Από τον Μέγα Αλέξανδρο στον Βούδα - ασύμμετρες επιδράσεις Βουδισμού και Ελληνικού Πολιτισμού στην Κεντρική Ασία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Από τον Μέγα Αλέξανδρο στον Βούδα - ασύμμετρες επιδράσεις Βουδισμού και Ελληνικού Πολιτισμού στην Κεντρική Ασία"

Transcript

1 Από τον Μέγα Αλέξανδρο στον Βούδα - ασύμμετρες επιδράσεις Βουδισμού και Ελληνικού Πολιτισμού στην Κεντρική Ασία ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΛΚΙΑΣ, Δρ. Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Αναπλ. Καθηγητής θιβετιανού Βουδισμού και θιβετιανής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο του Hong Kong, Ερευνητής στο Τμήμα Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Fellow στο Κέντρο Βουδιστικών Σπουδών της Οξφόρδης. ναμο ο βοδο, ναμο ο δουαρμο, ναμο ο σαγγο 1. Εισαγωγή: Στα Ελληνιστικά Σταυροδρόμια των Κατακτήσεων και του Εμπορίου Τα αποτελέσματα των κατακτήσεων και των εμπορικών δραστηριοτήτων επηρέασαν τον πυρήνα αλλά και τις παρυφές των εκάστοτε κοινοτήτων και συχνά επέσπευσαν τη μεταφορά, την καινοτομία και την ανάπτυξη νέων τύπων γνώσης που θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν θρησκευτικές ιδεολογίες, επιστημονικές ανακαλύψεις, πολιτιστικές πρακτικές και καλλιτεχνικές εκφράσεις. Τα εμπορικά δίκτυα αμφισβήτησαν όχι μόνο γεωγραφικά σύνορα, αλλά και εθνικές, πολιτικές, γλωσσικές και προσωπικές αντιλήψεις και υπηρέτησαν ταυτόχρονα και σαν αντικείμενα υλικών αξιών και σαν πολιτιστικά τεχνουργήματα και ιδεολογικοί σηματοδότες. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν πολλά σημεία επαφής, αλληλοεπίδρασης και αλληλοεξάρτησης μεταξύ εμπόρων, θεσμών και κοινοτήτων που εισάγει απρόβλεπτα σταυροδρόμια μεταξύ υλιστικών πρακτικών και ιδεολογίας. Τα κέντρα και οι δρόμοι του εμπορίου αύξησαν σημαντικά την συχνότητα και την πυκνότητα συναντήσεων μεταξύ Ελλήνων μεταναστών που εγκαταστάθηκαν στην Άπω Ανατολή (Far East) μετά την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου ( π.χ) και λαών με ανόμοιες θρησκευτικές και άλλες πεποιθήσεις. O Αλέξανδρος ο 3 ος της Μακεδονίας έφτασε στην Βακτριανή το 330 π.χ (όπου ήταν εγκαταστημένη μία σατραπεία των Αχαιμενιδών από την εποχή του Πέρσου βασιλέως Κύρου του 2 ου ) φέρνοντας 3500 ιππείς και πεζικό για να περιφρουρήσει τις οχυρωμένες πόλεις και τις αποικίες που ο ίδιος ίδρυσε στην Βακτριανή, τη χώρα με τις «χίλιες πόλεις» που παρέμεινε για δύο αιώνες εξαιρετικά ανεπτυγμένο κέντρο ελληνιστικού πολιτισμού. Οι εκστρατείες του τον οδήγησαν πέρα από την περιοχή του λεγόμενου Ινδικού Καυκάσου (Χίντου-Κους) ή Παροπάμισου, μέσα στα Σάκαλλα (Σάγαλα, σημερινή Σιαλκότ, Πακιστάν) και τα Τάξιλα. Μαζί με την μετανάστευση των ελληνικών πληθυσμών, μεταφέρθηκαν τοπωνύμια και μύθοι στο νέο περιβάλλον, δικαιολογώντας την ιστορική συνέχεια με την κυρίως Ελλάδα. Περαιτέρω, σε μερικές ελληνιστικές πόλεις δόθηκαν τα ονόματα Ελλήνων βασιλέων όπως Αντιόχεια, Σελεύκεια και Λαοδίκεια, ενώ σε άλλες τοπωνύμια της κυρίως Ελλάδας όπως Πέλλα, Δίον, και Αμφίπολης. Οι κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Κεντρική Ασία καθόρισαν την εισαγωγή του ελληνισμού στην Άπω Ανατολή και επιτάχυναν μια διεργασία πολιτισμικής ανάμιξης. Η αναγκαστική συγκατοίκηση κοινωνιών με διαφορετική εθνι- 215

2 κότητα και γλώσσα οδήγησε σε αξιοσημείωτες προσαρμογές και συγχωνεύσεις πολιτιστικών φαινομένων που ανύψωσαν μια δυναμική πολύπλευρων πεδίων αλληλοεπίδρασης. Αυτές οι διεργασίες καθόρισαν την αξιοσημείωτη ιστορία του ελληνισμού στην Άπω Ανατολή και το οικουμενικό πνεύμα της εποχής. Ως ένα βαθμό η πολιτιστική και φυλετική συγχώνευση είναι σαφής στους ελληνιστικούς θεσμούς της Κεντρικής Ασίας. Οι ούτως ονομαζόμενοι «Ελληνο-Βακτριανοί» και «Ινδο-Έλληνες» επικράτησαν πολιτικά κατά τη διάρκεια ευδιάκριτων περιόδων της ιστορίας, (250 π.χ-125 π.χ) και (180π.Χ-10μ.Χ) αντίστοιχα, σε περιοχές που οι πληθυσμοί περιελάμβαναν ομοεθνείς και μιγάδες απογόνους μακεδονικής καταγωγής, Ινδούς, Πέρσες και άλλων λαών της Κεντρικής Ασίας. Η χρήση της ελληνικής, της αραμαϊκής, της βράχμι και καρόστι γλώσσας σε διάφορες γραπτές αναφορές, πιστοποιούν την πολυγλωσσία που επικρατούσε σε αυτές τις περιοχές. Πέρσες και Ινδοί υιοθέτησαν ελληνικά ονόματα για μία ποικιλία αιτιών, ενώ πολλοί Έλληνες χρησιμοποιούσαν Ινδικά ονόματα. Οι πέτρινες επιγραφές και τα όστρακα στην ελληνική γλώσσα, στο θησαυροφυλάκιο της Αϊ Χανούμ στην Βακτριανή, δεν είναι τα μόνα παραδείγματα. Κατά τις ανασκαφές στην περιοχή Τακτι-Σανκγίν (σημερινό Τατζικιστάν) εν μέσω των αποκαλύψεων εξαιρετικής ποιότητας ελληνιστικών πορτραίτων των Σελευκιδών μοναρχών και του Μεγάλου Αλεξάνδρου με αμφίεση του Ηρακλή, ανακαλύφθηκε μία ελληνική περιγραφή από έναν Ιρανό για την αναθηματική αφοσίωση του στη θεότητα του ποταμού Ώξου. Για να εκτιμήσουμε με έναν καινούργιο τρόπο τις σύγχρονες και διαχρονικές επεξεργασίες πνευματικής και υλιστικής ανταποδοτικότητας μεταξύ Ινδο Ελλήνων και βουδιστών, θα πρέπει να βάλουμε στο πλαίσιο τις ιστορικές επαφές που συνέβησαν νωρίτερα και όχι μόνο με όρους εμπορικών συναλλαγών και γεωγραφικής γειτνίασης, αλλά επίσης σε σχέση με πολιτιστικούς συμβιβασμούς και ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις στην περιοχή. Οι Μακεδονικές αποικίες που ίδρυσε ο Μ. Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του, εξελίχθησαν σε ακμάζουσες πόλεις με ελληνικούς κοινοπολιτειακούς θεσμούς που ανανεώθηκαν με την άφιξη Ελλήνων μεταναστών, ανάμεσα τους και ειδικευμένων στην επάνδρωση διοικητικών θέσεων με απαιτούμενη ελληνική επιστημονική και τεχνική γνώση. Η πόλη Αϊ Χανούμ, οχυρωμένη κατά τα ελληνικά πρότυπα, παρουσιάζει ένα από τα καλύτερα δείγματα ελληνιστικού πολιτισμικού κέντρου στη δυτική κεντρική Ασία. Η βασιλική πόλη ιδρύθηκε γύρω στα 300 π.χ. από τον στρατηγό του Μ. Αλεξάνδρου Σέλευκο τον 1 ο τον Νικάτωρα ( ) και καταλαμβάνει μία έκταση 1,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων σε μία στρατηγική τοποθεσία κατά μήκος των εμπορικών οδών στον ποταμό Ώξο. Η Αϊ Χανούμ ή «Κυρία Σελήνη» κατά τους Ουζμπέκους, της οποίας το ελληνικό όνομα έχει χαθεί ως τις ημέρες μας, παρουσίαζε τα τυπικά χαρακτηριστικά μίας αρχαίας ελληνικής πόλης με περσικά και ελληνικά καλλιτεχνήματα και αρχιτεκτονικό ρυθμό. Η αντοχή του κύρους του ελληνικού πολιτισμού επιβεβαιώνεται από την υιοθέτηση του ελληνικού νομισματικού συστήματος, όσο αναφορά τις εικονογραφίες και την αναπαραγωγή εκλεκτών συμβόλων και δομών, από τους Σάκες (Śaka), τους Πάρθους (Parthian) και τους Κουσάν (Kuṣāṇ) που συνέχισαν σαν ηγεμόνες των Ελλήνων στην κεντρική Ασία. Η αγοραστική δύναμη και συμβολικό κεφάλαιο του ελληνιστικού νομισματικού συστήματος πιστοποιείται από την ευρεία κυκλοφορία και την απομίμηση του κατά μήκος των εμπορικών οδών που συνέδεαν την Άπω με τη Μέση Ανατολή, διευκολύνοντας με αυτόν τον τρόπο την εξάπλωση της ελληνικής τεχνολογίας, της επιστήμης (όπως αστρονομίας, αρχιτεκτονικής, ιατρικής, καλών τεχνών) και της θρησκείας. Η εκποίηση των θησαυρών των Αχαιμενιδών, η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και οι ποικί- 216

3 λες επενδύσεις, αποτέλεσαν μέγιστη πηγή χρηματικής ενίσχυσης και εσόδων για τα ελληνιστικά βασίλεια που ήταν εδραιωμένα σε ευημέρουσες αποικίες και σε ένα εκτεταμένο εμπορικό δίκτυο. Με την κυκλοφορία των εμπορευμάτων ύλης και γνώσης, πολλοί τυχοδιώκτες, απεσταλμένοι, μεταφραστές, επίσημοι, στρατιώτες, καλλιτέχνες και άλλοι, μετανάστευσαν στην Ανατολή, συναντώντας κατά μεγάλη πιθανότητα Ινδούς που πήγαιναν δυτικά σε αναζήτηση καλύτερης τύχης. Ο διάσημος Έλληνας ρήτορας και ιστορικός Δίον Χρυσόστομος (40-112μ.Χ) κατά τη διάρκεια ομιλίας του προς τον αιγυπτιακό λαό (Oratio XXXII. 40), επιβεβαιώνει την παρουσία Βάκτρων και Ινδών: «Βλέπω ανάμεσά σας, όχι μόνο Έλληνες και Ρωμαίους, Σύριους και Λίβυους και Σικελούς και ανθρώπους από απομακρυσμένους τόπους και μερικούς Ινδούς που είναι ανάμεσα στους θεατές και είναι πάντοτε εδώ». Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι ο Βουδισμός επεκτείνεται από την κεντρική Ασία προς τη δύση, από τον Περσικό κόλπο και τα υψίπεδα του Ιράν στη Μεσόγειο. Κατά καιρούς, οι Έλληνες της Άπω Ανατολής είχαν στενή επαφή με τους ομοεθνής τους στην Μεσόγειο, στην Ινδία και την Κεντρική Ασία. Στις επαφές τους με τους ξένους, πολλές από τις παραδόσεις τους είχαν μερικώς ή ολικώς απορριφθεί ή αντικατασταθεί με πιο κατάλληλους και επανακτημένους τρόπους α- ντιλήψεων, σε τέτοιο βαθμό, που η συνεισφορά τους στην πολιτιστική μήτρα της Άπω Ανατολής να μην είναι ανεξάρτητη από το γενικό πλαίσιο από το οποίο αναδύθηκαν. Λαμβάνοντας υπόψη τα άνωθεν, θα επανεξετάσουμε μερικές αποδείξεις από τα πεδία της αρχαιολογίας, της νομισματολογίας, της ιστορίας και των καλών τεχνών, και θα επαναπροσδιορίσουμε μερικά ιστορικώς αποδεκτά σημεία επαφής μεταξύ Ινδό- Ελλήνων και βουδιστών από την εποχή των κατακτήσεων του Μ. Αλεξάνδρου και μετέπειτα. Σκοπός μας είναι να αξιολογήσουμε την συνεισφορά της γεωπολιτικής κληρονομιάς του Μ. Αλέξανδρου στην μοναδική και ιδιόρρυθμη ανάπτυξη του Βόρειου Βουδισμού κάτω από ένα οικουμενικό κλίμα που επικράτησε και μετά της βασιλείας του στην Άπω Ανατολή. 2. Ο Στρατηλάτης Φιλόσοφος και ο Έλληνας Βούδας Ο Μ. Αλέξανδρος όφειλε την εκπαίδευσή του στη μεγαλύτερη φυσιογνωμία της ελληνικής παιδείας, στον πολυμαθή φιλόσοφο Αριστοτέλη από τα Στάγειρα ( π.Χ). Εντούτοις, αντίθετα με τον δάσκαλό του που είχε οραματιστεί έναν κόσμο με την ελληνική ηγεμονία επί των «βαρβάρων», ο Μ. Αλέξανδρος φιλοδόξησε να ενώσει τα έθνη ένας αγώνας που επρόκειτο να εκπληρώσει ευνοώντας τους μικτούς γάμους και προσλαμβάνοντας ξένους στο στράτευμα και στη δημόσια διοίκηση. Είναι γνωστό ότι μύησε 30,000 Βακτριανούς στην ελληνική παιδεία και στρατιωτική αγωγή που αργότερα ονομαστήκαν επίγονοι. Η πολιτική της διεθνικής πρόσμιξης αποσκοπούσε στην πρόληψη και την ειρήνευση των εθνικών εντάσεων στις περιοχές που ήδη είχε εγκατασταθεί, μία προπαγάνδα η οποία θα είχε μεγαλύτερη απήχηση ανάμεσα σε αυτούς που είχε κατακτήσει, παρά ανάμεσα στους Μακεδόνες συμπατριώτες του. Ο Αλέξανδρος ήταν ασυνήθιστα ανοιχτός σε διάφορες θρησκευτικές επιρροές και κατά τη διάρκεια της ζωής του αγκάλιασε πολλές ξένες θεότητες και πρακτικές, προσφέροντας θυσίες στους Αιγύπτιους θεούς ενώ ήταν στην Αίγυπτο και ξανακτί- 217

4 ζοντας το ναό του Βάαλ (Bel) στη Βαβυλώνα. Ταξίδευε με μία κινητή αυλή, μία «δεξαμενή σκέψης», αποτελούμενη από Μακεδόνες πλοίαρχους, επιστήμονες, καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες, μηχανικούς, ιατρούς, ιστορικούς, μεταφραστές και εξέχοντες φιλόσοφους. Ο Στράβων (63/64-24 π.χ) αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος έ- φτασε στην Ινδία μαζί με τον φιλόσοφο Ονησίκριτο, τον οποίον απέστειλε να συνομιλήσει με τους Ινδούς σοφούς και να του αναφέρει το παραδοσιακό τους σύστημα πίστεως. Αναφέρεται ότι ο Κάλανος, μια ηγετική μορφή ανάμεσα στους Ινδούς ασκητές ονομαζόμενοι από τους Έλληνες γυμνοσοφιστές, παρέμεινε επί δύο χρόνια στην συνοδεία του Αλεξάνδρου. Ο Αλέξανδρος και οι φιλόσοφοι στην αυλή του, μελέτησαν τις ινδικές θρησκείες που αποτελούντο από τον βραχμανισμό (brāhmaṇa) και το ασκητικό ρεύμα των σραμάνων (śramaṇa), συμβάλλοντας σε μια ελληνική νοοτροπία που ανανεώνονταν με συνεχή ενδιαφέρον μελέτης ξένων παραδόσεων στους αιώνες που ακολούθησαν το θάνατό του. Η Ινδία παρέμεινε ένα σημείο αναφοράς όχι μόνο στους έλληνες ταξιδιώτες και συγγραφείς μυθιστορημάτων αλλά και στους ποιητές των ελληνιστικών χρόνων όπως ο Ποσείδιππος από την Πέλλα. Ο βιογράφος Διογένης ο Λαέρτιος, γράφει ότι ο Πύρρωνας ο Ηλείος ( ) που ταξίδεψε μαζί με τον μέντορά του Ανάξαρχο στην Ινδία κατά προτροπή του Μ. Αλεξάνδρου, είχε κατά πολύ επηρεαστεί από τους γυμνοσοφιστές και ήταν σε αντίθεση με τον Πλάτωνα που θεωρούσε την αυτογνωσία ως υπέρτατη αρετή διά της οποίας κάποιος μπορεί να πλησιάσει την αλήθεια και την ευδαιμονία. Ο Πύρρωνας ισχυριζόταν ότι ολόκληρη η διαλεκτική μέθοδος είχε ελάχιστη αξία. Για αυτόν η ευδαιμονία επιτυγχάνεται μέσω της αναγνώρισης της απροσδιόριστης φύσης των φαινομένων και της μετάλλαξης των προσωπικών μας απόψεων προς αυτά. Η γνωσιολογική του δυσπιστία σημάδεψε μία αξιοσημείωτη στροφή στη φιλοσοφική έρευνα στην Ελλάδα και περιέργως, τα ηθικά του δόγματα απηχούν την αντίθετη στάση του Βούδα περί πίστεως και δογμάτων και την θεώρηση του «εαυτού» ως πηγή αληθινής γνώσης. Ο Πύρρωνας και αργότερα οι βουδιστές, πρόταξαν το τετραπλό δίλημμα κατά των δογματικών απόψεων, ούτως ώστε κανείς να μην μπορεί να πει με βεβαιότητα για κάθε πράγμα ότι «αυτό είναι έτσι», ή ότι αυτό «δεν είναι έτσι». Ή ακόμη, ότι «αυτό είναι έτσι και δεν είναι έτσι», ή ότι «αυτό ούτε είναι, ούτε δεν είναι». Η μέθοδος της τετραπλής άρνησης προβάλει αντινομίες για να τις εξαλείψει με σκοπό να απελευθερώσει τον στοχαστή από την ενοχλητική αχρηστία της μεταφυσικής θεώρησης και την κατάπαυση των πνευματικών περιπλανήσεων φέροντας τη πρωταρχική γαλήνη του πνεύματος. Σύμφωνα με τον Πύρρωνα, η συστηματική «αναβολή της κρίσης» οδηγεί σε «λεκτική αποχή ή σιωπή» (αφασία), μία στοχαστική διεργασία καλλιέργειας που κορυφώνεται σε μια «αδιατάραχτη πνευματική κατάσταση» (απραξία), σε μία εσωτερική και εξωτερική συμφιλίωση με τα πράγματα που είναι από την φύση τους ανεπίκριτα. Ο Πυρρωνισμός δείχνει μία αξιοσημείωτη συγγένεια με τους Ινδούς βουδιστές, μολονότι στην ασυνήθιστη τελεολογία του και μέθοδο, επιτυγχάνει τον στόχο του διαλογισμού. Οι συγγένειες μεταξύ ελληνιστικής και βουδιστικής φιλοσοφίας είναι όλες εξαιρετικά εντυπωσιακές, ιδίως όταν εξετάζουμε τη ερμηνεία του Πύρρωνα στον όρο «πράγματα». Σύμφωνα με τον πιστό μαθητή του Τίμωνα, ο Πύρρωνας δήλωνε ότι τα πράγματα είναι εξίσου αδιάφορα, αστάθμητα και ανεπίκριτα. Ούτε οι αισθήσεις μας μα ούτε οι γνώμες μας μπορούν να μας επιβεβαιώσουν την αλήθεια ή το ψέμα, και για αυτό το λόγο δε θα έπρεπε διόλου να τις εμπιστευθούμε, αλλά να παραμένουμε δίχως γνώμη και δεσμεύσεις, και ακλόνητοι λέγοντας ότι αφορά κάθε πράγμα δεν είναι τίποτε περισσότερο από ότι είναι παρά δεν είναι, ή ότι είναι αμφότερα δηλαδή ότι είναι και δεν είναι, ή ούτε είναι 218

5 ούτε δεν είναι. Πολλοί Ινδοί ασκητές, αποσυρόμενοι από τα κοσμικά υιοθέτησαν αυτή την πρακτική ως συνήθη. Φαίνεται ότι και ο Πύρρωνας πέρασε τη ζωή του με τον ίδιο τρόπο σε απομόνωση, ακολουθώντας μία λιτή ζωή απαλλαγμένη από την ανώφελη αποπλάνηση των αισθήσεων και την μάταια επιζήτηση παροδικών απολαύσεων. Γίνεται δεκτό ότι ο Πύρρωνας, αν και η βιογραφία του έχει δομηθεί με πληροφορίες που έ- χουμε από τον Τίμωνα, δεν αντιπροσωπεύει κανένα γνωστό μέχρι σήμερα σχηματισμό του πρώιμου βουδισμού. Εντούτοις, αποδίδοντας στον Πύρρωνα παρατεταμένη έκθεση σε ινδικά φιλοσοφικά ρεύματα και το γεγονός ότι οι ιδέες του είναι τόσο κοντά στη γνωσιολογική και σωτηριολογική σκοπιμότητα του Βουδισμού, ο τρόπος της σκέψης του αντιπροσωπεύει την πρώτη πιστοποίηση του πρώιμου βουδισμού σε ελληνικές πηγές. 3. Οι Σελευκίδες και οι Μώρυα -Έλληνες Η γέννηση του ιστορικού Βούδα Σακυαμούνι, ιδρυτή της παράδοσης γνωστής ως Βουδισμός, χρονολογείται κάπου στον 5 ο αιώνα π.χ. Για μία μεγάλη περίοδο, η θρησκευτική του κίνηση δε φαίνεται να έχει εξαπλωθεί πέραν του μέσου Γάγγη, όπου και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Έναν αιώνα αργότερα με τον σχηματισμό της αυτοκρατορίας των Μώρυα ( π.Χ) και την απευθείας επαφή με τον ελληνικό πολιτισμό οι τοπικοί θεσμοί και η επαρχιώτικη δομή του βουδισμού φαίνεται να επέρχονται σε μία ριζική μεταμόρφωση. Ο πρώτος αυτοκράτορας της νεοσυσταθείσας Ινδικής αυτοκρατορίας των Μώρυα ήταν ο Τσαντραγκούπτα Μώρυα (Σανδρόκοττος στα ελληνικά κείμενα), σύγχρονος του Μ. Αλεξάνδρου. Στην νεανική του ηλικία έλαβε τη μόρφωσή του στα Τάξιλα, ένα από τα μεγαλύτερα μορφωτικά κέντρα στην Ινδία εκείνη την εποχή. Μολονότι ταπεινής καταγωγής, πέτυχε να συνενώσει τις δυνάμεις του στη Μάγκαντα (Magadha) και επίσης επέτυχε να εκθρονίσει τον Έλληνα ηγεμόνα στη ΒΔ. Ινδία. Έχει υπονοηθεί ότι ο Τσαντραγκούπτα σε νεαρή ηλικία, είχε στρατολογηθεί από τον Μ. Αλέξανδρο, αυτό βέβαια πριν ιδρύσει την αυτοκρατορία του. Οποιαδήποτε κι αν είναι η αλήθεια σε αυτήν την περίπτωση, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Τσαντραγκούπτα ήταν εξοικειωμένος με τους Έλληνες και ότι ενθάρρυνε την στενή σχέση με τους Σελευκίδες γείτονές του και κληρονόμους των πόλεων της κεντρικής Ασίας που ίδρυσε ο Μ. Αλέξανδρος. Συνομολόγησε μία συνθήκη ειρήνης με τον Σέλευκο τον 1 ο τον Νικάτωρα ( π.Χ) και την επισφράγισε με αντάλλαγμα το δικαίωμα της επιγαμίας και 500 ελέφαντες. Σύντομα μετά από την συνθήκη ο Μεγασθένης διορίστηκε πρεσβευτής στην αυλή των Μώρυα αλλά και ομιλητής για τα συμφέροντα των Σελευκιδών και των ελληνικών κοινοτήτων που είχαν προσαρτηθεί στην αυτοκρατορία των Μώρυα Έλληνες διπλωμάτες από τον ελληνικό κόσμο συνέχισαν να παραμένουν στην ινδική αυλή, αλλά δεν είναι γνωστό εάν ινδικές αποστολές είχαν σταλεί στις ελληνιστικές αυλές πριν τη βασιλεία του Αυτοκράτορα Ασόκα ( π.Χ), ο οποίος είχε γνωριστεί με τους Έλληνες μένοντας στο παλάτι του πατέρα του και ενώ υπηρετούσε ως αντιβασιλέας στα Τάξιλα, ευημερούσα ελληνική εγκατάσταση από τα χρόνια του Μ. Αλεξάνδρου. Κατά την βασιλεία του, ο Ασόκα χρησιμοποίησε διάφορες επίσημες γλώσσες προερχόμενες από την 219

6 αραμαϊκή, δηλαδή βράχμι και καρόστι, και επίσης ελληνικά και αραμαϊκά σε δημόσιες οδηγίες ή έδικτα σκαλισμένα σε επεξεργασμένους βράχους ή πέτρινες στήλες. Όσον αφορά τις αρχικές οδηγίες που εκδόθηκαν το 258 π.χ, ο Ασόκα ξεκαθαρίζει ότι έγινε ένας ένθερμος βουδιστής απόστολος για περισσότερο από δύο και ήμισυ χρόνια. Κατά το όγδοο έτος της βασιλείας του, δημόσια εξέφρασε την αποστροφή του για τη σφαγή στην Καλίνγκα και αποκήρυξε την αφαίρεση ζωής στα έμβια όντα. 4. Τα Ελληνικά Έδικτα του Αυτοκράτορα Ασόκα Τα σπουδαιότερα έδικτα του Ασόκα στο βορειότερο Πακιστάν και στο ανατολικότερο Αφγανιστάν ήταν γραμμένα στην ελληνική και στην αραμαϊκή γλώσσα, εξαιτίας της υπεροχής και της σπουδαιότητας των ελληνικών και περσικών εγκαταστάσεων στην αυτοκρατορία των Μώρυα και της μεθορίου της. Η παρουσία των ελληνικών γραπτών είχε αναφερθεί από Ινδούς νωρίτερα του 6 ου αιώνα π.χ και παρέμεινε σε χρήση κατά τη διάρκεια της βασιλείας των φίλο-ελληνικών Πάρθων, επίσης από τους βασιλείς Σάκες που χρησιμοποιούσαν την ελληνική στους τίτλους τους και στα νομίσματά τους, και των Κουσάν οι οποίοι χρησιμοποιούσαν την ελληνική παιδεία για την διοίκηση της αυτοκρατορίας τους και το ελληνικό αλφάβητο για να γράφουν την βακτριανή γλώσσα. Η εκλεπτυσμένη χρήση της ομιλούμενης και γραφόμενης ελληνικής γλώσσας (μικρά και κεφαλαία) έχει πιστοποιηθεί σε περγαμηνές, κεραμικά κιούπια, βάζα και σε επιγραφές και αποδεικνύει ότι η ελληνική είχε υιοθετηθεί στην τάξη των μορφωμένων και λειτουργούσε σαν την γλώσσα της διοίκησης και του εμπορίου σε όλη την κεντρική Ασία. Η Ελληνική απόδοση του τέλους του δωδέκατου εδίκτου και η αρχή δέκατου τρίτου εδίκτου, ανακαλύφθηκε το 1963 στην αρχαία Κανταχάρ που έχει μακρά ιστορία αποίκων. Έχει αναγνωριστεί ως η Αλεξάνδρεια της Αραχωσίας μετά την ανακάλυψη της πρώτης ελληνικής επιγραφής (προ-ασόκα), σε έναν εξαίρετο τέμενο αφιερωμένο στη λατρεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του ιδρυτή της. Στα τέλη του 4 ου αιώνα π.χ. πέρασε από τους Σελευκίδες στον έλεγχο των Μώρυα, αλλά μόνο για να υπαχθεί στην ηγεμονία των Ελληνο- Βακτριανών στο δεύτερο ήμισυ του δεύτερου αιώνα. Δεν είναι διόλου απίθανο ότι κάποτε ένα δημόσιο κτίριο στην πόλη εστέγασε όλα τα δεκατέσσερα έδικτα του Ασόκα στην ελληνική γλώσσα, μία πρακτική η ο- ποία είχε εφαρμοστεί και αλλού στην αυτοκρατορία των Μώρυα χρησιμοποιώντας βράχμι και καρόστι. Τα έδικτα 12 και 13 αποδεικνύουν τον υψηλό πολιτισμό των Ελλήνων της Βακτριανής, που μπορεί να συγκριθεί με άλλα ελληνικά κέντρα πολιτισμού. Μας πληροφορούν ότι στην αυτοκρατορία των Μώρυα γίνονταν συχνά συζητήσεις μεταξύ διαφόρων φιλοσοφικών σχολών ή θρησκευτικών διατριβών, μία πρακτική που ήταν συνηθισμένη μεταξύ των Ελλήνων φιλοσόφων. Αυτό που είναι ασύνηθες είναι ότι ένας παντοδύναμος ηγεμόνας όπως ο Ασόκα, έκανε δημόσια διακήρυξη για να καθοδηγήσει φιλοσόφους και καλόγερους να μην αντιμάχονται ο ένας το δόγμα του άλλου, αλλά να δέχονται και να μαθαίνουν ο ένας από τις διδασκαλίες του άλλου. Ενώ οι αρχές του ντάρμα (σανσκρ. dharma και στην γλώσσα πάλι dhamma), οι διδασκαλίες των Ιν- 220

7 δών, θα γίνονταν αποδεκτές από ανθρώπους ανήκοντες σε κάθε θρησκευτική αίρεση, η εντολή του Ασόκα για ανοχή προς τις άλλες θρησκευτικές πεποιθήσεις εμφανίζεται σαν μία προσπάθεια να διευκολύνει έμμεσα τη διάδοση του Βουδισμού και την ηθική παραίνεση προς ολόκληρη την αυτοκρατορία του και τα σύνορά της. ΕΔΙΚΤΟ 12 [.εὐ] σέβεια καὶ ἐγκράτεια κατὰ πάσας τὰς διατριβάς ἐγκρατὴς δὲ μάλιστα ἐστιν ὃς ἂγ γλώσης ἐγκρατὴς ἦι. Καὶ μήτε ἑαυτοὺς ἐπα[ι]νῶσιν, μήτε τῶν πέλας ψέγωσιν περὶ μηδενός κενὸν γάρ ἐστιν καὶ πειρᾶσθαι μᾶλλον τοὺς πέλας ἐπαινεῖν καὶ μὴ ψέγειν κατὰ πάντα τρόπον. Ταῦτα δὲ ποιοῦντες ἑαυτοὺς αὔξουσι καὶ τοὺς πέλας ἀνακτῶνται παραβαίνοντες δὲ ταῦτα ἀκλεέστεροί τε γίνονται καὶ τοῖς πέλας ἀπέχθονται. Οἳ δ ἂν ἐαυτοὺς ἐπαινῶσιν, τοὺς δὲ πέλας ψέγωσιν φιλοτιμότερον διαπράτονται, βουλόμενοι παρὰ τοὺς λοιποὺς ἐκλάμψαι, πολὺ δὲ μᾶλλον βλάπτου[σι] ἑαυτούς. Πρέπει δὲ ἀλλήλους θαυμάζειν καὶ τὰ ἀλλήλων διδάγματα παραδέχεσαι[ι]. Ταῦτα δὲ ποιοῦντες πολυμαθέστεροι ἔσονται, παραδιδόντες ἀλλήλοις ὅσα ἔκαστος αὐτῶν ἐπίσταται. Καὶ τοῖς ταῦτα ἐπ[α]σκοῦσι ταῦτα μὴ ὀκνεῖν λέγειν ἵνα δειαμείνωσιν διὰ παντὸς εὐσεβοῦντες. τήρηση της ευλάβειας (dhamma) και αυτοέλεγχος [θα έπρεπε να εφαρμόζονται] προς όλους τους φιλοσοφικούς προσανατολισμούς. Αυτός ο οποίος κατέχει τον αυτοέλεγχο, ελέγχει και τη γλώσσα του [φλυαρία]. Δε θα πρέπει ούτε να επαινούμε τους εαυτούς μας, ούτε να υποτιμούμε τους άλλους καθ οιονδήποτε τρόπον, διότι είναι άσκοπο. Ακολουθώντας αυτό, βελτιώνουμε τους εαυτούς μας και κερδίζουμε [τον σεβασμό] των άλλων, παραβαίνοντας αυτό, θα είναι χωρίς [καλή] φήμη και θα τους απεχθάνονται οι άλλοι. Διότι με το να επαινούν τους εαυτούς και να υποβιβάζουν άλλους συμπεριφέρονται με μεγάλο ζήλο, θέλοντας να εντυπωσιάσουν τους άλλους, [αλλά στην πραγματικότητα] κάνουν μεγαλύτερο κακό στους εαυτούς τους. Διότι θα έπρεπε να αποδέχονται τους άλλους και τις διδασκαλίες τους. Εφαρμόζοντας αυτό, θα αποκτήσουν περισσότερη γνώση μοιραζόμενοι με τους άλλους αυτά τα οποία γνωρίζουν καλά. Και προς αυτούς που ε- φαρμόζουν [τα έδικτα] να μην κουράζονται να τους διδάσκουν [για τα παραπάνω], ώστε να παραμείνουν στην ευλάβεια για πάντα. ΕΔΙΚΤΟ 13 Ὀγδόωι ἔτει βασιλεύοντος Πιοδάσσου κατέστρεπται τήν Καλίγγην.Ἦγ ἐζωγρημένα καὶ ἐξηγμένα ἐκεῖθεν σωμάτων μυριάδες δεκαπέντε καὶ ἀναιρέθησαν ἂλλαι μυριάδες δέκα καὶ σχεδόν ἂλλοι τοσοῦτοι ἐτελεύτησαν. Ἀπ ἐκείνου τοῦ χρόνου ἒλεος καὶ οἶκτος αὐτόν ἐλαβεν καὶ βαρέως ἤνεγκεν δι οὗ τρόπου ἐκέλευεν ἀπέχεσθαι τῶν ἐμψύχων σπουδήν τε καὶ σύνταξιν πεποίηται περὶ εὐσεβείας. Καὶ τοῦτο ἔτι δυσχερέστερον ὑπείληφε ὁ βασιλεύς καὶ ὅσοι ἐκεῖ ωἲκουν βραμεναι ἢ σραμεναι ἢ καὶ ἄλλοι τινὲς οἱ περὶ τὴν εὐσέβειαν διατρίβοντες, τοὺς ἐκεῖ οἰκοῦντας ἔδει τὰ τοῦ βασιλέως συμφέροντα νοεῖν, καὶ διδάσκαλον καὶ πατέρα καὶ μητέρα ἐπαισχύνεσθαι καὶ θαυμάζειν, φίλους καὶ ἑταίρους ἀγαπᾶν καὶ μὴ διαψεύδεσθαι, δούλοις καὶ μισθωτοῖς ὡς κουφότατα 221

8 χρᾶσθαι, τούτων ἐκεῖ τῶν τοιαῦτα διαπρασσομένων ἔι τις τέθνηκεγ ἢ ἐξῆκται, καὶ τοῦτο ἐμ παραδρομῆι οἱ λοιποὶ ἡγεῖνται, ὁ δὲ [β]ασιλεὺς σφόδρα ἐπὶ τούτοις ἐδυσχέραινεν. Καὶ ὁτι ἐν τοῖς λοιποῖς ἐθνεσίν εἰσιν Τον όγδοο χρόνο της κυριαρχίας του Πιοδάσση [Ασόκα] κατέστρεψε την Καλίνγκα. Εκατόν πενήντα χιλιάδες άνθρωποι αιχμαλωτίστηκαν και οδηγήθηκαν στην εξορία και άλλες εκατό χιλιάδες εξαφανίστηκαν και σχεδόν ο ίδιος αριθμός ανθρώπων πέθαναν. Από εκείνη την εποχή και μετά συμπόνια και θλίψη τον κατέβαλαν και ήταν βαθιά λυπημένος για τους τρόπους [που είχε ενεργήσει]. Εν συνεχεία διέταξε να απέχουν από τα ζώντα όντα [απέχεσθαι των εμψύχων] και χωρίς καθυστέρηση και με προσπάθεια καθίδρυσε την τήρηση της ευσέβειας και αυτό ήταν πολύ δύσκολο. Ο βασιλιάς επιπλέον θεώρησε ότι για αυτά τα ζώντα όντα εκεί, τόσοι πολλοί Βραχμάνοι, Σραμάνοι, και άλλοι συζητούσαν [το dhamma], που θα έπρεπε να έχουν στο μυαλό τους και τι ενδιέφερε το βασιλιά. Οι δάσκαλοι, οι πατέρες και οι μητέρες, δε θα πρέπει να ντρέπονται για αυτούς, αλλά να τους θαυμάζουν και δεν πρέπει να εξαπατούν τους φίλους τους και συνεργάτες, ούτε να αποφεύγουν να ακούσουν τις ανάγκες των σκλάβων και των υπαλλήλων τους. Και όλοι αυτοί που ζουν κάτω από τέτοιες συνθήκες και εάν κάποιος από αυτούς πεθάνει ή εγκαταλειφθεί και αυτοί που είχαν την ευθύνη τους αγνόησαν αυτά [τα έδικτα], ο βασιλιάς θα έδειχνε τη δυσαρέσκεια του με βαρύ χέρι. Και όλα αυτά ίσχυαν και για τους άλλους λαούς... Είναι εντυπωσιακό να διαβάζει κανείς γραμμένους ηθικούς κανόνες βουδιστικής έμπνευσης στα ελληνικά όπως και επίσης να λέγετε από μία πλήρη έκδοση του εδίκτου 13 ότι ο Ασόκα είχε στείλει διεθνείς αποστολές αποτελούμενες από «επιτρόπους του ντάρμα» (mahāmātra) στις μεγαλύτερες πόλεις προς τους Έλληνες ηγεμόνες στη Συρία, Αίγυπτο, Μακεδονία, Κυρήνη και Ἠπειρο. Η κατάκτηση του ντάρμα είχε κερδηθεί επανειλημμένως από τον Ασόκα και στην αυτοκρατορία του και σε όλους τους γείτονές του, ακόμη και εκεί που ο Έλληνας βασιλιάς Αντίοχος ο 2 ος (Antiyoga) της Συρίας ( π.Χ) κυβερνούσε και πέρα από αυτήν σε τέσσερις βασιλείς που ονομάζονται Πτολεμαίος ο 2 ος (Tulamaya), Φιλάδελφος της Αιγύπτου, π.χ, Αντίγονος (Antikini) Γονατάς της Μακεδονίας, π.χ. και Μάγκας (Magas) της Κυρήνης, και ο ονομαζόμενος Αλέξανδρος (Alikyashudala) της Ηπείρου, π.χ κατά αυτόν τον τρόπο, εδώ, στην περιοχή του βασιλέως ανάμεσα στους Yonas (Ίωνες) παντού (ο λαός) υπάκουε τις οδηγίες του Ασόκα για το ντάρμα. Τα έδικτα 5 και 9 αναγνωρίζουν τους Έλληνες ως υπηκόους αφοσιωμένους στο ντάρμα, ενώ στο έδικτο 13 δηλώνεται ότι δεν υπάρχει χώρα εκτός από τους Έλληνες, όπου το ινδικό σύστημα της κάστας δεν ισχύει. Ανάμεσα στις επιγραφικές πηγές της Κανταχάρ, το 1957 βρέθηκε μία έλληνο-αραμαϊκή δίγλωσση επιγραφή γραμμένη πάνω σε ένα βράχο κατά μήκος του παλαιού δρόμου προς την αρχαία πόλη, της οποίας ακριβές πανομοιότυπο δεν έχει βρεθεί αλλού. Το ελληνικό μέρος της επιγραφής (14 γραμμές) δεν είναι μία δουλοπρεπής μετάφραση της Ινδικής εκδοχής του πρώτου διατάγματος του Ασόκα και διαφέρει σημαντικά από το αραμαϊκό μέρος. Η εξαίρετη χρήση της επικρατούσας ελληνιστικής γλώσσας και το λεξιλόγιο που χρησιμοποιείτο, δείχνουν ότι ήταν προσαρμοσμένη στο μορφωτικό επίπεδο ενός ελληνικού ακροατηρίου. 222

9 Δέκα ἐτῶν πληρη[.]ων βασιλεὺς Πιοδάσσης εὐσέβειαν ἔδειξεν τοῖς ἀνθρώποις, καὶ ἀπὸ τούτου εὐσεβεστέρους τοὺς ἀνθρώπους ἐποίησεν καὶ πάντα εὐθηνεῖ κατὰ πᾶσαν γῆν καὶ ἀπέχεται βασιλεὺς τῶν ἐμψύχων καὶ οἱ λοιποὶ δὲ ἄνθρωποι καὶ ὅσοι θηρευταὶ ἢ ἁλιεῖς βασιλέως πέπαυνται θηρεύοντες καὶ εἴ τινες ἀκρατεῖς πέπαυνται τῆς ἀκρασίας κατὰ δύναμιν, καὶ ἐνήκοοι πατρὶ καὶ μητρὶ καὶ τῶν πρεσβυτέρων παρὰ τὰ πρότερον καὶ τοῦ λοιποῦ λώιον καὶ ἄμεινον κατὰ πάντα ταῦτα ποιοῦντες διάξουσιν (vacat). Η πάνω έκδοση μας πληροφορεί ότι 10 χρόνια μετά την χειροτονία του, ο Ασόκα, γνωστός ως «ο εύσπλαχνος» (Piyadassi), επέδειξε ευσέβεια (dhamma) προς τους ανθρώπους, με το προσωπικό του παράδειγμα και από εκείνη την εποχή και μετά έκανε τους ανθρώπους ευσεβέστερους και κάθε τι πάνω στη γη ευτυχές. Ο βασιλιάς σταμάτησε να παίρνει ζωές και έτσι έκαναν και οι άλλοι εκείνοι που ήσαν κυνηγοί και ψαράδες παρομοίως σταμάτησαν να παίρνουν ζωές και εκείνοι που ήσαν ακρατείς σταμάτησαν να είναι ακρατείς, το καλύτερον κατά τις δυνάμεις τους, υπακούοντας τους γονείς τους και τους γεροντότερους. 5. Οι Έλληνες Βουδιστές Ιεραπόστολοι και άλλοι Φωτισμένοι Με τις δημόσιες πρωτοβουλίες του Ασόκα, τη διηπειρωτική εξάπλωση του εμπορίου και τις χαρισματικές δραστηριότητες των βουδιστών μοναχών, ο Βουδισμός διαδόθηκε σε ολόκληρη την ινδική ενδοχώρα και πέρα από αυτήν στα νότια και βόρεια σύνορά της, όπου οι Έλληνες ήταν πολιτικά, μορφωτικά και οικονομικά εξέχοντες. Οι Ινδοί βουδιστές υπερασπίστηκαν και σχημάτισαν τις θρησκευτικές τους ιδέες διά της επαφής τους με ξένους και με τις επικρατούσες θρησκευτικές παραδόσεις, όπως τη λατρεία ελληνικών θεοτήτων, τον Ζωροαστρισμό, τον Τζαϊνισμό και τον Βραχμανισμό. Με το πέρασμα των αιώνων, οι Έλληνες (Yona) έβαλαν τον σπόρο για τη δημιουργία μιας επιμορφωτικής αγοράς που αντανακλά όχι μόνο μία συγχώνευση θρησκειών και πολιτισμών, αλλά τον εορτασμό της νέο-αποκτηθείσας τους πίστης. Στην πραγματικότητα, τα έδικτα του Ασόκα εισηγούνται οργανωμένες προσπάθειες να διαδοθούν τα ινδικά ήθη ανάμεσα στους Έλληνες της Ασίας και η επιτυχία τέτοιων πρώιμων αποστολών έχουν επίσης καταγραφεί στις μετέπειτα βουδιστικές πηγές και χρονικά γραμμένα στα πάλι. Εδώ διαβάζουμε ότι μερικοί Βουδιστές απεσταλμένοι ήταν Έλληνες μοναχοί. Στις ίδιες ιστορικές πηγές, μαθαίνουμε ότι ο γηραιός Μαχανταμαρακίτα (Mahadhammarakkhita) αναχώρησε με συνοδεία μοναχών από την «πόλη των Ελλήνων», την «Alasanda» (μία από τις Αλεξάνδρειες της δυτικής κεντρικής Ασίας) για να παρευρεθεί στα εγκαίνια της μεγάλης στούπας (βουδιστικό μνημείο) στην αρχαία πρωτεύουσα της Σρι Λάνκα. Ως προ της υιοθέτηση του Βουδισμού ανάμεσα στους Ινδο-Έλληνες θα μπορούσαμε εν συντομία να αναφερθούμε στον γνωστό προσηλυτισμό του Μενάνδρου ( π.Χ), του μεγαλύτερου από όλους τους Ινδο-Έλληνες βασιλείς μιας δυναστείας που κυριάρχησε πολύ πέραν του Αφγανιστάν και του Πακιστάν. Επιγραφές που χρονικά τοποθετούνται προς το τέλος της ινδο-ελληνικής κατοχής (ή αμέσως αργότερα), υποστηρίζουν την άποψη ότι ένας αριθμός σημαντικών Ελλήνων ασπάστηκαν τον Βουδισμό. Μία επιγραφή σε μία λειψανοθήκη-τεφροδόχο 223

10 που περιείχε βουδιστικά λείψανα στην κοιλάδα Σουάτ (Πακιστάν), αναφέρει ότι είχε τοποθετηθεί από έναν Έλληνα τοπικό κυβερνήτη, τον Μεριδάρχη Θεόδωρο. Μία άλλη επιγραφή στα Τάξιλα μνημονεύει την κατασκευή μίας στούπας από έναν Μεριδάρχη του οποίου το όνομα είναι δυσανάγνωστο. Αυτές οι μαρτυρίες στηρίζουν μία επανεξέταση της στενής σχέσης μεταξύ Ελλήνων και βουδιστών με αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, την υιοθέτηση του ελληνικού ημερολογίου από αρκετούς βουδιστές. 6. Συμπέρασμα : Η Συμβολή των Πολιτισμών Με την κατάρρευση της ηγεμονίας των έλληνο-βακτριανών το 125 π.χ, η κινητοποίηση των Ελλήνων της Βακτριανής προς την Ινδία ευνόησε επαφές με τις καθιερωμένες βουδιστικές κοινότητες και εισήγαγε νέες εμπορικές διαστάσεις αλληλοεξάρτησης μεταξύ των ελληνικών και μη ελληνικών πληθυσμών. Όταν τελικά οι Έλληνες της περιοχής έχασαν τη δύναμή τους, αυτό δεν επηρέασε τον ελληνιστικό πολιτισμό ο οποίος συνέχισε να εξασκεί την επιρροή του στην Ασία για αρκετούς αιώνες. Για παράδειγμα, η κατασκευή αγαλμάτων με πυρίμαχο πυλό ή στόκο και την υποστήριξη ξύλινων πλαισίων (ράβδοι οδηγοί για τα χέρια), ήταν ένας μεγάλος νεωτερισμός των Ελλήνων καλλιτεχνών της Βακτριανής που άφησε το μακροχρόνιο αποτύπωμά του στη βουδιστική τέχνη. Η κληρονομιά του Αλεξάνδρου βρίσκει έκφραση στα ασυνήθιστα έλληνοβουδιστικά γλυπτά της Γανδάρας, που από τον καιρό των Κουσάν έχουν όλα επικρατέστερο βουδιστικό χαρακτήρα. Η μορφή του Βούδα ως Απόλλωνα του Belvedere, μολονότι είναι «μία ανάμεσα σε αναρίθμητες γνωστές μορφές, είναι χωρίς αμφιβολία η παλαιότερη που χρησίμευσε σαν υπόδειγμα για τις άλλες», ενώ η αξιοπρόσεκτη γυμνότητα στα γλυπτά των Τζαϊνιστών ίσως είχαν σαν υπόδειγμα κάποια Απολλώνεια αρχέτυπα. Κατά τους πρώτους αιώνες της χιλιετίας, η έλληνο-βουδιστική Γανδαρινή τέχνη περιελάμβανε ινδικά και ελληνιστικά στοιχεία. Αυτό είναι διακριτό στα αγάλματα των μποτισάττβας (βούδες εν γίγνεσθαι) που ήσαν διακοσμημένα με βασιλικά κοσμήματα και φυλαχτά, η contrapposto όρθια στάση με έμφαση στις πτυχώσεις των φορεμάτων και η πληθώρα Διονυσιακών θεμάτων. Εντούτοις, θα πρέπει να έχουμε υπ όψιν μας ότι η έλληνο-βουδιστική τέχνη δεν εμφανίστηκε ξαφνικά, αλλά αναδύθηκε σαν υποπροϊόν μίας συνεχούς ανταλλαγής υλικών, γλωσσικών και πολιτιστικών εξειδικεύσεων ανάμεσα σε Ινδο-Έλληνες, Ινδούς και Πέρσες και ενώ οι Έλληνες της Βακτριανής μπορεί να είχαν προσελκύσει πολλούς στο Βουδισμό, θα υπήρχε ανάμεσα σε αυτούς ένας σημαντικός αριθμός Βουδιστών ανάμεσα στους Έλληνες δωρητές και εξελληνισμένους διανοούμενους και καλλιτέχνες. Παρά τις ευδιάκριτες ομοιότητες, καμιά περίπτωση δεν αποτελεί το υπόδειγμα για τις άλλες, ενώ η καινοφανής φυσιογνωμία και η εκπληκτική έκφραση της έλληνο-βουδιστικής τέχνης προφανώς δε θα ήταν δυνατή χωρίς την συμβολή δύο εξίσου σημαντικών παραδόσεων. Η επεξεργασμένη απεικόνιση ελληνιστικών θεμάτων στη βουδιστική τέχνη δεν είναι πιθανό να αποτελεί το απρόσωπο αποτέλεσμα μισθωμένων Ελλήνων καλλιτεχνών στους οποίους θα έπρεπε να είχε ζητηθεί από τους εργοδότες τους να εμμείνουν περισσότερο 224

11 σε θέματα βουδιστικής παράδοσης. Στα ανάγλυφα της Γανδάρας, υπάρχει ένα όργιο στολισμού με ελαφρά στιγμιότυπα Διονυσιακού ανταγωνισμού που δεν συμβαδίζουν με την απάρνηση του πρώιμου Βουδισμού των Σράβακα (Σανσκρ. Śrāvaka, ακροατές ή μαθητές του Βούδα). Ενώ η προσωπογραφία του ιστορικού Σακυαμούνι που παριστά την γέννησή του από το πλευρό της μητέρας του, ένα δημοφιλές θέμα στη Γανδαρινή τέχνη, φαίνεται να έχει οπτική προσαρμογή με τη γέννηση του Διόνυσου από τον γλουτό του Δία. Οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ πολιτισμών δεν απαιτούν αυστηρά συμμετρικές διεργασίες μεταξύ ανεξάρτητων οντοτήτων. O ελληνιστικός Βουδισμός δεν είναι μία αυτονόητη ενότητα, αλλά το παράπλευρο αποτέλεσμα μίας αναδημιουργίας οριζόντων, ούτε αποκλειστικά Ινδικών, ούτε μόνο Ελληνικών. Η μετάδοση ιδεών και πρακτικών διαμέσου ιστορικών περιόδων και εννοιολογικών πεδίων, επέφερε μεταλλάξεις και στην πηγή και στους στόχους του πολιτισμού. Αναμφισβήτητα, καινοτομίες συμβαίνουν όταν οι εκφράσεις μιας παράδοσης αναδομούνται οργανικά σύμφωνα με την εσωτερική λογική κάποιας άλλης, ένα γεγονός που δίνει ώθηση στην ανάπτυξη χωρίς να απαιτείται η εκχώρηση παραδοχής ξένων στοιχείων, ούτε η ριζική απομάκρυνση από τα παραδοσιακά μοντέλα αντιπροσώπευσης, αλλά η επανεξέταση της αντίληψης των δυνατοτήτων που αναδύονται από ένα πολιτισμικό περιβάλλον που βασικά κάνει την συγχώνευση δυνατή. Ο Βουδισμός αναδύθηκε από το Ινδικό του κουκούλι, αφού συναντήθηκε με την κοσμοπολίτικη ελληνική παιδεία των Μακεδόνων, οι οποίοι ήταν ανοικτοί σε ξένες παραδόσεις και λατρείες και θεωρούσαν, όμοια με τους βουδιστές, τον θάνατο ως ένα πέρασμα σε μία μετέπειτα ζωή. Και σαν τους βουδιστές κατασκεύαζαν ταφικά μνημεία αντί για ναούς και θεοποιούσαν τους ηγεμόνες τους. Υπήρχαν πολλές θεότητες που είχαν ιδιαίτερη σημασία για τους Μακεδόνες οι οποίοι έβρισκαν τις αντίστοιχες στο λατρευτικό πάνθεον της Μαχαγιάνα παράδοσης του Βουδισμού. Είναι χρήσιμο να μελετήσουμε πως ο ελληνιστικός διεθνισμός και πολυθεϊσμός συνείσφερε στην εξάπλωση της διεθνοποίησης και της έκφρασης της θεολογίας των βουδιστικών παραδόσεων στο βορρά, σχηματίζοντας ένα πάνθεον από εξελληνισμένους μορφολογικά βούδες και μποτισάττβας, οι οποίοι, όπως οι ολύμπιοι θεοί και ημίθεοι, είχαν τις δικές τους μυθικές ιστορίες και επεδείκνυαν διακριτούς πνευματικούς δείκτες και φυσικά γνωρίσματα. Στην συζήτησή μας προσδιορίσαμε την οικονομική αλληλεξάρτηση, την γεωγραφική γειτνίαση και τους κοινωνικό-πολιτικούς παράγοντες, ως κύριους παρεμβατικούς λόγους για την σχηματοποίηση του Βουδισμού στην ελληνιστική Άπω Ανατολή. Επιπλέον, έχουμε με σαφήνεια υποστηρίξει ότι οι διαπολιτισμικές συναντήσεις μεταξύ Ινδο- Ελλήνων και βουδιστών ήταν το αποτέλεσμα μίας αβίαστης και ασύμμετρης οικειοποίησης γνώσεων που έδωσε τη θέση της σε νέα υποδείγματα ερμηνείας κατά ιστορικούς καιρούς. Με τον όρο «αβίαστη» αναγνωρίζουμε ότι και οι δύο κοινότητες είχαν επιδοθεί, υπό διαφορετικές ευκαιρίες και με εναλλασσόμενη πυκνότητα, σε ανοικτή επίδειξη πολιτισμικής υπεροχής και εφάρμοσαν τρόπους αντίστασης καθορίζοντας το διαφορετικό ως βαρβαρικό ή ξένο (mleccha). Εν τούτοις δεν υπάρχουν μαρτυρίες για θρησκευτικές διαμάχες και πιέσεις που να υποκινήθηκαν από τους Ινδο-Έλληνες και τους βουδιστές ιεραπόστολους. Αντιθέτως διακρίνουμε περιστάσεις πολιτισμικού προσηλυτισμού με εθελούσια συναναστροφή διευκολυνόμενη από το εμπόριο. Δεν υπάρχει λόγος να προβάλλουμε τη Ρωμαϊκή επίδραση ως καθοριστική στη δημιουργία της έλ- 225

12 ληνο-βουδιστικής τέχνης, εκτός από μία αίσθηση ανανέωσης και αναζωογόνησης τάσεων που προϋπήρχαν. Και τελικά, το είδος των ανταλλαγών που συνέβησαν μεταξύ Ελλήνων και βουδιστών ήταν ασύμμετρο υπό την έννοια ότι ούτε ο πολιτισμικός προσηλυτισμός, ούτε οι επιδράσεις των συνειδητών ή ασυνείδητων ενεργειών τους διανέμονται ισόποσα ή ισόνομα στον ιδεολογικό και υλιστικό πολιτισμό που επικράτησε. Εξάλλου, η κοινότυπη πραγματικότητα δύο ή περισσότερων λαών που μοιράζονται και δανείζονται πρακτικές, ιδέες και έθιμα, δεν είναι αυτό που αμφισβητείται. Μάλλον είναι η συνέπεια της διαστρωμάτωσης μίας διαπολιτισμικής λειτουργίας που στην αντίληψή μας έχει επίπτωση στον σχηματισμό, στην μετάδοση και στην έκφραση της θρησκευτικής γνώσης σε διαφορετικές περιοχές και εποχές μεταξύ Ανατολής και Δύσης, Δύσης και Ανατολής. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Adams, J.N., Janse, M. and Swain, S. Bilingualism in Ancient Society: Language Contact and the Written Text. Oxford: Oxford University Press, Arrian. Anabasis of Alexander. E. Iliff Robson: Loeb Classical Library, Βασιλειάδης, Δημήτριος Θ. Greeks and Buddhism: Historical Contacts in the Development of a Universal Religion. The Eastern Buddhist 36, nos. 1-2 (2004): Bechert, Heinz. When Did the Buddha Live? The Controversy on the Dating of the Historical Buddha. Delhi: Sri Satguru Publications, Βελισσαρόπουλος, Δημήτρης. Έλληνες και Ινδοί - Η Συνάντηση δύο Κόσμων. Δύο Τόμοι. Αθήνα: Εκδόσεις Εστίας, Bernard, Paul, Georges-Jean Pinault and Georges Rougemont. Deux nouvelles inscriptions grecques de l Asie centrale. Journal des savants (2004): Bernard, Paul. The Greek Colony at Aϊ Khanum and Hellenism in Central Asia. In Afghanistan: Crossroads of the Ancient World, London: British Museum Press, The Greek Kingdoms of Central Asia. In History of Civilizations of Central Asia, Vol. II, edited by János Harmatta, pp Paris: Unesco Publications, Bett, Richard. Pyrrho: His Antecedents and his Legacy. Oxford: Oxford University Press, Bivar, Adrian David H. The Indus Lands. In Persia, Greece and the Western Mediterranean C. 525 to 479 B.C. edited by John Boardman, et al. Cambridge: Cambridge University Press, Bopearachchi, Osmund. Contributions of Greeks to the Art and Culture of Bactria and India: New Archeological Evidence. Indian Historical Review 32:1 (2005): Monnaies gréco-bactriennes et indo-grecques: Catalogue raisonné. Paris: Bibliothèque nationale, Buddhagosha. The Visuddhi-magga of Buddhaghosa. Ed. C.A.F. Rhys Davids. Pali Text Society. London: Routledge and K. Paul,1975. Canali De Rossi, F. Iscrizioni dello Estremo Oriente Greco: Un Repertorio. Inschriften Griechischer Städte aus Kleinasien 65. Bonn: Dr. Rudolf Habelt, Carratelli, G. P. and G. Garbini. A Bilingual Graeco-Aramaic Edict by Asoka. The First Greek Inscription Discovered in Afghanistan. Serie Orientale Roma, XXIX. Roma: Instituto Italiano per il Medio ed Estermo Oriente, Christesen, Paul and Sarah Murray. Macedonian Religion. In A Companion toancient Macedonia, edited by Joseph Roisman et al, pp Oxford: Willey-Blackwell, Davids, Rhys. The Questions of King Milinda. Sacred Books of the East 35 and 36. New York: Dover, Δεσποτόπουλος, Αλέξανδρος και λοιποί. Μέγας Αλέξανδρος / Ελληνιστικοί Χρόνοι. Στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμ. IV, έκδοση από Γεώργιο Χριστόπουλο και Ιωάννη Μπαστία, σελ Εταιρεία Ιστορικών Εκδόσεων: Εκδοτική Αθηνών Δήμου, Νίκος. Ο Έλληνας Βούδας. Εκδόσεις Πατάκη,

13 Dietz, Siglinde. Buddhism in Gandhāra. In The Spread of Buddhism, edited by Ann Heirman and Stephan Peter Bumbacher, pp Leiden: Brill, Diogenes Laertius. Lives of Eminent Philosophers. Volume II. Cambridge, MA: Loeb Classical Library, Evelyn-White, Hugh G. The Homeric Hymns and Homerica. Cambridge: Harvard University Press, Falk, Harry. Aśokan Sites and Artefacts: A Source-Book with Bibliography. Mainz am Rhein: Verlag Philipp von Zabern, Flintoff, Everard. Pyrrho and India. Phronesis 25, no. 1 (1980): Geiger, Wilhelm, and Mabel Haynes Bode. The Mahāvaṃsa or the Great Chronicle of Ceylon. London: Pali Text Society, Oxford University Press, Gethin, Rupert. He who see Dhamma sees Dhammas: Dhamma in Early Buddhism. Journal of Indian Philosophy 32, (2004): Gosh, Suchandra. Understanding Transitions at the Crossroads of Asia: c. Mid Second Century B.C.E. to c. Third Century C.E. Studies in History 23, no. 2 (2007): Gutzwiller, Kathrine. The new Posidippus: a Hellenistic poetry book. Oxford: Oxford University Press, Hall, Jonathan M. Ethnic Identity in Greek Antiquity. Cambridge: Cambridge University Press, Harmatta, János. Languages and Scripts in Graeco-Bactria and the Saka kingdoms. In History of Civilizations of Central Asia, Vol. II, edited by János Harmatta, pp Paris: Unesco Publications, Hazra, Kanai Lal. Buddhism in India: A Historical Survey. Delhi: Buddhist World Press, Hultzsch, Eugene. Inscriptions of Asoka. Corpus Inscriptionum Indicarum I, Oxford: Clarendon Press, Humbach, Helmut. Two inscriptions in Graeco-Bactrian Cursive Script from Afghanistan. East and West 17, nos. 1-2 (1967): Irwin, John. The Heliodorus Pillar at Besnagar. Purātattva, Bulletin of the Indian Archaeological Society, no. 8 (1978): Kuzminski, Adrian. Pyrrhonism: How the Ancient Greeks Reinvented Buddhism. Lanham: Lexington Books, Pyrrhonism and the Mādhyamaka. Philosophy East and West 57, no. 4 (2007): Lahiri, Amarendra Nath. Corpus of Indo-Greek Coins. Calcutta : Poddar-Publications, Lamotte, Étienne. Histoire du bouddhisme indien: des origines à I'ère Śaka. Louvain: Publications Universitaires [et] Institut Orientaliste, Lerner, Jeffrey. The Aï Khanoum Philosophical Papyrus. Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik, Bd. 142 (2003): LeValley, Paul. Naked Philosopher-Ascetics: Some Observations on the Shramana Religious Spectrum. Sophia 39, no. 2, (2000): Long, Anthony and D. N. Sedley. The Hellenistic Philosophers, vol. 1. Cambridge: Cambridge University Press, Mairs, Rachel. The Archaeology of the Hellenistic Far East: A Survey. Bactria, Central Asia and the Indo- Iranian Borderlands, c. 300 BC - AD 100. Oxford: British Archaeological Reports International Series, Greek identity and the settler community in Hellenistic Bactria and Arachosia. Migrations and Identities 1, no. 1 (2008): Marshall, John. A Guide to Taxila. Cambridge: Cambridge University Press, McCrindle, John, W. The Christian Topography of Cosmas, an Egyptian Monk,Translated from the Greek, and Edited with Notes and Introduction. New York: Cambridge University Press, 2010 (1897). The Invasion of India by Alexander the Great as described by Arrian, Q. Curtius, Diodorus, Plutarch and Justin. New York: AMS Press 2004 (1896). McEvilley, Thomas. The Shape of Ancient Thought: Comparative Studies in Greek and Indian Philosophies. New York: Allworth Press, Melikian-Chirvani, A.S. The Buddhist ritual in the literature of early Islamic Iran. South Asian Archaeology, Proceedings of the Sixth International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe, edited by Bridget Allchin, pp Cambridge: Cambridge University Press,

14 Millar, Fergus. Looking East from the Classical World: Colonialism, Culture, and Trade from Alexander the Great to Shapur I. The International History Review 20, No. 3:(1998): Μπουσδούκης Απόστολος. Οι Πόλεις των Διαδόχων του Μ.Αλεξάνδρου στην Εγγύς και τη Μέση Ανατολή. Ο Ελληνιστικός Πολιτισμός στην Ανατολή (Conference Proceedings edited by Ποτίτσα Γρηγοράκου), σελ Αθήνα: Πολιτιστικός όμιλος Παλμύρα, Ñāṇamoli, Bhikkhu and Bhikkhu Bodhi. The Middle Length Discourses of the Buddha: a Translation of the Majjhima Nikāya. Massachusetts: Wisdom Publications, Narain, A.K. On Some Greek Inscriptions from Ai-Khanum. Annali Vol. 47 (Institute Universitario Orientale) Naples, (1987): The Greeks of Bactria and India. In The Cambridge Ancient History, Vol. VIII, Cambridge University Press, pp Norman, K. R. Notes on the Greek Version of Aśoka s Twelfth and Thirteenth Rock Edicts. In A Half- Century of Irano-Indian Studies, (1972): Οικονομίδης, Al. N. The [τέμενος] of Alexander the Great at Alexandria in Arachosia (Old Kandahar). Priaulx, De Beauvoir Osmond. The Indian Travels of Apollonius of Tyana. The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland 17, (1860): Pugachenkova, G.A., S.R. Dar, R.C. Sharma and M.A. Joyenda. Kushan Art. In History of Civilizations of Central Asia, Vol. II, edited by János Harmatta, pp Paris: Unesco Publications, Reger, Gary. Hellenistic Greece and Western Asia Minor. In The Cambridge History of the Greco-Roman World, Vol. 1, edited by Walter Scheidel, et al. pp Cambridge: Cambridge University Press, Rostovtzeff, Mikhail, The Social and Economic History of the Hellenistic World, Vol.1-3. Oxford: Clarendon Press, Scott, David A. The Iranian Face of Buddhism. East and West 40, (1990): Buddhist Attitudes to Hellenism: A Review of the Issue. Study in Religion/Sciences Religieuses 15, no. 4 (1986): Seldeslachts, Erik. Greece: The Final Frontier? The Westward Spread of Buddhism. In The Spread of Buddhism, edited by Ann Heirman and Stephan Peter Bumbacher, pp Leiden: Brill, Sick, David H. When Socrates met the Buddha: Greek and Indian Dialectic in Hellenistic Bactria and India. Journal of the Royal Asiatic Society 3, no. 17 (2007): Snell, Bruno. Scenes from Greek Drama. Berkeley: University of California Press,1964. Stoneman, Richard. Naked Philosophers: The Brahmans in the Alexander Historians and the Alexander Romance. The Journal of Hellenic Studies 115, (1995): Stoye, Martina. The Deva with the Swaddling Cloth: On the Western origins of Gandhāran Birh Iconography and their Implications for the Textual History of the Buddhist Saviour s Nativity. In Religion and Art: New Issues in Indian Iconography and Iconology, Volume I of the proceedings of the 18th conference of the European Association of South Asian Archaeologists, edited by C. Bautze-Picron, London: The British Academy, Tarn, W. W. Notes on Hellenism in Bactria and India. The Journal of Hellenic Studies 22, (1902): Thapar, Romila. Ashoka and Buddhism. Past and Present 18, (1960): Van der Spek, Robertus J. The Hellenistic Near East, In The Cambridge History of the Greco-Roman World, Vol. 1, edited by Walter Scheidel, et al. pp Cambridge: Cambridge University Press, Χαλκιάς, Γεώργιος T. The Enlightened Sovereign: Buddhism and Kingship in India and Tibet. In A Companion to Buddhist Philosophy, edited by Steven Emmanuel. Oxford: Willey-Blackwell, forthcoming The Muslim Queens of the Himalayas: Princess Exchange in Ladakh and Baltistan. In Islam-Tibet: Interactions along the Musk Routes, eds. Anna Akasoy et al. Ashgate Publications, 2011, Warder, A.K. Indian Buddhism. Delhi: Motilal Banarsidass, Webb, Russell. The Early Spread and Influence of Buddhism in Western Asia, Buddhist Studies Review 10, no. 1 (1993): Woodcock, George. The Greeks in India, London: Faber & Faber,

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Παναγιώτης Καπλάνης Διδάσκων: Ανδρέας Βλαχόπουλος Σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

Bουδισμός. σήμερα ΤΕΥΧΟΣ 1 ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2011 4,90 ISSN 2241-0694

Bουδισμός. σήμερα ΤΕΥΧΟΣ 1 ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2011 4,90 ISSN 2241-0694 o Bουδισμός ΤΕΥΧΟΣ 1 ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2011 4,90 σήμερα ISSN 2241-0694 Για τη μεταβολή των φαινoμένων Η παγκόσμια κρίση στην Οικονομία, στην Πολιτική και στην Κοινωνία Βουδιστικοί τρόποι θεώρησης και δράσης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151)

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ο ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (σελ.140-151) Ορισμός: ο πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων ονομάστηκε ελληνιστικός και απέκτησε οικουμενικό χαρακτήρα. 2.1 Τα ελληνιστικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Dharma Dhrishti Spring 2009

Dharma Dhrishti Spring 2009 Ο Βουδισμός στη Δύση από τον Τζίγκαρ Κόντρουλ Ρίνποτσε Οι σκέψεις μου για τον βουδισμό στη Δύση έχουν αλλάξει με το πέρασμα των χρόνων. Αυτή την περίοδο νοιώθω πολύ θετικά και αισιόδοξα. Όχι ότι στο παρελθόν

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Οι απόγονοι του Νώε, μετά τη διασπορά τους σ όλη τη γη, άρχισαν να λησμονούν τον αληθινό Θεό και να λατρεύουν τα είδωλα, δηλαδή τα δημιουργήματα του

Οι απόγονοι του Νώε, μετά τη διασπορά τους σ όλη τη γη, άρχισαν να λησμονούν τον αληθινό Θεό και να λατρεύουν τα είδωλα, δηλαδή τα δημιουργήματα του H εποχή των Πατριαρχών Από τον πολυθεϊσμό στην πίστη στον ένα Θεό Ο Θεός σχεδιάζει τη σωτηρία του κόσμου Οι απόγονοι του Νώε, μετά τη διασπορά τους σ όλη τη γη, άρχισαν να λησμονούν τον αληθινό Θεό και

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΛΟΗ ΜΠΑΛΛΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Πλάτων, Αριστοτέλης, Σοφιστές ιατρικοί συγγραφείς.

ΧΛΟΗ ΜΠΑΛΛΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Πλάτων, Αριστοτέλης, Σοφιστές ιατρικοί συγγραφείς. ΧΛΟΗ ΜΠΑΛΛΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Πλάτων, Αριστοτέλης, Σοφιστές ιατρικοί συγγραφείς. TITΛOI ΣΠOY ΩN ιδακτορική διατριβή, Φιλοσοφική Σχολή AΠΘ, Tµήµα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Δομή της Πτυχιακής Εργασίας Στόχοι της εργασίας Ιστορικά στοιχεία Δημήτριος ο Φαληρεύς Καλλίμαχος Ο εμπλουτισμός Καταστροφή

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr)

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Ενότητα 2: H ρωμαϊκή αυτοκρατορία: Εξάπλωση της κυριαρχίας της Ρώμης μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας 1.). Η γεωγραφία

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Γιόγκα Ελλάδας

Σύλλογος Γιόγκα Ελλάδας ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Σύλλογος Γιόγκα Ελλάδας Η έννοια του συγκεκριμένου Κώδικα Ηθικής Δεοντολογίας, είναι να προσδιορίζει το ήθος και την συμπεριφορά που αρμόζουν στα μέλη του «Συλλόγου Γιόγκα Ελλάδας».

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που ονομάζεται ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ποια σύγχρονα κράτη αποτελούν την περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΑ ΠΗΛΙΝΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μεσοποταμία-Σουμέριοι Μέσα 4ης χιλιετίας π.χ. Σφηνοειδής γραφή Τρόπος γραφής που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Υπατία Τετάρτη20 Νοεµβρίου 2013 Σχολικό έτος 2013-2014 Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Τµήµα Β1 Βιογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα 3: Είναι - Συνειδέναι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση συνεδρίου

Παρουσίαση συνεδρίου Παρουσίαση συνεδρίου O ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ AΣΙΑ ΥΠΟ ΤΟ ΦΩΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ Ποτίτσα Γρηγοράκου, Δρ του Πανεπιστημίου Παρισίων, Ερευνήτρια του Ελληνιστικού Πολιτισμού στην Ασία 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ ΜΟΥΡΔΟΥΚΟΥΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

ΕΛΕΝΗ ΜΟΥΡΔΟΥΚΟΥΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΕΛΕΝΗ ΜΟΥΡΔΟΥΚΟΥΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΣΤΟΧΟΣ : Να αντιληφθούν και να κατανοήσουν οι μαθητές την εποχή της > του Ελληνισμού. Δεν θα επιμείνουμε σε λεπτομέρειες,τις

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ H γενική τάση των κατοίκων της Αιγύπτου στις επιστήμες χαρακτηριζόταν από την προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΚΤΗ-ΕΒΔΟΜΗ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ- ΡΩΜΑΪΚΟ ΚΟΣΜΟ: Η ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΚΟΙΝΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΚΤΗ-ΕΒΔΟΜΗ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ- ΡΩΜΑΪΚΟ ΚΟΣΜΟ: Η ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΚΟΙΝΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΚΤΗ-ΕΒΔΟΜΗ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ- ΡΩΜΑΪΚΟ ΚΟΣΜΟ: Η ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΚΟΙΝΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ 1. Το τέλος της ΑΕ διαλεκτικής πολυδιάσπασης και η δημιουργία της Κοινής - Η Αττική

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες

6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες 6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες Τα µοναρχικά καθεστώτα στη µητροπολιτική Ελλάδα Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. ΠΗΓΗ 1 Παραδοσιακά στοιχεία συναντά κανείς και στην πολιτική οργάνωση των Ηπειρωτών, γιατί µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Universities 4 EU Αθήνα, 21 Μαρτίου 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Βέρα Δηλάρη Education expert veradil61@gmail.com Παγκόσμιοι Αναπτυξιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012»

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ Χαρτογραφία στην Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής

Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής myvedanta.gr 13/08/2013 Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής Πηγή: http://www.belurmath.org/ideology.htm Η ιδεολογία του Ραµακρίσνα Ματχ και Αποστολής αποτελείται από τις αιώνιες αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Παπακώστας

Δρ. Χρήστος Παπακώστας Ερευνητικά Πεδία Ενδιαφέροντα Δρ. Χρήστος Παπακώστας Christos Papakostas, PhD Χορός, Μουσική, Λαογραφία, Λαϊκός Πολιτισμός, Πολιτισμικές ταυτότητες, ++302431047059 Επικοινωνία: christospakostas@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Παπαζώης Τριαντάφυλλος

Παπαζώης Τριαντάφυλλος digitalarchive publishing by tag Παπαζώης Τριαντάφυλλος Πρόκειται για τον ιστορικό ερευνητή που ανέτρεψε τα δεδομένα στη Βεργίνα! Έπειτα από πολυετή έρευνα αποκάλυψε ότι στον τάφο της Βεργίνας δεν βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:12 PM Page 96 4.4. Ισλαµική τέχνη Ο Ισλαµικός Πολιτισµός στη µεγαλύτερή του ακµή απλωνόταν από τις περιοχές της Περσίας και της Βορείου Αφρικής µέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική. Θεμελιώδη προβλήματα. Δ. Χατζηχαριστός - Αντικείμενο της Παιδαγωγικής http://users.uoa.gr/~dhatziha Διαφάνεια: 1.

Παιδαγωγική. Θεμελιώδη προβλήματα. Δ. Χατζηχαριστός - Αντικείμενο της Παιδαγωγικής http://users.uoa.gr/~dhatziha Διαφάνεια: 1. Παιδαγωγική Θεμελιώδη προβλήματα http://users.uoa.gr/~dhatziha Διαφάνεια: 1 ο δάσκαλος είναι ποιητής του ανθρώπου ριζώνει τη ζωή και ξεριζώνει την ψευτιά Χτίζει Μαθαίνει το μάρμαρο τους της νέους γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ DR ALI OTHMAN BADRI SINDI MINISTER OF PLANNING, KURDISTAN REGION, IRAQ TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ 1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ Από τα αρχαιότατα χρόνια, έχουν καταβληθεί σηµαντικές προσπάθειες οι απειράριθµες ουσίες που υπάρχουν στη φύση να αναχθούν σε ενώσεις λίγων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα