Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο"

Transcript

1 Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών αναφορικά με τη χρήση του Διαδικτύου, που θα βοηθήσουν τους γονείς και τους κηδεμόνες ανηλίκων να στρέψουν τα παιδιά τους σε μια πιο υπεύθυνη διαδικτυακή συμπεριφορά Με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

2 Πρόλογος Για εμάς τους μεγάλους, το Διαδίκτυο αποτελεί ως επί το πλείστον πηγή πληροφόρησης και επικοινωνίας. Τείνουμε να το χρησιμοποιούμε λιγότερο συχνά για να «κατεβάζουμε» μουσική ή ταινίες, ή για να γίνουμε μέλη σε έναν ιστοχώρο κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook, σε σχέση με τους ανηλίκους. Λόγω των εργασιακών και οικογενειακών μας υποχρεώσεων, είναι λιγότερο πιθανό να λάβει το Διαδίκτυο έναν τόσο κεντρικό ρόλο στην καθημερινή μας ζωή, όπως λαμβάνει στη ζωή των εφήβων ή ακόμα και παιδιών μικρότερων ηλικιών. Στην πραγματικότητα, για πολλούς ανηλίκους το Διαδίκτυο έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής και προσωπικής τους ταυτότητας. Το Διαδίκτυο τους παρέχει την ευκαιρία να είναι σε επαφή με τους φίλους τους, να αποκτούν νέους φίλους, και να μοιράζονται τα ενδιαφέροντά τους με άλλους χρήστες που βρίσκονται ακόμα και στην άλλη άκρη της γης. Μέσα από το Διαδίκτυο, οι ανήλικοι μπορούν να διασκεδάσουν παίζοντας παιχνίδια, ή να «κατεβάσουν» μουσικές και βίντεο, πολλές φορές παράνομα. Κατά τη χρήση του Διαδικτύου, οι ανήλικοι μπορούν να πειραματιστούν δοκιμάζοντας διαφορετικές ταυτότητες, και να ενημερωθούν για κάθε λογής θέματα με ταχύτητα που καμία εγκυκλοπαίδεια δε θα μπορούσε ποτέ να φτάσει. Δυστυχώς, όμως, κάποια ζητήματα που σχετίζονται με το Διαδίκτυο είναι προβληματικά και απαιτούν ειδική προσοχή από τους γονείς και τους κηδεμόνες. Οι ανήλικοι μπορούν να απομονωθούν από τον αληθινό κόσμο. Μπορεί να έρθουν αντιμέτωποι με λανθασμένες πληροφορίες και απάτες. Μπορεί να επηρεαστούν από ανάρμοστο ή επιβλαβές περιεχόμενο και συμπεριφορές. Περαιτέρω, υπάρχει το μείζον ζήτημα της ψηφιακής παρενόχλησης ή της αποπλάνησης από παιδεραστές. Παρόλα αυτά, δε θα πρέπει να ανησυχούμε και να αγωνιούμε τόσο, ώστε να περιορίσουμε κάθε διάλογο με το παιδί μας και να βασιζόμαστε αποκλειστικά σε κυρώσεις και τιμωρίες. Όπως πάντα, η καλύτερη κατανόηση του φαινομένου και η εξέταση εναλλακτικών παιδαγωγικών μεθόδων είναι απαραίτητα στοιχεία για μια αποτελεσματική διαπαιδαγώγηση. 2 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

3 Ο παρών οδηγός σχεδιάστηκε με γνώμονα την ανάγκη να εκτιμήσουμε ως γονείς την τεράστια δυναμική του Διαδικτύου και να την προωθήσουμε με σωστό τρόπο στα παιδιά μας, χωρίς να υποτιμούμε τους κινδύνους που παραμονεύουν. Ο οδηγός δεν επιδιώκει να καταστεί απλά ένα τεχνικό συμβουλευτικό εργαλείο, αλλά πάνω απ όλα να χρησιμεύσει ως ένα εκπαιδευτικό εγχειρίδιο που θα βοηθήσει τους γονείς να κατανοήσουν πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος τους αναφορικά με την υπεύθυνη και ασφαλή πλοήγηση των παιδιών τους στο Διαδίκτυο. Σε ποιον απευθύνεται o παρών οδηγός Ο οδηγός απευθύνεται στους γονείς και τους κηδεμόνες ανηλίκων που: επιθυμούν να κατανοήσουν καλύτερα τους λόγους που τα παιδιά τους δαπανούν τόσες πολλές ώρες στο Διαδίκτυο, καθώς και το ρόλο που παίζει η τεχνολογία στη ζωή τους. δεν είναι αρκετά εξοικειωμένοι με το Διαδίκτυο, όσο τα παιδιά τους, και περιορίζουν το γονικό τους ρόλο στο να απαγορεύουν ή να περιορίζουν τη χρήση αυτής της τεχνολογίας. γνωρίζουν πώς να χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες, αλλά υπερεκτιμούν το επίπεδο ωριμότητας και επίγνωσης των παιδιών τους, με αποτέλεσμα να παραμελούν την ανάγκη των παιδιών για καθοδήγηση. θεωρούν ότι οι νέες τεχνολογίες είναι πιθανώς βλαβερές για τα παιδιά τους, και πηγή προβλημάτων που στη δική τους εφηβεία ήταν λιγότερο συχνά, όπως η απομόνωση και η εξάρτηση. Από την επαφή μας με παιδιά και εφήβους, γονείς και δασκάλους, όλα αυτά τα χρόνια που υλοποιούμε τη δράση Saferinternet.gr, μάθαμε πως τα παιδιά και οι έφηβοι είναι ιδιαίτερα ενεργοί καταναλωτές της τεχνολογίας και καθόλου παθητικοί αποδέκτες της. Παρόλη, όμως, την πολλές φορές εξαιρετική τεχνική τους γνώση, οι ανήλικοι παραμένουν «εύθραυστοι» από συναισθηματικής άποψης. Και γι αυτόν ακριβώς το λόγο χρειάζονται εκπαιδευτική καθοδήγηση από κάποιο δικό τους άνθρωπο. Οι γονείς διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να αποκτήσουν ανεξαρτησία και αίσθημα ευθύνης με αυτοσεβασμό, αλλά και σεβασμό προς τους άλλους και το νόμο, βοηθώντας τα να αντιμετωπίσουν συναισθηματικά ζητήματα, και να αναπτύξουν τις δικές τους αξίες και τις κριτικές τους ικανότητες. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 3

4 Καθώς οι νέες τεχνολογίες αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία στην καθημερινή μας ζωή και στη ζωή των παιδιών μας, η οικογένεια μαζί με το σχολείο και τους άλλους εκπαιδευτικούς φορείς δεν μπορεί να απέχει από τον πολύ σημαντικό εκπαιδευτικό της ρόλο. Το περιεχόμενο και η δομή του οδηγού Ο οδηγός περιλαμβάνει οκτώ συγκεκριμένες περιπτώσεις που αντιμετωπίζουμε στο πλαίσιο της δράσης Saferinternet.gr, σχεδόν καθημερινά πια, στις συζητήσεις μας με γονείς αλλά και με ανηλίκους. Κάθε περίπτωση περιγράφει: ένα σύντομο περιστατικό που περιλαμβάνει ένα γονέα και έναν ανήλικο σε μια συγκεκριμένη περίπτωση χρήσης του Διαδικτύου. Κάθε περιστατικό αναδεικνύει συγκεκριμένες ανάγκες, κίνητρα και συναισθήματα που κρύβονται πίσω από τη χρήση του Διαδικτύου από τους ανηλίκους. μια ερμηνεία της περίπτωσης που περιγράφει το περιστατικό, με έμφαση στο ρόλο που διαδραματίζουν τα άτομα που εμπλέκονται, τη δυναμική των σχέσεων, και τα προβλήματα που ενδεχομένως προκύπτουν. μια πρόταση προσέγγισης του περιστατικού, αναδεικνύοντας τρόπους με τους οποίους ένας γονέας μπορεί να αντιμετωπίσει μια αντίστοιχη κατάσταση από εκπαιδευτικής άποψης, και που αποκαλούμε «εκπαιδευτικό μονοπάτι». Οι προτάσεις αυτές έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τους γονείς να ελέγξουν τους τρόπους και την έκταση χρήσης της τεχνολογίας από τα παιδιά τους με γνώμονα την ασφάλειά τους. Βεβαίως, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι καταστάσεις που περιγράφονται στον παρόντα οδηγό δεν αποτελούν «πανάκεια» για το κάθε παιδί. Κάθε παιδί είναι μια ξεχωριστή οντότητα, και ως γονείς πρέπει να προσαρμόζουμε τη συμπεριφορά μας στα εκάστοτε δεδομένα. Το «μονοπάτι» που προτείνουμε στα περιγραφόμενα περιστατικά δε σημαίνει ότι αποτελεί τη μόνη ενδεδειγμένη ή την καλύτερη λύση. Αποτελεί μια πρόταση που απορρέει από τις εμπειρίες μας, και την οποία ο καθένας καλείται να ερμηνεύσει βάσει των δικών του βιωμάτων και να την προσαρμόσει αναλόγως, δημιουργώντας το δικό του «εκπαιδευτικό μονοπάτι» που θα ακολουθήσει για τα παιδιά του. 4 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

5 Ένας τρόπος αξιοποίησης των «εκπαιδευτικών μονοπατιών» είναι η ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών με άλλους γονείς, ή η αντιμετώπισή τους ως «ιδέες» που χρήζουν του στοχασμού μας και που θα μας βοηθήσουν να προβληματιστούμε με θετικό τρόπο στην καθοδήγηση των παιδιών μας. Δρ. Βερόνικα Σαμαρά Επικεφαλής Δράσης Saferinternet.gr Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Περιεχόμενα 1. Τιμωρία Και πόσες επαφές έχεις; Το προφίλ μου μπορεί στα σίγουρα να μου δημιουργήσει στρες! Ένα κλικ που αλλάζει τη ζωή σας Αυστηρά ακατάλληλο για ανηλίκους Έχω κι εγώ δικαίωμα να «σερφάρω» στο Διαδίκτυο! Άλμα στο σκοτάδι Το «καλό παράδειγμα» Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 5

6 1. Τιμωρία Το περιστατικό Ο μικρός σας γιος δε λέει να ξεκολλήσει από τον υπολογιστή και το Διαδίκτυο. Οπότε πήρατε την απόφαση! Θα βγάλετε τον υπολογιστή από την πρίζα! Πώς μπορείτε να ερμηνεύσετε ένα τέτοιο περιστατικό Δεν υπάρχει περίπτωση το παιδί σας να μην μπει στον κόσμο του Διαδικτύου! Μάλιστα, χωρίς να το θέλουν πολλές φορές, οι γονείς, αλλά και πολλοί παππούδες, ενθαρρύνουν στη σημερινή εποχή τη χρήση του υπολογιστή ως ένα είδος «ψηφιακής νταντάς», που θα κρατήσει τα παιδιά μακριά από τους πιθανούς κινδύνους, έξω στο δρόμο. Παρόλα αυτά, η πλοήγηση των παιδιών στο Διαδίκτυο οδηγεί πολλές φορές σε οικογενειακές συγκρούσεις, για πολλούς λόγους: Ο χρόνος που ξοδεύεται και οι δραστηριότητες των ανηλίκων στο Διαδίκτυο δεν είναι υπό τον έλεγχο των γονέων ή των παππούδων, και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ανησυχίες. Ο χρόνος που ξοδεύεται από τους ανηλίκους στο Διαδίκτυο, μερικές φορές τους αποσπά από τη μελέτη τους ή από άλλες υποχρεώσεις τους. Κάποιες φορές φαίνεται ότι η πλοήγηση στο Διαδίκτυο απομακρύνει τα παιδιά από τον πραγματικό κόσμο. Συχνά είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσετε πώς μπορούν τα παιδιά να ξοδεύουν τόσο πολύ χρόνο στο Διαδίκτυο, και, πάνω από όλα, γιατί το κάνουν. Πολλοί γονείς, ειδικά αυτοί που δεν είναι πεπεισμένοι για τη «χρηστικότητα» του Διαδικτύου, μπορεί να μπουν στον πειρασμό να ελέγχουν την πρόσβαση στο Διαδίκτυο ως ένα μέσο ανταμοιβής ή τιμωρίας. Αυτή η τακτική είναι αντίστοιχη με την παλιά τακτική του «μαστιγίου και του καρότου», που χρησιμοποιούταν π.χ. για να ελέγχεται η χρήση του σταθερού τηλεφώνου, η άδεια να βγούμε έξω το βράδυ, ή η δυνατότητα να δούμε συγκεκριμένα προγράμματα στην τηλεόραση. 6 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

7 Όμως, εάν σκεφθείτε λίγο ρεαλιστικά, πολύ εύκολα θα κατανοήσετε ότι: το να σταθούμε εμπόδιο στην εξάπλωση της χρήσης του Διαδικτύου από τους ανηλίκους είναι πρακτικά αδύνατο. το Διαδίκτυο αποτελεί πια για τους περισσότερους ανηλίκους ένα αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής τους ταυτότητας: οι ανήλικοι που στερούνται τη σύνδεση στο Διαδίκτυο στο σπίτι ως τιμωρία, μπορεί να αισθανθούν ότι έχουν καταπατηθεί τα δικαιώματά τους, γιατί: «Εάν δεν είσαι συνδεδεμένος, είσαι απομονωμένος!». Τέλος, όταν ένα παιδί δεν τα καταφέρνει τόσο καλά στο σχολείο, ή όταν δεν είναι αρκετά αφοσιωμένο στη μελέτη του, ίσως να μη φταίει το Διαδίκτυο. Χαμηλές σχολικές αποδόσεις μπορεί να αποτελούν ένα προειδοποιητικό σήμα που πρέπει να δείτε πολύ προσεκτικά, και να σκεφτείτε άλλες πιθανές αιτίες, εκτός του Διαδικτύου. Πώς μπορείτε να προσεγγίσετε ένα τέτοιο περιστατικό Ανεξάρτητα από τις γενικές σας απόψεις σχετικά με την τιμωρία, αξίζει να σκεφθείτε τι σημαίνει να χρησιμοποιήσετε το Διαδίκτυο ως ένα όργανο τιμωρίας. Ας λάβετε υπόψη σας τα εξής: Στο Διαδίκτυο υπάρχει πλειάδα χρήσιμων πραγμάτων που μπορούν να ωφελήσουν στην ανάπτυξη του παιδιού σας. Η αποσύνδεση από το Διαδίκτυο θα τους στερήσει αυτές τις δυνατότητες. Έχετε πάντα στο νου σας, ότι εάν εμμείνετε στις αποφάσεις σας να αρνηθείτε την πρόσβαση στο Διαδίκτυο, αυτή η απόφαση μπορεί να ληφθεί ως άδικη. Εάν πάρετε τον υπολογιστή ή διακόψετε τη σύνδεση, ενώ όλοι οι φίλοι του παιδιού σας είναι συνδεδεμένοι, το παιδί σας μάλλον θα βρει εναλλακτικές οδούς μακριά από το βλέμμα σας και την εποπτεία σας για να πλοηγηθεί στο Διαδίκτυο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η «μυστική» χρήση μπορεί να ενθαρρύνει επιζήμιες μορφές συμπεριφορών. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 7

8 Μερικές συμβουλές: Καθιερώστε από την αρχή τον κανόνα ότι η χρήση του Διαδικτύου απαιτεί ένα επίπεδο ωριμότητας. Εάν το παιδί σας χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο με ακατάλληλο τρόπο, ίσως θα χρειαστεί να θέσετε κάποιους περιορισμούς στη χρήση αυτή. Προσπαθήστε να βοηθήσετε το παιδί σας στις σχολικές του εργασίες χρησιμοποιώντας εκτός των άλλων βοηθημάτων και τον υπολογιστή για έρευνα μέσα από το Διαδίκτυο. Έχετε στο νου σας ότι ο υπολογιστής και το Διαδίκτυο μπορούν να αποτελέσουν πηγή ενθάρρυνσης του παιδιού σας να αντιμετωπίζει τις σχολικές του εργασίες με μεγαλύτερη σοβαρότητα. 8 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

9 2. Και πόσες επαφές έχεις; Το περιστατικό Η 13χρονη κόρη σας διατηρεί προφίλ στο Facebook και όλη την ώρα μιλάει για τη λίστα των «ψηφιακών της φίλων» που διαρκώς μεγαλώνει. Έχει ήδη 350 «φίλους» και αυτό την κάνει ιδιαίτερα δημοφιλή σε παιδιά της ηλικίας της, καθώς η νέα μόδα των εφήβων επιτάσσει τα σημερινά παιδιά να αναπτύσσουν την ταυτότητά τους και τις σχέσεις τους, τόσο στο φυσικό, όσο και στον ψηφιακό κόσμο. Εσείς, ωστόσο, βλέποντάς την να προσθέτει συνέχεια νέους «φίλους», ανησυχείτε κατά πόσο τους γνωρίζει όλους αυτούς και εάν είναι επάγρυπνη για τους κινδύνους που μπορεί να παραμονεύουν μέσα από διαδικτυακές φιλίες, ενώ ταυτόχρονα θα επιθυμούσατε να έχει μια πιο υγιή κοινωνική ζωή και εκτός υπολογιστή. Πώς μπορείτε να ερμηνεύσετε ένα τέτοιο περιστατικό Σίγουρα έχετε ακούσει για το νέο φαινόμενο που λέγεται κοινωνική δικτύωση. Και αν δεν έχετε ακούσει ακριβώς τον όρο αυτό, σίγουρα θα έχετε ακούσει από τα παιδιά σας να μιλάνε μεταξύ τους για τους φίλους τους στο Facebook, το πιο δημοφιλές εργαλείο κοινωνικής δικτύωσης αυτή τη στιγμή σε παγκόσμια κλίμακα, αλλά και στην Ελλάδα. H κοινωνική δικτύωση παρέχει ένα νέο πλαίσιο επικοινωνίας στο Διαδίκτυο. Τα κοινωνικά δίκτυα που έχουν δημιουργηθεί αποτελούν για πολλούς εφήβους προέκταση της αληθινής κοινωνικής τους ζωής, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα: να έχουν επαφή με τους φίλους τους σε καθημερινή βάση. να κάνουν νέους φίλους, π.χ. βάσει κοινών ενδιαφερόντων. να διατηρήσουν φιλίες με άτομα που ζουν σε άλλες χώρες και ηπείρους. να αποκτήσουν την προσοχή των άλλων και πολλές φορές να καταπολεμήσουν τη μοναξιά που μπορεί να αντιμετωπίζουν στη ζωή τους. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 9

10 Τα κοινωνικά δίκτυα είναι πλέον πολύ δημοφιλή στα παιδιά, μάλιστα ήδη από την προεφηβική ηλικία. Όσο, δε, τα παιδιά μεγαλώνουν και τα ενδιαφέροντά τους αλλάζουν, αντίστοιχα αλλάζουν τα εργαλεία και τα συστήματα που χρησιμοποιούν στα δίκτυα αυτά. Ένας λόγος για την τρομακτική επιτυχία των ιστοχώρων κοινωνικής δικτύωσης είναι ότι παρέχουν στους εφήβους ένα νέο τρόπο να χτίσουν το δικό τους δίκτυο φίλων, συμμαθητών, και εν γένει συνομηλίκων τους, και να αναπτύξουν τη δική τους προσωπική ταυτότητα, ξεχωριστά από αυτή της οικογένειάς τους. Τα δίκτυα αυτά αυξάνουν την ικανότητα των παιδιών να δημιουργήσουν σχέσεις και να μεγαλώσουν τον αριθμό των γνωριμιών τους. Αυτή η δυνατότητα είναι πολύ σημαντική, καθώς οι εξωτερικοί χώροι για συναντήσεις και συναναστροφές γίνονται καθημερινά όλο και πιο λίγοι, με αποτέλεσμα τα παιδιά να περνούν όλο και περισσότερο χρόνο στο σπίτι, ειδικά κατά την περίοδο της προεφηβείας, όταν η αυτονομία τους είναι ακόμα αρκετά περιορισμένη. Το Διαδίκτυο παρέχει επίσης τη δυνατότητα στα παιδιά να μοιράζονται τα ενδιαφέροντά τους με άλλους χρήστες και να γίνονται μέλη σε ομάδες κοινών ενδιαφερόντων, με τον ίδιο τρόπο που γίνονται μέλη οργανώσεων ή εγγράφονται σε ομάδες στο φυσικό κόσμο. Μάλιστα, το Διαδίκτυο επιτρέπει τέτοιες δραστηριότητες με άμεσο και εύκολο τρόπο, και πολλές φορές με ανθρώπους που βρίσκονται στην άλλη άκρη του κόσμου. Πώς μπορείτε να προσεγγίσετε ένα τέτοιο περιστατικό Για έναν ενήλικα, μπορεί να αποδειχτεί δύσκολο να κατανοήσει την ανάγκη των εφήβων να είναι μονίμως σε επαφή με τους φίλους τους και να δημιουργούν έναν τόσο μεγάλο αριθμό επαφών ή διαδικτυακών φίλων. Μερικές συμβουλές: Όπως πάντα, η καλή επικοινωνία μεταξύ γονέων, παππούδων και παιδιών αποτελεί το κλειδί για την αποφυγή κινδύνων που ενέχει η χρήση του Διαδικτύου. Αντί να ανησυχείτε και να νοιώθετε αναποτελεσματικοί, είναι καλή ιδέα να μάθετε πώς δουλεύει αυτή η νέα τεχνολογία. Για παράδειγμα, μπορείτε να ζητήσετε από τα παιδιά να σας δείξουν τι είναι η κοινωνική δικτύωση. 10 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

11 Γιατί να μη γίνετε και εσείς μέλος ενός κοινωνικού δικτύου; Έτσι θα μπορείτε να κατανοήσετε πολύ καλύτερα τον τρόπο που δουλεύει ένα τέτοιο δίκτυο, πώς είναι να είσαι μέλος του, και ποιες ανάγκες ικανοποιεί. Ρωτήστε τα παιδιά σας να αναλογιστούν πόσους αληθινούς φίλους έχουν στην πραγματική ζωή αυτούς που θα τους εμπιστευόντουσαν κάποιο πρόβλημα ή μυστικό τους. Ρωτήστε τα, επίσης, εάν όλοι οι φίλοι των φίλων τους, ακόμα και όλοι οι φίλοι των αδελφών τους, είναι και δικοί τους φίλοι. Μάλλον θα σας απαντήσουν με όχι. Εκμεταλλευτείτε την απάντηση, για να τα ρωτήσετε στη συνέχεια πόσους φίλους έχουν στους ιστοχώρους κοινωνικής δικτύωσης που επισκέπτονται. Έτσι, θα τα παρακινήσετε να σκεφθούν αν τελικά οι διαδικτυακοί φίλοι οι περισσότεροι τουλάχιστον είναι απλές γνωριμίες ή επαφές που θα έκαναν και σε ένα πάρτι, και όχι φίλοι, με την αληθινή έννοια της λέξης αυτής. Γνωρίστε τους φίλους των παιδιών σας. Θα σας βοηθήσει να κρίνετε εάν αποτελούν θετική επιρροή στην ανάπτυξή τους, ίσως προσκαλώντας τους στο σπίτι σας. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 11

12 3. Το προφίλ μου μπορεί στα σίγουρα να μου δημιουργήσει στρες! Το περιστατικό Εδώ και καιρό, ο 15χρονος γιος σας, Αλέξανδρος, είναι κολλημένος μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή του, και αναρωτιέστε τι στο καλό κάνει «Τι κάνεις όλο αυτό τον καιρό στον υπολογιστή; Έχει περάσει αρκετός καιρός από την τελευταία φορά που πήγες σινεμά με τους φίλους σου» «Δε χρειάζεται πια να πηγαίνω σινεμά με τους φίλους μου, γιατί έχω γίνει τώρα μέλος μιας εικονικής κοινότητας σινεφίλ. Έχω γίνει γνωστός ως Spielberg και μαθαίνω χιλιάδες πράγματα». «Θα μπορούσες τουλάχιστον να παίζεις ποδόσφαιρο μια στο τόσο». «Μα περνάω τέλεια παίζοντας ποδόσφαιρο στον υπολογιστή με άτομα από όλο τον κόσμο επιτέλους, μπορώ να είμαι ο Μαραντόνα!» «Γιατί δε βγαίνεις έξω λιγάκι να δεις τους φίλους σου; «Μα, για ποιο λόγο; Από το δωμάτιό μου μπορώ να βρεθώ με πάμπολλα άτομα την ίδια στιγμή: έχω φίλους στο Facebook, το Twitter, το MySpace, το Skype» Τι γλώσσα μιλάει ο γιος σας μπορεί να αναρωτηθείτε τι είναι όλα αυτά τα αγγλικά που σας αραδιάζει φίλοι στον υπολογιστή που τον κρατάνε μέρα-νύχτα μπροστά από την οθόνη «Καλά, τουλάχιστον προσπάθησε να πηγαίνεις για ύπνο λίγο νωρίτερα». «Μα τη νύχτα πρέπει να ανανεώσω τον Alex, τον Ale94, τον Alexander, τον Alexander the Great». Εδώ πια δεν καταλαβαίνετε λέξη! «Και ποιοι είναι όλοι αυτοί;» «Μα, τα προφίλ μου! Εάν δεν τα ανανέωνα κάθε νύχτα, δε θα είχα τόσους εικονικούς φίλους!» «Μα, δεν ήταν όλα πολύ πιο καλά όταν ήσουν απλά ο Αλέξανδρος που βρισκόταν με τους φίλους του, έπαιζε ποδόσφαιρο, πήγαινε σινεμά;» 12 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

13 Πώς μπορείτε να ερμηνεύσετε ένα τέτοιο περιστατικό Τα προφίλ αποτελούν ένα σημαντικό μέρος των ιστοχώρων κοινωνικής δικτύωσης. Ένα προφίλ είναι σα μια ιστοσελίδα, όπου κάθε άτομο αναπτύσσει την προσωπική του ταυτότητα δημοσιεύοντας φωτογραφίες, βίντεο και κείμενα, και περιγράφοντας τα ενδιαφέροντά του, τις σκέψεις του και τις απόψεις του. Ως γονείς αλλά και ως παππούδες μπορεί να σας εκπλήσσει το γεγονός ότι τα παιδιά σας ξοδεύουν πάρα πολλές ώρες για τα «ιντερνετικά» τους προφίλ. Παρόλα αυτά, πολλές φορές αποτελούν έναν τρόπο για την εξερεύνηση και ανάπτυξη της προσωπικής τους ταυτότητας, αντίστοιχο με τον τρόπο που εξερευνούσατε εσείς τον εαυτό σας, όταν ήσασταν έφηβοι. Αντί να ανησυχείτε για το χρόνο που τα παιδιά σας ξοδεύουν στο προφίλ τους, ας προσπαθήσετε να επικεντρώσετε την προσοχή σας στα πιθανά τους κίνητρα. Για παράδειγμα, μήπως προσπαθούν τα παιδιά να αποκτήσουν ή να ανακτήσουν την αίσθηση ότι ανήκουν κάπου, επειδή πιθανώς να τους λείπει αυτό στην πραγματική ζωή; Εάν τα παιδιά σας χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο ως προέκταση των σχέσεών τους με τους φίλους τους, με τους οποίους συνήθως συναντώνται στο φυσικό κόσμο, τότε κρατούν ακόμα δεσμούς με την πραγματικότητα. Όμως, εάν οι σχέσεις τους υπάρχουν μόνο μέσα στο Διαδίκτυο, τότε μπορεί να διατρέχουν τον κίνδυνο να απομονωθούν από τον πραγματικό κόσμο, και να ζουν μέσα σε μια «ψηφιακή φούσκα». Μπορούν να προκύψουν, δε, και άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την υπερβολική ενασχόληση των εφήβων με τα διαδικτυακά τους προφίλ: Μπορεί να δημιουργηθεί ένα πραγματικό ψυχολογικό στρες, εάν οι έφηβοι αρχίσουν να αξιολογούν κάθε στιγμή και κάθε κατάσταση στη ζωή τους, ανάλογα με το πόσο μπορεί αυτό να εμπλουτίσει το διαδικτυακό τους προφίλ. Κλοπή ταυτότητας, δηλαδή ο κίνδυνος αλλαγής, ή ακόμη και κλοπής του προφίλ ή του κωδικού πρόσβασης στο προφίλ από κάποιον τρίτο. Αυτό μπορεί να αποτελεί περίπτωση ψηφιακής παρενόχλησης, μπορεί, όμως, να είναι και απερισκεψία ενός φίλου που χρησιμοποίησε τον κωδικό για να παρέμβει στο προφίλ του παιδιού σας για πλάκα. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 13

14 Πώς μπορείτε να προσεγγίσετε ένα τέτοιο περιστατικό Ακόμα και εμείς, ως ενήλικες, συχνά έχουμε την ανάγκη να δημιουργήσουμε χώρο στη ζωή μας για να απολαύσουμε τον ελεύθερο χρόνο μας και τα χόμπι μας, και να δημιουργήσουμε ένα διαφορετικό «προφίλ» του εαυτού μας, μακριά από τη δύσκολη καθημερινότητα. Αυτός ο πειρασμός είναι ιδιαίτερα έντονος όταν αντιμετωπίζουμε προσωπικά προβλήματα ή επώδυνες καταστάσεις που δεν μπορούμε να επιλύσουμε. Έτσι, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε πόσο συναρπαστικό μπορεί να είναι για τα παιδιά μας να μπορούν να εμπλουτίσουν τη δική τους προσωπικότητα μέσω της υιοθέτησης διαφορετικών ταυτοτήτων στον εικονικό κόσμο, ειδικά μέσα στη δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζουμε ως χώρα. Παρόλα αυτά, είναι σημαντικό να υπενθυμίζουμε στα παιδιά μας, πως πρέπει πάντα να γυρίζουν πίσω στον πραγματικό κόσμο, και πως οι ενέργειές τους στον εικονικό κόσμο μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο σκέψης τους, ή ακόμη να αποδειχτούν επιβλαβείς για τα ίδια ή και για τους άλλους. Προσπαθήστε, λοιπόν, να επικεντρωθείτε στις αιτίες αυτής της συμπεριφοράς, αντί να επεμβαίνετε στη χρήση του εργαλείου. Με άλλα λόγια, θα πρέπει να αναρωτηθείτε το εξής: η χρήση του Διαδικτύου από το παιδί σας λειτουργεί συμπληρωματικά ή υποκαθιστά τις αληθινές σχέσεις; Αν αισθάνεστε ότι το παιδί σας χάνει την επαφή με την πραγματικότητα, ενθαρρύνετέ το να συναναστρέφεται με παιδιά της ηλικίας του, ενδιαφερθείτε περισσότερο για τις σχολικές του δραστηριότητες, και διευκολύνετέ το να ασχοληθεί με τον αθλητισμό, με πράγματα που το ενδιαφέρουν, με τα χόμπι του. Αναρωτηθείτε μήπως εσείς οι ίδιοι το έχετε ακούσια παραμελήσει, λόγω της δουλειάς σας και των τόσων καθημερινών σας υποχρεώσεων. Μια καλή αρχή είναι να βρείτε μια κοινή δραστηριότητα που θα κάνετε με το παιδί σας τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα. 14 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

15 4. Ένα «κλικ» που αλλάζει τη ζωή σας Το περιστατικό Ενώ πλοηγείστε στο Διαδίκτυο από το σπίτι, κατά λάθος κάνετε κλικ σε έναν ιστοχώρο που αναφέρεται ως πολυσύχναστος, άρα κάποιο μέλος της οικογένειάς σας τον επισκέπτεται πολύ συχνά. Ο ιστοχώρος αυτός παρέχει αναξιόπιστες και επικίνδυνες «συμβουλές» για τον τρόπο που μπορείτε να χάσετε εύκολα και γρήγορα βάρος και να λάβετε μέρος σε διαγωνισμό μοντέλων. Αυτόματα έρχονται στο νου σας οι πρόσφατες διατροφικές απαιτήσεις της 14χρονης κόρης σας, Μαρίας. Τώρα τελευταία τρώει μόνο μήλα και μακαρόνια χωρίς σάλτσα, με τη δικαιολογία ότι την πονάει το στομάχι της. Στον ιστοχώρο βρίσκετε πλήθος φωτογραφιών τρομακτικά κοκαλιάρικων κοριτσιών και άλλες πληροφορίες, οι οποίες καθιστούν σαφές το γεγονός ότι τα κορίτσια αυτά υποφέρουν από σοβαρές διατροφικές διαταραχές. Μέχρι τώρα δεν είχατε συνειδητοποιήσει ποιες άμεσες επιπτώσεις θα μπορούσαν να έχουν αυτοί οι «προ-ανορεξικοί ιστοχώροι» 1 στη δική σας οικογένεια. Πώς μπορείτε να ερμηνεύσετε ένα τέτοιο περιστατικό Το Διαδίκτυο αντιπροσωπεύει αναμφίβολα μια τεράστια πηγή γνώσης και πληροφορίας. Ακόμα και μεταξύ των νέων, σύμφωνα με τις στατιστικές, η αναζήτηση στο Διαδίκτυο αποτελεί έναν από τους πρωταρχικούς λόγους χρήσης του, πρακτική που ενθαρρύνεται και από τα σχολεία. Ακόμα και για έναν ενήλικα, δεν είναι πάντα εύκολο να διαχωριστεί η αξιόπιστη από την αναξιόπιστη πληροφορία. Όμως, εάν οι ανήλικοι δεν αναπτύξουν κριτική ικανότητα για να αξιολογούν την πληροφορία που βρίσκουν στο Διαδίκτυο και τις πηγές αυτής της πληροφορίας, μπορεί να είναι ιδιαιτέρως επιρρεπείς στο να εμπιστεύονται λανθασμένες πληροφορίες. Πολλές φορές, δε, ενώ τα σχολεία αποδέχονται το Διαδίκτυο ως μια σημαντική πηγή πληροφόρησης, οι δάσκαλοι δε δίνουν πάντα την απαραίτητη προσοχή στον τρόπο, με τον οποίο οι μαθητές τους βρίσκουν και αναλύουν κριτικά την πληροφορία αυτή. 1 Οι προ-ανορεξικοί ιστοχώροι, οι χώροι συνομιλίας, ή αυτά τα φόρουμ εξαίρουν την απώλεια βάρους, και παρέχουν συμβουλές για την απώλεια βάρους χωρίς να ανακαλυφθεί αυτή η συμπεριφορά. Το φαινόμενο της προ-ανορεξίας ξεκίνησε στις Ηνωμένες Πολιτείες και αφορά ως επί το πλείστον σε κορίτσια 12 ετών και άνω, αλλά έχει αρχίσει να γίνεται δημοφιλές και στα αγόρια. Αυτό το επικίνδυνο φαινόμενο ενέχει σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις σε νεότερους εφήβους που, δυστυχώς, το αντιμετωπίζουν ως μόδα, βλέποντας ανορεξικά πρότυπα στην τηλεόραση ή στις διαφημίσεις. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 15

16 Πολλές φορές, οι έφηβοι στρέφονται στο Διαδίκτυο για να ικανοποιήσουν την προσωπική τους περιέργεια επάνω σε ενδόμυχα ζητήματα, όπως η αγάπη, η σεξουαλικότητα, ή η υγεία. Όμως, οι ιστοχώροι που επισκέπτονται παρέχουν αρκετές φορές ανακριβείς πληροφορίες, ή πληροφορίες που είναι εκ διαμέτρου αντίθετες με την πραγματική τους ζωή από συναισθηματικής άποψης. Την ίδια στιγμή, η τυπική επιφύλαξη των εφήβων, που τους αποτρέπει από το να συζητήσουν τέτοια θέματα με τους γονείς τους, τους κάνει ιδιαιτέρως ευάλωτους, ειδικά, μάλιστα, όταν δεν έχουν κάποιο φίλο, στον οποίο μπορούν να εκμυστηρευτούν το θέμα που τους απασχολεί. Όπως η τηλεόραση, έτσι και το Διαδίκτυο δημιουργεί αξίες και μοντέλα συμπεριφορών. Αυτά μπορεί να είναι κάποιες φορές βίαια, ρατσιστικά, μεροληπτικά, ή επιβλαβή με άλλους τρόπους, όπως στην περίπτωση των διατροφικών συνηθειών που ενθαρρύνονται από τους προ-ανορεξικούς ιστοχώρους, και που τους επισκέπτονται ολοένα και συχνότερα έφηβοι. Πώς μπορείτε να προσεγγίσετε ένα τέτοιο περιστατικό Η περιέργεια δεν είναι κάτι κακό. Ίσα-ίσα που πολλές φορές επιβάλλεται. Ίσως, όταν ήσασταν εσείς στην εφηβεία, ψάχνατε σε λεξικά για την ερμηνεία λέξεων που ήταν απαγορευμένες στο σπίτι. Όμως, ως ενήλικες έχετε την επίγνωση ότι το Διαδίκτυο μπορεί, μερικές φορές, να παρέχει αντιφατική, ή ακόμα και επικίνδυνη, επιβλαβή πληροφορία, καθώς δεν αποτελεί πάντα έγκυρη πηγή. Συνεπώς, είναι σημαντικό να μάθετε στα παιδιά σας να μην αποδέχονται παθητικά την πληροφορία. Το κλειδί βρίσκετaι στην ικανότητα να αποκωδικοποιούμε τα μηνύματα που έρχονται από τη διαφήμιση, την τηλεόραση, τις εφημερίδες, ή το Διαδίκτυο, και να τα συγκρίνουμε με τις δικές μας απόψεις και αξίες. Μερικές συμβουλές: Βοηθήστε το παιδί σας όταν πλοηγείται στο Διαδίκτυο, π.χ. αναζητώντας μαζί απαντήσεις σε μια απορία που έχετε και οι δύο σας. Mάθετέ του πώς να αναζητά στοχευμένα. Εάν δεν ξέρετε ούτε εσείς, σίγουρα κάποιος δικός σας άνθρωπος ή ακόμα και κάποιο νέο παιδί μπορεί να σας δείξει πώς γίνεται αυτό στο Διαδίκτυο. Ρωτήστε! Ή επισκεφθείτε τον ιστοχώρο μας για να μάθετε τον τρόπο! 16 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

17 Προσπαθήστε να μεταδώσετε το μήνυμα ότι ακόμα και το Διαδίκτυο πρέπει να τεθεί υπό αμφισβήτηση, καθώς οι πληροφορίες του δημιουργούνται από όλους εμάς, και δεν είμαστε όλοι επιστήμονες ή ειδικοί. Εξηγείστε στα παιδιά σας ότι πρέπει να επεξεργάζονται το περιεχόμενό του Διαδικτύου πάντα με κριτική σκέψη. Μέσα από τις εμπειρίες με το παιδί σας, μάθετε να εμπιστεύεστε την κριτική του ικανότητα και ωθήστε τον εαυτό σας να το αφήσετε να προσπαθήσει μόνο του. Σε κάθε περίπτωση, θα είστε πάντα κοντά του, ως οδηγός του, στον οποίο μπορεί να απευθυνθεί, όποτε αυτό είναι απαραίτητο. Έχετε το νου σας για θέματα που συχνά είναι ευαίσθητα και προκαλούν μια εγγενή ντροπή στο παιδί σας, όπως τα πρώτα σημάδια ενδιαφέροντος για το αντίθετο φύλο, για τη σεξουαλικότητα, ή για τον έρωτα. Αναρωτηθείτε για το επίπεδο επικοινωνίας και διαλόγου που έχει το παιδί σας με εσάς (γονείς ή παππούδες), ή με άλλους ενήλικες προσκείμενους σε εσάς, όπως θείες, θείοι, δάσκαλοι. Τα άτομα που έχουν καλή επικοινωνία με το παιδί σας θα πρέπει να τα κρατάτε κοντά του, καθώς, πολλές φορές, εκφράζονται πολύ πιο ελεύθερα προς τα παιδιά, από ότι εσείς σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η γη είναι επίπεδη! Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 17

18 5. Αυστηρά ακατάλληλο για ανηλίκους Το περιστατικό «Γεια σου, Κώστα. Έχω καιρό να σε δω!» «Γεια σου, Δήμητρα. Τι κάνεις; Ο γιος σου είναι καλά; Πόσο χρονών είναι τώρα;» «Σχεδόν 14». «Απίστευτο πόσο γρήγορα μεγαλώνουν! Σα να ήταν χθες που πήγαινε νηπιαγωγείο». «Ναι, όντως. Ο χρόνος περνά γρήγορα». «Πριν το καταλάβεις, θα φέρει και καμιά φιλεναδίτσα στο σπίτι!» «Μπα, δε νομίζω. Δε μοιάζει να ενδιαφέρεται ακόμη για κοπέλες». «Θα αστειεύεσαι! Ο δικός μου γιος είναι περίπου στην ίδια ηλικία, και προχθές που κοίταξα το ιστορικό των αναζητήσεων στον υπολογιστή του, έτσι από περιέργεια, δεν μπορεί να βάλει ο νους σου τι είδα! Κοκκινίζω και που το σκέφτομαι! Ο δικός σου δε χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο;» «Ναι, αλλά» «Θα σου πρότεινα να ρίξεις μια ματιά στο ιστορικό των αναζητήσεών του και μετά πες μου!» «Ω, Θεέ μου ιστορικό αναζητήσεων και πώς το βλέπω αυτό;» Πώς μπορείτε να ερμηνεύσετε ένα τέτοιο περιστατικό Οι στατιστικές μελέτες δείχνουν πως 90% των αγοριών στην εφηβεία βλέπουν πορνογραφία στο Διαδίκτυο, και ακόμη και στα κορίτσια έχει αρχίσει να γίνεται σύνηθες φαινόμενο. Γενικά, οι νέοι θεωρούν ότι το να βλέπουν πορνογραφικό υλικό στο Διαδίκτυο δεν αποτελεί πρόβλημα ή δεν ενέχει κάποιους συγκεκριμένους κινδύνους. Στην πραγματικότητα, ικανοποιούν τη φυσιολογική περιέργεια σχετικά με το σεξ στις ηλικίες αυτές, που εξάλλου υπήρχε πάντα, και σίγουρα προϋπήρχε του Διαδικτύου, ακόμα και αν στο παρελθόν τέτοιες πληροφορίες υπήρχαν μόνο σε εξειδικευμένα περιοδικά, ταινίες και ιστορίες από συνομήλικα παιδιά. 18 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

19 Οι αρνητικές επιπτώσεις του πορνογραφικού υλικού αυξάνονται κατ αναλογία με το βαθμό διαστροφής του υλικού, την ένταση και τη συχνότητα έκθεσης στο υλικό αυτό, καθώς και την ηλικία και ωριμότητα του χρήστη. Η πορνογραφία παρέχει πολύ περιορισμένη γνώση και πληροφορίες σχετικά με τις έννοιες της σεξουαλικότητας και της αγάπης, και μπορεί να είναι ιδιαιτέρως επιβλαβής για τα νεότερα παιδιά, καθώς δεν έχουν ακόμη σεξουαλικές εμπειρίες και σεξουαλική ωριμότητα. Ωριμότεροι έφηβοι, που έχουν επωφεληθεί κατάλληλης σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, μπορεί σταδιακά να αρχίσουν να ενδιαφέρονται λιγότερο για τη διαδικτυακή πορνογραφία, καθώς αναπτύσσουν σχέσεις και τις πρώτες σεξουαλικές τους εμπειρίες με άτομα στο φυσικό κόσμο. Πώς μπορείτε να προσεγγίσετε ένα τέτοιο περιστατικό Δεν είναι πάντοτε εύκολο για τους γονείς να επιτύχουν τη σωστή ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να δώσουν στα παιδιά τους την απαραίτητη αυτονομία που χρειάζονται για να αναπτύξουν την σεξουαλικότητά τους, και της υποχρέωσής τους να προστατεύσουν τα παιδιά τους από την έκθεση σε λανθασμένο και παραπλανητικό σεξουαλικό υλικό. Επιπλέον, το σύνηθες είναι να μη συζητούνται σεξουαλικά ζητήματα με τους γονείς ως θέματα ταμπού, με αποτέλεσμα το χάσμα των γενεών να μεγαλώνει. Μερικές συμβουλές: Μπορεί να σας φέρνει σε δύσκολη θέση να μιλάτε με τα παιδιά σας για θέματα σεξουαλικής φύσης, αλλά δεν μπορείτε να αρνείστε τις φυσιολογικές σεξουαλικές ανάγκες τους. Να είστε ανοιχτοί στο να σας κάνουν ερωτήσεις, στις οποίες οφείλετε να απαντήσετε με ειλικρίνεια και ωριμότητα, προκειμένου τα παιδιά να λάβουν μια σωστή σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Εάν ο μικρός σας γιος ή η κόρη σας συναντήσουν εικόνες πορνογραφίας στο Διαδίκτυο, προσπαθήστε να τους εξηγήσετε, χρησιμοποιώντας λέξεις και φωτογραφίες κατάλληλες για την ηλικία τους, ότι: * οι φωτογραφίες αυτές δείχνουν έναν τρόπο συνεύρεσης που αφορά στους ενήλικες. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 19

20 * υπάρχουν άλλοι τρόποι για τα παιδιά να δείχνουν την τρυφερότητά τους και αντίστοιχα να λαμβάνουν αγάπη, όπως τα φιλιά, οι τρυφερές λεξούλες, οι αγκαλιές. Αποφύγετε να χρονοτριβείτε με «τεχνικές» εξηγήσεις, καθώς θα μπορούσε να παραφορτώσει το μυαλό του παιδιού σας με τρόπους σεξουαλικής συμπεριφοράς που είναι πολλές φορές διεστραμμένοι. Εξηγείστε ότι αυτό που έχει πραγματικά σημασία στον τομέα της σεξουαλικότητας, είναι ο σεβασμός προς το άλλο άτομο και η αμοιβαία συγκατάθεση. Παραδείγματος χάριν, ακόμα και ένα απλό φιλί, εάν δε γίνει με τη συγκατάθεση και των δύο, μπορεί να αποτελέσει μία μορφή επιθετικότητας. 20 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

21 6. Έχω κι εγώ δικαίωμα να «σερφάρω» στο Διαδίκτυο! Το περιστατικό Ο 8χρονος γιος σας, Βασίλης, σας ζητά εδώ και καιρό να τον αφήσετε να έχει πρόσβαση στον υπολογιστή! Όλοι του οι φίλοι «σερφάρουν» ήδη στο Διαδίκτυο, οπότε από το πρωί μέχρι το βράδυ ο γιος σας γκρινιάζει. Εσείς, ως γονείς, ανησυχείτε και θεωρείτε ότι δεν πρέπει να έχει πρόσβαση από τόσο μικρή ηλικία, παρόλο που γνωρίζετε ότι ίσως έχετε καθυστερήσει, καθώς, όντως, τα σημερινά παιδιά ξεκινούν πια από πολύ νωρίς να έρχονται σε επαφή με την τεχνολογία. Είναι δύσκολο, πλέον, να τον αποτρέψετε από το να «σερφάρει» στο Διαδίκτυο, και αποφασίζετε να του επιτρέψετε την πρόσβαση υπό την επίβλεψή σας. Με τις υποχρεώσεις και τις δουλειές που έχετε, όμως, δεν μπορείτε να είστε πάντοτε παρόντες. Τι κάνετε τότε; Πώς μπορείτε να ερμηνεύσετε ένα τέτοιο περιστατικό Παρόλο που πολλοί γονείς είναι λογικό να ανησυχούν για το κατά πόσο πρέπει να επιτρέψουν στα παιδιά τους να πλοηγούνται στο Διαδίκτυο χωρίς επίβλεψη και είναι πολύ σωστό αυτό, ειδικά για τα μικρά παιδιά που πρέπει να στηρίζονται στις διαδικτυακές τους αναζητήσεις, δεν μπορούν για διάφορους λόγους να είναι φυσικά παρόντες όλη την ώρα. Μια καλή λύση θα ήταν να εγκαταστήσουν ένα γονικό φίλτρο στον υπολογιστή που υπάρχει στο σπίτι, προκειμένου να μπορέσουν να επιλέγουν και να ελέγχουν ως ένα βαθμό το περιεχόμενο που θα βλέπουν τα παιδιά τους, να μπλοκάρουν ανεπιθύμητο υλικό, όπως και να θέτουν όρια στο χρόνο χρήσης του υπολογιστή. Δυστυχώς, η εύρεση και εγκατάσταση ενός γονικού φίλτρου δεν είναι πάντοτε εύκολη υπόθεση για τους γονείς και τα παιδιά, που προφανώς δεν έχουν καμία πρόθεση να βοηθήσουν τους γονείς στο να χρησιμοποιήσουν ένα τέτοιο φίλτρο. Όσον αφορά στην επιλογή και χρήση των φίλτρων, οι γονείς μπορεί να επιδείξουν υπερβολικό άγχος για έλεγχο. Για παράδειγμα, υπάρχουν κάποια φίλτρα που χρησιμοποιούν SMS για να ενημερώσουν εξ αποστάσεως τους γονείς ποιες λέξεις αναζητούν τα παιδιά τους στο Διαδίκτυο, ή ακόμη που τους επιτρέπουν να δουν τι γράφουν τα παιδιά τους στον υπολογιστή. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 21

22 Παρόλο που τα φίλτρα είναι σαφώς χρήσιμα για τα μικρότερα παιδιά, να έχετε στο μυαλό σας ότι μπορεί να αποτελέσουν συχνά αιτία διαμάχης. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να νιώσουν ότι τιμωρούνται, ελέγχονται, και αντιμετωπίζονται «σαν παιδιά». Ένα πολύ αυστηρό φίλτρο μπορεί να αποτρέψει τα μεγαλύτερα παιδιά από το να ικανοποιήσουν ανάγκες τυπικές για την ηλικία τους, όπως το να αναπτύξουν την προσωπικότητά τους, ή να μοιραστούν τα ενδιαφέροντα και τα ερωτήματά τους. Τα φίλτρα που αποκλείουν την πρόσβαση σε υπέρμετρο αριθμό ιστοσελίδων μπορούν, επίσης, να ωθήσουν τα παιδιά στο να αφαιρέσουν το φίλτρο, ή να βρουν «εναλλακτικές μεθόδους» για να έχουν πρόσβαση στο περιεχόμενο που δεν τους επιτρέπεται, όπως το να πάνε σε ένα ίντερνετ καφέ ή στο σπίτι ενός φίλου τους. Οι γονείς είναι, συνήθως, πιο προστατευτικοί και αυστηροί στα κορίτσια, αλλά μην ξεχνάτε ότι και τα αγόρια μπορούν εύκολα να γίνουν θύματα ακατάλληλου περιεχομένου ή κακοποίησης στο Διαδίκτυο. Πώς μπορείτε να προσεγγίσετε ένα τέτοιο περιστατικό Το διαδικτυακό περιεχόμενο που βλέπουν τα παιδιά σας πρέπει να είναι κατάλληλο για το συγκεκριμένο στάδιο της ανάπτυξης, στο οποίο βρίσκονται. Ο γονικός σας ρόλος δεν πρέπει να ανατεθεί σε ένα φίλτρο. Αφού δεν υπάρχει συγκεκριμένο ηλικιακό όριο που να εξασφαλίζει την απολύτως ασφαλή χρήση του Διαδικτύου, εξαρτάται από εσάς να αξιολογήστε τις κριτικές ικανότητες του παιδιού σας, κατά πόσο η κρίση του είναι ανεξάρτητη, καθώς και το επίπεδο ευθύνης και τεχνικής κατάρτισής του. Να θυμάστε ότι τα παιδιά δεν είναι παθητικά θύματα του Διαδικτύου, ειδικά καθώς μεγαλώνουν. Ως ενεργοί χρήστες, είναι ικανά να επεξεργάζονται τα εξωτερικά ερεθίσματα και να αναπτύσσουν μηχανισμούς άμυνας, εάν χρειάζεται. Οι δεξιότητες αυτές πρέπει να αναπτύσσονται και να εξελίσσονται σε συνεχή βάση. 22 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

23 Μερικές συμβουλές αναφορικά με τη χρήση φίλτρων: Για τα μικρά παιδιά, έχει νόημα να αποκλείσετε τη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή χωρίς επίβλεψη. Όταν επιλέγετε και εγκαθιστάτε ένα φίλτρο, συζητείστε ανοιχτά τους λόγους για τους οποίους προβαίνετε σε κάτι τέτοιο, πώς λειτουργεί το φίλτρο, τα πλεονεκτήματά του και τους περιορισμούς του. Αυτό θα βοηθήσει στη μείωση πιθανών μελλοντικών συγκρούσεων. Προσαρμόστε το φίλτρο, ώστε να ανταποκρίνεται στην ηλικία του παιδιού σας και στο επίπεδο ωριμότητάς του. Εάν έχετε παιδιά διαφορετικών ηλικιών, μην είστε υπερβολικά αυστηροί με τα μεγαλύτερα, επειδή θέλετε να προστατέψετε τα μικρότερα παιδιά. Ρυθμίστε το φίλτρο ανάλογα με την ηλικία του κάθε παιδιού ξεχωριστά. Να θυμάστε ότι, ακόμη και μετά την εγκατάσταση του φίλτρου, θα πρέπει να το επικαιροποιείτε και να το ενημερώνετε, καθώς τα παιδιά θα μεγαλώνουν. Εξηγείστε στα μεγαλύτερα αδέλφια ότι τα μικρότερα αδέλφια τους θα μπορούν να χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο μόνα τους, όταν θα έχουν φτάσει στην κατάλληλη ηλικία. Φίλτρα και εργαλεία γονικού ελέγχου διατίθενται ευρέως στο εμπόριο, στα καταστήματα ειδών υπολογιστών. Ζητήστε από το κατάστημα να σας βοηθήσει, έτσι ώστε να επιλέξετε το φίλτρο που ταιριάζει στις ανάγκες σας. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 23

24 7. Άλμα στο σκοτάδι Το περιστατικό Τώρα τελευταία, η 13χρονη κόρη σας, Άννα, είναι πολύ ήσυχη, ταραγμένη, και ψιθυρίζει όλη την ώρα με τις φίλες της. Παρόλο που έχετε συμφωνήσει κανόνες που περιορίζουν την ώρα χρήσης του υπολογιστή και του Διαδικτύου, εκείνη παραμένει συνδεδεμένη μέχρι αργά το βράδυ. Μια μέρα, επιστρέφετε σπίτι νωρίς εκτός προγράμματος, και η Άννα πετάγεται έντρομη κλείνοντας γρήγορα τον υπολογιστή, σα να είχε κάτι να κρύψει. Τη ρωτάτε τι συμβαίνει, και παρόλο που νιώθει στην αρχή αμηχανία, παραδέχεται τελικά ότι έχει αναπτύξει ένα φλερτ με κάποιον που γνώρισε στο Διαδίκτυο, έναν υποτιθέμενο 18χρονο, που την πιέζει εδώ και αρκετές μέρες να συναντηθούν. Πώς μπορείτε να ερμηνεύσετε ένα τέτοιο περιστατικό Ο φόβος ότι τα παιδιά μπορεί να παρασυρθούν από ενδεχόμενους παιδεραστές δια μέσου του Διαδικτύου ή του κινητού τηλεφώνου είναι πολύ συνήθης στους γονείς. Οι προεφηβικές ηλικίες μεταξύ 11 και 14 είναι ιδιαίτερα επίφοβες, εξαιτίας των σωματικών αλλαγών και των σεξουαλικών επιθυμιών που αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους, αν και τα παιδιά εξακολουθούν να στερούνται σωματικής και συναισθηματικής ωριμότητας. Οι ενήλικες που ενδιαφέρονται σεξουαλικά για ανηλίκους χρησιμοποιούν πολλές μεθόδους και εργαλεία για να έρθουν σε επαφή με αγόρια και κορίτσια, όπως οι διαδικτυακοί χώροι συνομιλίας (chat-rooms), οι ιστοχώροι κοινωνικής δικτύωσης, ή τα κινητά τηλέφωνα. Υπάρχει, επίσης, μια τεχνική ψυχολογικής χειραγώγησης, γνωστή ως «grooming», που έχει ως σκοπό να δημιουργήσει στενές ή σεξουαλικές σχέσεις με το παιδί. Αυτή η τεχνική αποτελείται από τρεις διακριτές φάσεις: α) Μετά την καθιέρωση της επικοινωνίας μέσω chat-room ή ιστοχώρου κοινωνικής δικτύωσης, ο δυνάμενος παιδεραστής ανακαλύπτει το βαθμό «ιδιωτικότητας» που απολαμβάνει το παιδί (π.χ. σε ποιο σημείο του σπιτιού βρίσκεται ο υπολογιστής, και εάν οι γονείς είναι παρόντες ή όχι). 24 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

25 β) Στη συνέχεια, προσπαθεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη του παιδιού, αναφέροντας π.χ. κοινά ενδιαφέροντα, όπως μουσική, αγαπημένους ηθοποιούς, ή χόμπι. Ο στόχος είναι να αναπτυχθεί οικειότητα με το παιδί που βαθμιαία θα γίνεται ολοένα και πιο ιδιαίτερη και πιο προσωπική. Σε αυτή τη φάση μπορεί να ανταλλαγούν φωτογραφίες, όμως όχι απαραιτήτως σεξουαλικού περιεχομένου. γ) Όταν ο ενήλικας είναι σίγουρος ότι δεν υπάρχει περίπτωση να ανακαλυφθεί, προσπαθεί να καθιερώσει σχέση αποκλειστικότητας με το παιδί, καθιστώντας τη σχέση αδιαπέραστη από τρίτους. Aυτή είναι και η φάση, κατά τη διάρκεια της οποίας μπορεί να αρχίσει η ανταλλαγή φωτογραφιών ρητής σεξουαλικής φύσης, και η απαίτηση για συνάντηση στο φυσικό κόσμο. Ο ενήλικας μπορεί συχνά να αποστέλλει παιδοπορνογραφικό υλικό για να ομαλοποιήσει τη σεξουαλική σχέση με τον ανήλικο, και να τον πείσει ότι η παιδική πορνογραφία δεν είναι κάτι κακό. Μερικές φορές, ο ανήλικος πιέζεται να στείλει κι αυτός φωτογραφίες, βίντεο, ή μηνύματα σεξουαλικού περιεχομένου. Το υλικό αυτό μπορεί, στη συνέχεια, να χρησιμοποιηθεί για εκβιασμό του ανηλίκου, εάν αργότερα αρνηθεί να συνεχίσει τη διαδικτυακή σχέση ή την εμπλοκή του σε μια πραγματική σεξουαλική σχέση. Οι γονείς πρέπει να έχουν, επίσης, υπ όψιν τους ότι τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια χρησιμοποιούν συχνά το Διαδίκτυο για ακατάλληλους λόγους, ή για να αναζητήσουν πληροφορίες σεξουαλικής φύσεως. Επιπλέον, τα αγόρια, που συχνά νιώθουν αποπροσανατολισμένα αναφορικά με το να σχηματίσουν την προσωπική τους ταυτότητα και το σεξουαλικό τους προσανατολισμό, μπορεί να αποδειχτούν ευάλωτα σε τέτοιους είδους επαφές με πιθανούς παιδεραστές. Καθίσταται σαφές, ότι η διασφάλιση μιας σωστής σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών σας είναι ζωτικής σημασίας για την αποτροπή σεξουαλικής κακοποίησης μέσω του Διαδικτύου. Πώς μπορείτε να προσεγγίσετε ένα τέτοιο περιστατικό Τα παιδιά σας ενδέχεται να εκτεθούν σε ποικίλες σεξουαλικές συμπεριφορές από μικρή ηλικία, είτε μέσω τηλεόρασης, είτε παρακολουθώντας σημάδια αγάπης μεταξύ ζευγαριών, είτε βλέποντας κάποια στιγμή ιερόδουλες με τους πελάτες τους στο δρόμο. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 25

26 Γι αυτόν το λόγο, είναι σημαντικό να λαμβάνουν πληροφόρηση κατάλληλη για την ηλικία τους, και να τους δίνετε την απαραίτητη προσοχή όταν αναφέρονται σε ζητήματα σεξουαλικότητας. Μερικές συμβουλές: Βοηθήστε τα παιδιά σας να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, έτσι ώστε να μπορέσουν να διαχειριστούν με κατάλληλο τρόπο τις διαδικτυακές τους επαφές και να αποφύγουν ενδεχόμενη αποπλάνηση. Προσπαθήστε να εξηγήσετε με κατάλληλες για την ηλικία τους λέξεις και φωτογραφίες, ότι η σεξουαλική πράξη βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό. Προσπαθήστε να παρακολουθήσετε προσεκτικά και διακριτικά με τι απασχολούνται τα παιδιά σας τον ελεύθερο χρόνο τους στο Διαδίκτυο, τι κάνουν, με ποιους «συναντιούνται», ποια είναι αυτή τη στιγμή τα κύρια ενδιαφέροντά τους. Αν δεν ξέρετε πολλά πράγματα για το Διαδίκτυο, ζητείστε από τα παιδιά σας να σας το δείξουν. Μέσα από αυτή την επικοινωνία, συνομιλήστε μαζί τους για τα διαδικτυακά τους ενδιαφέροντα. Είναι σημαντικό να κατανοήσουν τα παιδιά σας από μικρή ηλικία ότι μπορούν πάντοτε να βασίζονται σε εσάς, ό,τι και να έχουν κάνει στο Διαδίκτυο. Πείτε στα παιδιά ότι και εσείς έχετε κάνει λάθη που έχετε μετανιώσει και που φοβηθήκατε να τα πείτε στους δικούς σας γονείς. Μάθετέ τα, λοιπόν, σε περίπτωση ύποπτων συμπεριφορών, ειδικά όταν εκβιάζονται από τρίτους με αποκάλυψη ανάρμοστων πράξεών τους προς γονείς ή τρίτους, αμέσως να σας ενημερώνουν, για να αναλάβετε δράση! Παρόλο που είναι πολύ σημαντικό για όλους μας να μπορούμε να εμπιστευόμαστε τρίτους, είναι, επίσης, πολύ σημαντικό να επισημάνετε στα παιδιά σας ότι δεν είναι όλοι οι άνθρωποι άξιοι της εμπιστοσύνης τους. 26 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

27 8. Το «καλό παράδειγμα» Το περιστατικό «Παιδιά, μπορεί κάποιος από εσάς να μου κατεβάσει από το Διαδίκτυο μερικά καρτούν για την κόρη μου; Είναι τόσο ακριβά για να αγοράζω κάθε τόσο, και η κόρη μου ζητάει συνέχεια καινούρια!» Στην ερώτηση της δασκάλας προς την τάξη, τουλάχιστον τα μισά παιδιά σηκώνουν το χέρι τους πρόθυμα να βοηθήσουν... «Κυρία... πόσα θέλετε; Θα κάτσω σήμερα στον υπολογιστή το βράδυ μαζί με τον μπαμπά μου και θα σας κατεβάσω όλα τα καρτούν των 10 τελευταίων ετών. Θα σας τα φέρω αύριο!» Πώς μπορείτε να ερμηνεύσετε ένα τέτοιο περιστατικό Η χρήση προγραμμάτων για το «κατέβασμα» ταινιών, μουσικής, βιντεοπαιχνιδιών και άλλου υλικού από το Διαδίκτυο είναι συνηθισμένη ανάμεσα στα παιδιά αλλά και στους ενήλικες. Είναι ένας τρόπος εύρεσης προϊόντων που πλέον δεν πωλούνται στο εμπόριο, μπορεί, όμως, να αποτελέσει και έναν τρόπο εξοικονόμησης χρημάτων. Υπάρχουν ιστοχώροι στο Διαδίκτυο που παρέχουν τέτοιου είδους προϊόντα δωρεάν, ή με ειδική άδεια χρήσης. Όμως, πολλά παιδιά έχουν δει πολλές φορές τους γονείς τους να «κατεβάζουν» παράνομα μουσική ή ταινίες από το Διαδίκτυο, και αυτή η ανεκτική στάση σε μια τέτοια συμπεριφορά περνά και στα ίδια. Ωστόσο, να θυμάστε ότι μια τέτοια πρακτική έχει επιπτώσεις από ηθικής, αλλά ακόμα και νομικής φύσης, εάν καταπατά το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Βεβαίως, υπάρχει μια ευρεία δημόσια συζήτηση μεταξύ αυτών που υπερασπίζονται την απόλυτη ελευθερία στη χρήση του Διαδικτύου και αυτών που το θεωρούν αυτό ως κλοπή προϊόντων και υπηρεσιών, όμως, τη στιγμή που υπάρχουν νόμοι, πρέπει να τηρούνται. Πώς μπορείτε να προσεγγίσετε ένα τέτοιο περιστατικό Ως γονέας, είναι σημαντικό να αναρωτηθείτε τι παράδειγμα δίνετε στα παιδιά σας εάν «κατεβάζετε» υλικό από το Διαδίκτυο ή τους ζητάτε να βρουν ταινίες, όταν το «κατέβασμα» αυτό είναι παράνομο. Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 27

28 Πώς περιμένετε το παιδί σας να σεβαστεί τους κανόνες, όταν είναι τόσο πιο εύκολο να τους αγνοήσει; Πώς θα αποκτήσουν οι απαγορεύσεις σας νόημα, όταν είναι απλή θεωρία; Το γεγονός ότι η «πειρατική» ταινία ή μουσική έχει παραχθεί από μια μεγάλη πολυεθνική εταιρία δικαιολογεί την παράνομη πράξη; Δε θα αναλυθούν εδώ όλα τα ηθικά ζητήματα του Διαδικτύου. Ωστόσο, αξίζει να αναλογιστείτε ότι πίσω από κάθε τραγούδι ή ταινία υπάρχουν ηθοποιοί, τραγουδιστές, τεχνικοί, μουσικοί, και πολλοί άλλοι, που έχουν δικαίωμα να κερδίζουν το ψωμί τους από τη δουλειά τους. Είναι, επίσης, σημαντικό να εξηγήσετε στα παιδιά τους λόγους ύπαρξης των νόμων, και ότι, άσχετα με το αν συμφωνούμε ή όχι, πρέπει να γίνονται σεβαστοί. Επιπροσθέτως, εκτός από τα ηθικά και εκπαιδευτικά ζητήματα, υπάρχουν και κάποια άλλα θέματα που πρέπει να έχετε υπ όψιν σας, όταν «κατεβάζετε» υλικό από το Διαδίκτυο: Τα ονόματα των αρχείων είναι κάποιες φορές λανθασμένα και μπορεί κανείς να καταλήξει με πορνογραφικό ή παιδοφιλικό υλικό, αντ αυτού που αναζητά στην πραγματικότητα. Εάν σας συμβεί να «κατεβάσετε» παιδοφιλικό υλικό, να θυμάστε ότι είναι παράνομο περιεχόμενο και πρέπει άμεσα να το αναφέρετε στην Ανοιχτή Γραμμή Safeline.gr του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου ( ή να απευθυνθείτε στην Υπηρεσία Οικονομικής Αστυνομίας και Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (ειδική τηλεφωνική γραμμή καταγγελιών ή Πριν ανοίξετε οποιοδήποτε αρχείο που έχετε «κατεβάσει» από το Διαδίκτυο, πρέπει να το σαρώσετε για ιούς με λογισμικό προστασίας, προκειμένου να αποφύγετε κακόβουλο λογισμικό να εγκατασταθεί στον υπολογιστή σας. Τέλος, είναι σημαντικό να μη μοιράζεστε όλο το σκληρό σας δίσκο σε δίκτυα P2P 2, ειδικά εάν έχετε αποθηκευμένα ευαίσθητα ή προσωπικά αρχεία, για να αποφύγετε τον κίνδυνο να αποκτήσει κάποιος πλήρη πρόσβαση στον υπολογιστή σας. 2 Η ανταλλαγή αρχείων P2P ή Peer-to-peer (διομότιμη επικοινωνία) επιτρέπει στους χρήστες να κατεβάζουν αρχεία, όπως μουσική, ταινίες και παιχνίδια, χρησιμοποιώντας ένα λογισμικό P2P, το οποίο ψάχνει για άλλους διασυνδεδεμένους υπολογιστές. «Ομότιμοι» (peers) ονομάζονται οι υπολογιστές που συνδέονται μεταξύ τους. 28 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

29 Χρήσιμες ιστοσελίδες για την ασφάλεια στο Διαδίκτυο Δράσης Ενημέρωσης και Επαγρύπνησης του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου Ανοιχτή Γραμμή Καταγγελιών παράνομου περιεχομένου στο Διαδίκτυο Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Γραμμή Βοηθείας ΥποΣΤΗΡΙΖΩ Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου Ασφάλεια στο Διαδίκτυο - Ενημερωτικός Κόμβος Π.Σ.Δ. Internet, Κινητό & Παιδί Κέντρο οικογενειακής ασφάλειας Πανευρωπαϊκό σύστημα κατάταξης για τα ηλεκτρονικά παιχνίδια Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 29

30 30 Προτάσεις προσέγγισης οκτώ συχνών περιστατικών

31 ISBN Εκπαιδευτικά μονοπάτια στο Διαδίκτυο 31

32 Δράση Ενημέρωσης & Επαγρύπνησης Επίσημος Συνεργάτης ISBN

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

GROOMING. help. Γραµµή Βοηθείας. www.help-line.gr. saferinternet. η «αποπλάνηση» µέσω Διαδικτύου PRIVACY

GROOMING. help. Γραµµή Βοηθείας. www.help-line.gr. saferinternet. η «αποπλάνηση» µέσω Διαδικτύου PRIVACY www.help-line.gr I need HELP I really need A FRIEND Who can I TRUST? PRIVACY GROOMING η «αποπλάνηση» µέσω Διαδικτύου Γραµµή Βοηθείας 210 6007686 (Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Γραµµή Βοηθείας) Με

Διαβάστε περισσότερα

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;»

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» «τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ μαζί για την εφηβική υγεία μαζί για την εφηβική υγεία ΜΑΖΙγια τηνεφηβικηυγεία ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο με ασφάλεια

Χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο με ασφάλεια Χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο με ασφάλεια Συνάντηση με τους γονείς του 2ου Δημοτικού Κω 2010-11 Σταύρος Σαχτούρης, Πληροφορικός Ο ψηφιακός κόσμος Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές, Κινητά τηλέφωνα, τηλεόραση, GPS,

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για έφηβους 21 Days of Y ello Care Διαβάζοντας αυτόν τον ενημερωτικό οδηγό, θα μάθεις:

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για έφηβους 21 Days of Y ello Care Διαβάζοντας αυτόν τον ενημερωτικό οδηγό, θα μάθεις: Ασφάλεια στο διαδίκτυο για έφηβους Το διαδίκτυο είναι πλέον ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Είναι πηγή πληροφοριών, ενημέρωσης και δικτύωσης και είναι σίγουρα απαραίτητο σε όλους μας. Όλοι απολαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εθισμός στο Διαδίκτυο

Εθισμός στο Διαδίκτυο Προβλήματα υγείας από τη χρήση Η/Υ Μια ειδική περίπτωση: Εθισμός στο Διαδίκτυο 2 ο ΕΠΑ.Λ. ΧΑΝΙΩΝ Τμήμα Α1 Υπεύθυνοι Καθηγητές Π. Καπούλας (ΠΕ19), Μ. Καρτάκη (ΠΕ17.02) 1 Εισαγωγή Eθισμός στο διαδίκτυο Ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΕΡΡΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ III 18/11/2013 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Το έργο αυτό βρίσκεται υπό άδεια Creative Commons Αναφορά-Μη-Εμπορική 3.0 Ελλάδα ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Εκπαιδευτικά μονοπάτια για τη χρήση των κινητών τηλεφώνων Προτάσεις προσέγγισης επτά συχνών περιστατικών αναφορικά με τη χρήση του κινητού τηλεφώνου, που θα βοηθήσουν τους γονείς και τους κηδεμόνες ανήλικων

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών EU Kids Online II: Ευρήματα Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Το πρόγραμμα EU Kids Online II Το θεματικό δίκτυο EU Kids Online II: Enhancing Knowledge Regarding European Children

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο διαδίκτυο Γονικός Έλεγχος

Ασφάλεια στο διαδίκτυο Γονικός Έλεγχος Ασφάλεια στο διαδίκτυο Γονικός Έλεγχος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές Συμβουλές για την προστασία των παιδιών Εργαλεία Γονικού ελέγχου Σύντομη παρουσίαση δύο αντιπροσωπευτικών εργαλείων γονικού ελέγχου Πηγές Χρήσιμες

Διαβάστε περισσότερα

ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων

ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων στο ΔιΑΔικτυο Δεν ειναι ο,τι λαμπει χρυσοσ Η Αθηνά περνάει από της Ζέτας και του Αλέξη μετά από το μάθημα της στο Πανεπιστήμιο και πριν να συναντήσει τους φίλους της. Η Ζέτα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας Σχολ. Έτος: 2012-2013 52ο Γυμνάσιο Αθηνών

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας Σχολ. Έτος: 2012-2013 52ο Γυμνάσιο Αθηνών «Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας Σχολ. Έτος: 2012-2013 52ο Γυμνάσιο Αθηνών Υπεύθυνοι Καθηγητές: Βαρελάς Φ., Σουλτανόπουλος Μ. Συμμετέχοντες μαθητές 1. Γκόζγκος Βασίλης 11. Δημάκη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η Έρευνα μας Ο Εθισμός στο Διαδίκτυο 2008-2010 Γενικότερα τι σημαίνει ο εθισμός, ειδικότερα τι σημαίνει εθισμός στο Διαδίκτυο και πως αυτό ορίζεται; Ως εθισμός αντιμετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ανήλικος καταναλωτής: Ευκαιρίες, κίνδυνοι και μέσα προστασίας. Ομιλία Συνηγόρου του Καταναλωτή, κου Ευάγγελου Ζερβέα, στο Κολέγιο Αθηνών

Ανήλικος καταναλωτής: Ευκαιρίες, κίνδυνοι και μέσα προστασίας. Ομιλία Συνηγόρου του Καταναλωτή, κου Ευάγγελου Ζερβέα, στο Κολέγιο Αθηνών Ανήλικος καταναλωτής: Ευκαιρίες, κίνδυνοι και μέσα προστασίας Ομιλία Συνηγόρου του Καταναλωτή, κου Ευάγγελου Ζερβέα, στο Κολέγιο Αθηνών 30 Νοεμβρίου 2011 Εισαγωγή Καταναλωτής είναι κάθε άτομο, για το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο Διαδίκτυο. Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. http://internet-safety.sch.gr

Ασφάλεια στο Διαδίκτυο. Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. http://internet-safety.sch.gr Ασφάλεια στο Διαδίκτυο http://internet-safety.sch.gr Θεμελιώδεις Αρχές (αναφορικά με τους μαθητές): Διαδίκτυο: Βασικά Σημεία Τα παιδιά έχουν το δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητάς τους.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΤΙΑ ΤΙΜΟΦΤΙ ΣΟΝΑ ΣΑΡΓΚΣΙΑΝ ΦΩΤΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΦΕΝΤΟΡΟΒΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΑΡΚΙΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΤΙΑ ΤΙΜΟΦΤΙ ΣΟΝΑ ΣΑΡΓΚΣΙΑΝ ΦΩΤΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΦΕΝΤΟΡΟΒΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΑΡΚΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΤΙΑ ΤΙΜΟΦΤΙ ΣΟΝΑ ΣΑΡΓΚΣΙΑΝ ΦΩΤΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΦΕΝΤΟΡΟΒΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΑΡΚΙΑ Ασφάλεια και Κοινωνικά δίκτυ Ποιοι είναι οι κίνδυνοι; Η ηλεκτρονική παρενόχληση είναι οποιοδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Το να συκοφαντούμε ή να προσβάλουμε κάποιον στο Διαδίκτυο, μπορεί να θεωρηθεί δυσφήμιση ή εξύβριση ή κακόβουλη πράξη Ενδέχεται να επισύρει τιμωρία

Το να συκοφαντούμε ή να προσβάλουμε κάποιον στο Διαδίκτυο, μπορεί να θεωρηθεί δυσφήμιση ή εξύβριση ή κακόβουλη πράξη Ενδέχεται να επισύρει τιμωρία Το διαδίκτυο στη ζωή µας ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Φεβρουάριος, 2014 1 Θα µένατε ποτέ σε ένα πάρκο χωρίς επιτήρηση να συζητάτε, να παίζετε και δηµιουργείτε σχέσεις µε αγνώστους; 2 Θα µπαίνατε σε µια αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός

Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός Μια νέα μορφή εφηβικής παραβατικότητας και τρόποι αντιμετώπισης Θώμη Τσομπανίδου, εκπ/κός ΠΕ 05 Υπεύθυνη Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων ΔΔΕ Αρκαδίας Σχολικός εκφοβισμός(school

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!»

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!» «Connect with Respect!» Τα Δικαιώματα του παιδιού και οι προτάσεις της UNICEF για την προστασία τους μέσα και δια μέσου των εικονικών κόσμων Ηλίας Λυμπέρης Γενικός Διευθυντής Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Σάκης Ευαγγέλου Θόδωρος Θεμελής Σάκης Τζιουμάκης

Σάκης Ευαγγέλου Θόδωρος Θεμελής Σάκης Τζιουμάκης Σάκης Ευαγγέλου Θόδωρος Θεμελής Σάκης Τζιουμάκης 11η Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου (Safer Internet Day) σε περισσότερες από 100 χώρες σε όλο τον κόσμο Όλοι μαζί, για ένα καλύτερο Διαδίκτυο! Let s create a

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Τα χαρισματικά παιδιά είναι προβληματικά για τους γονείς τους. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους τους ενδιαφέρονται περισσότερο για γεγονότα, ευφυή

Τα χαρισματικά παιδιά είναι προβληματικά για τους γονείς τους. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους τους ενδιαφέρονται περισσότερο για γεγονότα, ευφυή Τα χαρισματικά παιδιά είναι προβληματικά για τους γονείς τους. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους τους ενδιαφέρονται περισσότερο για γεγονότα, ευφυή και ταχύτατα, ενώ κάποιες φορές είναι δραστήρια ή αδρανή.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνουµε τα παιδιά να χρησιµοποιούν τις νέες τεχνολογίες αποτελεσµατικά και µε ασφάλεια. Μαρία Ζάππα - Κασαπίδη

Μαθαίνουµε τα παιδιά να χρησιµοποιούν τις νέες τεχνολογίες αποτελεσµατικά και µε ασφάλεια. Μαρία Ζάππα - Κασαπίδη Μαθαίνουµε τα παιδιά να χρησιµοποιούν τις νέες τεχνολογίες αποτελεσµατικά και µε ασφάλεια Μαρία Ζάππα - Κασαπίδη Παλαιάκαινέαδεδοµένα 1. Νέοι όροι στο καθηµερινό µας λεξιλόγιο ιαδικτυακόραδιόφωνο, αναµετάδοσηεκποµπής,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING)

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΗΛΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕ19 Ζητούμενο η θετική στάση... Λοιπον σήµερα ο µπαµπάς θα σε προστατέψει απο τον ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Π. Λούβρης http://internet-safety.sch.gr

Άρης Π. Λούβρης http://internet-safety.sch.gr Αξιοποίηση του ιστοχώρου «Ασφάλεια στο Διαδίκτυο» από την εκπαιδευτική κοινότητα με στόχο τους γονείς και τα παιδιά Άρης Π. Λούβρης http://internet-safety.sch.gr Η Ασφάλεια στη χώρα του Διαδικτύου όλοι

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μιχάλης Παρασκευάς. Δ/ντης Διεύθυνσης Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου και Δικτυακών Τεχνολογιών

Δρ. Μιχάλης Παρασκευάς. Δ/ντης Διεύθυνσης Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου και Δικτυακών Τεχνολογιών Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο Το Δίκτυο στην υπηρεσία της Εκπαίδευσης Οι υπηρεσίες και ο ρόλος του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου στη δομούμενη Κοινωνία της Γνώσης Δρ. Μιχάλης Παρασκευάς Δ/ντης Διεύθυνσης Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για ενήλικες

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για ενήλικες Ασφάλεια στο διαδίκτυο για ενήλικες Το διαδίκτυο είναι πλέον ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Είναι πηγή πληροφοριών, ενημέρωσης και δικτύωσης και είναι σίγουρα απαραίτητο σε όλους μας. Όλοι απολαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά δεδομένα στο Διαδίκτυο: Τα δικαιώματα & οι υποχρεώσεις μας

Προσωπικά δεδομένα στο Διαδίκτυο: Τα δικαιώματα & οι υποχρεώσεις μας Προσωπικά δεδομένα στο Διαδίκτυο: Τα δικαιώματα & οι υποχρεώσεις μας Δρ. Κωνσταντίνος Λιμνιώτης Πληροφορικός Ελεγκτής klimniotis at dpa.gr Τι είναι προσωπικά δεδομένα; Προσωπικά δεδομένα είναι κάθε πληροφορία

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ποιους κινδύνους μπορεί να αντιμετωπίσουμε κατά τη λήψη πληροφοριών από το Διαδίκτυο;

Ποιους κινδύνους μπορεί να αντιμετωπίσουμε κατά τη λήψη πληροφοριών από το Διαδίκτυο; Πληροφόρηση (α)τι λογισμικό θα χρειαστούμε για να επισκεφτούμε μια ιστοσελίδα και να πληροφορηθούμε για κάτι που μας ενδιαφέρει; (β) Πώς ονομάζονται τα προγράμματα που μας επιτρέπουν να αναζητήσουμε πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;»

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» «τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» μαζί για την εφηβική υγεία μαζί για την εφηβική υγεία ΜΑΖΙγια τηνεφηβικηυγεία ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;»

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» «τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Editorial. Αγαπητοί φίλοι,

Editorial. Αγαπητοί φίλοι, Τεύχος 1-2012 Εκδότης: Safer Internet Hellas, Eπικεφαλής Δράσης Ενημέρωσης Saferinternet.gr, Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Email: info@saferinternet.gr Επικοινωνία: Δρ. Βερόνικα Σαμαρά Τηλ. 210 6212365

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓραμμήΒοηθείαςΥποΣΤΗΡΙΖΩ 80011 80015 ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΚΟΡΜΑΣ

ΗΓραμμήΒοηθείαςΥποΣΤΗΡΙΖΩ 80011 80015 ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΚΟΡΜΑΣ ΗΓραμμήΒοηθείαςΥποΣΤΗΡΙΖΩ 80011 80015 ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΚΟΡΜΑΣ Εκπρόσωπος της Γραμμής Βοηθείας ΥποΣΤΗΡΙΖΩ Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Μονάδα Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.) Β Παιδιατρική Κλινική Παν/μίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τσιάμης, Μ.Α., CPsychol Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος

Α. Τσιάμης, Μ.Α., CPsychol Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Α. Τσιάμης, Μ.Α., CPsychol Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Ο εαυτός μας Τι μπορούμε να κάνουμε Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας μας Πως αντιδρούμε σε καταστάσεις ή περιβάλλοντα Είδη / Τύποι «Εαυτού»

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης

Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης Ερευνητική Εργασία Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης 1 Ο ΕΠΑΛ ΚΟΡΩΠΙΟΥ Τμήμα Α6 Κορωπί, 2012-2013 (Α τετράμηνο) Συντελεστές: ΑΗΔΟΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΕΥΛΑΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΣΝΑΙ ΟΡΓΚΕΣΤΑ ΘΑΝΑΣΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΛΑΪΤΖΟΓΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΘΕΣΗ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΘΕΣΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΘΕΣΗ Ο ψηφιακός κόσµος των παιδιών Κάποτε τα παιδιά χάνονταν όλη µέρα στους δρόµους, σήµερα χάνονται στις λεωφόρους του διαδικτύου. Ο µέσος 11χρονος σε µια δυτική χώρα έχει το δικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Γεννιόμαστε ή γινόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 2008/2173(INI) 26.1.2009 ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ 1-14 Σχέδιο έκθεσης Toine Manders (PE416.256v01-00) σχετικά με την προστασία

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι!

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Με ένα πραγματικά απλό και κατανοητό λόγο, η κυρία Μιγγείρου στο νέο της βιβλίο Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι, που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 2008/2173(INI) 20.11.2008 ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την προστασία των καταναλωτών, ιδίως των ανηλίκων, όσον αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Τσέκαρέ το! Facebook Check

Τσέκαρέ το! Facebook Check Facebook Check Ξέρεις καλά όλους τους «φίλους» σου; Ποιος μπορεί να δει τι κοινοποιείς στο Facebook; Διατήρησε τον έλεγχο των δημοσιεύσεών σου! Πώς διαχειρίζεσαι τις λίστες των «φίλων» σου; Πώς μπορείς

Διαβάστε περισσότερα

«Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου

«Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου «Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Δραστηριότητες: Βασιλική Νίκα Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Διατσέντα Παρίση Τιμή: 12 ευρώ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

H άσκηση και η προστασία των δικαιωµάτων του παιδιού στο διαδίκτυο: ο ρόλος του Συνηγόρου του Παιδιού

H άσκηση και η προστασία των δικαιωµάτων του παιδιού στο διαδίκτυο: ο ρόλος του Συνηγόρου του Παιδιού H άσκηση και η προστασία των δικαιωµάτων του παιδιού στο διαδίκτυο: ο ρόλος του Συνηγόρου του Παιδιού Γιώργος Μόσχος Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα ικαιώµατα του Παιδιού Το διαδίκτυο είναι ένα σύγχρονο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 1-2013. Editorial. Εκδότης: Safer Internet Hellas, Eπικεφαλής Δράσης Ενημέρωσης Saferinternet.gr, Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου

Τεύχος 1-2013. Editorial. Εκδότης: Safer Internet Hellas, Eπικεφαλής Δράσης Ενημέρωσης Saferinternet.gr, Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Τεύχος 1-2013 Εκδότης: Safer Internet Hellas, Eπικεφαλής Δράσης Ενημέρωσης Saferinternet.gr, Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου Email: info@saferinternet.gr Επικοινωνία: Δρ. Βερόνικα Σαμαρά Τηλ. 210 6212365

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση σε Windows 8.1 από τα Windows 8

Ενημέρωση σε Windows 8.1 από τα Windows 8 Ενημέρωση σε Windows 8.1 από τα Windows 8 Τα Windows 8.1 και τα Windows RT 8.1 είναι βασισμένα στα Windows 8 και στα Windows RT, για να σας προσφέρουν βελτιώσεις στην εξατομίκευση, την αναζήτηση, τις εφαρμογές,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και δικτύων Εργασία για το μάθημα: Τεχνολογίες Εκπαίδευσης Αλαμπάνου Αγγελική Απιτιαγοπούλου Αγγελική Κολιός Ιωάννης Κουμής Μιχαήλ Μαραβέλης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ Μια µατιά στην διαχείριση µ η χ ρ η του χρόνου η ημέρα είναι ατελείωτη, για εκείνον που γνωρίζει πώς να την εκτιμά και να την εκμεταλλεύεται GOETHE H επιτυχία είναι μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Μάθε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σου. Δικαιώματα. Συμμετοχή. Ελευθερία έκφρασης. Ασφαλές περιβάλλον. Σεβασμός.

1.1. Μάθε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σου. Δικαιώματα. Συμμετοχή. Ελευθερία έκφρασης. Ασφαλές περιβάλλον. Σεβασμός. 1.1. Μάθε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σου «Δεν υπάρχουν δικαιώματα, όποια κι αν είναι αυτά, χωρίς αντίστοιχες υποχρεώσεις.» Samuel Taylor Coleridge Δικαιώματα Το δικαίωμα προστατεύει τα άτομα ή τις

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικά Δίκτυα & Ασφάλεια

Κοινωνικά Δίκτυα & Ασφάλεια Ερευνητική Eργασία 2 ο ΕΠΑ.Λ. Νέας Σμύρνης Α τετράμηνο 2011_2012 Κοινωνικά Δίκτυα & Ασφάλεια Ομάδα 4 Σόνα Σαργκσιάν Κάτια Τιμόφτι Φώτης Παπαδάκης Μαριάννα Φεντόροβα Μαριάννα Ζαρκιά Νέα Σμύρνη, 17.01.2012

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο

Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο Διαδίκτυο Διαδίκτυο Θετικά του Διαδικτύου Μη ενδεδειγμένη χρήση Χρήση χωρίς επιτήρηση από τους γονείς Χρήση για περισσότερη από 1,5 ώρα την ημέρα Ελλοχεύει σοβαρούς κινδύνους

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

Εξάρτηση από το διαδίκτυο

Εξάρτηση από το διαδίκτυο Εξάρτηση από το διαδίκτυο Συμπτώματα Εξάρτησης i. Παραμονή on-line για περισσότερη ώρα από όση υπολόγιζε αρχικά ο έφηβος, ώστε να πετύχει το αίσθημα της ικανοποίησης, διαφορετικά η συνέχιση ίδιου χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ: ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΕΞΑΡΤΗΣΗ Η εποχή µας µπορεί να χαρακτηριστεί ως εποχή της επικοινωνίας. Η τεχνολογική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά πρέπει να σημειωθεί ότι τα κοινωνικά δίκτυα, μπορούν να είναι "όπλα" αν χρησιμοποιηθούν έξυπνα και με τον κατάλληλο τροπο.

Αρχικά πρέπει να σημειωθεί ότι τα κοινωνικά δίκτυα, μπορούν να είναι όπλα αν χρησιμοποιηθούν έξυπνα και με τον κατάλληλο τροπο. ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΑΡΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΑΚΟΥ, ΜΑΡΙΑ ΖΑΡΓΚΛΗ, ΚΥΡΙΑΚΗ ΞΟΥΡΟΥ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΒΕΝΙΕΡΗΣ, ΙΟΥΛΙΑ ΓΚΙΩΚΑ 1ο ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ Αρχικά πρέπει να σημειωθεί ότι τα κοινωνικά δίκτυα,

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Κορυφαίες συμβουλές πρόληψης

Κορυφαίες συμβουλές πρόληψης Περραιβού 40, Ανω Τούμπα T: 2310.943.054 54352, Θεσσαλονίκη Μ: 6978.284.405 W: www.servicepack.gr E: info@servicepack.gr Κορυφαίες συμβουλές πρόληψης Η πρόληψη των κυβερνοεγκλημάτων μπορεί να είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς ζουν τον κόσµο του Internet οι µαθητές;

Πώς ζουν τον κόσµο του Internet οι µαθητές; Τα στελέχη του Προγράµµατος ΑΡΙΑ ΝΗ σε συνεργασία µε την Περιφερειακή ιεύθυνση Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου σας προσκαλούν στην ηµερίδα µε τίτλο Πώς ζουν τον κόσµο του Internet

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ 0 Από τους γονείς των ομάδων γονέων του ΕΕΕΕΚ Κορδελιού 2013-2014 για εμάς τους ίδιους, για τους άλλους γονείς και για τους δασκάλους που ενδιαφέρονται Βιβλίο 1 ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ενότητα 1)IΣΠΑΝΙΚΟ ΛΟΤΤΟ 1.1:Τι είναι το ισπανικό λόττο; 1.2:Τι πρέπει να προσέχει ο χρήστης διαδικτύου; 1.3:Παράδειγμα απάτης Ενότητα 2)Κοινωνική δικτύωση και πολιτική

Διαβάστε περισσότερα