3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας"

Transcript

1 Εκπαιδευτικά σενάρια και διδακτικές ταυτότητες. Προτάσεις και προβληματισμοί με αφορμή την εμπειρία συγγραφής και εφαρμογής ενός σεναρίου για το γλωσσικό μάθημα Τύμπα Ευαγγελία 1, Τζοβλά Ειρήνη 2 1 Σχολική Σύμβουλος Π/θμιας Εκ/σης Α Θεσ/νίκης 2 Δασκάλα, 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Παρά την αύξηση των εκπαιδευτικών σεναρίων που γράφονται και εφαρμόζονται στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και ενσωματώνουν τις νέες τεχνολογίες, απουσιάζουν μελέτες που θα έβλεπαν με κριτική ματιά τη συγκεκριμένη διδακτική πρακτική και θα βοηθούσαν τη συζήτηση για το είδος των γραμματισμών που τελικά καλλιεργούνται, αλλά και τις εγγράμματες ταυτότητες μαθητών και εκπαιδευτικών που αναδεικνύονται. Στην συγκεκριμένη εισήγηση με αφορμή ένα σενάριο A Δημοτικού, για την διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος γίνεται προσπάθεια «ανάγνωσής» του προς αυτή την κατεύθυνση. Για την ανάλυση αξιοποιούνται θεωρίες των Κουτσογιάννη (2010; 2012) και Christie (2005), σχετικές με την ανάλυση σχολικού λόγου και την αξιολόγηση μαθησιακού υλικού. Συγκεκριμένα, η συγγραφή και η εφαρμογή του σεναρίου, οι οποίες έγιναν από διαφορετικούς εκπαιδευτικούς, αναλύονται ως μακροκειμενικά είδη (curriculum macrogenre) με στόχο την ανάδειξη των διδακτικών πρακτικών και των λόγων που τα διαπερνούν. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: εκπαιδευτικό σενάριο, διδακτικές ταυτότητες, αξιοποίηση ΤΠΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο αριθμός των εκπαιδευτικών σεναρίων που γράφονται και εφαρμόζονται στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, ενσωματώνοντας τη χρήση των νέων τεχνολογιών, αποτελεί εκπαιδευτική πρακτική με αυξητική τάση. Μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο επιβεβαιώνει τα παραπάνω: διδακτικά σενάρια παρουσιάζονται οργανωμένα κατά τάξη και μάθημα σε ιστοσελίδες προγραμμάτων επιμόρφωσης, σχολείων, σχολικών συμβούλων κ.ά. Η αύξηση αυτή σίγουρα αποτυπώνει μια τάση της εκπαιδευτικής κοινότητας ως προς την αποδοχή και ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, στοιχείο αρκετά ενθαρρυντικό, ταυτόχρονα όμως δείχνει και την αξία με την οποία επενδύεται η όλη πρακτική. Η έκθεση σεναρίων ως πρόταση «καλών πρακτικών» αποτυπώνει ουσιαστικά την αντίληψη ότι η εφαρμογή σεναρίων με τη χρήση νέων τεχνολογιών αποτελεί εξ ορισμού στοιχείο καινοτομίας, πειραματισμού και ανανέωσης της διδασκαλίας. [219]

2 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Προσεκτικότερη όμως μελέτη των σεναρίων (τουλάχιστον όσον αφορά την πρωτοβάθμια εκπαίδευση και το γλωσσικό μάθημα) δείχνει μια άλλη εικόνα. Εκτός από την τυποποίηση που διαπιστώνει κανείς, τα περισσότερα, αν και προτείνονται για εφαρμογή, δεν έχουν δοκιμαστεί σε τάξη. Απουσιάζουν δηλαδή εκείνες οι οδηγίες που θα βοηθούσαν ουσιαστικά όσους εκπαιδευτικούς θα ήθελαν πράγματι να τα εφαρμόσουν. Όμως η απόσταση από το σχεδιασμό ως την εφαρμογή είναι γνωστό ότι μπορεί να είναι μεγάλη. Απουσιάζει επίσης η συζήτηση μεταξύ των εκπαιδευτικών, η συνεργασία και η αλληλοτροφοδότηση ή, όταν αυτή γίνεται, δεν επικεντρώνεται παρά σε τεχνικά ζητήματα αξιοποίησης των λογισμικών. Τέλος, διαπιστώνουμε ότι, ενώ υπάρχει πληθώρα σεναρίων, απουσιάζει μια διαχρονική και σε βάθος αξιολόγησή τους που θα μας έδινε περισσότερα στοιχεία για το είδος της διδακτικής πρότασης που καλύπτεται κάτω από τον γενικό όρο «σενάριο» και κυρίως για τα διδακτικά αποτελέσματα της εφαρμογής τους. Λείπουν, με άλλα λόγια, μελέτες που θα μας βοηθούσαν να δούμε με κριτική ματιά τη συγκεκριμένη διδακτική πρακτική, να στοχαστούμε για το είδος των γραμματισμών που τελικά καλλιεργούνται, αλλά και τις εγγράμματες ταυτότητες μαθητών και εκπαιδευτικών που αναδεικνύονται. Παρόμοια είναι τα ερωτήματα που μας απασχόλησαν κατά τη συγγραφή και εφαρμογή ενός εκπαιδευτικού σεναρίου για την Α Δημοτικού με θέμα του τον Καραγκιόζη. Πόσο πραγματικά όσα κάναμε ήταν μια δημιουργική πρόταση και όχι απλώς μια ρητορεία; Πώς θα μπορούσαμε να κατανοήσουμε, να αξιολογήσουμε όσα έγιναν, ώστε να οριοθετήσουμε στο μέλλον ανάλογες διδακτικές παρεμβάσεις και να ξεφύγουμε από το γνωστό κλισέ «οι στόχοι του προγράμματός μας επιτεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό»; Στην αναζήτηση μας αυτή αξιοποιούμε το θεωρητικό πλαίσιο του Κουτσογιάννη (2010; 2012) σχετικά με την ανάλυση της δομής και την αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων για το γλωσσικό μάθημα, καθώς και θεωρίες του ίδιου για την αξιολόγηση μαθησιακού υλικού. Επίσης και όσα προτείνει, σε συνδυασμό με θεωρία της Christie (2005), για την ανάλυση σχολικού λόγου. Στη συνέχεια, αφού παρουσιάσουμε το πλαίσιο συγγραφής του σεναρίου και συνοπτικά τη σύνταξη και εφαρμογή του, θα προχωρήσουμε στην «ανάγνωση» της δικής μας παρέμβασης με βάση το συγκεκριμένο θεωρητικό-μεθοδολογικό πλαίσιο. ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Το σενάριο παρήχθη στο πλαίσιο συγκεκριμένης εκπαιδευτικής κοινότητας δασκάλων, οι οποίοι επιλέχθηκαν από διαφορετικές περιοχές της χώρας και οργανώθηκαν σε κοινότητα υπό την επιστημονική καθοδήγηση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, φορέα της πράξης: «Δημιουργία πρωτότυπης μεθοδολογίας εκπαιδευτικών σεναρίων βασισμένων σε ΤΠΕ και δημιουργία εκπαιδευτικών σεναρίων για τα μαθήματα της Ελληνικής Γλώσσας στην Α/θμια και Β/θμια εκπαίδευση». Στόχος της κοινότητας ήταν η συγγραφή και εφαρμογή εκπαιδευτικών σεναρίων για το γλωσσικό μάθημα με χρήση των ΤΠΕ. Το σενάριο, επομένως, αν και αποτελεί πρωτότυπη δημιουργία των εκπαιδευτικών, ακολουθεί συγκεκριμένες προδιαγραφές που ορίστηκαν από το ΚΕΓ ως προς τη φιλοσοφία, τη σύνταξη και τη δομή του (βλ. Κουτσογιάννης & Αλεξίου 2012). Ιδιαίτερο στοιχείο της παρέμβασης αποτελεί το γεγονός ότι το σενάριο σχεδιάστηκε από άλλη εκπαιδευτικό και εφαρμόστηκε από άλλη, η οποία όμως είχε την ελεύθερη δυνατότητα της προσαρμογής του αρχικού σεναρίου με βάση το δικό της ενδιαφέρον και τα δεδομένα της τάξης της. Αυτό [220]

3 αποτελεί και μία πρωτοτυπία του όλου εγχειρήματος, καθώς κάθε εκπαιδευτικός που συμμετείχε στην κοινότητα όχι μόνο έγραψε και εφάρμοσε δικά του σενάρια, αλλά εφάρμοσε και έναν αριθμό σεναρίων που έγραψαν άλλα μέλη της κοινότητας. Έχει ενδιαφέρον λοιπόν να δούμε πώς δύο εκπαιδευτικοί πραγματώνουν ένα αρχικό σχέδιο σεναρίου ή με όρους της ανάλυσης των κειμενικών ειδών ένα διδακτικό μακροκειμενικό είδος (curriculum macrogenre) (Christie, 2005). Ποιες επιλογές έγιναν κατά τον αρχικό σχεδιασμό και ποιες αναπλαισιώσεις στη συνέχεια; Ποιες διδακτικές πρακτικές υποστηρίζουν ο σχεδιασμός και η εφαρμογή και ποιους γραμματισμούς; Ποιοι διδακτικοί λόγοι (discourses) (Κουτσογιάννης, 2010 Fairclough, 2003) αναδεικνύονται τελικώς και αυτοί ποιες διδακτικές ταυτότητες εκπαιδευτικών υποστηρίζουν; ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Το σενάριο ασχολείται με τη μελέτη του Θεάτρου Σκιών και το στήσιμο μιας παράστασης Καραγκιόζη από τα ίδια τα παιδιά. Αντλεί το θέμα του από σχετική ενότητα του σχολικού βιβλίου (ενότητα 3, τεύχος α ), αλλά δεν μένει προσκολλημένο σε αυτή. Χωρίζεται σε τρία διακριτά μέρη, με το κάθε ένα από αυτά να αποτελεί ένα αυτόνομο μικρότερο υπο-σενάριο με ποικιλία διδακτικών προτάσεων. Σχηματικά θα λέγαμε ότι στο πρώτο μέρος του σεναρίου γίνεται περισσότερο η διερεύνηση του θέματος, στο δεύτερο μέρος το πιο δημιουργικό, τα παιδιά ασχολούνται με την οργάνωση και την παρουσίαση μιας δική τους παράσταση Καραγκιόζη και στο τρίτο μέρος, που δεν αποτελεί παρά μία προέκταση του δεύτερου, γίνεται σύνδεση με κοινωνικά ζητήματα και την Αγωγή Υγείας. Παρά τη συγκεκριμένη δομή, δεν είναι απαραίτητο να ακολουθήσει κανείς μια γραμμική εφαρμογή, αφού θα μπορούσε να ξεκινήσει από το δεύτερο μέρος, το στήσιμο δηλαδή μιας πραγματικής παράστασης, και παράλληλα να ενσωματώνει και στοιχεία από το πρώτο μέρος του σεναρίου. Επίσης, η γραμμική παρουσίαση των διδακτικών προτάσεων των τριών μερών είναι ενδεικτική ούτε όλες είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν ούτε και με τη σειρά που παρουσιάζονται. Το σενάριο είναι έτσι δομημένο, ώστε να δίνει ελευθερία επιλογής στον εκπαιδευτικό που θα το εφαρμόσει, τέτοια που μπορεί και να μην το εφαρμόσει εξ ολοκλήρου παρά μόνο όποιο μέρος ή δραστηριότητες κρίνει ο ίδιος με βάση τα δεδομένα της τάξης του. Επομένως, στόχος της ανάλυσης που θα ακολουθήσει δεν είναι να διερευνηθεί η πιστότητα εφαρμογής του. Το αρχικό σενάριο δεν αποτελεί «πρότυπο», αλλά, όπως και η εφαρμογή, αποτελούν (ιστορικές) κοινωνικές κατασκευές (Cope & Kalantzis 2000). Αυτό σημαίνει ότι οι εκπαιδευτικοί αντλούν από συγκεκριμένους λόγους (γνώσεις/αντιλήψεις/απόψεις) για τη διδασκαλία και τη μάθηση, οι οποίοι αποτυπώνονται στις προτάσεις και τις διδακτικές πρακτικές τους (Κουτσογιάννης, 2011). Αυτό που ενδιαφέρει λοιπόν τη μελέτη μας δεν είναι η σύγκριση, αλλά η ανίχνευση των λόγων, ώστε να κατανοήσουμε τις επιλογές και τη διδασκαλία μας. Στη συνέχεια, παρουσιάζουμε πολύ σύντομα τα τρία μέρη του σεναρίου, δίνοντας έμφαση στις διδακτικές πρακτικές και τους γραμματισμούς που αναμένεται να καλλιεργηθούν. Στο πρώτο μέρος προτείνεται: - Εμπλουτισμός των γνώσεων των μαθητών με αφορμή παρακολούθηση παράστασης Καραγκιόζη (αξιοποίηση επιλεγμένων σελίδων του διαδικτύου) με στόχο να κατανοήσουν τη δομή του συγκεκριμένου θεάτρου. [221]

4 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» - Αξιοποίηση του διαδικτύου για να γνωρίσουν την ιστορία του Θεάτρου Σκιών. Σύγκριση με άλλα είδη θεάτρου, κατανόηση του ρόλου της σκιάς. - Να γράψουν οι μαθητές συμβατικά ή στον κειμενογράφο κείμενο για να παρουσιάσουν τον Καραγκιόζη ή άλλη φιγούρα και στη συνέχεια αντιγραφή φιγούρας από το διαδίκτυο και δημιουργία λίστας με τα επίθετα που της ταιριάζουν. - Γραφή συμβατικά ή στον κειμενογράφο ανά δυάδα μαθητών ενός χαρακτηριστικού διαλόγου μεταξύ δύο προσώπων ή μιας χαρακτηριστικής ατάκας ενός προσώπου. - Αναζήτηση/μελέτη σε συμβατικό και ηλεκτρονικό λεξικό του νοήματος φράσεων που περιέχουν τη λέξη «Καραγκιόζης», π.χ. «ο γάμος του Καραγκιόζη», «ντύνεται σαν Καραγκιόζης», κλπ. Με βάση το νόημα της φράσης οι μαθητές δημιουργούν μικρούς διαλόγους/δρώμενα. - Ανάγνωση του αποσπάσματος «Ο Μέγας Αλέξανδρος και το καταραμένο φίδι» από το ανθολόγιο ή ολόκληρου του έργου από το διαδίκτυο και το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού και δραματοποίησή του. - Διαδικτυακή επίσκεψη στο Σπαθάρειο Μουσείο, μελέτη του έργου του καραγκιοζοπαίκτη Σπαθάρη, ή/και άλλων δημιουργών. Στο δεύτερο μέρος προτείνεται: - Επιστολή προς τους γονείς και τη διεύθυνση του σχολείου, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν την αγορά των υλικών για την κατασκευή του μπερντέ, των φιγούρων κ.λπ. Δίνεται έμφαση στα στοιχεία του κειμενικού είδους, δομή, ύφος κλπ. - Επιλογή από ιστοσελίδες καραγκιοζοπαιχτών των φιγούρων που θα κατασκευάσουν. Συζήτηση για τη σχέση του προσώπου/χαρακτήρα με το μέγεθος, τα ρούχα, τα χρώματα κλπ. - Κατασκευή του μπερντέ με εμπλοκή εκπαιδευτικού εικαστικών ή των γονιών. Με αφορμή την κατασκευή της παράγκας και του παλατιού συζητούν για την αντίθεση των δύο κόσμων, τις υπερβολές του θεάτρου, τα στερεότυπα κ.ο.κ. - Εξάσκηση, παίζοντας ελεύθερα μεταξύ τους και αυτοσχεδιάζοντας μικρούς διαλόγους. Τα αποτρέπουμε από το χτύπημα των φιγούρων και την ταύτιση του γέλιου με το ξύλο, προβάλλοντας το ευφυές βίντεο του Συνηγόρου του Πολίτη κατά της σωματικής βίας στο οποίο πρωταγωνιστεί ο Καραγκιόζης. - Κατασκευή στον υπολογιστή ή συμβατικά της αφίσας και το προγράμματος της παράστασης. Ανάρτηση στην ιστοσελίδα του σχολείου. - Με τη βοήθεια εκπαιδευτικού μουσικού και της ορχήστρας του σχολείου μελετούν και ετοιμάζουν τη μουσική της παράστασης (παραδοσιακά τραγούδια, εισαγωγή, κλείσιμο κλπ.). - Με συζήτηση και συλλογικές διαδικασίες ετοιμάζουν την παρουσίαση (χώρο, κεράσματα, υποδοχή κλπ.). Την οργάνωση και τη βιντεοσκόπηση αναλαμβάνουν παιδιά, τα οποία βοηθάμε και εκπαιδεύουμε. - Αν, μετά την παράσταση, άλλα παιδιά δείξουν ενδιαφέρον, η τάξη οργανώνει ένα «σεμινάριο» με στόχο να παρουσιάσουν όσα τα ίδια έμαθαν. Στο τρίτο μέρος προτείνεται: - Αξιοποίηση της παράστασης για σύνδεση με θέματα διατροφής. Επανεξέταση, έπειτα από σχετική ενημέρωση του είδους του κεράσματος. [222]

5 - Αναζητούν στο διαδίκτυο με κατάλληλες λέξεις κλειδιά, υγιεινή συνταγή, εύκολη στην κατασκευή της και με μικρό κόστος. Κάθε ομάδα επιλέγει και παρουσιάζει στην ολομέλεια 1-2 συνταγές και γίνεται η τελική επιλογή. - Εμπλοκή στη δράση και γονιών, οι οποίοι ενισχύουν τη δράση, στέλνοντας στο σχολείο (και με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) προτάσεις υγιεινών συνταγών. Γίνεται επιμέλεια και οι συνταγές δένονται σε βιβλιαράκι που φιλοτεχνούν τα παιδιά ή αξιοποιείται πρόγραμμα κατασκευής ηλεκτρονικού βιβλίου. - Εναλλακτικά η τάξη κατασκευάζει ανάλογο βιβλίο με φανταστικές συνταγές. Τα παιδιά επινοούν μια γλυκιά συνταγή μόνο με υλικά της φύσης (π.χ. αφράτα σύννεφα, πέταλα λουλουδιών που πλύθηκαν με νερό της βροχής). - Προβάλλεται/ακούγεται από το διαδίκτυο το παιδικό τραγούδι «Ο μάγειρας», στο οποίο ακούγεται η φωνή του Καραγκιόζη και έχει ως θέμα του το φαινόμενο του υποσιτισμού. Με αφορμή το ζήτημα εμπλέκουμε τα παιδιά σε δραστηριότητες φιλαναγνωσίας και δράσεις υποστήριξης κατά της πείνας. Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Το σενάριο εφαρμόστηκε σε ένα τμήμα Α δημοτικού αστικού σχολείου της πρωτεύουσας με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα (ΕΑΕΠ) κατά το μήνα Νοέμβριο του σχολικού έτους Είχε διάρκεια εννέα (9) διδακτικές ώρες και έλαβε χώρα τόσο εντός της αίθουσας διδασκαλίας, όσο και εκτός με επίσκεψη και υλοποίηση παράστασης στο Σπαθάρειο Μουσείο. Δεν απαιτούσε προηγούμενες γνώσεις των μαθητών στη χρήση Η/Υ και εφαρμόστηκε σε παιδιά που είχαν πολύ μικρή εξοικείωση με το μέσο. Επιπλέον, επειδή κατά τη χρονική περίοδο που εφαρμόστηκε το σενάριο οι μαθητές δεν είχαν κατακτήσει το μηχανισμό ανάγνωσης και γραφής, έγιναν τροποποιήσεις στον αρχικό σχεδιασμό και επιλέχτηκαν εκείνες οι δραστηριότητες που ανταποκρίνονταν στο προφίλ της τάξης. Στη συνέχεια παρουσιάζεται συνοπτικά η πορεία εφαρμογής και οι δραστηριότητες που έγιναν. 1η & 2η ώρα - Ολομέλεια Έγινε ανίχνευση και εμπλουτισμός των γνώσεων των μαθητών μέσα από τη μελέτη ιστοσελίδων που είτε πρότεινε το αρχικό σενάριο είτε επέλεξε η εκπαιδευτικός. Με τη βοήθειά τους αντλήθηκαν πληροφορίες για την ιστορία του θεάτρου, τις φιγούρες κ.ά. Οι μαθητές παρακολούθησαν από το διαδίκτυο παράσταση Καραγκιόζη, που αναφέρεται στο σχολικό εγχειρίδιο, με ιδιαίτερη ευχαρίστηση. Στη συνέχεια, αναζήτησαν επίθετα για να χαρακτηρίσουν τους ήρωες της παράστασης, τα οποία η εκπαιδευτικός έγραψε στον πίνακα, ενώ προέτρεπε τα παιδιά να αιτιολογούν τις επιλογές τους. Από σχετικές ιστοσελίδες αντλήθηκαν πληροφορίες για την ιστορία του ήρωα του Θεάτρου Σκιών, τον Καραγκιόζη και συζήτησαν τη σχέση του με τα υπόλοιπα πρόσωπα. Μελέτησαν τις φιγούρες και τα σκηνικά (παράγκα-παλάτι) διαφορετικών καραγκιοζοπαιχτών εστιάζοντας στα ρούχα, τα χρώματα, το μέγεθος κάθε φιγούρας και αναζήτησαν τη σχέση αυτών των στοιχείων με τη θέση που κάθε πρόσωπο εκφράζει. Εντοπίστηκαν προφορικά ομοιότητες και διαφορές του Θεάτρου Σκιών με άλλα είδη θεάτρου (θέατρο, κουκλοθέατρο, μαριονέτες) και δόθηκαν οι απαραίτητες εξηγήσεις για το ρόλο που παίζει η σκιά. [223]

6 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» 3η & 4η ώρα Ομάδες Η εκπαιδευτικός έδειξε στην ολομέλεια με τη χρήση βιντεοπροβολέα την αντιγραφή και επικόλληση εικόνων σε ένα αρχείο κειμενογράφου. Οι μαθητές έχοντας ανά δύο έναν υπολογιστή και με καθοδήγηση από την εκπαιδευτικό επισκέφτηκαν τη σελίδα του Σπαθάρειου Μουσείου, όπου σε αρχείο που δημιούργησαν, επέλεξαν και αντέγραψαν φιγούρες δικής τους επιλογής και έγραψαν το όνομά τους. Η ολομέλεια, έπειτα από ψηφοφορία, επέλεξε μία φιγούρα την οποία εκτύπωσε και ζωγράφισε. 5η ώρα Ολομέλεια Τα παιδιά αναζήτησαν μαζί με την εκπαιδευτικό τη λέξη «Καραγκιόζης» αρχικά στο έντυπο λεξικό τους και έπειτα στο ηλεκτρονικό λεξικό Τριανταφυλλίδη του ΚΕΓ, όπου βρήκαν και την εξήγηση για πολλές εκφράσεις που την περιέχουν. Ακολούθησε συζήτηση σχετικά με τον αρνητικό συμβολισμό που έχει πάρει η λέξη στην καθημερινότητα και για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό. 6η & 7η ώρα Ολομέλεια Διαβάστηκε από το ανθολόγιο το απόσπασμα από το έργο «Ο Μέγας Αλέξανδρος και το καταραμένο φίδι» και έγινε σύνδεση με τη σελίδα του ΣΝΕ από την οποία διαβάστηκε ολόκληρο το έργο. Τα παιδιά δραματοποίησαν το διάλογο του Καραγκιόζη με τον Χατζηαβάτη ελεύθερα, χωρίς επιμονή στην αποστήθιση του κειμένου. Στην πρακτική κάποιων παιδιών να χτυπούν τις φιγούρες για να προκαλέσουν γέλιο η εκπαιδευτικός αξιοποίησε το ευφυές βίντεο του Συνηγόρου του Πολίτη με πρωταγωνιστή τον Καραγκιόζη, στο οποίο ο ήρωας αποτρέπει από τη χρήση σωματικής βίας. 8η & 9η Επίσκεψη στο μουσείο Η τάξη επισκέφθηκε το Σπαθάρειο Μουσείο, όπου οι μαθητές ενθουσιάστηκαν όχι μόνο από τα εκθέματα, την παράσταση που παρακολούθησαν και τις φιγούρες που ζωγράφισαν, αλλά κυρίως γιατί έγιναν οι ίδιοι καραγκιοζοπαίχτες, αυτοσχεδίασαν διαλόγους και δημιούργησαν τη δική τους παράσταση. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ «ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Σύμφωνα με τον Κουτσογιάννη (2012) ένα εκπαιδευτικό σενάριο, δεν αποτελεί παρά μία πλήρη καταγραφή μιας διδακτικής πρότασης, που απευθύνεται πρωτίστως σε διδάσκοντες και ένα μέρος του σε μαθητές (φύλλα εργασίας). Χαρακτηριστικά είναι όσα αναφέρει για την κατανόηση ενός σεναρίου: «Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί ένα σχέδιο διδασκαλίας, με την κοινωνικοσημειωτική διάσταση του όρου σχέδιο (design) (Kress & van Leeuwen, 2001), με την έννοια δηλαδή ότι αποτελεί ένα διαθέσιμο σχέδιο που μπορεί να αξιοποιηθεί με ποικίλους τρόπους από τους διδάσκοντες: ως αφετηρία προβληματισμού και ανάπτυξης δικών τους προτάσεων, ως βάση για προσαρμογή στα δικά τους δεδομένα αλλά και ως πλαίσιο για επιλεκτική υιοθέτηση συγκεκριμένων μόνο διδακτικών πρακτικών. Ως σχέδιο είναι προφανές ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί διαφορετικά από τάξη σε τάξη και από διδάσκοντα σε διδάσκοντα, ανάλογα με τα μέσα, τις ισχύουσες διδακτικές πρακτικές και αντιλήψεις, τα διαφορετικά δεδομένα του κάθε σχολείου και της κάθε περιοχής. Αποτελεί με άλλα λόγια ένα σχέδιο για το δέον γενέσθαι της διδασκαλίας, ως τέτοιο δε αντλεί από συγκεκριμένες παραδόσεις (παραδόσεις που έχουν σχέση με τη γλωσσική διδασκαλία και τη διδακτική αξιοποίηση των ΤΠΕ) και εμπεριέχει την ενεργοποίηση συγκεκριμένου τύπου εγγράμματων μαθητών (=ταυτοτήτων). Αυτή η δυνάμει ενεργοποίηση συγκεκριμένου τύπου [224]

7 διδακτικών πρακτικών, επομένως η προϋπόθεση και η ενεργοποίηση συγκεκριμένου τύπου «φαντασιακών ταυτοτήτων» (Bernstein, 1996) (διδασκόντων και διδασκομένων), αποτελεί κατά βάθος την ουσία του σεναρίου.» Στην κατεύθυνση αυτή η ανάλυση του σεναρίου, που ακολουθεί πιστεύουμε θα μας αποκαλύψει περισσότερα στοιχεία για τις παραδόσεις από τις οποίες άντλησαν οι εκπαιδευτικοί και το είδος των διδακτικών ταυτοτήτων τους. Διδακτικό μακροκείμενο, λόγοι και ταυτότητες Για την ανάλυση/κατανόηση του σεναρίου, τόσο ως διαθέσιμο σχέδιο όσο και ως εφαρμογή, αξιοποιούμε την πρόταση της Christie (2005), η οποία αντιλαμβάνεται τη διδασκαλία και κατά προέκταση κάθε σχέδιο (Κουτσογιάννης, 2010; 2012) ως ένα διδακτικό μακροκείμενο (curriculum macrogenre), το οποίο συγκροτείται από μια συγκεκριμένη αλυσίδα κειμενικών ειδών (curriculum genres). Η Christie, η οποία αντλεί τον όρο από την παράδοση της Συστημικής Λειτουργικής Γλωσσολογίας, διαπίστωσε πως κάθε διδασκαλία/σχέδιο διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά του κειμενικού είδους: αποτελεί μία στοχοθετημένη δραστηριότητα με αναγνωρίσιμη δομή, η οποία καθορίζεται από τα επιμέρους διδακτικά κειμενικά είδη που τη συγκροτούν. Με τον ίδιο τρόπο, αντιλαμβανόμαστε τόσο την πρόταση όσο και την εφαρμογή της, ως (μακρο)κείμενα με συγκεκριμένη δομή που στην πρώτη περίπτωση αυτή συγκροτείται από τα τρία μέρη του, και στη δεύτερη από τις διδασκαλίες και τις δράσεις που έγιναν. Το μακροκείμενο της πρότασης Αναλύοντας τη δομή του προτεινόμενου σεναρίου, βλέπουμε ότι αυτό συγκροτείται από τρία διακριτά μέρη, τα οποία θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ως τα τρία επιμέρους διδακτικά κειμενικά είδη του μακροκειμένου. Πρέπει να διευκρινίσουμε, ότι τα κειμενικά είδη του μακροκειμένου ταυτίζονται με τις συνεισφορές που προτείνονται, τις δράσεις και τις διδασκαλίες και δεν πρέπει να συγχέονται με τα γνωστά μας κειμενικά είδη/κειμενικούς τύπους (περιγραφή, αφήγηση, επιστολή κ.ά.). Η διάρθρωση αυτή δείχνει ότι το σενάριο κινείται περισσότερο στη λογική ενός σχεδίου εργασίας (project) με διακριτά στάδια: α) ευαισθητοποίηση, διερεύνηση/κατανόηση (α μέρος) και β) δράση/παρουσίαση/κοινοποίηση (β και γ μέρος). Δηλαδή, αντλεί από έναν διδακτικό λόγο που εστιάζει περισσότερο στη μάθηση μέσω της εμπλοκής των παιδιών με αληθινές καταστάσεις, ευχάριστες και με νόημα για αυτά, υιοθετώντας αρχές της προοδευτικής παιδαγωγικής, όπως π.χ. διερεύνηση, βιωματική μάθηση κλπ. Με την ίδια λογική σε ένα πλαίσιο ανοιχτής μάθησης και αόρατης παιδαγωγικής (Bernstein, 1989) προτείνεται η συνεργασία άλλων εκπαιδευτικών, καθώς και των γονέων. Ενδιαφέρον όμως έχει για τη μελέτη μας να μην μείνουμε μόνο σε μια πρώτη επιφανειακή περιγραφή της άρθρωσης του διδακτικού μακροκειμενικού είδους του σεναρίου, αλλά να εισχωρήσουμε εντός του και να αναλύσουμε ακόμη περισσότερο τα επιμέρους διδακτικά κειμενικά είδη του. Για λόγους οικονομίας θα παρουσιάσουμε μόνο το αρχικό μέρος του σεναρίου, γιατί κατά την εφαρμογή του σεναρίου η εκπαιδευτικός άντλησε κυρίως από αυτό. Στο αρχικό διδακτικό κειμενικό είδος προτείνονται εφτά δραστηριότητες, οι οποίες ξεκινούν με την παρακολούθηση και ανάλυση της δομής μιας παράστασης Καραγκιόζη από το διαδίκτυο και καταλήγουν με τη δραματοποίηση ενός κειμένου από το ανθολόγιο. Η πρώτη δραστηριότητα εισάγει τα παιδιά στο θέμα, οι ενδιάμεσες δραστηριότητες λειτουργούν ως συνεισφορές και η τελευταία προετοιμάζει για την επόμενη φάση του σεναρίου, το ανέβασμα μιας παράστασης. Έχουμε δηλαδή εδώ το [225]

8 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» σχήμα ενός κλασικού κειμένου: εισαγωγή στο θέμα, εμπλουτισμός (κυρίως θέμα) και κλείσιμο (επίλογος) με μια ευχάριστη δραστηριότητα. Αν αναλύσουμε επιπλέον ξεχωριστά την κάθε δραστηριότητα το σχήμα εξειδικεύεται ακόμα περισσότερο και είναι φανερό ότι ακολουθεί τη λογική της Προσφοράς και της Ζήτησης (Κουτσογιάννης, 2010). Το διδακτικό αυτό σχήμα το συναντάμε κατά κανόνα στα σχολικά εγχειρίδια και γενικά σε διδακτικά μοντέλα που ταιριάζουν περισσότερο με τη σχολικού τύπου τυπική μάθηση. Προσεκτικότερη όμως ανάλυση του είδους της προσφοράς (παράσταση, αυθεντικά πολυτροπικά κείμενα, πληροφορίες), αλλά και του τι καλούνται να κάνουν οι μαθητές (ανάλυση, συγκρίσεις, δραματοποίηση, γραφή) δείχνουν ότι οι πρακτικές διαφέρουν σημαντικά από αυτές των σχολικών εγχειριδίων. Όσα προσφέρονται στο μαθητή δεν γίνονται με αποκλειστικό στόχο τη συσσώρευση γνώσεων, την καλλιέργεια αξιών και τη λογική «να βγει η ύλη». Επίσης, όσα καλούνται να κάνουν τα παιδιά απέχουν πολύ από την μονότονη συμπλήρωση ασκήσεων γραμματικής και την απλή κατανόηση κειμένων, στοιχεία του αναγνωριστικού γραμματισμού που η Hasan ονομάζει πρώτο επίπεδο γλωσσικού γραμματισμού (Hasan, 1996). Επιπλέον, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει με το σχολικό βιβλίο οι δραστηριότητες δεν λειτουργούν εκβιαστικά και στο κενό. Ο στόχος μιας παιδικής παράστασης νοηματοδοτεί τις δραστηριότητες και ωθεί σε δράσεις μάθησης με την ευρύτερη έννοια του όρου. Με την ίδια λογική το σχέδιο εντάσσει και τις νέες τεχνολογίες. Αυτές αποτελούν μέρος της εμπλοκής των παιδιών σε ανοιχτές διαδικασίες μάθησης. Για αυτό και η χρήση τους προτείνεται μόνο όταν είναι απαραίτητο, άλλοτε ως μέσο παροχής γνώσεων (προβολή βίντεο, πληροφοριακά κείμενα) και άλλοτε ως μέσο πρακτικής γραμματισμού (γραφή και ανάρτηση σε ιστοσελίδα, αναζήτηση σε λεξικά, κατασκευή ηλεκτρονικού βιβλίου). Επίσης η χρήση της τεχνολογίας υποστηρίζει και πιο κριτικές αναγνώσεις του θέματος, επιχειρώντας σύνδεση με τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα (νοηματοδότηση της λέξης «καραγκιόζης» και ενημέρωση κατά της σωματικής τιμωρίας). Από τα παραπάνω προκύπτει μία ενδιαφέρουσα συνύπαρξη κυρίαρχων γλωσσοδιδακτικών αντιλήψεων στο ελληνικό σχολείο με καινοτόμα στοιχεία. Συγκεκριμένα, βλέπουμε ένα ανοιχτό πλαίσιο μάθησης (σχέδιο εργασίας) που ακολουθεί όμως μια ισχύουσα φόρμα διδασκαλίας και σχολικού τύπου μοντέλο/σχήμα δραστηριοτήτων (προσφορά και ζήτηση). Από την άλλη, οι διδακτικές πρακτικές και οι γραμματισμοί που καλλιεργούνται δείχνουν πως η διδασκαλία κινείται εκτός της λογικής του ισχύοντος γλωσσοδιδακτικού λόγου. Το μακροκείμενο της εφαρμογής Κατά την εφαρμογή η εκπαιδευτικός εστίασε περισσότερο στις δραστηριότητες του πρώτου μέρους της πρότασης, καθώς τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή μια παράσταση Καραγκιόζη ή ένα πρόγραμμα Αγωγής Υγείας δεν αποτελούσε μέρος των ενδιαφερόντων της τάξης. Επιπλέον, τροποποίησε ή δεν συμπεριέλαβε καθόλου δραστηριότητες που προέβλεπαν ανάγνωση και γραφή. Αυτό, γιατί στόχος της ήταν περισσότερο η αρχική εξοικείωση των παιδιών με τον υπολογιστή και η κατάκτηση βασικού γραμματισμού, απαραίτητου για επόμενες εφαρμογές. Το ευχάριστο θέμα του σεναρίου υποστήριζε τον παραπάνω στόχο όχι όμως και η μεγάλη του έκταση, καθώς υπήρχε ο κίνδυνος να κουραστούν οι μαθητές και να μειωθεί η συμμετοχή τους. Για το λόγο αυτό, αντικατέστησε το δεύτερο μέρος με την επίσκεψη στο Σπαθάρειο Μουσείο, όπου σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο και με την καθοδήγηση εμψυχωτών τα παιδιά αυτοσχεδίασαν, δημιούργησαν διαλόγους και παρουσίασαν τη δική τους παράσταση. [226]

9 Ενδιαφέρον λοιπόν έχει να δούμε τη δομή του νέου διδακτικού μακροκειμένου και να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε μέσα από τις επιλογές που έγιναν τη γλωσσοδιδακτική του κατεύθυνση. Σημαντικό στοιχείο για την «ανάγνωση» αποτελεί επίσης η οργάνωση του χωροχρόνου, δηλαδή, πως έγινε η κατανομή και αξιοποίηση του χρόνου και του χώρου, σχολικού και εξωσχολικού (Kress κ.ά., 2005). Η δομή του διδακτικού μακροκειμένου αντιστοιχεί με τις πέντε διδασκαλίες που έγιναν, τέσσερις δίωρες και μία μονόωρη. Από τη συγκεκριμένη διάταξη του μακροκειμένου έχουμε να παρατηρήσουμε τα εξής: Στην «εισαγωγή» του μακροκειμένου, δηλαδή στο αρχικό διδακτικό κειμενικό είδος, διαπιστώνουμε συσσώρευση προσφοράς γνώσεων σχετικές με το Θέατρο Σκιών. Φαίνεται πως στόχος αυτής της πρώτης επαφής με το θέμα είναι μια συνολική και σφαιρική παρουσίασή του, έτσι ώστε ο χρόνος να διατεθεί στις επόμενες διδακτικές ώρες στην επαφή των παιδιών με τον υπολογιστή. Η επιλογή αυτή είχε ως αποτέλεσμα τα παιδιά να παρακολουθούν τα προσφερόμενα και να συζητούν στην ολομέλεια, αλλά ουσιαστικά για ένα δίωρο να παραμένουν στατικά στο θρανίο χωρίς κίνηση, δραστηριότητα γραφής ή κάποια άλλη συνεργασία μεταξύ τους. Έτσι, αν και οι νέες τεχνολογίες ενσωματώνονται στη διδασκαλία, οι διδακτικές πρακτικές σε συνδυασμό με τη διευθέτηση του χρόνου και τη συμμετοχή των παιδιών αναδεικνύουν μια αντίληψη ότι πρώτα πρέπει να μάθουν και μετά να εμπλακούν. Οι επόμενες δύο διδασκαλίες συγκροτούν το κεντρικό κειμενικό είδος, στο οποίο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην επαφή των παιδιών με τον υπολογιστή και την εξοικείωση με τις δυνατότητές του. Αρχικά τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά ανά δυάδες σε μια δραστηριότητα αντιγραφής/επικόλλησης εικόνας σε αρχείο και στη συνέχεια με τη βοήθεια της εκπαιδευτικού εξοικειώνονται με την αναζήτηση σε συμβατικό και ηλεκτρονικό λεξικό,. Οι δραστηριότητες αυτές προκάλεσαν το ενδιαφέρον των παιδιών και η επαφή με το μέσο λειτούργησε θετικά ως προς τη συμμετοχή, ενώ η πρακτική της εκπαιδευτικού δείχνει ότι κινείται στη λογική της ενθάρρυνσης και της υποστήριξης/σκαλωσιάς (Vygotsky, 1978). Εκείνο που διαπιστώνουμε όμως, όπως και σε όλο το μακροκείμενο, είναι ότι δεν ενσωματώθηκαν δραστηριότητες σχετικές με το γραπτό λόγο ούτε αξιοποιήθηκε το θέμα π.χ. για τη διδασκαλία ή εμπέδωση γραμμάτων/λέξεων. Ως έναν βαθμό αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι κατά το χρόνο εφαρμογής του σεναρίου τα παιδιά δεν γνώριζαν όλα τα γράμματα και δεν είχαν κατακτήσει τον κώδικα. Το γεγονός αυτό προσδιόρισε τους στόχους της εκπαιδευτικού και τη χρήση που επιφυλάχθηκε στο μέσο. Έτσι, ο υπολογιστής αξιοποιήθηκε περισσότερο ως μέσο ενημέρωσης και ψυχαγωγίας και λιγότερο ως περιβάλλον γραφής και δημιουργικής εξερεύνησης/αλληλεπίδρασης. Η λογική αυτή όμως, δηλαδή πρώτα τα παιδιά να γνωρίσουν όλα τα γράμματα, αντίστοιχα πρώτα να μάθουν τα βασικά στον υπολογιστή, και μετά να γράψουν, στοιχίζεται περισσότερο με τη λογική των ισχυόντων και του σχολικού εγχειριδίου και όχι με τις θεωρίες της ολιστικής προσέγγισης (whole language approach) (Smith, 2006) και του αναδυόμενου γραμματισμού (emergent literacy) (Teale & Sulzby, 1986). Τέλος, το καταληκτικό κειμενικό είδος (επίλογος) του μακροκειμένου, συγκροτούν ευχάριστες και δημιουργικές δραστηριότητες. Τα παιδιά παίζουν με τις φιγούρες, δραματοποιούν κείμενα, δημιουργούν και μαθαίνουν μέσα από τυπικές μεν αλλά ανοιχτές διαδικασίες εντός και εκτός του σχολικού χώρου. Το γεγονός όμως ότι η δράση αυτή επιφυλάχθηκε για το τέλος (αυτό ισχύει και για το αρχικό σενάριο), αφού είχε προηγηθεί η περισσότερο «σοβαρή» ενασχόληση με τη διερεύνηση/μελέτη του [227]

10 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» θέματος, εκφράζει μια διδακτική πρακτική του τύπου «πρώτα μαθαίνω και μετά υλοποιώ». Τελικά από την ανάλυση των μακροκειμενικών ειδών, εφαρμοσμένου και προτεινόμενου σχεδίου, προκύπτει μια μίξη καινοτόμων με ισχύοντα στοιχεία. Ως καινοτόμα θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε τη λογική του σχεδίου εργασίας, της μάθησης μέσω της εμπλοκής με παιγνιώδεις βιωματικές δραστηριότητες και την προσπάθεια ενσωμάτωσης των ΤΠΕ εκτός της εργαλειακής λογικής και του αναγνωριστικού γραμματισμού (Κουτσογιάννης, 2010; 2012). Ως παραδοσιακότερα στοιχεία αναγνωρίζουμε την εστίαση σε ένα διδακτικό σχήμα σχολικής λογικής (πρώτα Προσφορά, μετά Ζήτηση) που αποτυπώθηκε κυρίως στις δραστηριότητες του αρχικού σχεδιασμού, καθώς και στη λογική που επιφυλάχθηκε για την καλλιέργεια του γραπτού λόγου κατά την εφαρμογή. Έχουμε δηλαδή διδακτικές πρακτικές που παραπέμπουν σε μια προφανή υβριδοποίηση διδακτικών πρακτικών: παραδοσιακών και σύγχρονων. Από μια άλλη πιο διεισδυτική οπτική έχουμε υβριδικές ταυτότητες εκπαιδευτικών, αφού και οι δύο υβριδοποιούν διαφορετικούς διδακτικούς λόγους (Κουτσογιάννης, 2010). ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Είναι γεγονός ότι τα εκπαιδευτικά σενάρια αυξήθηκαν θεαματικά κατά την τελευταία δεκαετία στο ελληνικό σχολείο. Τα σενάρια αυτά, παρότι ωθούν σε νέου τύπου διδακτικές πρακτικές, σπάνια εντάσσονται σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αποτίμησης του τι πράγματι επιδιώκεται και επιτυγχάνεται κάθε φορά. Το αποτέλεσμα είναι να παρατηρείται γενικότητα στη στοχοθεσία και στην αξιολόγησή τους. Χρησιμοποιώντας ένα παράδειγμα εφαρμογής ενός σεναρίου στην Α Δημοτικού, επιχειρήσαμε να δείξουμε πώς μπορεί να αποφευχθεί η αδυναμία αυτή και πώς μπορούν να περιγραφούν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια οι όποιες διδακτικές επιλογές και πρακτικές μας. Από το πλαίσιο αυτό και με βάση τα δικά μας δεδομένα αναδείξαμε τη διδασκαλία ως μακροκειμενικό είδος, όπου έγινε προσπάθεια να συζητηθούν οι διδακτικές επιλογές με αναφορά σε γλωσσοδιδακτικές παραδόσεις και λόγους (Κουτσογιάννης, 2012). Η ανάλυση και στις δύο περιπτώσεις έγινε προκειμένου να αναδειχθούν αφενός οι λόγοι από τους οποίους αντλήσαμε και αφετέρου το είδος της εγγράμματης εμπειρίας που θέλαμε να αποτυπωθεί στις ταυτότητες των παιδιών. Η ανάλυση αυτή έδειξε ότι, παρότι οι επιλογές μας ως εκπαιδευτικών μπορεί να κινούνται προς συγκεκριμένους λόγους -στην περίπτωσή μας στις ανοιχτές ολιστικές προσεγγίσεις και τη βιωματική μάθηση-, στην εφαρμογή παίζει σημαντικό ρόλο η δύναμη του ισχύοντος διδακτικού λόγου, όπως αποτυπώνεται στα διδακτικά εγχειρίδια, πρωτίστως. Αυτό μπορεί να συμβεί, αν δεν δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στους γραμματισμούς και τις διδακτικές πρακτικές. Επίσης, σε κάθε προσπάθεια εισαγωγής καινοτομιών θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τις δομές του εκπαιδευτικού μας συστήματος, καθώς και τις εδραιωμένες διδακτικές μας ταυτότητες. Το παρόν κείμενο δεν αποτελεί παρά καταγραφή της συγκεκριμένης διδακτικής μας εμπειρίας, όπως βιώθηκε και αναλύθηκε από τις ίδιες. Είναι προφανές ότι μια εξωτερική αξιολόγηση θα αναδείκνυε και άλλα ζητήματα, αδυναμίες ή και πλεονεκτήματα. Στόχος μας όμως εδώ δεν ήταν να αξιολογήσουμε απλώς τις προτάσεις και τη διδασκαλία μας, αλλά να αναδείξουμε το πώς αυτό μπορεί να γίνει με μεγαλύτερη σαφήνεια και πληρότητα, αξιοποιώντας τα παραπάνω μεθοδολογικά εργαλεία. [228]

11 ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κουτσογιάννης, Δ. (2010). Γλωσσολογικό πλαίσιο ανάγνωσης του μαθησιακού υλικού: το παράδειγμα των διδακτικών εγχειριδίων της γλώσσας του Γυμνασίου. Στο Ντίνας, Κ. Χατζηπαναγιωτίδου, Α., Βακάλη, Α. Κωτόπουλος, Τ. & Στάμου, Α. (επιμ.). Πρακτικά πανελληνίου συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή: Η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας (ως πρώτης/ μητρικής, δεύτερης /ξένης).ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2014 από τη διεύθυνση Κουτσογιάννης, Δ. (2011). Εφηβικές πρακτικές ψηφιακού γραμματισμού και ταυτότητες. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Κουτσογιάννης, Δ. (2012). Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης. Στο Μελέτες για την ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 32ης συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη: ΙΝΣ. Κουτσογιάννης, Δ. & Αλεξίου, Μ. (2012). Μελέτη για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εφαρμογή σεναρίων και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για τη διδασκαλία της νεοελληνικής γλώσσας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2014 από τη διεύθυνση Bernstein, B. (1989). Παιδαγωγικοί κώδικες και κοινωνικός έλεγχος/µτφρ. Ιωσήφ Σολοµών. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Bernstein, B. (1996). Pedagogy, symbolic control and identity. London: Taylor and Francis. Christie, F. (2005). Classroom Discourse Analysis. A Functional Perspective. London: Continuum. Cope, B. & Kalantzis, M. (Επιμ.) (2000). Multiliteracies. Literacy Learning and the Design of Social Futures. London: Rautledge. Fairclough, N. (2003). Critical Discourse Analysis. London & New York: Routledge. Hasan, R. (1996). Literacy, everyday talk and society. Στο Hasan R. And Williams G. (eds). Literacy in society. New York: Addison Wesley Limited., Kress, G. & Van Leewen, T. (2001). Multimodal Discourse: The Modes and Media of Contemporary Communication. London: Arnold. Kress, G., Jewitt, C., Bourne, J., Franks, A., Hardcastle, J., Jones, K. & Reid, E. (2005). English in Urban Classrooms. A multimodal perspective on teaching and learning. London: Routledge. New York: Cambridge University Press. Smith, F. (2006). Κατανοώντας την ανάγνωση. Εισαγ./επιμ. Α. Αϊδίνης. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Teale, W.H., Sulzby, E. (1986). Emergent literacy as a perspective for examining how young children become writers and readers. Στο Teale, W.H., Sulzby, E. (επιμ.). Emergent literacy: writing and reading. London: Ablex. Vygotsky, L.S. (1978). Mind and society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press. [229]

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

"Μια σημαία μια ιδέα"

Μια σημαία μια ιδέα Τελική Εργασία "Μια σημαία μια ιδέα" Καρακώτσογλου Αντώνης 19ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Στ` Υπεύθυνη ομάδας εργασίας: Δούβλη Γεωργία ΜΑΙΟΣ 2014 Abstract - Περίληψη Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Βιβλία-βιβλιοθήκες» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης

Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης Το παράδειγμα του παράγω Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το θεωρητικό μοντέλο του ρόμβου... 3 2. Το μοντέλο του ρόμβου μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι»

Διαβάστε περισσότερα

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Ι. Εισαγωγή Το σενάριο είναι κατά βάση ένα σχέδιο μαθήματος, αυτό που πάντα έχει στο μυαλό του ο εκπαιδευτικός πριν μπει στην τάξη να διδάξει.

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Οι κλασματικές μονάδες και οι απλοί κλασματικοί αριθμοί ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ' Γυμνασίου

Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ' Γυμνασίου Αξιοποίηση του Scratch στο πλαίσιο εκπόνησης ομαδικών εργασιών στο μάθημα της Πληροφορικής της Γ' Γυμνασίου Ελισάβετ Μαυρουδή 3ο Γυμνάσιο Ρόδου Εργαστηριακή Συνεδρία - Εφαρμογές του SCRATCH στη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εφαρμογή σεναρίων στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση:

Μελέτη για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εφαρμογή σεναρίων στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Π.3.1.3 Μεθοδολογία και διαδικασίες ανάπτυξης εκπαιδευτικών σεναρίων στα Γλωσσικά μαθήματα Μελέτη για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εφαρμογή σεναρίων στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: για διαθεματικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9 ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων

Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων Με τη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές, χωρισμένοι σε ομάδες εργασίας, καλούνται να μελετήσουν τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων και να συμπληρώσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Δ Δημοτικού Τίτλος: «Προβάλλω τον

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών Τι είναι αυτό που το λένε «αλήθεια»;

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Δ Δημοτικού Τίτλος: «Θέατρο: από

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής»

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αναπνευστικό σύστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα