(MEd), νηπιαγωγός, νηπιαγωγός,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "(MEd), νηπιαγωγός, i.antipati@gmail.com, νηπιαγωγός, myargy@yahoo.gr"

Transcript

1 . (MEd), νηπιαγωγός, νηπιαγωγός, : Το project που ακολουθεί με θέμα «Ελληνική ποίηση ελληνική μουσική. Κάτι που δεν πρέπει να ξεχνάμε.» εκπονήθηκε από τα παιδιά (τα περισσότερα προνήπια) και τις εκπαιδευτικούς του 1ου Νηπιαγωγείου Βάρης κατά το σχολικό έτος στο πλαίσιο των Πολιτιστικών Θεμάτων των Καινοτόμων Δράσεων με στόχο την προσέγγιση Ελλήνων ποιητών και τη γνωριμία με μελοποιημένα ποιήματά τους από γνωστούς Έλληνες συνθέτες. Επεξεργαστήκαμε και αναλύσαμε ποιήματα του Κωστή Παλαμά και του Οδυσσέα Ελύτη. Ως απώτεροι και μακροπρόθεσμοι στόχοι μας υπήρξαν η αίσθηση της συντροφικότητας σε συνδυασμό με τη δημιουργική δράση, η ανάπτυξη της διαλεκτικής διαδικασίας και της λεκτικής έκφρασης των παιδιών, η απόκτηση της ικανότητας να κατανοούν το νόημα των κειμένων και των λέξεων, να δίνουν έμφαση στο θετικό και να προσεγγίζουν αξίες μέσα από την ποίηση. Διήρκησε 6 μήνες με εναρκτήριο μήνα τον Ιανουάριο και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2013 με την καλοκαιρινή γιορτή που σηματοδότησε την λήξη της σχολικής χρονιάς. : ποίηση, μουσική, παιδοκεντρισμός, θετική σκέψη, όραμα, αξίες, νήπια, project.. Λιτά χτίστε τα, απλόχωρα, μεγάλα, γερά θεμελιωμένα, από της χώρας, ακάθαρτης, πολύβοης, αρρωστιάρας, μακριά. Μακριά τ ανήλιαγα σοκάκια, τα σκολειά χτίστε. Και τα πορτοπαράθυρα των τοίχων περίσσια ανοίχτε, να ρχεται ο κυρ Ήλιος, διαφεντευτής, να χύνεται, να φεύγει, ονειρεμένο πίσω του αργοσέρνοντας το φεγγάρι. Γιομίζοντάς τα να τα ζωντανεύουν μαϊστράλια και βοριάδες και μελτέμια με τους κελαηδισμούς και με τους μόσκους, κι ο δάσκαλος, ποιητής και τα βιβλία να είναι σαν τα κρίνα Κ. Παλαμάς 1. Αφορμή για ν ασχοληθούμε με το ποίημα του Κωστή Παλαμά «Τα σκολειά χτίστε..» στάθηκε το κτιριακό πρόβλημα του σχολείου μας, το οποίο προέκυψε τον Ιανουάριο και μας ανάγκασε να το εγκαταλείψουμε και να φιλοξενηθούμε σε ένα άλλο όμορο Νηπιαγωγείο. Τα παιδιά αναστατώθηκαν και προβληματίστηκαν με την αλλαγή αυτή. Θεωρήσαμε πως δεν θα έπρεπε να αποκρύψουμε το πρόβλημα, αλλά να το αναδείξουμε, να εκφραστούμε, να δώσουμε λύση στην δυσφορία και το άγχος μας και να πιστέψουμε εκπαιδευτικοί και παιδιά πως από κάτι άσχημο μπορεί να προκύψει κάτι 186

2 όμορφο. Σκεφτήκαμε πως μια πολύ καλή ιδέα θα ήταν να το διαπραγματευτούμε μέσα από ένα ποίημα, αφού είχαμε προγραμματίσει στα πλαίσια των Πολιτιστικών Θεμάτων των Καινοτόμων Δράσεων να ασχοληθούμε με την ποίηση. Άλλωστε η γενικότερη αφορμή ήταν το ενδιαφέρον και η αγάπη των παιδιών για το τραγούδι και την ποίηση, καθώς και η προβολή του ποιοτικού κειμένου μέσα από το τραγούδι. Έτσι το πρόβλημά μας το κάναμε project και θελήσαμε μέσα από αυτό να βάλουμε στη ζωή μας σκέψη θετική, να πιστέψουμε στην κρυμμένη μας δύναμη θέτοντας στόχους και οράματα, να εκφράζουμε τις απόψεις μας και να επιμένουμε στις προσπάθειές μας για κάτι καλύτερο 2. Για την υλοποίηση του project βασιστήκαμε στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών για το Νηπιαγωγείο και στο ΔΕΠΠΣ. Προσεγγίσαμε διαθεματικά τα μαθησιακά και διδακτικά αντικείμενα. Ενισχύσαμε τη δημιουργικότητα των παιδιών. Διαφοροποιήσαμε τη μάθηση από την αξιολόγηση. Σε σχέση με το ΔΕΠΠΣ στηριχθήκαμε στις αρχές της διεπιστημονικότητας, της αμεσότητας, του παιδοκεντρισμού και της κινητοποίησης της προσωπικότητας των παιδιών. Η συνολική οργάνωση βασίστηκε στη διδαχθείσα ύλη και στην ανάπτυξη όλων των δραστηριοτήτων στο σχολείο, από την αρχή έως το τέλος της διεξαγωγής του. Διαμορφώθηκαν διαδικασίες προβληματισμού και διατύπωσης υποθέσεων, διερεύνησης, ανακάλυψης και παραγωγής της γνώσης (Κούσουλας, 2004, σ. 139), έρευνας, συλλογής, επεξεργασίας πληροφοριών και συναγωγής συμπερασμάτων. Προήχθη η αγωγή στην αυτομόρφωση και στην αυτενέργεια (Θεοφιλίδης, 1997, σ ). Εφαρμόστηκαν και προωθήθηκαν τεχνικές επεξεργασίας και παρατήρησης έργων τέχνης όπως οι Visible και Artful Thinking, «δύο Project που αναπτύχθηκαν υπό την αιγίδα του Project Zero του Πανεπιστημίου του Harvard» (Μέγα, 2011, σ. 51). Βασιστήκαμε στην ενεργητική συμμετοχή όλων των παιδιών, στην ανάπτυξη και έκφραση των ιδεών και των συναισθημάτων τους, στην εκμάθηση στάσεων και αξιών και στην αξιοποίηση υποστηρικτικών εργαλείων μάθησης από το διαδίκτυο. Τέλος, συνδέσαμε το project μας με τα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών, όσον αφορά τη διαφοροποίηση μάθησης και αξιολόγησης, τη δημιουργικότητα σε όλα τα επίπεδα της ανάπτυξης του παιδιού, την προώθηση της ψηφιακής επικοινωνίας και πρόσβασης σε πηγές και την προσέγγιση διαθεματικά των μαθησιακών και διδακτικών αντικειμένων. 3., : Σχηματίσαμε τα δύο ιστογράμματα (βλέπε σχέδιο 1 και 2) που ακολουθούν και καταγράψαμε τους προβληματισμούς μας. Στο πρώτο καταγράψαμε τα δεδομένα μας (ό,τι γνωρίζαμε για το πρόβλημα που ξαφνικά προέκυψε) και στο δεύτερο εντοπίσαμε τις απορίες, τους προβληματισμούς και τις ιδέες μας. Όλες οι απαντήσεις, οι ιδέες και προβληματισμοί των παιδιών καταγράφηκαν. Οι στόχοι μας ήταν κυρίως τα παιδιά: να οργανώσουν τις πληροφορίες τους, να εκφράσουν απόψεις μέσα από την συγκεκριμένη εμπειρία τους και να διατυπώσουν υποθέσεις, να αναπτύξουν την λεκτική τους έκφραση, ώστε να παρουσιάσουν πράγματα και καταστάσεις της καθημερινότητάς τους ασκώντας την παρατηρητικότητά τους και τη μνήμη τους, να αξιοποιήσουν τις προσωπικές και συλλογικές τους εμπειρίες με έμφαση στο θετικό, να μπουν στη διαδικασία της έρευνας και του προβληματισμού, να οργανώσουν την έρευνά τους, 187

3 να προβληματιστούν, ώστε να προκύψει το θέμα προς διερεύνηση και να παρουσιάσουν στην ομάδα πράγματα και καταστάσεις της καθημερινότητάς τους. 1: 1. 2: 2. : Χρησιμοποιήσαμε το διαδίκτυο και εντοπίσαμε πίνακες ζωγραφικής με θέμα την σχολική ζωή προγενέστερα. Εκεί δόθηκε η δυνατότητα να σχολιάσουμε τους χώρους που στεγάζονταν τα σχολεία εκείνα τα χρόνια (Πληροφόρηση, Μελέτη Περιβάλλοντος). Συμφωνήσαμε, όποιο παιδάκι ήθελε και είχε τη δυνατότητα να ψάξει μέσα στο διαδίκτυο μαζί με τους γονείς, να φέρει πληροφορίες είτε γραπτώς είτε σε εικόνα σχετικές με το θέμα. Το ίδιο θα έκαναν και οι εκπαιδευτικοί. Οι στόχοι μας, όσον αφορά τη χρήση νέων τεχνολογιών, ήταν: να συλλέξουν δεδομένα από πηγές, ώστε να διεγερθεί το ενδιαφέρον τους, να αναπτύξουν τρόπους επιστημονικής σκέψης και έρευνας, να κάνουν χρήση του Η/Υ ως εργαλείο συλλογής πληροφοριών και μάθησης, να συλλέξουν πληροφορίες και να δουν την καταγραφή τους (αυτενεργός μάθηση) και να δουλέψουν ομαδικά, ώστε να διαπιστώσουν την ομορφιά της ομαδικότητας. Συγκεντρώσαμε όσες πληροφορίες έφεραν τα παιδιά στο σχολείο, είτε σε εικόνες,είτε σε κείμενο και αφού χωριστήκαμε σε δυο ομάδες, έφτιαξε η καθεμία το δικό της κολλάζ. : Από την πλευρά μας, οι εκπαιδευτικοί, φέραμε ως πληροφορία ένα χαρακτηριστικό ποίημα του Κωστή Παλαμά με τίτλο τα «Τα σκολειά χτίστε..», το οποίο αποκαλύπτει με απλό τρόπο το όραμα του ποιητή για πνευματική αναγέννηση. Διαβάσαμε το ποίημα παραστατικά χρησιμοποιώντας όλες τις δυνατότητες της φωνής μας (Γλώσσα, Δραματική Τέχνη). Τέθηκε το ερώτημα ποιος είναι ο Κωστής Παλαμάς. Έτσι σε πρώτη φάση αναφερθήκαμε σε αυτόν και στην παιδική του ζωή στο Μεσολόγγι διαβάζοντας μια σύντομη βιογραφία του από ένα βιβλίο και δείχνοντας εικόνες για τις αγαπημένες του ασχολίες, για τη φοινικιά που ήταν το αγαπημένο του δέντρο και πόσο του άρεσε να κάθεται κάτω από αυτήν και για το παιχνίδι που έκανε με τους φίλους του στις γειτονιές του τόπου του. Σταθήκαμε κυρίως στη παιδική του ηλικία ως την πιο οικεία για τα νήπια. Μετά από αυτό τα παιδιά κλήθηκαν να αφήσουν ελεύθερη τη φαντασία τους και να αποτυπώσουν σ ένα φύλλο εργασίας ό,τι τα εντυπωσίασε από τη ζωή του ποιητή στο Μεσολόγγι. Αυτό που τους τράβηξε περισσότερο το ενδιαφέρον ήταν η φοινικιά και ο τεράστιος ήλιος που έλαμπε στον ουρανό. Στόχοι μας ήταν τα παιδιά: 188

4 να αναπτύξουν ικανότητες κατανόησης του νοήματος των κειμένων και των λέξεων και να είναι ικανά να τους δώσουν μορφή πάνω σ ένα φύλλο χαρτί, να αφήσουν την φαντασία και τον εαυτό τους ελεύθερο να δημιουργήσει και να εκφραστούν μέσα από εικαστικές δημιουργίες δίνοντας βαρύτητα και ξεχωρίζοντας αυτό που τα εντυπωσιάζει. : Γράψαμε με μεγάλα και καθαρά γράμματα το απόσπασμα που προαναφέρθηκε από το ποίημα «Σχολειά κτίστε» και προχωρήσαμε στην ερμηνεία του ποιήματος. Τα λόγια του είναι απλά και κατανοητά και έτσι τα παιδιά συνέλαβαν την κεντρική του ιδέα. Για την καλύτερη κατανόηση του αποσπάσματος θέσαμε κάποιες ερωτήσεις, τις οποίες τις τοποθετήσαμε σε ένα ιστόγραμμα με κεντρικό θέμα: «Τι θέλει να μας πει ο ποιητής». Με τις ερωτήσεις που τέθηκαν, τα παιδιά βοηθήθηκαν να βρουν πώς θέλει ο ποιητής να χτίζονται τα σχολειά και μπήκαν στη διαδικασία να εκφράσουν και δικές τους απόψεις για το πώς τα θέλουν. Δυσκολεύτηκαν να κατανοήσουν τους πέντε τελευταίους στίχους: Γιομίζοντάς τα να τα ζωντανεύουν μαϊστράλια και βοριάδες και μελτέμια με τους κελαηδισμούς και με τους μόσκους, κι ο δάσκαλος, ποιητής και τα βιβλία να είναι σαν τα κρίνα Τους ερμηνεύσαμε λέγοντας πως αφού λοιπόν χτιστούν σχολεία πρέπει να γεμίσουν με ζωντάνια, με χαρούμενα και εύθυμα παιδιά και ο δάσκαλος να είναι σαν ποιητής και τα βιβλία να είναι σαν τα κρίνα, δηλαδή όμορφα και ευχάριστα. Η τεχνική αποκρυπτογράφησης ενός γραπτού κειμένου ήταν μια πολύ σημαντική δουλειά και άγνωστη στα παιδιά. Τους ήταν δύσκολο να κατανοήσουν πως τα λόγια που πολλές φορές διαβάζουμε ή γράφουμε κρύβουν όμορφα μυστικά. Οι στόχοι μας ήταν: να φέρουμε το παιδί σε επαφή με την λογοτεχνία και με τον διαφορετικό τρόπο αποτύπωσης των συναισθημάτων μέσα στο λόγο, να τα βοηθήσουμε να αναπτύξουν ικανότητες κατανόησης του νοήματος των κειμένων και των λέξεων, να ενθαρρύνονται, ώστε να διηγούνται, να περιγράφουν και να συζητούν, να προβληματίζονται, ώστε να εμπλουτίζουν τις ιδέες τους και να τις κάνουν στάσεις ζωής με έμφαση στο θετικό, να δώσουμε το ερέθισμα στα παιδιά, αφού διακρίνουν και αισθανθούν το ιδανικό, να συγκρίνουν και να προσπαθούν για αυτό και να τα ωθήσουμε να έχουν όραμα, να το εκφράζουν και να το πραγματοποιούν.. : Αφού έγινε η λογοτεχνική επεξεργασία του ποιήματος, τα παιδιά κλήθηκαν να χωριστούν σε δυάδες και ζωγραφίζοντας σε φύλλο εργασίας Α4 να «κτίσουν» σχολεία έτσι όπως τα θέλει ο ποιητής. Επέστρεψαν στην ολομέλεια και οι ζωγραφιές τους τοποθετήθηκαν στο πάτωμα. Η κάθε δυάδα εξήγησε και περιέγραψε αυτό που ζωγράφισε. Συμφωνήσαμε να κολλήσουμε τις ζωγραφιές τους σε χαρτί του μέτρου και τις αναρτήσαμε στο πίνακα (βλέπε φωτ. 1). Κάναμε έρευνα μαζί με τα παιδιά ψάχνοντας να βρούμε τα κοινά στοιχεία στις ζωγραφιές των δυάδων και τα καταγράψαμε. Βρήκαμε λέξεις-κλειδιά: φωτεινά, μεγάλα, γερά, χαρούμενα, δασκάλες, παιδιά. Συμφωνήσαμε πως έτσι θέλουμε τα σχολεία. Ξεχωρίσαμε και σημειώσαμε τις λέξεις που έγιναν αποδεκτές από 189

5 όλους μας. Σε αυτή την δραστηριότητα εστιάσαμε στην εικαστική επεξεργασία του ποιήματος. Οι στόχοι μας ήταν τα παιδιά: να συνηθίζουν να εκφράζονται μέσα από εικαστικές δημιουργίες, να δοκιμάζουν να περιγράφουν την εικαστική τους δουλειά, ώστε να διευρύνουν το γλωσσικό τους ορίζοντα, να ενθαρρύνονται, ώστε να διηγούνται ως αφηγητές και να ακούν ως ακροατές κατακτώντας σιγά σιγά τη διαλεκτική διαδικασία, να εξασκηθούν στην οπτική παρατήρηση μέσα από τις εικόνες τις δικές τους, αλλά και των άλλων, να γίνονται ικανά να ασκούν αυτοκριτική, αλλά και κριτική, στα μέλη της ομάδας με έμφαση στο θετικό, να αυτοαξιολογούνται, να αξιολογούν και να μαθαίνουν να εργάζονται και να συνεργάζονται (ομαδοσυνεργατική μέθοδος) με απτά και άμεσα αποτελέσματα.. 1:.. : Στη δραστηριότητα αυτή, συγκεντρώσαμε λέξεις δύσκολες, μεγάλες, μικρές, απλές και περίεργες. Αναλύσαμε τις σύνθετες λέξεις. Για παράδειγμα, επεξεργαστήκαμε τη λέξη πορτοπαράθυρα. Προβληματιστήκαμε. Συμφωνήσαμε πως είναι μια μεγάλη λέξη και είναι μεγάλη γιατί έχει μέσα της ακόμη δύο λεξούλες: πόρτα και παράθυρα. Ερμηνεύσαμε τις περίεργες λέξεις, για τις οποίες άλλωστε ορισμένα παιδιά ρώτησαν εξαρχής τη σημασία τους. Για παράδειγμα, τα παραξένεψε η φράση «ανήλιαγα σοκάκια» όπου δώσαμε την ερμηνεία «σκοτεινά δρομάκια». Επεξεργαστήκαμε λέξεις ψάχνοντας να βρούμε τις αντίθετές 190

6 τους. Για παράδειγμα, βρήκαμε πως η αντίθετη από τη λέξη «ακάθαρτη» είναι η λέξη «καθαρή». Έτσι στήσαμε ένα παιχνίδι με βασικό ήρωα τις λέξεις. Η καθεμιά από αυτές γράφτηκε σε μια μεγάλη καρτέλα και όλες οι καρτέλες σκορπίστηκαν στη μοκέτα της παρεούλας. Φτιάξαμε ένα πίνακα, τον τοποθετήσαμε και αυτόν στη μοκέτα και το κάθε παιδί τοποθετούσε την καρτέλα που διάλεγε στην ανάλογη στήλη (βλέπε σχέδιο 3). Το λεξιλόγιο που σχηματίσαμε περιείχε τις λέξεις: λιτά, απλόχωρα, μεγάλα, γερά, σκολειά, θεμελιωμένα, ακάθαρτη, πολύβοη, αρρωστιάρα, ανήλιαγα, σοκάκια, πορτοπαράθυρα, περίσσια, διαφεντευτής, ονειρεμένο, αργοσέρνοντας, φεγγάρι, μαϊστράλια, βοριάδες, μελτέμια, κελαηδισμούς, μόσκους, δάσκαλος και κρίνα. Δύσκολες λέξεις Μεγάλες λέξεις Μικρές λέξεις πορτοπαράθυρα ακάθαρτη γερά μαϊστράλια αρρωστιάρα κρίνα αργοσέρνοντας ονειρεμένο λιτά αργοσέρνοντας θεμελιωμένα κελαηδισμούς πορτοπαράθυρα απλόχωρα Απλές λέξεις μεγάλα βοριάδες μελτέμια δάσκαλος σκολειά φεγγάρι 3:. Περίεργες Λέξεις πολύβοη ανήλιαγα σοκάκια περίσσια διαφεντευτής μόσκους Με την επεξεργασία των λέξεων και το παιχνίδι που παίξαμε με αυτές, οι στόχοι μας ήταν τα παιδιά: να ενεργοποιήσουν την ικανότητα της διαισθητικής αναγνώρισης των λέξεων, να κατανοήσουν την δυνατότητα αναπαραγωγής τους, να προβληματιστούν, ώστε να αντιληφθούν την ανάλυση και τη σύνθεση τους, να διαπιστώσουν τη δυνατότητα αποκωδικοποίησης και ερμηνείας τους, να αναπτύξουν ικανότητα απαρίθμησης, σύγκρισης και έρευνας, να εισχωρήσουν στον κόσμο των μαθηματικών και να κατανοήσουν τους όρους και τους κανόνες του παιχνιδιού, ώστε να ανταποκρίνονται με ακρίβεια σε οδηγίες. Οι απώτεροι στόχοι μας ήταν η Γλώσσα και τα Μαθηματικά.. : Μαζί με τα παιδιά ψάξαμε και βρήκαμε αρκετό ακουστικό και εποπτικό υλικό. Ακούσαμε αποσπάσματα από τη ζωή και το έργο του ποιητή. Μάθαμε για τον τόπο που γεννήθηκε, για τη ζωή του στο Μεσολόγγι, για το δυσάρεστο κομμάτι της ζωής του, αφού έχασε από μικρή ηλικία τους γονείς του και τον αγαπημένο του γιο μερικά χρόνια μετά τον γάμο του. Είδαμε ασπρόμαυρες οικογενειακές φωτογραφίες, πλάνα από το Μεσολόγγι, από το σπίτι του στην Πάτρα και το σπίτι του στην Πλάκα στην Αθήνα καθώς και το άγαλμά του έξω από το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων στο κέντρο της Αθήνας. Ακούσαμε τον Ολυμπιακό Ύμνο που έγραψε για την διοργάνωση των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα μετά την αρχαιότητα. Επίσης επισκεφτήκαμε την ιστοσελίδα you-tube του διαδικτύου, όπου βρήκαμε και ακούσαμε δύο μελοποιημένα ποιήματα, αρκετά μελαγχολικά από τα νεανικά βιώματα του Κ. Παλαμά από την ποιητική συλλογή «Καημοί της λιμνοθάλασσας». Πληροφορηθήκαμε πως δεκαεννιά ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί από συνθέτες, έχουν ερμηνευθεί από πολλούς τραγουδιστές και έχουν παρουσιαστεί σε συναυλία. Κάνοντας αυτή την προσπάθεια οι στόχοι μας ήταν: 191

7 να προωθήσουμε τη σωστή χρήση του διαδικτύου ως εργαλείο άντλησης πληροφοριών, να αποκτήσουν τα παιδιά μια ολοκληρωμένη εικόνα για τον ποιητή, αφού στην τρίτη μας δραστηριότητα αναφερθήκαμε μόνο στην παιδική του ηλικία και να κατανοήσουν την εξέλιξη ενός ποιήματος, την προσθήκη μελωδίας σε αυτό και την αναπαραγωγή του σε τραγούδι. : Στην δραστηριότητα αυτή αντιπαραθέσαμε το δικό μας σχολείο. Τα περισσότερα σχόλια που ανέφεραν τα παιδιά, ήταν θετικά. Με μεγάλη χαρά είπαν ότι είναι,, έχει μεγάλα, μπαίνει πολύς ήλιος,, έχει μεγάλο κήπο με πολύ χορτάρι τριγύρω του, η αυλή του έχει δέντρα και είναι μεγάλη για να παίζουν ποδόσφαιρο. Το εντυπωσιακό ήταν, πως περιέγραψαν το σχολείο χρησιμοποιώντας αυτούσιες τις λέξεις του ποιήματος. Ως αρνητικά σχόλια ανέφεραν πως είναι πολύβουο και δεν είναι γερό. Το τελευταίο σχόλιο ήταν και ο λόγος φιλοξενίας μας σε άλλο Νηπιαγωγείο και το ερέθισμα για να ασχοληθούμε με το συγκεκριμένο ποίημα του Κ. Παλαμά. Τα παιδιά είδαν μέσα από φωτογραφίες την κατάσταση του σχολείου τους, το οποίο βρισκόταν στη φάση της επισκευής. Η αλήθεια είναι ότι σοκαρίστηκαν. Προέκυψε ένας καταιγισμός ιδεών για το τι πρέπει να γίνει για να επιστρέψουμε σε αυτό. Το σημαντικό όμως όλων αυτών των σχολίων και των ιδεών των παιδιών είναι η τελευταία παρατήρηση: «Κυρία και σε αυτό το σχολείο που είμαστε τώρα, περνάμε ωραία γιατί έχουμε βρει καινούριους φίλους». Δεν πήγαμε παρακάτω, στο σχόλιο αυτό σταματήσαμε, ρωτήσαμε αν συμφωνούμε, χειροκροτήσαμε, το καταγράψαμε και το αφήσαμε να αιωρηθεί. Ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσε να βγει από τα παιδιά Μέσα από αυτή τη συζήτηση οι στόχοι μας ήταν: να μπορέσουν τα παιδιά να μπουν στη διαδικασία της αντιπαράθεσης, να κινητοποιηθεί ο μηχανισμός της σύγκρισης, να εντάξουν στο λεξιλόγιό τους καινούριες λέξεις και να τις τοποθετήσουν σωστά στο λόγο τους, να διαφοροποιήσουν το ωραίο από το άσχημο με έμφαση στο θετικό, να μπορέσουν, μέσα από διάφορα θέματα, να εκφράσουν ιδέες και συναισθήματα, να νιώσουν πως είναι ενταγμένα στο ευρύτερο ανθρωπογενές περιβάλλον και πως υπάρχει αλληλεπίδραση να ψάχνουν πάντα το καλό και αυτό να κρατούν. : Παράλληλα με τα ποιήματα του Κωστή Παλαμά δουλεύαμε και ποιήματα του Οδυσσέα Ελύτη. Εδώ πρέπει να τονίσουμε πως η κάθε νηπιαγωγός δούλεψε ξεχωριστά τον κάθε ποιητή και επεξεργάστηκε τα ποιήματά του χωρίς να ξεφεύγει από τους στόχους και το θέμα, τα οποία ήταν κοινά σε όλη τη διαδρομή του project. «Είναι η τρελή ροδιά που μάχεται τη συννεφιά του κόσμου; Πέστε μου, είναι η τρελή ροδιά που χαιρετάει στα μάκρη Τινάζοντας ένα μαντήλι φύλλα από δροσερή φωτιά Πέστε μου, αυτή που ανοίγει τα στενά στο στήθος των πραγμάτων Στο στήθος των βαθιών ονείρων μας είναι η τρελή ροδιά.». : Προκειμένου να τονίσουμε την έμφαση στο θετικό και την αισιόδοξη στάση στη ζωή, αφού πρώτα διαβάσαμε το ποίημα «Η Τρελή Ροδιά», 192

8 σταθήκαμε ιδιαίτερα στον πρώτο στίχο: «Είναι η τρελή ροδιά που μάχεται τη συννεφιά του κόσμου» ερμηνεύοντας τα νοήματα και τους συμβολισμούς: την κίνηση της ροδιάς, ενός απλού και ταπεινού αλλά και λίγο «τρελούτσικου» δέντρου, που έχει το σθένος να μάχεται τη συννεφιά του κόσμου, να μην εγκαταλείπει τις προσπάθειες, να μην το βάζει κάτω, να αγωνίζεται με οράματα και αισιοδοξία και να αντιμετωπίζει με παρρησία τους δυνατούς (τη συννεφιά του κόσμου). Αφού πρώτα διαβάσαμε το ποίημα, απαγγείλαμε την κάθε στροφή χωριστά χτυπώντας τα χέρια μας σε κάθε συλλαβή της κάθε λέξης προκειμένου να κατανοήσουμε και να κατακτήσουμε το ρυθμό. Στη συνέχεια αναλύσαμε εκτεταμένα τα νοήματα και τους συμβολισμούς του συνόλου του ποιήματος, το ρεύμα στο οποίο ανήκει το ποίημα- τον υπερρεαλισμό - και τι πρεσβεύει αυτό το ρεύμα, αλλά παράλληλα μιλήσαμε και για τη ζωή και το έργο του ποιητή.. Γλώσσα: Η επαφή με ένα είδος της λογοτεχνίας, την ποίηση, όπου ασχοληθήκαμε με τη σύνθεση και τα μέρη ενός ποιήματος κάνοντας αναφορές στις στροφές, τους στίχους και την ομοιοκαταληξία. Έγινε μια πρώτη επαφή με τα καλλιτεχνικά ρεύματα και τις τάσεις, αλλά και με τον τρόπο που λειτουργεί η Τέχνη, στοχεύοντας να μεταδώσει διάφορα νοήματα. : Δώσαμε ιδιαίτερη βαρύτητα στη σημασία που έχει το ρόδι στην ελληνική λαογραφία αλλά και γενικότερα στον ελληνικό πολιτισμό. Αναφερθήκαμε στο ρόλο του στην αρχαιότητα κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην «Κόρη με το Ρόδι» που φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ακρόπολης. Κάναμε διάκριση ανάμεσα στους Κούρους και τις Κόρες και μιλήσαμε για τα ρούχα, τα χτενίσματα και τα αξεσουάρ των γυναικών στην αρχαία Ελλάδα. Κατόπιν αναφερθήκαμε στο μύθο της Περσεφόνης και της Δήμητρας δίνοντας κυρίως βαρύτητα στον τρόπο που οι αρχαίοι Έλληνες διέκριναν τις εποχές, αλλά και στους σπόρους του ροδιού που έδωσε ο Πλούτωνας στην Περσεφόνη για να τους φάει και να ξεχάσει τη μητέρα της και τη ζωή επάνω στη γη.. Γλώσσα, Παιδί και Ανθρωπογενές Περιβάλλον: Η κατανόηση των συμβολισμών και του ρόλου του ροδιού στην αρχαία Ελλάδα, η συνείδηση της συνέχειας και της ιστορικής εξέλιξης πολλών θεμάτων και συμβόλων, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, όπως π.χ. το ρόδι. Η γνωριμία με το «ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον στην ιστορική και γεωγραφική του διάσταση» (Αναστασιάδης, 2011, σ. 14). : Συνεχίζοντας και θέτοντας ως στόχο μας την απόκτηση περαιτέρω και πιο εξειδικευμένων γνώσεων για τη ροδιά και το ρόδι, κάναμε έρευνα στο internet και σε βιβλία, ψάχνοντας για πίνακες ζωγραφικής με θέμα συναφές. Τελικά καταλήξαμε στον πίνακα του Ν. Γύζη «Καλάθι με Ρόδια» διερευνώντας τα ορατά στοιχεία του πίνακα (ρόδια, καλάθι, αυγά κόκκινα, ύφασμα), εξάγοντας συμπεράσματα για την τεχνική της νεκρής φύσης, αλλά και για τον τρόπο που χρησιμοποιεί το φως και τις σκιές ο ζωγράφος. Στη συνέχεια χωριστήκαμε σε ομάδες, η κάθε μία από τις οποίες, ανέλαβε να ζωγραφίσει ένα από τα υπο-θέματα του πίνακα. Έτσι αφού η κάθε ομάδα ζωγράφισε τα αυγά, τα ρόδια κ.τ.λ. ξαναγυρίσαμε στην «παρεούλα» και ανασυνθέσαμε τον πίνακα κολλώντας τα επιμέρους στοιχεία του στην κατάλληλη θέση.. Παιδί και Έκφραση, Παιδί και Μαθηματικά: Επαφή με μια άλλη μορφή τέχνης, αυτή της ζωγραφικής. Στοχεύσαμε στην απόκτηση γνώσεων σχετικά με τις τεχνικές και τις μεθόδους που χρησιμοποιούν οι ζωγράφοι (π.χ. η νεκρή φύση), τους χρωματικούς συνδυασμούς, τη θεματολογία, το ύφος, το φως και τη φωτοσκίαση. Επίσης αποκτήσαμε μια πρώτη επαφή με τις τεχνικές της μεθόδου της έρευνας σε πηγές (το διαδίκτυο και τα βιβλία), της διατύπωσης υποθέσεων, της εξαγωγή συμπερασμάτων και της αυτενέργειας. 193

9 : Ο ΑΦΗΓΗΤΗΣ Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας ο πετροπαιχνιδιάτορας από την άκρη των ακρώ κατηφοράει στο Ταίναρο Φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πιρούνι του. Ο ΗΛΙΟΣ Ε σεις στεριές και θάλασσες τ αμπέλια κι οι χρυσές ελιές ακούτε τα χαμπέρια μου μέσα στα μεσημέρια μου «Σ όλους τους τόπους κι αν γυρνώ μόνον ετούτον αγαπώ!» ΑΝΕΜΟΙ Άκου κι εμάς που μόλις εγυρίσαμε νησιά και πολιτείες που γνωρίσαμε Κρήτη και Μυτιλήνη Σάμο κι Ικαρία Νάξο και Σαντορίνη Ρόδο Κέρκυρα Σπίτια μεγάλα κι άσπρα σπίτια βουερά πάνω στη μαύρη πέτρα πάνω στα νερά Ξάνθη Θεσσαλονίκη Βέροια Καστοριά Γιάννενα Μεσολόγγι Σπάρτη και Μιστρά Καμπαναριά και στέγες μες στη συννεφιά κι όλα μαζί μια λύπη και μιαν ομορφιά. Οδ. Ελύτης Έχοντας ως ερέθισμα το στίχο της «Τρελής Ροδιάς» «......» επεκταθήκαμε στο θέμα της φωτιάς. Ακολουθώντας τη μέθοδο του καταιγισμού των ιδεών τα παιδιά ανέφεραν τις φωτογόνες πηγές στη φύση κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο ηφαίστειο, στο κέντρο (πυρήνα) της γης και στον ήλιο. Αναφερθήκαμε στην ιδιότητα του ήλιου να είναι ζωογόνος και βλαβερός ταυτόχρονα, μιλήσαμε για τον τρόπο που ευεργετεί κι ευνοεί τη ζωή στον πλανήτη γη αλλά και για το πώς μπορεί να γίνει επικίνδυνος αν δε λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα ηλιοπροστασίας. Στη συνέχεια διαβάσαμε το ποίημα «Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας» αναλύοντας κι εξηγώντας τις έννοιες του κάθε στίχου χωριστά, ακολουθώντας και πάλι τη μέθοδο της ιδεοθύελλας.. Γλώσσα: Η επαφή με την ποίηση, η ανάλυση και η διερεύνηση των εννοιών που κρύβονται στους στίχους των ποιημάτων, αλλά και των μηνυμάτων που εμπεριέχονται σ αυτούς. : Διαβάσαμε και αναλύσαμε τους μύθους του Προμηθέα, όπου συζητήσαμε για τη σημασία της προσφοράς της φωτιάς στους ανθρώπους, ασχολήθηκαμε επίσης με τους μύθους του Ήλιου και του γιου του, του Φαέθοντα, αλλά και με το μύθο του Ίκαρου και του Δαίδαλου.. Γλώσσα. Στοχεύσαμε στην εμπέδωση δύο αντίθετων εννοιών: του φλογερού και του ζωογόνου ήλιου, όπως προκύπτουν από το περιεχόμενο των μύθων, αλλά και στην ανάπτυξη της κριτικής διάθεσης απέναντι σε δύο αντικρουόμενα ερεθίσματα-μηνύματα και την εξεύρεση ομοιοτήτων και διαφορών. : Βρήκαμε στο χάρτη τις περιοχές της Ελλάδας, στις οποίες αναφέρεται ο ποιητής δείχνοντας παράλληλα εικόνες και φωτογραφίες από τις Κυκλάδες, την Ήπειρο, τη Μακεδονία, την Πελοπόννησο. Είδαμε τις πόλεις και τις περιοχές σε φωτογραφίες από το internet και από βιβλία. Καλέσαμε μια γιαγιά κι έναν πατέρα δύο νηπίων αντίστοιχα να μας μιλήσουν 194

10 ιδιαίτερα για τις Κυκλάδες και το Μυστρά. Η γιαγιά, αφού μας μίλησε για το χωριό της στην Τήνο (βλέπε φωτ. 2) και για τα παιδικά της χρόνια εκεί, μας έφτιαξε μια τοπική παραδοσιακή συνταγή. Ο πατέρας μας έδειξε, σε προτζέκτορα, εικόνες από το Μυστρά, ο οποίος τύχαινε να είναι και ο τόπος καταγωγής του.. Παιδί και Ανθρωπογενές Περιβάλλον, Παιδί και Μαθηματικά: Κύριος στόχος μας ήταν η γνωριμία των παιδιών με το φυσικό και γεωγραφικό περιβάλλον, η επαφή με τα έθιμα και την κουλτούρα κάποιων τόπων, η συνειδητοποίηση των πολιτισμικών και γεωγραφικώντοπικών διαφοροποιήσεων και η ανάπτυξη μαθηματικών εννοιών (πάνω, κάτω, βόρεια, νότια, ανατολικά, δυτικά κ.τ.λ.).. 2:. : Ανακαλύπτοντας πώς παρουσιάζεται ο ήλιος στην τέχνη της ζωγραφικής, επιλέξαμε μεταξύ των άλλων πινάκων έναν πίνακα του Ν. Δάφνη «Ο Ίκαρος», στον οποίο παρουσιάζεται ένας φλογερός ήλιος που λιώνει τα φτερά του Ίκαρου και έναν πίνακα του Θεόφιλου με τίτλο «Ζίμπερ Άλτα. Επαρχεία Ιταλίας», όπου προβάλλεται ένας ήλιος ήρεμος και φιλικός. Βρήκαμε λέξεις για να χαρακτηρίσουμε τους δύο ήλιους, κάναμε ανάλυση των στοιχείων που παρουσιάζονταν στους δύο πίνακες και αφού καταγράψουμε τις λέξεις τις αντιστοιχήσαμε με τις σωστές εικόνες των δύο πινάκων.. Παιδί και Έκφραση: Επαφή με την Τέχνη της ζωγραφικής, γνωριμία με δύο σημαντικούς ζωγράφους, ενίσχυση της δημιουργικής και κριτικής σκέψης, εξωτερίκευση των συναισθημάτων των παιδιών που προκαλούν τα έργα Τέχνης (ο.π., σ. 27).... : Βρήκαμε λέξεις που έχουν την ίδια κατάληξη με τη λέξη «Ηλιά» ενθαρρύνοντας τα παιδιά να εκφράσουν τις ιδέες τους ελεύθερα και αβίαστα. Καταγράψαμε όλες τις απαντήσεις και καταλήξαμε ότι η πιο κοντινή λέξη σημειολογικά και εννοιολογικά είναι ο «αυτοκρά». Ψάξαμε να βρούμε για ποιο λόγο ο ποιητής ονομάζει έτσι τον ήλιο και αποφασίσαμε να ζωγραφίσουμε κι εμείς έναν ήλιο- 195

11 αυτοκράτορα-βασιλιά που θα μας κοιτάζει από ψηλά και θα δεσπόζει στο έργο. Αποφασίσαμε από κοινού για το μέγεθός του, τα χρώματα που θα χρησιμοποιούσαμε και ό,τι άλλο πέρα από τον ήλιο, θέλαμε να εμπεριέχεται στη ομαδική εργασία μας. Χωριστήκαμε σε ομάδες αναλαμβάνοντας η κάθε μία να σχεδιάσει, να ζωγραφίσει, να κόψει και να κολλήσει στο χαρτόνι τις δημιουργίες της. Έτσι, συνθέσαμε όλοι από κοινού το ομαδικό έργο, όπου παρουσίαζε έναν τεράστιο ήλιο να κυριαρχεί στη μέση και να ρίχνει το φως του στα σπίτια και στα δέντρα, στις ελιές και στα αμπέλια (βλέπε φωτ. 3).. 3: «O».. Γλώσσα, Εικαστική Έκφραση: Η ανάπτυξη της προσωπικής και προφορικής έκφραση των παιδιών, της κριτικής σκέψης και της παραγωγής του λόγου, της δημιουργικότητας και της ομαδοσυνεργατικής μάθησης. « »: Με αφορμή αυτό το στίχο του ποιήματος, σταθήκαμε ιδιαίτερα στις ελιές, μιλήσαμε για τη σημασία της ελιάς στην Ελλάδα κάνοντας μια μικρή ιστορική αναδρομή. Ξεκινώντας από τα αρχαία χρόνια αναφερθήκαμε στο μύθο της «Αθηνάς και του Ποσειδώνα» και στα δώρα που προσέφεραν για να γίνουν οι προστάτες της πόλης της Αθήνας. Στη συνέχεια αναφερθήκαμε στην ιερότητα της ελιάς και μιλήσαμε για το ρόλο της στους ολυμπιακούς αγώνες και αργότερα στη χριστιανική παράδοση, στο μυστήριο της βάπτισης. Μιλήσαμε για την καλλιέργεια της ελιάς, το ελιομάζωμα και την επεξεργασία που υφίσταται ο καρπός της μετά το μάζεμα. Ήρθαμε σε επαφή με καινούριες λέξεις όπως: ελαιοπαραγωγός, ελαιόλαδο, ελαιοτριβείο κ.τ.λ.. Εξηγήσαμε τη σημασία τους και παίξαμε ένα σχετικό γλωσσικό-προφορικό παιχνίδι προσθέτοντας κάθε φορά τα προθέματα ελαιο- και λαδοσε μια λίστα από λέξεις που είχαμε γράψει π.χ. ελαιο-καλλιεργητής, λαδο-ρίγανη. Μετά την ελιά κάναμε ανάλογη αναφορά και στο αμπέλι. Μιλήσαμε για την παράδοση της αμπελοκαλλιέργειας και του κρασιού στην Ελλάδα. Αναφερθήκαμε στους μύθους που είναι συνυφασμένοι με το 196

12 σταφύλι και το αμπέλι και μιλήσαμε ειδικότερα για το θεό Διόνυσο στην αρχαία Ελλάδα, για την εύθυμη ζωή του, τους συντρόφους του (τις Μαινάδες και τους Σάτυρους), αλλά και για το μύθο που τον θέλει να αρπάζει την Αριάδνη από το Θησέα στο νησί της Νάξου.. Γλώσσα: Η ανάδυση του γραμματισμού των μαθητών, ο πειραματισμός με τις λέξεις, η ανάδειξη της ικανότητας παραγωγής λέξεων, που σχετίζονται μ ένα συγκεκριμένο θεματικό τομέα, ο εμπλουτισμός του λεξιλογίου και η επαφή με την πλούσια παράδοση των θρύλων και μύθων της χώρας μας. : Ιδιαίτερη μνεία έγινε στον τρόπο που η ελιά εμφανίζεται στη ζωγραφική. Εδώ επιλέξαμε και πάλι το έργο του Θεόφιλου «Το Λιομάζωμα». Αναλύσαμε τα στοιχεία του πίνακα, μιλήσαμε για τα χαρακτηριστικά των ελαιοκαλλιεργητών (τα ρούχα, τα χτενίσματα, την εποχή που ζούσαν, το φύλο, την κοινωνική τάξη) κάνοντας συνδέσεις ιστορικές, κοινωνικές, πολιτισμικές (Μέγα, 2001, σ. 56), αλλά και για έννοιες πιο ιδιαίτερες όπως τα συναισθήματά τους, τις σχέσεις μεταξύ τους, το χώρο που ζούσαν, την ψυχολογική τους κατάσταση, τα νοήματα και τους συμβολισμούς που επιδιώκει να μεταδώσει ο καλλιτέχνης. Κατόπιν, κι αφού διαπιστώθηκε ανάλογο ενδιαφέρον από τα παιδιά, μετά από ερώτηση που τέθηκε στην ολομέλεια για το λόγο που ο Θεόφιλος διάλεξε ως θέμα του αυτήν την ομάδα ανθρώπων, διαβάσαμε ένα βιβλίο με θέμα τη ζωή του. Παρατηρήσαμε και άλλα έργα του ζωγράφου από το διαδίκτυο και διαπιστώσαμε την τάση του να ζωγραφίζει και να επιλέγει ως θέματά του ανθρώπους απλούς και φτωχούς, που μοχθούν για την επιβίωσή τους, καθώς και σκηνές από την καθημερινή ζωή. Σε αντιδιαστολή με τα παραπάνω ασχοληθήκαμε και με ένα έργο του που δεν έχει ως θέμα του απλούς θνητούς αλλά έναν θεό, το Διόνυσο, που όμως αντλεί εξίσου από την πλούσια παράδοση του τόπου μας. Πρόκειται για το έργο του που παριστάνει το Διόνυσο με τίτλο «Βάκχος ο Θεός του Οίνου». Προχωρήσαμε στην ανάλυση του τρόπου που παρουσιάζει ο ζωγράφος το Διόνυσο και των μηνυμάτων ή συμβόλων που εμπεριέχονται.. Παιδί και Έκφραση: Η ευαισθητοποίηση των μαθητών για θέματα πολιτισμού, η επαφή με στρατηγικές παρατήρησης έργων τέχνης, η κινητοποίηση της αυτονομίας της σκέψης των παιδιών και της στοχαστικής τους διάθεσης (ο.π., σ. 51). : Μετά την παρατήρηση και την ανάλυση του έργου του Θεόφιλου αποφασίσαμε να φτιάξουμε το δικό μας ελαιώνα. Προκειμένου να φέρουμε σε πέρας αυτή την απόφαση, κάναμε μια επιτόπια έρευνα στο άμεσο φυσικό περιβάλλον και πήγαμε σ ένα κοντινό δάσος. Αγγίξαμε τις αγριελιές, τον κορμό, τα κλαδιά και τα φύλλα των δέντρων, παρατηρήσαμε το τον τρόπο που κινούνταν και τις ασημένιες αποχρώσεις που αποκτούσαν τα φύλλα όταν φυσούσε. Πίσω στην τάξη το κάθε παιδί πειραματίστηκε με τις δακτυλομπογιές. Βούτηξαν την παλάμη τους στην καφέ δακτυλομπογιά και την εφάρμοσαν στο χαρτί για να φτιάξουν τον κορμό και τα κλαδιά και χρησιμοποίησαν τη μέθοδο του τυπώματος, για να φτιάξουν τα φύλλα, χρησιμοποιώντας τα ίδια τα φύλλα της ελιάς, που φέραμε από τον περίπατό μας στο δάσος. Το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικό! (βλέπε φωτ. 4). 197

13 . 4:. Παιδί και Έκφραση, Παιδί και Φυσικό Περιβάλλον: Η εικαστική έκφραση, η γνωριμία με τα έργα μεγάλων ζωγράφων και την ελληνική νεοελληνική ζωγραφική τέχνη, η ανάπτυξη της δημιουργικότητας των μαθητών, ο πειραματισμός με υλικά και τεχνοτροπίες και η εφαρμογή της τεχνικής της έρευνας για εξεύρεση και συλλογή δεδομένων και απαντήσεων στο άμεσο, φυσικό περιβάλλον (Θεοφιλίδης, 1997, σ ). : Η παραπάνω δραστηριότητα και η περίοδος της γιορτής της Αποκριάς που διανύαμε έγινε η αφορμή να φτιάξαμε μάσκες από χαρτόνι, σε αρχαιοελληνικό σχέδιο, στολίζοντάς τες με κισσό, το ιερό δέντρο του Διόνυσου. Στη συνέχεια τις φορέσαμε και ακούγοντας ένα έντονο μουσικό κομμάτι, υποδυθήκαμε τις Μαινάδες και τους Σάτυρους, χορεύοντας και «γλεντώντας».. Παιδί και Έκφραση, Θεατρική Έκφραση: Η ολιστική ανάπτυξη της προσωπικότητας των μαθητών, η γνωριμία με διαφορετικές τεχνικές έκφρασης, η επικοινωνία στην ομάδα και η έκφραση των προσωπικών συναισθημάτων. : Από την άκρη του καιρού και πίσω απ τους χειμώνες Άκουγα σφύριζε η μπουρού κι έβγαιναν οι Γοργόνες -Ε σεις τζιτζίκια μου άγγελοι γεια σας κι η ώρα η καλή Ο βασιλιάς ο Ήλιος ζει; Κι όλ αποκρίνονται μαζί: Ζει ζει ζει ζει ζει ζει ζει ζει. Απόσπασμα από το ποίημά του «Τα Τζιτζίκια» «...»... : Κάναμε συσχέτιση των δύο στίχων των δύο ποιημάτων του Ελύτη, κουβεντιάσαμε σε τι διαφέρουν, σε τι μοιάζουν και αναφερθήκαμε στον αριθμό των λέξεων και των συλλαβών. Διαβάσαμε το νέο ποίημα «Τα τζιτζίκια» ψάχνοντας για νέες ομοιότητες και διαφορές π.χ. και τα δύο ποιήματα αναφέρονται στις Κυκλάδες και στον ήλιο που παρουσιάζεται ως βασιλιάς όμως στο δεύτερο ποίημα η αναφορά στα νησιά των Κυκλάδων είναι εκτενέστερη και λεπτομερέστερη. Αναλύσαμε το ποίημα, τα σύμβολα, τις λέξεις 198

14 και τα νοήματα. Ακούσαμε τη μελοποιημένη σύνθεσή του ποιήματος στο you-tube αναφέροντας το όνομα του συνθέτη και του ερμηνευτή και προσπαθήσαμε να το τραγουδήσουμε.. Γλώσσα: Η ανάπτυξη του γλωσσικού γραμματισμού, η απόκτηση της ικανότητας κατανόησης των νοημάτων των λέξεων των κειμένων, αλλά και αυτών «που βρίσκονται δίπλα και πέρα από τις λέξεις των κειμένων» (Αναστασιάδης, 2001, σ. 11) «... ;»: Συσχετίζουμε το στίχο με το μύθο του Αλέξανδρου και της αδερφής του, της Γοργόνας. Κατόπιν αιτήματος των παιδιών, διαβάσαμε την ιστορία της ζωής του Μεγάλου Αλέξανδρου και βρήκαμε στο χάρτη τα στάδια-μέρη της εκστρατείας του. Βρήκαμε μέσα στο ποίημα τη λέξη «ζει» και την κυκλώσαμε όπου αναφερόταν, όπως στα λόγια της Γοργόνας (της αδερφής του Αλέξανδρου): «Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;» και στην απόκριση των ναυτικών σε αυτήν: «Ζει και βασιλεύει και τον κόσμο κυριεύει». Στη συνέχεια τα παιδιά προσπάθησαν να γράψουν μόνα τους τη λέξη «ζει» σε χαρτί του μέτρου.. Γλώσσα: Η απόκτηση γνώσεων γύρω από ιστορικά και μυθικά γεγονότα, η αντιπαράθεση, η σύγκριση και η συνειδητοποίηση των διαφορών μεταξύ των πραγματικών και μυθικών γεγονότων, η παραγωγή γραπτού λόγου και η παροχή γραπτών ερεθισμάτων. : Η επόμενη δραστηριότητα, συναφής με την προηγούμενη, αφορούσε στο δίφθογγο -τζ-. Αρχικά μιλήσαμε για τα τζιτζίκια, τη ζωή τους, τα στάδια της ανάπτυξής τους, την εκκόλαψη των αυγών τους, την τροφή τους και τον ήχο τους. Γράψαμε το -τζ- στον πίνακα και το κυκλώσαμε στο γλωσσοδέτη «Ο Τζίτζιρας ο Μίτζιρας, ο Τζιτζιμιτζιχότζιρας». Στη συνέχεια διαβάσαμε το μύθο του Αισώπου «Το Τζιτζίκι και το Μυρμήγκι». Αναλύσαμε το περιεχόμενο της ιστορίας και στο τέλος τα παιδιά ζωγράφισαν ό,τι τους άρεσε περισσότερο απ αυτήν.. Φυσικό Περιβάλλον: Η ανάπτυξη του «Επιστημονικού Γραμματισμού» (ο.π., 2011, σ. 16), δηλαδή η κατάκτηση γνώσεων γύρω από το φυσικό περιβάλλον, την πανίδα και ειδικότερα τους ζωικούς οργανισμούς με αναφορές σε στοιχεία του άμεσου φυσικού περιβάλλοντος των παιδιών. Ήταν σύνηθες το φαινόμενο να συναντούν τα παιδιά κάμπιες στην αυλή του σχολείου αναπτύσσοντας μια σειρά από συμπεριφορές: να τις παρατηρούν, να τις αγγίζουν ή να τις αποφεύγουν. - : Σε σχέση με την προηγούμενη δραστηριότητα φτιάξαμε γαντόκουκλες από κάλτσες. Τα παιδιά κλήθηκαν να αυτοσχεδιάσουν. Αφού πρώτα παρατηρήσαμε πολύ καλά τις φωτογραφίες με τα τζιτζίκια και είδαμε τα μέρη του σώματός τους, το χρώμα και το σχήμα τους, στη συνέχεια τα παιδιά τα σχεδίασαν σε χαρτόνι, τα έκοψαν και τα κόλλησαν πάνω στην κάλτσα.. Παιδί και Έκφραση: Η ανάπτυξη δημιουργικής έκφρασης, η ενεργοποίηση των αισθήσεων, των εκφραστικών ικανοτήτων τους και η ενίσχυση του αυτοσχεδιασμού. : Από την συνάντηση που είχε προηγηθεί με τον Δήμαρχο της περιοχής και τους αρμόδιους φορείς, με την ενεργή παρουσία της Σχολικής Συμβούλου, των γονέων και της προϊσταμένης του σχολείου, όπου τέθηκε σοβαρά το κτιριακό πρόβλημα που μας ταλαιπώρησε σε όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, αποκομίσαμε κάτι αισιόδοξο. Έτσι κι αλλιώς από την συνολική ταλαιπωρία μας κρατήσαμε τα καλά. Σκεφθήκαμε τις ενέργειες που μπορούμε να κάνουμε, ώστε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα του σχολείου μας. Όπως στα θέματα που προκύπτουν καθημερινά στην τάξη, έτσι και σε αυτό 199

15 το θέμα προσπαθήσαμε και βρήκαμε μια λύση αποδεκτή από όλους,. Εκπαιδευτικοί και παιδιά θέσαμε τους εξής προβληματισμούς: Θέλουμε να επιστρέψουμε στο σχολείο μας; Τι μπορούμε να κάνουμε για να επιστρέψουμε; Τι είναι αυτό που μας έχει λείψει περισσότερο από το δικό μας σχολείο; Πώς μπορούμε να το έχουμε και στο σχολείο που φιλοξενούμαστε; Οι απαντήσεις ήταν συγκεκριμένες. Τα παιδιά φυσικά και ήθελαν να γυρίσουν στο σχολείο τους και όλα συμφώνησαν πως τους είχε λείψει η μεγάλη πράσινη αυλή με το πολύ χορτάρι για να μπορούν να τρέχουν και να παίζουν μπάλα. Κρίναμε κατάλληλο να ασχοληθούμε με το παραμύθι «ο Δήμαρχος και οι Πεταλούδες», στο οποίο φαίνονται έντονα οι εναλλαγές από το ωραίο στο άσχημο και πάλι στο ωραίο. Oι πρωταγωνιστές των αλλαγών ήταν ο Δήμαρχος και τα παιδιά. Στο τέλος νικητής ήταν το ωραίο που βγήκε μέσα από τα παιδιά.,, -,., -.,,,..,....,!!!..., -.,, Με το τέλος του παραμυθιού συνειρμικά τα παιδιά σκέφθηκαν πως ο Δήμαρχος ήταν το κατάλληλο πρόσωπο που θα μπορούσε να μας βοηθήσει στο πρόβλημα που αντιμετωπίζαμε. «Κυρία να μιλήσουμε στο Δήμαρχο». Σκεφθήκαμε πως η φωνή μας θα έχει περισσότερη δύναμη αν την ενώσουμε με τη φωνή των παιδιών του Νηπιαγωγείου που μας φιλοξενεί και εκφράσουμε τα αιτήματά μας όλοι μαζί. Συντάξαμε ένα για τις επόμενες ενέργειές μας και υπογράφοντάς το συμφωνήσαμε να το τηρήσουμε. Σε συνεργασία με τις υπόλοιπες νηπιαγωγούς βρεθήκαμε σε μία αίθουσα και γίναμε μια μεγάλη ομάδα, την οποία αποκαλέσαμε οικογένεια και στην οποία τέθηκαν τα προβλήματα και των δύο σχολείων. Διαβάσαμε το ίδιο παραμύθι άλλη μία φορά και προέκυψε έντονη κινητοποίηση για το τι πρέπει να κάνουμε. Ακούστηκαν πολλές ιδέες και υπήρξαν πολλές προτάσεις. Κλήθηκε όλη η ομάδα να ζωγραφίσει έχοντας ως κοινό θέμα «πώς θα ήθελα να είναι η αυλή του σχολείου». Συντάξαμε ένα γράμμα και φιλοτεχνήσαμε μια αφίσα (βλέπε φωτ. 5) με όλες τις ζωγραφιές. Πήγαμε όλοι μαζί μια μικρή εκδρομή στο Ταχυδρομείο της περιοχής μας και στείλαμε το γράμμα στο Δήμαρχο. Ήταν μια πολύ όμορφη δραστηριότητα που στηρίχθηκε στην καλή θέληση και την συνεργασία των νηπιαγωγών, στην μεγάλη κατανόηση, τη δεκτικότητα και τη συνεργασία των γονέων και των δύο Νηπιαγωγείων, καθώς και στην ηθική υποστήριξη και παρότρυνση της Σχολικής Συμβούλου της περιφέρειάς μας. Πραγματικά πιστέψαμε πως «Όλοι μαζί μπορούμε να κάνουμε πολλά και να πετύχουμε ίσως περισσότερα». Μέσα από αυτή τη δραστηριότητα στόχοι μας ήταν τα παιδιά: να μπορούν να αναπτύσσουν ικανότητες διερεύνησης και επίλυσης προβλημάτων, 200

16 να εργάζονται και να αποφασίζουν στην ολομέλεια, να θέτουν στόχους και να προσπαθούν να φτάνουν στην επίτευξή τους, να συντάσσουν συμβόλαιο και να τηρούν τους όρους του, να μπορούν να αισθανθούν τη δύναμη που τους δίνει η ολομέλεια, να δουλέψουν ομαδοσυνεργατικά με άμεσα αποτελέσματα και να νιώσουν την ουσιαστική σημασία του «όλοι μαζί μπορούμε και προσπαθούμε». Είναι σημαντικό να αναφερθεί πως ένα σύνολο ανθρώπων κινητοποιήθηκε και αγωνίστηκε για να υπερασπίσει το δικαίωμα των παιδιών να έχουν σχολεία ασφαλή και φιλικά προς το παιδί. Μετά από μια πολύωρη συζήτηση στο Δημαρχείο, καταφέραμε να τους πείσουμε ότι τα containers, που είχαν σχεδιάσει να βάλουν στην αυλή του Νηπιαγωγείου μας δεν ήταν η σωστή λύση. Έτσι, πετύχαμε να παραμείνει η μεγάλη πράσινη αυλή του Νηπιαγωγείου μας ελεύθερη. «., ,.,,....» 5: -, «...», : Η καταληκτική δραστηριότητα αποτελεί τη μαθησιακή δραστηριότητα με την οποία «κορυφώνεταικαταλήγει το πρόγραμμα» παρέχοντας στους μαθητές την ευκαιρία για «σύνθεση και συγκέντρωση κατασκευάζοντας, δημιουργώντας, ανακαλύπτοντας, παράγοντας ή ενσωματώνοντας ένα προϊόν» (Roberts & Kellough, 2000, οπ αναφ. στο Κούσουλας, σ. 105). Η δική μας καταληκτική 201

17 δραστηριότητα αποτέλεσε η παρουσίαση ενός θεατρικού δρώμενου με θέμα «Τρελοβάπορο η Ελλάδα μας...». Με σκοπό την ανασυγκρότηση της αποκτηθείσας γνώσης προκειμένου να επιτευχθεί η επέκτασή της και η επανεκτίμηση των μηνυμάτων που αναδείχτηκαν καθ όλη τη διάρκεια του project επιλέχτηκε η παρουσίαση διάφορων στίχων από τα διαφορετικά ποιήματα, που δουλεύτηκαν καθ όλη τη διάρκεια του Προγράμματος στην τάξη, οι οποίοι μας είχαν ιδιαίτερα αγγίξει, προβληματίσει, ευαισθητοποιήσει και ενθουσιάσει. Επιλέξαμε να προετοιμάσουμε ένα θεατρικό δρώμενο με ήρωες-φιγούρες, όπως προέκυπταν μέσα από τους στίχους, κάνοντας χρήση της τεχνικής της προσωποποίησης: τα Τζιτζίκια (από το ομώνυμο ποίημα του Οδυσ. Ελύτη), οι Γοργόνες (από το προαναφερθέν ποίημα), ο Ήλιος (από το ποίημα «Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας»), οι Γλάροι (από το ποίημα του Ελύτη «Ο Γλάρος»), ο θαλασσινός-το ναυτάκι (από το ποίημα «Τα Τζιτζίκια» του Οδυσ. Ελύτη), αλλά και οι ίδιοι οι ποιητές, ο Οδυσσέας Ελύτης και ο Κωστής Παλαμάς. Για την προσέγγιση αυτών των ρόλων χρησιμοποιήσαμε πληροφορίες που είχαμε ήδη συγκεντρώσει γύρω από τη ζωή τους, τις αγαπημένες τους ασχολίες και το έργο τους. Ιδιαίτερα για τον Κωστή Παλαμά αντλήσαμε στοιχεία από το ποίημά του που τόσο προσεκτικά είχαμε δουλέψει «Τα σχολειά χτίστε». Οι ήρωες συνδιαλέγονται μεταξύ τους βάσει διαλόγων που προέκυψαν από το πάντρεμα και τη σύνθεση των στίχων. Επιπλέον, δίνοντας βαρύτητα στο διαθεματικό χαρακτήρα της καταληκτικής δραστηριότητας, επιλέχτηκαν ποιήματα που έχουν μελοποιηθεί από σπουδαίους Έλληνες συνθέτες, όπως ο Μ. Χατζιδάκις, ο Μ. Θεοδωράκης και ο Γ. Μαρκόπουλος, για να τραγουδήσουμε και να χορέψουμε. Ζωγραφίσαμε μαζί με τα παιδιά τα σκηνικά, τα οποία περιείχαν συνθέσεις με σπίτια αιγαιοπελαγίτικα, χαρταετούς (για να δώσουμε έμφαση στην αίσθηση της ελευθερίας), γλάρους και καράβια, εικόνες δηλαδή που προέκυψαν μέσα από τα ποιήματα. Τέλος, στην καταληκτική δραστηριότητα προσπαθήσαμε να δώσουμε το μήνυμα της αισιοδοξίας, της έμφασης στο θετικό, της επίτευξης των στόχων μέσα από την πάλη και τον αγώνα. Έτσι, τόσο ο τίτλος της γιορτής, όσο και το κεντρικό νόημά της, κινούνταν γύρω από τα λόγια του ποιητή: «Τρελοβάπορο η Ελλάδα μας. Παλιό σκαρί, τόσο παλιό που άγιασε στην αλμύρα της θάλασσας και των δακρύων. Καημένοι όσοι νομίζουν ότι θα την τουμπάρουν ή ότι θα τη βγάλουν στο γυαλό...» Οδυσ. Ελύτης Ήταν μια ιδέα που άγγιξε και ευαισθητοποίησε όλους τους εμπλεκόμενους στην εκπαιδευτική δραστηριότητα παράγοντες (εκπαιδευτικούς, παιδιά, γονείς). 4. Με την ολοκλήρωση του project έγινε η αξιολόγηση της όλης διαδικασίας, ώστε να έχουμε εικόνα της εξελικτικής πορείας των παιδιών. Στόχος μας ήταν να προσεγγίσουμε τη μάθηση δίνοντας σημασία όχι τόσο στο αποτέλεσμα, αλλά και στη διαδικασία της, η οποία ήταν ενεργητική και τα παιδιά οικοδομούσαν τις γνώσεις μέσα από την δραστηριότητά τους. Τα παιδιά ευαισθητοποιήθηκαν με το αρχικό ερέθισμα-πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε ως σχολική κοινότητα και ενεργοποιήθηκαν άμεσα. Εκδήλωσαν από την αρχή ενδιαφέρον και προθυμία, ώστε να προχωρήσουμε την έρευνα εκφράζοντας ιδέες και απορίες. Ο ενθουσιασμός τους ήταν μεγάλος κάθε φορά που μάθαιναν ένα καινούριο ποίημα ή τραγούδι απαγγέλοντάς το ή τραγουδώντας το. Υπήρξαν μάλιστα περιπτώσεις 202

18 που οι δραστηριότητες άλλαξαν κατεύθυνση και κινήθηκαν προς αυτήν που επιθυμούσαν τα ίδια τα παιδιά, όπως όταν επέμεναν να διαβάσουμε το βιβλίο με την ιστορία για τη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τα παιδιά συνεργάστηκαν στις ομάδες ευχάριστα αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες στα πλαίσια των οδηγιών που τους δίνονταν για την συγκεκριμένη κάθε φορά εργασία. Στην τάξη αναπτυσσόταν συχνά ένα χαρούμενο κλίμα εργασίας και δημιουργικότητας με θετική διάθεση. Στις ήδη προϋπάρχουσες γνωστικές δομές τους δημιουργούσαν δεσμούς με τις νέες γνώσεις (ενεργητική διαδικασία). Στο κοινωνικό πλαίσιο υπήρξε αλληλεπίδραση μεταξύ παιδιών και εκπαιδευτικών, κάτι που βοήθησε στη μαθησιακή διαδικασία. Έκαναν σχόλια και εξέφραζαν προβληματισμούς μέσα από τις συγκρίσεις που κλήθηκαν αρκετές φορές να κάνουν. Ήταν πρόθυμα να κάνουν έρευνα, αξιολογούσαν τις δραστηριότητές τους και ως ολομέλεια εκτιμούσαμε την αξία των αποτελεσμάτων. Έδειξαν προθυμία να συνεργαστούν με τα νήπια του άλλου σχολείου και έφτιαξαν νέες φιλίες αναπτύσσοντας έτσι ικανότητες εγκλιματισμού. Μετά από κάθε ποίημα καταγράφαμε τις λέξεις κλειδιά για το ποίημα και τον ποιητή αντίστοιχα. Έτσι για παράδειγμα, για την «Τρελή Ροδιά» τα παιδιά κατέληξαν στις έννοιες: «αγάπη για τη φύση», «χρώματα», «ήλιος και φως», «κίνηση», «ομορφιά του κόσμου», τις οποίες έγραψαν σε συννεφάκια από άσπρο και γαλάζιο χαρτόνι και τα κρεμάσαμε με τη μορφή του μόμπιλε στην τάξη. Η άκρως θετική κι ενθαρρυντική ανταπόκριση και στάση του συνόλου των γονέων στάθηκε πολύτιμη. Οι γονείς ήταν πάντα πρόθυμοι σε αιτήματα συνεργασίας που τους απευθύναμε αναφορικά με κάθε καινούριο μας εγχείρημα. Λυπηρό ήταν το γεγονός πως χάσαμε την ευκαιρία συνεργασίας με τον πατέρα ενός μαθητή μας, διακεκριμένο τραγουδοποιό και συνθέτη, ο οποίος αποφάσισε τη διακοπή φοίτησης του παιδιού του για τη διασφάλιση της ασφάλειάς του εξαιτίας των σοβαρότατων κτιριακών προβλημάτων που αντιμετωπίζαμε, όπως υποστήριξε. Αποκομίσαμε την αίσθηση πως ο χρόνος δεν ήταν αρκετός για μια εκτενέστερη αναφορά και σε άλλους ποιητές (Γιάννης Ρίτσος, Γιώργος Σεφέρης), αλλά και στη ζωή και το έργο των συνθετών που έκαναν τις μελοποιήσεις (Μ. Θεοδωράκης, Μ. Χατζηδάκης). Λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες που βιώσαμε τη συγκεκριμένη σχολική χρονιά (κτιριακά προβλήματα, φιλοξενία στο χώρο όμορου Νηπιαγωγείου, δυσκολίες στη μεταφορά του υλικού), τέτοιου είδους προβλήματα ίσως ήταν αναπόφευκτα. Μεταθέσαμε την συνέχιση των προσπαθειών μας στην επόμενη σχολική χρονιά συνεχίζοντας το ίδιο project, εφόσον και τα παιδιά το επιθυμήσουν, δεδομένου ότι η σύνθεση της ομάδας των μαθητών το επιτρέπει, καθώς στην πλειοψηφία τους αυτά τα παιδιά που φέτος ήταν προνήπια θα είναι νήπια στην επόμενη σχολική χρονιά. Η συνεργασία μας με τις νηπιαγωγούς του όμορου Νηπιαγωγείου ήταν πολύ καλές, καθώς επίσης η συνεργασία μεταξύ των δύο εκπαιδευτικών που εκπονήσαμε το πρόγραμμα. Δουλέψαμε παράλληλα τα προαναφερθέντα ποιήματα παίρνοντας χαρά και δύναμη για την συνέχιση της ενασχόλησής μας με τέτοιου είδους καινοτόμα προγράμματα, πειραματιζόμενες και αυτοσχεδιάζοντας παρέα με τα παιδιά. Τέλος, από όσα αρνητικά και δυσάρεστα σημεία συναντήσαμε, συμφωνήσαμε και κρατήσαμε στο μυαλό μας. 203

19 Αγγελοπούλου Β., (2011),, Αθήνα: Άγκυρα. Αναστασιάδης Π., (2011), Από το Σήμερα... στο Νέο Σχολείο με Πρώτα το μαθητή, στο Π. Αναστασιάδης (επιμ.),., Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, τ. 1, Ανυπόγραφο, (2011), Θεωρητικό Κείμενο, στο Κ. Χρυσαφίδης (επιμ.),.. 60, Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, τ. 2, 1-33 Γιαλουράκη Σ., (2005),, Αθήνα: Δίπτυχο. Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο, (2002), Αθήνα: ΥΠΕΠΘ -. Θεοφιλίδης Χ., (1997),, Αθήνα: Γρηγόρης. Gombrich E.H., (1989),, Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης. Καρακίτσιος Α., (2002),, Αθήνα: Σύγχρονοι Ορίζοντες. Κούσουλας Φ., (2004),, Αθήνα: Ατραπός. Ματσαγγούρας, Η., (2000),, Αθήνα: Γρηγόρης. Ματσαγγούρας, Η., (2001),.,,,, Αθήνα: Γρηγόρης. Μηνακάκης Β. (επιμ.), (2009),., Αθήνα: Η Καθημερινή. Παπανικολάκου Ρ., (2003),,..., Αθήνα: Μικρός Πρίγκηπας. Πεπονά Μ., (2004),, Διάπλαση. Perols S., (1995),., Αθήνα: Δεληθανάσης. Πίνη Ε., (2010), ;, Αθήνα: Παπαδόπουλος. Rodopoulos A., (2005), Greece of Colours, Athens: Travel Times Publishing Ltd.. Στρατίκης Π., (1984),, τ. Α., Αθήνα: Στρατίκη. Στρατίκης Π., (1984),, Αθήνα: Στρατίκη. Τζαβάρα Κ., (2010),., Αθήνα: Διάπλους. Τζαβάρα Κ., (2010),., Αθήνα: Διάπλους. Τζαβάρα Κ., ( ),,, Διάπλους. Τούπης Θ., (2006),, Αθήνα: Ατραπός. Χαλβατζής Γ., (2006),, Κέρκυρα. Χατζηγεωργίου Ν. (επιμ.), (1992),., Αθήνα: Αλκυών. Χατζηδήμου Δ., (2011), Εναλλακτικές Μορφές, Τεχνικές και Μέθοδοι Διδασκαλίας Μάθησης, στο Π. Αναστασιάδης (επιμ.),., Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, τ. 1, σελ Χατζημανώλη Α., (2003),, Αθήνα: Κίρκη. Χατζημανώλη Α., (2005), ;, Αθήνα: Κίρκη. Χρυσαφίδης, Κ., (2000), -. Project, Αθήνα: Gutenberg. 204

20 Αρχείο ντοκιμαντέρ της Ε.Ρ.Τ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΣΙΜΑΤΗ- ΔΡΥΜΩΝΙΑΤΗ ab&q=τραγουδι+τα+τζιτζικια&oq=τραγουδι+τα+τζιτζικια&gs_ les/epimorfosi/ekpaid_yliko/logot_dimotiki/ 205

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τμήμα Νηπίων 4 έως 5 χρονών Υπεύθυνη Νηπιαγωγός Αριστέα Κατσάρη & Αθηνά Λιώτη από 10/11/2014 έως 14/11/2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τμήμα Νηπίων 4 έως 5 χρονών Υπεύθυνη Νηπιαγωγός Αριστέα Κατσάρη & Αθηνά Λιώτη από 10/11/2014 έως 14/11/2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τμήμα Νηπίων 4 έως 5 χρονών Υπεύθυνη Νηπιαγωγός Αριστέα Κατσάρη & Αθηνά Λιώτη από 10/11/2014 έως 14/11/2014 Θέμα- Φωτοσύνθεση Συγκρίνοντας τις δύο εποχές παρατηρήσαμε ότι το φθινόπωρο

Διαβάστε περισσότερα

"Μια σημαία μια ιδέα"

Μια σημαία μια ιδέα Τελική Εργασία "Μια σημαία μια ιδέα" Καρακώτσογλου Αντώνης 19ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Στ` Υπεύθυνη ομάδας εργασίας: Δούβλη Γεωργία ΜΑΙΟΣ 2014 Abstract - Περίληψη Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Το πρόγραμμα μας είχε ποικίλους γνωστικούς, συναισθηματικούς και ψυχοκινητικούς στόχους. Εμπλέξαμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ»

«Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ» «Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ» ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Η ενασχόληση των κατοίκων του χωριού με το μάζεμα της ελιάς και η σημασία της χρήσης της στην καθημερινότητα μας. ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Οκτώβριος

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ PROJECT

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ PROJECT ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ PROJECT Την Πέμπτη 30 Απριλίου 2009 έκανα για 20 λεπτά περίπου μάθημα για να γνωρίσω καλύτερα τους/τις μαθητές/τριες, για να τους/τις χωρίσω σε ομάδες και για να τους γνωστοποιήσω πώς θα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2 ο 2/θ Νηπιαγωγείο Αιγινίου Τμήμα 1 ο Κλασικό Αριθμός νηπίων προνηπίων: 13 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Το σποράκι πηγή Ζωής «Σποράκι εδώ - σποράκι εκεί χτίζεται μια νέα ζωή» Υπεύθυνη Νηπιαγωγός:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ ΚΑΜΟΥΤΣΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

1 η Συνάντηση Γονέων και Κηδεμόνων του Παιδικού Σταθμού «Η ΦΩΛΙΑ»

1 η Συνάντηση Γονέων και Κηδεμόνων του Παιδικού Σταθμού «Η ΦΩΛΙΑ» ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Έτος ιδρύσεως 1914 ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ Σύρος, 3 Οκτωβρίου 2012 ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ «Η ΦΩΛΙΑ» Έτος ιδρύσεως 1882 Ανδρέα Κάργα 12-14, 84100 Ερμούπολη Τηλ. 22810.87713 87791

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!!

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Καραπά Βασιλική Προϊσταμένη και Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου Νηπιαγωγείου Τρικάλων Ε-mail:vasilikikarapa@gmail.com Αλεξοπούλου Άννα Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΠΠΕΙΟΥΣ Σχολικό έτος 2006 2007. ΘΕΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Το δημοτικό τραγούδι: ένα αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΠΠΕΙΟΥΣ Σχολικό έτος 2006 2007. ΘΕΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Το δημοτικό τραγούδι: ένα αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΠΠΕΙΟΥΣ Σχολικό έτος 2006 2007 ΘΕΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Το δημοτικό τραγούδι: ένα αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης Υπεύθυνη προγράμματος: Δώρα Χαραλαμπή ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ Το δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω Πληροφορική δίχως Υπολογιστή!

Μαθαίνω Πληροφορική δίχως Υπολογιστή! Μαθαίνω Πληροφορική δίχως Υπολογιστή! Πώς; Μα ψάχνοντας..."ψάχνοντας στην Πυθωνία". Ψάχνοντας λοιπόν κι εμείς, βρήκαμε και προτείνουμε στους μικρούς μας φίλους το καινούριο βιβλίο της Αριάδνης Δάντε που

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ο μικρόκοσμος μας Βαθμίδα: 3 Τάξη: Στ Διάρκεια: 3 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Η ενότητα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τα παιδιά τον κόσμο γύρω τους.

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά, μοιραστήκαμε γνώσεις και εμπειρίες σχετικές με τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα και καταγράψαμε τους προβληματισμούς μας.

Αρχικά, μοιραστήκαμε γνώσεις και εμπειρίες σχετικές με τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα και καταγράψαμε τους προβληματισμούς μας. Προνήπια Α και Β Οκτώβριος-Νοέμβριος 2014 Πετώντας στα σύννεφα... Η παρουσία κάποιων παιδιών στην επίδειξη των μαχητικών αεροσκαφών στο Τατόι, οι εικόνες που μας περιέγραψαν και τα συχνά περάσματα αεροπλάνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 Επιλέξαμε ν ασχοληθούμε με τα Παραμύθια, καθώς είναι πάντα ευχάριστα στα παιδιά προσχολικής ηλικίας και τα οφέλη τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων.

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων. ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ Α & Β ΣΑΞΗ 1 ο ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΣΤΚΑΜΠΟΤ ΧΟΛΙΚΟ ΕΣΟ 2013-2014 «ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» ΘΕΜΑ: «ΑΙΣΩΠΟΥ ΜΥΘΟΙ» ΣΑΞΕΙ: Α & Β ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΙ: Παρτάλα Μαριάνθη (Α ΤΑΞΗ) Γούτου Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις των μαθητών Να γνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 Ο μαθητής μου σύμφωνα με συστηματική παρατήρηση διαπίστωσα ότι: είχε δυσκολία στην κοινωνική επαφή. Δεν ήξερε πώς να προσεγγίσει τα υπόλοιπα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013

ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 1/4/2013: ΦΙΛΙΚΟΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΟΑΓΓΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Οι μαθητές των Ε και ΣΤ τάξεων συμμετείχαν σε φιλικό αγώνα

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ετοίμασαν ένα γράμμα για την μακρινή τους φίλη.

Ετοίμασαν ένα γράμμα για την μακρινή τους φίλη. ΝΗΠΙΑ Έχω ένα φίλο μακρινό. 2014-2015 Στο σχολείο μας χρόνια τώρα έχουμε μια «σκυτάλη» που παραδίδουμε από τάξη σε τάξη. Είναι η σκυτάλη της φιλίας, του νοιαξίματος, της φροντίδας για παιδιά λιγότερο ευνοημένα,

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ. 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ. ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) Α) Γενικά Στοιχεία

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ. 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ. ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) Α) Γενικά Στοιχεία Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) (συµπληρώνεται

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης

3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης 3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Διαχείριση απορριμμάτων Τα απομεινάρια μιας ημέρας» Μαθητικές Ομάδες των Τμημάτων Ε1, Ε2, Ε3 Παιδαγωγική Ομάδα: Καραναστάση Άννα, Χαϊλατζίδου

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Εικαστικό Ημερολόγιό. μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Εικαστικό Ημερολόγιό. μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Το Εικαστικό Ημερολόγιό μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Γεια σας φίλοι μου, Καλωσορίσατε στην παρέα μου, στην πολύχρωμη παρέα του Τέλη, της μασκότ της Cyta. Εύχομαι να περάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : Αξιολόγηση του γλωσσικού μαθήματος

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : Αξιολόγηση του γλωσσικού μαθήματος 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : Αξιολόγηση του γλωσσικού μαθήματος Υπεύθυνη καθηγήτρια : κ. Γρίβα Έλενα ΓΑΖΑΝΗ ΧΡΥΣΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ 2 Το παιδί γίνεται ο ήλιος γύρω από τον οποίο περιστρέφονται τα μέσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ. Αφόρμηση. Πώς αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τη μητρική στοργή;

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ. Αφόρμηση. Πώς αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τη μητρική στοργή; 1 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Αφόρμηση Πώς αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τη μητρική στοργή; Με αφορμή τη γιορτή της μητέρας επιλέξαμε να ασχοληθούμε με τη μητρική στοργή γιατί πιστεύουμε ότι η αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα»

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Εκπαιδευτικός: Μπλούχου Στεφανία Τάξη: Β Σχολικό έτος: 2012-13 ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σχέδιο Εργασίας με θέμα:«θαλασσα» Υπεύθυνες δασκάλες: Τάπα Σοφία Σαραλιώτη Έφη 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΥΒΙΩΝ (ΛΑΓΟΝΗΣΙΟΥ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το θέμα «θάλασσα» πραγματοποιήθηκε από τις

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχολικό Δίκτυο Γεωργία και Περιβάλλον 10ο Νηπ/γείο Νάουσας Υπεύθυνη νηπιαγωγός Μπούζδη Αλεξάνδρα Σχολικό Ετος 2007-08

Εθνικό Σχολικό Δίκτυο Γεωργία και Περιβάλλον 10ο Νηπ/γείο Νάουσας Υπεύθυνη νηπιαγωγός Μπούζδη Αλεξάνδρα Σχολικό Ετος 2007-08 Εθνικό Σχολικό Δίκτυο Γεωργία και Περιβάλλον 10ο Νηπ/γείο Νάουσας Υπεύθυνη νηπιαγωγός Μπούζδη Αλεξάνδρα Σχολικό Ετος 2007-08 Τα νήπια ΟΙ ΜΗΛΙΤΣΕΣ Δάϊου Εμμανουέλα Παπαγεωργίου Αριάδνη Μπιτέρνα Ελένη Ιτσκάρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Π Α Ι Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Σ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Τ Η Ν Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες

Διαβάστε περισσότερα