Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραµµατισµού ΗΥ: Τεχνολογικές και Παιδαγωγικές προβολές

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραµµατισµού ΗΥ: Τεχνολογικές και Παιδαγωγικές προβολές"

Transcript

1 Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραµµατισµού ΗΥ: Τεχνολογικές και Παιδαγωγικές προβολές Γιώργος Φεσάκης 1 και Αγγελική ηµητρακοπούλου 2 1 ιδάσκων Π 407/80, ΤΕΠΑΕΣ, Παν/µιο Αιγαίου Λ. ηµοκρατίας, 1, Ρόδος Τηλ: , Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, ΤΕΠΑΕΣ, Παν/µιο Αιγαίου

2 Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραµµατισµού υπολογιστών: τεχνολογικές και παιδαγωγικές προβολές Περίληψη Για την εισαγωγή στον προγραµµατισµό των υπολογιστών συχνά χρησιµοποιούνται επαγγελµατικά περιβάλλοντα ανάπτυξης εφαρµογών που δεν έχουν σχεδιαστεί για διδασκαλία (ιδιαίτερα σε νεαρές ηλικίες). Στην παρούσα εργασία γίνεται επισκόπηση περιβαλλόντων εκπαίδευσης στον προγραµµατισµό υπολογιστών και προτείνεται ένα σύστηµα ταξινόµησης. Οι προτεινόµενες κατηγορίες προβάλλονται σε διάφορες διαστάσεις του χώρου όπως το επίπεδο αφαίρεσης της υπολογιστικής µηχανής, το συντακτικό της γλώσσας, τα υποδείγµατα προγραµµατισµού και οι ηλικιακές περίοδοι εφαρµογής. Στόχος της εργασίας είναι η υποστήριξη των εκπαιδευτικών στο διδακτικό σχεδιασµό για τον προγραµµατισµό και τις διαθεµατικές εφαρµογές του καθώς και η επικαιροποίηση του προσανατολισµού των σχετικών ερευνών. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: ιδασκαλία προγραµµατισµού ΗΥ, Εκπαιδευτικά περιβάλλοντα Εισαγωγή Ο προγραµµατισµός υπολογιστών δεν αποτελεί απλά µια ικανότητα µεγάλης οικονοµικής σηµασίας αλλά έχει και αυξηµένο εκπαιδευτικό ενδιαφέρον. Ο προγραµµατισµός υπολογιστών θεωρείται δραστηριότητα µε την οποία καλλιεργούνται ανώτερες µορφές σκέψης όπως η αναλυτική, η συνθετική, η αναγνώριση προτύπων, κ.α. Με τον προγραµµατισµό είναι δυνατό να βελτιωθεί η ικανότητα επίλυσης προβληµάτων (Papert 1991). Ο προγραµµατισµός θεωρείται επίσης δεξιότητα κλειδί για την προσέγγιση και κατανόηση άλλων θεµάτων των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ). Ειδικά θέµατα της διδακτικής του προγραµµατισµού υπολογιστών έχουν απασχολήσει Έλληνες και ξένους ερευνητές (Pea 1986, Spohrer and Soloway 1986, Κόµης 2005; Τζιµογιάννης και Κόµης 2000; Stephenson et al. 2005, 1

3 Φεσάκης και ηµητρακοπούλου 2005). Οι περισσότερες έρευνες βασίζονται στο διαδικαστικό-δοµηµένο (imperative) υπόδειγµα του προγραµµατισµού σύµφωνα µε το οποίο ο προγραµµατιστής σχηµατίζει προγράµµατα βάζοντας στη σειρά ή εµφωλεύοντας εντολές µε βάση τρεις βασικές δοµές ελέγχου (ακολουθία, επιλογή και επανάληψη). Τα προγράµµατα ελέγχουν και καθοδηγούν τον υπολογιστή για την επίλυση ενός προβλήµατος. Στα εισαγωγικά µαθήµατα στον προγραµµατισµό, τα προβλήµατα επιλέγονται συχνά από τον χώρο των µαθηµατικών (Knuth 1968). Το υπόδειγµα αυτό του προγραµµατισµού είναι ελάχιστα τροποποιηµένο από τη µορφή που είχε όταν πρωτοεµφανίστηκαν οι δοµηµένες γλώσσες υψηλού επιπέδου. Ο επαγγελµατικός προγραµµατισµός των υπολογιστών έχει εξελιχθεί µε το πέρασµα του χρόνου και έχει πάρει διάφορες µορφές που καλούνται συχνά και υποδείγµατα (programming paradigms). Τα υποδείγµατα διαφοροποιούνται ανάλογα µε το σύστηµα που θα εκτελέσει το πρόγραµµα ή/και το χρησιµοποιούµενο σύστηµα αναπαράστασης για τα προγράµµατα. Για παράδειγµα, ο προγραµµατισµός διακρίνεται σε παράλληλο (πολλοί επεξεργαστές µε κοινή µνήµη), κατανεµηµένο (πολλοί επεξεργαστές µε ξεχωριστή µνήµη σε δίκτυο), λογικός (π.χ. µε την γλώσσα PROLOG), αντικειµενοστρεφής, καθοδηγούµενος από τα γεγονότα, εικονικός, ενσωµατωµένος, προγραµµατισµός δυναµικών σελίδων στο διαδίκτυο, κλπ. Η εξοικείωση των µαθητών µε διάφορα υποδείγµατα προγραµµατισµού προτείνεται ως παιδαγωγική προσέγγιση από τον Stephenson (Stephenson et al. 2005), ενώ παράλληλα τονίζεται η ανάγκη επιπρόσθετων ερευνών για την τεκµηρίωσή της. Παράλληλα ο επαγγελµατικός προγραµµατισµός ως διαδικασία έχει µεταβληθεί πολύ από τα πρώτα χρόνια της COBOL, της ADA, της FORTRAN, PASCAL, κ.λ.π. Η µεταβολή αντικατοπτρίζεται χαρακτηριστικά στην εξέλιξη των επαγγελµατικών 2

4 περιβαλλόντων ανάπτυξης εφαρµογών. Ο συνδυασµός απλού συντάκτη κειµένου και µεταφραστή ή διερµηνευτή έχει περάσει ανεπιστρεπτί, τα σύγχρονα περιβάλλοντα αποτελούνται από πληθώρα εργαλείων και κυρίως από προκαθορισµένες ιεραρχίες κλάσεων αντικειµένων οι οποίες δυσχεραίνουν την εξοικείωση των προγραµµατιστών παρέχοντας τους ένα αφηρηµένο περιβάλλον µέσα στο οποίο θα εκτελεστούν τα προγράµµατα που αναπτύσσουν. Οι προκαθορισµένες ιεραρχίες κλάσεων αντικειµένων βελτιώνουν βέβαια την παραγωγικότητα του εξοικειωµένου προγραµµατιστή επειδή υποστηρίζουν την επαναχρησιµοποίηση κώδικα αλλά παράλληλα είναι δυνατό να τον δεσµεύουν µε το συγκεκριµένο περιβάλλον ανάπτυξης. Η εκπαίδευση των νέων προγραµµατιστών γίνεται συνήθως αξιοποιώντας τα εµπορικά επαγγελµατικά περιβάλλοντα ανάπτυξης εφαρµογών ή άλλα δωρεάν διαθέσιµα που τους µοιάζουν αρκετά. Τα περιβάλλοντα αυτά παρά την εκτεταµένη τεκµηρίωση απευθύνονται στον επαγγελµατία προγραµµατιστή και δεν είναι κατά ανάγκη κατάλληλα για τον µαθητευόµενο προγραµµατιστή. Τα επαγγελµατικά περιβάλλοντα ανάπτυξης εφαρµογών, παρά την αίσθηση αυθεντικότητας που δίνουν είναι ακόµα συχνότερα ακατάλληλα για χρήση στη δευτεροβάθµια και πρωτοβάθµια εκπαίδευση. Αρκεί κανείς να αναλογισθεί τον τυπικό µαθητή της γενικής εκπαίδευσης, που δεν έχει υποχρεωτικά σκοπό να αναπτύξει επαγγελµατική δεξιότητα προγραµµατιστή, αλλά θα µπορούσε να εµπλακεί σε δραστηριότητες µάθησης που περιλαµβάνουν και προγραµµατισµό υπολογιστών. Ένα επιπλέον ζήτηµα που προκύπτει λόγω της έλλειψης κατάλληλων περιβαλλόντων είναι η δυσκολία στην ηλικιακή κατανοµή του περιεχοµένου του προγραµµατισµού, επειδή η πολυπλοκότητα των συνηθισµένων περιβαλλόντων προγραµµατισµού τα καθιστά εφαρµόσιµα µόνο στις τελευταίες τάξεις της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης. 3

5 Στην διεθνή βιβλιογραφία καταγράφονται συχνά προτάσεις περιβαλλόντων υποστήριξης της εισαγωγικής µάθησης του προγραµµατισµού που αφορούν κυρίως στην τριτοβάθµια εκπαίδευση. Χαρακτηριστικά τέτοια περιβάλλοντα περιγράφονται στο (Truong et al. 2005) ενώ µια επισκόπηση περιβαλλόντων καταγράφεται στο (Deek and McHugh 1998). Οι εργασίες αυτές σηµατοδοτούν το ενδιαφέρον του ζητήµατος αλλά δεν καλύπτουν τις ανάγκες της γενικής εκπαίδευσης πριν την Τριτοβάθµια. Έτσι στην επισκόπηση των Deek και McHugh η κατηγοριοποίηση των περιβαλλόντων γίνεται µε τεχνολογικά κριτήρια στις εξής κατηγορίες: προγραµµατιστικά περιβάλλοντα, βοηθήµατα εκσφαλµάτωσης, νοήµονα συστήµατα διδασκαλίας (Intelligent Tutoring Systems) και νοήµονα προγραµµατιστικά περιβάλλοντα (Intelligent programming environments). Η κατηγοριοποίηση αυτή δεν αναδεικνύει τις σύγχρονες επιλογές που έχει ο εκπαιδευτικός στην διάθεση του. Στην παρούσα εργασία θα αναλύσουµε περισσότερο την πρώτη κατηγορία «προγραµµατιστικά περιβάλλοντα» ορίζοντας άξονες που θα λαµβάνουν υπόψη εµπειρία και γνώση που έχει αρχίσει να αναπτύσσεται από τις προσπάθειες εφαρµογής του προγραµµατισµού υπολογιστών στην εκπαίδευση. Από ευρύτερη εκπαιδευτική άποψη ενδιαφέρει µια κατηγοριοποίηση που θα δίνει πληροφορίες για ζητήµατα όπως: ποια πεδία προβληµάτων µπορούν να αξιοποιηθούν για την παραγωγή µαθησιακών δραστηριοτήτων, ποιες οι γνωστικές απαιτήσεις του περιβάλλοντος, το εύρος των ηλικιών για το οποίο το περιβάλλον είναι κατάλληλο, πόσο προσανατολισµένο στην υπολογιστική µηχανή ή στον χώρο προβληµάτων είναι το σύστηµα αναπαράστασης των προγραµµάτων που υιοθετείται, ποια συντακτικά γλωσσών και ποια προγραµµατιστικά υποδείγµατα υποστηρίζονται, αν υπάρχει δυνατότητα υλοποίησης διαθεµατικών δραστηριοτήτων, η συνέπεια µε σύγχρονες διδακτικές και µαθησιακές αντιλήψεις κ.α. 4

6 Λαµβάνοντας υπόψη τα παραπάνω και την οµαδοποίηση υπαρχόντων περιβαλλόντων µε κανόνες συνάφειας και οµοιότητας προτείνεται το επόµενο σύστηµα αξόνων ταξινόµησης: Α. Άξονας διαβάθµισης της αφαίρεσης του υπολογιστικού συστήµατος: Η τοποθέτηση ενός περιβάλλοντος στον άξονα αυτό µας δίνει µια ιδέα για το πόσο κοντά θα είναι το πρόγραµµα στον χώρο του προβλήµατος σε σχέση µε τον χώρο της υπολογιστικής µηχανής που θα εκτελεστεί. Με άλλα λόγια ενδιαφέρει για κάθε περιβάλλον αν το παρεχόµενο σύστηµα αναπαράστασης των προγραµµάτων χρησιµοποιεί όρους που εξαρτώνται από την αρχιτεκτονική της µηχανής (π.χ. καταχωρητής, αθροιστής, θέση µνήµης, κλπ) ή από τον χώρο του προβλήµατος (π.χ. µεταβλητή της ταχύτητας, κ.α). Το αφαιρετικό επίπεδο που προβάλει ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον καθορίζει σηµαντικά τη δυνατότητα χρήσης του σε µαθησιακές δραστηριότητες γενικού τύπου και στο πλαίσιο διαφόρων µαθηµάτων ή το αν µπορεί να αξιοποιηθεί κυρίως για τον προγραµµατισµό υπολογιστών. Τέλος το επίπεδο αφαίρεσης από τη µηχανή καθορίζει συχνά και τα είδη µαθησιακών δραστηριοτήτων που υποστηρίζονται. Β. Άξονας αναπτυξιακής-ηλικιακής καταλληλότητας: Ο συγκεκριµένος άξονας δίνει πληροφορίες για το ηλικιακό διάστηµα που ενδείκνυται η χρήση κάθε περιβάλλοντος. Η ηλικιακή κατανοµή των περιβαλλόντων προγραµµατισµού µπορεί ως ένα βαθµό να υπαγορευθεί από τις γενικές δεξιότητες που αυτά απαιτούν, αλλά η εµπειρική της επικύρωση αποτελεί συχνότερα ένα ανοικτό πρόβληµα. 5

7 Γ. Άξονας των υποστηριζόµενων υποδειγµάτων προγραµµατισµού: Η υποστήριξη πολλαπλών υποδειγµάτων προγραµµατισµού είναι συνηθισµένη στα σύγχρονα περιβάλλοντα και επιτρέπει εκφραστική ελευθερία στον προγραµµατιστή. Σε ένα περιβάλλον προγραµµατισµού η έλλειψη υποστήριξης ενός υποδείγµατος µπορεί συχνά να αντιµετωπιστεί µε προσοµοίωση αυξάνοντας κατά πολύ το απαιτούµενο γνωστικό φορτίο. Το προγραµµατιστικό υπόδειγµα είναι σηµαντικό γιατί καθορίζει σε µεγάλο βαθµό το χώρο των προβληµάτων τα οποία µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε στο σχεδιασµό µαθησιακών δραστηριοτήτων.. Άξονας υποστηριζόµενων συντακτικών γλωσσών προγραµµατισµού: Τα περισσότερα περιβάλλοντα προγραµµατισµού υιοθετούν και υποστηρίζουν τη σύνταξη προγραµµάτων σύµφωνα µε τους κανόνες τουλάχιστον µιας γλώσσας προγραµµατισµού. Οι διαφωνίες για το ποιες γλώσσες είναι καταλληλότερες δε φαίνεται να συµβιβάζονται εύκολα και εποµένως η υποστήριξη πολλαπλών εναλλακτικών συντακτικών συνιστά ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό. Ε. Άξονας αφηρηµένου σχήµατος της διαδικασίας προγραµµατισµού: Στον άξονα αυτό τοποθετούµε τα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα µε βάση το σχήµα που υπαγορεύουν στον προγραµµατιστή για τη διαδικασία του προγραµµατισµού και την εκτέλεση των προγραµµάτων. Για παράδειγµα, στα περισσότερα διαδικαστικά περιβάλλοντα ο προγραµµατιστής όταν προγραµµατίζει µοιάζει σαν να ετοιµάζει µια σειρά «διαταγών» για τον υπολογιστή εκτελεστή. Αντίθετα στον λογικό προγραµµατισµό, ο προγραµµατιστής ορίζει ένα σύνολο γεγονότων και ένα σύνολο κανόνων 6

8 ενώ η «εκτέλεση» του προγράµµατος αρχίζει µε την υποβολή ενός ερωτήµατος το οποίο αφορά την συνέπεια µιας πρότασης σε σχέση µε τη βάση γνώσης πρόγραµµα. Στον αντικειµενοστρεφή προγραµµατισµό, ο προγραµµατιστής µοιάζει µε σεναριογράφο-σκηνοθέτη που καλείται να ορίσει τα αντικείµενα-χαρακτήρες που έχουν κάποιο ρόλο να παίξουν στο πλαίσιο ενός έργου. Η εκτέλεση του προγράµµατος µπορεί να συγκριθεί µε την τοποθέτηση των αντικειµένων σε µια σκηνή στην οποία µπορούν να αρχίσουν να αλληλεπιδρούν, µε βάση τις προδιαγεγραµµένες αρχέτυπες συµπεριφορές τους, τόσο µεταξύ τους όσο και µε τον χρήστη του προγράµµατος. Ο άξονας του αφηρηµένου σχήµατος της διαδικασίας προγραµµατισµού είναι εκπαιδευτικά σηµαντικός επειδή καθορίζει σε µεγάλο βαθµό την πολυπλοκότητα των προβληµάτων που µπορούν να αντιµετωπιστούν αλλά και την αναπτυξιακή καταλληλότητα ενός προγραµµατιστικού περιβάλλοντος. Σκοποί της παρούσας εργασίας είναι: 1. Η παρουσίαση και ταξινόµηση ποικιλίας διαθέσιµων περιβαλλόντων, ώστε να διευκολύνεται η διαδικασία επιλογής του καταλληλότερου από τον ενδιαφερόµενο εκπαιδευτικό, ανάλογα µε την εκπαιδευτική κατάσταση (εκπαιδευτικός σχεδιασµός). 2. Η ενηµέρωση των ενδιαφερόµενων εκπαιδευτικών µε σύγχρονες ιδέες για εκπαιδευτικά περιβάλλοντα και µαθησιακές δραστηριότητες σε διάφορες ηλικίες. 7

9 3. Η σκιαγράφηση νέων γενικών κατευθύνσεων και προβληµάτων για τη σχετική έρευνα της ιδακτικής της Πληροφορικής αλλά και της αξιοποίησης των ΤΠΕ στην εκπαίδευση γενικότερα. Στα επόµενα, αρχικά παρουσιάζονται οι προτεινόµενες κατηγορίες εκπαιδευτικών περιβαλλόντων για προγραµµατισµό υπολογιστών µαζί µε χαρακτηριστικά παραδείγµατα και γενικούς τύπους µαθησιακών δραστηριοτήτων. Στη συνέχεια, σχολιάζονται οι κατηγορίες όσον αφορά τους άξονες που αναφέρθηκαν παραπάνω. Τέλος, συνοψίζεται η παρουσίαση των κατηγοριών, παρουσιάζονται σχετικά συµπερασµατικά σχόλια και προτείνονται ερευνητικές κατευθύνσεις. Εκπαιδευτικά περιβάλλοντα προγραµµατισµού υπολογιστών Οι κατηγορίες που παρουσιάζονται στη συνέχεια σχηµατίζονται από την οµαδοποίηση περιβαλλόντων που χρησιµοποιούνται για τη διδασκαλία του προγραµµατισµού σε διάφορες ηλικίες. Η έµφαση δίδεται στη διάκριση των περιβαλλόντων που έχουν σχεδιαστεί µε σκοπό τη διδασκαλία ενώ όλα τα επαγγελµατικά περιβάλλοντα προγραµµατισµού ενσωµατώνονται σε οµώνυµη κατηγορία. Η οικογένεια της LOGO Βασισµένα στις ιδέες του Papert (Papert 1991) που εκφράζει η γλώσσα LOGO, εµφανίζονται διάφορα συστήµατα εκπαίδευσης στον προγραµµατισµό (Ράπτης και Ράπτη 2001). Τα συστήµατα της κατηγορίας αυτής έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και εκτεταµένη εφαρµογή µεταξύ άλλων επειδή: έχουν τη δυνατότητα ηλικιακής προσαρµογής και υποστηρίζουν σταδιακή και βαθµιαία εισαγωγή στον προγραµµατισµό, επιτρέπουν την υλοποίηση ποικιλίας µαθησιακών δραστηριοτήτων επίλυσης προβληµάτων, 8

10 υποστηρίζουν διαθεµατικές δραστηριότητες, καθώς και τη διδασκαλία διαφόρων αντικειµένων διευκολύνοντας την αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Η κατηγορία αυτή είναι αρκετά ευρεία ώστε να περιλαµβάνει υποκατηγορίες όπως οι επόµενες: Περιπλανητές Roamers, Λογισµικοί περιπλανητές, Περιβάλλοντα προγραµµατισµού LOGO. Περιπλανητές Roamers Τα συστήµατα της κατηγορίας αυτής αναφέρονται συχνά και ως χελώνες εδάφους (floor turtles). Πρόκειται για υλικές υλοποιήσεις της χελώνας που έχουν τη δυνατότητα να δέχονται απλές εντολές προσανατολισµού (εµπρός ένα βήµα, πίσω ένα βήµα, στρίψε δεξιά ή αριστερά κάποιες µοίρες, π.χ. 90 ο ). Συχνά οι περιπλανητές διαθέτουν τη δυνατότητα να αφήνουν ίχνος κατά τη µετακίνησή τους µε τη βοήθεια µαρκαδόρων. Οι περιπλανητές λαµβάνουν στην πράξη διάφορες µορφές όπως µέλισσες, ροµπότ, κλπ. Σχήµα 1: Ο περιπλανητής Bee-Bot, Οι µαθησιακές δραστηριότητες που υλοποιούνται συνήθως σε τέτοια συστήµατα περιλαµβάνουν: την έξοδο του περιπλανητή από λαβύρινθο που µπορεί να είναι ζωγραφισµένος σε κάποιο χαλί ή/και να δηµιουργείται από εµπόδια (π.χ. φελιζόλ), µετακίνηση από σηµείο σε σηµείο (εκτέλεση διαδροµής), σχεδίαση σχηµάτων, κ.α. (Σχήµα 1). Είναι φανερό ότι τα συστήµατα αυτά αποτελούν ιδανικά περιβάλλοντα προετοιµασίας µαθητών των πρώτων βαθµίδων της εκπαίδευσης για την εισαγωγή τους σε πολυπλοκότερα και ρεαλιστικότερα περιβάλλοντα προγραµµατισµού της ίδιας 9

11 τουλάχιστον οικογένειας. Η υπόθεση αυτή στηρίζεται στην ταύτιση των βασικών εντολών της υλικής χελώνας µε αυτές της λογισµικής-εικονικής και στην οµοιότητα που έχουν οι περιπλανητές µε τα τηλεχειριζόµενα παιχνίδια που ενθουσιάζουν την πλειοψηφία των µικρών παιδιών. Εκτός από την ευκολία της χρήσης και της διαχείρισης οι περιπλανητές είναι δηµοφιλείς λόγω της συµβατότητάς τους µε το πρόγραµµα σπουδών και ειδικότερα µε τις έννοιες του προσανατολισµού (εµπρός, πίσω, δεξιά αριστερά) και της απόστασης (µακριά, κοντά), καθώς και της µέτρησης, λόγω της διακριτής φύσης της κίνησης που βασίζεται σε σταθερής απόστασης βήµατα και ορθές γωνίες. Για την τεκµηρίωση της ηλικιακής καταλληλότητας επισηµαίνεται ότι οι µαθητές κατά τη διάρκεια της µαθησιακής δραστηριότητας χειρίζονται πραγµατικό αντικείµενο, χρησιµοποιούν το σώµα τους και κίνηση στο χώρο, ενώ η συνεργασία µεταξύ τους επιτυγχάνεται µε φυσικό τρόπο. Η έλλειψη απαίτησης γνώσης γραφής και ανάγνωσης καθώς και χρήσης υπολογιστών καθιστά τους περιπλανητές ιδανικούς για τις µικρές ηλικίες των 3-6 ετών. Η σκοπιµότητα της αξιοποίησης περιπλανητών στα νηπιαγωγεία υποστηρίζεται και από σχετικές έρευνες (Faculty of Education, Curtin University of Technology 1997). Λογισµικοί περιπλανητές Οι λογισµικοί περιπλανητές δηµιουργούνται ως προσοµοιώσεις φυσικών περιπλανητών µε ένα πρόγραµµα σε υπολογιστή. Τον περιπλανητή υποκαθιστά µια λογισµική οντότητα που απεικονίζεται µε διάφορες µορφές όπως χελώνα, όχηµα, κλπ. Τα περιβάλλοντα αυτά επιτρέπουν σταδιακή αποµάκρυνση των παιδιών από τις χελώνες εδάφους προσεγγίζοντας προς την τυπική LOGO. Για παράδειγµα, οι λογισµικοί περιπλανητές παράλληλα µε τη βασισµένη σε κείµενο σύνταξη προγραµµάτων παρέχουν λογισµικό «πληκτρολόγιο» στην οθόνη παρόµοιο µε αυτό που έχει στην 10

12 πλάτη του ένας φυσικός περιπλανητής ώστε να µπορεί άµεσα ο µαθητής να εφαρµόσει αυτά που ήδη γνωρίζει. Για την εισαγωγή στην έννοια του προγράµµατος µε τη µορφή ακολουθίας εντολών γραµµένων σε κείµενο το περιβάλλον παρέχει τη δυνατότητα αυτόµατης εγγραφής των εντολών που πληκτρολογεί ο χρήστης ώστε να είναι εύκολη η απόδοση ονόµατος και η επανάληψή τους. Οι βασικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες παραµένουν οι ίδιες αλλά είναι εφικτή και η υλοποίηση πιο συνηθισµένων υπολογιστικών προβληµάτων όπως αυτά ενός τυπικού µαθήµατος προγραµµατισµού. Σχήµα 2: ιεπαφή χρήστη του λογισµικού Micro Mount, Logo Prime Σχήµα 3: ιεπαφή χρήστη του λογισµικού Softease, Textease Turtle Σχήµα 4: ιεπαφή χρήστη του λογισµικού LCSI Microworlds JR Το βασικό πλεονέκτηµα της άµεσης παροχής µη λεκτικής πληροφορίας ανάδρασης παραµένει. Σε ορισµένες περιπτώσεις τα περιβάλλοντα της κατηγορίας αυτής παρέχουν χρήσιµα εργαλεία, όπως το εικονικό µοιρογνωµόνιο, που διευκολύνουν τον προγραµµατισµό και τη σύνδεση µε άλλα µαθήµατα όπως τα µαθηµατικά. Οι 11

13 λογισµικοί περιπλανητές καλύπτουν το διάστηµα µεταξύ των παιδιών που έχουν µάθει γραφή και ανάγνωση και των παιδιών που δεν γνωρίζουν ή είναι στη διαδικασία της κατάκτησης των βασικών αυτών δεξιοτήτων (ηλικίες 5-7 ετών). Χαρακτηριστικά παραδείγµατα από την κατηγορία αυτή είναι τα συστήµατα: Micro Mount Software Logo Prime [http://www.micromount.co.uk] (σχήµα 2), τo Textease Turtle CT της softease [http://www.softease.com] (σχήµα 3) και το MicroWorlds JR [http://www.microworlds.com] (σχήµα 4) της γνωστής επιτυχηµένης σειράς των µικρόκοσµων της εταιρείας LCSI. Τα περιβάλλοντα αυτά συνοδεύονται συχνά από εκτεταµένη τεκµηρίωση και εκπαιδευτικό υλικό. Περιβάλλοντα προγραµµατισµού LOGO Πρόκειται για περιβάλλοντα που ακολουθούν βασικά το συνηθισµένο πρότυπο προγραµµατισµού σε LOGO. ιαθέτουν επεξεργαστή κειµένου για τη σύνταξη των προγραµµάτων και µια περιοχή-παράθυρο για την προβολή της εκτέλεσης των προγραµµάτων. Τα περιβάλλοντα αυτά συχνά είναι αρκετά λιτά και διαθέσιµα δωρεάν όπως το KTurtle του Cies Breijs που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου KDE Edutainment και διανέµεται µε βάση την GPL V2 [http://edu.kde.org/kturtle/] ή το σύστηµα MSWLogo [http://www.softronix.com/logo.html]. Υπάρχουν όµως και εκδόσεις εµπλουτισµένες µε χαρακτηριστικά και εργαλεία δηµιουργίας και έρευνας που χρησιµοποιούν τον προγραµµατισµό ως δεξιότητα κλειδί για µάθηση. Βασικός αντιπρόσωπος στην κατηγορία αυτή είναι το περιβάλλον microworlds της LCSI στις διάφορες εκδόσεις του, µε τρέχουσα την πιο πρόσφατη έκδοση ΕΧ [http://www.microworlds.com/solutions/mwex.html] (Σχήµα 5). Το συγκεκριµένο περιβάλλον στην έκδοση Pro του 1999 έχει εξελληνιστεί το 2001 στο πλαίσιο του 12

14 προγράµµατος Κίρκη και έχει διανεµηθεί στα ηµοτικά σχολεία ( απόντες κ.α. 2003). Μια καλή συλλογή σχετικών πόρων βρίσκεται στο δικτυακό τόπο: Σχήµα 5: ιεπαφή χρήστη του λογισµικού LCSI Microworlds ΕΧ Εκτός από την χρήση της ως εργαλείο µάθησης γενικού σκοπού η LOGO µπορεί να αξιοποιηθεί για προγραµµατιστικές έννοιες, όπως µεταβλητή, υποπρόγραµµα, πέρασµα παραµέτρων, εµβέλεια µεταβλητών, δοµηµένος προγραµµατισµός, προγραµµατισµός καθοδηγούµενος από τα γεγονότα, ταυτόχρονος προγραµµατισµός. Η εταιρεία LCSI παρέχει µια έκδοση της LOGO microworlds που συνεργάζεται µε το περιβάλλον εκπαιδευτικής ροµποτικής LEGO Mindstorms που παρουσιάζεται παρακάτω. Τα περιβάλλοντα της LCSI δείχνουν τη δυναµική της LOGO ως γλώσσας γενικής χρήσης που µπορεί να προσαρµόζεται στις τεχνολογικές απαιτήσεις διαχρονικά όπως τα πολυµέσα, το διαδίκτυο και ο ενσωµατωµένος (embedded) προγραµµατισµός που απαιτεί η ροµποτική. Η δυνατότητα αξιοποίησης της LOGO στο πλαίσιο εκπαιδευτικής ροµποτικής την καθιστά ακόµα πιο ελκυστική ως παιδαγωγική επένδυση υποδοµής. 13

15 Γενικευµένοι χελωνόκοσµοι για τη διδασκαλία διαφόρων γλωσσών Η ιδέα της εισαγωγής στον προγραµµατισµό µέσω της χελώνας και του κόσµου της, που παρέχει άµεση οπτική ανάδραση και επιτρέπει το σχεδιασµό ποικιλίας δραστηριοτήτων εκτός των συνηθισµένων µαθηµατικών προβληµάτων που χρησιµοποιούνται συνήθως στην εισαγωγή στον προγραµµατισµό, ενέπνευσε το 1981 τον Richard E. Pattis ώστε να επινοήσει το περιβάλλον «Karel the robot» (Pattis 1995). Το περιβάλλον Karel περιλαµβάνει ένα ροµπότ (γενίκευση της χελώνας), µε δυνατότητες ελαφρώς περισσότερες από αυτές της χελώνας, το οποίο ζει µέσα σε ένα µικρόκοσµο (δοµηµένο ως ορθογώνια ρυµοτοµηµένη περιοχή) και διαµορφούµενο ως ένα βαθµό από εµπόδια και άλλα απλά αντικείµενα (π.χ. ηχητικοί σηµατοδότες beepers). Ο υποψήφιος προγραµµατιστής «επικοινωνεί» µε τον Karel µέσω κάποιας γλώσσας προγραµµατισµού. Στην αρχική έκδοση η γλώσσα αυτή ήταν η Pascal, η οποία την εποχή εκείνη θεωρούταν προσφορότερη για εκπαίδευση στον προγραµµατισµό. Ο προγραµµατιστής που χρησιµοποιεί το δεδοµένο περιβάλλον, όπως και στη LOGO, χρησιµοποιεί τον προγραµµατισµό για να µάθει σε µια τεχνητή νοητή οντότητα να κάνει κάτι ή να λύνει ένα πρόβληµα. Ο προγραµµατιστής δηλαδή δεν ελέγχει άµεσα τον ίδιο τον υπολογιστή ή έστω την αφαιρετική του αναπαράσταση που παρέχει το Λειτουργικό Σύστηµα αλλά ένα φανταστικό αντικείµενο και τον κόσµο του. Οι βασικές υποθέσεις του Pattis για την παιδαγωγική αξία του Karel εκφράζονται στο επόµενο απόσπασµα της εισαγωγής του βιβλίου του (Patis 1995): The first few weeks of a programming course are crucial to the students' perception of the subject; it is during this period that they briefly glimpse the aesthetics of the discipline and are most receptive to new ideas. By starting with Karel the Robot, it will be easy for students to absorb a large number of useful, important, and sophisticated concepts quickly. Σε 14

16 ελεύθερη απόδοση: «Οι πρώτες εβδοµάδες ενός µαθήµατος προγραµµατισµού είναι κρίσιµες για τη διαµόρφωση των αντιλήψεων των φοιτητών/τριών για το αντικείµενο, στο διάστηµα αυτό παίρνουν µια συνοπτική άποψη της αισθητική του γνωστικού αντικειµένου και είναι περισσότερο δεκτικοί σε νέες ιδέες. Ξεκινώντας µε το Karel, θα είναι εύκολο για τους φοιτητές να αφοµοιώσουν γρήγορα, ένα µεγάλο πλήθος χρήσιµων, σηµαντικών και σύνθετων εννοιών». Ως φυσική εξέλιξη και προσαρµογή του Karel εµφανίσθηκαν παρόµοια περιβάλλοντα για να καλύψουν τις ανάγκες νέων υποδειγµάτων προγραµµατισµού που διαδέχθηκαν τον δοµηµένο διαδικαστικό (imperative) προγραµµατισµό που πρεσβεύει η PASCAL. Ειδικότερα εµφανίσθηκαν µε χρονολογική σειρά τα περιβάλλοντα Karel++ (Bergin et al. 1997) (κατά αναλογία µε τα ονόµατα των γλωσσών C και C++), JKarelRobot (Buck and Stucki 2001), KarelJ (Bergin et al. 2002) και το JEROO (Sanders and Dorn 2003). Σχήµα 6: ιεπαφή χρήστη του λογισµικού JEROO Τα περιβαλλοντα αυτά διαθέτουν τον Karel αλλά η επικοινωνία µε αυτόν γίνεται µε τη βοήθεια σύγχρονων αντικειµενοστρεφών γλωσσών προγραµµατισµού όπως η C++, η JAVA και η C#. Με τα προσαρµοσµένα περιβάλλοντα υποστηρίζεται η διδασκαλία εννοιών όπως η κλάση αντικειµένων, το στιγµιότυπο, η µέθοδος, η ανταλλαγή 15

17 µηνυµάτων, η ιεραρχία κλάσεων, η κληρονοµικότητα, ο πολυµορφισµός, κλπ. Το περιβάλλον Karel έχει απασχολήσει ερευνητές και στη χώρα µας (Ξυνόγαλος κ.α. 2005). Όπως φαίνεται από τα προηγούµενα, τα περιβάλλοντα τύπου Karel απευθύνονται κυρίως στην τριτοβάθµια εκπαίδευση. Για το επίπεδο της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης τουλάχιστον ένας γενικευµένος χελωνόκοσµος είναι υπόψη των συγγραφέων, και πρόκειται για το περιβάλλον CeeBot [http://www.ceebot.com/]. Σχήµα 7: ιεπαφή χρήστη του λογισµικού CeeBot-3 To CeeBot έχει διάφορες εκδόσεις όπως τις CeeBot-Teen και CeeBot-3 για ηλικίες ετών και τις CeeBot-A και CeeBot-4 για ηλικίες από 15 ετών και άνω. Η βασική ιδέα είναι και εδώ ο προγραµµατισµός λογισµικών ροµπότ-µινιατούρων για την εκτέλεση αποστολών πάνω σε ένα γραφείο, ή σε ένα υπόγειο, κλπ. Η διάφορες εκδόσεις υποστηρίζουν διάφορες γλώσσες όπως Java και C#. Όσο αφορά στην εκπαιδευτική τεκµηρίωση, σε κάθε προϊόν υπάρχει ένα σύνολο από προβλήµατα για επίλυση, τα οποία είναι οργανωµένα σε ενότητες. Μεταξύ άλλων περιλαµβάνονται δραστηριότητες όπως αγώνες ταχύτητας των ροµπότ, ποδόσφαιρο και απόδραση από λαβύρινθο. Οι εκδόσεις που απευθύνονται σε ευρύτερες ηλικίες περιγράφονται ως ένα είδος 16

18 παιχνιδιού σε υπολογιστή. Το CeeBot επιτρέπει την εισαγωγή εννοιών όπως µεταβλητή, επιλογή, επανάληψη, πίνακες, συναρτήσεις-υποπρογράµµατα, κλάση, κ.α. Περιβάλλοντα εκπαιδευτικής ροµποτικής Οι χελώνες εδάφους, οι διάφορες LOGO, o Karel και τα CeeBot έχουν ως βασικό κοινό στοιχείο την ύπαρξη ενός ροµπότ (ηλεκτροµηχανική διάταξη γενικότερα), προκαθορισµένων περιορισµένων δυνατοτήτων που επικοινωνεί µε τον χρήστη µε µια γλώσσα προγραµµατισµού. Με τη φυσική υλοποίηση της γενικευµένης λογισµικής χελώνας σχηµατίζεται η παρούσα κατηγορία περιβαλλόντων εκπαίδευσης στον προγραµµατισµό στην οποία ανήκουν τα συστήµατα εκπαιδευτικής ροµποτικής. Σχήµα 8: Το εκπαιδευτικό ροµπότ IntelliBrain-Bot της RidgeSoft Σχήµα 9: Ροµπότ κατασκευασµένο µε το σύστηµα LEGO Mindstorms Τα περιβάλλοντα αυτά περιλαµβάνουν συνήθως κάποιο προγραµµατιζόµενο µικροελεγκτή-µικροεπεξεργαστή συνδεµένο µε εισόδους και εξόδους σε πλακέτα τυπωµένου κυκλώµατος ο οποίος είναι δυνατό να προγραµµατιστεί µε κάποιο περιβάλλον προγραµµατισµού σε υπολογιστή. Το πρόγραµµα µεταφέρεται από τον υπολογιστή στον µικροελεγκτή και µπορεί να εκτελείται αυτόνοµα µέχρι την εγκατάσταση νέου. Στο βασικό κύκλωµα του µικροεπεξεργαστή συνδέονται συσκευές όπως κινητήρες, λαµπτήρες, διακόπτες, κλπ. καθώς και αισθητήρες (θερµοκρασίας, φωτός κλπ.) για τη σύνθεση συστηµάτων αυτοµάτου ελέγχου που έχουν συνήθως 17

19 κινούµενα µέρη ή συνιστούν και ολόκληρα αυτοκινούµενα. Η κατασκευή ενός ροµπότ µε τον τρόπο αυτό είναι µια πλούσια, διαθεµατική δραστηριότητα που περιλαµβάνει προβλήµατα Φυσικής, Μαθηµατικών, Ηλεκτρονικής, Μηχανολογίας και Πληροφορικής. Τα συστήµατα αυτά δεν είναι τόσο διαδεδοµένα λόγω του κόστους τους αλλά και των δυσκολιών διαχείρισης που έχουν ως συλλογές πολλών και σχετικά ευαίσθητων συσκευών. Υπάρχουν αρκετοί ερασιτέχνες που διατηρούν µια οµάδα-πυρήνα µε αρκετό ενδιαφέρον. Συχνά οι οµάδες αυτές αποτελούνται από φοιτητές οι οποίοι συµµετέχουν και σε σχετικούς διαγωνισµούς [π.χ. Northeast Indiana Robot Games Rules 2006, Χαρακτηριστικά παραδείγµατα στην κατηγορία αυτή αποτελούν τα επόµενα περιβάλλοντα: LEGO Mindstorms for Schools: πρόκειται για προϊόν αποτέλεσµα της συνεργασίας του Papert µε την εταιρεία παιχνιδιών LEGO (LEGO Mindstorms 2005). Ο µικροεπεξεργαστής έχει ενσωµατωθεί σε ένα τουβλάκι Lego και λέγεται LEGO RCX. ιαθέτει τρεις εισόδους και τρεις εξόδους στις οποίες συνδέονται κινητήρες, λαµπτήρες και διάφοροι αισθητήρες που επίσης έχουν τη µορφή τούβλων της LEGO. Με τη βοήθεια διαφόρων δοµικών στοιχείων (µεταξύ των οποίων γρανάζια, ιµάντες και άξονες) είναι δυνατό να κατασκευαστούν πολύπλοκες ροµποτικές διατάξεις, ο προγραµµατισµός των οποίων αποτελεί αυθεντική πρόκληση. Υπάρχει ακόµα η δυνατότητα επικοινωνίας των RCX µεταξύ τους επεκτείνοντας ακόµα περισσότερο τη γκάµα και το ενδιαφέρον των εφαρµογών. To RCX είναι δυνατό να προγραµµατιστεί µε διάφορους τρόπους. Η LEGO προτείνει το περιβάλλον ROBOLAB (Τσοβόλας και Κόµης 2005) ενώ υπάρχουν και διάφορα 18

20 άλλα βασισµένα στην JAVA, τη C (π.χ NQC), κ.α. Όπως έχει άλλωστε αναφερθεί παραπάνω, υπάρχει ειδική έκδοση του microworlds EX της LCSI για τον προγραµµατισµό του RCX. Στην Ελλάδα το συγκεκριµένο προϊόν αντιπροσωπεύεται από την εταιρεία «ιερευνητική Μάθηση» [http://www.why.gr]. Cricket & GoGo: Παρόµοια περιβάλλοντα αναπτύσσονται στο MIT µε ονόµατα Cricket (MIT Cricket 2005), και GoGo (MIT GoGo 2005). Ερασιτεχνικά ροµποτικά περιβάλλοντα από εµπορικές εταιρείες: προϊόντα εκπαιδευτικής ροµποτικής προτείνονται και από το χώρο των εµπορικών επιχειρήσεων όπως τo IntelliBrain-Bot της RidgeSoft (IntelliBrain -Bot 2005), ενώ διατίθεται και µια µεγάλη ποικιλία µικροελεγκτών, αισθητήρων, και συσκευών βιοµηχανικών προδιαγραφών της Parallax (Parallax 2005) που συνοδεύονται από εκτεταµένη τεκµηρίωση και ιδέες για εκπαιδευτικές εφαρµογές. Τύποι και χαρακτηριστικά µαθησιακών δραστηριοτήτων εκπαιδευτικής ροµποτικής Οι δραστηριότητες που προτείνονται στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής ροµποτικής παρουσιάζουν µεγάλη ποικιλία και περιλαµβάνουν από την έξοδο από λαβύρινθο µέχρι τη δηµιουργία ροµπότ κατοικίδιων που παίζουν επιτραπέζια παιχνίδια (Ferrari et al. 2001). Στο διαδίκτυο υπάρχει πληθώρα ιδεών για κατασκευές, παράλληλα µε την ύπαρξη κοινοτήτων από ενθουσιώδεις ερασιτέχνες που µπορούν να κρατήσουν αµείωτο το ενδιαφέρον για τεχνολογίες αιχµής. Το εκπαιδευτικό ενδιαφέρον της ροµποτικής εδράζεται και στις επόµενες ιδιότητες: εισαγωγή στον ενσωµατωµένο (embedded) προγραµµατισµό, η σηµασία του οποίου είναι διαρκώς αυξανόµενη, λόγω π.χ. των κινητών τηλεφώνων, των επιπαλάµιων υπολογιστών, των έξυπνων οικιακών συσκευών, κλπ. παροχή ενός περιβάλλοντος για εισαγωγή στη γλώσσα Assembly, 19

21 παροχή περιβάλλοντος για εισαγωγή σε αντικείµενα όπως η επεξεργασία σήµατος και ο αυτόµατος έλεγχος, παροχή περιβάλλοντος για εισαγωγή σε υποδείγµατα προγραµµατισµού όπως ο ταυτόχρονος, παράλληλος, κατανεµηµένος και λογικός, εισαγωγή σε µεθόδους τεχνητής νοηµοσύνης και προγραµµατισµού παιχνιδιών. Τα περιβάλλοντα εκπαιδευτικής ροµποτικής που είναι κατάλληλα σχεδιασµένα επιτρέπουν την ενασχόληση παιδιών από 7 ετών. Το κόστος τους µπορεί να αιτιολογηθεί από την πληθώρα των εφαρµογών τους και το ενδιαφέρον που προκαλούν σε πολλά παιδιά, ενώ τα τελευταία χρόνια η παρουσία τους στα σχολεία αυξάνει και από προγράµµατα όπως το ΑΙ ΑΛΟΣ του ΕΙΝ. Τα περιβάλλοντα εκπαιδευτικής ροµποτικής τοποθετούν τον προγραµµατισµό στο ευρύτερο πεδίο εφαρµογής του και παρέχουν ευκαιρίες για εµπλοκή των µαθητών σε αυθεντικά και διαθεµατικά προβλήµατα. Περιβάλλοντα αυτοµάτου ελέγχου Μια σειρά περιβαλλόντων αφορά σε συστήµατα που δίνουν έµφαση στην έννοια του αυτόµατου ελέγχου. Η έννοια αυτή εµπεριέχεται βέβαια στα συστήµατα της εκπαιδευτικής ροµποτικής, όµως τα συστήµατα της κατηγορίας αυτής είναι αποφεύγουν συνήθως τα πολύπλοκα κατασκευαστικά προβλήµατα των ροµπότ. Στις δραστηριότητες των συστηµάτων αυτοµάτου ελέγχου οι µαθητές εστιάζουν στη λογικήπρογραµµατισµό ενός συστήµατος ελέγχου, δηλαδή ενός γενικευµένου συστήµατος που αποτελείται από ένα σύνολο εισόδων και εξόδων. Οι µαθητές δεν προγραµµατίζουν τον υπολογιστή, αλλά προδιαγράφουν ένα σύστηµα ελέγχου ενός άλλου συστήµατος. Πιο 20

22 διαδεδοµένο σύστηµα αναπαράστασης στα περιβάλλοντα της κατηγορίας φέρεται να είναι το διάγραµµα ροής. Τα συστήµατα που ελέγχονται µπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες. Πραγµατικά: Ο έλεγχος τους υλοποιείται µέσω κατάλληλων διατάξεων επικοινωνίας σηµάτων µε τον υπολογιστή. Λογισµικά µοντέλα: Οι λογισµικές αναπαραστάσεις των προς έλεγχο συστηµάτων ονοµάζονται συνήθως mimics και µοιάζουν µε τους µικρόκοσµους. Για παράδειγµα, αντί οι µαθητές να ελέγχουν ένα πραγµατικό θερµοκήπιο, προκειµένου να πετύχουν ιδανικές συνθήκες ανάπτυξης των φυτών, µπορούν να ελέγξουν µια εικονική αναπαράστασή του στον υπολογιστή. Μερικά δείγµατα περιβαλλόντων της κατηγορίας αυτής παρουσιάζονται στις εικόνες των Σχηµάτων 10, 11 και 12. Τα προϊόντα αυτά συνοδεύονται από µικρόκοσµουςmimics, περιβάλλοντα ανάπτυξης µικρόκοσµων, καθώς και από εκπαιδευτική τεκµηρίωση µε τη µορφή δραστηριοτήτων για τους µαθητές. Σε ορισµένες περιπτώσεις τα προϊόντα αυτά συνεργάζονται µε άλλα προϊόντα για τον έλεγχο σηµάτων εξωτερικών του Η/Υ προκειµένου να υλοποιηθούν πιο αυθεντικές εξερευνήσεις (π.χ. το FlowGo της Data Harvest). Ορισµένα από τα περιβάλλοντα συνιστούν εκπαιδευτικές εκδόσεις επαγγελµατικών λύσεων συστηµάτων Data Acquisition & Automatic Control (DAQ/AC) που χρησιµοποιούνται στους βιοµηχανικούς αυτοµατισµούς και τα συστήµατα τηλεµατικής. Τα περιβάλλοντα προγραµµατισµού αυτοµάτου ελέγχου είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα για εφαρµογή του προγραµµατισµού σε διαθεµατικές δραστηριότητες. Επιπλέον δείχνουν στους µαθητές τις έννοιες που σχετίζονται µε τον προγραµµατισµό, ανεξάρτητα από το στενό πλαίσιο του προγραµµατισµού του υπολογιστή. Η 21

23 υποστήριξη οπτικών αναπαραστάσεων καθιστά τα περιβάλλοντα αυτά αξιοποιήσιµα από την ηλικία των 10 ετών, σύµφωνα µε τους κατασκευαστές τους. Σχήµα 10: ιεπαφή χρήστη του λογισµικού Flowol2 της KeepIT Easy Σχήµα 11: ιεπαφή χρήστη του λογισµικού CoCo της MatrixMultimedia Σχήµα 12: ιεπαφή χρήστη του λογισµικού Logicator της Economatics Περιβάλλοντα προγραµµατισµού παιχνιδιών Η πλειονότητα των παιδιών έλκεται ισχυρά από τα παιχνίδια σε υπολογιστή ή τα παρόµοιά τους στις παιχνιδοµηχανές. Τα παιδιά συχνά καταναλώνουν µεγάλο µέρος του χρόνου τους ασχολούµενα µε τέτοια παιχνίδια. Είναι εύλογο να σκεφτεί κανείς ότι θα µπορούσε να δελεάσει τους νεαρούς µαθητές να ασχοληθούν µε τον προγραµµατισµό προκειµένου να αναπτύξουν τα δικά τους παιχνίδια. Η κατασκευή των παιχνιδιών απαιτεί την εξάσκηση ανώτερων µορφών σκέψης αλλά και την έκφραση δηµιουργικότητας διαφόρων τύπων για την ανάπτυξη του σεναρίου, την 22

24 κατασκευή των γραφικών και τη δηµιουργία µουσικής επένδυσης (Kafai 2001, Habgood 2005). Η ανάπτυξη των παιχνιδιών στην πραγµατικότητα ξεφεύγει από τα στενά όρια του προγραµµατισµού και αποτελεί ένα ξεχωριστό είδος που καθορίζει και µια διακριτή βιοµηχανία. Για την περίπτωση των µαθητών υπάρχουν µερικά περιβάλλοντα που έχουν ενδιαφέρον, έχουν αναπτυχθεί για εκπαιδευτικούς σκοπούς και παρουσιάζονται σύντοµα στη συνέχεια. GameMaker (GameMaker 2005): Το περιβάλλον αυτό αναπτύχθηκε από τον Mark Overmars στο πανεπιστήµιο Utrecht στην Ολλανδία, για τη διδασκαλία ενός µαθήµατος για το σχεδιασµό παιχνιδιών σε υπολογιστή. Το GameMaker δίδεται και δωρεάν για εκπαιδευτικούς σκοπούς και χρησιµοποιεί ως βασικό υπόδειγµα προγραµµατισµού τον αντικειµενοστρεφή, καθοδηγούµενο από γεγονότα, εικονικό προγραµµατισµό µε διαφάνεια στον ταυτόχρονο προγραµµατισµό. Ο προγραµµατιστής ορίζει ένα σύνολο από αντικείµενα µε συµπεριφορά που προσδιορίζεται ως ένα σύνολο αντιδράσεων σε γεγονότα. Κατόπιν τοποθετεί όσα αντικείµενα θέλει σε δωµάτιο (θεατρική σκηνή) όπου αυτά αρχίζουν να αλληλεπιδρούν µεταξύ τους, αλλά και µε τον χρήστη του υπολογιστή. Η εξέλιξη του παιχνιδιού καθορίζεται από την αλληλεπίδραση αυτή και συχνά δεν είναι προβλέψιµη εκ των προτέρων. Η απλότητα και η εκφραστική δύναµη του GameMaker θα ξαφνιάσουν ευχάριστα ακόµα και έµπειρους προγραµµατιστές. Οι δυνατότητες δραστηριοτήτων είναι ποικίλες και αγγίζουν παιδιά από την ηλικία των 10 ετών, ενώ υπάρχουν δικτυακοί τόποι αφιερωµένοι σε εκπαιδευτικές εφαρµογές του GameMaker στην υποχρεωτική και δευτεροβάθµια εκπαίδευση. 23

25 AgentSheets (AgentSheets 2005): Πρόκειται για περιβάλλον ανάπτυξης προσοµοιώσεων, παιχνιδιών και άλλων εφαρµογών που βασίζεται στο υπόδειγµα του λογικού προγραµµατισµού µε κανόνες. Η σύνταξη των κανόνων γίνεται µε τη βοήθεια εικονικού συντάκτη ιδιαίτερα εύχρηστου και για µικρές ηλικίες. Άλλο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του AgentSheets είναι η αυτόµατη παραγωγή µικροεφαρµογής JAVA για κάθε πρόγραµµα που παράγει κανείς ώστε να είναι διαθέσιµο άµεσα µέσω του διαδικτύου. Τελευταία το περιβάλλον έχει µεταφραστεί και στα Ελληνικά ανοίγοντας έτσι το δρόµο για εκπαιδευτικές εφαρµογές και στη χώρα µας (Σπυρόπουλος και αγδιλέλης 2005). StageCast (StageCast 2005): Της εταιρείας StageCast Software Inc, µοιάζει µε το AgentSheets αλλά είναι προσανατολισµένο στην ανάπτυξη παιχνιδιών από παιδιά. Το υπόδειγµα προγραµµατισµού είναι και πάλι ο λογικός προγραµµατισµός µε κανόνες ενώ η εκπαιδευτική του τεκµηρίωση είναι εκτεταµένη. Περιβάλλοντα εκπαίδευσης σε προγραµµατισµό χαµηλού επιπέδου Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται περιβάλλοντα που αφορούν τη διδασκαλία προγραµµατισµού χαµηλού επιπέδου ενός ιδεατού-απλουστευµένου υπολογιστή. Ο µαθητής µπορεί να βλέπει το εσωτερικό του µικροεπεξεργαστή, τα περιεχόµενα των καταχωρητών, την αριθµητική και λογική µονάδα και τη µνήµη. Στα περιβάλλοντα αυτά η εκτέλεση των προγραµµάτων συνοδεύεται από την αναπαράσταση της ροής της πληροφορίας µέσα στον υπολογιστή µε µεγάλη λεπτοµέρεια. Περιβάλλοντα αυτού του τύπου είναι διδακτικά χρήσιµα για µαθήµατα προγραµµατισµού σε χαµηλό επίπεδο (Assembly, γλώσσα µηχανής) και µαθήµατα αρχιτεκτονικής Η/Υ. Χαρακτηριστικό παράδειγµα συστήµατος στην κατηγορία αυτή αποτελούν τα Beboputer της Maxfield & 24

26 Montrose Interactive και το APOO των Rogério Reis, Nelma Moreira του Πανεπιστηµίου του Πόρτο (Reis and Moreira 2001). Περιβάλλοντα επαγγελµατικού προγραµµατισµού Ο πιο συνηθισµένος τρόπος εισαγωγής στον προγραµµατισµό είναι η χρήση ενός επαγγελµατικού περιβάλλοντος ανάπτυξης εφαρµογών για κάποια από τις γλώσσες όπως Pascal, C, C++, JAVA, C#, κλπ. Τα περιβάλλοντα αυτά, αν και ρεαλιστικά, δεν είναι τα καταλληλότερα για εισαγωγή στον προγραµµατισµό, λόγω της πολυπλοκότητάς τους. Οι εξελληνισµένες αποµιµήσεις διαδικαστικών γλωσσών που χρησιµοποιούνται σε µαθήµατα του Γυµνασίου και του Λυκείου δε διαφέρουν ουσιαστικά από ένα τέτοιο περιβάλλον, που αν και αντιµετωπίζουν το πρόβληµα της χρήσης της Αγγλικής γλώσσας, στην πραγµατικότητα δεν καινοτοµούν όσον αφορά στη βοήθεια των νέων προγραµµατιστών. Τα σύγχρονα επαγγελµατικά περιβάλλοντα προγραµµατισµού αναµειγνύουν πολλά υποδείγµατα προγραµµατισµού ώστε να καλύψουν τις ανάγκες της ανάπτυξης των σύγχρονων πληροφοριακών συστηµάτων. Η ανάµειξη των υποδειγµάτων δυσκολεύει ακόµα περισσότερο την εισαγωγή των µαθητών στον προγραµµατισµό, επειδή για να εκτελέσουν µια απλή άσκηση θα πρέπει να δεχθούν ως δεδοµένες πολλές παραδοχές και διαδικασίες. Πιο συγκεκριµένα, µπορεί να αναφερθεί η ιεραρχία προκαθορισµένων κλάσεων αντικειµένων που πρέπει κανείς να γνωρίσει για να µπορεί να προγραµµατίσει στη JAVA ή τη Visual Basic. Σε κάποιες περιπτώσεις παρουσιάζει διδακτικό ενδιαφέρον η χρήση ειδικών περιβαλλόντων προγραµµατισµού, όπως η δηµιουργία βοηθητικών προγραµµάτων µε τη γλώσσα συγγραφής σεναρίων σε περιβάλλοντα όπως το MIRC ή γλώσσες τύπου 25

27 BASIC που περιέχουν οι διάφορες σουίτες αυτοµατισµού γραφείου (π.χ η VBA και η αντίστοιχη του Openoffice). Το ενδιαφέρον των περιβαλλόντων αυτών εδράζεται στην παροχή αυθεντικών προβληµάτων για προγραµµατισµό που έχουν νόηµα για τους µαθητές. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν περιβάλλοντα όπως το Mediator της Matchware που ενσωµατώνει ευκολίες οπτικού προγραµµατισµού. Σε κάθε περίπτωση πάντως τα περιβάλλοντα αυτά προσφέρονται µόνο για µαθητές των τελευταίων τάξεων Λυκείου. Κοινό χαρακτηριστικό των σύγχρονων περιβαλλόντων ανάπτυξης εφαρµογών εκτός από την ανάµειξη διαφόρων υποδειγµάτων προγραµµατισµού είναι και η παροχή µιας αφηρηµένης απλοποιηµένης εικόνας για το περιβάλλον µέσα στο οποίο εκτελούνται τα παραγόµενα προγράµµατα. Ο προγραµµατιστής µε άλλα λόγια δεν έχει πλέον να προγραµµατίσει άµεσα τη µηχανή αλλά ένα υπολογιστικό περιβάλλον, η αντίληψη του οποίου καθορίζεται σε µεγάλο βαθµό από το λειτουργικό σύστηµα που θα χρησιµοποιηθεί αλλά και από τις προκαθορισµένες κλάσεις αντικειµένων (βιβλιοθήκες). Οι συνιστώσες αυτές είναι λογικό να επηρεάζουν τις αναπαραστάσεις που αναπτύσσουν οι µαθητές για τον προγραµµατισµό και εποµένως πρέπει να ελεγχθούν τα κριτήρια επιλογής τους. Σύνοψη - συζήτηση 26

28 Στην ενότητα αυτή θα παρουσιάσουµε συνοπτικά τις κατηγορίες που αναλύθηκαν στα προηγούµενα, προβάλλοντας τις παράλληλα στις διαστάσεις που ορίζουν οι άξονες που περιγράφηκαν στην εισαγωγή. Η εργασία ολοκληρώνεται µε προτεινόµενες ερευνητικές κατευθύνσεις για την εκπαιδευτική αξιοποίηση των σύγχρονων προγραµµατιστικών περιβαλλόντων. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΗΥ ΜΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΗΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ LOGO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟΙ ΧΕΛΩΝΟΚΟΣΜΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΙΧΝΙ ΙΩΝ ΠΕΡΒΑΛΛΟΝΤΑ ΓΛΩΣΣΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΤΕΣ (ROAMERS) KAREL, JEROO, CEEBOT Lego mindstorms MIT cricket & gogo Parallax Flowol CoCo2 Logicator Gamemaker Agentsheets Stagecast Beboputer, APOO BORLAND DELPHI, BUILDER, VISUAL BASIC,.NET, SUN JAVA STUDIO, JCREATOR, PASCAL/C/C++ IDE ΚΛΠ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΙ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ LOGO EKTETAMENA ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ LOGO - ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΙ Logo prime, Microworlds JR MSWLOGO, KTurtle Microworlds EX DIRECTOR, TOOLBOOK, FLASH, MEDIATOR ΚΛΠ ΓΛΩΣΣΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΗΘΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΣΕΝΑΡΙΩΝ MIRC SCRIPT VBA & OPENOFFICE BASIC JAVASCRIPT/PHP Σχήµα 13: Κατηγοριοποίηση των περιβαλλόντων εισαγωγής στον προγραµµατισµό Στο Σχήµα 13 εµφανίζεται διάγραµµα µε τις κατηγορίες και τους χαρακτηριστικούς αντιπροσώπους για κάθε µια από αυτές. Το διάγραµµα εστιάζει κυρίως στα υπάρχοντα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα και καθιστά φανερή την αυξηµένη αντιπροσώπευση της οικογένειας LOGO. Τα περιβάλλοντα LOGO στις διάφορες εκφάνσεις τους µαζί µε τα συγγενικά τους αποτελούν την πλειοψηφία των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων. Προβολή στον άξονα (Α) της διαβάθµισης αφαίρεσης του υπολογιστικού συστήµατος: Τα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα προγραµµατισµού διαφοροποιούνται 27

29 ανάλογα µε το κατά πόσο απαιτούν από τον προγραµµατιστή να σκέφτεται µε όρους µηχανής ή µε όρους από το χώρο του προβλήµατος. Στις περιπτώσεις που ενδιαφερόµαστε να αξιοποιήσουµε τον προγραµµατισµό υπολογιστών σε δραστηριότητες επίλυσης προβληµάτων, µας ενδιαφέρουν τα συστήµατα µε υψηλό επίπεδο αφαίρεσης από την υπολογιστική µηχανή. Αντίθετα υπάρχουν περιπτώσεις που θέλουµε να εστιάσουµε σε λεπτοµέρειες της υλοποίησης του προγραµµατισµού, οπότε µας ενδιαφέρει διαφάνεια προς τη µηχανή. Στην ακραία περίπτωση χαµηλής αφαίρεσης, εντοπίζουµε τα περιβάλλοντα προγραµµατισµού σε συµβολική γλώσσα ενώ στα υψηλά επίπεδα αφαίρεσης εντοπίζουµε τα περιβάλλοντα ανάπτυξης παιχνιδιών και τα περιβάλλοντα LOGO. ηµιουργείται έτσι η κατάταξη του Σχήµατος 14. Σχήµα 14: Κατάταξη των περιβαλλόντων προγραµµατισµού κατά επίπεδο αφαίρεσης του υπολογιστικού συστήµατος Προβολή στον ηλικιακό άξονα (Β): Στον Πίνακα 1 εµφανίζονται τα περιβάλλοντα εκπαίδευσης στον προγραµµατισµό και οι αντίστοιχες ηλικίες που ενδείκνυται να εφαρµοστούν. Ο πίνακας 1 εµφανίζει την διάταξη των κατηγοριών στον άξονα (Β). Η ηλικιακή αντιστοίχιση είναι ενδεικτική και βασίζεται στις προτάσεις των κατασκευαστών και στις εκτιµήσεις των συγγραφέων. Από τον πίνακα φαίνεται ότι η οικογένεια της LOGO καλύπτει όλες τις ηλικίες της πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης. Άλλες διαστάσεις που ενδιαφέρουν κατά την επιλογή ενός περιβάλλοντος εκπαίδευσης στον προγραµµατισµό είναι το υπόδειγµα του προγραµµατισµού που υποστηρίζει, τη γλώσσα της οποίας το συντακτικό χρησιµοποιεί, καθώς και το υποτιθέµενο σχήµα του 28

30 προγραµµατισµού ως διαδικασία. Οι προβολές στους αντίστοιχους άξονες (Γ-Ε) αναλύονται στα επόµενα και εµφανίζονται συνοπτικά στον Πίνακα 2. Πίνακας 1: Ηλικίες εφαρµογής των περιβαλλόντων εισαγωγής στον προγραµµατισµό ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ Λ. ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ ΑΠΛΗ LOGO ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΙ Γ. ΧΕΛΩΝΟΚΟΣΜΟΙ Ε. ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ Α. ΕΛΕΓΧΟΣ Α. ΠΑΙΧΝΙ ΙΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΕΠ/ ΟΥ ΜΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Πίνακας 2: Υποδείγµατα και συντακτικό για κάθε περιβάλλον προγραµµατισµού ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΙ ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ ΑΠΛΗ LOGO ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟΙ ΧΕΛΩΝΟΚΟΣΜΟΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΦΗΡΗΜΕΝΟ ΣΧΗΜΑ ΤΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΝΩ ΤΟΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΗ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΚΑΤΙ ΚΑΝΩ ΜΙΑ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΚΑΤΙ ΙΑ ΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΟΠΤΙΚΟΣ ΚΑΘΟ ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΣ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΟΣ ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΟΣ ΛΟΓΙΚΟΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΟΣ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ LOGO ΚΑΝΩ ΜΙΑ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΚΑΤΙ LOGO ΚΑΝΩ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΝΑ LOGO ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΟΥΝ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΚΑΤΙ ΚΑΝΩ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΝΑ PASCAL, C++, ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΟΥΝ ΓΙΑ JAVA, C# ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΚΑΤΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΩ ASSEMBLY, ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΠΟΥ LOGO, C, JAVA ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΟΥΝ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΚΑΤΙ ΕΛΕΓΧΩ ΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑ FLOW CHART ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΧΝΙ ΙΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΕΠ/ ΟΥ ΜΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΟΡΙΖΩ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΟΥΝ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΤΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΩ ΤΟΝ Η/Υ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΚΑΤΙ ΕΛΕΓΧΩ ΤΟΝ Η/Υ Η ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ RULES, C ASSEMBLY ΟΛΑ Προβολή στον άξονα (Γ) των υποστηριζόµενων υποδειγµάτων προγραµµατισµού: Στα υποστηριζόµενα υποδείγµατα του προγραµµατισµού περιλαµβάνονται ο 29

31 διαδικαστικός, ο οπτικός, ο καθοδηγούµενος από τα γεγονότα, ο αντικειµενοστρεφής, ο παράλληλος, ο ταυτόχρονος, ο κατανεµηµένος, ο ενσωµατωµένος, ο λογικός και οι τεχνικές της τεχνητής νοηµοσύνης. Το προγραµµατιστικό υπόδειγµα είναι σηµαντικό και γιατί καθορίζει την εκφραστική δύναµη του περιβάλλοντος και τον χώρο προβληµάτων που µπορεί να αξιοποιηθεί για το σχεδιασµό δραστηριοτήτων. Επιπλέον κάθε υπόδειγµα έχει διαφορετικές απαιτήσεις από το µαθητή στην κατάκτηση και την εφαρµογή του ενώ από διδακτική πλευρά τα υποδείγµατα είναι ελάχιστα µελετηµένα ιδιαίτερα στο επίπεδο της Α -θµιας και Β -θµιας εκπαίδευσης. Προβολή στον άξονα ( ) των υποστηριζόµενων γλωσσών προγραµµατισµού: Πολλές φορές η γλώσσα προγραµµατισµού που καλείται κανείς να χρησιµοποιήσει είναι δεδοµένη και δεν αφήνεται ως επιλογή στον εκπαιδευτικό. Η επιλογή της γλώσσας θεωρείται συχνά σηµαντική προκειµένου για παράδειγµα, να αξιοποιηθεί ο χρόνος που θα αφιερώσει ο µαθητής σε µια γλώσσα που να θεωρείται ανταγωνιστική, ή να µπορεί χρησιµοποιηθεί και σε άλλα µαθήµατα, κλπ. Από τις γλώσσες που χρησιµοποιούνται στα περιβάλλοντα, ευρύτερα γνωστές είναι: LOGO, BASIC, PASCAL, C, C++, JAVA, C# και ASSEMBLY. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα συστήµατα που υποστηρίζουν ταυτόχρονα περισσότερες από µία γλώσσες. Προβολή στον άξονα (Ε) του σχήµατος της προγραµµατιστικής διαδικασίας: Κάθε περιβάλλον υποθέτει και υποδεικνύει ένα αφηρηµένο σχήµα για τον προγραµµατισµό και αναµένεται να επηρεάσει και την αντίληψη των µαθητών για το περιεχόµενο της αντίστοιχης διαδικασίας. Όπως φαίνεται και στον πίνακα 2, από την άποψη αυτή οι περιηγητές εµφανίζουν τον προγραµµατισµό τους ως µια διαδικασία κατά την οποία «κάνω τον περιηγητή να κάνει κάτι». Κατόπιν, ο µαθητής που αλληλεπιδρά µε µια χελώνα της LOGO, καλείται να κάνει µια αφηρηµένη λογισµική οντότητα να κάνει κάτι. 30

32 Το επόµενο υπόδειγµα εισάγει ορισµένους χελωνόκοσµους που υποστηρίζουν την χρήση πολλαπλών χελωνών (ή ροµπότ-µινιατούρων) και έτσι ο προγραµµατισµός εµφανίζεται ως διαδικασία κατά την οποία «κάνω οντότητες να αλληλεπιδρούν για να κάνουν κάτι». Στην περίπτωση της εκπαιδευτικής ροµποτικής, οι µαθητές ακολουθούν το προηγούµενο σχήµα, αλλά όχι µε λογισµικές οντότητες παρά µε συσκευές που κατασκευάζουν οι ίδιοι, έτσι ο προγραµµατισµός µπορεί στην περίπτωση αυτή να περιγραφεί ως δραστηριότητα κατά την οποία «κατασκευάζω συσκευές που αλληλεπιδρούν για να κάνουν κάτι». Στα περιβάλλοντα ανάπτυξης παιχνιδιών οι µαθητές «ορίζουν λογισµικές οντότητες-αντικείµενα και χώρους µέσα στους οποίους τοποθετούνται για να αλληλεπιδράσουν τόσο µεταξύ τους όσο και µε τον χρήστη ώστε να γίνει κάτι». Στα συστήµατα αυτοµάτου ελέγχου ο µαθητής «ελέγχει ένα σύστηµα». Στα περιβάλλοντα προγραµµατισµού χαµηλού επιπέδου οι µαθητές «δίνουν εντολές σε ένα υπολογιστή για να κάνει κάτι». Στα περιβάλλοντα επαγγελµατικού προγραµµατισµού, οι µαθητές καλούνται να ελέγξουν τη λειτουργία του υπολογιστή ή της λογισµικής του αφαίρεσης που εκφράζουν οι προκαθορισµένες βιβλιοθήκες προγραµµατισµού του περιβάλλοντος και του ΛΣ. Ερευνητικές κατευθύνσεις Έχοντας υπόψη την παραπάνω ανάλυση είναι δυνατό να σκιαγραφηθούν νέες ερευνητικές κατευθύνσεις για τη ιδακτική του προγραµµατισµού υπολογιστών, αλλά και γενικότερα για την αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, όπως: µελέτη από τη σκοπιά της ιδακτικής o της εξοικείωσης των µαθητών µε τα διάφορα υποδείγµατα προγραµµατισµού (γνωστικές δυσκολίες, προτεινόµενες παρεµβάσεις), 31

33 o της εµπλοκής των µαθητών σε διάφορα αφηρηµένα σχήµατα για τη διαδικασία του προγραµµατισµού, o εννοιών του Αυτοµατισµού, της Ροµποτικής και της Τεχνητής Νοηµοσύνης που αποτελούν νέα γνωστικά πεδία για τις πρώτες βαθµίδες της εκπαίδευσης µελέτη και βελτίωση της κατανόησης των γνωστικών απαιτήσεων (γνώσεις και δεξιότητες) της εµπλοκής των µαθητών σε κάθε διαφορετικό περιβάλλον και των εννοιών που εµπλέκονται από συγγενικά γνωστικά πεδία όπως τα Μαθηµατικά και οι Φυσικές επιστήµες, µελέτη της επίδρασης των περιβαλλόντων στη γενική ικανότητα επίλυσης προβληµάτων και στον επιτεύξιµο βαθµό ανάπτυξης της δεξιότητας του προγραµµατισµού, τεκµηρίωση της προτεινόµενης ηλικιακής κατανοµής, ανάδειξη των δυνατοτήτων και των ορίων των διαφόρων περιβαλλόντων ως µέσα κατασκευής ψηφιακών τεχνουργηµάτων για έκφραση, σκέψη και νοερό πειραµατισµό από µαθητές. Από την επισκόπηση των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων για τον προγραµµατισµό διαπιστώνεται ποικιλία διαθέσιµων συστηµάτων που µπορούν να καλύψουν όλο το φάσµα των µαθητικών ηλικιών καθώς και τα πιο συνηθισµένα υποδείγµατα και τις γνωστές γλώσσες προγραµµατισµού. Κάθε περιβάλλον υιοθετεί διαφορετικό σχήµα για τη διαδικασία και το σκοπό του προγραµµατισµού µε απλούστερο αυτό των περιηγητών και πολυπλοκότερο αυτό της εκπαιδευτικής ροµποτικής. Η προτεινόµενη επισκόπηση και ταξινόµηση των περιβαλλόντων εκπαίδευσης στον προγραµµατισµό 32

34 αναµένεται να διευκολύνει το διδακτικό σχεδιασµό των εκπαιδευτικών και να προσανατολίσει τη σχετική εκπαιδευτική έρευνα. Βιβλιογραφία AgentSheets (2005), Τελευταία πρόσβαση: 13 ΙΑΝ 2006, Ιστοχώρος: Bergin J., Stehlik, M., Roberts, J. and Pattis, R, (2002), Karel J. Robot: A gentle Introduction to the Art of Object-Oriented Programming in Java, Available on the web at: Bergin, J., Stehlik, M., Roberts, J., Pattis, R., (19976), Karel++: A Gentle Introduction to the Art of Object-Oriented Programming, John Wiley & Sons, Inc., New York, NY, Buck, D. and Stucki, D., (2001), JKarelRobot: A Case Study in ssupporting Levels levels of Cognitive cognitive Development development in the Computer computer Science science Curriculumcurriculum., ACM SIGCSE BulletinProceedings of the Thirty-Second SIGCSE Technical Symposium, ACM Press 33(1), Deek, F., and McHugh, J., (1998), A survey and critical analysis of Tools for Learning Programming., Computer Science Education, 8(2), Faculty of Education, Curtin University of Technology, (1997), Children, robotics and problem solving: Technology in the early childhood classroom, Australian Educational Computing, 12 ( 2 ), Ferrari Μ., Ferrari G., Hempel R. (2001), Building Robots With Lego Mindstorms : The Ultimate Tool for Mindstorms Maniacs, Syngress, Rockland, MASyngress GameMaker (2005), Τελευταία πρόσβαση: 13 ΙΑΝ 2006, Ιστοχώρος: Habgood, M.P.J. (2005), Zombie Division: Intrinsic Integration in Digital Learning Games. Proceedings of the 2005 Human Centred Technology Workshop 28-29June Brighton, UK, ιαθέσιµο στη δνση: IntelliBrain -Bot (2005), Τελευταία πρόσβαση: 13 ΙΑΝ 2006, Ιστοχώρος: Kafai, Y. B. (2001), The Educational Potential of Electronic Games: From Games-To- Teach to Games-To-Learn. Τελευταία πρόσβαση: Retrieved 1 st 1 JanuaryIAN, , from Karel the Robot Online. Internet. (2002), Τελευταία πρόσβαση: 13 ΙΑΝ 2006, Ιστοχώρος: Knuth D. ( ), The art of computer programming. Volume I (3rd ed.). Fundamental Algorithms, Addison-Wesley IncAddison Wesley Longman Publishing Co., Inc., Redwood City, CA 33

Επισκόπηση των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού ΗΥ.

Επισκόπηση των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού ΗΥ. Επισκόπηση των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού ΗΥ. Γιώργος Φεσάκης 1 και Αγγελική Δημητρακοπούλου 2 1 Διδάσκων ΠΔ407/80, ΤΕΠΑΕΣ, Παν/μιο Αιγαίου E-mail: gfesakis@rhodes.aegean.gr 2 Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού υπολογιστών: τεχνολογικές και παιδαγωγικές προβολές

Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού υπολογιστών: τεχνολογικές και παιδαγωγικές προβολές Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού υπολογιστών: τεχνολογικές και παιδαγωγικές προβολές Γιώργος Φεσάκης 1 και Αγγελική Δημητρακοπούλου 2 1 Διδάσκων ΠΔ407/80, ΤΕΠΑΕΣ, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Συμπληρωματικό κείμενο στη θέση του Δ.Σ. της ΠΕΚαΠ για την Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Τελική έκδοση κειμένου: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Παίζουμε μπάσκετ; Εκπαιδευτική δραστηριότητα ρομποτικής στο προγραμματιστικό περιβάλλον Lego Mindstorms

Παίζουμε μπάσκετ; Εκπαιδευτική δραστηριότητα ρομποτικής στο προγραμματιστικό περιβάλλον Lego Mindstorms Παίζουμε μπάσκετ; Εκπαιδευτική δραστηριότητα ρομποτικής στο προγραμματιστικό περιβάλλον Lego Mindstorms Γεώργιος Βουνάτσος Εκπαιδευτικός ΠΕ12 gvounatsos@freemail.gr Ανδριανή Μέγα Εκπαιδευτικός ΠΕ19 adrianim@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Εισαγωγή Η μεγάλη ανάπτυξη και ο ρόλος που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε)

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Μάθησης Learning Technologies 2015 Τι είναι; Πρόκειται για διεπιστημονική Κατεύθυνση σπουδών που εστιάζει στις Τεχνολογίες Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟ ΛΑΘΟΣ Σημειώστε αν είναι σωστή ή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ' Γυμνασίου

Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ' Γυμνασίου Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ' Γυμνασίου Ελισάβετ Μαυρουδή 3ο Γυμνάσιο Ρόδου Εργαστηριακή Συνεδρία - Εφαρμογές του SCRATCH στη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 Περιεχόµενα Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση....13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 1.1.1 Ορισµός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας...14

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 13. Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ

Σενάριο 13. Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Σενάριο 13. Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Ταυτότητα Σεναρίου Τίτλος: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Γνωστικό Αντικείμενο: Πληροφορική Διδακτική Ενότητα: Ελέγχω-Προγραμματίζω τον Υπολογιστή Τάξη: Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ρομποτική: Το παράδειγμα του αυτόματου συστήματος διαχείρισης νερού

Εκπαιδευτική Ρομποτική: Το παράδειγμα του αυτόματου συστήματος διαχείρισης νερού 5ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ - ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 Εκπαιδευτική Ρομποτική: Το παράδειγμα του αυτόματου συστήματος διαχείρισης νερού Μάριος Ξένος Κων/νος Ασημακόπουλος Πληροφορικός ΠΕ20 Μηχανολόγος ΠΕ12 mariosxenos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Προσεγγίσεις και Εργαλεία για τη Διδασκαλία της Πληροφορικής

Διδακτικές Προσεγγίσεις και Εργαλεία για τη Διδασκαλία της Πληροφορικής Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Κεφ.1 Θεωρητικό Πλαίσιο της Διδακτικής: Βασικές Έννοιες, Σχεδιασμός και Οργάνωση Διδασκαλίας, Εκπαιδευτική Αξιολόγηση Μ. Γρηγοριάδου, Ε. Γουλή και Α. Γόγουλου... 15 1.1 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό (;) Λογισμικό (;)

Εκπαιδευτικό (;) Λογισμικό (;) Εκπαιδευτικό (;) Λογισμικό (;) α) Μεμονωμένα «εκπαιδευτικά λογισμικά» ή «εκπαιδευτικά περιβάλλοντα»; (οντότητες κατά πολύ ευρύτερες των εκπαιδευτικών λογισμικών) β) Συνεχής εξέλιξη και εμφάνιση νέων ειδών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση

Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση Ενότητα # 3:Εκπαιδευτικό Λογισμικό και Ελληνικό Νηπιαγωγείο: Μια γενική επισκόπηση Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ 12 ΕΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ 12 ΕΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ 12 ΕΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγγελική Γριβοπούλου, ΤΕ01.13-ΠΕ20 ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο Ε.Κ. Μεσολογγίου Μεσολόγγι, 14/07/2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή Προγραμματισμός Βασικές έννοιες Ιστορική αναδρομή Η έννοια του προγράμματος Η περιγραφή της λύσης ενός προβλήματος, ως γνωστόν, γίνεται με τη βοήθεια ενός αλγορίθμου. Έτσι οι εντολές ενός προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 7.1. Ανάπτυξη Προγράµµατος Τι είναι το Πρόγραµµα; Το Πρόγραµµα: Είναι ένα σύνολο εντολών για την εκτέλεση ορισµένων λειτουργιών από τον υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Κεφάλαιο 6ο Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Μέρος Πρώτο (6.1, 6.2 και 6.3) Α. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Η γλώσσα µηχανής είναι µία γλώσσα υψηλού επιπέδου.

Διαβάστε περισσότερα

Games: Εξοικείωση με το περιβάλλον του Game Maker μέσα από την κατασκευή ενός παιχνιδιού

Games: Εξοικείωση με το περιβάλλον του Game Maker μέσα από την κατασκευή ενός παιχνιδιού Games: Εξοικείωση με το περιβάλλον του Game Maker μέσα από την κατασκευή ενός παιχνιδιού Εκτιμώμενη διάρκεια: Τέσσερις διδακτικές ώρες Ένταξη στο πρόγραμμα σπουδών Στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών του Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία των δομών επιλογής και επανάληψης με εργαλείο την εκπαιδευτική ρομποτική: μια μελέτη περίπτωσης

Διδασκαλία των δομών επιλογής και επανάληψης με εργαλείο την εκπαιδευτική ρομποτική: μια μελέτη περίπτωσης Διδασκαλία των δομών επιλογής και επανάληψης με εργαλείο την εκπαιδευτική ρομποτική: μια μελέτη περίπτωσης Α. Στούμπου 1, Ν. Δέτσικας 2, Δ. Αλιμήσης 3 1 Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε., Πάτρα, amalia.stoumpou@gmail.com 2

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ 252: Αντικειµενοστρεφής Προγραµµατισµός

ΗΥ 252: Αντικειµενοστρεφής Προγραµµατισµός ΗΥ : Αντικειµενοστρεφής Προγραµµατισµός http://www.csd.uoc.gr/~hy Β. Χριστοφίδης christop@ics.forth.gr Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών, Πανεπιστήµιο Κρήτης Ηράκλειο Κρήτης Γενικές Πληροφορίες Ώρες ιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Μηχανική Μάθηση στο Σχολείο: Μια Προσέγγιση για την Εισαγωγή της Ενισχυτικής Μάθησης στην Τάξη

Η Μηχανική Μάθηση στο Σχολείο: Μια Προσέγγιση για την Εισαγωγή της Ενισχυτικής Μάθησης στην Τάξη 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Η Μηχανική Μάθηση στο Σχολείο: Μια Προσέγγιση για την Εισαγωγή της Ενισχυτικής Μάθησης στην Τάξη Σάββας Νικολαΐδης 1 ο

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά αντικείµενα (1/2)

Μαθησιακά αντικείµενα (1/2) Το αποθετήριο µαθησιακών αντικειµένων για το ηµοτικό και το Γυµνάσιο: Προτάσεις διδακτικής αξιοποίησης στην πράξη Π. Τουκίλογλου, Α. Πέτσος, Π. Τσάκωνας, Α. Σαριδάκη, Α. Παλιούρας, Ε. Χριστοπούλου, Α.

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Σχεδίαση µικρών εξειδικευµένων προγραµµάτων, νόµοι κίνησης, Φύλλα εργασίας.

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Σχεδίαση µικρών εξειδικευµένων προγραµµάτων, νόµοι κίνησης, Φύλλα εργασίας. Το «εικονικό εργαστήριο» για τη µελέτη των νόµων του Νεύτωνα σε τρία διαφορετικά περιβάλλοντα: Modellus, Interactive Physics, Microworlds Pro Ρόδος, 26 29 Σεπτεµβρίου 2002 Νίκος απόντες, Θανάσης Γεράγγελος,

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Άσκηση. Κεφάλαιο 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

Πρακτική Άσκηση. Κεφάλαιο 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Κεφάλαιο 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Με το κεφάλαιο αυτό ολοκληρώνεται το ταχύρυθµο πρόγραµµα επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών, δίνοντας παραδείγµατα εφαρµογών των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, αναζήτησης πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Ρομποτικά Εκπαιδευτικά Περιβάλλοντα: μελέτη της διαδικασίας προγραμματισμού

Ρομποτικά Εκπαιδευτικά Περιβάλλοντα: μελέτη της διαδικασίας προγραμματισμού ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Π.Μ.Σ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ρομποτικά Εκπαιδευτικά Περιβάλλοντα: μελέτη της

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ Δημοτικού - Προγραμματίζω τον υπολογιστή. Σχέδιο Μαθήματος No 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον της EasyLogo

ΣΤ Δημοτικού - Προγραμματίζω τον υπολογιστή. Σχέδιο Μαθήματος No 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον της EasyLogo ΣΤ Δημοτικού - Προγραμματίζω τον υπολογιστή Σχέδιο Μαθήματος No 1 Εισαγωγή στο προγραμματιστικό περιβάλλον της EasyLogo Εμπλεκόμενες έννοιες «Γραφή» και άμεση εκτέλεση εντολής. Αποτέλεσμα εκτέλεσης εντολής.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Η/Υ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Η/Υ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Η/Υ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥ WeDo ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ SCRATCH Διδασκαλία μέσω Η/Υ με χρήση δομών προγραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Τα εµπλουτισµένα ηλεκτρονικά βιβλία Πληροφορικής Γυµνασίου και η ένταξή τους στην εκπαιδευτική πρακτική

Τα εµπλουτισµένα ηλεκτρονικά βιβλία Πληροφορικής Γυµνασίου και η ένταξή τους στην εκπαιδευτική πρακτική Τα εµπλουτισµένα ηλεκτρονικά βιβλία Πληροφορικής Γυµνασίου και η ένταξή τους στην εκπαιδευτική πρακτική Α. Σαριδάκη, Π. Τσάκωνας, Α. Παλιούρας, Ε. Χριστοπούλου, Α. Πέτσος, Π. Τουκίλογλου, Α. Τζιµογιάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Είδη φυτών: Πόες, θάµνοι, δέντρα ΕΚΠΑΙ ΕΥΟΜΕΝΟΣ:, ΠΕ 70 ΚΣΕ ΚΙΛΚΙΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 1. Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

«Διαλογέας Ανακυκλώσιμων Απορριμμάτων»

«Διαλογέας Ανακυκλώσιμων Απορριμμάτων» 5ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ- ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 «Διαλογέας Ανακυκλώσιμων Απορριμμάτων» Μαλλιάρα Πηνελόπη, Μπακαμήτσου Αθανασία, Τσίτσος Βασίλης, Αρδαβάνη Καλλιόπη Εκπαιδευτικοί Β βάθμιας pmalliara@sch.gr,

Διαβάστε περισσότερα

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου J-GANNO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΑΚΕΤΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ JAVA Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Χαρατσής Κωνσταντίνος 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Παίζω και Μαθαίνω στο Scratch 1.2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Τ.Π.Ε. στο ηµοτικό 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Έννοιας της Διαδικασίας με Χρήση του Ρομπότ Karel σε Μαθητές Γυμνασίου: μια μελέτη περίπτωσης

Η Διδασκαλία της Έννοιας της Διαδικασίας με Χρήση του Ρομπότ Karel σε Μαθητές Γυμνασίου: μια μελέτη περίπτωσης Η Διδασκαλία της Έννοιας της Διαδικασίας με Χρήση του Ρομπότ Karel σε Μαθητές Γυμνασίου: μια μελέτη περίπτωσης Σ. Ξυνόγαλος Τμήμα Διοίκησης Τεχνολογίας, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας stelios@uom.gr Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διδάσκουσα Δρ Β Καβακλή Χειμερινό Εξάμηνο 2001 Στόχοι του Μαθήματος! Ανάπτυξη αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2007 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το μάθημα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ώρα του κώδικα (Hour of code)

Η ώρα του κώδικα (Hour of code) Η ώρα του κώδικα (Hour of code) ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ράλια Θωμά, ΠΕ 70 ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό Σχολείο Βασιλικών Σαλαμίνας Σαλαμίνα, 30 Απριλίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I Εισαγωγή στην εκπαιδευτική τεχνολογία 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στη µάθηση και την τεχνολογία 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Από τη θεωρία στην εφαρµογή 35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η/Υ και υπολογιστικά εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ευάγγελος Κολτσάκης, ΠΕ0401 ΣΧΟΛΕΙΟ Καλλιτεχνικό Σχολείο Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκη, 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

«Robo-πολη» Μια πρόταση για τη διδακτική αξιοποίηση συστημάτων ρομποτικής στο Δημοτικό Σχολείο

«Robo-πολη» Μια πρόταση για τη διδακτική αξιοποίηση συστημάτων ρομποτικής στο Δημοτικό Σχολείο 5ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ- ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 «Robo-πολη» Μια πρόταση για τη διδακτική αξιοποίηση συστημάτων ρομποτικής στο Δημοτικό Σχολείο Σωτήρης Τερζίδης Δάσκαλος sterzidi@sch.gr Γιάννης Γουμενάκης Δάσκαλος

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Εκπαίδευση με ΤΠΕ Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΚΤΏΒΡΙΟΣ 2005 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το µάθηµα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια)

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια) ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Β Εξάµηνο Τίτλος Μαθήµατος Θ Φ Α.Π Ε Φ.E. Π.Μ Προαπαιτούµενα

Β Εξάµηνο Τίτλος Μαθήµατος Θ Φ Α.Π Ε Φ.E. Π.Μ Προαπαιτούµενα ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΝΑ ΕΞΑΜΗΝΟ Α Εξάµηνο Τίτλος Μαθήµατος Θ Φ Α.Π Ε Φ.Ε Π.Μ Προαπαιτούµενα Κ10 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α.2 Μαθησιακά Αποτελέσματα Έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς το μάθημα οι εκπαιδευόμενοι θα είναι σε θέση να:

Α.2 Μαθησιακά Αποτελέσματα Έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς το μάθημα οι εκπαιδευόμενοι θα είναι σε θέση να: ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τίτλος Μαθήματος Μεθοδολογίες και Συστήματα Βιομηχανικής Αυτοματοποίησης Κωδικός Μαθήματος Μ3 Θεωρία / Εργαστήριο Θεωρία + Εργαστήριο Πιστωτικές μονάδες 4 Ώρες Διδασκαλίας 2Θ+1Ε Τρόπος/Μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας προγραμματισμό με την χρήση Εκπαιδευτικής Ρομποτικής:Learning by doing

Διδάσκοντας προγραμματισμό με την χρήση Εκπαιδευτικής Ρομποτικής:Learning by doing Διδάσκοντας προγραμματισμό με την χρήση Εκπαιδευτικής Ρομποτικής:Learning by doing Μπάρας Ιωάννης 1, Βασιλόπουλος Γεώργιος 2 john_baras@yahoo.com, gvasilopo@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη ΣΦΑΙΡΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Αχιλλέας Καμέας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο & Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη 2 1 Mobile devices / tablets 3 Μικρές, φορητές συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ

ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 351 ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ Τζουμάκας Βασίλης Καθηγητής Πληροφορικής στο Παπαστράτειο Γυμνάσιο Αγρινίου vtzoum@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο προγραμματισμός Η/Υ στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στο πλαίσιο του μαθήματος για τον Πληροφορικό Γραμματισμό

Ο προγραμματισμός Η/Υ στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στο πλαίσιο του μαθήματος για τον Πληροφορικό Γραμματισμό Τάσος Λαδιάς Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ19 ladiastas@gmail.com Ο προγραμματισμός Η/Υ στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στο πλαίσιο του μαθήματος για τον Πληροφορικό Γραμματισμό Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ Δημόσια Διαβούλευση ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Εισαγωγή Η εισαγωγή υπολογιστών στην εκπαίδευση μόνο καλό μπορεί να φέρει: Στην απλούστερη περίπτωση να σταματήσουν να τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΕΠΑΦΗΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΕΠΑΦΗΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΕΠΑΦΗΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ Εαρινό Εξάµηνο 2004-2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Στόχοι του µαθήµατος Η εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή

Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Ταυτότητα Σεναρίου Τίτλος: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Γνωστικό Αντικείμενο: Πληροφορική Διδακτική Ενότητα: Ελέγχω-Προγραμματίζω τον Υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα