Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗ"

Transcript

1 Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗ Το λαογραφικό αυτό υλικό το μάζεψα το 1952, δταν υπηρετούσα ως καθηγητής στο γυμνασιακό παράρτημα Προσωτσάνης, μικρός πόλεως, κείμενης 20 περίπου χιλιόμετρα βορείως τής Δράμας. Πληροφοριοδότες μου ήσαν ή Ευθυμία Περκου 93 χρονών, ό Θωμάς Σεκερτζής 66 χρονών, ό Πασχάλης Βεργίδης 68 χρονών, δλοι τους αγράμματοι, καί ό Θωμάς Άντίτσας 73 χρονών, τελειόφοιτος δημοτικού σχολείου. Τα ωραία και αγνά αυτά έθιμα εδώ καί πενήντα χρόνια έχουν σχεδόν εκλείψει καί μόνον στη μνήμη μερικών γερόντων διατηρούνται σαν μια γλυκεία καί ευχάριστη ανάμνηση ενός παρελθόντος, πού διαρκώς τό νοσταλγούν. 1. Προξενειά. Τό εργον τού προξενητού στην Προσωτσάνη αναλαμβάνουν οί «προυξιντάδις»1, πού είναι συγγενείς ή γείτονες τού νέου, πού πρόκειται να άρραβωνιαστή. "Οταν πηγαίνουν στο σπίτι τού κοριτσιού, για να κάνουν την πρόταση καί να πάρουν την απάντηση, κρατούν στο χέρι ενα μπουκάλι με ρακί, αλάτι καί ενα κλωνάρι από πουρνάρι. Ή επίσκεψη γίνεται τό βράδυ καί οί γονείς τού κοριτσιού τούς υποδέχονται σ ενα δωμάτιο τού σπιτιού των. Τον λόγο παίρνει ό πιο γέρος από τούς προξενητάδες καί λέγει στούς γονείς τό σκοπό τής επισκέψεως. Οί γονείς, δταν άποδέχωνται την πρόταση, απαντούν' «Αφού τό παιδί άρεσε τό κορίτσι μας καί τό θέλει, εμείς ευχαρίστως τό δίνουμε». Τότε οί προξενητάδες βγάζουν τό μπουκάλι με τό ρακί1 2, κερνούν όλους τούς σπιτικούς τού κοριτσιού καί, ενφ τό κέρασμα συνεχίζεται, ρίχνουν στη φωτιά τό αλάτι καί τα πουρνάρια λέγοντας διάφορες ευχές. "Οταν αυτά κάνουν κρότο, πιστεύουν πώς οί μελλόνυμφοι θά ζήσουν ευτυχισμένοι. "Οταν οί γονείς δεν άποδέχωνται την πρόταση, για να μη «χαλάσουν την καρδιά» τού παιδιού, απαντούν. «Καλό είναι τό παιδί, άλλα υστέρα από δύο - τρία χρόνια, γιατί τό κορίτσι μας είναι ακόμα μικρό.» 1 Είναι δύο - τρεις άνδρες ή γυναίκες περασμένης ηλικίας. 2 Ούζο, τουρκικό ρακί.

2 292 Παναγ, Ε. Μάνου Μιλήματα για προίκα ή προικοσύμφωνα δεν γίνονται. "Ολα τα κορίτσια καί τα πιο φτωχά έχουν προίκα. Ποτέ οί γονείς δεν δίνουν στα κορίτσια των ακίνητη περιουσία ως προίκα, διότι αυτή θεωρείται ιερή καί μόνον μετά τον θάνατόν των τήν κληρονομούν. Τράχωμα1 δεν δίνεται. "Οταν οί προξενητάδες φεΰγουν από τό σπίτι, ή κοπέλλα τούς δίνει διάφορα δώρα, κυρίως μαντήλια καί κάλτσες. 2. Αρραβώνας. *0 αρραβώνας λέγεται «αρρβώνας», ό νέος «άρρβωνιασκός», ή νέα «αρρβωνιασκή» καί ό δακτύλιος αρραβώνας «σημάδι». 'Ο αρραβώνας γίνεται ως επί τό πλεΐστον Σάββατο βράδυ. Γίνεται σ δλες τις εποχές τοΰ έτους, άλλα προτιμιόνται οί γιορτές τοΰ Ευαγγελισμού, τού Θωμά, τού 'Αγίου Γεωργίου κ.λ.π. Τήν παραμονή τού αρραβώνα οί οικογένειες τού γαμπρού καί τής νύφης στέλνουν δυο παιδιά, ηλικίας 12 ή 13 χρόνων, στα σπίτια τών συγγενών, φίλων καί γνωστών, για να τούς καλέσουν. Τήν ήμέρα τού αρραβώνα, στις 8 τό βράδυ, αρχίζουν να καταφθάνουν οί καλεσμένοι στο σπίτι τής νύφης. Οί γονείς καί οί συγγενείς τοΰ γαμπρού έρχονται τελευταίοι. Ό γαμπρός δέν έρχεται στα άρραβωνιάσματα, άλλα παραμένει στο πατρικό του σπίτι. Τό σπίτι τής νύφης είναι στρωμένο μέ τα γιορτινά του καί οί γονείς τού κοριτσιού υποδέχονται τούς καλεσμένους. Ή νύφη μένει μέ τις φίλες της σ ένα δωμάτιο τοΰ σπιτιού καί κουβεντιάζουν ή τραγουδούν. "Οταν έλθουν δλοι οί καλεσμένοι, μία κοπέλλα, συγγενής ή φίλη τής νύφης, τούς μοιράζει λουλούδια. Αρχίζει άπό τον νουνό, τή μητέρα καί τον πατέρα τού γαμπρού καί συνεχίζει στούς πιο στενούς συγγενείς. Πίσω της άκολουθεΐ ή νύφη. Αυτή φιλάει τα χέρια δλων μέ τή σειρά κι αυτοί τής δίνουν χρήματα λέγοντας τήν εύχή «καλά στέφανα». Μετά τό φίλημα τών χεριών ή νύφη επιστρέφει καί κερνάει σ δλους γλυκό- Ακολουθεί ή άλλαγή τών δώρων. Άπό τό ένα μέρος σηκώνεται ή μητέρα τού γαμπρού κρατώντας σ ένα ταψί τα δώρα για τή νύφη. Τα δώρα για τή νύφη είναι ένα δακτυλίδι, φλουριά για τό λαιμό, σκουλαρίκια, τσιμπέρια1 2, κάλτσες καί παντόφλες. Τά δώρα για τό γαμπρό είναι ένα ζευγάρι κάλτσες, ένα πουκάμισο καί μία χρυσή «βρακοζώνα». Αυτά δλα λέγονται «μπουχτσιαλίκ». Ή μητέρα τοΰ γαμπρού μέ τό δεξί χέρι παίρνει τά δώρα τής νύφης, ενφ μέ τό άριστερό δίνει τά δώρα τοΰ γαμπρού στή μητέρα τής νύ 1 Προίκα σέ μετρητά (μεσαιωνικό ρήμα τραχώνω = προικίζω μέ τραχύ νόμισμα). 2 Γυναικείος κεφαλόδεσμος, τουρκικό tsember. ϊ

3 Ό γάμος στην Προσωτσάνη 293 φης. Την ώρα πού αλλάζουν τα δώρα λένε την παρακάτω ευχή' «Να μας ζήσουν καί να έχουν καλή αγάπη.» Ακολουθεί κατόπιν γλέντι και κατά τα μεσάνυχτα διαλύονται καί γυρίζουν στα σπίτια των. Ή πρώτη επίσκεψη τοΰ γαμπρού στο σπίτι τής νύφης γίνεται ύ στερα από επτά ή δεκαπέντε μέρες. Στην επίσκεψη αυτή τον συνοδεύουν πέντε ως επτά φίλοι του. Στή νύφη φέρνει διάφορα δώρα, τσεμπέρια, παντόφλες, μπιμπλιά κ.λ.π Κάθονται αρκετή ώρα καί κατόπιν φεύγουν. Τήν ώρα πού φεύγουν ή νύφη δωρίζει από ένα μαντήλι στον καθένα καί ένα λουλούδι μέ τέλια. Ή μητέρα τής νύφης δωρίζει καί αυτή στον γαμπρό ένα τσεμπέρι μεταξωτό ή μάλλινο. Οταν το βάζει στον κόρφο του, τοΰ δίνει καί ένα μπάτσο μέ το δεξί της χέρι. Οι επισκέψεις τοΰ γαμπρού επαναλαμβάνονται κάθε Κυριακή. Στο σπίτι τον υποδέχεται ή πεθερά, ένφ ή νύφη λίγη ώρα μένει μαζί των. "Οταν συμβή να είναι ή νύφη μόνη στο σπίτι, τότε κλειδώνει τήν πόρτα καί δεν ανοίγει. eh νύφη σ δλο το διάστημα τοΰ αρραβώνα δεν πηγαίνει στο σπίτι τοΰ γαμπρού. Οταν είναι στή βρύση ή κάπου άλλοΰ καί μαθαίνει πώς έρχεται ό γαμπρός, φεύγει για να μή συναντηθούν. 'Ορισμένες γιορτές, όπως τό Πάσχα, τής Παναγίας, τών Βαΐων κλπ. στέλνει ό γαμπρός στή νύφη μέσα σ ένα πιάτο με μπιμπλιά διάφορα δώρα, ποδιές, παντόφλες, κάλτσες καί άλλα. Τή γιορτή τοΰ Πάσχα στέλνει μια άσπρη λαμπάδα καί ένα ζευγάρι παπούτσια. *Η νύφη στέλνει στο γαμπρό κάλτσες, μαντηλάκια καί λουλούδια μέ τέλια. Σ ό'λο τό διάστημα τοΰ αρραβώνα ή νύφη μέ τούς δικούς της ετοιμάζουν τα προικιά, πού τα τοποθετούν μέσα σέ σεντούκια. 3. Ή jzqò τοϋ γάμου εβδομάδα. Από τον άραββώνα ακόμα οί γονείς τοΰ γαμπρού καί τής νύφης καθορίζουν τή μέρα τοΰ γάμου. Ό γάμος, πού λέγεται καί χαρά, γίνεται τρεις ως οκτώ μήνες μετά τον άραββώνα καί ή συμφωνία για τήν τέλεσή του θεωρείται ιερή. Τα νυφικά στέφανα ανταλλάσσει ό άνάδοχος τοΰ γαμπρού, πού λέγεται νουνός ή κουμπάρος. "Οταν αυτός δέν δέχεται, τότε ορίζεται άλλος. *0 κουμπάρος πληρώνει στήν εκκλησία δλα τα έξοδα τής τελετής. Βοηθό στα στεφανώματα έχει τή γυναίκα του, πού λέγεται νουνά ή κουμπάρα. Τήν ώρα τής τελετής υπάρχουν δίπλα του καί δύο-τρία συγγενικά πρόσωπα, πού λέγονται παρακούμπαροι. Τό γαμπρό τον συνοδεύει δ αδελφός του ή κάποιος στενός του συγγενής, πού λέγεται μπράτ μος.1 Στή νύφη παραστέκει ή παράνυφη, πού είναι αδελφή ή συγγενής τοΰ γαμπρού. μπράτιμος (=στβνός φίλος).

4 294 Παναγ. Ε. Μάνου Την Κυριακή, οκτώ μέρες προ τοΰ γάμου, ή μητέρα τοΰ γαμπροΰ μέ οκτώ ώς δέκα συγγένισσες η γειτόνισσές της πηγαίνουν στο σπίτι τής νύφης. Στη νύφη φέρνουν, έκτος από τα δώρα, μαύρη μπογιά καί κνά1, για να βάψη τα μαλλιά της. Στο σπίτι τούς υποδέχεται ή μητέρα τής νύφης, ενφ ή ίδια δεν παρουσιάζεται μπροστά των. Στο σπίτι μένουν αρκετή ώρα, τραγουδούν διάφορα τραγούδια και έν συνεχείς φεύγουν καί επιστρέφουν στα σπίτια των. Την Τετάρτη, πρωί - πρωί, μαζεύονται στο σπίτι τοΰ γαμπρού καί τής νύφης οί συγγενείς καί φίλοι των μέ ζφα, για να πάνε στο δάσος να κόψουν ξύλα για τό γάμο. Οί σπιτικοί τού γαμπρού καί τής νύφης τούς ετοιμάζουν φαγητά καί γλυκό κρασί, για να φάνε καί να πιούν στο δάσος. Στο δάσος παίρνουν καί διάφορα όργανα, γκάιντες, ταϊρέδες κ.λ.π., για νά γλεντήσουν μετά τό κόψιμο των ξύλων. Στο δάσος μένουν δλη την ημέρα, χορεύουν, τραγουδούν καί τό βράδυ επιστρέφουν στο χωριό. Τήν Τετάρτη επίσης το απόγευμα μαζεύονται στο σπίτι τής νύφης οί φίλες της, για να τη βάψουν τα μαλλιά μέ τη μαύρη μπογιά καί τήν κνά, πού είχε φέρει τήν Κυριακή ή μητέρα τού γαμπρού. Οί φίλες τής νύφης μαζί των φέρνουν καί μια γριά, ειδική για τή βαφή των μαλλιών. Ή γριά, καθισμένη στήν μέση ενός δωματίου, κρατάει στην αγκαλιά της τή νύφη καί, ενφ ρίχνει σιγά σιγά μπογιά καί κνά στα μαλλιά της, οί φίλες της, πού στέκουν όρθιες γύρο - γύρο, τραγουδούν τό παρακάτω τραγούδι : «Ευχήσου με, μανούλα μου, να βάλουν τις μπογιάδες. Με τή ευχή μου, κόρη μου, νά ζήστε νά προκόψτε. Ευχήσου με, πατέρα μου, νά βάλουν τις μπογιάδες. Με τήν ευχή μου, κόρη μου, νά ζήστε. νά προκόψτε. Ευχήσου με, άδελφούλη μου, κ.λ.π. Μετά τό βάψιμο τών μαλλιών ακολουθεί χορός καί κατόπιν επιστρέφουν στα σπίτια των. Τήν Πέμπτη γίνονται τα «καλέσματα», ή πρόσκληση δηλαδή τών συγγενών, φίλων καί γνωστών στο γάμο. Μια ή δυο γυναίκες, στενές συγγένισσες τού γαμπρού, κρατώντας ενα πανέρι μέ μήλα καί «γαρόφαλα»,* 2 γυρίζουν στό χωριό καί καλούν τούς συγγενείς καί φίλους καί γνωστούς τοΰ γαμπρού στο γάμο. Πρώτα καλούν τον παπά, κατόπιν τό νουνό καί έν συνεχείς τούς άλλους. Τό ίδιο κάνουν καί από τό σπίτι τής νύφης. Σέ κάθε σπίτι, δταν προσφέρουν τό μήλο καί τα «γαρόφαλο», λένε' «Τήν Κυριακή νά ρθήτε στο γάμο τού X..» Προσφέρουν κατόπιν ούζο από κινά (=κόκκινη βαφή). Ή λ. τουρκική qina. 2 γαρόφαλον (=γαρύφαλον).

5 Ό γάμος στην Προοωτοάνη 295 μια τσότρα1, πού έχουν μαζί των καί φεύγουν. Τήν Πέμπτη το απόγευμα μαζεύονται οι φίλες τής νΰφης στο σπίτι της καί άναπιάνουν το προζύμι για τα ψωμιά κα'ι τα λουκούμια2 του γάμου. Τήν ίδια ακριβώς ώρα μαζεύονται καί στο σπίτι του γαμπρού κορίτσια, συγγενείς ή γειτόνισσές του, κα'ι άναπιάνουν καί εκεί τό προζύμι. Τήν Παρασκευή τό πρωί απλώνουν τα προικιά στο σπίτι τής νύφης. Τα προικιά τ αφήνουν ώς τό βράδυ τού Σαββάτου κα'ι όσοι θέλουν, κυρίως κορίτσια, πηγαίνουν καί τα βλέπουν. Τήν ίδια ώρα τόσο στο σπίτι τού γαμπρού, δσο καί τής νύφης, ζυμώνουν καί ψήνουν τό ψωμί καί τα λουκούμια τού γάμου. Στο σπίτι τής νύφης, γιά να διασκεδάσουν, ντύνουν μια κοπέλλα «ψευτόνυφη» καί, ένφ αυτή καμαρώνει ή προσκυνάει, οι άλλες γελούν καί τήν πειράζουν- Τήν Παρασκευή τό απόγευμα μαζεύονται οί φίλες τής νύφης στο σπίτι της, γιά να τή λούσουν τό κεφάλι, πού είναι λερωμένο από τήν μαύρη μπογιά καί τήν κνά. Ή νύφη κάθεται σέ μιά καρέκλα στή μέση τής σάλας. "Ενα κορίτσι, δέκα ώς δώδεκα χρόνων, μέ μάνα καί πατέρα, ρίχνει στά μαλλιά της άπό χρυσό μπρίκι νερό, ενφ οί φίλες της, πού στέκονται γύρο, τραγουδούν. Έν συνεχείςι τή χτενίζουν, τή ντύνουν καί τή βάζουν νά καθίση στο δωμάτιο, πού είναι απλωμένα τά προικιά, γιά νά τή βλέπουν όσοι έρχονται νά τά δούν. Τό Σάββατο τό απόγευμα μαζεύονται στο σπίτι τής νύφης τά κορίτσια, γιά νά τήν βλέπουν. Ή νύφη κάθεται σε μιά καρέκλα στή μέση τού δωματίου καί ένα αγόρι, εννέα μέ δέκα χρόνων, μέ μάνα καί πατέρα, τή χτενίζει. Οί φίλες της, όρθιες γύρο, τραγουδούν τό παρακάτω τραγούδι: Πλέξε με, άδελφοΰλα μου, κ έλα δρμήνεψέ με, πώς &ά πάω στά ξένα, ατά πεθερικά μου, γιατί κανένανε δέν ξαίρω, κανένα δέν γνωρίζω, ούτε τον πεϋ ερό μου, ούτε την πεέλερά μου. Μετά τό χτένισμα τήν οδηγούν στο δωμάτιο μέ τά προικιά. Λίγο αργότερα στο σπίτι τού γαμπρού μαζεύονται οί συγγενείς καί οί φίλοι του, καθώς καί πολλές γυναίκες καί κορίτσια, γιά νά πάνε στο σπίτι τής νύφης νά πάρουν τά προικιά. 1 Ξύλινο δοχείο. Τουρκικό çotra, ιταλικό ciotola. a Μικρά ψωμάκια, πού τά αλείφουν μέ μέλι καί τά προσφέρουν στους καλεσμένους.

6 296 Παναγ. Ε. Μάνου Πρώτα πηγαίνουν εν πομπή με τα όργανα μπροστά καί παίρνουν τον κουμπάρο καί την κουμπάρα. Αυτοί τούς περιμένουν στην εξώπορτα τοΰ σπιτιού των, τούς κερνούν ούζο και εν συνεχεία δλοι μαζί επιστρέφουν και πάλι στο σπίτι τού γαμπρού. Ξεκινούν κατόπιν για τό σπίτι τής νύφης. Μπροστά πηγαίνουν οι φίλοι τού γαμπρού κρατώντας άπότάγκέμια κόκκινα ή άσπρα άλογα, στολισμένα μέ διάφορα λουλούδια. Είναι τά άλογα, πού θά κουβαλήσουν τα προικιά. Ακολουθούν κατόπιν τα δ'ργανα, ό κουμπάρος και ή κουμπάρα, ό πατέρας καί ή μητέρα τού γαμπρού, οί συγγενείς καί στο τέλος οί γυναίκες καί τά κορίτσια. 'Ο γαμπρός παραμένει με μερικούς φίλους του στο σπίτι. Στην εξώπορτα τού σπιτιού τής νύφης τούς περιμένουν οί γονείς καί οί συγγενείς της. Μετά τό κέρασμα ό κουμπάρος καί ή κουμπάρα ανεβαίνουν στο δωμάτιο, για να πάρουν τά προικιά. Οί φίλοι τής νύφης κλείνουν τήν πόρτα καί τούς εμποδίζουν να μπουν, λέγοντας στον κουμπάρο να τάξη. 'Ο κουμπάρος τάζει ένα ποσόν καί τά κορίτσια τούς ανοίγουν τήν πόρτα, ένφ ό κουμπάρος χαιρετάει τη νύφη, ή κουμπάρα ρίχνει κουφέτα στα προικιά καί εύχεται στη νύφη να καλοτυχήση καί στά κορίτσια νά καλοπαντρευτούν. Τήν ώρα, πού φορτώνουν τά προικιά στά άλογα, τά παιδιά καί τά κορίτσια χορεύουν στήν αυλή. Επιστρέφουν εν συνεχεία στο σπίτι τού γαμπρού καί απλώνουν τά προικιά στο δωμάτιο, πού προορίζεται γιά τούς μελλονύμφους. Στίς 8 τό βράδυ ό γαμπρός στέλνει μέ τον κουμπάρο καί μέ τούς πιο στενούς του συγγενείς τά φορέματα στή νύφη. Αυτά είναι ένα «κοντογούνι», τσόχινο καί στολισμένο μέ μετάξι, το νυφικό, μακρύ, μεταξωτό, χρώματος γαλάζιου ή καφέ, τά τέλια, χρώματος κίτρινου, καί τά παπούτσια. Αυτά τά πηγαίνουν έν πομπή μέ τά όργανα μπροστά στή νύφη. Από τή νύφη παίρνουν τά δώρα γιά τό γαμπρό, πού είναι ένα σώβρακο, ένα εσωτερικό καί ένα εξωτερικό πουκάμισο, ένα ζευγάρι κάλτσες καί ένα μεταξωτό μαντήλι, καί τά φέρνουν εν πομπή πάλι στο σπίτι τού γαμπρού. Εκεί χορεύουν καί γλεντούν αρκετές ώρες καί κατόπιν διαλύονται. 4. Ή ήμέρα τον γάμον. Τήν Κυριακή πρωί - πρωί, τήν ώρα πού βγαίνει ό ήλιος, ή μητέρα τού γαμπρού πηγαίνει μόνη της στή βρύση καί παίρνει νερό, γιά νά ξυρίσουν καί νά λούσουν τό γυιό της. Στις 10 τό πρωί μαζεύονται στο σπίτι τού γαμπρού οί φίλοι του καί πολλά κορίτσια καί γυναίκες, γιά νά τον ξυρίσουν καί νά τον λούσουν. 'Ο γαμπρός κάθεται σέ μια καρέκλα στή μέση τού σαλονιού. Στο λαιμό του ό κουρέας βάζει μιά ειδική γιά ξύρισμα λεκάνη, πού τήν κρατάει δ

7 Ό γάμος οτην Προοωτσάνη 297 γαμπρός μέ το χέρι του, καί από το ταβάνι, πάνω ακριβώς από το κεφάλι τοΰ γαμπρού, κρεμνάει μια νιπτήρα. Ή μητέρα τοϋ γαμπρού γεμίζει τή νιπτήρα μέ ζεστό νερό καί τή λεκάνη μέ νερό καί σαπουνάδα. Την ώρα, που 6 κουρέας ξυρίζει το γαμπρό, τα κορίτσια τραγουδούν. Λούζεται τ' άρχοντόπονλο σ ένα χρνσό λεγένι,11 ή πάπια φέρνει το νερό κ ή χήνα το οαπούνι κ ή αδελφή του ή γρήγορη φέρνει το πεοτεμάλι. 2 Στο δεύτερο ξύρισμα τά «παιδιά» κολλούν νομίσματα στο πρόσωπο τού γαμπρού. Τα νομίσματα αυτά τα ρίχνει ό κουρέας μέ το πίσω μέρος τού ξυραφιού του στη λεκάνη μέ τό νερό καί τις σαπουνάδες καί μετά τό ξύρισμα τά παίρνει. Τό νερό μέ τις σαπουνάδες τό ρίχνει ή μητέρα τοΰ γαμπρού σέ κρυφό μέρος ή σέ τρεχάμενο νερό, γιατί φοβάται να μη κάμουν μάγια τό γυιό της. Την ώρα, πού ξυρίζουν τό γαμπρό, ή μητέρα του κλαίει, γιατί πιστεύεται πώς από τή στιγμή εκείνη φεύγει πια τό παιδί από τά χέρια της. Μετά τό ξύρισμα τοΰ γαμπρού οι φίλοι του τον οδηγούν σ ένα δωμάτιο κ εκεί τον ντύνουν καί τον στολίζουν. Πρώτα τον βοηθούν να φορέση τά εσώρρουχα, πού, όπως είπαμε παραπάνω, είναι δώρα τής νύφης. Προτού φορέση τό εσωτερικό πουκάμισο, τό θυμιατίζουν τρεις φορές καί περνούν κατόπιν από τό μανίκι του ένα ατσαλένιο μαχαίρι καί άναμμένακάρβουνα, για να μή τον «δέσουν»3 οι εχθροί του. Σ ένα από τά εσώρρουχά του ράβουν καί ένα σταυρό, για νά φυλάγεται από τά μάγια. Έν συνεχείφ φοράει τό πουτούρι,4 πού είναι από μάλλινο ύφασμα, χρώματος μαύρου ή καφέ, φαρδύ πάνω καί στενό κάτω, τό αντερί,5 πού είναι κεντημένο μέ λουλούδια, καί τό φέσι,6 χρώματος κοκκίνου μέ μεταξωτή φούντα. Στο λαιμό του ρίχνει ένα μαντήλι καί στο στήθος του βάζει ένα λουλούδι. Σέ μια από τις τσέπες του βάζουν μια κλειδαριά κλειδωμένη, ένα σβυσμένο κάρβουνο καί ένα κομμάτι ψωμί. * Τουρκικό legen, ίσως τό ελληνικό λεκάνη. 3 Τό πεστιμάλι=(πετσέτα τοΰ μπάνιου). Τουρκικό pestenial. Β Ό πληροφοριοδότης Θωμάς Άντύπας μέ τρόμο διηγείται κάτι, πού συνέβη σ ενα χωριανό του εδώ καί 50 χρόνια. «Τόν Κώστα, τό παιδί ενός πλούσιου χωριανού μας», λέγει ό μπάρμπα Θωμάς, «τόν έδεσε πολύ γερά μια γριά μαγίστρα, πού τήν πλήρωσε πέντε λίρες ένας νέος, ερωτευμένος μέ τό κορίτσι, πού δ Κώστας παντρεύτηκε. Σαράντα μέρες δ Κώστας έβλεπε τή γυναίκα του καί έτρεμε" ού'τε ήτο δυνατόν νά τήν πλησιάση. Στα χαμένα οί δικοί του έτρεχαν σέ γιατρούς καί κομπογιαννίτες. Ευτυχώς βρήκαν ενα μάγο, γερώτερο στην τέχνη άπό τήν γριά μαγίστρα, πού κατάφερε καί γιάτρεψε τόν Κώστα σέ σαράντα μέρες.» 4 Ανδρικό πανταλόνι- τουρκικό potur. Μακρύ ανδρικό φόρεμα" τουρκικό entari. 6 Τουρκικό fes- άπό τήν πόλη Fez, πρωτεύουσα τοΰ Μαρόκου.

8 298 Flava y. E. Μάνου Μετά tò ντύσιμο οί φίλοι του τον σηκώνουν ψηλά, φωνάζοντας «άξιος, άξιος» κι αυτός τάζει μια διασκέδαση ή κάτι άλλο. Έν συνεχείς τον οδηγούν σ άλλο δωμάτιο, όπου τον περιμένουν οί γονείς, τ αδέλφια καί οί στενοί συγγενείς. Σκύβει, τούς φιλάει το χέρι κι αυτοί κλαίγοντας τον φιλούν στο μέτωπο. Κατόπιν ο γαμπρός καί οί φίλοι του κάθονται στο τραπέζι καί τρώνε μόνον ρύζι, για να «ριζώσουν». Την ώρα, πού αυτοί τρώνε, τα κορίτσια παίρνουν από τό σπίτι τού γαμπρού ένα μεγάλο στρογγυλό τσουρέκι, καί έν πομπή, με τα όργανα μπροστά, πηγαίνουν στο σπίτι τής κουμπάρας, την παίρνουν καί εν συνεχείφ πηγαίνουν στο σπίτι τής νύφης. *Η κουμπάρα παίρνει μαζί της ένα ποτήρι μέ μέλι, σκεπασμένο με μεταξωτό μαντήλι. Οί γονείς καί οί συγγενείς τής νύφης, πού τούς περιμένουν, στήνουν στη μέση τής αυλής ένα κοφίνι. Πάνω σ αυτό βάζει ή κουμπάρα τό τσουρέκι, τό αλείφει μέ μέλι καί, ένφ απομακρύνεται, τά κορίτσια όρμούν καί αρπάζουν από ένα κομμάτι. Αυτό τό βάζουν κάτω από τό μαξιλάρι των καί ονειρεύονται αυτόν, πού θά παντρευτούν. Την ώρα, πού ντύνουν τό γαμπρό, ντύνουν καί στολίζουν καί τη νύφη στο δικό της σπίτι. 'Η νύφη κάθεται σέ μια καρέκλα στη μέση τού δωματίου καί μια μορφωμένη κοπέλλα τη ντύνει καί τη στολίζει. Οί φίλες της όρθιες γύρο τραγουδούν. Σήμερα μιά, σήμερα δυό, σήμερα τρεις καί πέντε, σήμερα πιά χωρίζεται μάνα καί θυγατέρα. Προτού τη φορέσουν την εσωτερική φανέλλα, τη θυμιατίζουν τρεις φορές καί περνούν από τό μανίκι της ατσαλένιο μαχαίρι καί αναμμένα κάρβουνα. Μετά τό ντύσιμο καί τό στόλισμα την οδηγούν στη σάλα, όπου την περιμένουν οί δικοί της. Προσκυνάει τρεις φορές, τούς φιλάει τό χέρι κι αυτοί τήν φιλούν στο μέτωπο. Κάθεται κατόπιν μέ τις φίλες της στο σαλόνι, ως τήν ώρα, πού θά τήν πάρουν για τά στεφανώματα, καί δέχεται τις ευχές τών συγγενών, φίλων καί γνωστών της. Στις 4 τό απόγευμα ξεκινούν από τό σπίτι τού γαμπρού καί πηγαίνουν στο σπίτι τής νύφης, για να τήν πάρουν για τά στεφανώματα. Μπροστά πηγαίνουν τά όργανα, ακολουθούν δύο «παραστεκάμενοί» μέ άσπρες ποδιές, πού δ ένας απ αυτούς κρατάει ένα δίσκο μέ ποτήρια κι δ άλλος μιά τσότρα μέ κρασί, στολισμένη μέ λουλούδια, δ πατέρας τού γαμπρού μέ δυό τρεις στενούς συγγενείς του, δ γαμπρός, πού τον κρατούν από τά χέρια τ αδέλφια του, καί κατόπιν οί άλλοι καλεσμένοι. Πρώτα περνούν καί παίρνουν τον κουμπάρο καί τήν κουμπάρα, πού τούς περιμένουν στήν εξώπορτα τού σπιτιού των, καί έν συνεχείφ τραβούν

9 c0 γάμος οτήν ΤΙροσωτοάνΐ} 299 για τό σπίτι τής νύφης. Η μητέρα τού γαμπρού δεν συνοδεύει την πομπή, αλλά με δυο τρεις γυναίκες πηγαίνει στην εκκλησία, οπού καί τούς περιμένει. Οταν ή νύφη είναι από άλλο χωριό, τότε ό γαμπρός μέ τον κουμπάρο, τούς συγγενείς καί τούς φίλους του, πηγαίνουν μέ τα καλύτερα άλογα, πού τα στολίζουν μέ κόκκινες βελέντζες ή μέ πολύχρωμα υφάσματα, καί την παίρνουν από τό χωριό της. TÒ άλογο τοΰ γαμπρού είναι πάντοτε κόκκινο καί την ώρα, πού ή γαμήλιος πομπή ξεκινάει, δένουν στο χαλινάρι του ένα μαντήλι. Οταν ή πομπή φθάση σέ απόσταση ενός περίπου χιλιομέτρου από τό χωριό τής νύφης, δύο ή τρία άτομα, πού λέγονται «χαμπερτζήδες»,1 προπορεύονται, για να δουν αν είναι έτοιμοι οί γονείς καί οί συγγενείς τής νύφης να υποδεχθούν τό γαμπρό καί τή συνοδεία του. Ο πρώτος από τούς «χαμπερτζήδες» κρατάει στο χέρι του μια «τσιότρα» μέ κρασί, στολισμένη μέ πολλά λουλούδια. Εξω από τό χωριό τής νύφης τούς περιμένουν μέ τραγούδια οι γονείς, οί συγγενείς καί οί γνωστοί της. Τα παιδιά καί τα κορίτσια, πού περιμένουν κι αυτά, φράζουν τό δρόμο μέ ξύλα καί σκοινιά, για να μή περάση ό γαμπρός. "Οταν οί «χαμπερτζήδες» πλησιάσουν, ή μητέρα τής νύφης δένει από ένα μαντήλι στο χαλινάρι τού αλόγου των κι αυτοί εν συνεχείς επιστρέφουν στήν πομπή, για ν αναγγείλουν στο γαμπρό δτι τούς περιμένουν. Ή πομπή, μέ τό γαμπρό καί τον κουμπάρο μπροστά, ξεκινάει καί, δταν φθάση στο φράγμα, τά παιδιά καί τά κορίτσια εμποδίζουν τήν πομπή νά περάση λέγοντας στο γαμπρό νά τάξη, δηλαδή νά δώση χρήματα. 'Ο γαμπρός τάζει καί τά παιδιά τούς αφήνουν καί περνούν. Οταν φθάσουν στο σπίτι, ένφ τά όργανα παίζουν στήν αυλή, 6 γαμπρός μέ τον κουμπάρο ανεβαίνουν, γιά νά πάρουν τή νύφη. Οί φίλες δ- μως τής νύφης κλείνουν τήν πόρτα καί δέν τούς αφήνουν νά μπούν λέγοντας στον κουμπάρο νά τάξη. 'Ο κουμπάρος τάζει κι αυτές ανοίγουν τήν πόρτα. 'Ο γαμπρός μπαίνει στο δωμάτιο μέ τό δεξί πόδι καί μπαίνοντας αυτός μέν προσπαθεί νά πατήση τό δεξί πόδι τής νύφης, ή δέ νύφη τό δεξί τοΰ γαμπρού. Οποιος πατήση τό πόδι τοΰ άλλου είναι δυνατώτερος καί δ άλλος μετά τό γάμο πρέπει νό ύπακούη σ αυτόν. Έν συνεχείφ μπαίνει στο δωμάτιο ή μητέρα τής νύφης, έχοντας μιά πίττα στο κεφάλι της. Οί φίλες τής νύφης όρμούν πάνω της καί προσπαθούν ν αρπάξουν από τό ταψί ένα κομμάτι πίττα. Πιστεύουν πώς αυτή, πού θ άρπάξη καί θά φάη πράτη τήν πίττα, αυτή θά παντρευτή καί νωρίτερα από τίς άλλες. 1 Χαμπάρι (=8Ϊδηση). Τουρκικό ha ber.

10 300 Παναγ. Ε. Μάνου Ό κουμπάρος κατόπιν, κρατώντας από τη μια άκρη ένα μαντήλι και δίνοτας την άλλη στο γαμπρό καί στη νΰφη να την κρατήσουν, τους παίρνει καί τούς οδηγεί στο σαλόνι, δπου βρίσκονται οί γονείς, τ αδέλφια καί οί συγγενείς τής νύφης. Η νύφη εκεί τούς αποχαιρετάει. Πρώτα πηγαίνει στον πατέρα της, προσκυνάει τρεις φορές, τοϋ φιλάει τρεις φορές τό δεξί του χέρι, ξαναπροσκυνάει και κατόπιν ξαναφιλάει πρώτα τό δεξί χέρι, ύστερα τό αριστερό καί πάλι τό δεξί. Τό ίδιο κάμνει καί στη μητέρα της καί στούς άλλους στενούς της συγγενείς. Την ώρα, πού τούς α ποχαιρετάει, τής δίνουν διάφορες ευχές, όπως «να ζήσετε» ή «καλή αγάπη να έχετε». Οταν βγή από τό σπίτι, γυρίζει, προσκυνάει τρεις φορές καί χύνει κρασί από ένα ποτήρι. Την ώρα, πού περνάει τό κατώφλι, τής ρίχνουν κουφέτα καί καρφώνουν στή γή ένα καρφί. Οί φίλες της εν τφ μεταξύ τραγουδούν τό παρακάτω τραγούδι' Αφήνω γειά στο μαχαλά, χαρά ατά παλληκάρια, αφήνω και στή μάνα μου τρία γυαλιά φαρμάκι, τό ενα νά πίνη τό πρωί, τό άλλο τό μεσημέρι, το τρίτο τό φαρμακερό, νά πίνη, όταν πλαγιάζη. Ξεκινούν κατόπιν για την εκκλησία. Μπροστά πηγαίνει ό κουμπάρος, ακολουθεί ό γαμπρός, πού τον κρατούν οί «παράγαμπροι», εν συνεχεία ή νύφη, πού την κρατούν κι αυτήν οί φίλες της, καί στο τέλος οί άλλοι συγγενείς, φίλοι καί γνωστοί. Αν στο δρόμο συναντήσουν άλλη γαμήλιο πομπή, οί νύφες κρύβονται, για νά μή δή ή μια τήν άλλη. Οί κοπέλλες δηλαδή τής μιας πομπής κυκλώνουν τή μια νύφη, ώσπου νά περάση ή άλλη. Αν όμως, σπάνιο πράγμα, ή μία νύφη δή τήν άλλη, αλλάζουν νομίσματα. Κάθε νερό, πού θά συναντήσουν, ή νύφη τό ασημώνει, ρίχνει δηλαδή μέσα σ αυτό ένα νόμισμα. Στήν πόρτα τής εκκλησίας ή πομπή σταματάει καί ή νύφη προσκυνάει τρεις φορές. *0 ιερέας, πού περιμένει τούς μελλονύμφους στήν πόρτα, παίρνει πρώτα τό γαμπρό καί τον οδηγεί στο κέντρο τής εκκλησίας. Έν συνεχείφ, αφού πάρη καί όδηγήση δίπλα στο γαμπρό καί τή νύφη, τούς ρωτάει αν θέλουν νά παντρευτούν. Τά στέφανα, πού είναι ασημένια ή επίχρυσα, είναι τής εκκλησίας. Τό ποτήρι μέ τό κρασί τό φέρνει 6 κουμπάρος. Απ αυτό πίνουν τρεις φορές δ γαμπρός, τρεις ή νύφη καί τό υπόλοιπο ό κουμπάρος. Μετά τό κρασί ή κουμπάρα προσφέρει στο γαμπρό καί στή νύφη από ένα λουκούμι. Λουκούμια δίνονται καί στούς άλλους καλεσμένους. Τήν ώρα, πού δ ιερέας βάζει τά στέφανα στούς νεονύμφους, ή κουμπάρα ρίχνει στήν πλάτη των «τόπια» υφάσματος. Στό χορό τού Ήσαΐα τούς

11 *0 γάμος στην Προσωταάνη 301 ραίνουν μέ «μπιπλιά», πού είναι ανακατεμένα με ρύζι καί κριθάρι. Τα «μπιπλιά» τα μαζεύουν οι νέοι καί οί νέες καί τα βάζουν κάτω από το μαξιλάρι του κρεββατιοϋ των, για να δουν στον ύπνο των ποιόν η ποια θά παντρεφτοϋν. Εάν ό κουμπάρος χτυπήση τα στέφανα την ώρα τής στέψεως, είναι κακό σημάδι. Οί νεόνυμφοι ή δεν θά ζήσουν καλά ή θά χωρίσουν. Μετά τό χαιρετισμό ή μητέρα τού γαμπρού δεν παραμένει στην εκκλησία, για να δεχθή τα συγχαρητήρια των καλεσμένων, αλλά, αφού πάρη τό ύφασμα, πού ήταν στούς ώμους τού γαμπρού καί τής νύφης, επιστρέφει στο σπίτι της καί ετοιμάζει τρία ψωμιά, μια στάμνα μέ νερό καί μια ποδιά. Τίς λαμπάδες, πού κρατούσαν στην εκκλησία δ γαμπρός καί ή νύφη, τις παίρνει μετά τη στέψη ένα κοριτσάκι καί τίς φέρνει αναμμένες στο σπίτι τού γαμπρού, δπου ή μητέρα του τίς σβήνει μέσα σ ένα ποτήρι μέ κρασί καί τίς τοποθετεί στο εικονοστάσι. Αυτές ύστερα από δεκαπέντε μέρες τίς επιστρέφουν στην εκκλησία. Μετά την στέψη οί νεόνυμφοι καί δλοι οί καλεσμένοι, μέ τα ό'ργανα μπροστά, επιστρέφουν εν πομπή στο σπίτι τού γαμπρού. "Οταν φθάσουν κοντά, τραγουδούν : "Ανοιξε, μάνα, άνοιξε, στρώσε διπλά τα στρώματα, διπλά καί τα παπλώματα, ό γυιός σου φέρνει πέρδικα. Στην εξώπορτα ή νύφη προσκυνάει τρεις φορές καί κατόπιν μπαίνει πατώντας σέ ένα άλετροσίδηρο. Σ αυτό πατούν καί δλοι οί άλλοι, πού έν συνεχείς μπαίνουν. Στην εσωτερική πόρτα την περιμένει ή πεθερά της. Μπροστά της ή νύφη προσκυνάει τρεις φορές καί τής φιλάει τό χέρι καί στούς ώμους. 'Η πεθερά την φιλάει κι αυτή καί κατόπιν τής κρεμνάει στο λαιμό τό φλουρί, τής δένει τήν ποδιά, τής δίνει στό δεξί χέρι τό σταμνί μέ τό νερό καί τέλος βάζει στήν ποδιά της τα τρία ψωμιά. Ανεβαίνοντας ή νύφη στό δωμάτιό της χύνει στή σκάλα τό νερό μέ τό σταμνί καί στό τελευταίο σκαλοπάτι τό σπάνει. Αν αυτό σπάση, πιστεύουν πώς ή νύφη είναι παρθένος. Έν συνεχεία ή πεθερά δίνει στή νύφη ένα φλυτζάνι μέ μέλι καί ή νύφη μπαίνοντας στό νυφικό της δωμάτιο αλείφει μ αυτό τήν πόρτα. Μετά τήν νύφη μπαίνει στό δωμάτιο δ γαμπρός, δ κουμπάρος καί οί άλλοι συγγενείς. Οί υπόλοιποι καλεσμένοι κάθονται στό σαλόνι. Μετά τό κέρασμα μια φίλη τής νύφης φέρνει καί δίνει στον κουμπάρο ένα κλωνάρι δάφνης. Κρατώντας αυτό ό κουμπάρος βγαίνει καί κάθεται στή σάλα. "Υστερα από λίγο βγαίνει καί ή νύφη. 'Ο κουμπάρος σηκώνει τα τέλια από τό πρόσωπό της καί τά ρίχνει προς τα πίσω. Τήν οορα, πού δ κουμπάρος «ανοίγει» τά τέλια, οί φίλοι τού γαμπρού σφίγγουν μ ένα

12 302 Παν ay. Ε. Μάνου μαντήλι το λαιμό του, ώσπου να τάξη ένα ψητό αρνί ή μία διασκέδαση. Έν συνεχεία ή πεθερά δίνει στη νΰφη ενα μπρίκι με νερό κι αυτή ρίχνει απ αυτό νερό στον κουμπάρο να πλυθή. Τα παιδιά καί τα κορίτσια δμως ρίχνουν στάχτη στα χέρια του, ώσπου καί πάλι τάζει. Ακολουθεί κατόπιν χορός μέ όργανα. Πρώτος χορεύει ό κουμπάρος καί εν συνεχεία ή νύφη, ό γαμπρός, τα πεθερικά καί οί άλλοι συγγενείς καί γνωστοί. Μετά το χορό τα ό'ργανα, άφοΰ συνοδέψουν τον κουμπάρο καί τούς γονείς τής νύφης στα σπίτια των, επιστρέφουν στο σπίτι του γαμπρού καί ξεκουράζονται. "Οταν φύγουν δλοι, μια γριά «πρωτοστέφανη», έμπιστη τής οικογένειας, παίρνει τούς νεόνυμφους καί τούς οδηγεί σ ένα δωμάτιο, δπου είναι στρωμένο τό τραπέζι. Τό μόνο φαγητό πάνω σ αυτό είναι τό ρύζι, για να φάνε άπ αυτό ο! νεόνυμφοι καί νά ριζώσουν. *Η γριά τούς δίνει την πρώτη κουτάλια καί έν συνεχείμ τρώνε μόνοι των. Τό βράδυ στο σπίτι τού γαμπρού ακολουθεί γλέντι. "Οταν οί νεόνυμφοι τελειώσουν τό φαγητό, τα ό'ργανα πηγαίνουν καί παίρνουν πρώτα τον κουμπάρο καί ύστερα τούς γονείς καί συγγενείς τής νύφης καί τούς συνοδεύουν στο σπίτι τού γαμπρού. Ό κουμπάρος φέρνει μαζί του ψητά αρνιά καί γλυκίσματα. Οί νεόνυμφοι τούς υποδέχονται στην εξώπορτα τού σπιτιού των καί τούς οδηγούν σιά καλοστρωμένα δωμάτια. Στρώνονται κατόπιν τά τραπέίΐια καί σερβίρονται τά φαγητά τού γαμπρού. Οί νεόνυμφοι δεν κάθονται στο τραπέζι. Κάπου - κάπου τό φαγητό διακόπτεται καί οί καλεσμένοι τραγουδούν. "Ενα από τά τραγούδια είναι καί τό παρακάτω' Γιά δέατε με πώς στέκομαι, σαν ξένος, σάν διαβάτης οποίος περάση και με δη, θαρρεί ντέρτι δεν έχω, μα εγώ έχω ντέρτι στην καρδιά, ατά χείλη μον φαρμάκι. "Υστερα από τά φαγητά τού γαμπρού σερβίρονται τά ψητά αρνιά τού κουμπάρου. 'Ο κουμπάρος παίρνει τό κόκκαλο τού πισινού ποδιού, τό τυλίγει σε μιά πετσέτα καί προσπαθεί νά τό σπάση. Αν τό σπάση, πιστεύουν πώς ή νύφη είναι παρθένος. Έν συνεχείς μπαίνει ή άρχιμαγείρισσα κρατώντας τη μεγάλη κουτάλα. Αρχίζοντας από τον κουμπάρο περνάει άπ δ- λους τούς καλεσμένους κι αυτοί ρίχνουν χρήματα μέσα στην κουτάλα. Αυτά τά παίρνει ή άρχιμαγείρισσα καί τά μοιράζεται με τις γυναίκες, πού βοήθησαν στην ετοιμασία τών φαγητών. Μετά τό φαγητό αρχίζει ό χορός μέ όργανα καί τραγούδια. Τότε λέγεται καί τό παρακάτω τραγούδι*

13 *0 γάμος στην Προοωτσάνη 303 Για φάτε, πιετε, βρε παιδιά, χαρητε, νά χαρονμε, σ αυτόν τον χρόνο τον καλό, τον άλλο ποιος το ξαίρει, για ζονμε, για πεθαίνουμε, για σ άλλον κόσμο πάμε. Μετά το γλέντι πρώτος φεύγει ô κουμπάρος. Τά όργανα τον συνοδεύουν ως το σπίτι του καί εν συνεχείς! επιστρέφουν καί συνοδεύουν και τους γονείς τής νύφης στο δικό των. Οταν δλοι φύγουν, ή πρωτοστέφανη γριά στρώνει τό νυφικό κρεββάτι και όδηγεΐ σ αυτό τούς νεονύμφους. Κάθεται λίγο μαζί των, τούς λέει τί πρέπει νά κάμουν καί έν συνεχείς: βγαίνει από τό δωμάτιο καί περιμένει έξω από την πόρτα. Αν αυτοί αργήσουν, ή γριά χτυπάει την πόρτα κα'ι τούς φωνάζει «ακόμα, ακόμα;..» Οταν τελειώσουν, ό γαμπρός ανοίγει την πόρτα καί ή γριά μπαίνει, για νά δή τα σημάδια, αν δηλαδή ή νύφη είναι παρθένος ή όχι. Αν συμβαίνη τό πρώτο, ή γριά βγαίνει από τό δωμάτιο καί σπάζει ένα μπουκάλι ή μια στάμνα, για νά καταλάβουν οί γονείς τοϋ γαμπρού δτι ή νύφη των είναι παρθένος. Αν όχι» δεν σπάζει τίποτα, καλεί ιδιαιτέρως τούς γονείς τού γαμπρού καί τούς λέει τά δυσάρεστα νέα. Οταν τά «σημάδια» είναι καλά, οι νεόνυμφοι ντύνονται καί βγαίνουν στο σαλόνι, δπου τούς περιμένουν οί σπιτικοί των. Εκεί ή νύφη χύνει από ειδικό «μπρίκι» νερό σ δλους μέ τή σειρά νά πλυθούν καί τούς δωρίζει από ένα προσόψιο τής προίκας της να σκουπισθοΰν. Κατόπιν τούς κερνάει ούζο, γλυκό καί καφέ καί δλοι έν συνεχεία πηγαίνουν νά κοιμηθούν. 5. Τά μετά τόν γάμον. Τή Δευτέρα, πρωί - πρωί, ή άρχιμαγείρισσα παίρνει ένα μπουκάλι μέ ούζο, στολισμένο μέ λουλούδια καί τέλια, ρίχνει μέσα ζάχαρη καί πηγαίνει στον κουμπάρο, στούς γονείς τής νύφης καί στούς στενούς συγγενείς, για νά διαλαλήση τό ευχάριστο γεγονός, δτι ή νύφη ήτο παρθένος. Κερνάει σ όλους ούζο κι αυτοί τής δίνουν δώρα γι αυτήν καί για τή νύφη. Φορτωμένη δώρα, επιστρέφει έν συνεχείς στο σπίτι τού γαμπρού. Τή Δευτέρα επίσης τό πρωί μαζεύονται στο σπίτι τού γαμπρού, τής νύφης καί τής κουμπάρας οί γυναίκες καί ετοιμάζουν διάφορα γλυκίσματα. Αυτά τά παίρνουν καί λίγο αργότερα μαζεύονται στο σπίτι τού γαμπρού καί τά τρώγουν. Οταν φύγουν οί γυναίκες, μαζεύονται στο σπίτι τού γαμπρού οι φίλοι του. Σ αυτό έρχονται καί τά όργανα καί για αρκετές ώρες διασκεδάζουν. Έν συνεχείς, έν πομπή καί μέ τά όργανα μπροστά, έχοντας στή μέση τό γαμπρό, γυρίζουν σ δλο τό χωριό. Τή Αευτέρα τό βράδυ μετά τό φαγητό δ πατέρας τού γαμπρού μπροστά σ δλη τήν οικογένεια δίνει στο γυιό του ένα τσιγάρο νά καπνίση.

14 304 Παναγ. Ε. Μάνου Αυτό σημαίνει πώς από τη στιγμή εκείνη 6 γαμπρός είναι ελεύθερος να καπνίζη μπροστά στους γονείς του. Την Τετάρτη το απόγευμα μαζεύονται στο σπίτι τοΰ γαμπρού οί φίλες τής νύφης, για να την παν στη βρύση. Ή νύφη φοράει το νυφικό της φόρεμα, κρεμνάει τα τέλια στη δεξιά μεριά καί παίρνει στο χέρι της μια στάμνα. Αργά τό απόγευμα ξεκινάν για τη βρύση. Μπροστά πηγαίνουν τα δ'ργανα, ακολουθεί ή νύφη, πού την κρατάει ή αδελφή τοΰ γαμπρού ή μια φίλη της, καί έν συνεχείς τα άλλα κορίτσια. Στή βρύση ή νύφη προσκυνάει τρεις φορές καί ρίχνει στο νερό νομίσματα. Αυτά, ό'ταν ή νύφη φύγη, τα μαζεύουν τα παιδιά. Κατόπιν γεμίζει τή στάμνα, ρίχνει σ δλα τα κορίτσια νά πλυθούν, τήν ξαναγεμίζει καί εν πομπή από άλλο τώρα δρόμο επιστρέφουν στο σπίτι. Άπ δπου ή νύφη περνάει, οι γυναίκες καί τα κορίτσια βγαίνουν στα παράθυρα καί στίς πόρτες καί τις ρίχνουν ρύζι, για να ριζώση. "Οταν φθάσουν στο σπίτι, ρίχνει στον πεθερό καί στήν πεθερά της νερό να πλυθούν καί τούς κερνάει γλυκό καί καφέ. Ακολουθεί εν συνεχείς γλέντι ως τα μεσάνυχτα. Τό Σάββατο τό απόγευμα γίνονται τα «άποστροφίκια», επιστρέφει δηλαδή ή νύφη στο πατρικό της σπίτι. Μαζί της έρχεται καί ό γαμπρός. Στή μητέρα της φέρνει δώρο μια πίττα, ένα τσουρέκι καί μια τσότρα με κρασί. Αργά τό απόγευμα ό πατέρας τής νύφης παίρνει τό γαμπρό καί βγαίνουν βόλτα, ένφ ή νύφη καί ή μητέρα της πηγαίνουν επισκέψεις σε συγγενικά των σπίτια. Τήν Κυριακή τό πρωί ή μητέρα τοΰ γαμπρού περνάει κι από τό σπίτι των γονέων τής νύφης, παίρνει τό γαμπρό, τή νύφη καί τούς γονείς της καί πηγαίνουν στήν εκκλησία. Μετά τήν εκκλησία ή μητέρα τού γαμπρού καί ή νύφη κάνουν επισκέψεις σέ συγγενικά των σπίτια, δπου δωρίζουν στή νύφη διάφορα μικροαντικείμενα, πηρούνια, κουτάλια, φλυτζάνια κ.λ.π. Τή δεύτερη Κυριακή μετά τό γάμο ή μητέρα τού γαμπρού, ή μητέρα τής νύφης καί ή κουμπάρα ετοιμάζουν γλυκά κόλλυβα καί μαζί με τούς νεονύμφους τα πηγαίνουν στήν εκκλησία. Μετά τό «πιστεύω» ό επίτροπος τής εκκλησίας κρατώντας μια αναμμένη λαμπάδα, πηγαίνει τό δίσκο στούς νεονύμφους κι αυτοί ρίχνουν χρήματα. 'Ο ιερέας στο τέλος τής εκκλησίας διαβάζει τα κόλλυβα καί έν συνεχείφ, ενφ ή νύφη φιλάει τό χέρι τοΰ καθενός, ή μητέρα της, ή μητέρα τού γαμπρού καί ή κουμπάρα ακολουθούν καί μοιράζουν τα κόλλυβα. Προτού χρονίση ή νύφη, δεν πηγαίνει σέ κηδείες ούτε σέ μνημόσυνα. Επίσης τόσο στο πατρικό της σπίτι, δσο καί στο δικό της, δέν βάζουν κλώσσα. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ε. ΜΑΝΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Ο παραδοσιακός γάμος στη Νάουσα στα τέλη του 19 ου αιώνα

Ο παραδοσιακός γάμος στη Νάουσα στα τέλη του 19 ου αιώνα Ο παραδοσιακός γάμος στη Νάουσα στα τέλη του 19 ου αιώνα Του Χρήστου Σ. Ζάλιου Ο γάμος άρχιζε μια βδομάδα πριν από την ημέρα τέλεσης του μυστηρίου. Την Κυριακή οι πιο κοντινοί συγγενείς του γαμπρού πήγαιναν

Διαβάστε περισσότερα

ΐ; Ε Λ Τ Α ΕΝΤΥΠΟ ΚΛΕΙΣΤΟ ΑΡ. ΑΔΕΙΑΣ 806/94 Κ.Ε.Μ.Π.ΑΘ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 8, ΠΛΑΚΑ, 105 58 ΑΘΗΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ 4073

ΐ; Ε Λ Τ Α ΕΝΤΥΠΟ ΚΛΕΙΣΤΟ ΑΡ. ΑΔΕΙΑΣ 806/94 Κ.Ε.Μ.Π.ΑΘ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 8, ΠΛΑΚΑ, 105 58 ΑΘΗΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ 4073 Π Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ο ΤΕΛΟΣ Ταχ. Γραφείο Κ.Ε.Μ..Π.ΑΘ. Αριθμός Αδειας: 4151, ΐ; Ε Λ Τ Α ΕΝΤΥΠΟ ΚΛΕΙΣΤΟ ΑΡ. ΑΔΕΙΑΣ 806/94 Κ.Ε.Μ.Π.ΑΘ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 8, ΠΛΑΚΑ, 105 58 ΑΘΗΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ 4073 Ο παραδοσιακός γάμος στη Νάουσα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

25 / 30 ( ( ) , 6.

25 / 30 ( ( )    ,    6. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η λαϊκή παράδοση είναι ο συνδετικός κρίκος που κρατάει τους λαούς σφιχτά δεµένους µεταξύ τους µε κοινές εκδηλώσεις, ήθη και έθιµα. Μια τέτοια εκδήλωση είναι το µυστήριο του γάµου στον τόπο

Διαβάστε περισσότερα

Αρραβωνιάστηκαν και θα παντρευτούν Πού βρίσκονται οι άνθρωποι στη φωτογραφία; Τι φοράνε και τι κάνουν;

Αρραβωνιάστηκαν και θα παντρευτούν Πού βρίσκονται οι άνθρωποι στη φωτογραφία; Τι φοράνε και τι κάνουν; 5. Αρραβωνιάστηκαν και θα παντρευτούν Πού βρίσκονται οι άνθρωποι στη φωτογραφία; Τι φοράνε και τι κάνουν; Η Χριστίνα πήγε στο γάμο μιας θείας της με τους γονείς της, αλλά ο Δημήτρης δεν πήγε μαζί τους.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

Tο χωριό Σωσάνδρα βρίσκεται λίγα χιλιόµετρα έξω από την Aριδαία,του ν.πελλης. H ιστορία της Σωσάνδρας αποτυπώνεται στα ευρύµατά της, αλλά και στα

Tο χωριό Σωσάνδρα βρίσκεται λίγα χιλιόµετρα έξω από την Aριδαία,του ν.πελλης. H ιστορία της Σωσάνδρας αποτυπώνεται στα ευρύµατά της, αλλά και στα Περιοχή Tο χωριό Σωσάνδρα βρίσκεται λίγα χιλιόµετρα έξω από την Aριδαία,του ν.πελλης. H ιστορία της Σωσάνδρας αποτυπώνεται στα ευρύµατά της, αλλά και στα κτίρια.σποραδικά αρχαιολογικά ευρύµατα έχουν βρεθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Ο γάμος στο χωριό μας στις δεκαετίες του 50-60

Ο γάμος στο χωριό μας στις δεκαετίες του 50-60 Ο γάμος στο χωριό μας στις δεκαετίες του 50-60 Ο γάµος στο χωριό στις δεκαετίες του 50 και του 60 ήταν ένα σηµαντικό γεγονός το οποίο το ζούσαν έντονα, όχι µονάχα οι µελλόνυµφοι και το συγγενικό τους περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς.

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κυρίες και κύριοι σύνεδροι, θα ήθελα να κάνω μια αναφορά στο έθιμο και στον παραδοσιακό χορό του πρωτοψώματος, που γινόταν και γίνεται την παραμονή του γάμου. Είναι ένα έθιμο, που ακόμη και σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Η μαμά μου είναι υπέροχη και με κάνει να γελάω! Μερικές φορές όμως θυμώνει. επειδή μπερδεύω το φ και το θ. Όμως έχω την καλύτερη μαμά σε ολόκληρο

Η μαμά μου είναι υπέροχη και με κάνει να γελάω! Μερικές φορές όμως θυμώνει. επειδή μπερδεύω το φ και το θ. Όμως έχω την καλύτερη μαμά σε ολόκληρο Η μαμά μου είναι υπέροχη και με κάνει να γελάω! Μερικές φορές όμως θυμώνει επειδή μπερδεύω το φ και το θ. Όμως έχω την καλύτερη μαμά σε ολόκληρο ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ. ΣΕ ΑΓΑΠΩ ΜΑΝΟΥΛΑ ΜΟΥ. Έχω μια γλυκιά μανούλα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ SOU Zheleznik Stara Zagora Koleda (Στο κυριλλικό αλφάβητο: коледа) είναι η σλαβική λέξη για τα Χριστούγεννα, που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα στη Βουλγαρία. Μερικοί πιστεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ Σκρουτζ, κυρίες του Φιλανθρωπικού Σωματείου, παιδιά που λένε τα κάλαντα, οι συγγενείς του Εμπενίζερ Σκρουτζ, το πνεύμα των προηγούμενων

Διαβάστε περισσότερα

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας χωριάτης κι ήτανε φτωχός. Είχε ένα γάιδαρο και λίγα τάλαρα. Εσκέφτηκε τότε να βάλει τα τάλαρα στην ουρά του γαϊδάρου και να πάει να τον πουλήσει στο παζάρι στην πόλη. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά. Colindul românesc: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Στην 1 η Ενότητα ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ - αναφέρουμε βασικές αλλά σημαντικές πληροφορίες για την επιχειρηματική και την κοινωνική ζωή στην Ελλάδα. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΙΜΝΗΣ ΒΟΥΛΑ ΜΙΛΟΥΛΗ http://blogs.sch.gr/niplimnis/ ΡΟΛΟΙ-ΣΤΟΛΕΣ

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΙΜΝΗΣ ΒΟΥΛΑ ΜΙΛΟΥΛΗ http://blogs.sch.gr/niplimnis/ ΡΟΛΟΙ-ΣΤΟΛΕΣ ΡΟΛΟΙ-ΣΤΟΛΕΣ 1 ο παιδί: Ζούμε σε μια εποχή με δυσκολίες και σκληρότητα. Περνάμε παράξενες και λυπημένες στιγμές. Όπως οι άνθρωποι πολλές δεκαετίες πριν. Όμως εκείνοι. Ριγέ μπλουζάκι Κόκκινο μαντήλι στο

Διαβάστε περισσότερα

θα χαμογελάσουν και θα κλάψουν, θα φάνε και θα πιούν, θα χαρούν και θα αναπολήσουν. Οι επισκέπτες

θα χαμογελάσουν και θα κλάψουν, θα φάνε και θα πιούν, θα χαρούν και θα αναπολήσουν. Οι επισκέπτες We make it... a day to remember Make it a day to remember. Λέγεται ότι είναι η Αλλά το νυφικό φόρεμα, το πέπλο και τα λουλούδια θα χαμογελάσουν και θα κλάψουν, θα φάνε και θα θα βλέπουν τη γαμήλια δεξίωση,

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΑΤΤΑΛΑΣ Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνα Γεωργακάκου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

Το σχολείο μας είναι σχετικά παλιό. Βρίσκεται στην κεντρική λεωφόρο Γερίου, απέναντι από το Δημαρχείο Γερίου. Έχει χτιστεί το 1976 και αποτελείται

Το σχολείο μας είναι σχετικά παλιό. Βρίσκεται στην κεντρική λεωφόρο Γερίου, απέναντι από το Δημαρχείο Γερίου. Έχει χτιστεί το 1976 και αποτελείται Το σχολείο μας είναι σχετικά παλιό. Βρίσκεται στην κεντρική λεωφόρο Γερίου, απέναντι από το Δημαρχείο Γερίου. Έχει χτιστεί το 1976 και αποτελείται από δώδεκα αίθουσες διδασκαλίας, τέσσερις ειδικές αίθουσες

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα...

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Αμέσως έβγαλα το κινητό από τη θήκη και έστειλα μήνυμα στο κινητό της μαμάς πού

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΑΚΗ (ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΣΤ3, 2012-2013)

ΘΕΑΤΡΙΚΟ: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΑΚΗ (ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΣΤ3, 2012-2013) ΘΕΑΤΡΙΚΟ: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΑΚΗ (ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΣΤ3, 2012-2013) ΑΦΗΓΗΤΗΣ: Σίγουρα έχετε ακούσει πολλές ιστορίες: άλλες για δράκους και νεράιδες, άλλες για πριγκίπισσες και πρίγκιπες στο

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 1 ΠΡΩΙΝΟ Ξυπνάω το πρωί και είμαι κουρασμένος και ούτε στο σχολείο είμαι συγκεντρωμένος. O φίλος μου ο Γιάννης που

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Γ τάξης του 14/θ Μειονοτικού Σχολείου Κενταύρου

Από τα παιδιά της Γ τάξης του 14/θ Μειονοτικού Σχολείου Κενταύρου Από τα παιδιά της Γ τάξης του 14/θ Μειονοτικού Σχολείου Κενταύρου Η παρούσα εκπαιδευτική δραστηριότητα υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Μαθαίνουμε Παρέα που χρηματοδοτείται από το Κοινωφελές Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου Καλλιεργώντας τη γη άλετρο βουκάνη ή δουκάνη νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου πενταδόντιν δρεπάνι Οι άνθρωποι όργωναν τη γη με το ξύλινο άλετρο που το έσερναν τα βόδια και έβαζαν τους σπόρους του σιταριού.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Α 1 τάξης

Από τα παιδιά της Α 1 τάξης Από τα παιδιά της Α 1 τάξης Μαύρο-Άσπρο Τα παιδιά αφού χωρίσουν το γήπεδο στη μέση με μια άσπρη γραμμή, χωρίζονται σε δύο ομάδες. Ένα παιδί κάνει το διαιτητή. Αυτό το παιδί παίρνει μια πέτρα που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Plan it!!!!! Έξι μήνες πριν

Plan it!!!!! Έξι μήνες πριν Plan it!!!!! ΣΕΛΙΔΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, θα βρείτε όλες τις απαραίτητες λεπτομέρειες για την οργάνωση του γάμου σας. Από το χρονοδιάγραμμα, το πλάνο των καλεσμένων, τον προϋπολογισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που φιλοξενεί όλους Ο Αβραάμ και η Σάρρα Μια μέρα, ο Αβραάμ καθόταν μπροστά στη σκηνή του κάτω από μια βελανιδιά. Ήταν μεσημέρι κι έκανε πολλή ζέστη. Τρεις άγνωστοι

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Τα δεδομένα Παρατηρήθηκε Απαξιωτική στάση/συμπεριφορά για το σχολείο, τα μαθήματα και το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Ελισάβετ Κουκουμάκα ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Φώτης 2. Μαμά 3. Δεσποινίς Σούλα 4. Οφθαλμίατρος 5. Μπαμπάς 6. Πετράκης 7. Παιδί της

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Ρόμπερτ Μανσκ Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Κάποτε υπήρχε μια όμορφη πριγκίπισσα που ονομαζόταν Ελισάβετ Ζούσε σε ένα κάστρο και είχε ακριβά ρούχα πριγκίπισσας Επρόκειτο

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

2. Έκθεση στην τάξη με αντικείμενα-ενθύμια του παλιού καιρού. Οι μαθητές έφεραν ενθύμια των γονιών ή των παππούδων τους και τα εξέθεσαν στην τάξη,

2. Έκθεση στην τάξη με αντικείμενα-ενθύμια του παλιού καιρού. Οι μαθητές έφεραν ενθύμια των γονιών ή των παππούδων τους και τα εξέθεσαν στην τάξη, Η Εργασία έγινε από τους μαθητές της Β2 Τάξης του 5ου Δημοτικού Σχολείου Καβάλας στα πλαίσια του μαθήματος Γλώσσα, Ενότητα 13 Μες στο Μουσείο. Δασκάλα της τάξης είναι η Δώρα Καραγγελή. ΔΡΑΣΕΙΣ 1. Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρουσούδα. Στα ψηλά τα παραθύρια

Η Ρουσούδα. Στα ψηλά τα παραθύρια Η Ρουσούδα Χρόνουν κιρό Ρουσούδα μ σ αγαπώ, Δεν το καμις νισάφι, για να μι κράξης Ρούσα μ μια βραδιά, ένα Σαββάτου βράδυ, σαν πάι η μάνα σ σ ν ικκλησιά, πατέρας σ στου παζάρι. κι τα μικρά διρφάκια σου,

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗ ΙΑΣΠΟΡΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑΔΕΣ 5 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ, Ε. ΙΑ.Μ.ΜΕ. Ρέθυµνο, 014 1 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Άσκηση 1 (6

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες»

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Ονομάζομαι Μαρία, είμαι συνταξιούχα, και κατασκευάζω «μαρτενίτσες» από χόμπι αλλά και για ένα μικρό εισόδημα. Πρώτα, όμως, θα σας εξηγήσω τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς. Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου

ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς. Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου 1 ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου ΠΡΟΣΩΠΑ: Εμπενίζερ Σκρουτζ Τζέικομπ Μάρλεη (συνέταιρος του Σκρουτζ) Μπομπ Κράτσιτ (υπάλληλος του Σκρουτζ) Η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Christmas collection 2015

Christmas collection 2015 Χριστούγεννα 2015 Christmas collection 2015 Tailor made gifts Χριστούγεννα σημαίνουν γιορτές, μυρωδιές, μουσική, πολύχρωμα λαμπιόνια, στολίδια, δώρα, οικογενειακές στιγμές και πάνω από όλα χαρούμενη διάθεση.

Διαβάστε περισσότερα