ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΑΒΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ-ΠΕΡΙΚΛΗΣ Η ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ ΚΑΙ Η ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ( ) ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΟΥΡΕΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007

2 Επιβλέπων Καθηγητής: Ιωάννης Μουρέλος Ημερομηνία έγκρισης: Η έγκριση της Μεταπτυχιακής Εργασίας από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ δεν υποδηλώνει αναγκαστικά ότι αποδέχεται το Τμήμα τις γνώμες του συγγραφέα. 1

3 Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος Γεώργιος Θεοτόκης (Κέρκυρα 1844-Αθήνα 1916) 2

4 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ... 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 6 Α. Η ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ...11 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΟΤΟΚΗ Οι εκλογές της 26ης Μαρτίου Ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος Οι επιπτώσεις της νομισματικής πολιτικής στα δημόσια οικονομικά Η Ελλάδα σε αριθμούς το Το μεταναστευτικό ρεύμα προς το Εξωτερικό Το ελληνικό Αγροτικό Ζήτημα Η έλευση του πρώτου οργανωμένου κύματος προσφύγων στην Ελλάδα του 20ού αιώνα Η Σταφιδική Κρίση Η φορολογική πολιτική Τα δημόσια έργα Τα πρόσωπα Η πολεμική προπαρασκευή και η δημοσιονομική πολιτική Β. Η ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΞΗΡΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ...48 Β.1. Η ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΞΗΡΑ Ο ελληνικός στρατός ξηράς την οκταετία Η διοικητική οργάνωση του Στρατού Ξηράς Ο Οργανισμός του 1904 και ο βαθμός εφαρμογής του στο Στρατό Ξηράς μετά την ανάληψη της εξουσίας από την κυβέρνηση Γ. Θεοτόκη Το νομοθετικό έργο της κυβέρνησης Γ. Θεοτόκη Η στρατιωτική προπαρασκευή σε αριθμούς Οι ειδικές επιτροπές εμπειρογνωμόνων στρατιωτικών

5 7. Τα μειονεκτήματα του στρατηγικού σχεδιασμού της κυβέρνησης Γ. Θεοτόκη B.2. Η ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Το Πολεμικό Ναυτικό μετά την ήττα της χώρας στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του Η ναυτική ισχύς της Ελλάδος. Οι ναυτικοί εξοπλισμοί στη Μεσόγειο και το εύρος του επανεξοπλισμού του οθωμανικού πολεμικού ναυτικού Η δομή του ελληνικού Πολεμικού ναυτικού στις αρχές του 20ού αιώνα Ο ελληνικός στρατηγικός σχεδιασμός υπό το πρίσμα της συμμαχίας με τη Γαλλία Η αποστολή Fournier και οι νέες εξοπλιστικές προτάσεις Η ένταξη του ελλαδικού χώρου στο στρατηγικό σχεδιασμό της Γερμανίας ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

6 ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ ΑΔΣ ΓΔΣ ΓΕΣ ΔΟΕ ΕΤΕ ΙΕΕ κα. ΜΙΕΤ όπ. π. Αρχείο Δραγούμη Στέφανου Γενική Διοίκηση του Στρατού Γενικό Επιτελείο του Στρατού Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Ιστορία του Ελληνικού Έθνους κατηγορία Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης όπου παραπάνω τ. τόμος Φ. Φάκελος ΦΕΚ Φύλλο της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως χ. α. χωρίς αριθμό χ. η. χωρίς ημερομηνία χ. τ. χωρίς τόπο M1903 Mannlicher τύπου

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τετραετία προσφέρει στο μελετητή τη δυνατότητα να ε- ντρυφήσει σε δύο διαχρονικά θεμελιώδη ζητήματα του ελληνικού πολιτικού βίου, τη δημοσιονομική πολιτική και τη στρατιωτική προπαρασκευή. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης της χώρας από το προσωποπαγές κόμμα του Γ. Θεοτόκη τα δύο θέματα ερρίφθησαν εκ νέου στον τάπητα των διαβουλεύσεων και απασχόλησαν την πολιτική ηγεσία. Η εικόνα της τελευταίας είχε υποστεί σοβαρή ζημία από τη διαχείριση του Ελληνοτουρκικού Πολέμου του Ο Μεγαλοϊδεατισμός του 19ου αιώνα δεν ήταν συμβατός με τα κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά δεδομένα της ελληνικής κοινωνίας της πρώτης δεκαετίας του 20ού αιώνα. Το ελληνικό κράτος όφειλε να επιφέρει αλλαγές και τροποποιήσεις στον τρόπο που αντιλαμβανόταν τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος και στη στρατηγική προώθησης των εθνικών ζητημάτων στα ώτα των κυβερνήσεων των μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών. Ο Γ. Θεοτόκης θέλησε να αναλάβει το ρόλο του συνεχιστή του εξυγιαντικού έργου του Χαρίλαου Τρικούπη. Όμως, η ιστοριογραφία και οι σύγχρονοι των γεγονότων δεν του αναγνώρισαν αυτό τον τίτλο τιμής. Τον απέδωσαν στον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος επέτυχε αξιοσημείωτες επιδόσεις σε θεματολογία ανάλογη του προγράμματος του Γ. Θεοτόκη (δημοσιονομική και στρατιωτική εξυγίανση) 1. Ε- κείνος εφάρμοσε μία πολιτική, που απέφερε καρπούς σε ελάχιστο χρονικό διάστημα από την ανάρρησή του στην πρωθυπουργία 2, ενώ ο Γ. Θεοτόκης αδυνατούσε καθ όλη τη διάρκεια της τετραετούς παραμονής του στην εξουσία να επιλύσει, με ευνοϊκούς όρους για την Ελλάδα, το ζήτημα της Ένωσης της Κρή- 1 Εμμανουήλ Κοθρής, «Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ως δημιουργός του Νεοελληνικού Κράτους», Τετράδια «Ευθύνης», τεύχος 2, Ο Ελευθέριος Βενιζέλος σήμερα: σαράντα χρόνια από το θάνατό του, Αθήνα 1976, σσ Κωνσταντίνος Σβολόπουλος, Η ελληνική εξωτερική πολιτική από τις αρχές του 20ού αιώνα ως το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, Θεσσαλονίκη 1983, σ

8 της με το εθνικό κέντρο. Ακόμη, από το 1904 είχε κιόλας θέσει ως πολιτική επιλογή του τη σύσταση οργανωμένου στρατού άρτια οπλισμένων και εκπαιδευμένων ανδρών. Το 1909 υφίστατο αυτός ο στρατός, αλλά το 1913 ε- ξακοντίστηκε στις στρατιωτών. Οι a priori θεωρήσεις δεν συνάδουν με τη μεθοδολογία της ιστορικής επιστήμης. Ωστόσο, προσδίδουν το βάρος της κριτικής που υπέστη ένα πολιτικό πρόσωπο τετράκις εκλεγμένο στο πρωθυπουργικό αξίωμα, που τετράκις εξαναγκάστηκε σε παραίτηση 3. Η ελληνόγλωσση ιστοριογραφία δεν καλύπτει σφαιρικά τη συνδρομή του ατόμου του Γ. Θεοτόκη στην επίλυση ή την άμβλυνση σημαντικών ζητημάτων της ελληνικής κοινωνίας του καιρού του. Πολύ περισσότερο δεν βασίζει τις αιτιάσεις της έ- ναντι της πολιτικής του στο λόγο και τα γραπτά του. Υπακούει σε ένα μοντέλο συγκρίσεων πολιτικών και κρίνει τα αποτελέσματα της διακυβέρνησης χαρακτηρίζοντας ως καλές μόνο τις προθέσεις του Γ. Θεοτόκη. Οπωσδήποτε, δεν αντιλαμβάνομαι τη συμβολή μου ως πρωτότυπη α- νακοίνωση στο κοινό των ιστοριοδιφών. Αποκόμισα πολύ περισσότερα από όσα μπορώ να προσφέρω στην ιστορική επιστήμη. Όμως, το προσόν της μεταπτυχιακής εργασίας επικεντρώνεται στην ανάδειξη του πολυσήμαντου έργου ενός προσώπου, που γεννήθηκε στην αγγλοκρατούμενη Κέρκυρα και απεβίωσε στην Ελλάδα του Εθνικού Διχασμού ( ). Η αφετηρία του και η κατάληξή του επηρέασαν την ψυχοσύνθεσή του και την εικόνα των άλλων για το άτομό του 4. Δεν επιδίωξα την υπαγωγή της σκέψης μου σε ιδεολογικά σχήματα. Προσπάθησα να καταστήσω τη δομή, το ύφος και την επιχειρηματολογία σαφή και απολύτως κατανοητή. Δεν θέλησα να υιοθετήσω αμφιλεγόμενα σχήματα (ελληνική αστική τάξη, «Επανάσταση» στο Γουδί, ελληνική βιομηχανία, ελληνικό προλεταριάτο), όχι για να αποφύγω τη διαφωνία στο διαλεκτικό και πρωτόλειο επίπεδο της σπουδής μου έκρινα ότι δεν θα μπορούσα να ενισχύσω τα επιχειρήματά μου με την προσχώρησή μου σε ερμηνείες και θεωρίες, οι ο- 3 Η τέταρτη κυβέρνηση του Γ. Θεοτόκη διήρκησε από τις 8 Δεκεμβρίου του 1905 έως την 7η Ιουλίου του Οι τρεις προηγούμενες κυβερνήσεις του εκτείνονταν στα χρονικά διαστήματα: 2 Απριλίου Νοεμβρίου 1901, 14 Ιουνίου Ιουνίου 1903 και 6 Δεκεμβρίου Δεκεμβρίου Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ. 14, Αθήνα 1977, σ

9 ποίες τροχοδρομούν τη σκέψη. Πρωταρχικός μου στόχος ήταν να κατανοήσω αφ ενός την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα και αφ ετέρου να κατονομάσω το κυβερνητικό έργο του Γ. Θεοτόκη και του κόμματός του. Σε ένα πρώτο επίπεδο, αισθάνθηκα ότι η γνώση της γεγονοτολογίας και, εξακολουθητικά, η δημιουργία ενός κεντρικού άξονα σκέψης (δημοσιονομική πολιτική-στρατιωτική προπαρασκευή) θα μπορούσαν να αναπαραστήσουν τον ιστορικό χρόνο στο χαρτί. Η χρήση του Ιουλιανού Ημερολογίου στη συγκεκριμένη μεταπτυχιακή εργασία ακολουθεί το παράδειγμα των μελετητών της περιόδου, που κατά κόρον προσδιορίζουν χρονικά τα γεγονότα χρησιμοποιώντας το παλαιό ημερολόγιο (Γεώργιος Ράλλης, Νίκη Μαρωνίτη, Gunnar Hering). Επίσης, έκρινα σωστό να αποφύγω τις διπλές αναγραφές, ώστε το κείμενο να ρέει πιο φυσικά. Η δημοσιονομική πολιτική προτάσσεται έναντι της πολεμικής προπαρασκευής, γιατί η παρουσίαση των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας αποκαλύπτει τις αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας και τις οριακές δυνατότητες της κυβέρνησης Γ. Θεοτόκη να εξαντλεί τον ετήσιο προϋπολογισμό στην αγορά όπλων, στην ανασύνταξη του Στρατού Ξηράς και του Πολεμικού Ναυτικού. Η διαχείριση του δημόσιου χρέους, η φορολογική και νομισματική πολιτική επισυνάπτονται στη δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης των ετών , επειδή καταδεικνύουν τους περιορισμούς στη χάραξη ανεξάρτητης εθνικής οικονομικής πολιτικής. Οι υποενότητες της δημοσιονομικής πολιτικής εκθέτουν παραγωγικά τα επί μέρους ζητήματα. Η εκλογική αναμέτρηση της 26ης Μαρτίου του 1906 χρησιμεύει ως σημείο έναρξής της. Θίγονται τα ουσιώδη θέματα, που απασχόλησαν την ημερήσια ατζέντα της κυβέρνησης Γ. Θεοτόκη η εξωτερική μετανάστευση, το Αγροτικό Ζήτημα, η Σταφιδική Κρίση, η έλευση προσφύγων από τα ανατολικά Βαλκάνια και τον Καύκασο. Η τελευταία υ- ποενότητα του πρώτου κεφαλαίου λειτουργεί ως συνεκτικό στοιχείο στη ροή της μεταπτυχιακής εργασίας. Εκθέτει τα οικονομικά μεγέθη, που διαχειρίζονταν το υπουργείο Στρατιωτικών, τα Ταμείο Εθνικής Αμύνης και Εθνικού Στό- 8

10 λου για την εκτέλεση του εξοπλιστικού και μεταρρυθμιστικού έργου στο στράτευμα. Το δεύτερο κεφάλαιο χωρίζεται σε δύο υποκεφάλαια, το καθένα αφιερωμένο αντιστοίχως στην πολεμική προπαρασκευή στην ξηρά και τη θάλασσα. Το υποκεφάλαιο της πολεμικής προπαρασκευής στην ξηρά ανοίγει με την αποτίμηση των πολιτικών συνθηκών της οκταετίας Οι πολιτικοί συσχετισμοί επηρέαζαν την άσκηση της εξουσίας από το θεοτοκικό κόμμα και υπέβαλλαν στο στρατηγικό σχεδιασμό κρίσιμες παραμέτρους για την εφαρμογή του. Την κυβέρνηση πίεζαν στρατιωτικοί, πολιτικοί και δημοσιογράφοι με γνώμονα την ισχυρή πεποίθησή τους ότι οι ένοπλες δυνάμεις του ελληνικού κράτους μπορούσαν να ανασυνταχθούν μόνο με την επένδυση χρημάτων, διοικητικής επάρκειας και ατομικών προσόντων στο Στρατό Ξηράς. Ακολουθεί η παρουσίαση της διοικητικής διάρθρωσης των χερσαίων δυνάμεων. Εν συνεχεία, υποστηρίζεται η θέση ότι η νομοθεσία του 1904 δεν μπορούσε να εκτελεστεί κατά γράμμα μετά το 1906, αφού το μέγεθος των ελλείψεων και της ανεπάρκειας του Στρατού Ξηράς δεν είχαν αποτιμηθεί από τον πολιτικό κόσμο στο πρώτο μισό της δεκαετίας του Το νομοθετικό έργο της κυβέρνησης Γ. Θεοτόκη ήλθε να ενισχύσει το νομοθετικό πλαίσιο της πολεμικής προπαρασκευής. Στην τέταρτη υποενότητα παρουσιάζεται η αμφίδρομη σχέση μεταξύ της νομοθετικής παραγωγής και του αντίκτυπού της στη δομή, τη λειτουργία και τη νοοτροπία του στρατεύματος. Ο λόγος περί των ειδικών επιτροπών στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων προετοιμάζει τον αναγνώστη να συλλάβει το εύρος των συμφερόντων και των διχογνωμιών, που υπονόμευαν τη στρατιωτική διοίκηση. Η προπαρασκευή στη θάλασσα κλείνει τον ερμηνευτικό κύκλο της εργασίας. Κι εδώ γίνεται κάποιος εισαγωγικός λόγος για το τέλμα στο οποίο βρισκόταν το Πολεμικό Ναυτικό την οκταετία Έπεται η σύγκριση των δύο αντίπαλων πολεμικών στόλων της Ανατολικής Μεσογείου, του ελληνικού και του οθωμανικού. Στη συνέχεια, η υποενότητα της δομής του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού των αρχών του 20ού αιώνα περιγράφει τη στατικότητα 9

11 στο θαλάσσιο όπλο. Τέλος, η εργασία καταδεικνύει την εξάρτηση της πολεμικής προπαρασκευής στη θάλασσα από τον ευμετάβλητο παράγοντα της διπλωματικής πολιτικής της Ελλάδος και των μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών. Η αποτίμηση των διπλωματικών συσχετισμών απασχόλησε εξ ίσου και τα δύο υποκεφάλαια. Καταβλήθηκε όμως η προσπάθεια να διαχωριστεί η μελέτη της διπλωματικής παραμέτρου σε δύο ερμηνευτικούς άξονες. Στο υποκεφάλαιο της πολεμικής προπαρασκευής στην ξηρά δίνονται οι μεταβλητές του ελληνικού στρατηγικού σχεδιασμού. Στο δεύτερο υποκεφάλαιο παρουσιάζεται η διεθνής εικόνα της καθ ημάς Ανατολής, όπως αυτή διαμορφωνόταν από τη διπλωματική γραμμή των μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών. Τα Συμπεράσματα συγκεφαλαιώνουν το πόρισμα της έρευνας των δύο κεφαλαίων. Εν κατακλείδι, η εσωτερική διεργασία της συζήτησης με το αντικείμενο και οι σωτήριες επεμβάσεις των δασκάλων μου καθόρισαν τις πηγές και το εύρος της αρχειακής έρευνας, της βιβλιογραφικής υποστήριξης και της σύνθεσης της εργασίας 5. Η τεκμηρίωση βασίσθηκε στην υποκειμενική θεώρηση του γράφοντος για τη δυτική ιστοριογραφία και τα ορθολογικά κριτήριά της. 5 Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα καθηγητή, κ. Ιωάννη Μουρέλο, για την εμπνευσμένη καθοδήγηση που μου προσέφερε καθ όλη τη διάρκεια της εκπόνησης της πρωτεύουσας μεταπτυχιακής εργασίας. Από το βήμα αυτό θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω την κα Άρτεμη Ξανθοπούλου- Κυριακού για το παράδειγμά της, την κα Αγγελική Σφήκα-Θεοδοσίου και τους κυρίους Κολιόπουλο Ιωάννη, Ψαρά Ιωάννη, Σφέτα Σπυρίδωνα και Γούναρη Βασίλειο για τις παραδόσεις και τις παρατηρήσεις τους. 10

12 Α. Η ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΟΤΟΚΗ 1. Οι εκλογές της 26ης Μαρτίου 1906 Στις 8 Δεκεμβρίου του 1905 ανήλθε στην εξουσία το νεοτρικουπικό (ή θεοτοκικό) κόμμα με αρχηγό τον Κερκυραίο πολιτικό Γεώργιο Θεοτόκη 6. Μετά την αποδυνάμωση του κόμματος του φονευθέντος Θεόδωρου Δηλιγιάννη (31 Μαΐου 1905) η άνοδος του νεοτρικουπικού σχηματισμού κατέστη ευχερέστερη. Πράγματι, η κυβέρνηση του Δημητρίου Ράλλη δεν κατάφερε να συγκρατήσει τις διαλυτικές τάσεις του προσωποπαγούς Εθνικού κόμματος μετά το φόνο του ηγέτη του. Ο Γεώργιος Α κάλεσε στον πρωθυπουργικό θώκο τον Γ. Θεοτόκη. Η σύνθεση του κοινοβουλίου δυσχέραινε το έργο της κυβέρνησης και έτσι, με τη σύμφωνη γνώμη του ανώτατου άρχοντα, προκηρύχθηκαν νέες ε- κλογές. Οι εκλογές της 26ης Μαρτίου του 1906 διεξήχθησαν υπό το κλίμα κομματικών διαξιφισμών και πολιτικής ρευστότητας 7. Η κυβέρνηση του Γ. Θεοτόκη δεν αποσταθεροποιήθηκε. Αντιθέτως, η νέα σύνθεση του ελληνικού κοινοβουλίου ευνοούσε την παραγωγή κυβερνητικού-νομοθετικού έργου. Ενώ στις βουλευτικές εκλογές της 20ης Φεβρουαρίου 1905 οι 142 δηλιγιανικοί α- πάρτιζαν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία έναντι των 78 θεοτοκικών, των 13 ζαϊμικών, των Καραπάνου και Ράλλη (Βουλή 235 θέσεων), στις εκλογές της 26ης Μαρτίου 1906 το θεοτοκικό κόμμα ανέδειξε 111 βουλευτές και τα αντιπολιτευόμενα κόμματα μόλις 66 (39 υπό τον Δημήτριο Ράλλη, 13 υπό τον Κυ- 6 Στο έργο του Douglas Dakin Η Ενοποίηση της Ελλάδας , Αθήνα 2001, σσ βρίσκουμε τις αλλαγές που προέκυψαν στο κυβερνητικό σχήμα: Πρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Στρατιωτικών από τις 8 Δεκεμβρίου 1905 έως τις 7 Ιουλίου 1909 ανέλαβε ο Γ. Θεοτόκης, υπουργοί Εξωτερικών οι Α. Σκουζές, Ν. Καλογερόπουλος ( ), Α. Σκουζές (Σεπτέμβριος 1907), Γ. Μπαλτατζής ( ), υπουργοί Δικαιοσύνης Δ. Βοκοτόπουλος, Δ. Στεφάνου ( ), Κ. Λομβάρδος ( ), υπουργοί Εσωτερικών Ν. Καλογερόπουλος, Ν. Λεβίδης ( ), υπουργοί Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Α. Στεφανόπουλος, Σ. Στάης ( ), υπουργοί Οικονομικών Α. Σιμόπουλος, Ν. Καλογερόπουλος ( ), Δ. Γούναρης ( ), Ν. Καλογερόπουλος ( ), υπουργοί Ναυτικών Κ. Τρικούπης, Ε. Εμπειρίκος ( ). 7 Demetrios Peppas, Relations between the United States and Greece, , Balkan Studies, τ. 9.2 (1968), σ

13 ριακούλη Μαυρομιχάλη, 8 υπό τον Αλέξανδρο Ζαΐμη και 6 ανεξάρτητοι, που συνάσπισαν την ομάδα των Ιαπώνων 8 ). Η συντριπτική εκλογική νίκη του Γ. Θεοτόκη ήταν αναμφισβήτητη, αλλά όχι και δίχως όρια. Ενδεικτικά του ερείσματος των αντιπολιτευόμενων σχηματισμών στην ελληνική κοινωνία ήταν τα εκλογικά αποτελέσματα στον πολυπληθέστερο νομό της χώρας, το νομό Αττικής. Πρώτος στην προτίμηση των αρρένων εκλογέων ήταν ο Δημήτριος Ράλλης με ψήφους, ακολουθούσε ο ανεξάρτητος υποψήφιος Στέφανος Δραγούμης με ψήφους και τρίτος, ο πολιτευόμενος του ραλλικού κόμματος, Ιωάννης Πεσμαζόγλου με ψήφους. Οι υπουργοί της κυβέρνησης Γ. Θεοτόκη, Νικόλαος Λεβίδης και ο Αλέξανδρος Σκουζές, έλαβαν την τέταρτη και την έβδομη θέση στην κατάταξη των εκλεγέντων 9. Πέρα όμως από τους πολιτικούς συσχετισμούς εντός του ελληνικού κοινοβουλίου, σημαίνων και προκαθορισμένος ήταν ο ρόλος του εξωκοινοβουλευτικού κέντρου χάραξης της ελληνικής οικονομικής πολιτικής, του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου. 2. Ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος Η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών αποτελούσε προϋπόθεση για την οικοδόμηση υγιούς εθνικής οικονομίας ικανής να χρηματοδοτήσει την πολεμική προπαρασκευή του ελληνικού έθνους-κράτους. Το μέγιστο διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας ήταν η αδυναμία της ελληνικής κυβέρνησης να αποπληρώσει τα χρέη της στις διεθνείς αγορές δανεισμού. Ενώ σύναψε υπέρογκα δάνεια, κρίθηκε από τους δανειστές της ανίκανη να καταβάλει το τίμημα των τόκων. Το Δεκέμβριο του 1893 μείωσε μονομερώς το τίμημα των τόκων κατά 30% κηρύσσοντας τη χώρα σε πτώχευση και ανέστειλε την πληρωμή των δόσεων. Το σχήμα του ΔΟΕ προτάθηκε στους Έλληνες ιθύνοντες στις τετραετείς διαπραγματεύσεις των ετών Αυτό όμως έγινε αποδεκτό μόνο μετά την ήττα της Ελλάδος στον πόλεμο με την Οθωμανική αυτοκρατορία την άνοι- 8 Την ομάδα των Ιαπώνων αποτελούσαν οι Στέφανος Δραγούμης, Δημήτριος Γούναρης, Εμμανουήλ Ρέπουλης, Παναγιώτης Πρωτοπαπαδάκης, Απόστολος Αλεξανδρής και Χαρίλαος Βοζίκης. 9 Μέγα Ἑλληνικὸν Βιογραφικὸν Λεξικὸν, τ. 1, Αθήνα 1958, σ

14 ξη του Ο ΔΟΕ επιβλήθηκε στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1898 από τις κυβερνήσεις της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ρωσίας, της Αυστροουγγαρίας και της Ιταλίας. Η σύστασή του απέβλεπε στην οικονομική διαχείριση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Επιτηρούσε την κρατική οικονομική πολιτική, συντελούσε στη χάραξή της και συγκατάνευε στην υιοθέτηση εξυγιαντικών μέτρων. Οπωσδήποτε, το ισχύον καθεστώς του εξωτερικού ελέγχου περιόριζε την ευχέρεια κινήσεων του Υπουργείου Οικονομικών ειδικότερα και του Υπουργικού Συμβουλίου γενικότερα, ενώ η επίλυση των διαρθρωτικών προβλημάτων απαιτούσε άξονα οικονομικού σχεδιασμού που υπερέβαινε την τετραετία. Παρόλα αυτά, ο ΔΟΕ είχε ευεργετική επίδραση στην ελληνική οικονομία. Στην τετραετία οι επίσημοι οικονομικοί και πολιτικοί εκπρόσωποι των έξι ευρωπαϊκών μεγάλων δυνάμεων στην Ελλάδα, οι οποίοι απάρτιζαν τον ΔΟΕ, δεν απεμπόλησαν το δικαίωμα της αρνησικυρίας σε οικονομικής φύσης ζητήματα. Ο ΔΟΕ, σύμφωνα με το νόμο ΒΦΙΘ της 21ης Φεβρουαρίου 1898, αποκτούσε κυριαρχικά δικαιώματα στην εσωτερική οικονομική ζωή του ελληνικού κράτους 11. Οι ελληνικές κυβερνήσεις εναλλάσσονταν στην εξουσία, αλλά ο ΔΟΕ διατηρούσε την αυτονομία και την αυτοτέλειά του 12. Βασικό του καθήκον και συμφέρον του ήταν η εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους της Ελλάδας, το οποίο είχε εκτραχυνθεί διογκώνοντας τα συνολικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας. Πιο συγκεκριμένα, το κίνητρό του ήταν η εξόφληση των χρεών του ελληνικού δημοσίου προς τους πολίτες των συμβαλλομένων μερών του ΔΟΕ 13. Για να επιτευχθεί αυτός ο προγραμματικός στόχος, το ελληνικό κράτος έπρεπε να εγκαταλείψει την πληθωριστική πολιτική, που ακολούθησε τη δωδεκαετία Η έκδοση πλεονάζοντος νομίσματος δεν ήταν πλέον δυνατό να χρησιμοποιηθεί από την ελληνική κυβέρνηση ως μέσο χρηματοδότησης των ελλειμματικών προϋπολογισμών και της πολεμικής προπαρασκευής. Επρόκειτο κυρίως για μία άτυπη μορφή δανεισμού και μετάθεσης στο μέλλον της επίλυσης των οξέων οικονο- 10 Σοφία Λαζαρέτου, Η δημοσιονομική και νομισματική πολιτική της Ελλάδος υπό το πρίσμα των εξελίξεων του διεθνούς νομισματικού συστήματος: , Αθήνα 1993, σ Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τ. 25, Αθήνα 1992, σσ Νίκη Μαρωνίτη, Πολιτική και εθνικό ζήτημα , Αθήνα 2001, σ Την περίοδο εκδόθηκαν έξι εξωτερικά δάνεια και στα 1902, 1905 και 1906 τρία νέα. 13

15 μικών και κοινωνικών προβλημάτων της χώρας 14. Το 1898, το δημόσιο χρέος της χώρας σε ξένους οφειλέτες υπολογιζόταν στα ,14 δραχμές. Στις 31 Δεκεμβρίου 1905, όταν την εξουσία είχε μόλις αναλάβει η τελευταία κυβέρνηση Θεοτόκη, είχε ανέλθει στα ,14 δραχμές σημειώνοντας αύξηση κατά δραχμές. Το χρέος των νέων δανείων διαφοροποιούνταν από τα προγενέστερα, αφού η έκδοση και η εγγύησή τους συνοδεύονταν από την έγκριση του ΔΟΕ 15. Ο ξένος παράγοντας έλεγχε λοιπόν το 1/3 των εσόδων του ελληνικού κράτους, τα έξι κρατικά μονοπώλια (άλας, σιγαρόχαρτο, πυρεία, παιγνιόχαρτα, πετρέλαιο, Ναξία σμύριδα), τα τέλη χαρτόσημου, το φόρο καπνού και το τελωνείο του εμπορικού λιμένα Πειραιώς 16. Ωστόσο, η οικονομική κατάσταση στην τετραετία είναι ιδιάζουσα και δυσερμήνευτη. Η ερμηνεία του καθορισμού των οικονομικών δεδομένων από τον ΔΟΕ και μόνο είναι παραπλανητική. Η ελληνική οικονομία πρέπει να ειδωθεί συνολικά και κατά μέρος, προκειμένου να γίνουν εμφανείς η παθογένεια των δομών του ελληνικού κράτους και οι συντελεστές της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης Θεοτόκη. Όντως, ο ΔΟΕ απορροφούσε σημαντικούς πόρους του ελληνικού κράτους, οι οποίοι έφθαναν το 1906 τα ,50 δραχμές. Αυτό που δεν αποτυπώνεται στην αριθμολογία είναι ότι τα υπό τη διαχείριση του ΔΟΕ κρατικά έσοδα σημείωναν μικρή αυξητική τάση επί μία πενταετία, όταν άλλοι κλάδοι της ελληνικής οικονομίας, όπως η εμπορική ναυτιλία και τα εμβάσματα των οικονομικών μεταναστών (κυρίως σε χώρες όπως οι ΗΠΑ) ανθούσαν και απέφεραν πολύτιμο συνάλλαγμα στην ε- σωτερική αγορά ( δραχμών ετησίως) 17. Ενώ, λοιπόν, το 1905 οι εισπράξεις από τα κρατικά μονοπώλια του άλατος, του πετρελαίου, των σπίρτων, των παιγνιόχαρτων, του σιγαρόχαρτου, του καπνού, του χαρτόσημου και της σμύριδας άγγιζαν τα ,92 δραχμές, το 1906 σημείωσαν αύξηση κατά 14 Λαζαρέτου, όπ. π., σ Ιωάννης Κοκκινάκης, Νόμισμα και Πολιτική στην Ελλάδα, , Αθήνα 1999, σ Κώστας Λούλος, Η γερμανική πολιτική στην Ελλάδα, , Αθήνα 1991, σ. 51 και Αικατερίνη Καρβέλα, Μηχανισμοί εγκατάστασης αγροτικών πληθυσμών. Πρόσφυγες και εγχώριοι στη Θεσσαλία , Κέρκυρα 2005, σ Ζαχαρίας Δεμαθάς, Θανάσης Καλαφάτης, Θεόδωρος Σακελλαρόπουλος, Νομισματικές κρίσεις και η κρατική διαχείρισή τους στην Ελλάδα , Αθήνα 1991, σ

16 0,54% ή, διαφορετικά, κατά ,08 δραχμές ( δραχμές). Την αλλαγή του σκηνικού προκαλούσε ο εισαγωγικός-μεταπρατικός χαρακτήρας της ελληνικής οικονομίας 18, που μέσω του τελωνείου Πειραιά δασμολογούσε τα εισαγόμενα προϊόντα και απέφερε στον ΔΟΕ ,5 δραχμές το 1906 από δραχμές το 1905 (+17,17%) 19. Συνεπώς, το 96,17% της αύξησης των προσόδων του ΔΟΕ το 1906 επήλθε από τη φορολόγηση των εισαγόμενων προϊόντων. Η στασιμότητα δε στην απόδοση των κρατικών μονοπωλίων συνεχίστηκε ως το τέλος της διακυβέρνησης Θεοτόκη, καταδεικνύοντας τα ό- ρια ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, καθόσον εισπρακτικές νοοτροπίες συστρατεύονταν στον αγώνα της οικονομικής εξυγίανσης. 3. Οι επιπτώσεις της νομισματικής πολιτικής στα δημόσια οικονομικά Μία άλλη επίπτωση του ΔΟΕ αφορούσε στη χάραξη της νομισματικής πολιτικής της Ελλάδας, που κατά τα φαινόμενα, ανήκε στις αρμοδιότητες της εκάστοτε κυβέρνησης. Η δέσμευση της χώρας στα 1898 να εκπληρώσει τις οικονομικές υποχρεώσεις της έναντι των αλλοδαπών δανειστών της είχε πολλαπλές παρενέργειες 20. Πιο συγκεκριμένα, από το 1903 και ιδίως στο δεύτερο μισό του χρόνου, όταν οι αγροτικές συναλλαγές έφθαναν στο αποκορύφωμά τους, παρατηρούνταν ανεπάρκεια κερμάτων και τραπεζογραμματίων. Η έλλειψη σε οικονομικά μέσα γινόταν περισσότερο αισθητή στην οικονομική ζωή της χώρας λόγω της ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, η οποία συνεπαγόταν αύξηση της κοπής της δραχμής και όχι μείωσή της, όπως επέβαλε ο ΔΟΕ 21. Εξάλλου, την κυκλοφορία του νομίσματος ευνοούσε και η θετική επίδραση της αναθέρμανσης της παγκόσμιας οικονομίας. Δηλαδή, το ελληνικό κράτος υιοθέτησε το 1898 αντιπληθωριστική πολιτική. Προκειμένου να καταβάλλουν τα χρέη τους στο εξω- 18 Γιώργος Μητροφάνης, Η κίνηση των τιμών του σταριού στην Ελλάδα. Εξωτερικό εμπόριο και κρατική παρέμβαση ( ), Αθήνα 1991, σ Κοκκινάκης, όπ. π., σ Μιχάλης Ρηγίνος, Η κίνηση των συναλλαγμάτων και των νομισμάτων στις ελληνικές αγορές, , Αθήνα 1997, σ Κοκκινάκης, όπ. π., σ. 525 και Δεμαθάς..., όπ. π., σσ. 38,

17 τερικό, οι κυβερνήσεις των αρχών του 20ού αιώνα δεσμεύτηκαν να περιορίσουν τον εξωτερικό δανεισμό και να επιφέρουν μία ισορροπία στην ισοτιμία συναλλάγματος 22. Ωστόσο, το πιστωτικό χρήμα μπορεί να διόγκωνε τα ελλείμματα, αλλά, από την άλλη, ενίσχυε την παραγωγικότητα. Η κατ έτος μείωση των δραχμικών κερμάτων κατά δραχμές συνδυαζόταν με την αύξηση της εισροής ξένου συναλλάγματος. Εκείνο προερχόταν από την επιστροφή των ξένων επενδυτών και τα εμβάσματα της εμπορικής ναυτιλίας και των μεταναστών σε Αίγυπτο και ΗΠΑ 23. Μετατρεπόταν άμεσα στο τοπικό νόμισμα για την αποπληρωμή των εξωτερικών δανείων και δημιουργούσε τις συνθήκες μιας νομισματικής κρίσης, όταν στην Ελλάδα του β μισού της πρώτης δεκαετίας του 20ού αιώνα δεν παρατηρείται το φαινόμενο της οικονομικής κρίσης 24. Οι τραπεζίτες δήλωναν ιδιαίτερα προβληματισμένοι. Επί Θεοτόκη, πρότειναν την υποτίμηση της δραχμής και την κοπή αργυρών κερμάτων, έτσι ώστε να αυξηθεί η κυκλοφορία του νομίσματος και να τονωθεί η ασφυκτιούσα εσωτερική αγορά 25. Η ημιεπίσημη οικονομολογική προσέγγιση δεν προσέκρουε μόνο στις αντιρρήσεις του ΔΟΕ, προσέκρουε και στις οικονομικές πολιτικές της Λατινικής Ένωσης 26. Η Λατινική Ένωση ιδρύθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1865 και είχε πέντε κράτη-μέλη, την προεξάρχουσα Γαλλία, την Ιταλία, το Βέλγιο, την Ελβετία και την Ελλάδα. Η τελευταία προσχώρησε στη Λατινική Ένωση το 1868 και την τετραετία παρέμενε τυπικό μέλος της. Είχε προηγηθεί, την 10η Απριλίου του 1867, η έγκριση από το ελληνικό κοινοβούλιο του νόμου ΣΔ για την ένταξη της χώρας στην πρώτη νομισματική ένωση της ευρωπαϊκής ηπείρου 27. Η Λατινική Ένωση περιελάμβανε ευρωπαϊκές χώρες και τις αποικίες τους στις τέσσερις ηπείρους. Τα πέντε μέλη εφάρμοζαν τον κανόνα του χρυσού στις μεταξύ τους συναλλαγές, όπου θεωρούσαν ισότιμα τα εθνικά νομί- 22 Ευάγγελος Πρόντζας, Η αυθεντία του νομίσματος στη νεοελληνική κοινωνία. Η περίοδος των διατακτικών κερμάτων ( ), Αθήνα 1995, σ Ρηγίνος, όπ. π., σ. 51 και Πρόντζας, Η αυθεντία του νομίσματος..., όπ. π., σ Δεμαθάς..., όπ. π., σ Δεμαθάς..., όπ. π., σσ Πρόντζας, Η αυθεντία του νομίσματος..., όπ. π., σ. 129 και Δεμαθάς..., όπ. π., σσ Πρόντζας, Η αυθεντία του νομίσματος..., όπ. π., σσ. 22,

18 σματά τους ανεξαρτήτως προέλευσης, αλλά βάρους και περιεκτικότητας στα πολύτιμα μέταλλα χρυσό και άργυρο. Ο κανόνας του χρυσού όριζε η ισορροπία του νομίσματος να εξαρτάται από την τιμή και τη διακίνησή του χρυσού εντός της Λατινικής Ένωσης, καθώς και από τη σημασία του στην παγκόσμια αγορά 28. Τα συμβαλλόμενα μέρη είχαν απωλέσει με την προσχώρησή τους στη Λατινική Ένωση το δικαίωμα της ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής. Οι α- ποφάσεις λαμβάνονταν από κοινού και γι αυτό, όταν το 1908 η ελληνική κυβέρνηση διαπραγματευόταν με το γαλλικό υπουργείο οικονομικών για την κοπή ελληνικών αργυρών κερμάτων, συνάντησε την άρνηση της γαλλικής πλευράς. Οι γάλλοι οικονομολόγοι δεν επιθυμούσαν η κοπή αργυρών κερμάτων να αποφέρει κέρδος στην εκδοτική αρχή μέσω της πληθωριστικής πίεσης. Η εξαγωγή αργυρών δραχμών στα υπόλοιπα κράτη-μέλη θα προκαλούσε την πτώση της αξίας των εθνικών αργυρών κερμάτων τους. Κατ επέκταση, αντιτίθεντο και η άρνησή τους εγκλώβιζε την ελληνική νομισματική πολιτική σε απραξία. Εξάλλου, ακόμη κι αν οι αιτιάσεις της ελληνικής πλευράς διέθεταν λογική βάση, δεν έβρισκαν ανταπόκριση στις ξένες πρωτεύουσες 29. Αποτέλεσμα της μη κοπής νέων κερμάτων ήταν η ανατίμηση της δραχμής και ο περιορισμός, συνεπώς, της ελαστικότητας της χρηματικής οικονομίας. Η επαναφορά της ισοτιμίας δραχμής-γαλλικού φράγκου στην αναλογία 1:1 το δεν συντελέστηκε μόνο χάρη στην αναθέρμανση της ελληνικής οικονομίας μετά την επιβολή του ΔΟΕ. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι τα φθαρμένα κέρματα και τραπεζογραμμάτια δεν μπορούσαν, πολλές φορές, να αποσυρθούν από την α- γορά λόγω της μείωσης της προσφοράς χρήματος. Αντιθέτως, ο πληθυσμός της χώρας αυξήθηκε κατά περίπου στην πρώτη δεκαετία της επιβολής του ΔΟΕ. 28 Ρηγίνος, όπ. π., σ. 34 και Πρόντζας, Η αυθεντία του νομίσματος..., όπ. π., σ Πρόντζας, Η αυθεντία του νομίσματος..., όπ. π., σσ , , Μέγα Ἑλληνικὸν..., όπ. π., τ. 1, σσ : έτος ισοτιμία δραχμήςγαλλικού φράγκου :1, :1, :1, :1, :1,03 17

19 4. Η Ελλάδα σε αριθμούς το 1907 Η Ελλάδα δεν είχε εισέλθει ακόμη στη σύγχρονη εποχή της. Οι άνθρωποι δρούσαν, λειτουργούσαν και συμπεριφέρονταν με τα δεδομένα του 19ου αιώνα. Το σύνταγμα του 1864 είχε ήδη κριθεί από πολλούς ως απαρχαιωμένο θεσμικό μοντέλο 31. Το ελληνικό κράτος όφειλε να ενσωματώσει στην οικονομική του πολιτική παραμέτρους καθοριστικές για την αποκατάσταση της διασαλευμένης κοινωνικής ειρήνης. Το Αγροτικό Ζήτημα, η Σταφιδική Κρίση και η εξωτερική μετανάστευση προστίθεντο στην παραδοσιακή κυριαρχία του αναλφαβητισμού και της υψηλής θνησιμότητας στο πλαίσιο πλέον του κοινωνικού και οικονομικού μετασχηματισμού 32. Παράλληλα, η ανεπάρκεια του ελληνικού πολεμικού ναυτικού και του στρατού ξηράς συνδυάζονταν επικίνδυνα με τη διπλωματική απομόνωση της χώρας στο εξωτερικό και την έξαρση του Ανατολικού Ζητήματος στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου. Όσο ποτέ άλλοτε στο παρελθόν, η αποτελεσματική διακυβέρνηση εντός της συνταγματικής μοναρχίας προκρινόταν ως η μόνη λύση για την έξοδο από την πολυφυή κρίση. Συνεπώς, ο Έλληνας Πρωθυπουργός έπρεπε να μην αρκεσθεί στην άσκηση της εξουσίας, αλλά να φέρει το βάρος της συλλογικής ευθύνης, του στρατηγικού σχεδιασμού και της οικονομικής πολιτικής 33. Ο Γ. Θεοτόκης και το επιλεγμένο από τον ί- διο υπουργικό συμβούλιο γνώριζαν το Δεκέμβριο του 1905 τη μειονεκτική θέση στην οποία βρισκόταν η χώρα στο εξωτερικό, όταν το κύρος των πολιτικών προσώπων στο εσωτερικό δεν τελούσε υπό το καθεστώς του sine qua non. Η ελληνική επικράτεια εκτεινόταν σε έκταση τετρ. χλμ. (Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία, Πελοπόννησος, Κυκλάδες, Ιόνιοι Νήσοι). Τα νόμιμων και μόνιμων κατοίκων διαβιούσαν στους 26 Νομούς, 69 Επαρχίες και 445 Δήμους του κράτους. Σε διάστημα έντεκα ετών ( ), ά- 31 Ήδη από το 1874 υψώθηκαν φωνές για την αναθεώρησή του, Αλέξανδρος Σβώλος, Τα Ελληνικά Συντάγματα , Αθήνα 1972, σσ και Αριστομένης Θεοδωρίδης, Ἡ ἐπανάστασις καὶ τὸ ἔργον αὐτῆς, Αθήνα 1914, σσ Σβώλος, όπ. π., σ Gunnar Hering, Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα , τ. 1, Αθήνα 2004, σ

20 τομα προστέθηκαν στο συνολικό πληθυσμό. Η πυκνότητα του πληθυσμού ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο έφθανε τους 41,64 κατοίκους. Το 80% του πληθυσμού ήταν ηλικίας κάτω των 40 ετών, το 11% ανήκε στην ηλικιακή ομάδα των ετών και μόλις το 9% υπερέβαινε την πέμπτη δεκαετία ζωής 34. Οι άρρενες εκλογείς ήταν και οι εγγράμματοι (49,79% του ανδρικού πληθυσμού). Από το γυναικών γνώριζαν ανάγνωση και γραφή οι (17,45%). Ο νομός Αττικής, ο χώρος επέκτασης του πολεοδομικού συγκροτήματος Αθηνών-Πειραιώς ( κατοίκων), ευεργετούνταν από τα πλεονεκτήματα της ανάπτυξης της κεντρικής γραφειοκρατίας και του Τύπου, η οποία, σε συνδυασμό με τη στοιχειώδη εκπαίδευση, ωθούσε το ποσοστό των εγγράμματων στο υψηλότερο ποσοστό ανά την επικράτεια ( άνδρες και γυναίκες έναντι αναλφάβητων). Ενώ στην Αττική γυναίκες στις ήταν εγγράμματες, στους υπόλοιπους νομούς της χώρας το ποσοστό των πρώτων ήταν αποθαρρυντικό (από 5% στην Ευρυτανία έως 20% στην Αχαΐα). Η γενική απογραφή του πληθυσμού της 27ης Οκτωβρίου του 1907 στερείται αρετών, αφού η αμέθοδη εκτέλεσή της δεν επιτρέπει την ανεπιφύλακτη υιοθέτηση των τεκμηρίων της. Παρόλα αυτά, στην πρώτη σελίδα του δίτομου έργου του υπουργείου Εσωτερικών ο συγγραφέας υποστηρίζει τη θέση ότι χάρη στην ανάλυση των πληθυσμικών δεδομένων της απογραφής «δυνάμεθα νὰ σχηματίσωμεν ἰδέαν σαφῆ περὶ τῆς ἐνεστώσης καταστάσεως λαοῦ τινὸς καὶ περὶ τῆς ἐν τῷ προσεχεῖ μέλλοντι προόδου αὐτοῦ ἐν τῷ πολιτισμῷ καὶ τῇ ἐθνικῇ δυνάμει» 35. Οπωσδήποτε, όμως, καταγράφει την ανάπτυξη του αστικού πληθυσμού. Το 17% του πληθυσμού ( ) είχε εγκατασταθεί σε δεκατέσσερις πόλεις με πληθυσμό άνω των κατοίκων (Αθήνα, Πειραιάς, Πάτρα, Βόλος, Λάρισα, Κέρκυρα, Ερμούπολη, Τρίκαλα, Καλαμάτα οι σημαντικό- 34 Συνεπεία της υψηλής θνησιμότητας. 35 Γεώργιος Χωματιανός, Στατιστικὰ ἀποτελέσματα τῆς γενικῆς ἀπογραφῆς τοῦ πληθυσμοῦ κατὰ τὴν 27 Ὀκτωβρίου 1907, τ. 1, Αθήνα 1909, σ. α. 19

21 τερες εξ αυτών), ενώ ο αστικός πληθυσμός της χώρας πλησίαζε το ¼ του συνόλου (24%, ). 36 Η Ελλάδα ήταν η μοναδική χώρα στη Βαλκανική χερσόνησο, όπου ο δευτερογενής και ο τριτογενής τομέας της παραγωγής εκτείνονταν σε μεγαλύτερο εύρος απ ό,τι στις κατά βάσει αγροτικές σλαβικές κοινωνίες (24% και 26% αντίστοιχα). Η ελληνική κοινωνία όμως δεν είχε απεμπολήσει τον αγροτικό χαρακτήρα της κοινωνικής και οικονομικής της οργάνωσης (50% της ελληνικής οικονομίας απορροφούνταν στην αγροτοκτηνοτροφία). Μάλιστα, τα σημαντικότερα δομικά προβλήματά της ανάγονταν στον 19ο αιώνα και σχετίζονταν άμεσα με τις σχέσεις παραγωγής και εκμετάλλευσης στον πρωτογενή τομέα και κυρίως τη γεωργία 37. Οι Έλληνες αγρότες μαστίζονταν από την καχεκτικότητα των εισοδημάτων τους. Η μικρή έγγεια ιδιοκτησία δεν μπορούσε να εξασφαλίσει τα προς τω ζην σε ένα διαρκώς αυξανόμενο πληθυσμό. Η α- γροτική οικονομική κρίση ιδωμένη υπό το πρίσμα των πάγιων συλλογικών προβλημάτων της ελληνικής κοινωνίας αποκτά κρίσιμες διαστάσεις. Εν προκειμένω, το Αγροτικό Ζήτημα, η Σταφιδική Κρίση και η εξωτερική μετανάστευση συνδέονταν πολλές φορές άρρηκτα. Η τελευταία κυβέρνηση του Γ. Θεοτόκη κλήθηκε εκ των πραγμάτων να λάβει θέση πιεζόμενη από την επικριτική στάση του ελληνικού Τύπου, συμπολιτευόμενου και αντιπολιτευόμενου, την κοινωνική δυσαρέσκεια και την αναταραχή στην αγροτική περιφέρεια του κράτους Το μεταναστευτικό ρεύμα προς το Εξωτερικό Το φαινόμενο της εξωτερικής μετανάστευσης ήταν γνώριμο χαρακτηριστικό της ελληνικής κοινωνίας από τον 19ο αιώνα. Το ελληνικό κράτος αποτελούσε την επίσημη υπόσταση εκατομμυρίων Ελλήνων ανά την υφήλιο (Δια- 36 Τα στατιστικά στοιχεία της υποενότητας «Η Ελλάδα σε αριθμούς το 1907» προέρχονται από τις δύο παρακάτω πηγές: Χωματιανός, όπ. π., τ. 1, σσ. ιε, μθ, νστ, ξ, 57, 122, Hering, όπ. π., τ. 2, σ. 693 και Χαρίτων Κοριζής, Ἡ πολιτικὴ ζωὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα , Αθήνα 1974, σσ. 138, Βουλή των Ελλήνων, Η Ελλάδα των Βαλκανικών Πολέμων , Αθήνα 2003, σ Victor Papacosma, The Military in Greek Politics. The 1909 coup d etat, Κεντ 1977, σσ ,

22 σπορά, αλύτρωτος Ελληνισμός) και όχι τον τόπο της καταγωγής ή της διαμονής όλων των ελληνικών πληθυσμών. Ο παραδοσιακός μεσογειακός προσανατολισμός των Ελλήνων μεταναστών του 19ου αιώνα υπέστη ριζική μετάθεση με την τεχνολογική πρόοδο της ναυσιπλοΐας και την ανάδειξη των ΗΠΑ σε γη της επαγγελίας για τους Ευρωπαίους αγρότες και επιτηδευματίες. Ευρέα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας αδυνατούσαν να επιτύχουν ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο στον τόπο καταγωγής τους ή στις αναπτυσσόμενες πόλεις της ελληνικής επικράτειας. Η υπερπόντια μετανάστευση έγινε αντιληπτή ως ένας ανοικτός δίαυλος επικοινωνίας με τα ξένα ήθη, τις συνήθειες, τα κοινωνικά πρότυπα και την οικονομική πρόοδο. Προσέφερε δε την τεχνητή επίλυση των κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων με τη φυγή κατά κανόνα νέων και πτωχών ανδρών, οι οποίοι ανήκαν στον ενεργό πληθυσμό και δεν απορροφούνταν στο εργατικό δυναμικό της χώρας 39. Την τετραετία το μεταναστευτικό ρεύμα διογκώθηκε: ΕΤΟΣ ΡΕΥΜΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ Ο πληθυσμός μειώθηκε από τις ( ) στις λόγω της αρνητικής επίδρασης της εξωτερικής μετανάστευσης στο δείκτη της συνολικής αύξησης. Περίπου Έλληνες (αγρότες κατά κύριο λόγο) μετανάστευσαν στη χρονική περίοδο με προορισμό τις ΗΠΑ, αλλά και την Αίγυπτο, την Αργεντινή, την Αυστραλία, τον Καναδά και τη Ν. Αφρική. Το 50% εξ αυτών μετανάστευσε στο β μισό της δεκαετίας του 1900 και το 18% εντός του 1907, όταν υπεύθυνος πρωθυπουργός ήταν ο Γ. Θεοτόκης Eric Hobsbawn, Η Εποχή των Αυτοκρατοριών , Αθήνα 2002, σ Κοριζής, όπ. π., σ

23 Η εξωτερική μετανάστευση ευνοήθηκε από την ανερχόμενη αστικοποίηση. Οι πληγέντες του Αγροτικού Ζητήματος, της Σταφιδικής Κρίσης και του υπερπληθυσμού, που κατατεμάχιζε την κληροδοτούμενη ατομική ιδιοκτησία, είχαν σαν αφετηρία του δρόμου τους προς τον ξενιτεμό την Αθήνα, τον Πειραιά ή κάποια άλλη μεγάλη ελληνική πόλη. Εκεί, συνήθως, αδυνατούσαν να βρουν εργασία και στέγη. Η Ερμούπολη παρήκμαζε λόγω της ατμοκίνητης ναυσιπλοΐας. Τα σύγχρονα εμπορικά πλοία διενεργούσαν ταχύτερους και περισσότερο εκτεταμένους πλόες παρακάμπτοντας έτσι το λιμάνι της, που δεν χρησίμευε πλέον ως περιφερειακό κέντρο του διαμετακομιστικού εμπορίου. Η Πάτρα αποτελούσε απείκασμα του παρελθόντος της. Το εξαγωγικό εμπόριο της σταφίδας διεκπεραιωνόταν μέσω του λιμανιού της. Η κρίση της διάθεσης της σταφίδας συνεπαγόταν και βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση της τοπικής κοινωνίας 41. Πράγματι, μετά την ήττα του 1897, η εγκληματικότητα αυξήθηκε. Εγκλήματα αστικού, οικογενειακού και εμπορικού δικαίου λάμβαναν χώρα στις πόλεις, αλλά και στην ελληνική περιφέρεια. Στη διαδικασία της εκδίκασης είχαν συσσωρευτεί υποθέσεις. Οι φυγόδικοι ανέρχονταν στις και οι διάδικοι τις (1899). Οι Αρχές δεν εμπόδιζαν τους νεαρούς υπόδικους να μεταναστεύσουν στο Εξωτερικό 42. Εξάλλου, τα εμβάσματα των μεταναστών και η φορολόγηση των εισαγόμενων προϊόντων ισοσκέλιζαν, έ- στω μερικώς, το ελλειμματικό ισοζύγιο πληρωμών και βελτίωναν την απόδοση της εθνικής οικονομίας 43. ΕΤΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ (σε δρχ.) Ρηγίνος, όπ. π., σσ. 24, Hering, όπ. π., τ. 2, σ Η Ελλάδα των Βαλκανικών Πολέμων, όπ. π., σ Τα στοιχεία προέρχονται από το έργο Νόμισμα και Πολιτική του Ι. Κοκκινάκη, σ

24 6. Το ελληνικό Αγροτικό Ζήτημα Το Αγροτικό Ζήτημα στην Ελλάδα επανήλθε εκ νέου στο προσκήνιο μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας στην ελλαδική επικράτεια το Η προσάρτηση του μεγαλύτερου σιτοβολώνα της Βαλκανικής δεν ισοδυναμούσε και με ενσωμάτωση των κατοίκων του νέου γεωγραφικού διαμερίσματος στην κοινωνική και οικονομική ζωή των υπόλοιπων ελεύθερων Ελλήνων ούτε με την επίτευξη σιτάρκειας 46. Η συνολική έκταση των τσιφλικιών στη Θεσσαλία, την Άρτα, την ανατολική Στερεά Ελλάδα (Αττική, Βοιωτία, Εύβοια) και τα Επτάνησα κάλυπτε τα στρέμματα, ενώ η μικρή ιδιοκτησία συμπλήρωνε τον αγροτικό χάρτη της χώρας με την προσθήκη στρεμμάτων. Το 50% της έκτασης των νομών Λάρισας και Τρικάλων και τα ¾ της καλλιεργούμενης έκτασης στη Θεσσαλία κάλυπτε η μεγάλη ιδιοκτησία 47. Οι μισοί α- γροτικοί οικισμοί της Θεσσαλίας (335) κατοικούνταν από τους ακτήμονες καλλιεργητές των τσιφλικιών, οι οποίοι έφεραν το χαρακτηρισμό «κολίγοι» 48. Η κύρια καλλιέργεια στο θεσσαλικό κάμπο αφορούσε την παραγωγή σιταριού, μπορούσε δε να χαρακτηρισθεί ως μονοκαλλιέργεια 49. Παρόλα αυτά, η ανελαστικότητα της παραγωγής καθιστούσε ανέφικτη την ποσοτική ανάπτυξη του βασικού αυτού είδους διατροφής. Οι κολίγοι καταπιέζονταν από τους επιστάτες των γαιοκτημόνων, ενώ οι τελευταίοι συχνά απουσίαζαν από την ιδιοκτησία τους. Επίσης, οι γαιοκτήμονες αντιμετώπιζαν την έγγεια ιδιοκτησία ως δευτερεύουσα ενασχόληση, ως πηγή σταθερού και αμετάβλητου εισοδήματος για το οποίο δεν ήταν διατεθειμένοι να επενδύσουν απόθεμα των κερδών τους 50. Συνέτειναν έτσι στη μονομερή εμπορευματοποίηση της παραγωγής, τη διάθεση του προϊόντος στην αγορά και όχι τον εκσυγχρονισμό των μέσων παραγωγής, όπως συνέβαινε την ίδια περίοδο στις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη. 45 Ευάγγελος Πρόντζας, Οικονομία και γαιοκτησία στη Θεσσαλία ( ): τα τεκμήρια, Αθήνα 1992, σ. 22 και Καρβέλα, όπ. π., σ Νίκος Ποταμιάνος, Η ριζοσπαστική δεξιά και το αγροτικό ζήτημα στις αρχές του 20ού αιώνα. Η περίπτωση του Χρηστοβασίλη και της εταιρείας του «Ελληνισμού», Μνήμων, τ. 26 (2004), σσ και Μητροφάνης, όπ. π., σ Καρβέλα, όπ. π., σ ΙΕΕ, τ. 14, σσ και Καρβέλα, όπ. π., σ Πρόντζας, Οικονομία και γαιοκτησία..., όπ. π., σ Καρβέλα, όπ. π., σσ

25 Αναγκαστική ήταν λοιπόν η κρατική παρέμβαση, η οποία έλεγχε την ποιότητα του εισαγόμενου σίτου και δευτερευόντως τις αυξομειώσεις των τιμών 51. Η κυβέρνηση Γ. Θεοτόκη συνέχισε τη σταθερή κρατική πολιτική της ελεύθερης οικονομίας επιβάλλοντας μειωμένους δασμούς εισαγωγής. Η δασμολογική πολιτική ήταν αναγκαία, αφού στις εισαγωγές σίτου οφειλόταν κατά πολύ η διόγκωση των εισαγωγών. Ο αντίκτυπος της διπλωματικής θέσης της κυβέρνησης Θεοτόκη ήταν περισσότερο ορατός με την εκμηδένιση των εισαγωγών σίτου από τη Ρουμανία και τη μείωση των αντίστοιχων άλλων από την Οθωμανική αυτοκρατορία 52. Πράγματι, η ανάδειξη του Πειραιά σε λιμάνι σιτεμπορίου ώθησε την πόλη σε οικονομική απογείωση, παραμερίζοντας την Ερμούπολη και την Πάτρα. Το δυναμικότερο εμπορικό λιμάνι της χώρας συνέδεε την πρωτεύουσα, το μεγαλύτερο καταναλωτή δημητριακών στην ελληνική επικράτεια, με το παγκόσμιο δίκτυο του διαμετακομιστικού εμπορίου της Μαύρης Θάλασσας, της Μεσογείου και του Ατλαντικού 53. Από την άλλη, η μετάβαση της Θεσσαλίας από το βυζαντινό-οθωμανικό νομικό καθεστώς της κοινότητας στο ελληνορωμαϊκό δίκαιο της ατομικής ιδιοκτησίας δεν ωφέλησε τους καλλιεργητές των τσιφλικιών, οι οποίοι κλήθηκαν να καταβάλουν τακτικά έμμεσους και άμεσους φόρους στο κράτος και τους κυρίους τους υπό το καθεστώς της απειλής της έξωσης από την καλλιεργούμενη γη. Το υπουργικό συμβούλιο δεν βελτίωσε την ποιότητα ζωής των κολίγων. Στην αυγή του 20ού αιώνα η ελληνική κοινωνία δυσανασχετούσε με τη διαιώνιση του συγκεκριμένου κοινωνικού φαινόμενου, το οποίο αντιμετωπιζόταν συλλήβδην ως οπισθοδρομικό. Επιπλέον, το κράτος εφάρμοσε αντιπαραγωγική και ασύμφορη φορολογία. Κατάργησε τη δεκάτη, αλλά επέβαλε το φόρο των αροτριώντων ζώων. Ο συγκεκριμένος φόρος αποδείχθηκε δυσβάστακτος για τους κολίγους. Οι ακτήμονες χωρικοί δεν έχαιραν πλέον νομικής κάλυψης στη σχέση εξάρτησής τους με το γαιοκτήμονα. Περαιτέρω, φορολογούνταν για το 51 Μητροφάνης, όπ. π., σ Μητροφάνης, όπ. π., σ Μητροφάνης, όπ. π., σσ ,

26 δικαίωμά τους να καλλιεργούν τη γη με τη χρήση αγροτικών εργαλείων 54. Η γενική αποτίμηση της εργασίας της κυβέρνησης Γ. Θεοτόκη για τη μείωση των συνεπειών του Αγροτικού Ζητήματος δεν αγγίζει τις επιδόσεις της κινητοποίησης της κρατικής μηχανής στα 1906 για την υποδοχή των προσφύγων της Ανατολικής Ρωμυλίας. 7. Η έλευση του πρώτου οργανωμένου κύματος προσφύγων στην Ελλάδα του 20ού αιώνα Στην κυβέρνηση Θεοτόκη μπορεί κανείς να αναγνωρίσει ανεπιφύλακτα την ευεργετική της παρέμβαση στην αγορά μεγάλων έγγειων ιδιοκτησιών και την απόδοσή τους σε μικροκαλλιεργητές. Η δράση της αυτή υπήρξε χωρίς ι- στορικό προηγούμενο. Επιπροσθέτως, η συναινετική της πολιτική δεν ακολουθήθηκε από τις κατοπινές κυβερνήσεις μετά την έλευση των προσφύγων του Στην προσπάθειά της όμως αυτή συναντούσε νομικό κώλυμα, το άρθρο 17, που δεν επέτρεπε την απαλλοτρίωση ατομικής περιουσίας για λόγους κοινωνικής ωφέλειας. Το ελληνικό σύνταγμα δεχόταν τη συγκεκριμένη διευθέτηση μόνο στην περίπτωση της δημόσιας ανάγκης 56, η οποία είχε ευρεία ερμηνεία και, συνεπώς, περιορισμένη πρακτική ισχύ. Ωστόσο, η τελευταία κυβέρνηση Θεοτόκη όφειλε να καινοτομήσει. Τον Αύγουστο του 1906 καταστράφηκε η πόλη της Αγχιάλου στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Η παραδοσιακή εστία Ελληνισμού παραδόθηκε στις φλόγες από το εξαγριωμένο πλήθος Βούλγαρων ενάντιων στην επιλογή του Οικουμενικού Πατριαρχείου να αποστείλει τον Σωφρόνιο στη μητρόπολη Αγχιάλου. Το γεγονός αυτό συνοδεύτηκε από την επέκταση των ανθελληνικών διώξεων στη Φιλιππούπολη και στο σύνολο της Ανατολικής Ρωμυλίας και Βουλγαρίας 57. Η συγκεκριμένη κοινωνική αναταραχή ήταν η σφοδρότερη στη Βουλγαρία της 54 Καρβέλα, όπ. π., σ Καρβέλα, όπ. π., σ Σβώλος, όπ. π., σ. 130, Καρβέλα, όπ. π., σ. 42 και Hering, όπ. π., τ. 2, σ Helen Gardikas-Katsiadakis, Greece and the Balkan Imbroglio. Greek Foreign Policy, , Αθήνα 1995, σ

27 πρώτης δεκαετίας του 20ού αιώνα 58. Έγινε δε η αφορμή για την επίταση των διώξεων κατά του ελληνικού στοιχείου στη φόρου υποτελή οθωμανική επαρχία υπό την καθοδήγηση της βουλγαρικής ηγεσίας. Το βουλγαρικό καθεστώς δυσαρεστούνταν από την επικράτηση των ελληνικών ένοπλων σωμάτων στη Μακεδονία. Ανεξακρίβωτος αριθμός Ελλήνων ( ) προσέφυγε είτε δια ξηράς στην οθωμανική Θράκη είτε δια θαλάσσης στην Ελλάδα με εμπορικά πλοία μέσω των Στενών και με προορισμό το λιμάνι του Πειραιά. Είχε προηγηθεί των ελληνικών διωγμών στη Βουλγαρική Ηγεμονία, τον Ιούνιο του 1906, η έκρηξη διώξεων στο Βουκουρέστι και την Κωστάντζα με θύματα τις μακραίωνες ελληνικές κοινότητες της Ρουμανίας και την απέλαση σημαινόντων μελών τους 59. Ακόμη, στους πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας προστέθηκαν ολιγάριθμοι Πόντιοι του Καυκάσου, οι οποίοι εξέφρασαν την προθυμία τους να εγκατασταθούν στην ελληνική επικράτεια ως καλλιεργητές. Επί τω προκειμένω, τις προϋποθέσεις της γεωργικής εγκατάστασης και αποκατάστασης πληρούσαν 149 οικογένειες από τη Ρουμανία και 129 από τον Καύκασο, οι οποίες έλαβαν γη και στέγη στο χωριό Τσαμάσι της επαρχίας Καρδίτσας 60. Επακόλουθο της διπλωματικής εμπλοκής ήταν η ταύτιση της κρατικής πρόνοιας στο Αγροτικό Ζήτημα με την ανάγκη εγκατάστασης και αγροτικής αποκατάστασης χιλιάδων προσφύγων στο θεσσαλικό χώρο. Πολύ γρήγορα προτάθηκε η εγκατάσταση των προσφύγων στη Θεσσαλία επειδή ήταν το μόνο γεωγραφικό διαμέρισμα της χώρας στο οποίο υπήρχε διαθέσιμη καλλιεργούμενη γη. Εξάλλου, το πολεοδομικό συγκρότημα Αθηνών-Πειραιώς δεν μπορούσε να στεγάσει μόνιμα τον προσφυγικό πληθυσμό λόγω της αστυφιλίας που δέσμευε την προσφερόμενη στέγη. Τα τσιφλίκια κυριαρχούσαν στο θεσσαλικό αγροτικό τοπίο, όμως η χαμηλής έντασης εκμετάλλευση (αναξιοποίητοι κοινόχρηστοι χώροι, όπως χερσότοποι, λιβάδια, έλη, τόποι κυνηγιού) των γαιοκτημόνων επέτρεπε την εγκατάσταση μικροϊδιοκτητών και την αποκατάσταση α- 58 R. J. Crampton, A concise History of Bulgaria, Κέμπριτζ 2005, σ Λούλος, όπ. π., σ Καρβέλα, όπ. π., σ

28 κτημόνων Θεσσαλών σε ένα περιορισμένο ποσοστό τους. Το ποσοστό αυτό δεν ξεπερνούσε το 10% των στρεμμάτων καλλιεργούμενης έκτασης στη Θεσσαλία (8,6%) 61. Η απαλλοτρίωση, κατόπιν διαπραγματεύσεων με τους ιδιοκτήτες των τσιφλικιών, εφαρμόσθηκε στη διετία Η κυβέρνηση Θεοτόκη μπόρεσε κατ αυτόν τον τρόπο να εξασφαλίσει στρέμματα μεγάλης ιδιοκτησίας στη Θεσσαλία: Ονομασία κτη- Έτος πρό- Τρόπος πρό- Συνολική έ- Έκταση δια- μάτων σκτησης σκτησης κταση νομής Στεφανοβίκεια 1902 αγορά Τοπάλεια 1907 αγορά Δύο Τσιγγέλια 1908 αγορά Καλογρηανά 1907 δωρεά Η αρχή είχε γίνει το 1902, όταν τα είκοσι έξι στεφανοβίκεια τσιφλίκια αγοράσθηκαν από το δημόσιο. Τα έντεκα από τα είκοσι έξι κτήματα του Ιωάννη Στεφάνοβικ-Σκυλίτση τραπεζίτη του Λονδίνου βρίσκονταν στους νομούς Τρικάλων και Καρδίτσας και τα υπόλοιπα ευφορότερα στην περιοχή της Λάρισας, των Φαρσάλων, του Τυρνάβου και της Αγυιάς. Η διάθεση όμως των στρεμμάτων τους ξεκίνησε τέσσερα χρόνια αργότερα, όταν η ανάγκη εγκατάστασης και αγροτικής αποκατάστασης των προσφύγων επέβαλλε την κρατική παρέμβαση. Στο μεσοδιάστημα (Ιανουάριος Αύγουστος 1906), το ελληνικό κράτος δεσμευόταν από τις ρήτρες εκμετάλλευσης των ενοικιαστών των κτημάτων 63. Στις 13 Απριλίου 1907 και στις 6 Ιουνίου 1909 η κυβέρνηση Θεοτόκη σύναψε δύο γεωργικά θεσσαλικά δάνεια, των δέκα 64 και των πέντε εκατομμυ- 61 Καρβέλα, όπ. π., σ Ο πίνακας βρίσκεται στη διδακτορική διατριβή της Αικ. Καρβέλα, όπ. π., σ Καρβέλα, όπ. π., σ Η Εθνική Τράπεζα δανειοδότησε το ελληνικό δημόσιο με το ποσό των δραχμών. Ακολουθούσαν η Τράπεζα Αθηνών ( δραχμές), η Ιονική Τράπεζα Limited ( δραχμές) και η Τράπεζα Ανατολής ( δραχμές). Την 1η Μαρτίου και την 1η Σεπτεμβρίου του 1908 και για τα 27

29 ρίων δραχμών 65, έχοντας κατά νου την αγορά καλλιεργήσιμων γαιών για τους πρόσφυγες και τους κολίγους. Το πρώτο Γεωργικό Θεσσαλικό Δάνειο χρηματοδότησε την αγορά των κτημάτων του Παναγή Τοπάλη 66 με την καταβολή του ποσού των δραχμών στις 13 Ιουλίου του Επίσης, αποπλήρωσε το υπόλοιπο ποσό της αγοράς των στεφανοβίκειων κτημάτων, το ο- ποίο όφειλε το ελληνικό δημόσιο στην Εθνική Τράπεζα και βρισκόταν σε εκκρεμότητα ( από τα δραχμές του συνολικού κόστους αγοράς τους) 68. Τέλος, το 1908 το ελληνικό δημόσιο προχώρησε στην τελευταία αγορά μεγάλης έγγειας ιδιοκτησίας στην περιοχή του Αλμυρού (Δύο Τσιγγέλια). Επρόκειτο για τα κτήματα των Καρτάλη-Μπαλτατζή στρεμμάτων και αξίας δραχμών. Το ποσό εξασφαλίσθηκε με την εκταμίευση του αντίστοιχου αντιτίμου από το υπόλοιπο του πρώτου Γεωργικού Θεσσαλικού Δανείου (13 Νοεμβρίου 1907) 69. Λαμπρή εξαίρεση στον κανόνα αποτελούσε η περίπτωση του κτήματος του Παναγιώτη Χαροκόπου στο δήμο Σιλάνων της Καρδίτσας. Ο Π. Χαροκόπος δώρισε στο ελληνικό κράτος το κτήμα Καλογρηανά έκτασης στρεμμάτων. Προέβη σε αυτή τη δωρεά από το Λονδίνο προς το ελληνικό δημόσιο τον Απρίλιο του Αυστηρή προϋπόθεση στη δωρεά έθετε τη διανομή του κτήματος στους ακτήμονες καλλιεργητές του 70. Το 1907, λοιπόν, ξεκίνησε η διαδικασία διανομής των παραπάνω κτημάτων σε οικογένειες Θεσσαλών και προσφύγων ακτημόνων και η κατασκευή εκατοντάδων οικημάτων απαραίτητων για την εγκατάστασή τους σε οργανωμένους οικισμούς μικροϊδιοκτητών. Το κράτος ήταν παρόν στη χρηματοδότηση του πρωτόγνωρου επόμενα 30 χρόνια το ελληνικό κράτος θα κατέβαλε στις τέσσερις τράπεζες εξαμηνιαίες δόσεις, που θα βαρύνονταν από 5% τόκο. Καρβέλα, όπ. π., σσ. 48, 165, Όπως και με το πρώτο Γεωργικό Θεσσαλικό Δάνειο, το 1909 δανειστές του ελληνικού κράτους ήταν οι ΕΤΕ, Ιονική, Αθηνών και Ανατολής. Τα δραχμές προέρχονταν από την ΕΤΕ, το δρχ. από την Τράπεζα Αθηνών, οι δρχ. από την Ιονική Τράπεζα Limited και αντίστοιχο ποσό από την Τράπεζα Ανατολής. Το δεύτερο Γεωργικό Θεσσαλικό Δάνειο θα εξοφλούνταν την 1η Μαρτίου 1938 ύστερα από την καταβολή 56 εξαμηνιαίων δόσεων, αρχής γενομένης την 1η Ιουλίου Ο τόκος του 5% βάρυνε τις έντοκες δόσεις. Καρβέλα, όπ. π., σσ Τα Τοπάλεια κτήματα ήταν τέσσερα: Καινούργιο, Άκετσι, Δημητριάδα και Καραμπάσι. Ανήκαν στον Παναγή Τοπάλη, γαιοκτήμονα εγκαταστημένο στο Γαλάτσι της Ρουμανίας. 67 Καρβέλα, όπ. π., σ Καρβέλα, όπ. π., σ Καρβέλα, όπ. π., σ Καρβέλα, όπ. π., σσ. 61,

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: επάλληλα δικαιώματα επί της γης, εκδοτικό δικαίωμα, Μεγάλη Ιδέα.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: επάλληλα δικαιώματα επί της γης, εκδοτικό δικαίωμα, Μεγάλη Ιδέα. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ /Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/9/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: επάλληλα δικαιώματα επί της γης, εκδοτικό δικαίωμα, Μεγάλη Ιδέα. (ΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία ιστορικών πηγών

Επεξεργασία ιστορικών πηγών Επεξεργασία ιστορικών πηγών Κατά τη βαθμολόγηση απαντήσεων σε ερωτήσεις που απαιτούν επεξεργασία ιστορικού υλικού (παραθεμάτων, εικόνων, διαγραμμάτων, χαρτών κλπ) αξιολογείται, ανάλογα με τη συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή.

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. 2. Σε ποιο µοντέλο (πρότυπο)

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονική Εξέλιξη των Μεγεθών του Εξωτερικού Εμπορίου Αγροτικών Προϊόντων στην Ελλάδα την Περίοδο 1994-2008

Διαχρονική Εξέλιξη των Μεγεθών του Εξωτερικού Εμπορίου Αγροτικών Προϊόντων στην Ελλάδα την Περίοδο 1994-2008 Διαχρονική Εξέλιξη των Μεγεθών του Εξωτερικού Εμπορίου Αγροτικών Προϊόντων στην Ελλάδα την Περίοδο 1994-2008 Δρ. Δημήτριος Π. Πετρόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Γεωργικής Οικονομίας ΤΕΙ Καλαμάτας d.petro@teikal.gr

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Ιουνίου 12 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ: Έτος 11 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Η έρευνα Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2011

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2011 ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2011 Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Επιβολής Ειδικού Φόρου Πιστωτικού Ιδρύματος του 2011. Ερμηνεία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ 15 ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 105 51 ΤΗΛ. ΚΕΝΤΡΟ: 210 3349999 FAX: 210 3212944, 3215988 Web site: www.syete.gr Email: syete@otenet.gr ΛΕΣΧΗ: ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ 60 ΤΗΛ. 210 3640420 ΑΡ.ΠΡΩΤ. 140135 Αθήνα, 24.6.2014 Συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 14 Αυγούστου 2014 Δημοσιονομικό Έλλειμμα - Πληθωρισμός - Εξωτερικό Εμπόριο Σύμφωνα με στοιχεία του ΥΠΕΜΠ, τα οποία δημοσιεύτηκαν μετά την απόφαση για επιβολή εμπάργκο από τη Ρωσία

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1. Πότε θα γίνει η εισαγωγή του ευρώ; Το ευρώ αναμένεται να εισαχθεί και να αποτελέσει επίσημο νόμισμα της χώρας την 1 η Ιανουαρίου 2008. 2. Πότε θα καταργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε.

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Η Ελληνική στρατηγική επιλογή του «εξευρωπαϊσμου» των Ελληνοτουρκικών διαφορών και του Κυπριακού,

Διαβάστε περισσότερα

Τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών

Τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών 11/2012 3-2013 Τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών 2012 Ημερομηνία δημοσίευσης 26/2/2013 www.publicissue.gr Η Public Issue ιδρύθηκε το 2001. Εξειδικεύεται στην πολιτική και εκλογική έρευνα κοινής γνώμης,

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Η υλοποίηση αυτών των στόχων ζήτηση» (σ. 195) Ήδη σήµερα 500 περίπου Ευρωσύµβουλοι βοηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά στην αξία των εισαγωγών και εξαγωγών ανά Περιφέρεια από και προς τις χώρες της ΕΕ ή τρίτες χώρες, καθώς και τη σχέση των εξαγωγών ως προς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ» Πειραιάς, 22 Ιουλίου 2010 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ» Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς σας ενημερώνει ότι, υπογράφηκε στις 20 Ιουλίου, από την Υπουργό Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 2007 Αρ. Πρωτ. :1554 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ Πρόσφατα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Ονοματεπώνυμο: Τάσιος Ανδρέας Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Παντουβάκης Άγγελος Δεκέμβριος 2014 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πειραιάς 21.11.2005 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2004/2005

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα ομιλίας : «Η τελωνειακή υπηρεσία μοχλός στην καθιέρωση της διευκόλυνσης του εμπορίου στην Ελλάδα»

Θέμα ομιλίας : «Η τελωνειακή υπηρεσία μοχλός στην καθιέρωση της διευκόλυνσης του εμπορίου στην Ελλάδα» Θέμα ημερίδας: «ΕΜΠΟΡΙΟ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ» Θέμα ομιλίας : «Η τελωνειακή υπηρεσία μοχλός στην καθιέρωση της διευκόλυνσης του εμπορίου στην Ελλάδα» Τα τελευταία 2,5 χρόνια η Τελωνειακή Υπηρεσία αλλάζει. Η αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010 Θέμα: Χαιρετισμός Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Λούκας Τ. Κατσέλη στην Ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Πορεία της οικονομίας του Μαρόκου κατά το 2014 (Ιανουάριος Οκτώβριος)

Πορεία της οικονομίας του Μαρόκου κατά το 2014 (Ιανουάριος Οκτώβριος) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΜΑΡΟΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΖΑΜΠΛΑΝΚΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Πορεία της οικονομίας του Μαρόκου κατά το 2014 (Ιανουάριος Οκτώβριος) Καζαμπλάνκα 5 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ. Ιουστινιανού 3, 41222, Λάρισα Τηλ:2410-626945 e-mail: info@entre.gr web site: www.entre.gr ΜΗΝΙΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΜΑΙΟΣ 2006 ΤΕΥΧΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2 Επιχειρηματικότητα: έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την αξία των εισαγωγών και εξαγωγών ανά Περιφέρεια από και προς τις χώρες της ΕΕ ή τρίτες χώρες, καθώς και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ Χριστίνα Σαραντίδου, LLM (NU, Chicago IL), Δικηγορικό Γραφείο «Μεταξάς & Συνεργάτες» Ημερίδα: «Η ελληνική ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Α1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 20 Μαΐου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 141: «Ισχυρότερο όργανο να αδρανοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες Εξελίξεις στην Αγροτική Οικονοµία. της Ελλάδος

Πρόσφατες Εξελίξεις στην Αγροτική Οικονοµία. της Ελλάδος Πρόσφατες Εξελίξεις στην Αγροτική Οικονοµία της Ελλάδος Το κείµενο αυτό προέρχεται από έκδοση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το Μάιο του 2012 µε τίτλο: Agricultural Policy Perspectives, Member States factsheets

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2015)

Α. Τακτικός προϋπολογισμός. 1.Κωδικοί αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2015) Α. Τακτικός προϋπολογισμός 1. αριθμοί Φορέων - Ειδικών Φορέων κατά Υπουργείο (από 01/01/2015) Νέοι 01 ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 01 03 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 03 05 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Πίνακας Αποδεκτών

Προς: Πίνακας Αποδεκτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Πληρ.: Μ.Φυτά, Παν.Αλεξόπουλος Τηλ.: 2106470370 (141, 151) FAX: 2106470375 E-mail: Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ (Ν. 4019/2011)

ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ (Ν. 4019/2011) (Ν. 4019/2011) ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: «ΠΡΑΣΙΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» Α.Σ. «ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ»» Γιώργος Μπιθυμήτρης Σύμβουλος συγχρηματοδοτούμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΓ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟ ΟΣ Α ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΛΖ. ευτέρα 21 εκεµβρίου 2009

ΙΓ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟ ΟΣ Α ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΛΖ. ευτέρα 21 εκεµβρίου 2009 ΙΓ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟ ΟΣ Α ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΛΖ ευτέρα 21 εκεµβρίου 2009 ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Το λόγο έχει η Βουλευτής Επικρατείας της Νέας ηµοκρατίας κ. Ευγενία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων IV.3. Οι πληθυσμιακές πυραμίδες Στην ανάλυση των πληθυσμιακών δομών κεντρικό ρόλο έχουν οι πληθυσμιακές πυραμίδες και οι αποκαλούμενοι δομικοί δείκτες. Η κατανομή του συνόλου των ατόμων ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Ευρωπαϊκό Συνέδριο για την Αγροτική Επιχειρηματικότητα, «Αυτό το χωράφι είναι η Επιχείρησή σου» Ναύπλιο, 15-10-2013 Ραυτόπουλος Δημήτρης Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Σ ύ λ λ ο γ ο ς Μ ε λ ε τ η τ ώ ν Μ η χ α ν ι κ ώ ν Ν ο μ ο ύ Κ υ κ λ ά δ ω ν

Σ ύ λ λ ο γ ο ς Μ ε λ ε τ η τ ώ ν Μ η χ α ν ι κ ώ ν Ν ο μ ο ύ Κ υ κ λ ά δ ω ν Σ ύ λ λ ο γ ο ς Μ ε λ ε τ η τ ώ ν Μ η χ α ν ι κ ώ ν Ν ο μ ο ύ Κ υ κ λ ά δ ω ν T.Θ. 222 84100 Σύρος - τηλ. 6908 699550 6985 786604 / fax : 2281087046-2281082422 Email : symmhk@gmail.com http://www.architects-eng-cyclades.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Μονάδα Παρακολούθησης της Κοινής Γνώμης Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 2013 Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014»

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΝΩΣΗ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ-ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΡΓΟΛΑΒΩΝ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Αντιγονιδών 2, τ.κ. 54630, Θεσσαλονίκη Τηλ. & Fax: 2310.270027 Θεσσαλονίκη, 4 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου Αθήνα, 2 Ιουλίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 2 Ιουλίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τέταρτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ11 Τελικέςεξετάσεις 2011-12

ΕΛΠ11 Τελικέςεξετάσεις 2011-12 ΕΛΠ11 Τελικέςεξετάσεις 2011-12 1 Α φάση Εξέτασης Οµάδα Α 1) ΠότεκαιγιαποιουςλόγουςιδρύθηκεηΑ ΑθηναϊκήΣυµµαχία; 2) Πότε εµφανίστηκε η αλφαβητική γραφή στον ελληνικό κόσµο και ποιες ανάγκεςεξυπηρετούσε;

Διαβάστε περισσότερα

52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ

52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ 52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Στο πλαίσιο της

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήματα και Νομίσματα

Χρήματα και Νομίσματα Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Χρήματα και Νομίσματα Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc21 Ξενάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ

ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΑΝ ΣΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΜΕΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 8 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα