθιστά πολύ επικύνδυνη την πτήση αεροσκαφών κοντά σε αυτή (υδροπλάνα, ελικόπτερα κλπ.) και οι διάδροµοι 90 π À π - À À 2008 ANAXAITI H/INTERCEPTION

8 À Η ένταση των φώτων στο διάδροµο µπορεί να επηρρεάσει σε µεγάλο βαθµό την εκτίµηση της σχετικής απόστασης από τους χειριστές. προσγείωσης που είναι καλυµµένοι µε χιόνι. Μια εσφαλµένη προσέγγιση σε τέτοιου είδους επιφάνειες θα οδηγήσει σε επανακύκλωση (go-around) που µε τη σειρά του θα οδηγήσει σε παραισθήσεις λόγω επιταχύνσεων όπως αυτές αναφέρθηκαν παραπάνω. [ Μέτρα Προστασίας κατά των Παραισθήσεων Συχνά ακούγεται η άποψη ότι επειδή οι παραισθήσεις είναι µία κατάσταση που προκύπτει από µια ασυνείδητη διεργασία του εγκεφάλου µας, δεν µπορούµε να κανούµε κάτι για να προστατευθούµε απο αυτές. Αυτό είναι απολύτως ανακριβές. Μπορούν να ληφθούν ιδιαίτερα αποτελεσµατικά µέτρα από τα ιπτάµενα πληρώµατα και τους διοικούντες για την µείωση των κινδύνων που έχουν σχέση µε τις παραισθήσεις κατά τις πτήσεις. Παρακάτω αναφέρονται µερικά µέτρα προς αυτή την κατεύθυνση: Πρωτό και πιο σηµαντικό βήµα ενός προγράµµατος προστασίας από τις παραισθήσεις από όλους τους εµπλεκόµενους είναι η αναγνώριση ότι οι παραισθήσεις αποτελούν φυσικά φαινόµενα που προκύπτουν λόγο των ορίων που υπαρχουν στα ανθρώπινα όργανα σε σχέση µε την πτήση. Η αναγνώριση αυτή µπορει να επιτευχθεί µόνο µε το κατάλληλο εκπαιδευτικό πρόγραµµα. Την ευθύνη έχουν όλοι όσοι εµπλέκονται µε την εκτέλεση των πτήσεων. εύτερο είναι το γεγονός της αναγνώρισης από όλους τους εµπλεκόµενους στην εκτέλεση των πτήσεων ότι όλοι είναι εκτεθιµένοι στις παραισθήσεις και θα πρέπει όλοι να γνωρίσουν την λειτουργία τους µέσα απο κατάλληλα εκπαιδευτικά προγράµµατα. Τρίτο, το πιο γενικό αλλά και αποτελεσµατικό µέτρο κατά των παραισθήσεων είναι η διασταύρωση των οπτικών ερεθισµάτων που λαµβάνονται κατά τη διάρκεια µιάς πτήσεως µε άλλα ενισχυτικά µέσα (όργανα κλπ.), ειδικά όταν η εκπαίδευση και η εµπειρία δείχνουν ότι υπάρχει πιθανότητα αυτές να εµφανιστούν. Θα πρέπει η πιθανότητα εµφάνισης να συζητείται στις προ πτήσεως ενηµερώσεις (briefing) µέσα από καθιερωµένες διαδικασίες (standard procedures). Στον σχεδιασµό θα πρέπει να λαµβάνεται υπόψη η διασταύρωση των οπτικών ερεθισµάτων µεταξύ των µελών του πληρώµατος ενός αεροσκάφους καθώς και η βέλτιστη χρήση των οργάνων του (ραδιοναυτιλιακά όργανα, radar, ραδιουψόµετρο, τεχνητός ορίζοντας κλπ.). Το πλήρω- µα όµως, δεν θα πρέπει να επαναπαύεται στη χρήση των οργάνων για να αποφύγει τις παραισθήσεις διότι µπορεί και αυτά να έχουν λανθασµένες ενδείξεις. Οι χειριστές θα πρέπει να κινούν το κεφάλι τους όσο πιο συχνά µπορούν εκτέλωντας τον λεγόµενο «έλεγχο χώρου» για να αποφύγουν τις παραισθήσεις. Ειδικότερα επισηµαίνεται η προσοχή των χειριστών όταν έχει επέλθει κόπωση µετά από πολύωρη πτήση, οι πτήσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας και οι συνθήκες περιορισµένης ορατότητας. Τέταρτο, όταν είναι γνωστό ότι µία γεωγραφική περιοχή είναι υπεύθυνη για τη δηµιουργία παραισθήσεων θα πρέπει οι χειριστές να µελετούν τις επιπτώσεις των αναφεροµένων παραισθήσεων και να ειναι έτοιµοι να τις αντιµετωπίσουν λαµβάνοντας τα κατάλληλα µέτρα. Τέλος, οι κατασκευαστές των αεροσκαφών, καθώς και οι διάφορες αρχές πιστοποίησης έχουν πολύ σηµαντικό ρόλο να παίξουν στην αντιµετώπιση των παραισθήσεων. Με την εκτέλεση ερευνών και την ενσωµάτωση των εµπειριών των πιλότων στα νέα σχέδια θα κατασκευαστούν αεροσκάφη που θα βοηθήσουν τους χειριστές τους να αποφυγούν τις οπτικές παραισθήσεις. Σύµφωνα µε το Αµερικανικό Ναυτικό, ένας µεγάλος αριθµός ατυχηµάτων σε αεροπλανοφόρα έχουν άµεση σχέση µε οπτικές παραισθήσεις καθιστώντας το αντικείµενο των παραισθήσεων ως έναν από τους κυριότερους τοµείς εκπαίδευσης των χειριστών και των Αξιωµατικών Ασφαλείας Πτήσεως καθώς και έρευνας στα ανάλογα ερευνητικά κέντρα του USN. Παρόλα αυτά υπάρχει ήδη µεγάλη γνώση και εµπειρία που µπορούν, µε κατάλληλη οργάνωση να συµβάλλουν αποτελεσµατικά στην αποφυγή ατυχηµάτων εξαιτίας του παράγοντα των οπτικών παραισθήσεων. Βιβλιογραφία Α. "Aviation Safety Officers Course", USN, Naval Postgraduate School, Monterey, CA, USA. Β. Human Factors Journal, John Hopkins University Press, USA. Γ. "Vision in Flight", Flight Safety Foundation, USA.. "Human Factors in Flight", F.H. Hawkins, Gower Technical Press. ANAXAITI H/INTERCEPTION π À π - À À

Σχεδιασµός Αεροδροµίων

Σχεδιασµός Αεροδροµίων Σχεδιασµός Β. Ψαριανός Ακαδ. Έτος 00-003 Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής Κωδικός Αναφοράς Αεροδροµίου Ψηφίο Ψηφίο Αριθµός Μήκος αναφοράς Αεροδροµίου (m) Γράµµα Άνοιγµα πτερύγων (m) Απόσταση Τροχών (m)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΥΚΤΕΡΙΝΕΣ ΠΤΗΣΕΙΣ. http://armyaviation.wordpress.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11. του βιβλίου THE KILLING ZONE του Paul A. Craig ΑΠΟ ΟΣΗ : ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΑΤΣΑΛΟΣ

ΝΥΚΤΕΡΙΝΕΣ ΠΤΗΣΕΙΣ. http://armyaviation.wordpress.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11. του βιβλίου THE KILLING ZONE του Paul A. Craig ΑΠΟ ΟΣΗ : ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΑΤΣΑΛΟΣ ΝΥΚΤΕΡΙΝΕΣ ΠΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 του βιβλίου THE KILLING ZONE του Paul A. Craig ΑΠΟ ΟΣΗ : ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΑΤΣΑΛΟΣ Army Aviator http://armyaviation.wordpress.com Η πτήση τη νύχτα είναι µια από τις πλέον όµορφες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 5. ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΛΥΨΗΣ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ Πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ο Στι ερωτήσει - 4 να γράψετε στο τετράδιό σα τον αριθµό των ερώτηση και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Τροχό κυλίεται πάνω σε οριζόντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5 ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5 ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ: ΦΥΤΡΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ: ΦΥΤΡΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Επικ. Καθ. ΛΙΒΕΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ: ΦΥΤΡΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΘΗΝΑ, 2012 Για την υλοποίηση της εργασίας θα ήθελα να ευχαριστήσω: τον Επίκουρο καθηγητή Λιβέρη Ιωάννη για την ουσιαστική συνεργασία και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣHΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ)

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣHΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣHΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΠΟΡΙΣΜΑ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΙΠΤΑΜΕΝΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ την 01/06/2003 12 / 2004 ΠΟΡΙΣΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ZHTHMA Στις ερωτήσεις έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ ΜΑΡΟΥΦΙΔΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ ΜΑΡΟΥΦΙΔΗΣ ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ ΜΑΡΟΥΦΙΔΗΣ Π.ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗ 5 ΠΛΑΤΕΙΑ ΒΑΛΣΑΜΗ ΝΕΑΠΟΛΗ ΤΗΛ./FAX. 2310 628.008 ΚΙΝ.6944 677104 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑΣ Β ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΧΕΙΡΙΣΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ 2

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ 2 ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α. ΑΝΑΘΕΣΗ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ 1 Εκπαιδευτές Βοηθοί Εκπαιδευτών Αέρος 1 Εκπαιδευτές Εδάφους 1 Ρυµουλκοί 1 Εξουσιοδότηση για Εκπαίδευση 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ένας ποδηλάτης διαγράφει την περιφέρεια ενός κύκλου (OR). Το διάστηµα που έχει διανύσει είναι ίσο µε : α) 2πR β) πr. γ) πr 2.

1. Ένας ποδηλάτης διαγράφει την περιφέρεια ενός κύκλου (OR). Το διάστηµα που έχει διανύσει είναι ίσο µε : α) 2πR β) πr. γ) πr 2. 1. Ένας ποδηλάτης διαγράφει την περιφέρεια ενός κύκλου (OR). Το διάστηµα που έχει διανύσει είναι ίσο µε : α) 2πR β) πr γ) πr 2 δ) καµία από τις παραπάνω τιµές Το µέτρο της µετατόπισης που έχει υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

4. Βασικοί κανόνες τοποθέτησης των πινακίδων

4. Βασικοί κανόνες τοποθέτησης των πινακίδων 4. Βασικοί κανόνες τοποθέτησης των πινακίδων 4.1 Γενικά (1) Η σωστή επιλογή της θέσης των πληροφοριακών πινακίδων είναι βασικής σηµασίας για την έγκαιρη παρατήρηση της πληροφοριακής σήµανσης καθώς επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΕΜΠΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Η προοπτική εικόνα, είναι, όπως είναι γνωστό, η προβολή ενός χωρικού αντικειμένου, σε ένα επίπεδο, με κέντρο προβολής, το μάτι του παρατηρητή. Η εικόνα αυτή, θεωρούμε ότι αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Θέμα 1 ο ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Στα ερωτήματα 1 5 του πρώτου θέματος, να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της απάντησης που θεωρείτε

Διαβάστε περισσότερα

5.2 Πινακίδες Κ.Ο.Κ.

5.2 Πινακίδες Κ.Ο.Κ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ 5.1 Γενικά Οι γενικοί κανόνες κυκλοφορίας του Κ.Ο.Κ. εφαρμόζονται σε όλα τα οχήματα, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που προορίζονται για τη μαζική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Γραμματεία Διυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 19/03/2014 Πόσα παιδιά (

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Αν σε ένα ελεύθερο σώμα που είναι αρχικά ακίνητο ασκηθεί δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Εφαρµογές των Νόµων του Νεύτωνα: Τριβή, Κυκλική Κίνηση, Ελκτικές Δυνάµεις. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 5 Εφαρµογές των Νόµων του Νεύτωνα: Τριβή, Κυκλική Κίνηση, Ελκτικές Δυνάµεις. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 5 Εφαρµογές των Νόµων του Νεύτωνα: Τριβή, Κυκλική Κίνηση, Ελκτικές Δυνάµεις Περιεχόµενα Κεφαλαίου 5 Εφαρµογές Τριβής Οµοιόµορφη Κυκλική Κίνηση Δυναµική Κυκλικής Κίνησης Οι κλήσεις στους αυτοκινητοδρόµους

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση

Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση 1. Mόλις τεθεί σε κίνηση µε σταθερή ταχύτητα, ο µάζας 1000 kg ανελκυστήρας Α ανεβαίνει µε ρυθµό έναν όροφο (3 m) το δευτερόλεπτο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2002 ΘΕΜΑΤΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ): ΦΥΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό. ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 0 Α) γ Α) β Α)γ Α4) γ Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό ΘΕΜΑ Β n a n ( ύ) a n (), ( ύ ) n

Διαβάστε περισσότερα

Επαλληλία Αρµονικών Κυµάτων. Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, MSc Φυσικός. http://www.perifysikhs.com

Επαλληλία Αρµονικών Κυµάτων. Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, MSc Φυσικός. http://www.perifysikhs.com Επαλληλία Αρµονικών Κυµάτων - εκέµβρης 2014 Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, MSc Φυσικός http://www.perifysikhs.com 1. Θέµα Α - Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1.1. ύο σύγχρονες κυµατικές πηγές Α και

Διαβάστε περισσότερα

ικαιώµατα και Προστασία του επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές ρ Εµµανουήλ Ν. Βελονάκης Πρόεδρος της ΕΝ.Ε.ΚΑ.

ικαιώµατα και Προστασία του επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές ρ Εµµανουήλ Ν. Βελονάκης Πρόεδρος της ΕΝ.Ε.ΚΑ. ικαιώµατα και Προστασία του επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές ρ Εµµανουήλ Ν. Βελονάκης Πρόεδρος της ΕΝ.Ε.ΚΑ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε δικαιώµατα για τον επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές και

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΤΑΞΗ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ÍÅÏ ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Α' ΤΑΞΗ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ÍÅÏ ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Α' ΤΑΞΗ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 o ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η ορµή ενός σώµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ): ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενόςισοπλεύρου τριγώνου ΑΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σηµειακά ηλεκτρικά φορτία q 1 =2µC και q 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 16. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.

ΤΕΣΤ 16. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. Επαναληπτικό 4 ΘΕΜ aa ΤΕΣΤ 16 1. Στη διάταξη του σχήματος, ασκούμε κατακόρυφη δύναμη σταθερού μέτρου F στο άκρο του νήματος, ώστε ο τροχός () να ανέρχεται κυλιόμενος χωρίς ολίσθηση στο κεκλιμένο επίπεδο.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1 Θέµα 1 ο 1. Το διάγραµµα του διπλανού σχήµατος παριστάνει τη χρονική µεταβολή της αποµάκρυνσης ενός σώµατος που εκτελεί απλή αρµονική ταλάντωση. Ποια από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης)

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) Θέµα 1 ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) 1.1 Πολλαπλής επιλογής A. Ελαστική ονοµάζεται η κρούση στην οποία: α. οι ταχύτητες των σωµάτων πριν και µετά την κρούση

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια στον LHC Ο Μεγάλος Επιταχυντής Συγκρουόµενων εσµών Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) είναι ικανός να επιτύχει ενέργειες που κανένας άλλος επιταχυντής έως σήµερα δεν έχει προσεγγίσει. Ωστόσο,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Π ρόγνωση καιρού λέγεται η διαδικασία πρόβλεψης των ατµοσφαιρικών συνθηκών που πρόκειται να επικρατήσουν σε µια συγκεκριµένη περιοχή, για κάποια ορισµένη µελλοντική χρονική στιγµή ή περίοδο. Στην ουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΕ 14 5η ΕΡΓΑΣΙΑ Παράδοση 19-05-08 ( Οι ασκήσεις είναι βαθµολογικά ισοδύναµες) Άσκηση 1 : Aσκηση 2 :

ΦΥΕ 14 5η ΕΡΓΑΣΙΑ Παράδοση 19-05-08 ( Οι ασκήσεις είναι βαθµολογικά ισοδύναµες) Άσκηση 1 : Aσκηση 2 : ΦΥΕ 14 5 η ΕΡΓΑΣΙΑ Παράδοση 19-5-8 ( Οι ασκήσεις είναι βαθµολογικά ισοδύναµες) Άσκηση 1 : Συµπαγής κύλινδρος µάζας Μ συνδεδεµένος σε ελατήριο σταθεράς k = 3. N / και αµελητέας µάζας, κυλίεται, χωρίς να

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β ΜΑΪΟΥ 03 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 28 Απριλίου 2013 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση 1 A' ΛΥΚΕΙΥ ΖΗΤΗΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση 1. Το µέτρο της µετατόπισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Σχέδιο. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. / ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της [ ]

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Σχέδιο. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. / ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της [ ] EL EL EL ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Σχέδιο Βρυξέλλες, C ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. / ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της [ ] για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. / της Επιτροπής για καθορισμό των κοινών κανόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣHΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ)

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣHΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣHΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΠΟΡΙΣΜΑ ΙΕΡΕΥΝΗΣΕΩΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΙΠΤΑΜΕΝΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ την 21/03/2004 09 / 2004 ΠΟΡΙΣΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

4 η Εργασία F 2. 90 o 60 o F 1. 2) ύο δυνάµεις F1

4 η Εργασία F 2. 90 o 60 o F 1. 2) ύο δυνάµεις F1 4 η Εργασία 1) ύο δυνάµεις F 1 και F 2 ασκούνται σε σώµα µάζας 5kg. Εάν F 1 =20N και F 2 =15N βρείτε την επιτάχυνση του σώµατος στα σχήµατα (α) και (β). [ 2 µονάδες] F 2 F 2 90 o 60 o (α) F 1 (β) F 1 2)

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Η «ΦΥΣΗ» ΤΟΥ ΚΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ

Η «ΦΥΣΗ» ΤΟΥ ΚΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ 1 Η «ΦΥΣΗ» ΤΟΥ ΚΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Θα αποδεχτούµε ότι το παν αποτελείται από το κενό και τα άτοµα, όπως υποστήριξε ο ηµόκριτος; Αν δεχτούµε σαν αξίωµα αυτή την υπόθεση, τι είναι το κενό και

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξιπτωτάρισμα Ελεύθερη μετάφραση από άρθρο της dhv Λιόντος Σωτήρης "

Αλεξιπτωτάρισμα Ελεύθερη μετάφραση από άρθρο της dhv Λιόντος Σωτήρης Αλεξιπτωτάρισμα Ελεύθερη μετάφραση από άρθρο της dhv Λιόντος Σωτήρης " Το πρόβλημα του αλεξιπτωταρίσματος δεν είναι γενικό. Το 2003 δηλώθηκαν μόνο 5 ατυχήματα. Αφορά μόνο λίγα μοντέλα αλεξιπτώτων που συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλειαστοδρόµο, ασφάλειαστηζωή αφιέρωµα στους νέους

Ασφάλειαστοδρόµο, ασφάλειαστηζωή αφιέρωµα στους νέους Ασφάλειαστοδρόµο, ασφάλειαστηζωή αφιέρωµα στους νέους Καλές πρακτικές για ασφαλείς µετακινήσεις Ευη Μπλάνα Γραµµατεία ιυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 1 6 Απριλίου 2012 Τροχαία ατυχήµατα και νέοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1ο ΑΡΧΗ 1ΗΣΣΕΛΙ ΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Κινηµατική Οµάδα Γ.

1.1. Κινηµατική Οµάδα Γ. 1.1. Οµάδα Γ. 1.1.21. Πληροφορίες από το διάγραµµα θέσης-χρόνου..ένα σώµα κινείται ευθύγραµµα και στο διάγραµµα βλέπετε τη θέση του σε συνάρτηση µε το χρόνο. i) Βρείτε την κλίση στο διάγραµµα x-t στις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1o. , τότε η ένταση του ρεύµατος στο κύκλωµα γίνεται µέγιστη τη χρονική στιγµή: T t= γ. 4. T 2 Μονάδες 5

ΘΕΜΑ 1o. , τότε η ένταση του ρεύµατος στο κύκλωµα γίνεται µέγιστη τη χρονική στιγµή: T t= γ. 4. T 2 Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ): ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 0 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 19 Μαρτίου, 006 Ώρα: 10:30-13:30 Θέµα 1 0 (µονάδες 10) α ) Το βέλος δέχεται σταθερή επιτάχυνση για όλη τη διάρκεια της κίνησης (

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Μηχανικές Ταλαντώσεις.

1.1. Μηχανικές Ταλαντώσεις. 1.1. Μηχανικές. 1) Εξισώσεις ΑΑΤ Ένα υλικό σηµείο κάνει α.α.τ. µε πλάτος 0,1m και στην αρχή των χρόνων, βρίσκεται σε σηµείο Μ µε απο- µάκρυνση 5cm, αποµακρυνόµενο από τη θέση ισορροπίας. Μετά από 1s περνά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14) Θέμα 1 ο Α. Σε ιδανικό κύκλωμα ηλεκτρικών ταλαντώσεων LC σε κάποια χρονική στιγμή που το ρεύμα στο κύκλωμα είναι ίσο με το μισό της μέγιστης τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα Ηλεκτρική Ενέργεια Σημαντικές ιδιότητες: Μετατροπή από/προς προς άλλες μορφές ενέργειας Μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις με μικρές απώλειες Σημαντικότερες εφαρμογές: Θέρμανση μέσου διάδοσης Μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Δίνεται ότι η ροπή αδράνειας του δίσκου ως προς τον άξονα Κ είναι Ι= M R

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Δίνεται ότι η ροπή αδράνειας του δίσκου ως προς τον άξονα Κ είναι Ι= M R ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1 Η ράβδος ΟΑ του σχήματος μπορεί να στρέφεται γύρω από τον άξονα z z χωρίς τριβές Tη στιγμή t=0 δέχεται την εφαπτομενική δύναμη F σταθερού μέτρου 0 Ν, με φορά όπως φαίνεται στο σχήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Nα γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 Nα γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 9 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 6 : Τηλ.: 076070 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΥΚΕΙΟΥ 009 ΘΕΜΑ Nα γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣ. 131 ΕΡΓΑΣΙΑ # 10

ΦΥΣ. 131 ΕΡΓΑΣΙΑ # 10 ΦΥΣ. 131 ΕΡΓΑΣΙΑ # 10 1. Τρια αντικείµενα Α, Β και C µε µάζα m, 2m και 8m αντίστοιχα βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο και στις θέσεις που φαίνονται στο σχήµα. Σε ποια θέση (x,y) πρέπει να τοποθετεί ένα τέταρτο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΜΟΝΟ για την ηµέρα τις εκδήλωσης το αεροδρόµιο θα είναι ανοικτό από τις 0800 τοπική έως 1730 τοπική.

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΜΟΝΟ για την ηµέρα τις εκδήλωσης το αεροδρόµιο θα είναι ανοικτό από τις 0800 τοπική έως 1730 τοπική. ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Λίγο πριν αποχαιρετήσουµε την άνοιξη και µας µπει για τα καλά το καλοκαίρι, µιας και εδώ στον νότο το καλοκαίρι έρχεται νωρίς, µια οµάδα φίλων που αγαπάνε την πτήση και των αεροαθλητισµό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ (καν.7)

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ (καν.7) ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ (καν.7) Η μη αισθητή μεταβολή της διοπτεύσεως πυξίδας του πλοίου που προσεγγίζει σημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος συγκρούσεως. Εδώ πρέπει να τονίσομε ότι διοπτεύομε πάντοτε το ίδιο σημείο

Διαβάστε περισσότερα

1) Πάνω σε ευθύγραµµο οριζόντιο δρόµο ένας τροχός κυλάει χωρίς να ολισθαίνει. Ποιες από τις παρακάτω σχέσεις είναι σωστές ;

1) Πάνω σε ευθύγραµµο οριζόντιο δρόµο ένας τροχός κυλάει χωρίς να ολισθαίνει. Ποιες από τις παρακάτω σχέσεις είναι σωστές ; 45 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 006 ΘΕΜΑ 1 1) Πάνω σε ευθύγραµµο οριζόντιο δρόµο ένας τροχός

Διαβάστε περισσότερα

Σώματα σε επαφή και Απλή Αρμονική Ταλάντωση

Σώματα σε επαφή και Απλή Αρμονική Ταλάντωση Σώματα σε επαφή και Απλή Αρμονική Ταλάντωση Σε όλες τις περιπτώσεις που θα εξετάσουμε το δάπεδο είναι λείο. Επίσης τα σύμβολα των διανυσματικών μεγεθών αντιπροσωπεύουν τις αλγεβρικές τους τιμές. Α. Η επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Δ3. Ο χρόνος από τη στιγμή που η απόστασή τους ήταν d μέχρι τη στιγμή που ακουμπά η μία την άλλη. Μονάδες 6

Δ3. Ο χρόνος από τη στιγμή που η απόστασή τους ήταν d μέχρι τη στιγμή που ακουμπά η μία την άλλη. Μονάδες 6 ΘΕΜΑ Δ 1. Δύο αμαξοστοιχίες κινούνται κατά την ίδια φορά πάνω στην ίδια γραμμή. Η προπορευόμενη έχει ταχύτητα 54km/h και η επόμενη 72km/h. Όταν βρίσκονται σε απόσταση d, οι μηχανοδηγοί αντιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣ. 131 ΕΡΓΑΣΙΑ # 2

ΦΥΣ. 131 ΕΡΓΑΣΙΑ # 2 ΦΥΣ. 131 ΕΡΓΑΣΙΑ # 2 1. Η επιτάχυνση της βαρύτητας µπορεί να µετρηθεί ρίχνοντας µια µπάλα προς τα πάνω και µετρώντας το χρόνο που χρειάζεται να περάσει δύο σηµεία τα οποία βρίσκονται σε συγκεκριµένο ύψος

Διαβάστε περισσότερα

αα ΑΡΘΡΟ ΣΧΟΛΙΑ 01 Άρθρο 32 & (η), (θ), (ιβ) και (ιγ)

αα ΑΡΘΡΟ ΣΧΟΛΙΑ 01 Άρθρο 32 & (η), (θ), (ιβ) και (ιγ) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 ΣΟΒΑΡΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΥΔΑΤΟΔΡΟΜΙΩΝ αα ΑΡΘΡΟ ΣΧΟΛΙΑ 01 Άρθρο 32 & (η), (θ), (ιβ) και (ιγ) Στο άρθρο αυτό και στις συγκεκριμένες παραγράφους, γίνεται προσπάθεια να μεταφερθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Αεροφωτογραφία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο φύλλο απαντήσεών σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ)

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΥΣ SX-AMF 02/2003 26-02-2000 i ΠΟΡΙΣΜΑ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Για τις παρακάτω 3 ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Για τις παρακάτω 3 ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 007 Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα ο ΦΥΣΙΚΗ Για τις παρακάτω 3 ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Σε ένα σώµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος Φωτογραμμετρία Εισαγωγή Ορισμοί Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Εφαρμογές Εισαγωγή Προσδιορισμός θέσεων Με τοπογραφικά όργανα Σχήμα Μέγεθος Συντεταγμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. = 2r, τότε:

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. = 2r, τότε: ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Άσκηση 1. (Διατήρηση της στροφορμής) Η Γη στρέφεται σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τον Ήλιο. Το κοντινότερο σημείο στον Ήλιο ονομάζεται Περιήλιο (π) και το πιο απομακρυσμένο Αφήλιο (α).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΘΗΝΑ 2010

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΘΗΝΑ 2010 2 3 ΚΑΘΟΔΙΚΟΣ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Ο παλµογράφος είναι ένα πολύ χρήσιµο όργανο για τη µελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΩΝ

ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΩΝ ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΩΝ Ψηφίστηκε στις 22/12/08 η νέα Υπουργική Απόφαση (Φ 9.2/ΟΙΚ.28425/ΦΕΚ 2604/Β/2008) για τον περιοδικό έλεγχο και την συντήρηση των ανελκυστήρων. Η απόφαση αυτή αναθεωρεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο)

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Άσκηση Η15 Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Το γήινο μαγνητικό πεδίο αποτελείται, ως προς την προέλευσή του, από δύο συνιστώσες, το μόνιμο μαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε μια διάσταση

Κίνηση σε μια διάσταση Κίνηση σε μια διάσταση Θεωρούμε κίνηση κατά μήκος μιας ευθύγραμμης διαδρομής. Η απόσταση x του κινούμενου σώματος από ένα σημείο του άξονα της κίνησης που παραμένει ακίνητο χρησιμοποιείται ως συντεταγμένη.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ 1 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Α) Για κάθε μία

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς.

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. Μ2 Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. 1 Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί στη μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας σε ένα τόπο. Αυτή η μέτρηση επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) Θέμα Α Στις

Διαβάστε περισσότερα

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5)

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 011-01 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 η (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30/1/11 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Υγειονομικές απαιτήσεις για χειριστές αεροσκαφών

Υγειονομικές απαιτήσεις για χειριστές αεροσκαφών Υγειονομικές απαιτήσεις για χειριστές αεροσκαφών Ιωάννης Διαμαντόπουλος, MD, DAvMed Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Senior Aeromedical Examiner FAA - JAA Γιατί χρειάζονται κάποια Υγειονομικά κριτήρια για

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Μέσα Προστασίας II Προστασία από την ηλεκτροπληξία Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Επίκουρος Καθηγητής Τηλ:2810379231 Email: ksiderakis@staff.teicrete.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου 9 Μαρτίου 2013

Γ Λυκείου 9 Μαρτίου 2013 Θεωρητικό Μέρος Γ Λυκείου 9 Μαρτίου 2013 Θέμα 1 ο Α. Δύο πηγές Π 1 και Π 2 αρμονικών κυμάτων διεγείρουν τα σημεία επίπεδου ελαστικού μέσου. Έστω Α το πλάτος ταλάντωσης κάθε πηγής, f η συχνότητα ταλάντωσής

Διαβάστε περισσότερα

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών Οδική σήµανση και σηµατοδότηση Κατακόρυφη σήµανση 1. Φωτεινοί Σηµατοδότες ( Φανάρια) 2. Πινακίδες Σήµανσης Οριζόντια σήµανση Κυκλοφοριακά Βοηθήµατα ιαγραµµίσεις στους δρόµους Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 4. ΚΛΙΜΑΚΕΣ Ή ΣΚΑΛΕΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΛΙΜΑΚΑ ή ΣΚΑΛΑ ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική ενότητα: Μηχανική Τεχνική των ασκήσεων

Θεματική ενότητα: Μηχανική Τεχνική των ασκήσεων Θεματική ενότητα: Μηχανική Τεχνική των ασκήσεων ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 1. Ο όρος «σε ισορροπία» στην ενόργανη γυμναστική δηλώνει ότι το Κ.Β.Σ. βρίσκεται: α) πλησίον του σημείου ή της βάσης στήριξης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Κεφάλαιο : Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Το ποδόσφαιρο κατέχει αδιαμφισβήτητα τη θέση του βασιλιά όλων των αθλημάτων. Είναι το μέσο εκείνο που ενώνει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο επηρεάζοντας ακόμα

Διαβάστε περισσότερα