Ο ανορθόδοξος Παπαδιαμάντης. (μικρή μελέτη για τη Φόνισσα) «The correction made by the translator is latent in the original»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ανορθόδοξος Παπαδιαμάντης. (μικρή μελέτη για τη Φόνισσα) «The correction made by the translator is latent in the original»"

Transcript

1 Ο ανορθόδοξος Παπαδιαμάντης (μικρή μελέτη για τη Φόνισσα) «Τυχαίνει να διαβάζω κάποτε σελίδες από τον Παπαδιαμάντη σε κύκλο αποφοίτων από τ αθηναϊκά γυμνάσια. Και βλέπω ότι άρχισε κάπως να ξενίζη. H γλώσσα του, η καθαρεύουσα, δεν είναι απλώς η λεγομένη γλώσσα των εφημερίδων. Πολλές λέξεις της δεν τις γράφουν πια ούτε οι εφημερίδες κ είναι ήδη για το νεαρόν ακροατήριον άγνωστες. Και φοβούμαι, ότι μία από τις απολαύσεις που θα στερηθή η αυριανή νεότης, είναι ότι δεν θα διαβάζη πια Παπαδιαμάντη, καθώς η δική μας η γενεά*». ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ «The correction made by the translator is latent in the original» GEORGE STEINER Πολλές λέξεις είναι άγνωστες όχι μόνο στο «νεαρόν» ακροατήριον του 1956, όπως φοβάται ο Τέλλος Άγρας, αλλά και στο νυν «νεαρόν», ακόμα και στον λόγιο ή στον «μεμυημένο», που ωστόσο, ξιπασμένος * Άγρας, Τέλλος, «Πώς βλέπομε σήμερα τον Παπαδιαμάντη», Αρχείον Ευβοϊκών Μελετών Β, 1936 (τρεις διαλέξεις γενόμεναι την 18ην Νοεμβρίου, την 2αν και την 18ην Δεκεμβρίου 1936 εν τη αιθούση της Αρχαιολογικής Εταιρίας). Τώρα στο συλλογικό τόμο Τριανταφυλλόπουλος, Ν.Δ. (επιμ.), Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης είκοσι κείμενα για τη ζωή και το έργο του, Αθήνα, Οι εκδόσεις των Φίλων,

2 ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΙΣΤΗΝΟΣ από μια λανθάνουσα ή ομολογημένη γλωσσοκεντρική ιδεολογία, με την αυταρέσκεια και την εκζήτηση που συνήθως καλλιεργεί πάντα, αναθεματίζει κάθε απόπειρα να μεταφραστούν και να «εξομαλυνθούν» τα «πολυτίμητα» αυτά κειμήλια του λόγου. Κάποιοι μάλιστα σύγχρονοι «κουτοζαμπέληδες», διατηρώντας, χωρίς να το γνωρίζουν ή να το συνειδητοποιούν, μια αμυδρή σχέση με τα παπαδιαμαντικά κείμενα έναν, για παράδειγμα, μακρινό και φιλτραρισμένο από τον αγέρωχο μοντερνισμό* της εποχής απόηχο, ισχυρίζονται ότι αυτή η κάτοψη του ύφους, αυτή η απαράμιλλη στιλιστική νωπογραφία, θα εκφυλιστεί και θα μαραζώσει, αν υποστεί την κακουχία μιας μεταφραστικής ανάπλασης (αφού, όπως λένε, κάθε μετάφραση ισοδυναμεί με ιδιοποίηση και σφετερισμό του πρωτοτύπου). Εξάλλου, συμπληρώνουν, τα κείμενα του συγγραφέα δεν είναι απόκρημνα και δυσανάγνωστα, ούτε έξω από το «πανελλήνιο» γλωσσικό αίσθημα. Απαιτείται μονάχα λίγη λεξιλογική αρχαιολογία και ετυμολογική ετ(οι)μότητα ώστε να γίνει η πρόσληψη ολοσχερής. Δεν «αποκλείεται» βέβαια(!), αν υποθέσουμε ότι η γνώση, για παράδειγμα, των παρακάτω λέξεων (ενός δηλαδή λεξιλογικού φάσματος** που ξεκινά από τον Όμηρο και τη Βίβλο, περνά από το ** Με τον όρο «αγέρωχος μοντερνισμός» εννοώ την τάση ή την πτυχή της ελληνικής νεωτερικότητας που αναγορεύει το ύφος σε αισθητική αυταξία συνυφασμένη με την ουσία του έργου τέχνης, τόσο ώστε κάθε διαφοροποίησή του (μεταφραστική απόδοσή του) να ισοδυναμεί με έκπτωση, ευτελισμό ή παραχάραξή του, σε αντίθεση φυσικά με ό,τι υπαγορεύει η σύγχρονη θεωρία της λογοτεχνίας. ** «Γι αυτό και ντύνει το έργο του, σαν πουκάμισο σε εικόνα, με τη γλώσσα που έχει μάθει από τους ανθρώπους του νησιού του, από τα λειτουργικά βιβλία της εκκλησίας, την Αγια-γραφή, τα υμνολόγια, την παπαδική, τα Συναξάρια, τα Γεροντικά, τους πατέρες, τους αρχαίους. Γι αυτόν δεν υπάρχουν ταξινομημένες ιστορικές περίοδοι στη γλώσσα, όπως δεν υπάρχουν διαχωρι- 12

3 Αφερέγγυοι και πλάνητες Βυζάντιο και τους συναξαριστές, για να καταλήξει σε μια ευλύγιστη καθαρεύουσα εμπλουτισμένη και ποικιλμένη με δημώδη και διαλεκτικά στοιχεία) είναι αυτονόητη: ξεκούδουνα γριά ταχιά το ταχύ τεθηπός βλέμμα χαλεύω ζαράρ πρύμισες δύστηνος μυκτήρας ναμι διπλάρικα φλιά του στομίου ολκός σελάχι νισάφι χουγιάζω πινάκι στρογγυλιάτα στραγγαλιά Τομ -ταμάμ σταυρώνω φαμιλιά ντούρμα αυτιάζομαι πετσώνω σάρα σαστικός πρωιμάδι τέμπλα σκιάς ξυραφάδες καζάρμα καταχυτό καταρρήχωση περκάζω λεχωσιά τόνος λογαοιδικός εις το πεζόν τσούπα γιουρδέλι γαλίπα σκυταλοειδώς αρσανάς τράχωμα λιχανός παράφερνα ψυχομοίρι βρέμω βρέμουσα φλόγα φουγοπόδαρο χειρίδιον εκλικμίζω Ούτε για αστείο. Τις δυσκολίες μάλιστα αυτές εντείνει και η δομή της γλώσσας, η οργάνωση και η σύνταξή της, η οποία κινείται στην τροχιά της σύνθεσης, με τη χρήση της μετοχής και του υποτακτικού λόγου, ενίοτε τόσο πυκνού και περίπλοκου, ώστε να θολώνει τη νοηματική αλληλουχία. Πρόκειται για το φαινόμενο της περιοδολογίας για το οποίο μιλά ο Τέλλος Άγρας*, που του προκαλεί κάποιες στιγμές ένα αίσθημα ασφυξίας και πνιγμού. Γράφει, σχολιάζοντας ένα απόσπασμα από το Ολόγυρα στη λίμνη: «Παράδειγμα τούτο για σμένες εποχές ελληνισμού στην ψυχή του. [...] Το έργο του Παπαδιαμάντη στέκεται ως μαρτυρία της συνθετικής σύγκρασης παραδόσεων αρχαϊκών, ελληνιστικών, μεσαιωνικών και νεωτέρων, και της αδιάστατης συμβίωσης και περιχώρησης αυτών [...]» Καμπερίδης, Λάμπρος, «Οι γλώσσες του Παπαδιαμάντη», Πρακτικά Α Διεθνούς Συνεδρίου για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, σ. 538, Αθήνα, Δόμος, * Άγρας, Τέλλος, σ. 131, αυτόθι. 13

4 ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΙΣΤΗΝΟΣ ύφος; Ή μήπως επήδησεν από το Σοφοκλή, κ είναι το θρυλικόν απόσπασμα, που τον εθανάτωσεν από ασφυξία; Πραγματικώς, δεν θάθελα να βρεθώ στη θέση του δασκάλου που εξυμνώντας στα παιδιά τον Παπαδιαμάντη για στυλίστα τάχα του νεοελληνικού γραπτού λόγου, ήθελε πέσει έξαφνα σ αυτόν το λαβύρινθον». Παρομοίως, στη Φόνισσα μια μακροπερίοδη ενότητα απαρτισμένη από διακόσιες δέκα λέξεις βρίθει από δευτερεύουσες προτάσεις*, που μαζί με μια σωρεία μετοχών κατακερματίζουν το νόημα σε μικρές νοηματικές νησίδες, σε αποσπασματικές σημασιολογικές κηλίδες (ο impressionisme για τον οποίο μιλά ο Παλαμάς), ώστε να διακόπτεται η συνέχεια και ο αναγνώστης να επιστρέφει αδιάκοπα στην αφετηρία για να συλλάβει τον μίτο. Τεχνική της διοχέτευσης ενός υπερθερμασμένου λόγου, ενός λεκτικού αναβρασμού, που πάει έτσι να διασταυρωθεί με το συντακτικό του ισοδύναμο; Ίσως. Αναπόφευκτα όμως, και εξαιτίας αυτής της πίεσης, η πειθαρχία χαλαρώνει, η ανάγκη για σύνθεση υποχωρεί απέναντι στο συνωστισμένο λεκτικό υλικό και η οικονομία των εκφραστικών μέσων χάνει τα ερείσματά της. Στον ίδιο μηχανισμό εγγράφεται και η πρώιμη χρήση του συνειρμού, που συντελεί ώστε η ροή του λόγου να βγαίνει από τις κοίτες της, ακολουθώντας ελικοειδείς τροχιές: Μια εικόνα που * Μίαν εσπέραν... της νέας πόλεως: Ότι: χρονικός σύνδεσμος που εισάγει δευτερεύουσα χρονική πρόταση. Ενώ: χρονικός σύνδεσμος, δευτερεύουσα χρονική. Όστις: αναφορική αντωνυμία, δευτερεύουσα αναφορική. Καίτοι: εναντιωματικός σύνδεσμος, δευτερεύουσα επιρρηματική. Να μη δεχθώσι: δευτερεύουσα τελική. Αλλά ν απαιτήσωσι: δευτερεύουσα τελική. Όπως η τέμπλα: αναφορική-παραβολική. Ομοιάζοντος: επιθετική μετοχή. Θέσας: χρονική μετοχή. Καμαρώνουσα: τροπική μετοχή. Σε αυτόν τον γραμματικό φόρτο ας προσθέσουμε τα αποσιωπητικά και μια παρένθετη πρόταση. Βλ. Παπαδιαμάντης, Αλέξανδρος, Η Φόνισσα, σ , Αθήνα, Εστία,

5 Αφερέγγυοι και πλάνητες ράμφισε τη μνήμη του, μια λέξη που ξεπήδησε από το πληθωρικό αποταμίευμά του, ένα όνομα που ξεμύτισε εντελώς τυχαία είναι ικανά να αναστατώσουν τη γραμμική αφήγηση, προκαλώντας σπασμούς ή κράμπες στη ροή της. Μόνο έτσι μπορούμε να ερμηνεύσουμε την υποτακτική άρθρωση του λόγου, που προκαλεί τη διάχυση ή τη διασπάθιση του νοήματος και την εκ νέου αποκρυστάλλωσή του σε «δευτερεύοντες», όχι όμως λιγότερο σημαντικούς, σημασιολογικούς θυλάκους. Θα αποκλείσει έτσι κανείς τις υστερόχρονες συγγένειες, που θα έφερναν ίσως τη συγκριτική γραμματολογία σε αμηχανία, ανάμεσα στο στιλ του Προυστ και τις υφολογικές εκζητήσεις του Παπαδιαμάντη; Γράφει ο Λίο Σπίτσερ* για τον Γάλλο συγγραφέα: «Οι τερατώδεις σε μήκος φράσεις του που αγκυλώνονται στην κυριολεξία από παρένθετες, οι ποταμοί των λέξεων που ξεχύνονται σαν μια πύρινη λάβα, με αφορμή ένα ασήμαντο γεγονός, όπως ένα απλό όνομα που ακούγεται ξαφνικά, οι γλωσσικές συστροφές και οι συνειρμικές αναλήψεις που ξετυλίγονται με τη χρήση του ελεύθερου πλάγιου λόγου, αντιστοιχούν προφανώς στη δαιδαλώδη και πολυκύμαντη σύλληψη του κόσμου του. Δεν πρόκειται για μια υπερτροφία των εκφραστικών μέσων, όπως στην περίπτωση της Sinfonia Domestica του Ρίχαρντ Στράους, αλλά για μια εσωτερική ψυχική διάταση του καλλιτέχνη που παρατηρεί επισταμένως και απεικονίζει σύνθετα τον κόσμο του». Υπερτροφία των εκφραστικών μέσων υπάρχει βέβαια στον Παπαδιαμάντη, σε βαθμό που δεν μπορεί κάποιες φορές να τα χαλιναγωγήσει. Εξ ου και η βίαιη, χωρίς να την υπαγορεύει καμία ανάγκη νοηματικής πληρότητας, συμπαράθεση ή στοίχιση επιθέτων**, ** Βλ. Spitzer, Leo, Études de style, Paris, Gallimard, ** Σήμερα ξέρουμε ότι η παράθεση ή η συστοιχία επιθέτων που κλιμακώνονται κατά την ένταση του αισθήματος, της συγκίνησης ή της αισθησιακής 15

6 ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΙΣΤΗΝΟΣ ονομάτων, συνωνύμων λόγιων ή δημωδών, που οδηγούν κάποτε στον στόμφο, στη ρηματική υπέρταση, στη λεκτική «σφλομονή»:... ακουμβώσα εις το κράσπεδον της εστίας, το λεγόμενον φουγοπόδαρον δεν εκοιμάτο, αλλ εθυσίαζε τον ύπνον Η Χαδούλα, η λεγομένη Φράγκισσα, ή άλλως Φραγκογιαννού.... έρριψαν πρασινωπήν αχλύν, χλοερόν σκότος... εις το καρνάγιο, ή τον αρσανάν... ανάγκη πάσα και χρέος απαραίτητον Αυτή εξάλλου η εκφραστική συμφόρηση δεν υποχρεώνει τον εκδότη της Φόνισσας στα δανέζικα να υποδείξει ένα είδος ακρωτηριασμού στην πολυκέφαλη και πολυμελή φράση «Ποιος κήπος, ποιον λειβάδι, ποια άνοιξις παράγει αυτό το φυτόν! Και πώς βλαστάνει και θάλλει έμφασης συνδέεται με την επιρροή που άσκησε η ανάγνωση της Γραφής. «Και ην ο άνθρωπος εκείνος αληθινός, άμεμπτος, δίκαιος, θεοσεβής» (Ιώβ 1,1). «Να είσαι ανήρ τίμιος, αγαθός, άμεμπτος... ν αφυπνισθής πρωίαν τινά εγκαταλελειμμένος, προδομένος, κατησχυμμένος, κατάρατος!» (Έμποροι των Εθνών, 1, 245-6), Καμπερίδης, Λάμπρος, σ. 541, αυτόθι. Επίσης, τα τριμερή ασύνδετα που απαρτίζονται από φράσεις ή λέξεις και τα οποία εντείνουν τη ρυθμικότητα του κειμένου σε επίπεδο επιφανειακής γλωσσικής δομής ανιχνεύονται χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία στην πρόζα του Άντον Τσέχοφ. Γυναίκα απλή, συνηθισμένη, δυστυχής. Γελούσε, έκλαιγε, προσευχόταν (Τσέχοφ, Η αρραβωνιαστικιά). Ήτον πνοή, ίνδαλμα αφάνταστον, όνειρον επιπλέον εις το κύμα (Παπαδιαμάντης, Όνειρο στο κύμα). Πολίτου-Μαρμαρινού, Ελ., «Παπαδιαμάντης, Mωπασάν και Τσέχοφ», Πρακτικά Α Διεθνούς Συνεδρίου για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, σ , Αθήνα, Δόμος,

7 Αφερέγγυοι και πλάνητες και φυλλομανεί και φουντώνει! Και όλοι αυτοί οι βλαστοί, όλα τα νεόφυτα, θα γίνουν μίαν ημέραν πρασιαί, λόχμαι, κήποι;» (29, κεφ. γ ), και τη συρρίκνωσή της στη βραχύλογη, ανάπηρη, αποστραγγισμένη διατύπωση «Ποιος κήπος παράγει αυτό το φυτόν! Και πώς βλαστάνει! Και όλοι αυτοί οι βλαστοί θα γίνουν μίαν ημέραν πρασιαί;»* Φαίνεται πάντως ότι αυτός ο σύνθετος, ελικοειδής τρόπος ανάπτυξης του λόγου του, με τις αναδιπλώσεις αλλά και τις πληθωρικές εκτινάξεις, ακολουθεί τις ψυχικές του κυμάνσεις, καθώς και την ανάγκη του να αποτυπώσει στον κειμενικό χώρο όσο το δυνατόν περισσότερη εμπειρία, όσο το δυνατόν βαθύτερη φαντασιωσική μετάληψη. Γιατί είναι αυτονόητο ότι ένα ασυνείδητο δομημένο από ιδεοψυχαναγκαστικές εμμονές και προσχωμένο από προσωπικούς μύθους δεν μπορεί παρά να αποτυπωθεί σε μια τραυματισμένη γραφή γεμάτη ουλές και εκζέματα. Αυτή η υφολογική ιδιοτυπία του Παπαδιαμάντη, μαζί με τις αρνητικές όψεις της, επισημάνθηκε πολύ νωρίς, και μάλιστα από τη σημαντικότερη κριτική σκέψη αυτού του τόπου**. «Μερικά του διηγήματα, κυρίως όσα τυπώθηκαν στη φιλολογικήν Εστία, κατά την εποχή ακριβώς του γλωσσοδημοτικού οργασμού, είναι γραμμένα στην πεζή γλώσσα μιας σχολαστικής κι όλο μετοχές παραγεμισμένης περιοδολογίας [...] Ο λόγος του είναι αλήθεια πως έχει όλη τη δυσκινησία της πεζής μας γλώσσας αλλά το δυσκίνητον αυτό δεν τόχει πάντα. Μια θηλυκή αστάθεια, μια νευρική ανησυχία, ** Engberg, Sysse G., «Traduttore traditore: Μεταφράζεται ο Παπαδιαμάντης;», Πρακτικά Β Διεθνούς Συνεδρίου για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, σ , Αθήνα, Δόμος, ** Παλαμάς, Κωστής, «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης», στο Τριανταφυλλόπουλος, Ν.Δ. (επιμ.) Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, είκοσι κείμενα για τη ζωή και το έργο του, σ , Αθήνα, Οι εκδόσεις των Φίλων,

8 ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΙΣΤΗΝΟΣ ένας impressionisme φανερώνεται, γενικώς ειπείν, στο έργο του, που τον κάνει ν αλλάξη γραμματική, γλώσσα, ύφος σύμφωνα με τις περιστάσεις, τους ήρωές του, τα γούστα του, τα κέφια του. Πολλοί την τέτοια γλωσσικήν ελαστικότητα στο συγγραφέα τη θεωρούν ακαταστασία ή αδυναμία ή άλλο τι ασυγχώρητο». Πολύ αργότερα, το 1936, ο Τέλλος Άγρας* θα προβάλει ανάλογες ενστάσεις. «[...] αγαπούν ακόμη κ εκείνο το περίεργο το ύφος, τον τρόπο του να βάζη το επίθετον ύστερ από το ουσιαστικό [...] Αγαπούν ακόμη και τις περιοδολογίες [...]» Ωστόσο, θα στηρίξει αυτές τις επιλογές. «Η έξις είναι δευτέρα φύσις, και, ας τ ομολογήση κανείς, αυτή η περιοδολογία ανταποκρίνεται κάπως προς το γλωσσικό αίσθημα της καθαρεύουσας, ή ακόμα περισσότερο της λογίας: ένας Ισοκράτης, παραδείγματος χάριν, δεν θα την καταδίκαζε δεν καταντά αδιάβαστη γιατί η αρχιτεκτονική της φράσεως και της ιδέας μαζί αναπτύσσεται ενδιάθετα στον αναγνώστη κι ανοίγει τόπο για ν αναπτυχθή κι ο συγγραφεύς». Ένα πρώτο συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί από τις μέχρι τώρα αφανάτιστες, αφατρίαστες και αδογμάτιστες παπαδιαμαντικές μελέτες είναι ότι το ύφος του συγγραφέα αποκτά την απαράμιλλη ταυτότητά του μέσα από τις εκτροπές, τις παραβάσεις και τις «αμετροέπειές» του. Η έννοια της ισορροπίας, της εκφραστικής οικονομίας, της ενορχήστρωσης των επιμέρους ετερογενών στοιχείων, της εναρμόνισής τους, ό,τι επιτέλους συγκροτούσε ένα σύστημα παραδοσιακών αισθητικών αξιών, δεν δείχνει να επιβεβαιώνεται. Η προσπάθεια των στρουκτουραλιστών να ανακαλύψουν στη γραφή μια στιβαρή γραμματική δομή στη βάση παραλληλισμών, διαγώνιων ή κατακόρυφων ανταποκρίσεων, ομοφωνιών, συμμετρικών ζευγών, ισορροπίας ισομετρικών μερών, δυ- * Άγρας, Τέλλος, αυτόθι. 18

9 Αφερέγγυοι και πλάνητες ναμικών και στατικών συνδυασμών, γεωμετρικού βάθους (profondeur géométrique) κ.λπ., αφορά κυρίως ποιητικά κείμενα* με έντονη γλωσσοκεντρική σύσταση, ή, εν πάση περιπτώσει, ευσύνοπτα και κεντρομόλα (χωρίς πολυεστιακή αφηγηματική διασπορά) πεζογραφήματα, όπου το ποιητικό στοιχείο υπερτερεί απέναντι στο διηγηματικό**. Η υποτακτική σύνταξη του λόγου του, η ανορθόδοξη και για πολλούς εξεζητημένη χρήση της καθαρεύουσας (η έκκεντρη και νομαδική), που παράγει ένα είδος εντροπίας, στη νοηματοδότηση των θεμάτων του, τον φέρνει πιο κοντά σε μια μοντερνιστική γραφή, και φυσικά τον απαγκιστρώνει από τον ηθογραφικό και ρομαντικό κανόνα της εποχής του. Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, ο συντηρητικός Παπαδιαμάντης, που ομνύει στο ορθόδοξο δόγμα και φλερτάρει με το σκληροπυρηνικό κίνημα των Κολυββάδων***, είναι ένας quasi νεωτερικός συγγραφέας. Η γλώσσα του είναι ένα παλίμψηστο από διαδοχικές γλωσσικές στι- *** Jakobson, Roman, Huit questions de poétique, Paris, Éditions du Seuil, Eιδικότερα, «Les chats» του Charles Baudelaire και «Sur 1 art verbal des poètes-peintres Blake, Rousseau et Klee». *** Πόσο θα απέδιδε πράγματι η εξαίρετη κατά τα άλλα, στρουκτουραλιστική, υφολογική, σημειωτική και αφηγηματολογική ανάγνωση του Γιώργου Κεχαγιόγλου που επιχειρεί για το Ο έρωτας στα χιόνια αν εφαρμοζόταν στη Φόνισσα του Παπαδιαμάντη; Η φυγόκεντρη, νομαδική, σημειωτικά ανοιχτή επεξεργασία της εκφραστικής του ύλης, που αντιστοιχεί σε ένα αδόμητο ασυνείδητο, χωρίς δηλαδή πατρικό εξουσιαστικό κέντρο, θα καθιστούσε, φοβάμαι, ατελέσφορη μια παρόμοια ανάλυση. *** «Για λόγους ιστορικούς και μόνο οφείλω να υπομνήσω ότι ο κοσμοκαλόγερος έχει τις ρίζες του στους Ησυχαστές Κολυββάδες του νησιού του, δηλαδή στη νησιωτική παράδοση του Άθω». Βλ. Τριανταφυλλόπουλος, Δημήτρης Δ., «Εκκλησία, τέχνη και λόγος: οι εκφράσεις του Παπαδιαμάντη για μνημεία εκκλησιαστικής τέχνης», Πρακτικά Α Διεθνούς Συνεδρίου για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, σ. 548, Αθήνα, Δόμος,

10 ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΙΣΤΗΝΟΣ βάδες και ετερόκλητα στοιχεία, που έχει ωστόσο την τόλμη να τα αναμειγνύει σε ένα υβριδικό κράμα, νομιμοποιώντας στην πράξη την έννοια της υβριδικής σύντηξης* η οποία χαρακτηρίζει όχι μόνο το μοντερνικό αλλά και το κλασικό ακόμα μυθιστόρημα, όπως υποστηρίζει ο Μπαχτίν. Οι εκτροπές του, στιλιστικές και γλωσσικές, από το grammatically correct της εποχής του, δεν είναι τίποτε άλλο παρά η έκφραση μιας παραβατικής αντίληψης που τον χαρακτηρίζει. Απέναντι στη γλωσσική ομοιογένεια και την ορθοδοξία του δημοτικιστικού δόγματος είναι αυτός που θα αντιπαραθέσει την ποικιλία που προσφέρουν η ανασκαφή και η αρχαιολογία της γλώσσας, όπως και τις αποχρώσεις και την πολυσημία ενός μέσου που δεν στέργει να φυλακιστεί σε κανονιστικά σχήματα. Ο πρώιμος, λοιπόν, μοντερνισμός του έργου του υπογραμμίζεται πια όχι μόνο σε ό,τι εξώφθαλμα και ρητά αποτελεί τους όρους και τις προϋποθέσεις μιας πρωτοποριακής γραφής, όπως, για παράδειγμα, ο ναρκισσιστικός γλωσσοκεντρισμός, η ανάμειξη των ειδών, τα υβριδικά γλωσσικά κράματα, ο ποιητικός ρυθμός, η χρήση (δειλή και αναποφάσιστη) του ελεύθερου πλάγιου λόγου**, η αντιγραμματική ** Πρόκειται ειδικότερα για την «υβριδοποίηση της γλώσσας» (hybri-dization of speech). Βλ. Stevenson, Randall, Modernist Fiction: An Introduction, New York, Prentice Hall, ** «Ο Παπαδιαμάντης δε μας έχει δώσει πολλά τέτοια παραδείγματα χρήσης του ΕΠΛ. Η υιοθέτηση του εξωδιηγητικού-ετεροδιηγητικού αφηγητή που μεταδίδει τα γεγονότα από τη δική του προοπτική αποκλείει την υπερβολική αυτοσυνειδησία των ηρώων που εκφράζεται με εσωτερικούς μονολόγους ή με ΕΠΛ. Ακόμη περισσότερο, οι άνθρωποι του Παπαδιαμάντη δεν είναι, όπως είδαμε, χαρακτήρες με άγνωστα και αβυσσαλέα αισθήματα, εσωτερικούς αγώνες και εγκεφαλικές αναζητήσεις, ώστε να χρειάζονται ανάλογες τεχνικές για την εξωτερίκευσή τους». Με εξαίρεση το Έρως-Ήρως, όπου ο ΕΠΛ εφάπτεται με τον εσωτερικό 20

11 Αφερέγγυοι και πλάνητες (ungrammatical) μεταχείριση του λόγου εν γένει, η απουσία συνεκτικού αφηγηματικού ιστού, αρχιτεκτονικής διάπλασης* και οικονομίας, αλλά και σε όσα καταχωρίστηκαν στις περιφερειακές, εντούτοις εξίσου αρνητικές, όψεις της πεζογραφικής δημιουργίας του**. Άρα, είμαστε μπροστά στην εικόνα ενός έργου μοναδικού, πρωτότυπου και πρωτοποριακού, συνάμα όμως εξαιρετικά δύσβατου μονόλογο, ακόμα και με τη συνείδηση ροής. Βλ. Φαρίνου-Μαλαματάρη, Γεωργία, Αφηγηματικές τεχνικές στον Παπαδιαμάντη , σ. 227, Αθήνα, Κέδρος, ** Η έννοια της αρχιτεκτονικής διάπλασης του έργου τέχνης, της συνοχής και της οικονομίας του φαίνεται να αποτελεί ένα είδος ιδεοψυχαναγκαστικής νεύρωσης που χαρακτηρίζει όχι μόνο τους παραδοσιακούς κριτικούς και θεωρητικούς αλλά και συγγραφείς που υπάγονται στο μοντερνιστικό κίνημα. Για παράδειγμα, ο Χένρι Τζέιμς, ενώ αναγνωρίζει το βιωμένο πάθος, τη συγκινησιακή ένταση και το βάθος συνείδησης στα έργα του Ντοστογιέφσκι, ταυτόχρονα επισημαίνει ότι πάσχουν από μια μορφολογική ατημελησία. Απουσιάζουν η σύνθεση, η οικονομία και η αρχιτεκτονική. Μοιάζουν χωρίς υπερβολή με υδαρές πουτίγκες (Fluid puddings). Βλ. Kaye, Peter, Dostoevsky and English Μodernism , p. 158, Cambridge, Cambridge University Press, ** Ας προσέξουμε, για παράδειγμα, τι γράφει ο Παναγιώτης Μουλλάς: «Ο αφηγητής εμφανίζεται με την πραγματική ταυτότητά του ή κρύβεται πίσω από ψευδώνυμα, περνά από το πρώτο στο τρίτο πρόσωπο (ακόμα και στο δεύτερο, σαν να απευθύνεται στον εαυτό του: Ολόγυρα στη λίμνη), κάνει μικρές ή μεγάλες παρεκβάσεις, ανοίγει παρενθέσεις, διακόπτει την ιστορία του για να μιλήσει άμεσα στον αναγνώστη, υποτάσσει το υλικό του περισσότερο στον αυθορμητισμό του συνειρμού παρά στην οργάνωση ενός προσχεδίου. Άλλοτε πρωταγωνιστεί στις διηγήσεις του, άλλοτε κρατά τους δεύτερους ρόλους». Βλ. Μουλλάς, Παναγιώτης, Α. Παπαδιαμάντης Αυτοβιογραφούμενος, σ. λε, Αθήνα, Ερμής, Όμως, όλα αυτά τα αφηγηματικά «οιδήματα» αποτελούν πια κοινό τόπο στον μοντερνισμό του 20ού αιώνα. 21

12 ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΙΣΤΗΝΟΣ για τον σημερινό τουλάχιστον αναγνώστη. Η γλωσσική μας ευαισθησία, αν ήταν ανεπαρκής για να το οικειοποιηθεί είκοσι πέντε χρόνια μετά τον θάνατό του, οπότε δημοσιεύει το άρθρο του ο Τέλλος Άγρας, άλλο τόσο είναι ανήμπορη να το δεξιωθεί σήμερα. Αυτός είναι ο λόγος που καθιστά σχεδόν υποχρεωτική τη μετάφραση ή την απόδοσή του στα νέα ελληνικά. Ωστόσο, κάθε μετάφραση, μεταγλώττιση, απόδοση κ.λπ. προϋποθέτει τη βαθύτερη, όχι τη βραχυκυκλωμένη από την ορθόδοξη πίστη, ερμηνεία του έργου του. Αλήθεια, ποιος είναι ο Παπαδιαμάντης που κρύβεται πίσω από τα πολλά του προσωπεία; Είπα κρύβεται. H απόκρυψη της πραγματικής φωνής του είναι, θα έλεγα, η δεσπόζουσα (the dominant) που διασχίζει τα σημαντικότερα κείμενά του, όσα δηλαδή δεν περιχαρακώνονται σε μια ανώδυνη ηθογραφική τοπιογραφία, αλλά αναμοχλεύουν υπόγεια ψυχολογικά ερείσματα στη συμπεριφορά των ηρώων ή αναπτύσσουν σε μια θεολογική και υπαρξιακή βάση την επιχειρηματολογία τους. Σε έναν κοινωνικό κλειστοφοβικό περίγυρο, που επιτρέπει να καλλιεργηθούν το κοινωνικό σχόλιο και η ηθική μομφή, η επιθυμία δεν μπορεί παρά να ανακαλύψει με τις μεταμφιέσεις που επινοεί τρόπους για την εκφόρτισή της*. Άρα, απλουστεύ- * «Εδώ, σ αυτήν την ασφυκτική ενδοχώρα, η συγγραφική βούληση πρέπει να επινοήσει όλα τα τεχνάσματα και να σχεδιάσει όλες τις στρατηγικές που θα την απελευθερώσουν χωρίς να την εκθέσουν. Το συμπέρασμα είναι ότι ο σκιαθίτης συγγραφέας σκηνοθετεί τους επιλόγους του (σε αντίθεση με τις θεωρίες του Ζιράρ) με σκοπό να προσαρμοστεί πλασματικά στο λογοτεχνικό κανόνα και να παραπλανήσει ψευδεπίγραφα την ιδεολογία που επιβάλλει η εποχή. Πώς αλλιώς εξάλλου θα μπορούσε να υπερβή τη διφυΐα του ανάμεσα στις ερωτικές ώσεις και την αυτολογοκρισία που υπαγορεύει μια εσωτερικευμένη γονεϊκή αρχή, έξω από την απόκρυψη και την κρυπτογραφία, τη σκηνοθεσία δηλαδή ενός απατηλού επιλόγου;» Βλ. Αριστηνός, Γιώργος, «Οι επίλογοι στα διηγήματα του Παπαδιαμάντη», Πρακτικά Β 22

13 Αφερέγγυοι και πλάνητες οντας υποχρεωτικά το «σύμπτωμα» Παπαδιαμάντη (σύμπτωμα εξαιτίας της πλεονάζουσας, ψυχαναλυτικής σημασίας του, όπου τα ψυχολογικά μεγέθη, με την έννοια των ψυχαναγκασμών και των προσωπικών μύθων, φαίνεται να κυριαρχούν και να διεκδικούν τις προνομίες τους), «εκβιάζει» μια ψυχαναλυτική κυρίως ερμηνεία, όπως, αντίθετα, ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης θα απαιτούσε μια κοινωνιολογική ή ο Δημήτρης Χατζής μια ιστορική. Αυτό δεν αποκλείει όλες τις άλλες, που αντλούν τα κριτήριά τους από την ορθόδοξη παράδοση, από τη θεολογία ή από το ιστορικό πλαίσιο ανατροφής του συγγραφέα και γένεσης του έργου του. Από την προοπτική αυτή, μια μέθοδος που θα υπογράμμιζε το ψυχαναλυτικό βάθος της παπαδιαμαντικής γραφής θα έπρεπε, σύμφωνα με την ορθόδοξη φροϊδική παράδοση*, να λάβει εξάπαντος υπόψη της τα βιογραφικά και αυτοβιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα. Κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο, εξαιτίας της ισχνής βιογραφικής ύλης (αλληλογραφία, ημερολογιακές εγγραφές, συνεντεύξεις) που έχουμε στα χέρια μας. Πέρα από τις λιγοστές και αποσπασματικές μαρτυρίες, και πέρα από την αλληλογραφία με τον πατέρα του, τίποτε άλλο δεν υπάρχει ώστε η σύνδεση έργου και συγγραφικού υποκειμένου να αποκτήσει μια ερμηνευτική μεστότητα. Μένει ωστόσο το έργο**, που, Διεθνούς Συνεδρίου για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, σ. 80, Αθήνα, Δόμος, ** Εννοείται ότι υπάρχει και η περιφερειακή (marginal), που επιστρατεύει πιο αδογμάτιστους τρόπους, και περισσότερο ευλύγιστους μηχανισμούς (όχι στενά καθορισμένους από τις γνωστές φροϊδικές αρχές). Παραπέμπω στον Γκαστόν Μπασελάρ και σε όσους εμπνεύστηκαν από τα αρχέτυπά του, όπως τους Ζορζ Πουλέ, Ζαν Σταρομπίνσκι, Ζ.Π. Ρισάρ, στους οποίους η βιογραφία υποχωρεί μπροστά στο έργο καθαυτό. Βλ. Barthes, Roland, Essais critique, Points Essais, p. 252, Paris, Éditions du Seuil, ** Είναι η διαδικασία της σύνθεσης, είναι η πορεία διάπλασης της μορφής κατά 23

14 ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΙΣΤΗΝΟΣ αν κανείς το εξονυχίσει ή το αποδομήσει (αποικοδομήσει θα ήταν ο ορθός ψυχιατρικός όρος), θα βρεθεί μπροστά σε αυτό που αποκάλεσα πριν «σύμπτωμα» Παπαδιαμάντη. Στην ουσία πρόκειται για μια ιχνηλάτηση που σχετίζεται με τα ολισθήματα της γλώσσας, τις αλληγορίες, τους συμβολισμούς, τις προσωποποιήσεις, τις κρυψιβουλίες, με ένα ολόκληρο τροπολογικό σύστημα που αδιάκοπα μεταμφιέζει ή «παρενδύει» την αυθεντική πρόθεση του έργου, την intentio operis κατά τη διατύπωση του Έκο. Αυτή η πρόθεση, η βαθύτερη δηλαδή τάση του, θα αποκαλύψει δύο σταθερές: τον ερωτισμό και τον θάνατο. Σε μια πιο ειδική γλώσσα, ο συγγραφέας αντισταθμίζει ή αντιζυγίζει τις επίμονες ερωτικές ενορμήσεις του με μια εξιδανικευτική υπεραναπλήρωση: ωραΐζει αυτό που τον κατατρύχει. Ωστόσο, αυτός ο γνωστός αμυντικός μηχανισμός τού εγώ ακριβώς επειδή είναι αμυντικός και επιδιώκει να εξισορροπήσει αντιφερόμενες ψυχικές καταστάσεις δεν μπορεί παρά προσωρινά μόνο να εκφορτίσει τις πραγματικές ερωτικές ώσεις. Οι τελευταίες, μέσα από τα ρήγματα ή και τις χαραμάδες τού εγώ, θα περάσουν και θα ναρκοθετήσουν με άγχος το ψυχικό πεδίο, ένα άγχος που πηγάζει ακριβώς από τη διαμάχη ανάμεσα στην ενόρμηση και τη λογοκρισία που ασκεί η εσωτερικευμένη «γονεϊκή» αρχή. Πώς θα εξηγήσουμε τις τάσεις ενοχής, μειονεξίας, αυτομομφής, επιθετικότητας, ακραίου συντηρητισμού, σχολαστικής προσκόλλησης στο τυπικό, που συμβιούν με τον αχαλίνωτο ερωτισμό του και τη θανατοφιλία του, αν δεν τον τοποθετήσουμε στο κέντρο αυτής της αμφιθυμικής διελκυστίνδας; Ο Παπαδιαμάντης κλυδωνίζεται στην ουσία πρόκειται για ένα συγκλοτην οποία ο καλλιτέχνης γίνεται ποιητής, ζωγράφος ή μουσικός. Δεν υπάρχει κάτι πριν ή μετά. Μόνο μέσω της δημιουργίας διαμορφώνεται αυτό που υπάρχει. Βλ. Rousset, Jean, Forme et signification, Paris, Librairie José Corti,

15 Αφερέγγυοι και πλάνητες νιστικό αίσθημα ναυτίας με την υπαρξιακή απόχρωση που δίνουν στην έννοια οι εξιστανσιαλιστές ανάμεσα στην ανεκπλήρωτη επιθυμία, με τις φαντασιωσικές οβιδιακές μεταμορφώσεις της και στην απαγόρευση που επιβάλλει μια ενδοβεβλημένη λογοκρισία. Για παράδειγμα, όλος ο φυσικός κόσμος νεύει προς την κατεύθυνση μιας διονυσιακής υπέρβασης, η οποία όμως, στον βαθμό που τείνει να αποκρυσταλλωθεί σε συνεκτική και αναγνωρίσιμη μορφή, θα αναχαιτιστεί από το θρησκευτικό ανάχωμα που έχει υψώσει μέσα του. Το δράμα που παίζεται στο βάθος της σκηνής, όσο και αν φενακίζεται, διαθλάται ή εξιδανικεύεται, δεν μπορεί παρά να αποσαφηνιστεί από το τροπολογικό παιχνίδι της γλώσσας. Αν μάλιστα δεχτούμε την αναμφισβήτητη σχεδόν αλήθεια ότι η γλώσσα δεν κυριολεκτεί σχεδόν ποτέ, ότι ακόμα και στην καθαρά επικοινωνιακή λειτουργία της μετασταθμεύει συνεχώς εξαιτίας της ώθησης που προκαλεί η μεταφορική και μετωνυμική σύστασή της (σαν να πανικοβάλλεται ότι μπορεί να φυλακιστεί σε ένα περιγεγραμμένο νόημα, γι αυτό και το επιμηκύνει, το διαστέλλει, του αλλάζει τροπή, συσχετίζοντάς το με κάτι άλλο, στον άξονα της ομοιότητας και της συνάφειας), τότε το κείμενο τείνει σε νοηματικές εκδοχές, πέρα από τις δηλούμενες ρηματικά. Όσο και αν έχει κατηγορηθεί για τον καμπαλιστικό χαρακτήρα της αυτή η θεωρία, όλα δείχνουν ότι το σημαίνον διαθλά το σημαινόμενο, το προδίδει, απιστεί απέναντι στην υποτιθέμενη φερεγγυότητά του. Συγκεκριμένα, η γλώσσα του Παπαδιαμάντη λέει άλλα από αυτά που δηλώνει, η επιθυμία υπερνικά την πρόθεση, το ασυνείδητο θριαμβεύει απέναντι στο συνειδητό, οι εμμονές διεμβολίζουν την πραγματικότητα. Για παράδειγμα, το απόσπασμα από το διήγημα Υπό την βασιλικήν δρυν «Επόθουν να πηδήσω από του υποζυγίου, να τρέξω πλησίον της, να την απολαύσω να περιπτυχθώ τον κορμόν της, όστις θα ήτον αγκάλιασμα διά πέντε παιδιά ως εμέ, και να τον φιλήσω. 25

16 ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΙΣΤΗΝΟΣ Να προσπαθήσω ν αναρριχηθώ εις το πελώριον στέλεχος» δεν παραπέμπει στην εμπειρική πραγματικότητα μιας βελανιδιάς που συνεπαίρνει τη φαντασία ενός μικρού παιδιού, παρά συμβολίζει μια λανθάνουσα ερωτική ενόρμηση. Οι λέξεις «ποθώ», «απολαμβάνω», «περιπτύσσομαι», «εναγκαλίζομαι», «φιλώ», «αναρριχώμαι», «στέλεχος», «πελώριον» είναι μεταφορικά σημαίνοντα μιας λιμπιντικής επιθυμίας που μεταμφιέζεται πίσω από την κυριολεκτική τιμή των ονομάτων. Κάτω από αυτή την οπτική δεν θα ήταν καθόλου υπερβολικό, ούτε θα ανακαλούσε τις ακρότητες μιας πρωτογενούς ψυχαναλυτικής ερμηνείας, αν αναγνωρίζαμε ακόμα και στο «ψαλτικό» μέλος «ως εμεγαλύνθη» μια υποσυνείδητη επένδυση στην έννοια του Μεγάλου ως φαλλικού σημείου. Κάποιες στιγμές μάλιστα βλέπει κανείς ανάγλυφα το συγγραφικό εγώ να τρικυμίζεται (και ενίοτε να εξωκεανίζεται) από τον πυρετό της επιθυμίας, σε τέτοιο βαθμό, που υποθέτει ότι μόλις έχει εισέλθει στη σκηνή ενός φαντασιωσικού βιασμού ή αυνανισμού. «Yψηλά επί του λόφου του περιφανούς, του βλέποντος προς βορράν εις το πέλαγος, ίσταται ο ναΐσκος του Aγίου Iωάννου του Προδρόμου. [ ] Kάτω, τα κράσπεδα όλης της ακτής φιλούσι με υγρά, σιαλώδη, μεθυσμένα φιλήματα, με αγρίους πόθους και με εξάλλους ορμάς, μαύρα και γαλανά τα κύματα»*. Εμπρόθετη, λοιπόν, επικάλυψη της ορμής και τροπολογική εκκάλυψή της; Ούτε συζήτηση. Οι φαντασιωσικές μάλιστα εμμονές στον ερωτισμό και τον θάνατο, οι οποίες υποδαυλίζονται και από μια justificatio diaboli, φαίνονται καθαρά στους ψευδεπίγραφους και ει- * «Είναι ενδιαφέρον επίσης ότι η ορμή των φυσικών φαινομένων περιγράφεται ωσάν πάθος ερωτικό. Άλλοτε η δύναμη της τρικυμισμένης θάλασσας παρομοιάζεται πάλι με σκηνή βιασμού». Βλ. Ζαμάρου, Ρένα, Φύση και έρωτας στον Παπαδιαμάντη, σ. 21, Αθήνα, Νεφέλη,

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό Βιογραφικά είδη (Βιογραφία, µυθιστορηµατική βιογραφία, αυτοβιογραφία, µυθιστορηµατική αυτοβιογραφία, βιογραφικό σηµείωµα, αυτοβιογραφικό σηµείωµα, αποµνηµονεύµατα, ηµερολόγιο, συστατική επιστολή) Περιεχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Οι λειτουργίες του αφηγητή 0 αφηγητής μπορεί να είναι πρόσωπο της αφήγησης, με πρωταγωνιστικό ή δευτερεύοντα ρόλο, ή μπορεί να είναι αμέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Ύφος (συναντιέται επίσης η έννοια «τόνος του κειμένου»): Διδακτικό, παραινετικό, προτρεπτικό, εξομολογητικό, απλό, λιτό, επιγραμματικό, ρητορικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ----- ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Σταδίου 5, 10562, Αθήνα τηλ. 210

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 5: Ειρωνικό προσωπείο: το παράδειγμα του Γιάννη Σκαρίμπα Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 5 Ειρωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τον τρόπο αξιολόγησης των μαθημάτων της Α τάξης ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2013-2014

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τον τρόπο αξιολόγησης των μαθημάτων της Α τάξης ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2013-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ B ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες για τον τρόπο αξιολόγησης μαθημάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2015-2016»

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες για τον τρόπο αξιολόγησης μαθημάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2015-2016» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 20-11-2015 Αρ. Πρωτ. 188140/Δ2 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις λυρισµό 2.

Απαντήσεις λυρισµό 2. Απαντήσεις 1. Η λιτότητα, η εκφραστική καθαρότητα, ο δωρικός χαρακτήρας της αφήγησης, το απλό και λιτό ύφος, ο αφαιρετικός και συνάµα περιεκτικός λόγος, είναι µερικά από εκείνα τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση)

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) 1) Ο Νίκος υπηρετεί στρατιώτης Α. Υποκείμενο Β. Αντικείμενο Γ. Προσδιορισμός Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΝΕΣ ΝΕΦ 206. Νεοελληνική πεζογραφία (1914 σήμερα) Διδάσκων: Μιχ. Γ. Μπακογιάννης Εαρινό εξάμηνο 2010-2011 Ιστορία της νεοελληνικής πεζογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΛΥ ΚΑΛΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Θέμα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 03 / 05 / 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΟ: Μέλλον Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ, Η Ελληνική γλώσσα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 Α1. Το έργο του Βιζυηνού χαρακτηρίζεται, μεταξύ των άλλων και για τη θεατρικότητά του. Θα μπορούσαν λοιπόν να επισημανθούν τα ακόλουθα στοιχεία, που είναι κοινά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά χαρακτηριστικά

Βασικά χαρακτηριστικά ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνηµα του ροµαντισµού επηρέασε πολλές τέχνες και κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα µέχρι τα µέσα του 19ου αιώνα. Ο ροµαντισµός προβάλλει το συναίσθηµα, την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Τρόποι αντιµετώπισης του άγχους. Πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης. Ψυχολόγος - Howard

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ & ΛΟΓΟΥ ΙΙΙ Υπεύθυνη: Μαρία Κακαβούλια ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ & ΛΟΓΟΥ ΙΙΙ Υπεύθυνη: Μαρία Κακαβούλια ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ & ΛΟΓΟΥ ΙΙΙ Υπεύθυνη: Μαρία Κακαβούλια Ζ εξάμηνο 2007 ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΦΗΓΗΜΑ Α. ΙΣΤΟΡΙΑ story Β. ΛΟΓΟΣ discourse Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Καλλίοπη Εμμανουηλίδου Γυρίζω σελίδα... στη Χαμηλή αυτοεκτίμηση Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ.... 13. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.... 15 Αυτό το ταξίδι θα το κάνω μόνος ή με βοήθεια;... 15 Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία ΝΕΑ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ Από την εισαγωγή του σχολικού βιβλίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, β τεύχος (σελ. 10-11) Μυθιστόρηµα Ιστορία περιπετειών ενός βασικού ήρωα Βίος και Πολιτεία Αλέξη

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τετάρτη, 23 Μαΐου 2007 8.00

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα