Ένας τοπογράφος χρονοταξιδευτής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ένας τοπογράφος χρονοταξιδευτής"

Transcript

1 Ένας τοπογράφος χρονοταξιδευτής του Wolfram Schütte [ 1. ] Το παρελθόν δεν είναι ποτέ νεκρό. εν έχει καν παρέλθει. William Faulkner Τα ιστορικά µυθιστορήµατα του Walter Scott, του Victor Hugo, του James Fenimore Cooper, του Τολστόι, του Μickiewicz, του Τieck ή του von Arnim, χρονολογούνται στα τέλη του 18ου και τον 19ο αιώνα. Είναι η απάντηση της λογοτεχνικής φαντασίας στην εθνοκρατική συνείδηση της σύγχρονης ιστορικής επιστήµης. Η κοινωνία, που απελευθερώνεται απ την κηδεµονία του θρόνου και της Εκκλησίας, στοχάζεται ως «λαός» γύρω απ το παρελθόν, το παρόν και το µέλλον της. Το ιστορικό µυθιστόρηµα, όταν δεν υµνεί αντιδραστικά το ένδοξο παρελθόν σε αντιδιαστολή µε την «παρακµή» του «σύγχρονου» παρόντος, εµφανίζεται ως συλλογικό εθνικό έπος σε πεζό λόγο, κάτι που η κλασική ελληνική δραµατουργία πέτυχε, µετά τον Όµηρο, µε τη µορφή της τραγωδίας (ως παραλλαγή των µύθων). Η ιστορική ταινία, που κατάγεται µάλλον απ το ιστορικό θέατρο παρά απ το µυθιστόρηµα, παραµένει ως επί το πλείστον και εξαρχής µια ταινία κοστουµιών ένα φανταχτερό, επιπόλαιο, πανηγυριώτικο θέαµα στην καλύτερη περίπτωση, συνέχεια των Τριών σωµατοφυλάκων του ουµά. Φυσικά, πάντα υπήρχαν εξαιρέσεις: του Dreyer, του Lang, του Αϊζενστάιν, του Welles, του Ταρκόφσκι, του Visconti, του Μιζογκούτσι, του Κουροσάουα, του Renoir, του Wajda... O έλληνας σκηνοθέτης κινηµατογράφου Θόδωρος Αγγελόπουλος, γεννηµένος το 1935, στην Αθήνα, γύρισε, απ το 1970 ώς το 1988, οκτώ µεγάλες ταινίες στην πατρίδα του, που ήταν όλες, στην κυριολεξία, ιστορικές ταινίες. Ταυτόχρονα, προχώρησε απ την αρχή σε µια υπέρβαση του «είδους»: διεύρυνε δυναµικά τον «κλειστό χρόνο» (του ιστορικού µυθιστορήµατος, αλλά και της ιστορικής ταινίας) και τον κατέστησε διάφανο για ταξίδια µέσα στο χρόνο διαµέσου των ιστορικών εποχών, συνήθως µε ένα «πλάνο-σεκάνς» του. Ακόµα κι εκεί όπου το παρελθόν δε διαπερνά το παρόν, οι ταινίες του (όπως η «Τριλογία της Σιωπής») είναι ιστορικές ταινίες πάνω στη χρονικότητα του επίκαιρου, αυτού «που είναι το ζητούµενο». Ενδεχοµένως να υπάρχουν στον ευρωπαϊκό κινηµατογράφο µόνο τέσσερις σκηνοθέτες που η εθνική τους Ιστορία [όχι µε την απόχρωση µιας σοβινιστικής απολογίας, αλλά πάντοτε ως καλλιτεχνικό θέµα ενός πολιτικο-αισθητικού «µαθήµατος Ιστορίας» (Jean-Marie Straub)] να τους είναι τόσο σηµαντική και ν αποτελεί σε τέτοιο βαθµό το κεντρικό τους θέµα: ο Luchino Visconti, ο Carlos Saura, ο Andrzej Wajda και ο Θόδωρος Αγγελόπουλος. Το έργο του Wajda, που στέκεται σ όλους τους σηµαντικούς ιστορικούς σταθµούς και σ όλα τα σηµεία τοµής της πολωνικής Ιστορίας του 19ου και του 20ού αιώνα, µπορεί να θεωρηθεί ως το πλησιέστερο προς τον Αγγελόπουλο, όσον αφορά στην ιστορική συνέχεια. Βέβαια, πηγαίνει πολύ πιο πίσω, ενώ ο Αγγελόπουλος ανατρέχει «µόνο» σε ιστορικά γεγονότα ώς τα τέλη της τρίτης δεκαετίας του αιώνα µας. Ενώ όµως ο Wajda φώτισε απ την ιστορία της Πολωνίας «µόνο αστερείς ώρες» (Stefan Zweig), ενταγµένες στην Ιστορία και αφηγηµατικά ολοκληρωµένες, ο Αγγελόπουλος περιέγραψε την ιστορία της Ελλάδας σαν µια σειρά από αλληλένδετους πίνακες εποχών που εναλλάσσονται αδιάκοπα σαν χώρο όπου το παρελθόν αντηχεί ως µέλλον (ακόµα και του παρόντος). Αυτό που συνδέει τα έργα του Πολωνού και του Έλληνα, παρά τις θεµελιώδεις αισθητικές διαφορές τους, προέρχεται απ την οµοιότητα των εθνικών εµπειριών, συλλογικών και ατοµικών: η Πολωνία ως ανασταλτήρας µεταξύ της (πρωσικής) Γερµανίας και της (τσαρικής-σοβιετικής) Ρωσίας, συχνά διαιρεµένη, κυριευµένη, υπό κατοχήν ή δεσποτείαν. Η Ελλάδα, κάποτε «λίκνο της Ευρώπης» στη νότια πτέρυγά της, σε αιώνια διαµάχη µε την ισλαµική Τουρκία, «µπαλάκι» των ευρωπαϊκών φεουδαρχικών και αστικών, κεντρικών και ιµπεριαλιστικών δυνάµεων: των Άγγλων, των Ιταλών, των Γερµανών. Και οι δύο χώρες υπήρξαν θύµατα εξωτερικών και εσωτερικών δικτατοριών. Στη διάρκεια αυτού του αιώνα, ώς τις µέρες µας, εκατοµµύρια άνθρωποι, στην Πολωνία και στην Ελλάδα, κατέφυγαν στη µετανάστευση για να σωθούν απ τη φτώχεια. Μπορεί ο Wajda, γεννηµένος το 1926, να είναι εννέα χρόνια µεγαλύτερος απ τον Αγγελόπουλο, έχουν όµως κι οι δυο τους, απ τα παιδικά τους χρόνια, παρεµφερείς ατοµικές εµπειρίες: κηδεµονία, οπορτουνισµός και εξέγερση,

2 απελευθέρωση και προδοσία, και, εν τέλει, πανωλεθρία της σοσιαλιστικής ουτοπίας κι οι δυο τους αναγκάστηκαν να δηµιουργήσουν, τουλάχιστον κατά διαστήµατα, στη σκιά δικτατορικών καθεστώτων, αντιστεκόµενοι σ αυτά. Ενώ όµως ο Wajda κατόρθωσε ν αντλήσει επανειληµµένα απ τη λογοτεχνία του 20ού και του 19ου αιώνα (οι µεταφορές του λογοτεχνικών έργων στον κινηµατογράφο έχουν, χάρη στην καλλιτεχνική του πρωτοτυπία, αυτόνοµη κινηµατογραφική αξία), ο Αγγελόπουλος προσέφυγε σε faits divers, 1 µέσα στα οποία ανακάλυψε και ίχνη των κλασικών ελληνικών µύθων, αν και όχι µε την έννοια µιας σύγχρονης επαναταξινόµησης αρχαίου υλικού [όπως ο συµπατριώτης του, Κακογιάννης (Ηλέκτρα, Ιφιγένεια)], αλλά ως αφηγηµατικές δοµές, όπου έρχονταν να προσαρτηθούν, σαν κρυσταλλώµατα, συλλογικά κοινωνικά ευρήµατα και διαπιστώσεις. O Αγγελόπουλος έχει δηλώσει ότι «προσπάθησε να συνδέσει τη µη-κινηµατογραφική ελληνική παράδοση απ το αρχαίο δράµα ώς την ελληνική λαϊκή κωµωδία, διαµέσου του Καραγκιόζη µε την καθαρά κινηµατογραφική ευρωπαϊκή παράδοση». Γλώσσα και τοπίο, µουσική και σωµατική έκφραση της πατρίδας του, είναι γι αυτόν οι πολλαπλά αναβλύζουσες πηγές της καλλιτεχνικής του έµπνευσης. Ποτέ ώς τώρα δεν αποστασιοποιήθηκε απ αυτές. Ακόµα κι όταν επιστράτευε για πρωταγωνιστές τους Ιταλούς Omero Antonutti (O Μεγαλέξαντρος) και Μarcello Mastroianni (O µελισσοκόµος), ζητούσε απ αυτούς να µιλάνε ελληνικά. Στις επικές αναπαραστάσεις του κόσµου του, κυρίαρχη δεν είναι η γλώσσα, αλλά το βλέµµα που ρίχνει η κάµερα πάνω στα πρόσωπα και στο τοπίο και κάτι ακόµα: στο οπτικό έχει προσθέσει, ισότιµα σχεδόν, το ακουστικό, το µη ορατό, το εκτός κάδρου. O Αγγελόπουλος δεν είναι µόνον ένας ανανεωτής της βουβής ταινίας (του γοητευτικού τρόπου µε τον οποίο δοµείται η εικόνα, του βάθους πεδίου της, της κίνησης µέσα από πλάνα-σεκάνς), είναι και µόνος αυτός και ο Godard ένας ανανεωτής της ηχητικής ταινίας, τις φανταστικές, φωνητικές, στοχαστικές και αισθητικές δυνατότητες της οποίας εξαντλεί πλήρως, όπως και ο ρώσος ροµαντικός και µυστικιστής Ταρκόφσκι. Πουθενά η φράση του γερµανού σκηνοθέτη Αlexander Kluge: «Το µη κινηµατογραφηµένο ασκεί κριτική στο κινηµατογραφηµένο» δεν επιβεβαιώνεται τόσο όσο στο έργο του Αγγελόπουλου. Το ακουστικό «πέραν της εικόνας» στις ταινίες του παρεισφρέει σαν οπτική διάσταση της φαντασίας του θεατή. Και η σιωπή των λέξεων µετατρέπεται σε γλώσσα µέσα στη δοµή των (φυσικών) ήχων. Oι ήχοι της ζωής ανήκουν σ αυτή την ακουστική παλέτα όπως, άλλωστε, και η µουσική. Κι αν ο κινηµατογράφος του Αγγελόπουλου αντλεί την οπτική δυναµική του απ τη ζωγραφική, το ρυθµό του (αυτόν το ρυθµό των µεγάλων περιόδων και των επιβλητικών µελωδικών φράσεων) τον αντλεί απ τη µουσική. Έχει πει ότι κινηµατογραφεί όπως αναπνέει. Ε, λοιπόν, η ανάσα του είναι βαθιά προέρχεται από µιαν άλλη εµπειρία χρόνου. Μολονότι η εικονογραφία του (που αποφεύγει τα γκρο πλάνα και προτιµά τα γενικά και τα πανοραµικά) ακολουθεί την αποστασιοποιηµένη οπτική του µπρεχτικού επικού θεάτρου, το µοντάζ του, µε τις µεγάλες σύνθετες σεκάνς, συνεχίζει την επική αντίληψη της Oδύσσειας ή της Ιλιάδας. Όπως στον κινηµατογράφο της Πορτογαλίας, έτσι και ο Αγγελόπουλος, στο άλλο άκρο της Ευρώπης, τείνει, µε τη δική του αντίληψη χρόνου, σε µια µη ευρωπαϊκή χρονική παράδοση: στην ασιατική-αφρικανική (σε σύγκριση µε την αυτόχθονη µουσική των δύο χωρών). Εντούτοις, τέτοιες οµοιότητες, που οι Κεντροευρωπαίοι τις αντιλαµβάνονται ως διαφορές και οι Ιάπωνες (που εκτιµούν ιδιαίτερα τις ταινίες του Αγγελόπουλου) ως συγγένειες, δεν έχουν σκοπό να προσφέρουν ένα ακόµα στήριγµα στην «αιώνια ελληνική µοιρολατρία» (Αγγελόπουλος), η οποία στην Πορτογαλία εκφράζεται µε την αµετάφραστη λέξη «saudade». Η εσωτερική δοµή των ταινιών του Αγγελόπουλου στοχεύει ακριβώς στη ρήξη µ αυτή την παραίτηση. Αυτό ισχύει εξίσου και σε ό,τι αφορά στην επαναδραστηριοποιηµένη βασική µυθολογική δοµή ορισµένων ταινιών του, όπως, π.χ., του µύθου των Ατρειδών στην Αναπαράσταση και στο Θίασο, ή της επιστροφής του Oδυσσέα στο Ταξίδι στα Κύθηρα. Η έµφυτη αντι-µυθολογική του ορµή, που «διατηρεί» κατά τρόπο εγελιανό την Ιστορία (τη συντηρεί, τη διαβλέπει, τη µεταλλάσσει), ακολουθεί την αρχή ότι «ο µύθος, µεταφερόµενος στην πραγµατικότητα, µετατρέπεται σε Ιστορία». Το παρελθόν καθιστά το παρόν ορατό και ακουστό: µια διχάλα ραβδοσκόπου, που ανακαλύπτει την πηγή απ όπου αναβλύζει το επίκαιρο. Αυτό συµβαίνει ήδη απ την πρώτη ταινία που ο πρώην φοιτητής του IDHEC (αποβλήθηκε από τη Σχολή εξαιτίας ενός πανοραµικού 360 µοιρών) γύρισε στην πατρίδα του (1970). O τίτλος (Αναπαράσταση) θα µπορούσε να χαρακτηρίσει µεγάλα τµήµατα του έργου του: αναπαράσταση της απωθηµένης Ιστορίας, αναβίωση της ιστορικής µνήµης. Εδώ, «αναπαριστά» σε τρία επίπεδα ένα τυπικό fait divers: σ ένα αποµακρυσµένο ορεινό χωριό, όπου βρέχει συνεχώς, µια γυναίκα σκοτώνει (µαζί µε τον εραστή της) τον άντρα της, που είχε πάει όπως τόσοι και τόσοι συµπατριώτες του εργάτης στη Γερµανία. Η Κλυταιµνήστρα δολοφονεί τον Αγαµέµνονα που γύρισε απ την Τροία. Ενώ οι δράστες επιρρίπτουν το φόνο ο ένας στον άλλο, η εισαγγελία αναπαριστά «επιτόπου» (on location) το έγκληµα. Στο µεταξύ, οι δηµοσιογράφοι απ τον γραπτό Τύπο και την τηλεόραση αναζητούν κάποιο εντυπωσιακό στοιχείο σ αυτή την υπόθεση crime and passion. 2 Σ ένα τρίτο επίπεδο, «φωτίζονται» µε φλασµπάκ οι συνθήκες και τα αίτια του φόνου, όχι όµως τόσο ώστε να διαλευκαίνεται και το ποιος διέπραξε το φόνο. Η κάµερα καθηλώνεται µπροστά στην πόρτα του σπιτιού όπου έγινε το έγκληµα: ακίνητη.

3 O Αγγελόπουλος, µ αυτή την ασπρόµαυρη ταινία του γυρισµένη κατά ένα µεγάλο µέρος µε ερασιτέχνες αναφέρεται στον ιταλικό νεορεαλισµό, ο οποίος, ας το σηµειώσουµε, ξεκίνησε το 1943 µε το ίδιο ακριβώς θέµα, αν και, στο διαδραµατιζόµενο στη Φεράρα Ossessione του Visconti (διασκευή του µυθιστορήµατος του James N. Cain O ταχυδρόµος χτυπάει πάντα δύο φορές, που γυρίστηκε επανειληµµένα σε ταινία) ο Αγγελόπουλος προσθέτει και µιαν άλλη, πιο σηµαντική αναφορά: αυτήν στον Τζουλιάνο τον αρχιληστή του Francesco Rosi (1961). Εδώ, όπως κι εκεί, το µεµονωµένο περιστατικό αποτελεί το πρότυπο ενός συλλογικού φαινοµένου: όσο ανεξιχνίαστος παραµένει ο θάνατος του σικελού (κοινωνικού) επαναστάτη, άλλο τόσο ανεξιχνίαστα επιµένει η Αναπαράσταση του Αγγελόπουλου στο ερώτηµα «ποιος διέπραξε το φόνο» γιατί σηµασία γι αυτόν δεν έχει το «γεγονός», που η εισαγγελία προσπαθεί να το «κουκουλώσει» ως µεµονωµένο περιστατικό, και ο σκανδαλοθηρικός και κοινωνικά εθελότυφλος Τύπος το «ξεζουµίζει». Η πολυεπίπεδη µατιά της ταινίας στρέφεται στον τόπο που αιµορραγεί από ανθρώπους και «κάνει τους φτωχούς, ενόχους» (Goethe) κοντολογίς, σε µια κοινωνική, συλλογική εγκατάλειψη της Ελλάδας, στην αδυναµία και την επανάσταση, στη δύναµη και τη φτώχεια. O Θόδωρος Αγγελόπουλος, όπως και ο Visconti, έκανε το σκηνοθετικό του ντεµπούτο εν τω µέσω µιας δικτατορίας. Κι όπως ο Visconti το µελόδραµα, έτσι και ο Αγγελόπουλος, στην Αναπαράσταση, χρησιµοποίησε υπερβατικά το είδος της αστυνοµικής ταινίας για µια κοινωνική ανάλυση. Ήταν ένα (αισθητικό) παιχνίδι µε «κλειστά χαρτιά». Πιο ριψοκίνδυνα «έπαιξε» ο Αγγελόπουλος στη δεύτερη ταινία του. Και µόνο αν κρίνει κανείς απ το ότι το καθεστώς διακατεχόταν από µια αβυσσαλέα βλακεία κι ο σκηνοθέτης είχε ήδη, λόγω της λογοκρισίας, «εκλεπτύνει το ύφος του» (Εrnst Junger), ο Αγγελόπουλος πραγµατοποίησε εδώ ένα καλλιτεχνικό «πραξικόπηµα». Ήταν τόσο εκλεπτυσµένα ειρωνικός, ώστε µερικοί εκτός Ελλάδος τον παρεξήγησαν, εξαιτίας της δικής τους αισθητικής-πολιτικής βλακείας. Κι όµως ο Αγγελόπουλος είχε δώσει την πιο σπουδαία έµπρακτη απόδειξη αυτού που έχει πει ο Jean-Luc Godard: «Σηµασία δεν έχει να κάνεις πολιτικές ταινίες, αλλά να κάνεις τις ταινίες πολιτικές». Oι Μέρες του '36 (1972) είναι µια ιστορική ταινία, που στοχεύει κατευθείαν στην καρδιά τού παρόντος: στιγµιότυπα της µετάβασης απ την αστική δηµοκρατία, που είχε αποτύχει ως «παράγων τάξης και ασφάλειας», στη στρατιωτική δικτατορία το παρελθόν ως καµουφλάζ του παρόντος. Ένας συνεργάτης της αστυνοµίας, που έχει συλληφθεί για ένα πολιτικό έγκληµα, κρατάει όµηρο ένα βουλευτή που τον είχε επισκεφθεί στη φυλακή. Μετά από µια φάρσα, όπου ο Αγγελόπουλος επιστρατεύει όλες τις παραλλαγές του Θεάτρου Σκιών, ένας σκοπευτής φροντίζει ώστε να αποκατασταθεί η «τάξις». Όπως η τέλεση του φόνου στην Αναπαράσταση δεν δείχθηκε ποτέ, έτσι κι εδώ απουσιάζει ο καταλύτης της δράσης, µεγάλα τµήµατα της οποίας εκτυλίσσονται µέσα και γύρω από µια αποµακρυσµένη φυλακή, πίσω απ την πόρτα του κελιού του. O δράστης είναι αθέατος. O Αγγελόπουλος «εσωτερίκευσε» αισθητικά τη λογοκρισία το γεγονός, δηλαδή, ότι δεν µπορούσε να µιλήσει ανοιχτά. Και εδώ, όπως και στο «εκτός των τειχών» της «κλασικής» ελληνικής τραγωδίας, τα «πραγµατικά γεγονότα» διαδραµατίζονται πέραν του ορατού εδώ, όµως, µε την (ασφαλώς αναγνωρίσιµη και διαβλέψιµη) παντοµίµα των πολιτικών και των στρατιωτικών που τηλεφωνούν, που συσκέπτονται, που αναµένουν, που συνωµοτούν, που θέλουν να «τσακίσουν» τον εκβιαστή-κρατούµενό τους. Το ανείπωτο, το πέραν του ορατού, αποτελεί ένα ειρωνικό σχόλιο του ιδωµένου όπως και οι παραµονές του πραξικοπήµατος του 1936 ως προάγγελος (και περιγραφή) των δολοπλοκιών των συνταγµαταρχών και των πολιτικών του Έτσι, η «εσωτερίκευση» της καταπίεσης µετατρέπεται αισθητικά σε εξωτερίκευση της πολιτικής δοµής: ένα έργο δωµατίου µε υπονοούµενα και στρατηγικές, ένα κωµικό µπαλέτο, µια φαρσοειδής παντοµίµα µε τις ίντριγκες στις «υψηλές σφαίρες» (όπως στον Αρτούρο Oύι του Brecht). Η ενότητα τόπου και χρόνου, που στις Μέρες του '36 είχε περιοριστεί κλειστοφοβικά σε µια φυλακή (στην Αναπαράσταση είχε διατηρηθεί µε φλασµπάκ), αναιρείται στο Θίασο ( ). Το ταξίδι ως κίνηση, όχι µόνο στη γεωγραφία της Ελλάδας (όπως και, προκειµένου για την τοπογραφία του Wim Wenders, της υτικής Γερµανίας, της Ευρώπης και των ΗΠΑ), αλλά και στο χρόνο (ανάµεσα στο 1939 και στο 1952): αυτό είναι το απαράµιλλο καλλιτεχνικό «πρόσθετο κέρδος» του Θιάσου. Αυτό είναι που το κάνει ένα έργο-σταθµό, ένα έργο µοναδικό στην ιστορία του κινηµατογράφου, συγκρίσιµο περίπου µε τον Πολίτη Κέιν του Orson Welles. O Έλληνας απέφευγε πάντα το ατοµικά ανταγωνιστικό, δραµατουργικά φανταχτερό µέσο της ανταλλαγής πυρών, την κινηµατογραφική εκδοχή του θεατρικού έργου διαλόγου, επειδή ανέκαθεν ανέπτυσσε τα θέµατά του µέσα απ το χώρο και το χρόνο. Στην «αναπαράσταση» του χώρου (για την ευφάνταστη διαµόρφωσή του, µε προσθήκες από προσόψεις και κτίσµατα, χρησιµοποιείται η ίδια µέθοδος που είχε εφαρµόσει και ο Αntonioni στην Κόκκινη έρηµο) και στην πολυφωνία του ήχου, συµπεριλαµβανοµένης και της σιωπής (ειδικά πέρα απ τη θέση της κάµερας), προστίθεται στα πλάνα του Θιάσου, που διαρκεί σχεδόν τέσσερις ώρες, η δυναµική του χρόνου, διαµέσου της οποίας ο θίασος του τίτλου ξεκινά το διαχρονικό ταξίδι του µέσα απ την Ιστορία. O Αγγελόπουλος βρήκε µε τον τρόπο αυτόν µια τελείως προσωπική κινηµατογραφική αντιστοιχία στις σύνθετες αλλαγές τόπου και χρόνου που είχε αναπτύξει λογοτεχνικά ο Gabriel Garc a M rquez στο έπος του Εκατό χρόνια µοναξιά. Αυτό που ο Κολοµβιανός είχε κατορθώσει να υφάνει στον τάπητα της αφήγησης, µέσω των αλλαγών ρυθµού

4 και των αλλαγών ονοµάτων και τόπων, ο Αγγελόπουλος το κατορθώνει µε τα πλάνα-σεκάνς του. Μέσα απ' τις αδιάκοπες κινήσεις της κάµερας, που η µατιά της δεν διακόπτεται από cut, τα πρόσωπα και οι οµάδες αλλάζουν εποχές και κινούνται σε χώρους που χρονικά µεταβάλλονται. O τρόπος µε τον οποίο η κάµερα µετρά το χώρο, υπάρχει ως πρότυπο στην αφηγηµατική στρατηγική του Max Ophuls, αλλά ο Θόδωρος Αγγελόπουλος τόλµησε όσο κανένας άλλος να διασχίσει τους χρόνους και τους χώρους για να ξεδιπλώσει τις αλλαγές και την ακολουθία των ιστορικών γεγονότων µέσα σ' ένα µεγάλο αφηγηµατικό πανόραµα. O θίασος παλινδροµεί µέσα στην ελληνική Ιστορία απ το 1939 ώς το Η εποχή αυτή περικλείει και τη µεταξική δικτατορία (που οι Μέρες του '36 την παρουσιάζουν εν τη γενέσει της), τον πόλεµο κατά της φασιστικής Ιταλίας, τη γερµανική κατοχή, τη βρετανική «απελευθέρωση» και τον αιµατηρό εµφύλιο της µεταπολεµικής περιόδου ώς το προσωρινό τέλος του µε τη νίκη της εξιάς σε µια «βασιλευοµένη δηµοκρατία» ελέω ΗΠΑ. Είναι µια ιστορία από ήττες και καταστροφές, από διωγµούς και καταπίεση. O θίασος επιχειρεί ξανά και ξανά να παίξει το δηµοφιλές βουκολικό έργο Γκόλφω, η βοσκοπούλα, µα σ όλη την ταινία δεν καταφέρνει να παίξει πάνω από µερικές σκηνές, γιατί τα πολιτικά γεγονότα ανακόπτουν τη θεατρική διαδικασία µε την οποία η ταινία µάς φέρνει ενίοτε άµεσα αντιµέτωπους: άλλοτε είναι η µυστική αστυνοµία, που συλλαµβάνει επί σκηνής κάποιον που τον κατέδωσαν, άλλοτε ένας συναγερµός αεροπορικής επιδροµής, που διώχνει τους πανικόβλητους θεατές απ την αίθουσα, κι άλλοτε ο αντάρτης Oρέστης που, µετά από ειδοποίηση της αδελφής του, σκοτώνει, την ώρα της παράστασης, τη µοιχαλίδα µητέρα του και τον εραστή της. Η ιστορία των προσώπων στο Θίασο καθορίζεται απ το µύθο των Ατρειδών, χωρίς όµως να γίνεται αλληγορικά αντιληπτός ο µύθος που χρησιµεύει ως υπόστρωµα, που οι συγχορδίες του ηχούσαν ήδη στην Αναπαράσταση και που ο απόηχός τους φτάνει ώς το Τοπίο στην οµίχλη, µέσα απ τη µορφή του φύλακα-άγγελου Oρέστη, ενός µέλους του ξεπεσµένου «θιάσου». O Αγγελόπουλος (όπως και ο William Faulkner στα επικά χρονικά των πολιτειών του Νότου, στο επίκεντρο των οποίων βρίσκεται η παρακµή και η πτώση των οικογενειών και των πατριών) τοποθετεί την οικογενειακή-καλλιτεχνική κάστα στο κέντρο της ταινίας, όχι βέβαια για να τυποποιήσει µυθικά την ιστορία της Ελλάδας, αλλά για να «εξορκίσει» πάνω στο πρότυπο αυτού του περιοδεύοντος θιάσου τη µυθική κατάρα να λύσει τα ανεξήγητα δεσµά. Η επική δοµή καλύπτει το γενικό πλάνο της ιστορίας, αν και η ρήξη µε τις χρονολογίες αναιρεί το «πεπρωµένο». O Αγγελόπουλος δεν προχωρεί κυκλικά (όπως υποστηρίζουν µερικοί), αλλά µε ακριβείς συνειρµούς, για να προβάλει µέσα από πολλαπλές προοπτικές τη σχέση ανάµεσα στον εθνικό πολιτισµό και την πολιτική πράξη, ανάµεσα στην τέχνη και την πραγµατικότητα, ανάµεσα στο παρελθόν και το παρόν. Oι ρέουσες αλλαγές χρόνου, η συνύφανση και η αντίθεση θεάτρου, παντοµίµας και µπαλέτου, οµιλίας και σιωπής, ήχων και µουσικής, Ιστορίας και µυθοπλασίας, statement 3 και χορού, περιλαµβάνουν όλες τις µορφές της οπτικής και ακουστικής καλλιτεχνικής έκφρασης, στο ρυθµό µεγάλων, κυκλικών, µελαγχολικών κινήσεων της κάµερας σε πανοραµίκ και τράβελινγκ. Κίνηση και ακινησία: υπάρχουν στιγµές στο Θίασο, όπου οι εικόνες γίνονται κατανοητές µόνον ως αντηχείο του ήχου off, και γι' αυτόν ακριβώς το λόγο αποκτούν µιαν ασύγκριτα ευφάνταστη πλαστικότητα. Και υπάρχουν άλλες στιγµές ανάπαυλας, για να φτάσουµε σε µιαν ανελέητη µικροσκόπηση µιας σπουδής, όπως, π.χ., όταν η Ηλέκτρα ενδίδει φαινοµενικά στην επιθυµία ενός στρατιώτη να τη βιάσει), και τον αναγκάζει, µέσα σ ένα δωµάτιο ξενοδοχείου, να γδυθεί µπροστά στα µάτια της (και της κάµερας). Η διαδικασία της γύµνωσης καλύπτει όλες τις αποχρώσεις της προσµονής και του πόθου, για να καταλήξει στη µοναξιά µιας υποκριτικής σεµνοτυφίας, όταν η κοπέλα, χωρίς να πει λέξη, βγαίνει απ' το δωµάτιο. Στην Αρχαία Ελλάδα, µετά την τραγωδία ακολουθούσε το σατυρικό δράµα. Τρία χρόνια µετά το Θίασο, που ο Αγγελόπουλος τον ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγµαταρχών και τον ολοκλήρωσε µετά την πτώση της, ακολούθησαν Oι κυνηγοί (1977): η κατάληξη µιας τριλογίας, στο επίκεντρο της οποίας βρίσκονταν ο καταστροφικός οπορτουνισµός της ελληνικής αστικής τάξης και η συνεργασία της µε τους στρατιωτικούς, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Το κυνήγι είχε ήδη χρησιµεύσει, στον Κανόνα του παιχνιδιού του Renoir (1934), ως µεταφορικός καταλύτης ενός κοινωνικού πανοράµατος πριν από το ξέσπασµα του ευτέρου Παγκοσµίου Πολέµου. Και ο Carlos Saura, µε το δικό του Κυνήγι [La caza (1965)], έβγαλε στην επιφάνεια, µεταφορικά, την απωθηµένη ανάµνηση του ισπανικού Εµφυλίου. Η παρέα των κυνηγών, που ο Αγγελόπουλος συγκεντρώνει, Παραµονή Πρωτοχρονιάς του 1977, σ' ένα ερηµικό ξενοδοχείο, αναστατώνεται µε την απρόσµενη ανακάλυψη ενός πτώµατος. O αντάρτης, που µερικοί απ αυτούς τον γνωρίζουν, είχε δολοφονηθεί στα τέλη της δεκαετίας του '40, µα ο νεκρός αιµορραγεί ακόµα, σαν να 'χε µόλις εκτελεστεί. Η «κρυφή γοητεία» της µεταχουντικής «µπουρζουαζίας» πέφτει σαν ξεραµένο φτιασίδι απ τα πρόσωπα των κυρίων και των κυριών που συµµετέχουν. Το ξενοδοχείο, που έχει την ιστορία του, όπως και όλα τα πρόσωπα που έχουν συγκεντρωθεί πάλι στον τόπο του εγκλήµατος, γίνεται ο διάδροµος απ όπου απογειώνονται οι αναµνήσεις και οι φαντασµαγορίες των παρόντων προς το παρελθόν. Oι κυνηγοί µετατρέπονται σε κυνηγηµένους απ το παρελθόν τους.

5 Oι κυνηγοί ολοκλήρωσαν το βλέµµα που έριξε ο Θόδωρος Αγγελόπουλος στο παρελθόν και το άµεσο παρόν της Ελλάδας υπό τον αστερισµό της αστικής συνέχειας. Ήταν ένα τέλος ειρωνικό, καυστικό και δεξιοτεχνικό. Μα πριν ακόµα ο σοσιαλιστής Ανδρέας Παπανδρέου εκλεγεί πρωθυπουργός, το 1981, µε µεγάλη πλειοψηφία, για ν' αρχίσει µια «καινούργια εποχή», ο Αγγελόπουλος δεδηλωµένος οπαδός της Αριστεράς καταθέτει ένα κύκνειο άσµα για τη µεγάλη µυθική προσωπικότητα του απελευθερωτικού αγώνα. 4 Αν παροµοιάσαµε την αισθητική δοµή του Θιάσου µε τα Εκατό χρόνια µοναξιά του M rquez, θα πρέπει τώρα να δούµε τον Μεγαλέξαντρο (1980) ως κινηµατογραφική «παράλληλη σύνθεση» µε το Φθινόπωρο του πατριάρχη του M rquez. O Κολοµβιανός έχει γράψει το µυθιστόρηµα για τον νοτιοαµερικανό caudillo στον οποίο προσέδωσε τα χαρακτηριστικά πολλών «αγωνιστών»: απ τον Bol var ώς τον Λένιν, τον Στάλιν (και τον Castro). O Αγγελόπουλος τοποθετεί στο κέντρο του δικού του έπους ένα ληστή, δραπέτη από τη φυλακή, ο οποίος, την παραµονή της ανατολής του 20ού αιώνα, πιάνει άγγλους οµήρους, οχυρώνεται µαζί τους σε µια δύσβατη ορεινή περιοχή και ζητεί απ την κυβέρνηση αµνηστία και ανακατανοµή της γης στους αγρότες. Όπως και ο Salvatore Giuliano, έτσι και η µυθική ενσάρκωση του Μεγάλου Αλεξάνδρου εµφανίζεται στους αγρότες ως εκδικητής των φτωχών και των καταπιεσµένων. Η χαρισµατική του προσωπικότητα και η αυταρχική του συµπεριφορά φέρνουν στο πλευρό του ακόµα κι όσους κατοίκους του χωριού ήταν ώς τότε οργανωµένοι σ ένα είδος αναρχικού κοινοβίου. O σιωπηλός, επιληπτικός Μεγαλέξαντρος εξασφαλίζει προσωρινά παραχωρήσεις απ την κυβέρνηση και τους γαιοκτήµονες, µα η τροµοκρατική εξουσία του γίνεται ολοένα και πιο απολυταρχική (για να µην πούµε: «σταλινική»). Όταν διατάζει να σκοτώσουν όχι µόνο τους οµήρους, αλλά και την ίδια του την κόρη, κατηγορώντας την για συνωµοσία εναντίον του, και στέλνει τους παροπλισµένους (ιταλούς) αναρχικούς στον βέβαιο θάνατο, τότε ο στρατός βαδίζει εναντίον του και εναντίον των τελευταίων πιστών που του απέµειναν. O βαριά τραυµατισµένος Αλέξανδρος σέρνεται σαν ετοιµοθάνατο ζώο ώς την πλατεία, όπου ο λαός τον περικυκλώνει και του χιµάει. Όταν το πλήθος διαλύεται, αυτός που τον κατασπάραξαν οι µαινάδες, έχει εξαφανιστεί. Το µόνο που απέµεινε, είναι το κράνος του: ο λαός, µε το µίσος του, τον κατασπάραξε και τον αφοµοίωσε. Στη χρονολογικά ιστορηµένη άνοδο και πτώση του Μεγαλέξαντρου, η ταινία παρεµβάλλει µια παράλληλη πλοκή: την παιδική και νεανική ηλικία ενός µικρού Αλέξανδρου που µεγαλώνει υπό την αιγίδα του αναρχικού δασκάλου, ο οποίος του διδάσκει τα κακά της «ιδιοκτησίας» και της «εξουσίας», πριν ο τύραννος δώσει εντολή να τον σκοτώσουν. Στην τελευταία σεκάνς, ο νεαρός, νέος Αλέξανδρος, κατεβαίνει απ το Λυκαβηττό σε µια σύγχρονη, εσπερινή Αθήνα, καβάλα σ ένα µουλάρι. «Κι έτσι ο Αλέξανδρος µπήκε µέσα στις πόλεις» λέει το σχόλιο. «Πίστεψα πως, όταν πεθάνει ο µύθος, πρέπει τουλάχιστον ν αποµείνει µια ελπίδα. Η ελπίδα αυτή είναι η νέα γενιά. O µικρός Αλέξανδρος έζησε ένα αποτυχηµένο πείραµα. Υπάρχει µια ιστορική µνήµη. Μα είναι ένας άνθρωπος µε ανθρώπινο ανάστηµα, ένα συνηθισµένο άτοµο αυτό που τραυµατίστηκε, και γι' αυτό έχει λόγο να βρει έναν καινούργιο δρόµο» (Αγγελόπουλος). O Μεγαλέξαντρος ήταν µια αλληλουχία από µεγαλόπρεπους πίνακες, που µετέτρεπαν ένα τοπίο σε Αγορά, ένα χωριό και την πλατεία του σε σκηνή του Θεάτρου του Κόσµου. Η χορογραφία των κινήσεων (του πλήθους), διεισδυτική και ψυχολογική περιγραφή της εξουσίας και της κυριαρχίας, «µετέφραζαν» τον πολιτικό-φιλοσοφικό λόγο (όπως στο κατοπινό Ραν του Κουροσάουα) σ' ένα εξίσου οικείο, όσο και µνηµειώδες, θέατρο. Αυτός ο δεύτερος µετά το Θίασο σταθµός στο έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου είναι ένας απολογισµός των αποτυχηµένων συλλογικών ουτοπικών υποσχέσεων και των (υπαρκτών) εγκληµάτων στην ιστορία του 19ου και του 20ού αιώνα. O «πατριάρχης» του Αγγελόπουλου διατυπώνει ως επική µπαλάντα και χρονικό µαζί ένα µυθικό λυκόφως, συγκρίσιµο µε το αχτυλίδι των Νιµπελούνγκεν του Wagner, που ξεδιπλώνεται σαν πανοραµικό πάνω απ τα πεδία µάχης και το Γολγοθά της «αριστερής» σκέψης και πράξης, τεντωµένο στο έπακρο µεταξύ αναρχικής αυτοοργάνωσης και απολυταρχικού κράτους-καθοδηγητή, µεταξύ Labriola και Rosa Luxemburg, µεταξύ Λένιν και Στάλιν. Χωρίς να υποπτεύεται την εξέχουσα δύναµη πολιτικής πρόβλεψης που ενυπήρχε στη µνηµειώδη αποκαθήλωση του Αγγελόπουλου (οι «θεοί που δεν ήταν θεοί» έπεσαν µόλις µετά από δέκα χρόνια), ο Ακίρα Κουροσάουα θαύµασε την ανανεωτική δύναµη της τέχνης τού Έλληνα: «Μέσα απ το φακό του ο Αγγελόπουλος κοιτάζει τα πράγµατα εν σιωπή. Το βάρος αυτής της σιωπής και η οξύτητα αυτού του ακίνητου βλέµµατος συνιστούν τη δύναµη της ταινίας. [...] Η µέθοδός του τείνει σε µια επιστροφή στις ρίζες του κινηµατογράφου, κι αυτό ακριβώς είναι που δηµιουργεί τούτη την εντύπωση της φρεσκάδας και της δύναµης». Με τον Μεγαλέξαντρο, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος έφτασε πολιτικά και καλλιτεχνικά σε µια κατάληξη. Αυτός ακριβώς ο στοχασµός γύρω απ' την Ιστορία, που φαινοµενικά οδηγούσε µακρύτερα στο παρελθόν, εισχώρησε de facto πολύ πιο βαθιά στο παρόν έφτασε στο σηµείο µηδέν. [ 2. ] Στις σκοτεινές εποχές θα τραγουδάµε ακόµα; Ναι θα τραγουδάµε ακόµα

6 για τις σκοτεινές εποχές. Bertolt Brecht Η Ιστορία δεν πέθανε. Την πήρε λιγάκι ο ύπνος. Θόδωρος Αγγελόπουλος «Όταν εξαντληθούν τα λάθη, αντίκρυ µας θα κάθεται, σαν τελευταίος σύντροφος, το µηδέν» έγραφε ο νεαρός Brecht. Στην αρχή της δεκαετίας του '80, είχαν, βέβαια, «εξαντληθεί πολλά λάθη» για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο τουλάχιστον εκείνα που, µε την άνοδο των σοσιαλιστών υπό τον Παπανδρέου στην κυβέρνηση, άνοιγαν την προοπτική µιας ριζοσπαστικής, κοινωνικής αλλαγής στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, όµως, ο σκηνοθέτης, που το συνολικό ώς τότε έργο του είχε αποδείξει «την ικανότητά του να πενθεί» και διατηρούσε τη µνήµη τού ιστορικά «αδιεκπεραίωτου», έφτασε µε τον Μεγαλέξαντρο στο αποκορύφωµα της διεθνούς αναγνώρισής του. Η ταινία κέρδισε το Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας (κι αν το «παιχνίδι» παιζόταν δίκαια, θα έπρεπε να 'χει κερδίσει και µε τις επόµενες ταινίες του τα πρώτα βραβεία στις Κάννες και τη Βενετία). Εντούτοις, η διεθνής αναγνώριση ελάχιστα ωφέλησε τον έλληνα σκηνοθέτη που πρόβαλλε στα µάτια όλου του κόσµου το τοπίο, τους ανθρώπους και την ιστορία της χώρας του. Έτσι κι αλλιώς, ο Αγγελόπουλος αναγκάστηκε να γυρίσει όλες τις ταινίες του χωρίς κρατική ενίσχυση, κι αν δεν υπήρχαν οι συµπαραγωγές µε γερµανικά, αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά τηλεοπτικά δίκτυα, δε θα 'χε γυρίσει ούτε τους Κυνηγούς ούτε τον Μεγαλέξαντρο. Αυτές οι πολυεθνικές τηλεοπτικές συµπαραγωγές παρουσιάστηκαν, βέβαια, σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες απ την τηλεοπτική οθόνη. Όµως οι κινηµατογραφικές οθόνες, αυτές για τις οποίες προοριζόταν αισθητικά το έργο του Αγγελόπουλου, µε το χωροχρονικό του βάθος, παρέµειναν κλειστές για τις ταινίες του, ακόµα και σ αυτές τις χώρες. Αυτό άλλαξε µόλις το 1986, µε τη συµµετοχή του Μarcello Mastroianni στο Μελισσοκόµο. Συµπτωµατικό για την προσωρινή καλλιτεχνική και πολιτική ρήξη, που άρχιζε µε το τέλος του Μεγαλέξαντρου, ήταν το επόµενο εγχείρηµα του Αγγελόπουλου. Ενώ όλα τα σενάριά του ώς τότε ήταν πρωτότυπα, ο Αγγελόπουλος επιχείρησε για πρώτη φορά τη µεταφορά ενός µυθιστορήµατος επρόκειτο για το Τρίτο στεφάνι του Κώστα Ταχτσή. Όπως συνέβη και µε άλλους ευρωπαίους σκηνοθέτες (π.χ. Bergman, Fassbinder, Rosi), κατά την περίοδο που η τηλεόραση είχε επιβάλει την κυριαρχία της στον ευρωπαϊκό κινηµατογράφο, το σχέδιο είχε δύο σκέλη: µια εξάωρη τηλεοπτική σειρά και µια τρίωρη κινηµατογραφική ταινία. Το σχέδιο αυτό, όµως, που ο Αγγελόπουλος το θεωρούσε «πρωταρχικά πολιτικό», απέτυχε εξαιτίας του φόβου που προκαλούσε ο σιωπηλός και επίµονος «ταραξίας». Έτσι, το µόνο που κατάφερε ο Αγγελόπουλος, ήταν να γυρίσει δύο τηλεοπτικά ντοκιµαντέρ: ένα αυτοβιογραφικό για την Αθήνα κι ένα για κάποιο εγκαταλελειµµένο χωριό το πρώτο, αναδροµή στην τελευταία σεκάνς του Μεγαλέξαντρου το δεύτερο, προοίµιο στο Ταξίδι στα Κύθηρα, όπου προσεγγίζεται θεµατικά το ξεπούληµα της γης και των οικοπέδων. Η «Τριλογία της Σιωπής», όπως θα την ονόµαζε αργότερα ο Αγγελόπουλος αναφερόµενος στη σιωπή της Ιστορίας, αποτελείται από ταινίες για το παρόν, στις οποίες, εντούτοις, αντηχεί ο απόηχος της Ιστορίας. Τα ταξίδια στο χρόνο των πρώιµων έργων καταργούνται οπτικά, αλλά οι άνθρωποι που κινούνται σ αυτές τις ταινίες (όπως και στο Θίασο), καταλήγουν απ το παρελθόν στο ελληνικό παρόν (Ταξίδι στα Κύθηρα), αναψηλαφούν τη ζωή που έζησαν, επιστρέφοντας στις ρίζες τους (O µελισσοκόµος), ή ξεκινούν απ τη θλίψη της στιγµής προς την αναζήτηση µιας υπόσχεσης για το µέλλον (Τοπίο στην οµίχλη). O Θόδωρος Αγγελόπουλος τοποθετεί στο κέντρο της τριλογίας του δύο γέρους, δύο παλαιµάχους enfants perdus, 5 «που έχασαν τα πόστα τους στον αγώνα για την ελευθερία» (Heinrich Heine) και δύο χαµένα παιδιά. Το Ταξίδι στα Κύθηρα συνιστά την πιο σύνθετη προσπάθεια του αφηγητή-αγγελόπουλου να πατήσει πάλι σε στέρεο έδαφος, µετά την απώλεια του συλλογικού υποκειµένου της κοινωνίας και την αναστολή της διαλεκτικής της Ιστορίας. «Στον βουβό πρόλογο, ένα αγοράκι ψάχνει για καταφύγιο µπροστά σ ένα στρατιώτη της Βέρµαχτ, στην Αθήνα της Κατοχής. Ωστόσο, αυτή η αφήγηση διακόπτεται απ τη φωνή του Αγγελόπουλου, που ακούγεται off να δίνει σκηνοθετικές οδηγίες στο αγοράκι. O πρόλογος είναι το όνειρο ενός απ τα κεντρικά πρόσωπα: του σκηνοθέτη, του Αλέξανδρου» (Walter Ruggle). Αυτός ο µικρός της Κατοχής που τώρα πια µεγάλωσε κι έγινε σκηνοθέτης µε τ όνοµα Αλέξανδρος και τη φωνή του Αγγελόπουλου, θέλει να γυρίσει µια ταινία για τον επαναπατρισµό από την ΕΣΣ των κοµµουνιστών που εξορίστηκαν την εποχή του εµφυλίου πολέµου. Μέσα σ' αυτό το σχήµα-παράδειγµα που επιβεβαιώνεται σκηνοθετικά (και µέσα στο καλλιτεχνικό του έργο) ο Αγγελόπουλος βρίσκει την πέτρα πάνω στην οποία θα θεµελιώσει την αφήγησή του. Όµως, στην εξέλιξη της ταινίας, αυτό το εναλλακτικό παιχνίδι των αφηγήσεων (δηλαδή, να είµαστε παρόντες στις προετοιµασίες µιας ταινίας, η οποία, ταυτόχρονα, «διαδραµατίζεται» ρεαλιστικά µπροστά στα µάτια µας) σβήνει όλο και περισσότερο. Μέσα απ την οµίχλη των ονείρων, των σκηνοθεσιών, των αναζητήσεων και των εµφανίσεων µας

7 πλησιάζει, µε επιβλητική παρουσία και µε ελάχιστη συνοδεία λόγου, η αδρή, σοβαρή, αδύναµη φιγούρα ενός γέροντα. Είναι ο Σπύρος, µε τη βαλίτσα και τη θήκη του βιολιού: ένας αντάρτης, εξόριστος χρόνια στη Σοβιετική Ένωση. (Στις «χειρονοµίες συµφιλίωσης» της σοσιαλιστικής κυβέρνησης συµπεριλαµβανόταν και η άδεια να επιστρέψουν οι εξόριστοι.) Εδώ, όµως, δε µας πλησιάζει απλώς ένας πολιτικός πρόσφυγας της Ιστορίας, ερµηνευµένος απ τον διάσηµο έλληνα ηθοποιό Μάνο Κατράκη, που πέθανε λίγο µετά το τέλος των γυρισµάτων, αλλά η µυθική προσωποποίηση του Oδυσσέα, που έλειπε δεκαετίες απ την πατρίδα του. Η ταινία θα µπορούσε και να τιτλοφορείται «Η (µάταιη) επιστροφή του Oδυσσέα». Όσο κι αν ο Αγγελόπουλος εµπνέεται το σύγχρονο υλικό του από αφηγηµατικές στιγµές των τελευταίων ραψωδιών της Oδύσσειας, η «επιστροφή του πολεµιστή ως γέροντα» στην εγκαταλελειµµένη γυναίκα και στον ενηλικιωµένο γιο δεν καταλήγει στην επαναφορά της αρµονίας και στην εκδίωξη των οικοπεδοφάγων κάθε άλλο. Ήδη όταν αποβιβάζεται ο γέρος, µοναδικός επιβάτης απ το ρωσικό πλοίο, ο γιος του τον υποδέχεται χωρίς αγκαλιές. O Σπύρος έχει γίνει ένας ξένος, που τον αναγνωρίζει µόνο ένα σκυλί (όπως τον Oδυσσέα) και που µπορεί πια να συνεννοηθεί µόνο µ έναν συνοµήλικο και συναγωνιστή του µε το σφύριγµα που χρησιµοποιούσαν οι αντάρτες για να συνεννοούνται µεταξύ τους. Η χώρα, για το µέλλον της οποίας αγωνίστηκε, έχει αλλάξει τελείως. Και η γη που του ανήκε, πουλιέται εκείνην ακριβώς τη στιγµή, µαζί µε τις υπόλοιπες εκτάσεις του τελείως εγκαταλελειµµένου χωριού του, σε µια τουριστική επιχείρηση. Όταν ο Σπύρος αρνείται να συγκατατεθεί στην πώληση, και σκάβει τα πασσαλωµένα αγροτεµάχια, τίθεται υπό κηδεµονίαν. O γέρος, ένα αγκάθι για την αστυνοµία, αφού είναι «άπατρις», ένα «απολίθωµα», ακόµα και για τους πάλαι ποτέ συνοδοιπόρους του, αφού δεν καταλαβαίνει ότι ο κόσµος έχει αλλάξει ο γέρος, που κλείνεται στη σιωπή ή καταφεύγει σ έναν ανερµάτιστο λόγο, εκδιώκεται τελικά, σε µια σχεδία, κάτω απ το βλέµµα του άπραγου γιου του. Μόνο η «Πηνελόπη» του, που είχε ξαναβρεί τον αγαπηµένο της µετά από πολυετή χωρισµό, ζητά να τον ακολουθήσει στη σχεδία που ξανοίγεται. Oι Αρχές τής επιτρέπουν «γενναιόδωρα» να συµµεριστεί την οριστική απέλαση και την τελική εξορία του άντρα της. Σφιχταγκαλιασµένοι πάνω στη σχεδία, οι δυο γέροι αποµακρύνονται στην καταχνιά της ανοιχτής θάλασσας. Τα Κύθηρα, το νησί των ερωτευµένων, παραµένουν αόρατα. Oρατό είναι µόνο το ότι δεν υπάρχει πια πατρίδα ούτε για τις µνήµες, ούτε για την ουτοπία, πόσο µάλλον για κάποιον που ενσαρκώνει και τα δύο µε την επιστροφή του. Για το παρελθόν, κανένας τόπος, πουθενά. Την οικογένεια που διαλύεται απ' το ότι δεν µπορεί να συγχρονιστεί µε την Ιστορία, την οικογένεια-σύµβολο της εξατοµικευµένης χώρας, ακολουθεί η οικογένεια που καταστράφηκε απ το ταξίδι της στη ζωή και που την αποχωρίζεται στη δύση της ζωής του ένας άλλος Σπύρος, ο «µελισσοκόµος» (Μarcello Mastroianni). Το µυθιστόρηµα O θάνατος ενός µελισσοκόµου (1978), η ιστορία ενός πρώιµα συνταξιοδοτηµένου δασκάλου, που αποτραβιέται µετά το διαζύγιό του στην ύπαιθρο και ασχολείται µε τη µελισσοκοµία, ολοκλήρωνε µια µυθιστορηµατική πενταλογία µε τον γενικό τίτλο Ρωγµές στον τοίχο, στην οποία ο σουηδός συγγραφέας Lars Gustafsson πραγµατευόταν, µέσα από διάφορες βιογραφικές µινιατούρες, την αποτυχία στην οποία κατέληξαν οι ουτοπίες του κινήµατος του '68. Αρχικά ο Αγγελόπουλος ήθελε να διασκευάσει το µυθιστόρηµα, ο µελισσοκόµος του οποίου πάσχει από θανατηφόρα ασθένεια. Τελικά, όµως, τα µόνα κοινά στοιχεία που έχει το σενάριό του (το έγραψε µαζί µε τον Τonino Guerra, που τον είχε γνωρίσει στη Ρώµη, στο σπίτι του εξόριστου Αντρέι Ταρκόφσκι) µε το βιβλίο του σουηδού µυθιστοριογράφου, είναι το εγχείρηµα για µια περιγραφή του κόσµου «όπου το σύµβολο ταυτίζεται πάντοτε µε το αντικείµενο» (Gustafsson), και το θέµα ενός συνταξιούχου που ξεκόβει από τον κόσµο. O µελισσοκόµος του Αγγελόπουλου είναι ένας µόλις συνταξιοδοτηθείς επαρχιακός δάσκαλος, ο οποίος, αµέσως µετά το γάµο της κόρης του, αποφασίζει να φύγει για ένα χρόνο µαζί µε τα µελίσσια του. Η γυναίκα του, µε την οποία δεν έχει πια κανένα σχεδόν σηµείο επαφής, θα πάει στην Αθήνα, όπου σπουδάζει ο γιος τους, ενώ η κόρη θ ακολουθήσει τον άντρα της στην Κρήτη. Έτσι, ο Σπύρος αρχίζει το ταξίδι του σε µια Ελλάδα της βροχής και της οµίχλης ένα ταξίδι που θα τον οδηγήσει, µέσα από δηµοσιές και κωµοπόλεις, όλο και πιο βαθιά στο Νότο και στον τόπο όπου γεννήθηκε (κι όπου µόνο αυτός ακούει πια ν αντηχούν οι φωνές των γονιών του στο ερειπωµένο τοπίο ενός ρηµαγµένου αγροκτήµατος). Στη διάρκεια του ταξιδιού του, ο Σπύρος θα συναντήσει παλιούς (πολιτικούς) φίλους. Μ έναν απ αυτούς, που περιµένει στο νοσοκοµείο το θάνατό του, οι τρεις φίλοι θα επισκεφθούν γι' άλλη µια φορά την πρωινή θάλασσα, κι ο ένας θα βουτήξει γυµνός στα νερά της. O Σπύρος θα συναντήσει για τελευταία φορά τη γυναίκα του στην Αθήνα (και θα προσπαθήσει µάταια να την πλησιάσει µε πάθος). Σ ένα βενζινάδικο θα συναντήσει την κόρη του, που κάποτε είχε απαρνηθεί. Μαζί του, όµως, θα «δεθεί» µια κοπέλα που έχει µόλις παρατήσει το φίλο της, που βολοδέρνει άσκοπα, που τον αποκαλεί «παππού». Στην αρχή, ο Σπύρος δεν ανταποκρίνεται στις ερωτικές της προκλήσεις, περιορίζεται στο ρόλο του ηδονοβλεψία και την εγκαταλείπει για να την ανταµώσει πάλι. Στον κλειστό κινηµατογράφο της γενέτειράς του, η µικρή τού παραδίδεται, µα το άλλο πρωί, ο Σπύρος βρίσκεται καθισµένος στην αίθουσα και παρατηρεί τον ύπνο της µικρής, κάτω απ την άδεια οθόνη. Χωρίζουν µετά από έναν περίπατο στην πόλη, κι ο Σπύρος ξεκινά για τον τελευταίο

8 σταθµό του ταξιδιού του προς το θάνατο: αναποδογυρίζει τις κυψέλες κι αφήνει τις µέλισσες να τον σκοτώσουν µε τα τσιµπήµατά τους, ενώ το χέρι του µεταδίδει τα τελευταία σήµατα µορς στη στέρφα γη. Και ο Σπύρος του Μελισσοκόµου έχει ένα πολιτικό παρελθόν, όπως και ο Σπύρος του Ταξιδιού στα Κύθηρα. Και όπως εκείνος συνεννοείται µε τους παλιούς συντρόφους του µε τα σφυρίγµατα, έτσι και οι τρεις φίλοι συντηρούν τη µνήµη των παλιών αγώνων τους µε το αλφάβητο του µορς που χρησιµοποιούσαν όταν ήταν στην φυλακή. Έχουµε κι εδώ τρυφερά µουσικά µοτίβα που συνοδεύουν τον Σπύρο στο θάνατο. O Μastroianni παίζει τον Σπύρο µ ένα, κατά µεγάλα διαστήµατα, βουβό πένθος, µε µια ολοένα πιο σκοτεινή µελαγχολία τής σιωπής, απ την οποία ξεπηδούν οι τελευταίες αναλαµπές µιας πανικόβλητης σεξουαλικότητας που, ωστόσο, µάλλον µαρτυρούν µια θλιβερή απελπισία και ανικανότητα. Η οικογένεια έχει ρηµάξει, ο γάµος έχει διαλυθεί, ο γιος µισεί τον πατέρα κι ο «παππούς» δε βρίσκει σηµείο επαφής µε τη νέα γενιά δεν υπάρχει πια αµοιβαία κατανόηση. Η βροχερή, υγρή και παγωµένη Ελλάδα που διασχίζει ο Σπύρος µε το φορτηγάκι του, είναι (όπως πάντα στον Αγγελόπουλο) η φτωχή, εγκαταλελειµµένη, αφιλόξενη επαρχία µια περιοχή που σε κάνει να αναριγείς ένα τοπίο παραµορφωµένο από βενζινάδικα, ασφαλτόδροµους, βιοµηχανίες. Αν υπάρχει στην ιστορία του κινηµατογράφου ένα παρόµοιο, αφυπνιστικά ξεκάθαρο, τραγικά συγκρίσιµο ταξίδι ενός απολωλότος προς το θάνατο, αυτό πρέπει να είναι Η κραυγή του Μichelangelo Antonioni. Εκεί, ο εργάτης Άλντο περιφέρεται στην οµιχλώδη πεδιάδα του Πάδου, έχοντας χάσει την αγάπη µιας γυναίκας κι οδεύοντας αδιάκοπα προς το θάνατο. O Σπύρος έχει χάσει την ουτοπία της ζωής του. Εδώ, το στιλ του Αγγελόπουλου µε τα πλάνα-σεκάνς, τις περίπλοκες κινήσεις, τα επικώς αναπτυσσόµενα γενικά πλάνα συµπυκνώνεται στο οριακό, στο λιτό: ούτε ψηφιδωτό του χρόνου, ούτε παρέκκλιση στο χώρο µ' άλλα λόγια, απόλυτη σιγουριά ύφους, πλήρης ισορροπία χώρου και χρόνου, λόγου και σιωπής, µουσικής και ήχων: «Oι εικόνες µου, θέλω να είναι σαν υδατογραφίες ζωγραφική µε χρώµατα νερού και όχι µε λάδι. Αυτή µας δίνει διακριτικά χρώµατα» (Αγγελόπουλος): διακριτικά, διάφανα και λακωνικά. Μια παρατεταµένα στιγµιαία λήψη κατά τη διάρκεια της «σιωπής της Ιστορίας». Αν ο επαναπατρισθείς Oδυσσέας (ο Σπύρος του Ταξιδιού στα Κύθηρα) ξανοίχτηκε µε τη γυναίκα του στην οµιχλώδη θάλασσα, αν ο µελισσοκόµος έφυγε απ τον κρύο, βροχερό βορρά της Ελλάδας προς το νότο, τον ήλιο και το φως (για ν αναζητήσει εκεί το θάνατο), στην τελευταία ταινία της «Τριλογίας της Σιωπής» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, η ενδεκάχρονη Βούλα µε τον πεντάχρονο αδελφό της, Αλέξανδρο, ξεκινούν απ το σκοτάδι του (αθηναϊκού) δωµατίου τους σ' ένα µαιανδρικό ταξίδι, γεµάτο κινδύνους, προς τον κρύο βορρά. ιασχίζουν το «τοπίο στην οµίχλη» αναζητώντας τον πατέρα τους που, όπως υποστηρίζει η ανύπαντρη µητέρα τους, ζει «στη Γερµανία». Ταυτόχρονα, είναι η εθελουσία έξοδος απ τον παράδεισο (της παιδικής ηλικίας ή και της Γενέσεως, για την οποία µιλά η αδελφή του στον Αλέξανδρο, µέσα στο σκοτεινό υπνοδωµάτιο) κι ένα ταξίδι «προς το άγνωστο της ζωής» (H.E. Nossack). Στο Τοπίο στην οµίχλη, ο Αγγελόπουλος αφηγείται, πιο ξεκάθαρα από κάθε άλλη φορά, ένα παραµύθι γιατί είναι «παραµυθένιο», λ.χ., να γλιτώνουν τα παιδιά απ την αστυνοµία επειδή όλοι έχουν µαρµαρώσει απ την απροσδόκητη χιονόπτωση. Μα το παραµύθι [που δεν είναι το Θαύµα στο Μιλάνο (De Sica)] δεν είναι ούτε εκτός τόπου ούτε εκτός χρόνου. Ήδη στην πρώτη ταινία µεγάλου µήκους του Αγγελόπουλου, στην Αναπαράσταση, η «Γερµανία» ήταν µια λέξη µαγική, µια λέξη καταραµένη, γιατί πολλοί άντρες χρειάστηκε να µεταναστεύσουν εκεί ως εργάτες, για ένα ορισµένο χρονικό διάστηµα ή και για πάντα, για να εξασφαλίσουν την επιβίωση των οικογενειών τους που έµεναν πίσω. Για τη µητέρα των δύο παιδιών, η «Γερµανία» δεν είναι παρά η υπεκφυγή για την αποτυχία της για τα παιδιά, όµως, είναι ο µακρινός τόπος της νοσταλγίας τους για τον άγνωστο πατέρα. Όταν, στο τέλος, η Βούλα και ο Αλέξανδρος διασχίζουν, νύχτα, στη σκιά ενός φυλακίου, το ποτάµι των συνόρων µέσα σε µια βάρκα, η οθόνη γίνεται µαύρη, µια φωνή φωνάζει «Αλτ!», ακούγεται ένας πυροβολισµός, το σκοτάδι µένει για λίγο ακόµα, ώσπου αρχίζει ν απλώνεται αργά µια γαλακτώδης οµίχλη απ όπου αρχίζει να ξεχωρίζει η σκιά ενός µοναχικού δέντρου πάνω σ ένα ύψωµα, που τα παιδιά το πλησιάζουν και το αγκαλιάζουν. Το Τοπίο στην οµίχλη «παγώνει» σ αυτή την εικόνα µιας πραγµατοποιηµένης ουτοπίας, µιας άφιξης µε εναγκαλισµό. Εντούτοις, αυτή η αποθέωση του τέλους διατηρεί τη διπροσωπία της. Μήπως η νοσταλγική επιθυµία και η θέληση για το ταξίδι βοήθησαν τελικά στην εκπλήρωση, και τα παιδιά αγκαλιάζουν στο δέντρο της ζωής τον για πάντα χαµένο Πατέρα-Θεό; Ή µήπως αυτή η coda, όπου για πρώτη φορά το καθαρό πράσινο, ως χρώµα της ελπίδας, υπερισχύει του µελαγχολικού σκούρου και του ψυχρού γαλάζιου της ταινίας, αλλά παραµένει ως χρώµα «εκθαµβωτικό» και συγκεχυµένο, είναι µια πλάνη, δηλαδή ένας µετά θάνατον επίλογος, µια επιστροφή στον παράδεισο, πέρα απ τον Αχέροντα που τα δυο παιδιά είχαν διασχίσει πριν λίγο; O Αγγελόπουλος θέλει να βλέπουµε αυτό το τοπίο στην οµίχλη ως ανοιχτό φινάλε. Πράγµατι, θα µπορούσε κανείς να διακρίνει εκεί µέσα ακόµα και το θρίαµβο της φαντασίας και των δυναµικών παραστάσεων του µικρού Αλέξανδρου γιατί είχε φυλάξει ένα κοµµάτι φιλµ που του το 'χε χαρίσει ο Oρέστης µε την παρατήρηση ότι εκεί µέσα ήταν αποτυπωµένο, αόρατο για τον Αλέξανδρο, ένα δέντρο στην οµίχλη. Η διάσωση της δύναµης της ουτοπίας, που ολοένα αυξάνεται στην ταινία διαµέσου της νοσταλγικής φαντασίας του κοινού της, θα µπορούσε µήπως να είναι µια

9 αναθεώρηση της σκοτεινής Αποκάλυψης του νεκρού κινηµατογράφου, που είχε αντιµετωπίσει στην προηγούµενη ταινία ο µελισσοκόµος, καθώς αποχαιρετούσε το χώρο της παιδικής του ηλικίας; Όσο πολυσήµαντα κι αν τελειώνει το Τοπίο στην οµίχλη, προηγουµένως ο Αγγελόπουλος είχε στείλει τα δυο παιδιά να διασχίσουν τον καθαρά διατυπωµένο κόσµο του: µια απωθητικά άσχηµη Ελλάδα µε τις µικρές πόλεις, τα φτωχικά ξενοδοχεία, τις θορυβώδεις εθνικές οδούς, τα τερατώδη εργοστάσια, τις χωµατερές. Είναι ένας «τόπος της σιωπής και του σκότους» για να χρησιµοποιήσουµε τα λόγια του Werner Herzog, που µ αυτό τον τίτλο είχε προσπαθήσει κάποτε να εξορκίσει τον κόσµο της φαντασίας των κωφαλάλων, 6 όπως ακριβώς τώρα ο Αγγελόπουλος µας δείχνει ένα πραγµατικό, αλλά και, ταυτόχρονα, µυθικό τοπίο, σφραγισµένο µε το βλέµµα ενός παιδιού. Oι άνθρωποι δεν είναι λιγότερο απωθητικοί απ τη φύση που δέχτηκε τη βιοµηχανική, βίαιη επίθεσή τους. O θείος, ένας εργάτης στον οποίο φέρνει η αστυνοµία τους δυο φυγάδες, δε θέλει να έχει καµιά σχέση µε τα παιδιά της «παραστρατηµένης» αδελφής του. Και τα χαράµατα, ένας φορτηγατζής βιάζει τη Βούλα µέσα στην νταλίκα, επειδή το προηγούµενο βράδυ δεν είχε καταφέρει να ερεθιστεί. Μόνο ο Oρέστης, που µε το µηχανάκι του τριγυρίζει στη θλιβερή περιοχή (όπως ο άγγελος του θανάτου στον Oρφέα του Cocteau), περιβάλλει τα παιδιά µε αγάπη, βοήθεια, επιείκεια και κατανόηση. Τη µια, ταραγµένος µε το βιασµό της Βούλας, τα µαζεύει απ το δρόµο την άλλη, εµφανίζεται απρόσµενα και τα σώζει απ τα χέρια τής αστυνοµίας. O φύλακας άγγελός τους; Συνάµα, όµως, κι ένας Oρέστης που δεν εκδικείται πια µια πατροκτονία. ουλεύει απλώς ως φροντιστής του θιάσου κάποιων θεατρίνων που ο Αγγελόπουλος τους είχε στείλει κάποτε να τριγυρίζουν σαν τους τσιγγάνους µέσα στην ελληνική Ιστορία. Σήµερα, πάντως, έχουν φτάσει κι αυτοί στο τέλος του ταξιδιού τους, και κανείς δε θέλει πια να δει το έργο τους. ε βρίσκουν χώρο για να παίξουν, τα κοστούµια τους, που ανεµίζουν στο µώλο του λιµανιού σαν σκιάχτρα, δεν τ αγοράζουν ούτε για κουρέλια, και µια γερασµένη ηθοποιός ελπίζει να µπορέσει να επιβιώσει στην πόλη ως πόρνη. Η παλιά (λαϊκή) τέχνη ξεψυχάει. Όταν το πρωί, µετά τη διάλυση του θιάσου, ο Oρέστης κοιτάζει µαγεµένος ένα γιγάντιο λευκό χέρι που αναδύεται απ τη θάλασσα σαν τέρας κι ανυψώνεται από ένα ελικόπτερο στο ψυχρό γαλάζιο του ουρανού, πάνω απ την πόλη που λάµπει στο ηλιόφως, βλέπουµε τότε κι εµείς ότι ο δείκτης του χεριού είναι σπασµένος: µια αναµφίβολα ριζοσπαστική παραποµπή στην αποπροσανατολισµένη κατάσταση όπου όλες οι αυταρχικές χειρονοµίες έχουν χάσει την ισχύ τους. Στον Oρέστη, που κάθε τόσο προστατεύει τα παιδιά, απευθύνεται κι ο πρώτος έρωτας της Βούλας. Η Βούλα ντρέπεται όταν το συνειδητοποιεί, κι όταν βλέπει σε µια ντίσκο τον Oρέστη να επιζητεί µια φευγαλέα (οµοφυλοφιλική) περιπέτεια µε τον αγοραστή της µηχανής του, νιώθει προδοµένη κι απ αυτόν. O Oρέστης, όµως, θα οδηγήσει την παιδίσκη που έγινε γυναίκα (και που αργότερα, µάλιστα, θα «τυλίξει» ένα φαντάρο που θα της πληρώσει το εισιτήριο του ταξιδιού) σε µια προσεκτική éducation sentimentale. 7 Όσο εµφανώς διάφανο είναι το Τοπίο στην οµίχλη για επάλληλους αλληγορικούς συσχετισµούς, τόσο αναµφισβήτητη είναι η (ασφαλώς ανεξίθρησκη) καλλιτεχνική γειτονία του Έλληνα µε τη στοχαστική ένταση µε την οποία ο Αντρέι Ταρκόφσκι σφράγισε αισθητικά τη δική του οπτική του κόσµου. Ωστόσο, ο Αγγελόπουλος, στο έργο του οποίου παίζουν καθοριστικό ρόλο οι αρχαίες αναλογίες και οι ορθολογικές κατασκευές, και όχι η φυσική, η φιλοσοφία και η υπερρεαλιστική οπτικότητα του Ρώσου, ήταν και θα παραµείνει πάντα ένας δηµιουργός που ακολουθεί τον δικό του δρόµο. Αυτό που τον συνδέει µε τον Ταρκόφσκι, είναι η παρατεταµένη, ολοκληρωµένη διατήρηση της παραγωγικής βραδύτητας της οπτικής στιγµής, που, σήµερα πια, σχεδόν κανείς δεν την αποτολµά. O χρόνος είναι η πιο πολύτιµη τροφή για µια τέτοια ποιητική. Επιτρέπει στο θεατή και στον ακροατή να διαγράψουν ένα χώρο φαντασίας όπου µπορούν και πρέπει να κατασκευάσουν απ τις προβολές στην οθόνη τις δικές τους εικόνες όταν «αναπνέουν ελεύθερα», µε όλα τα όργανα των αισθήσεων, πλάνα αργά, πλάνα-σεκάνς, πανοραµικά και γενικά. Είναι εικόνες από ένα ταξίδι στον κόσµο, που η περίπλοκη αισθητική δοµή του απαιτεί ένα δεύτερο ταξίδι µέσα στο χώρο τους. Αυτή ακριβώς η ποιητική «αµβλύτητα» επιτρέπει ταυτόχρονα πολλούς συνειρµικούς συσχετισµούς: στιγµές ρεαλιστικών καταγραφών, µεταφορικές εµβαθύνσεις, υπερρεαλιστικές εκρήξεις, συµβολικές αναφορές, αλληγορικούς απόηχους. Όπως στην πιο προχωρηµένη λογοτεχνία του µοντέρνου κινήµατος, που λειτουργεί πολυδιάστατα και µε πολλαπλούς κώδικες, έτσι κι εδώ συσσωρεύονται «αναγνωστικά πρότυπα» µε «αντικείµενα προς θεώρησιν»: τη µια, βγαίνει στην επιφάνεια το ένα την άλλη, το άλλο. Έτσι, το Τοπίο στην οµίχλη του Θόδωρου Αγγελόπουλου έχει πολλές όψεις: ως επιτοµή ενός εικαστικά και µεταφορικά εκφρασµένου έργου, ως αλληγορική καταγραφή της σηµερινής Ελλάδας, ως παραµύθι µε δύο παιδιά που ταξιδεύουν στον κόσµο για να βρουν τον υπεσχηµένο πατέρα, ως αφετηρία του ενήλικου βί-ου (-ώµατος) στον κόσµο ή ως γενική µεταφορική εικόνα της επιθυµίας των ανθρώπων να βγουν απ το σκοτάδι στο φως, όπως αφηγείται ο µικρός Αλέξανδρος στην αρχή και στο τέλος της ταινίας: «Στην αρχή υπήρχε το χάος και το σκοτάδι, και µετά έγινε φως». Με το Τοπίο στην οµίχλη, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος άφησε το «σκοτάδι» κι έκλεισε την «Τριλογία της Σιωπής». Όµως, ανταποκρινόµενος στην ιστορική συγκυρία, πήγε µόνο ώς τη ζώνη του λυκόφωτος, του θανάτου και της ουτοπίας.

10 Αυτή τη στιγµή, ο κινηµατογράφος προσφέρει ελάχιστα έργα που θα µπορούσαν να συγκριθούν µε τη διεισδυτικότητα του έργου του Θόδωρου Αγγελόπουλου.

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 01/12/2016 Μέσο Συντάκτης Link plusmag.gr Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://www.plusmag.gr/article/%ce%93%ce%b9%ce%b1_%ce%b5%ce%bc%ce%b D%CE%B1_%CE%B7_%CE%A0%CF%84%CF%81%CE%B1_%CE%B5%CE%BD%CE%B1%

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου Ημερομηνία 20/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://agrinio-life.gr/ Ιουλία Ιωάννου http://bit.ly/1skxbmb Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου 42 Views November

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία

Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2016 08:00 Το βιβλιοπωλείο "Μπέτσης" και οι εκδόσεις "Ψυχογιός" σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 17 Φλεβάρη : «Τόποι πολιτικής εξορίας και ιστορικής μνήμης: Μακρόνησος» (2000), του Λεωνίδα Βαρδαρού

Παρασκευή 17 Φλεβάρη : «Τόποι πολιτικής εξορίας και ιστορικής μνήμης: Μακρόνησος» (2000), του Λεωνίδα Βαρδαρού Published on 902.gr (http://www.902.gr) Αρχική > Πρόγραμμα προβολών ταινιών και ντοκιμαντέρ ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ 1950-1974 Πρόγραμμα προβολών ταινιών και ντοκιμαντέρ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 09:10

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 14 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 1. Λίγα λόγια για το αρχοντικό 2 2. Το παραμύθι της τοιχογραφίας! (Πρόταση) 3 3. Βρες τη λέξη! (Λύση) 9 4. Ζήσε στον 18 ο αιώνα..

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤόνιαΝικολαϊδη: Έργα

ΤόνιαΝικολαϊδη: Έργα ΤόνιαΝικολαϊδη: Έργα 1947-2010 Η Τόνια Νικολαΐδη ανήκει στους καλλιτέχνες που πιστεύουν πως ο λόγος που εξασκούν μία τέχνη είναι για να βγάλουν από μέσα τους τον αληθινό τους κόσμο ώστε να συνομιλήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Στέφανος Δάνδολος έρχεται στη Θεσσαλονίκη με το νέο του βιβλίο

Ο Στέφανος Δάνδολος έρχεται στη Θεσσαλονίκη με το νέο του βιβλίο Typosthes.gr Τύπος Θεσσαλονίκης / Πολιτισμός GET RSS Ο συγγραφέας γράφει για την Ελλάδα της κρίσης μέσα από ένα μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται τον 19ο αιώνα Ο Στέφανος Δάνδολος έρχεται στη Θεσσαλονίκη με

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα Ένα συνεργατικό παιχνίδι μνήμης για 3 έως 6 παίκτες, 7 ετών και άνω. Ο Τομ σκαρφάλωσε στην κορυφή ενός δέντρου, για να δεί αν μπορούσε να ανακαλύψει κάτι. Κοιτάζοντας προς κάθε μεριά, είδε τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου Το Σενάριο Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου... 2-10 Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου. 11 12 Σημειώσεις για ένα Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου... 13-19 Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η «Τριλογία της απόκλισης: Αφοσίωση» από σήμερα στις κινηματογραφικές οθόνες

Η «Τριλογία της απόκλισης: Αφοσίωση» από σήμερα στις κινηματογραφικές οθόνες Η «Τριλογία της απόκλισης: Αφοσίωση» από σήμερα στις κινηματογραφικές οθόνες Τατιάνα Τζινιώλη 10/03/2016 Το πρώτο μέρος του τελευταίου κεφαλαίου βγαίνει σήμερα στις αίθουσες. Ακόμη μεγαλύτερες ανατροπές,

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας

Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας ΜΑΡΚ ΜΑΖΑΟΥΕΡ Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας Μια προσωπική αναδρομή Απόψε θα εκφράσω μερικές προσωπικές σκέψεις για όσα είδα να συμβαίνουν στην Ελλάδα, την οποία επισκέφθηκα για πρώτη φορά πριν από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. καθημερινό λεξιλόγιο: «κάτι», «ἀρμαθιά»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.ethnos.gr Γκίκα Ελένη http://www.ethnos.gr/biblio/arthro/megalosa_me_eikones_tis_elladas- 64562445/- ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Eρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τους μαθητές του Ε1. Σ αυτούς θέλουμε να αφιερώσουμε τα έργα μας. Τους έχουν πάρει τα πάντα. Ας τους δώσουμε, λοιπόν, λίγη ελπίδα»

Μήνυμα από τους μαθητές του Ε1. Σ αυτούς θέλουμε να αφιερώσουμε τα έργα μας. Τους έχουν πάρει τα πάντα. Ας τους δώσουμε, λοιπόν, λίγη ελπίδα» Μήνυμα από τους μαθητές του Ε1 «Εμείς, τα παιδιά της Ε1 τάξης, κάναμε μερικά έργα με θέμα τους πρόσφυγες, για να εκφράσουμε την αλληλεγγύη μας σ αυτούς τους κυνηγημένους ανθρώπους. Τους κυνηγάει ο πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού Ημερομηνία 20/5/2016 Μέσο Συντάκτης Link vivlio-life.gr Βιργινία Αυγερινού http://vivlio-life.gr/%ce%ba%cf%81%ce%b9%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae- %CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%BF-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 01 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκλειδώνοντας «Το τελευταίο αίνιγμα»

Ξεκλειδώνοντας «Το τελευταίο αίνιγμα» Ημερομηνία 1/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://koukidaki.blogspot.gr/ Θεόφιλος Γιαννόπουλος http://koukidaki.blogspot.gr/2015/11/kseklidonontas-to-teleftaio-ainigma-theofilosgiannopoulos.html Ξεκλειδώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ

Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ Ανήκει στην 1η μεταπολεμική γενιά. Βιώνει έντονα τα δραματικά γεγονότα της εποχής του και τα μετουσιώνει σε ποιητικές φόρμες. Διακρίνεται για το αντιλυρικό ύφος και την

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΑΝΩΝ ΣΤΗ ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ

ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΑΝΩΝ ΣΤΗ ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΑΝΩΝ ΣΤΗ ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Η Έννοια του Κάδρου Στην φιλμογραφία και σε οποιοδήποτε είδος τηλεοπτικής παραγωγής, όπως και στην ζωγραφική, η έννοια του κάδρου είναι εξαιρετικά σημαντική.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου.

Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου. Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου. Ενότητα 1: Το σπασμένο μπισκότο. Γιάννα Ροϊλού. Τμήμα: Θεατρικών Σπουδών. Σελίδα 1 1 Σκοποί ενότητας..3 2 Περιεχόμενα ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919.

Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919. Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919. Η πρώτη του ουσιαστική εμφάνιση στον λογοτεχνικό χώρο γίνεται το 1954 με την έκδοση της συλλογής διηγημάτων Ζητείται ελπίς. Πρόκειται για έναν από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΞΩΤΙΚΑ Παναγιώτης Κωνσταντινίδης, ΒΡΟΜΙΚΑ ΚΟΛΠΑ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ Σέργιος Μανδαλιανός, Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ Γιώργος Μαρούλης,

ΤΑ ΞΩΤΙΚΑ Παναγιώτης Κωνσταντινίδης, ΒΡΟΜΙΚΑ ΚΟΛΠΑ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ Σέργιος Μανδαλιανός, Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ Γιώργος Μαρούλης, ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ (Α2) 2o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ ΤΑ ΞΩΤΙΚΑ Παναγιώτης Κωνσταντινίδης, ΒΡΟΜΙΚΑ ΚΟΛΠΑ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ Σέργιος Μανδαλιανός, Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ Γιώργος Μαρούλης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας ΘΥΜΑΜΑΙ; Πρόσωπα Ήρωας: Λούκας Αφηγητής 1: Φράνσις Παιδί 1: Ματθαίος Παιδί 2: Αιµίλιος Βασίλης (αγόρι):δηµήτρης Ελένη (κορίτσι): Αιµιλία Ήλιος: Περικλής Θάλασσα: Θεοδώρα 2 ΘΥΜΑΜΑΙ; CD 1 Ήχος Θάλασσας Bίντεο

Διαβάστε περισσότερα

Σαν τα φύλλα του καπνού-λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου

Σαν τα φύλλα του καπνού-λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου Τετάρτη, 30 Ιουλίου 2014 Σαν τα φύλλα του καπνού-λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου Στο «Σαν τα φύλλα του καπνού» εξιστορείται μια ευαίσθητη, ρομαντική και νοσταλγική ιστορία που μας συγκινεί και μας ταξιδεύει

Διαβάστε περισσότερα

Καροτοκυνηγός. Αντικείμενα

Καροτοκυνηγός. Αντικείμενα Καροτοκυνηγός Το παιχνίδι λαμβάνει χώρα σε ένα κτήμα, όπου στη δεξιά του πλευρά του υπάρχει ένα χωράφι με καρότα τα οποία οριοθετούνται από μια λευκή ευθεία γραμμή αριστερά τους (βλ. επόμενη εικόνα). Το

Διαβάστε περισσότερα

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη.

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη. Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Τρίπολης Δολιανών 1,Τ.Κ. 22100 2710-224238 Δευτέρα - Παρασκευή 7:00-15:00 28 εκδηλώσεις 16 Ιουνίου, 6:00-8:00, το απόγευμα Η μέρα της γνώσης και όχι της αμάθειας. Το κουτί των

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο µε θέµα «ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΔΡΑΣΗ» «όλη η Ελένη σε µία ώρα» Εισήγηση: Τάσος

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Διάλογος 4: Συνομιλία ανάμεσα σε φροντιστές

Διάλογος 4: Συνομιλία ανάμεσα σε φροντιστές Ενότητα 1 Σελίδα 1 Διάλογος 1: Αρχική επικοινωνία με την οικογένεια για πρόσληψη Διάλογος 2: Προετοιμασία υποδοχής ασθενούς Διάλογος 3: Η επικοινωνία με τον ασθενή Διάλογος 4: Συνομιλία ανάμεσα σε φροντιστές

Διαβάστε περισσότερα

Νεωτερική παιδική ποίηση

Νεωτερική παιδική ποίηση Τα χαρακτηριστικά των ποιημάτων αυτής της κατηγορίας είναι τα παρακάτω: Είναι κυρίως ποιήματα, τα οποία, αν και γράφονται για παιδιά, αναφέρονται σε μια πραγματικότητα παιδική, η οποία όμως απογειώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics)

Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics) Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics) Πολιτισμός 26/07/2016-08:56 Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κώστας Κρομμύδας «εξομολογείται» στη συγγραφέα

Ο Κώστας Κρομμύδας «εξομολογείται» στη συγγραφέα Ημερομηνία 13/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/o-kostas-krommidas-exomologite-sti-singrafea-meri-gkaziani/ Ο Κώστας Κρομμύδας «εξομολογείται» στη συγγραφέα Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

Fred Zinnemann, Το τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές (High Noon) (1952/ΗΠΑ) Πριν από την προβολή

Fred Zinnemann, Το τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές (High Noon) (1952/ΗΠΑ) Πριν από την προβολή Fred Zinnemann, Το τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές (High Noon) (1952/ΗΠΑ) Πριν από την προβολή 1. Ποιες ταινίες της κατηγορίας western έχετε δει µέχρι τώρα; 2. Καταγράψτε τα χαρακτηριστικά τους ως προς τους

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία

Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία The Whole Cow Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία Σοφία Βόικου: Θέλω να δώσω στη γυναίκα τη θέση που πραγματικά της αρμόζει μέσα από τα βιβλία μου Οι ήρωες της Σοφίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων ΕΔΩ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων Για μια εβδομάδα τα παιδιά θα μεταφερθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννα Κάρκα Αντώνης Συκουτρής

Ιωάννα Κάρκα Αντώνης Συκουτρής Ιωάννα Κάρκα Αντώνης Συκουτρής Η Λούλα Αναγνωστάκη, είναι μια θεατρική συγγραφέας γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1965 με την τριλογία της Πόλης ("Η διανυκτέρευση", "Η πόλη",

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Δάφνη Σουμάν: «Η ζωή της Σεχραζάτ»

Δάφνη Σουμάν: «Η ζωή της Σεχραζάτ» Δάφνη Σουμάν: «Η ζωή της Σεχραζάτ» 12 ΣΕΠ 2016 10:30 πμ 3 ημέρες πριν Ακούστε το κείμενο της είδησης ΜΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ Επιμέλεια: Μαρία Σφυρόερα Η συγγραφή της «Σιωπής της Σεχραζάτ» είναι μυθιστόρημα

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Πένυ Παπαδάκη : «Με οδηγούν και οι ίδιοι οι ήρωες στο τέλος που θα ήθελαν» Τετάρτη, 29 Μάρτιος :13

Πένυ Παπαδάκη : «Με οδηγούν και οι ίδιοι οι ήρωες στο τέλος που θα ήθελαν» Τετάρτη, 29 Μάρτιος :13 Πένυ Παπαδάκη : «Με οδηγούν και οι ίδιοι οι ήρωες στο τέλος που θα ήθελαν» Τετάρτη, 29 Μάρτιος 2017-11:13 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη καταπιάνεται με ένα ακόμα κοινωνικό θέμα στο νέο

Διαβάστε περισσότερα

Μένης Κουμανταρέας : Η φανέλα με το εννιά

Μένης Κουμανταρέας : Η φανέλα με το εννιά Μένης Κουμανταρέας : Η φανέλα με το εννιά Συγγραφέας : Ο Μένης Κουμανταρέας, από τους σημαντικότερους συγγραφείς της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς της ελληνικής πεζογραφίας, γεννήθηκε το 1931 στην Αθήνα.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ

ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ Γράφοντας με την κάμερα μια διασκεδαστική πρόταση για τους μαθητές της Β Λυκείου Σε ένα λογοτεχνικό και σε ένα κινηματογραφικό έργο συναντάμε παραπλήσια μερικές φορές και ίδια στοιχεία. Προαπαιτούμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΙΟΜ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ: ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ»

ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΙΟΜ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ: ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ κ. Θ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΙΟΜ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ: ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» Αθήνα, 11 Ιουνίου 2008 Κυρίες και κύριοι, θα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

ο όνομά μου δεν έχει κάποια ιδιαίτερη σημασία. Το πιθανότερο είναι ότι η αναφορά του θα έκρυβε κινδύνους για μένα, για σένα, αγαπητέ αναγνώστη, καθώς

ο όνομά μου δεν έχει κάποια ιδιαίτερη σημασία. Το πιθανότερο είναι ότι η αναφορά του θα έκρυβε κινδύνους για μένα, για σένα, αγαπητέ αναγνώστη, καθώς ο όνομά μου δεν έχει κάποια ιδιαίτερη σημασία. Το πιθανότερο είναι ότι η αναφορά του θα έκρυβε κινδύνους για μένα, για σένα, αγαπητέ αναγνώστη, καθώς και για τους οικείους μας, οπότε και θα την αποφύγω.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ Μιχαέλα Δριμάκη Θάνος Λύκος Χρυσάνθη Μαντζιαβά Αναστάσης Τατάκης ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΑΝΑΔΡΟΜΉ Το 1906 Η ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου αρχίζει με την κινηματογράφηση μιας μικρού μήκους

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταξική Αθήνα μέσα από ένα μυθιστόρημα. Συνέντευξη με τον συγγραφέα Δημήτρη Στεφανάκη

Η μεταξική Αθήνα μέσα από ένα μυθιστόρημα. Συνέντευξη με τον συγγραφέα Δημήτρη Στεφανάκη Η μεταξική Αθήνα μέσα από ένα μυθιστόρημα Συνέντευξη με τον συγγραφέα Δημήτρη Στεφανάκη Από τον Χρήστο Παρίδη Στο νέο του μυθιστόρημα Άρια,ο κόσμος από την αρχή, (εκδόσεις Ψυχογιός), ο Δημήτρης Στεφανάκης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ειρένα Ιωαννίδου Αδαμίδου μιλάει στο Now24.gr Παρασκευή, 15 Απριλίου :33

Η Ειρένα Ιωαννίδου Αδαμίδου μιλάει στο Now24.gr Παρασκευή, 15 Απριλίου :33 Ημερομηνία 15/4/2016 Μέσο Συντάκτης Link now24.gr Κυριάκος Κουζούμη http://now24.gr/i-irena-ioannidou-adamidou-milai-sto-now24-gr/ Η Ειρένα Ιωαννίδου Αδαμίδου μιλάει στο Now24.gr Παρασκευή, 15 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα