ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ ΣΤ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Φιλολόγου Επιθεωρητού Μέσης Εκπαιδεύσεως Ο ΛΑΟΓΡΑΦΟΣ ΔΡ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Π. ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ ΣΤ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Φιλολόγου Επιθεωρητού Μέσης Εκπαιδεύσεως Ο ΛΑΟΓΡΑΦΟΣ ΔΡ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Π. ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ"

Transcript

1 ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ ΣΤ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Φιλολόγου Επιθεωρητού Μέσης Εκπαιδεύσεως Ο ΛΑΟΓΡΑΦΟΣ ΔΡ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Π. ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ ΑΝΑΤΥΠΟΝ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΝ «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΥΠΡΟΣ» (Αρ ) ΛΕΥΚΩΣΙΑ

2 Ο ΛΑΟΓΡΑΦΟΣ ΔΡ. ΚΥΡΙΑΚΟΣ Π. ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ Ο Δρ. Κυριάκος Π. Χατζηιωάννου είναι αναμφισβήτητα μια μορφή στα κυπριακά γράμματα, όχι μονάχα σαν ο γνωστός εκπαιδευτικός που ανάλωσε τη ζωή του πάνω στην έδρα σ ένα έντονο αγώνα Αγωγής, αλλά και σαν ο επιστήμονας που συστηματικά μελέτησε τις εξωτερικές μορφές της λαϊκής μας ζωής και τις διαθέσεις και ροπές του λαού που διαφαίνονται στην πνευματική και την κοινωνική ζωή του. Η φήμη του σαν επιστήμονα ξεπέρασε προ πολλού τα όρια της Κύπρου. Απόδειξη να κληθή από τα Πανεπιστήμια, Αθηνών, Βόννης και Θεσσαλονίκης για να δώση διαλέξεις και να τιμηθή από σοβαρά επιστημονικά ιδρύματα, που τον αναγνώρισαν «εταίρον» τους. Κι η φωνή του ν ακουστή σε πολλά διεθνή συνέδρια. Ομολογούμε, προκειμένου να μιλήσουμε για την εργασία του σαν λαογράφου, πως βρίσκουμε πολύ δύσκολο να ξεχωρίσουμε δυο από τις ιδιότητές του (γλωσσολόγου και λαογράφου) και ν αποδώσουμε την κάθε μια χώρια από την άλλη, γιατί βρίσκουμε στην περίπτωσή του πώς η μια σχετίζεται με την άλλη και την ενισχύει. Η κάθε μια συνεργάζεται με την άλλη διαλευκαίνοντας απορίες και προβλήματα. Η κάθε μια επικουρεί την άλλη, ώστε ν αντιμετωπιστούν ορθά «αι κατά παράδοσιν» εκδηλώσεις της ζωής του λαού. Ο δρ. Χαρζηιωάννου δεν κατέγινε τόσο με τη συλλογή λαογραφικού υλικού όσο με την ανάλυση κι ερμηνεία των λαογραφικών φαινομένων. Ξεκινώντας από ένα φαινόμενο μιας εποχής, ανιχνεύει την πρώτη αρχή του, ανευρίσκει την εξέλιξη του δια μέσου των αιώνων και σε πλάτος σ όλο τον ελληνικό χώρο, γιατί πιστεύει στο ενιαίο του ελληνικού πολιτισμού (ηθών και εθίμων, εορτών, προλήψεων και δεισιδαιμονιών). Στις διερευνήσεις του θέτει σ ενέργεια όλο τον επιστημονικό του εξοπλισμό, κάμνει δηλαδή χρήση όλων των στη διάθεσή του επιστημών με τις οποίες έχει πολλήν οικειότητα (της Γλωσσολογίας, Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Φιλολογίας, Αρχαιολογίας, Ιστορίας), ανακαλύπτει τις πηγές των λαογραφικών φαινομένων κι επιτυγχάνει την ερμηνεία τους. Θα δώσουμε πιο κάτω μια αδρή εικόνα της δουλειάς του. Και πρώτα το βιβλίο «Βιβλιογραφία της Κυπριακής Λαογραφίας και Γλωσσολογίας (Μεσαιωνικής και Νέας Διαλέκτου) που το έφερε στο φως της δημοσιότητος το Αναθεωρημένο από τον ίδιο, ώστε να περιλάβη βιβλιογραφία μέχρι του 1966, επαύξηση κεφαλαίων καθώς και συνοπτική παρουσίαση του περιεχομένου των καταγραφομένων, ενσωματώθηκε στο βιβλίο του «Τα εν Διασπορά» (1969), ένα τιμητικό τόμο που περικλείει απάνθηση εργασιών του που πρόσφεραν σ αυτόν εκτιμητές μαθητές του με την ευκαιρία των εξήντα χρόνων του και την αφυπηρέτησή του από την εκπαιδευτική υπηρεσία. Ξεχωρίζουμε σαν αξιοπρόσεκτη καινοτομία τον «πίνακα πραγμάτων» στο τέλος, που καμμιά άλλη βιβλιογραφική εργασία δεν 2

3 έχει, απ ότι ξέρουμε. Το υλικό αποτελείται από 1112 λήμματα αυτοτελών βιβλίων ή εργασιών που δημοσιεύτηκαν σε 33 περιοδικά, κατατάσσεται σε ειδολογικά, ανάλογα με το αντικείμενο που εξετάζεται, σε 24 τμήματα. Αποδελτιώνοντας βιβλία και περιοδικά, στο μεθοδικό επιστημονικά συντεταγμένο αυτό έργο, δουλεύει υπεύθυνα κι αποδεικνύεται γνώστης του ακριβούς περιεχομένου ενός εκάστου με την ορθή κατάταξη και με τις αναλύσεις του περιεχομένου, όπου κρίνει πως χρειάζεται, καθοδηγώντας σωστά το διαλεκτολόγο και το λαογράφο. Κι εκτός τούτου φροντίζει να μη παραλείψη να παραπέμψη σε κρίσεις. Η βιβλιογραφία αυτή δύναται να θεωρηθή χρήσιμο και ως προς τούτο, ότι ανιτκαθιστά πλήρως μια προγενέστερη του C.D. Cobham που την εξέδωσεν ο G. Jeffery η οποία, εκτός του ότι καταπιάνεται μόνο με τη Γλωσσολογία και αγνοεί τη Λαογραφία, δίνει λανθασμένες παραπομπές κι είναι και δύσχρηστη, γιατί δεν βοηθεί τον αναγνώστη ν αντιληφθή σε ποίον ειδικό τομέα ανήκει ένα έργο, αφού στην ουσία πρόκειται περί ατελούς αλφαβητικού καταλόγου κατά συγγραφείς. Το έργο είναι πραγματικά καρπός μόχθου πολλού και μπορώ να πω πρωτοποριακό στον ελληνικό χώρο σαν προσεγμένη ειδική συστηματική βιβλιογράφηση. Σημειώνουμε πως δεν περιέχει συστηματική αναλυτική καταγραφή των δυσεύρετων φυλλάδων των ποιητάρηδων. Ελλείπει επίσης η αποδελτίωση εφημερίδων. Θα σταματήσουμε για λίγο στο βιβλίο του «Κυπριακοί Μύθοι» (1948=. Καταγράφει 58 αλληγορικές διηγήσεις ) «μύθους», ή «λόους» και «ιστορίες», όπως ονομάζει οι Κύπριος το είδος αυτό) κι εκτός από την κυπριακή τους αποδίδει στην πανελλήνια δημοτική και σημειώνει πάντοτε επί τίνος λέγονται και τι διδάσκουν, μια και τις φαιδρές αυτές διηγήσεις τις μεταχειρίζεται ο λαϊκός άνθρωπος επ ευκαιρία σαν συγκεντρωμένα παραδείγματα για να καθοδηγήση αν η διαγωγή μελών της κοινωνίας είναι απρεπής από ηθική άποψη και να υποδείξη με το σκώμμα ποιο είναι το ορθό κατά τη λαϊκή ηθική. Παραλληλίζει με αισώπειους μύθους κι αναφέρει πού απαντούν άλλες παραλλαγές. Παραθέτει κατατοπιστικό λεξιλόγιο καθώς και βιβλιογραφία κειμένων και παρατηρήσεων. Στις είκοσι έξι σελίδες της εκτενούς εισαγωγής του, στην αρχή του βιβλίου αντικρύζει ο συγγραφέας το θέμα του ορισμού, της γένεσης, της εξέλιξης και της ανάλυσης του μύθου, ομιλεί για τη θέση των μύθων στην αρχαίαν Ελλάδα, διακρίνει από τα παραμύθια, βρίσκει ομοιότητα με τις παροιμίες στο ότι κι οι μύθοι κι αυτές λέγονται ευκαιριακά για να νουθετήσουν και διαχωρίζει σε μύθους, που η γένεση τους οφείλεται σε ανεκδοτολογία, άλλους που λησμονήθηκαν σαν μύθοι κι είναι γνωστοί μονάχα σαν παροιμιώδεις φράσεις ή και ως απλές παροιμίες, άλλους που στην αρχή υπήρξαν απλά επεισόδια ευτράπελων διηγήσεων κι άλλους που ξεκίνησαν σαν αιτιολογικοί και μετέπεσαν σε διδακτικούς. Διακρίνει μεταξύ μύθων της δημιουργίας που αποτελούν κατά κάποιο τρόπο τη λαϊκή επιστήμη (οντολογία, θεογονία) και επεισοδιακών που αναφέρονται σ επεισόδια της διαγωγής των όντων κι αντανακλούν τις λαϊκές αντιλήψεις περί ηθικής τάξεως, αλλά και εξηγεί ταυτόχρονα πως οι πλείστοι μύθοι των πιο πάνω δύο γενικών κατηγοριών είναι αιτιολογικοί, δηλαδή «επλάσθησαν εκ των υστέρων δια να εξηγήσουν την ύπαρξιν ιδιοτήτων τινών των όντων». 3

4 Με προσοχή, εκτός των άλλων στην εισαγωγή του, συζητεί το θέμα: «Ποία η πατρίς των μύθων» αντιμετωπίζοντας τις θέσεις τόσον των οπαδών της εξελίξεως όσον κι εκείνων της διαχύσεως του πολιτισμού (evolutionists diffusionists) και συμπεραίνοντας πως: «και οι μύθοι παρήχθησαν υφ όλων των λαών και ουχί εις έν κέντρον αλλ ότι πλείστοι εκ τούτων μετεδόθησαν από λαού εις λαόν, εις όλον τον εις την αρχαιότητα γνωστόν κόσμον, ο δε δανεισμός υπήρξε τόσον περίπλοκος, ώστε να μη δυνάμεθα να διευκρινίσωμεν ποίος λαός εδάνειζε και ποίος εδανείζετο», βρίσκοντας έτσι ότι το ορθόν υπάρχει στο μέσον. «Συμπλήρωμα των Κυπριακών Μύθων» από εννιά καινούργιους, κείμενο στην κυπριακή διάλεκτο και μεταγραφή στην πανελλήνια δημοτική πάλι, με επιμύθιο σ όλους και σύντομη εισαγωγή δημοσίευσε στο περιοδικό «Λαογραφική Κύπρος» (τεύχος 6, 1972, σελ ). Στην εισαγωγή του υπάρχει κρίση του μ. Καθηγητού Richard Dawkins για τους μύθους από την αρχαίαν εποχή κατά της μαρτυρίες των συγγραφέων και στη σύμφυρση μύθων και παροιμιών, υπογραμμίζεται δε η διάκριση μύθου (τύπου αισωπείου) από την παροιμία όπως τη δίνει ο Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Ευστάθιος. Δυο ακόμα μύθους έχει δημοσιεύσει σε μια άλλη εργασία του: «Κυπριακές Παροιμίες» (Λαογραφία ΙΒ σελ ) όπου καταγράφει κι ερμηνεύει 181 παροιμίες. Αλλά και με τα παραμύθια, τα «δημιουργήματα της φαντασίας του άγνωστου μυθιστοριογράφου» (του μυθιστοριογράφου, γιατί το παραμύθι ως λογοτεχνικόν είδος τίποτ άλλο δεν είναι παρά το χωρίς αξιώσεις διήγημα ή μυθιστόρημα, που η λαϊκή φαντασία έπλεξε γι αυτόν ή για κείνο το λόγο) έχει καταπιαστεί στη μελέτη του: «Τα Παραμύθια (σύντομη εισαγωγή στην έρευνα τους)» («Πάφος 4 (1939) σελ ) («Τα εν Διασπορά σελ 62 69). Στην εργασία αυτή κατατοπίζει, όσους θα επιχειρήσουν να ασχοληθούν με τη συλλογή και τη σπουδή του είδους αυτού της λαϊκής διανόησης, για κλασσικές εργασίες πάνω σ αυτά. Ύστερα με διαύγεια διεξέρχεται τη θεωρία της Ινδοευρωπαϊκής ή Αριανής Σχολής κατά την οποία «τα παραμύθια είναι οι κατά πολύ τροποποιημένοι (detriti) πρωτόγονοι εκείνοι ινδοευρωπαϊκοί μύθοι, για τους οποίους όμως μια προσεκτική έρευνα είναι αρκετή να καταδείξη τη συγγένειά τους», της Ινδικής Σχολής που υποστηρίζει πως η πηγή των παραμυθιών δεν πρέπει να αναζητηθή πριν από την αναστάτωση των ινδοευρωπαϊκών φυλών και στους προϊστορικούς χρόνους αλλά στις Ινδίες όχι τις μυθικές μα τις ιστορικές κι ότι «έστω κι αν τα παραμύθια δεν εγεννήθηκαν στις Ινδίες πάντως εκεί είχαν την παρακαταθήκη τους κι από κει μεταφέρθηκαν σ όλο τον κόσμο» και τέλος της Ανθρωπολογικής Σχολής που πιστεύει ότι «τα σημερινά παραμύθια είναι επιβιώσεις (survivals) των εθίμων, των σκέψεων και των τελετών της κάθε αγρίας καταστάσεως των προγόνων μας». Φέρνει στη συνέχεια παράδειγμα ερμηνείας παραμυθιών με κάθε μια από τις τρεις πιο πάνω θεωρίες. Καθιστά γνωστή τη μέθοδο που εφαρμόζεται σήμερα στην έρευνα των παραμυθιών, δηλαδή τη γεωγραφικοϊστορική των Φινλανδών παραμυθολόγων, που περιορίζεται στην ανάλυση και σύγκριση των παραλλαγών του κάθε παραμυθιού στις διάφορες χώρες. Στο τέλος μιλά για τη συλλογή των παραμυθιών που δημοσίευσεν ο Αθανάσιος Σακκελλάριος 4

5 στον Γ τόμο των «Κυπριακών» του (1868) και σημειώνει αριθμό 37 άλλων κυπριακών παραμυθιών σκορπισμένων σε διάφορα περιοδικά. Αλλά και συλλογή παραμυθιών έχει καταρτίσει με τίτλο «Παραμύθια» (Ιστορίες Μύθοι) («Κυπριακά Χρονικά» 9 (1933) σελ ) δημοσιεύοντας δέκα τέτοιας, που τ άκουσε όλα από τον ίδιο παραμυθά από τη Μακράσυκα της Αμμοχώστου. Στη συλλογή αυτή παίρνει την ευκαιρία να συζητήσει προβλήματα που πηγάζουν από τα παραμύθια αυτά (προέλευση πρόληψης, ρόλος του αριθμού 1010). Είναι καιρός όμως να δούμε τί πιστεύει για τους στόχους της Λαογραφίας σαν επιστήμης, για το πραγματικό χρέος του επιστήμονα απέναντι στο αντικείμενο της έρευνάς του και για την επιτακτική ανάγκη της αδιάκοπης επαφής του επιστήμονα με το λαό ώστε να μπορέση γνωρίζοντας την ιδιοσυγκρασία του να δικαιολογήση κι ερμηνεύση τις πράξεις του. Και πρώτα για το πεδίο της Λαογραφίας και το αίτημα της σε βάθος θεώρησης είναι απόλυτα σαφής. Τονίζει σε μια κριτική του στο περιοδικό «Κυπριακά Γράμματα» 18, 1953, σελ («Τα εν Διασπορά» σελ. 268): «Η Λαογραφία πρέπει να γίνη επιστήμη και για να το επιτύχη πρέπει να ξεφύγη από τον ερασιτεχνισμό και να μπη μέσα στον κύκλο της επιστημονικής έρευνας. Αν δεν της δοθή περισσότερο βάθος και ανάλυση, αν εξακολουθή, όπως γίνεται κατά μεγάλο μέρος σήμερα, ν αποτελεί απλή περιγραφή περιέργων ηθών και εθίμων, που, όπως παρουσιάζονται, φαίνονται παράλογα μέσα στον πολιτισμό μας, απλά απομεινάρια παλαιοτέρων χρόνων, η λαογραφική εργασία θ[ αποτελή ρομαντική ενασχόληση.... Η Λαογραφία, αν θέλουμε να γίνη επιστήμη, πρέπει να έχει ως θέμα της τη μελέτη του λαϊκού πολιτισμού, κοινωνικού, πνευματικού και υλικού. Χωρίζομε τον πολιτισμό στα τρία αυτά είδη, όχι πως μπορεί πράγματι να χωριστή, αφού το ένα εξαρτάται, συμπληρώνεται και κατανοείται μόνο όταν συνδέεται με το άλλα, αλλά για να ευκολυνθούμε στη μελέτη του, όπως χωρίζομε τον άνθρωπο σε σωματική, ψυχική και πνευματική υπόσταση παρ όλη την αλληλοεξάρτηση των τριών υποστάσεων μεταξύ τους». Την προσήλωσή του στην ίδιαν αντίληψη, τη σε βάθος δηλαδή διείσδυση στο λαϊκό πολιτισμό όπως εκφράζεται στη φυσική ζωή και στη συντήρησή της, στην πνευματική ζωή και στην κοινωνική ζωή της ολότητας που τη συνέχουν κυρίως εσωτερικοί και ηθικοί δεσμοί, την απαντούμε διάχυτη σ όλη του τη δουλειά. Θα παραθέσουμε όσα ενδεικτικά γράφει σε μια πρόσφατη μελέτη του με τίτλο «Κοινωνική ηθική και Τάξις: Ανάλυσις ηθών και εθίμων», μια αξιοσημείωτη εργασία χάρις στην επιχειρηματολογία, τη σύγκριση και την τεκμηρίωσή της, όπου μιλά με ρεαλισμό για την κοινωνική σύνθεση αντλώντας από τα φαινόμενα της κοινωνικής συμβίωσης, αναλύει την ηθική τάξη και αταξία κι υπογραμμίζει το αλληλένδετον ηθικής και κοινωνίας» («Λαογραφική Κύπρος», Τεύχος 9, 1947, σελ ). Εξομολογείται λοιπόν: «Εις την δημοσίευσιν της πραγματείας ταύτης προβαίνω με την πεποίθησιν ότι προσφέρω νύξεις δια την εις βάθον έρευναν και μελέτην του λαϊκού πολιτισμού. Την μόνην ενδεδειγμένην δια να καταστήση την λαογραφίαν επιστήμην.» 5

6 Για να προχωρήσουμε όμως σε βάθος και να ερμηνεύουμε τα φαινόμενα οφείλουμε να τα ζήσουμε στη λεπτομέρεια και στο πλάτος τους, ζώντας εκεί όπου αυτά εκδηλώνονται: «Αν πάρουμε τώρα τον ομαδικό πνευματικό πολιτισμό, θα δούμε ότι εκδηλώνεται στα δημοτικά τραγούδια, τις παροιμίες, τα παραμύθια, τους μύθους, τις παραδόσεις κια πρέπει να μελετάται, κατατάσσεται, κρίνεται και αξιολογήται όπως περίπου συμβαίνει και με την προσωπική δημιουργία των ατόμων. Και όπως εκεί, για να εμβαθύνουμε στο έργο του ποιητή, πρέπει να γνωρίσουμε τη ζωή του, έτσι κι εδώ η προσπάθεια των επιστημόνων λαογράφων πρέπει να είναι να γνωρίσουν τη ζωή του λαού» («Κυπριακά Γράμματα» 18, 1953, «Τα εν Διασπορά» 268). Στο ίδιο ακριβώς μελέτημα, αποκαλύπτοντας τις ιδέες του για τη γραμμή πλεύσεως των ειδικών επιστημόνων που θα επιχειρήσουν λαογραφικές εργασίες αναστρεφόμενοι με το λαό, συνοψίζει: «Χρειαζόμαστε επιτόπιες έρευνες, μεθοδικές ταξινομήσεις υλικού, αναλυτικές μελέτες του υλικού τούτου, συγγραφές επί των γενικών αρχών της Λαογραφίας από ανθρώπους καλά κατηρτισμένους στο θέμα τούτο κι όχι απλώς οδηγίες τι υλικό να συλλέγεται. Δεν θέλω φυσικά να πως ότι οι οδηγίες είναι περιττές». Εξ άλλου στον πρόλογο των «Κυπριακών Μύθων» του, πολύ ορθά, αντιτίθεται έντονα στην αντιεπιστημονική συνήθεια να εκδίδουν οι θεωρητικά καταρτισμένοι συλλογές βασισμένοι πάνω στο υλικό που άλλοι θα μαζέψουν. Να πώς αντικρύζει το έργο του λαογράφου που σέβεται τον εαυτό του: «Άνευ της συστηματικής ερεύνης κατά περιοχάς και δη υπό λαογράφων συνδυαζόντων θεωρητικήν κατάρτισιν και επιτόπιον πρακτικήν εξάσκησιν η λαογρφική έρευνα θα χωλαίνη, με την προσφοράν των ερασιτεχνών, η οποία πολλάκις παραπλανά την επιστήμην και περιπλέκει τα ζητήματα αντί να λύη και διαλευκαίνη ταύτα..... τα λαογραφικά θέματα αποτελούσιν εκδηλώσεις των εν κοινωνία ζώντων ατόμων και πρέπει εντός της κοινωνίας να παρατηρώνται και μελετώνται εν τη λειτουργία των. Ουδείς θεσμός κείται άνευ λόγου, χωρίς να εξυπηρετή κατά τρόπον σοφόν την αρμονικήν της κοινωνίας λειτουργίαν και ο λαογράφος θα ορμηθπη ν ανεύρη και εκθέση τον λόγον τούτον, κινούμενος εντός της κοινωνίας και ουχί επί της πολυθρόνας εντός του γραφείου του. Εκεί θα διδάσκωνται μόνον αι θεωρίαι τας οποίας η επιτόπιος έρευνα θ αποδεικνύη ορθάς ή εσφαλμένας». Στα «Κριτικά κι ερμηνευτικά» του («Κυπριακά Χρονικά» 11 (1905) σελ ) («Τα εν Διασπορά» σελ ). Σχολιάζοντας τραγούδια της συλλογής του Α. Σακκελλαρίου «Τα Κυπριακά» τομ. Β, του Ξ. Π. Φαρμακίδη «Κύπρια Έπη» και του Ν. Γ. Κυριαζή «Κυπριακά Χρονικά» (8, 1931, σελ. 312) και δοκιμάζοντας με προσοχή κι επιστημοσύνη ν αποκαταστήση αυτά, τονίζει πόση σημασία δίνει στην καταγραφή των κειμένων. Στο μελέτημα αυτό λέγει εμφαντικά ότι ο λαοράφος οφείλει να διακρίνεται για το γλωσσολογικό εξοπλισμό ώστε νάναι σε θέση να μη υποπίπτη σε σφάλματα διαλεκτικά και ερμηνευτικά που ενδέχεται να μπερδέψουν πιο πολύ. Να διακρίνεται για τη γενικώτερη φιλολογική μόρφωση ώστε, προκειμένου περί ποιητικού λόγου, ν αποφεύγη τα στιχουργικά λάθη σαν καταγράφη, να μη παρανοή δε και παρετυμολογή δίνοντας λαθεμένες μορφές και διορθώνοντας αδέξια. Κι είναι ανάγκη να προσέχη πολύ κατά την καταγραφή για να ξεπερνά τ ακουστικά λάθη. Έτσι θάναι σε θέση να σέβεται το κείμενο και να μη επιχειρή αυθαιρεσίες και παραποιήσεις. 6

7 Τούτο δεν σημαίνει ότι δεν έχει καθήκον ο επιστήμονας να προβαίνει σε κριτικές εκδόσεις, όπως γράφει ο ίδιος στην εισαγωγή της κριτικής του έκδοσης «Δυό Δημοτικών Τραγουδιών της Κύπρου με θέμα το Χάρο» («Κυπριακά Γράμματα» 16 (1951) σελ 69-76) («Τα εν Διασπορά» σελ ) όπου προβαίνει σε συγκρίσεις με άλλες παραλλαγές, δίνει βιβλιογραφία του τραγουδιού με οτ θέμα αυτό και παλαίει με το πρόβλημα της αποκατάστασης του αρχικού κειμένου όπως το έθεσεν ο Ν. Πολίτης, ακολουθώντας την ίδια μ εκείνον μέθοδο, προχωρεί δε πάρα πέρα προσθέτοντας κριτικές σημειώσεις κάτω από το κείμενο. Ιδού λοιπόν τι υποστηρίζει στην πιο πάνω εργασία: «Δεν συμφωνούμε στο ζήτημα ότ πρέπει τα τραγούδια να τα αφήνουμε «απείρακτα και στη φυσική τους κατάσταση», δηλαδή όπως βγήκαν κατακρεουργημένα από τη μνήμη του ξεχασιάρη πληροφοριοδότη, που προχειρολογεί την ώρα που σου υπαγορεύει και κάποτε λεέι και ξαναλέει για να θυμηθή το στίχο (δεν τον βοηθά μάλιστα να θυμηθή το στίχο κι ο ρυθμός της υπαγορεύσεεως) κι αυτοσχεδιάζει και σκαρώνει ο ίδιος δικούς του, νερουλούς στίχους για να τους μπάση όπως όπως στο σώμα του τραγουδιού και να το διαφθείρη. Αν, κατά τον Αποστολάκη, ο Πολίτης δεν πέτυχε στη μέθοδο αυτή, είναι άλλο ζήτημα. Δεν νομίζω ότι φταίει η μέθοδος. Πάντως είναι προτιμότερο να κάνουμε φιλολογικά πειράματα στην κατεύθυνση αυτή κι ας αποτυγχάνουμε, παρά να στεκόμαστε με χέρια σταυρωμένα. Μονάχα έτσι θα βρούμε το σωστό δρόμο». Το θέμα της κριτικής έκδοσης των κειμένων αντικρύζει σαν εξετάζη το ζήτημα των μεσαιωνικών κυπριακών ερωτικών ποιημάτων: «Η κριτική έκδοση των κυπριακών ερωτικών κειμένων» («Κυπριακά Γράμματα» Γ ). Πρόκειται για παρατηρήσεις γραμμένες εξ αφορμής των εργασιών της Giovanna Pojaghi και του Αντώνη Ιντιάνου. Εδώ τονίζει την ανάγκη της αυστηρής κριτικής βασάνου βασισμένης πάνω στη σημερινή κυπριακή διάλεκτο, ώστε να δοθή το κείμενο διορθωμένο όπως θα βγαινε από το στόμα του δημιουργού του, χωρίς τα λάθη ανεπάρκειας ή τα λάθη σπουδής και απροσεξίας του γραφέα. Με την ευκαιρία λέμε πως και σ άλλην εργασία του ασχολήθηκε με τα κυπριακά ερωτικά ποιήματα του μεσαίωνα. Πρόκειται για το δημοσίευμα «Ο Ποιητής των Κυπριακών Ερωτικών Ποιημάτων» («Κυπριακά Γράμματα» , σελ ), γραμμένο εξ αφορμής της δημοσίευσης των ποιημάτων αυτών που βρίκσκονται στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη από τη Θέμιδα Σιαπκαρά Πιτσιλλίδη (Αθήναι, 1952). Εδώ αντιμετωπίζει το πρόβλημα του συνθέτη μεταφραστή των ποιημάτων σχολιάζοντας απόψεις των Σάθα, Legranta, Σιαπκαρά). Για τα ωραία αυτά λυρικά ερωτικά τραγούδια του άγνωστου Κυπρίου ποιητή τα επηρεασμένα από την ιταλική ποίηση και προ παντός από τα σονέττα του Πετράρχη έχει αφιερώσει μέρος μιας διάλεξης με θέμα «Η Μεσαιωνική και δημώδης κυπριακή ποίησις» που έδωσε στο Σύλλογο «Κινύρας» της Πάου («Διαλέξεις περί της Κυπριακής Ποιήσεως» σελ , 1938, «Τα εν Διασπορά» σελ ). Στη διάλεξη καλύπτει την κυπριακή λαϊκή ποιητική παραγωγή μιας χιλιετηρίδασς περίπου, από την στιγμή που εμφανίστηκαν οι Άραβες μέχρι και των τελευταίων χρόνων, χωρίζοντάς την στην προφραγκική, 7

8 στη φραγκική και μεταφραγκική. Παίρνει δηλαδή τη Φραγκοκρατία σαν σταθμό «γιατί είναι η αλήθεια, αυτή η περίοδος εχάραξε πολύ βαθειά τα χνάρια της και στο έδαφός μας με τα κάστρα και τις εκκλησίες της και στη γλώσσα και στη φιλολογία μας με τα δάνεια και τις επιδράσεις της». Στη διάλεξη, εκτός από τα ποιήματα του άγνωστου ποιητή που ανάφερα πιο πάνω, μιλά ιδιαίτερα για τ ακριτικά τραγούδια, για τα εκατόλογα της αγάπης (παραλληλίζοντας με Ροδίτικη και Αθηναίϊκη παραλλαγή ) τα δίστιχα, τα τραγούδια των ποιητάρηδων, τη θρησκευτική ποίηση και προβαίνει σ επισήμανση χαρακτηριστικών της ποίησης μας, της οποίας τελειώνοντας εξαίρει τη σημασία για το μεσαιωνικό και νεώτερο ελληνισμό. Ανθολόγηση δε, τέλος, τούτων των Κυπριακών ερωτικών ποιημάτων βλέπουμε στο βιβλίο του «Κυπριακά Διαλεκτικά κείμενα» (ανθολόγηση, κριτική επιμέλεια, να μεταδώσουν τες σκέψεις, τα συναισθήματα, τους πόθους και τη φιλοσοφία της ζωής του Κυπριώτη, όλα εξιστορημένα με το δικό του στόμα, με τη δική του λαλιά, έτσι που να δείχνεται τόσο η ψυχοσύνθεσή του, όσο και η λογοτεχνική του ιδιοφυΐα». Εξόν από την προσεκτική επιλογή, έχουμε τις ερμηνείες και περιλήψεις, τις σύντομες κι εμπεριστατωμένες εισαγωγές που δείχνουν διαύγεια κι ενημέρωση, ως και το γλωσσάριο μ ενδιαφέρουσες ετυμολογίες. Χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια: α) Κυπριακά διαλεκτικά κείμενα Φραγκοκρατίας, β) Κυπριακά δημοτικά τραγούδια, γ) Ποιητάρηδες, δ) Διαλεκτικοί Κύπριοι Ποιητές, ε) Γλωσσάριο. Σ όλες του τις καταγραφές που βρίσκονται σκορπισμένες εδώ κι εκεί ακολουθεί την αυτή γραμμή: - Προσοχή στη γραφή, τοποθέτηση κάτω από το αυστηρό επιστημονικό βλέμμα, συγκρίσεις και σχόλια. Τέτοιες είναι: «Κυπριά Λαϊκά Τραγούδια - Αινίγματα» (Κυπριακά Χρονικά), «Κυπριακά Λαϊκά Τραγούδια (Λαογραφία), Κυπριακά Λαϊκά Τραγούδια (Κυπριακά Χρονικά), «Ιδιωματικές Εκφράσεις στην Κύπρο» (Κυπρ. Χρονικά), «Γλωσσικά και Λαογραφικά Σταχυολογήματα» (Κυπριακά Γράμματα), «Κυπριακές Παροιμίες» (Λαογραφία), «Προλήψεις Δεισιδαιμονίες παραδόσεις» (Κυπριακά Χρονικά), «Κυπριακά Λαϊκά Τραγούδια» (Κυπριακά Χρονικά), «Γλωσσικά και Λαογραφικά Σταχυολογήματα (Κυπριακά Γράμματα), «Ξόρκια» (Κυπριακά Χρονικά), «Δεισιδαιμονίες και Προλήψεις» (Κυπριακά Χρονικά). Αναφέρουμε την εργασία του «Οι εκπαιδευτικές παροιμίες των Κυπρίων» («Αγωγή» τεύχος , σελ. 4-5). Εδώ πρόκειται όχι για καταγραφή αλλά για ερμηνεία των παροιμιών του κυπριακού λαού που αναφέρονται στην Αγωγή. Άλλη εργασία του λαογραφικού ενδιαφέροντος φέρει τον τίτλο «Σκληρόπουλλος» («Ελληνικά» 2 (1929) σελ ) (Τα εν Διασπορά σελ ). Σ αυτή σχολιάζει την παρουσία του ονόματος Σκλερόπουλλος, Φτερόπουλλος, Ξερόπουλλος, Ψερόπουλλο, Στερόπουλλον σε κυπριακές παραλλαγές κυπριακών ακριτικών δημοτικών τραγουδιών καθιστά γνωστά όσα ο Ν. Πολίτης περί Συρόπουλου λέγει, προτιμά δε να συνδέση το όνομα με την ακμάζουσα στην Κωνσταντινούπολη μεγάλη στρατιωτική οικογένεια των Σκληρών, γνωστών στα θέματα της Μικράς Ασίας για τη στρατιωτική τους ισχύ και τα κατορθώματά τους. 8

9 Εξ άλλου στη μελέτη «Σύμμεικτα Λαογραφικά από τους Κυπριώτες Χρονογράφους» («Πάφος» σελ ) («Τα εν Διασπορά» σελ ) ασχολείται με γεγονότα λαϊκού Πολιτισμού προσφιλή στους μεσαιωνικούς Κυπρίους χρονογράφους Μαχαιρά και Βουστρώνιο. Ως γνωστό οι χρονογράφοι δίνουν βαρύτητα σε δεισιδαιμονίες, προλήψεις, θέματα μαγείας και αστρολογίας, μεταχειρίζονται σωρεία παροιμιών, είνια πεπεισμένοι για την επέμβαση του θείου στα ανθρώπινα: «παραχώρησις θεού δια τας αμαρτίας μας». Φέρει παραδείγματα και παραβάλλει με αρχαία και σημερινά. Στην ωραία εργασία του «Ο Λιπέρτης κι η κυπριακή πραγματικότης» (Δελτίον Ελληνικού Πνευματικού Ομίλου Κύπρου», έτος , σελ ) («Τα εν Διασπορά» σελ ) αντικρύζει διεξοδικά το θέμα από πού έπαιρνε τις εμπνεύσεις του, πώς δούλευε το στίχο του και τι κόσμους δημιουργούσε ο ποιητής πούταν κάτοχος όχι μονάχα της γλώσσας του λαού παρά και της ψυχής του. Και καταδεικνύει πώς: «Στην ποίηση του Λιπέρτη δεν υπάρχει τίποτε το εγκεφαλικό, τίποτε το εμπνευσμένο από βιβλία ή από μελέτες. Ό,τι τον συγκινεί και τον εμπνέει είναι η σύγχρονη ζωή μακριά από κάθε μεταφυσική, η ζωή όμως η γεμάτη θυμοσοφία. Γι αυτό τα ποιήματα του Λιπέρτη είναι: απλά, χαριτωμένα, και αποπνέουν το άρωμα των αγριολουλουδιών του Κυπριακού κάμπου και του βουνού». Από τις βιβλιοκρισίες που μας έδωσε θα σημειώσουμε στην παρούσα σκιαγραφία δύο μόνον, όχι πως οι υπόλοιπες είναι μικρότερης σημασίας αλλά γιατί κατά τη γνώμη μας σ αυτές επιτυγχάνει καλύτερες ερμηνείες από δυο καθηγητές Πανεπιστημίου τους Στίλπωνα Κυριακίδη και Φάιδωνα Κουκουλέ. Πρόκειται για την κρίση για το περιοδικό «Λαογραφία» (τόμος ΙΒ ) (Κυπριακά Γράμματα» 14 (1949) σελ ) (Τα εν Διασπορά» σελ ) και για την κρίση για το βιβλίο του Φαίδωνος Κουκουλέ «Βυζαντινών βίος και πολιτισμός (τόμ. Ε Παράρτημα) (Κυπριακά Γράμματα, 18, σελ ) (Τα εν Διασπορά, σε ). Στην πρώτη σχολιάζει την «περί των συμβόλων και συμβολικών πράξεων εν τη νεοελληνική λαογραφία» πραγματεία του Στ. Π. Κυριακίδη και πιστεύω πως δίνει καλύτερη ερμηνεία για την αμοιβαία ανταλλαγή δώρων, από του αρραβώνος, μεταξύ γαμβρού, νύμφης και συγγενών των μελλονύμφων, καθώς και για τις κοινές τράπεζες κατά τον αρραβώνα και το γάμο. Υποστηρίζει πως εκτός από το δακτύλιο αρραβώνα ούτε τα δώρα ούτε οι εστιάσεις αποτελούν σύμβολα ή συμβολικές πράξεις, αλλά τα τοιαύτα γίνονται για να συσφίγξουν τις δυο οικογένειες σε στενούς κοινωνικούς δεσμούς. Παρατάσσει δε μερικά σύμβολα σχετικά με το γάμο από δικές του παρατηρήσεις της κυπριακής ζωής. Στη δεύτερη εκφέρει απόψεις για το παράρτημα του Ε τόμου του βιβλίου του Φ. Κουκουλέ με το οποίο ο διαπρεπής καθηγητής κλείει τη μεγάλη εργασία του γύρω από το βίο και τον πολιτισμό των Βυζαντινών κι όπου αναλύει και ερμηνεύει λέξεις και φράσεις της νέας ελληνικής. Ο δρ. Κυριάκος Π. Χατζηιωάννου τονίζει τη διπλή χρησιμότητα του έργου, την πολιτιστική και γλωσσική συνάμα: «α) γιατί μας διδάσκει πώς από ένα λαογραφικό στοιχείο, 9

10 από μια εθιμική ή απλή συνήθεια ξεπετιέται μια φράση ή μια λέξη και β) πώς αυτή εξελίσσεται εννοιολογικά και φτάνει στη σημερινή της σημασία αγνώριστη, ανυποψίαστη, χωρίς να προδίδει την αρχή της». Αναφέρεται στη φράση: «αυτή τα ψήνει με τον τάδε» - «τα χουν ψημένα, όπως την ερμηνεύει ο Φαίδων Κουκουλές, κι ενισχύει την υπόθεση του συγγραφέα. Αλλά για την ερμηνεία της φράσης «τον παίζω στα δάχτυλα» διαφωνεί κι υποστηρίζει (συμφωνούμε δε κι εμείς με την ερμηνεία του) πως προήλθεν από τα νευρόσπαστα ή τους φασουλήδες που τους παίζουμε στα δάχτυλά μας και τους βάζουμε να κάνουν ό,τι θέλουμε εμείς. Έτσι διαφωνεί μ όσα γράφει ο Κουκουλές «τον απατώ, τουτέστιν ως απατά τον συναλλασσόμενον ο ταχέως κατά τον υπολογισμόν κινών τους δαχτύλους». Φωτίζει τέλος τη φράση «την έπαθε Χιώτικη». (εμείς τη ξέρομε «την έπαθε Χιώτικα») καταγράφοντας δυο τέτοια παθήματα (ένα αρχαίο κι ένα νεώτερο) που ίσως να γέννησαν την Πανελλήνια αυτή παροιμιώδη φράση. Θ αναφερθούμε τώρα με συντομία σε μερικές άλλες υποδειγματικές εργασίες του επιστημονικής διερεύνησης κι ερμηνείας των λαογραφικών φαινομένων και αντικειμένων: - 1. Τέτοια είναι «Αι εορταί του κατακλυσμού εν Κύπρω και η καταγωγή των» («Λαογραφία» 20 (1962) 3-10) (Τα εν Διασπορά, σελ ) μια ανακοίνωση του σε διεθνές συνέδριο στο Παρίσι, το (Vie Congres International des Sciences Anthropologiques et Ethnologiques). Παρουσιάζοντας τις γιορτές του Κατακλυσμού στην Κύπρο και ξεκινώντας από το γεγονός ότι οι γιορτές του κατακλυσμού συνδέονται αυστηρά με τη λατρεία των ψυχών των νεκρών, όπως κατά την αρχαιότητα οι γιορτές των Ανθεστηρίων, κι από το ότι και τις δυο γιορτές τις απαρτίζουν καταπληκτικώς όμοια στοιχεία και τελετές, με επιχειρήματα αποδεικνύει ότι ο Κατακλυσμός και τα Ανθεστήρια είναι μια και η αυτή γιορτή με διαφορετικά ονόματα, που εξακολουθεί να διατηρήται στην Κύπρο κατά τρόπον εκπληκτικό. Αξίζει να σημειώσουμε ότι στην ερμηνεία αυτή παραδέκτηκε κι ο καθηγητής μας ακαδημαϊκός κ. Γεώργιος Α. Μέγας, («Παγκόσμιος Λαογραφική και Γεωγραφική Εγκυκλοπαιδεία», Δ, σελ. 356). 2. «Η καταγωγή των Καλικαντζάρων» Πρακτικά του Α Διεθνούς Κυπρολογικού Συνεδρίου. Τόμ. Γ - 2, Λευκωσία, σελ Βρίσκει πως οι Καλικάντζαροι από άποψη σχήματος του σώματος τους και των δυνάμενων και ιδιοτήτων με τις οποίες είναι προικισμένοι παρουσιάζουν ομοιότητες τόσο με τους ελληνικούς Σατύρους όσο και με τα αραβικά δαιμόνια τα καλούμενα Τζίνν. Με τους Σατύρους εκτός από την σεξουαλική έξαψη και την ασέλγεια. Επίσης διότι μπορούν και οι μεν κι οι δε να συλληφθούν από τους ανθρώπους. Ε τα Τζινν διότι είναι προικισμένοι με τις μυστηριώδεις δυνάμεις να εμφανίζονται και να εξαφανίζονται κατά βούληση, να μεταμορφώνονται και να προκαλούν ασθένειες και τρέλλα. Βασικό και ουσιώδες χαρακτηριστικό τους που τους απομακρύνει από την ταύτιση τους είτε με τους Σατύρους είτε με τα Τζινν είνια ότι καθ 10

11 όλη τη διάρκεια του έτους είναι δέσμιοι στα βάθη της γης και λύονται και ανέρχονται στην επιφάνεια της μόνο κατά τις δώδεκα ημέρες, από της Γεννήσεως του Χριστού, την 25 η Δεκεμβρίου, μέχρι των Θεοφανείων, την 5 η Ιανουαρίου. Δεν δέχεται την ερμηνεία που δίνει ο Ν. Πολίτης ότι «Η δοξασία περί της διαμονής των Καλικαντζάρων υπό την γην εγεννήθη εκ της ανάγκης εξηγήσεως του εξαφανισμού αυτών εκ της γης καθ όλον το έτος πλην του δεδεκαημέρου». Αλλά ανευρίσκει πλείστα στοιχεία και αποδεικνύει χωρίς καμμιά αμφιβολία πόσα κοινά έχουν με τη γιορτή τω Κρονίων της αρχαίας Ελλάδος, μιας γιορτής της συγκομιδής που γινόταν στις 12 του μηνός Εκατομβαιώνος. Δεν δέχεται την εκδοχή του Κ. Ρωμαίου, πως οι Καλικάντζαροι είναι νεκρικοί δαίμονες («οι κήρες» ή «νεκυδαίμονες» των αρχαίων). Δίνει στη συνέχεια μια εξήγηση για τις μεταμφιέσεις, που παρατηρούνται στα Δεδεκάμερα σε μερικά Ελληνικά μέρη. Τέλος αναφέρεται στην ονομασία των Καλικαντζάρων και πιστεύει ότι πιθανώς είναι δάνειο από την Αραβική. 3. «Αι παραστάσεις των κολαζομένων εις τους Βυζαντινούς κια μεταβυζαντινούς ναούς της Κύπρου» («Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών» 23 (1953) σελ ) («Τ εν Διασπορά», σελ ). Περιγράφει στο Α μέρος της μελέτης αυτής τις παραστάσεις τοιχογραφιών πέντε βυζαντινών και μεταβυζαντινών ναών της Κύπρου εξαίροντας το ενδιαφέρον τους από λαογραφική άποψη. Στο Β μέρος διατυπώνει παρατηρήσεις για τις λαϊκές αντιλήψεις περί δικαίου όπως παρουσιάζονται στις παραστάσεις αυτές και για την επίδραση του ορφισμού. Συζητώντας τις τιμωρίες υποδεικνύει ότι όλες βασίζονται στο νόμο της ανταπόδοσης, γιατί βλέποντας ο άνθρωπος ότι στη ζωή δεν αμείβεται πάντοτε το καλόν και δεν τιμωρείται πάντοτε το κακόν μετατοπίζει σ άλλη ζωή τη δίκαιη ανταπόδοση των πράξεων ενός εκάστου. Μιλά δε για τη συμβολή του Ορφισμού στη διάδοση των αντιλήψεων για τιμωρίες στον Άδη. Πάντως δεν συμφωνεί με όσα ο Νικόλαος Πολίτης λέγει για τη διατήρηση των περί κολάσεως δοξασιών που διπλασιάστηκαν «βάσει της χριστιανικής θρησκείας και των αρχαίων μύθων υπό της εξημμένης φαντασίας των ασκητών και των καλογήρων». Απ εναντίας υποστηρίζει ότι τις κολασίες περί κολάσεως διεμόρφωσε «αυτό τούτο το λαϊκόν αίσθημα δικαιοσύνης». 4. «Παλάθη - flado flado-onis - flaon φλαούνα» (Their Historical Background and Etymology. Η Εργασία δημοσιεύτηκε στον 19 ον τόμο του περιοδικού Orbis» αρ , σελ

12 Είναι μια διαχρονική και συγχρονική μελέτη, από την αρχαία «παλάθη» ως σήμερα και σ όλη την Ευρώπη. Σ αυτή υποστηρίζει πως η λέξη προέρχεται όχι από το πλάθω, αλλά από την αρχαία «παλάθη» που συνηθιζόταν τη γιορτή των «Πλυντηρίων» στην Αττική, ένα γλύκισμα από ξηρά σύκα. Απ αυτή προήλθεν η αρχαία Γερμανική λέξη flado, που συνδεόταν σαν γλύκισμα με μια γιορτή παγανιστική των αρχαίων Γερμανών και που μεταφέρτηκε στη γιορτή του Πάσχα από τους Γάλλους. Από το τελευταίο αυτό μεσαιωνικό γαλλικό flaon βλέπει να προέρχεται η ελληνική φλαούνα. Ο κυπριακός λαός περισσότερον συντηρητικός εκράτησε μόνος αυτός (περισσότεο κι από τους ίδιους τους Γάλλους, απ όλα τα μέρη που διατέλεσαν κάτω από φραγκική κυριαρχία και διασώζουν τη λέξη φλαούνα) τα ίδια συστατικά της αρχαίας γαλλικής φλαούνας καθώς και τη συνήθεια να τρώγει φλαούνες την Κυριακή του Πάσχα. 5. «Επιβιώσεις Τοτεμισμού στην Κύπρο» («Αφιέρωμα εις Κωνσταντίνον Άμαντον» Αθήναι (1940) σελ )/ (Αναθεωρημένο: «Τα εν Διασπορά, σελ ). Κάνει μνεία για επιβιώσεις (survivals) δηλαδή συνήθειες που έχουν την καταγωγή τους στην παμπάλαια εποχή, πολλές φορές στην προϊστορική, όταν ο άνθρωπος βρισκόταν στην πρωτόγονή του κατάσταση. Παραλληλίζει σημερινές αντιλήψεις με αρχαίες ελληνικές και βρίσκει ότι αυτές είναι υπολείμματα παμπάλαιων τύπων λατρευτικών και ιδίως του τοτεμισμού. Από ενδείξεις λατρείας βοδιού και φιδιού βρίσκει τοτέμ (ιερά ζώα) στην προϊστορική Κύπρο και περιπτώσεις μεταμόρφωσης ανθρώπων σε τοτέμ ζώα. Προχωρεί στη συνέχιση των επιβιώσεων αυτών στους ιστορικούς χρόνους και καταλήγει στο σεβασμό στο μαύρο φίδι και στο βόδι. Εκθέτει τέλος παραδόσεις σχετικές με το βόδι, που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι όλ αυτά είναι υπολείμματα παμπάλαιων τύπων λατρευτικών και μάλιστα τοτεμιστικών. Συνεχίζει με παραμύθι μεταμόρφωσης μάνας σε αγελάδα, δηλαδή ταυτισμό του γονιού με την αγελάδα οπότε το ζώο έχει θέση γονιού, ιδέα που απαντάται στον τοτεμισμό. Βρίσκει τέλος ότι είναι σύμφωνη με άρθρο του κώδικα του τοτεμισμού η πίστη μας η σημερινή σε φίδι φύλακα (του σπιτιού ή του περιβολιού), σύμφωνα με το οποίο το τοτέμ προστατεύει και προειδοποιεί τα μέλη της φυλής. Σ άλλα δε άρθρα του κώδικα βρίσκει ν ανήκει η πίστη πως το σκότωμα του είναι κρίμα (ταμπού). 6. «Η χρήση του Καθαρσίου Πυρός για τον εξαγνισμό και την αθανασία στον Ελληνικό χώρο.» Θεσσαλονίκη 1973 Η μελέτη αυτή, που δόθηκε σαν διάλεξη στους φοιτητές της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, δημοσιεύτηκε στον 12 τόμο της «Επιστημονικής Επετηρίδος της Φιλοσοφικής Σχολής» του Πανεπιστημίου αυτού (σε ). 12

13 Σ αυτή, που την κρίνουμε σαν μια από τις καλύτερες επιστημονικά τεκμηριωμένες εργασίες του-, κινείται μέσα στον ελληνικό χώρο τον ενιαίο εθνοπολιτιστικά, όπου πιστεύει πως διαμορφώθηκαν και καταστάλαξαν οι πίστεις για το «καθάρσιον πυρ» από τον 11 π.χ. αιώνα και κρατήθηκαν σταθερά στον ελληνισμό διαχρονικά και ενιαία μέχρι σήμερα. Παρουσιάζει τεκμήρια από τους αρχαίους συγγραφείς καύσεως σωμάτων προς απόκτηση της αθανασίας (Δημοφών, Αχιλλεύς, Ηρακλής) και διαβλέπει στην πράξη αυτή Ορφικές ιδέες. Στη συνέχει μιλά για τη διείσδυση του ορφισμού στις Ελληνικές θρησκευτικές πίστεις και την προσαρμογή της Ορφικής μυστηριακής λατρείας: α) στις λαϊκές πίστεις των Ελλήνων β) στις εκάστοτε επικρατούσες κοινωνικοφιλοσοφικές ιδέες. Τονίζει πως η βασική πίστη του Ορφισμού δεν σταματά στην ιδέα ν απαλλάξει τον μυούμενο από τον βασανιστικό κύκλο των γεννήσεων, παρά προχωρεί και πιο πέρα στο να τον κάμει αθάνατο, να τον ενώσει με τους θεούς. Το αρχικό και τελειότερο μέσο καθάρσεως ήταν το πυρ. Σε λόγους κάθαρσης υποστηρίζει πως πρέπει να αποδοθεί κι η καύση των νεκρών που βρίσκουμε στα Ομηρικά έπη. Προχωρεί στα αρχαιολογικά δεδομένα ως προς τις περιόδους που οι έλληνες έκαμναν χρήση της καύσης. Πλείστα παραδείγματα καθαρμού με φωτιά αρχαία και νεώτερα παρατάσσει. Φτάνοντας στο Χριστιανισμό γράφει ότι επηρεάστηκε από τον Ορφισμό όπως φαίνεται κι από τις παραστάσεις του Ορφέως στις κατακόμβες των πρώτων Χριστιανών και στις σαρκοφάγους τους. Σημειώνει πως και στα Ευαγγέλια υπάρχει η πίστη στην καθαρτική δύναμη του πυρός και παραθέτει την ερμηνεία που δίνει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς σε χωρίο του Ευαγγελιστού Λουκά ιβ 49. Παρέχει περιπτώσεις αγνισμού μιάσματος στους αρχαίους και παραλληλίζει με σημερινές συνήθειες του ελληνικού λαού. Ενθυμίζει πόσο απαραίτητη είναι η παρουσία του καθαρσίου πυρός στις εκκλησίες μας σήμερα (κεριά λαμπάδες). Συσχετίζει δε με το ότι επιβαλλόταν να είναι τελετουργικά καθαρός ο ιεροφάντης των Ελευσινίων μυστηρίων όταν επρόκειτο να τελέσει θρησκευτικές τελετές ή ικεσίες ή απλώς όταν πήγαινε σε επίσκεψη των ιερών. Ενισχύει δε μιλώντας για την ίδια ανάγκη για οποιοδήποτε άλλο που τελούσε θυσία στους αρχαίους χρόνους. Το μεγαλύτερο μίασμα είναι ο φόνος. Φέρνει δυο παραδείγματα από τους αρχαίους εξαγνισμού για φόνο. Το ίδιο υποστηρίζει πως συμβαίνει και με το έθιμο να ανάβουμε μεγάλες φωτιές, «λαμπρατζιές», στις αυλές τν εκκλησιών πριν από τη Ανάσταση της Κυριακής του Πάσχα, για να καθαρθεί δηλαδή ο ναός και το δώμα κι η αυλή από το σταυρικό 13

14 θάνατο του Χριστού. Τα ξύλα προέρχονται από τα σπίτια όλων των χωριανών κι έτσι η κάθε οικογένεια μετέχει του καθαρμού (δεν δέχεται δηλαδή ο δρ. Χατζηιωάννου τις ερμηνείες της «λαμπρατζιάς»: α) Για να καεί ο Ιούδας, β) ότι συμβολίζεται η φωτιά όπου ζεσταίνονταν στην αυλή του αρχιερέα των Ιουδαίων οι υπηρέτες μαζί με τον Πέτρο, γ) ότι δηλεί το έθιμο τη χαρά της Αναστάσεως του Κυρίου). Αλλά και η λαμπάδα που ανάβει ο καθένας μας σαν ο ιερέας πει το «Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός» βρίσκει πως σκοπό έχει να μας εξαγνίσει. Κι ακόμα στο ότι ανάβουμε λάμπες από το φως που φέρνει ο παπάς για να καλαντίσει το σπίτι μας βλέπει πάλιν λόγους καθαρμού για ν αγνισθεί το σπίτι από την έξοδο (θάνατο) του παλιού χρόνου (προβλ. Άναμμα φωτιάς μπροστά στα σπίτια και στα μαγαζιά από τους βυζαντινούς, κάθε αρχιμηνιά, πάνω από τις οποίες πηδούσαν). Στις καθαρτικές τελετές πιστεύει ακόμα ότι ανήκουν οι φωτιές τ άη Γιαννιού του Λαμπροφόρου. Τέλος έρχεται στις λαμπάδες που ανάβουμε στις θρησκευτικές τελετές. Αντλεί πάλιν από τα κείμενα και φέρει παραδείγματα από τα αρχαία χρόνια απ όπου γίνεται σαφές ότι στις μυστηριακές θρησκείες ή τελετές οι ίδιοι οι θεοί παρουσιάζονται κρατώντας λαμπάδες σαν το σπουδαιότερο από τ άλλα «καθάρσια μέσα» των αρχαίων/. Συνεχίζει δε με παραδείγματα παλιά και νέα «διαβατηρίων τελετών», εξαγνισμού δηλαδή όταν ο άνθρωπος περνά ένα ορόσημο της ζωής του για να μπεί στο άλλο (γέννηση, γάμος, θάνατος). Κλείει με περίπτωση εξαγνισμού ολόκληρης κοινότητος στην αρχαία Ελλάδα με τη καύση του «καθάρματος (του ανθρώπου αντικειμένου). 7. Four types Soul in Greek and other Folk Narratives. International Congress for folk Narrative Research in Athens ( ). Λαογραφία, τόμ ΚΒ, Αθήναι 1965, σελ Στην ανακοίνωση αυτή διερευνά σε βάθος και φτάνει στην πρώτη πηγή. Συγκεκριμένα αντικρύζει το θέμα της ύπαρξης εξωτερικής ψυχής, ψυχής έξω από εμάς, της πίστης δηλαδή πως η ουσία της ζωής (η ψυχή) μπορεί να αποσπασθεί από το σώμα και να μπεί κάπου αλλού. Κατατάσσει τις κατηγορίες της «εξωτερικής ψυχής» ως εξής: - (α) όταν κρύπτεται για ασφάλεια σ ένα σαρκώδες φρούτο, σ ένα ζώο, στο ξύλο του δέντρου. (β) όταν η ζωή δένεται μ ένα αντικείμενο που καίεται ή μια λαμπάδα. (γ) όταν κατοικεί σε μια και μόνο τρίχα της κεφαλής (δ) όταν η ψυχή κρύβεται σε ζώα που βρίσκονται κλεισμένα σ άλλα ζώα (σειρά καλυμμάτων). Εξετάζοντας κάθε ένα τους πιο πάνω τέσσερις τύπους ξεχωριστά, αντιμετωπίζει σημερινές διηγήσεις (ελληνικές και ξένες), ανατρέχει σε 14

15 παρόμοιες παλαιότερες και βρίσκει απήχηση περί της εξωτερικής ψυχής αρχαίων θρησκευτικών δοξασιών, ελληνικών και αιγυπτιακών. Κλείνουμε με λίγα λόγια για την εργασία του «Γεωργικά και Ποιμενικά της Κύπρου». Η εκτενής αυτή μελέτη γράφτηκε το 1929 και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Λαογραφία» ( ) σελ ) με παρακίνηση και ενθάρρυνση των καθηγητών Κ. Άμαντου και Γ. Αναγνωστόπουλου, χωρίζεται δε σε κεφάλαια κατά το παράδειγμα του Στ. Ξανθουδίδη στα ποιμενικά της Κρήτης και του καθηγητού Rohlfs στα ποιμενικά της Κάτω Ιταλίας. Κοσμείται με σκίτσα εργαλείων και οργάνων του Τηλέμαχου Κάνθου. Την περιέλαβε στο βιβλίο του «Τα εν Διασπορά» με καινούργια στοιχεία και πρόλογο όπου διαπιστώνεται ο ξεθεμελιωμός του παλιού κόσμου κι η καταπληκτική μεταμόρφωση του τρόπου ζωής του αγροτικού μας πληθυσμού στα χρόνια που ακολούθησαν το Β παγκόσμιο πόλεμο, γεγονός που ανάγκασε το συγγραφέα να γυρίση ακόμα πιο παλιά από το 1929 και να προσπαθήσει να περισώσει ό,τι κρατούσε στη μνήμη του από την παιδική του ηλικία κι ό,τι σχετικό τον πληροφόρησαν οι πιο παλιοί κι αξιόπιστοι πληροφοριοδότες του, προ παντός σ ότι αφορά το αγροτικό σπίτι. Τη νέα αυτή έκδοση στολίζουν τα σκίτσα γεωργικών και ποιμενικών εργαλείων και σκευών της Δώρας Ορφανού και σχέδιο του αγροτικού σπιτιού του αρχιτεκτονικού γραφείου Παναγιώτη και Διονύση Τουμαζή. Ο κόσμος που απεικονίζεται είναι εκείνος της Μεσαορίας. Καταπλήσσει τον αναγνώστη η πλήρης γνωριμία σε βάθος και σε πλάτος του δρος Κυριάκου Π. Χατζηιωάννου των λαϊκών μας πραγμάτων. Το έργο είναι πράγματι αξιόλογο, γιατί χύνει φως στη ζωή της αγροτιάς μας. Κι είναι γραμμένο με αγάπη για τον κόσμο της, που δίνει ιδρώτα και ζωή, χρώμα και δύναμη στον τόπο μας. 15

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση Μασονία Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory Παγκόσμια οργάνωση Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη masson Τεχνίτης ή τέκτονας Σωματεία οικοδόμων Συνθηματική γλώσσα Μυστικά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

109 Φιλολογίας Αθήνας

109 Φιλολογίας Αθήνας 109 Φιλολογίας Αθήνας Σκοπός Τα Τμήματα Φιλολογίας σκοπό έχουν να αναδεικνύουν επιστήμονες ικανούς να ερευνούν τον αρχαίο ελληνικό, βυζαντινό και νεοελληνικό κόσμο, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τα φιλολογικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ Προτεινόμενες δραστηριότητες Θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή των εκπαιδευτικών για τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης μουσειακής εμπειρίας. Αυτό μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011) A. Διάρθρωση Προγράμματος Μαθματα Φιλοσοφίας: 7 ( υποχρεωτικά + 2 επιλεγόμενα) Μαθματα Παιδαγωγικς: 8 ( υποχρεωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΟΡΜΟΣ [111 ECTS] ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

8 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

8 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 8 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:. Ο Σατανισμός Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.36) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές τη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αποβλέπει στην εισαγωγή, στην έννοια των δημοσίων σχέσεων και στην κατανόηση του τι είναι δημόσιες σχέσεις, ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 12: Επιστολή Ιούδα & Β Πέτρου Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη ÔÝ íç Να γιατί...η λαϊκή τέχνη Εν αρχή το σύνθημά μας είναι ένα: η λαϊκή τέχνη είναι επανάσταση. Και είναι επανάσταση διότι είναι αρχέτυπο λειτουργίας μιας πολιτικά ευνομούμενης κοινωνίας. Η τέχνη αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

Μεσαιωνικά κάστρα Λεμεσού και Πάφου

Μεσαιωνικά κάστρα Λεμεσού και Πάφου ΙΓ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (Κ.Β ) Μεσαιωνικά κάστρα Λεμεσού και Πάφου Δρ. Παύλος Ρήγας Χριστιάνα Λιασίδου Εισαγωγή Πώς προέκυψε η ιδέα ενότητα Κατοικία / Γλώσσα ενότητα Οι εξελίξεις στην Ευρώπη κατά τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα--

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Σελίδα 1 από 5 ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων Αναζήτηση ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007 Ευχές στον Μακαριώτατο Συνάντηση του Μακαριωτάτου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα