Σύγχρονη Βρετανική Δραματουργία:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σύγχρονη Βρετανική Δραματουργία:"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Σύγχρονη Βρετανική Δραματουργία: το θέατρο Στα Μούτρα (In-Yer-Face Theatre) ως ανάγνωση της κοινωνικής τοπογραφίας του 1990 Επόπτρια Καθηγήτρια: Συνεπόπτριες Καθηγήτριες: Άννα Σταυρακοπούλου Γλυκερία Καλαϊτζή Έλση Σακελλαρίδου ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2013.

2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Σύγχρονη Βρετανική Δραματουργία: το θέατρο Στα Μούτρα (In- Yer-Face Theatre) ως ανάγνωση της κοινωνικής τοπογραφίας του 1990 Επόπτρια Καθηγήτρια: Συνεπόπτριες Καθηγήτριες: Άννα Σταυρακοπούλου Γλυκερία Καλαϊτζή Έλση Σακελλαρίδου ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2013.

3 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Σύγχρονη Βρετανική Δραματουργία: το θέατρο Στα Μούτρα (In-Yer-Face Theatre) ως ανάγνωση της κοινωνικής τοπογραφίας του 1990 Επταμελής επιτροπή κρίσης: Γλυκερία Καλαϊτζή Νικηφόρος Παπανδρέου Ιουλία Πιπινιά Λίνα Ρόζη Έλση Σακελλαρίδου Έφη Σταμούλη Άννα Σταυρακοπούλου ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2013.

4 «Αν το βιβλίο που διαβάζουμε δεν μας ταρακουνάει βίαια σαν γροθιά στο κεφάλι, τότε γιατί να μπούμε καν στον κόπο να αρχίσουμε να το διαβάζουμε; Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ο πέλεκυς για την παγωμένη θάλασσα που κουβαλάμε μέσα μας». Αlberto Manguel, Ιστορία της Ανάγνωσης

5 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Με την ολοκλήρωση της παρούσας διατριβής αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω τους ανθρώπους που με συμβούλεψαν και μου συμπαραστάθηκαν προκειμένου να φέρω σε πέρας τη συγγραφή της. Ευχαριστώ θερμά τα μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής και ιδιαίτερα την επιβλέπουσα καθηγήτρια μου κα. Άννα Σταυρακοπούλου η οποία με καθοδήγησε και με ενθάρρυνε σε όλα τα στάδια εκπόνησης της διδακτορικής μου διατριβής. Οι καίριες παρατηρήσεις της, οι συμβουλές και οι επισημάνσεις υπήρξαν πολύτιμοι οδηγοί, και η ηθική της συμπαράσταση καθόλη την διάρκεια αυτής της μακρόχρονης και κοπιαστικής πορείας μοναδικά πολύτιμη. Ένα ιδιαίτερο ευχαριστώ θα ήθελα να απευθύνω στην κα. Έλση Σακελλαρίδου η οποία μου αφιέρωσε απλόχερα τον πολύτιμο χρόνο της όποτε την χρειάστηκα, όπως και απλόχερα δέχτηκε κατ επανάληψη να με βοηθήσει με όλους τους δυνατούς τρόπους με την βιβλιογραφία. Η κριτική της σκέψη, η στέρεα γνώση της βρετανικής δραματουργίας και ο ακούραστος ζήλος της επάνω στο αντικείμενό της υπήρξαν για μένα πυξίδα. Μεγάλο ευχαριστώ επίσης, θα ήθελα να απευθύνω στην κα. Γλυκερία Καλαϊτζή για τις οξυδερκείς επιστημονικές της υποδείξεις και την αμέριστη ηθική της συμπαράσταση. Ευχαριστώ επίσης την κα. Ιουλία Πιπινιά, της οποίας οι παρατηρήσεις υπήρξαν καθοριστικές στις αρχές της έρευνάς μου. Ιδιαίτερο ευχαριστώ, πέρα από την αμέριστη συμπαράστασή τους σε όλη την διάρκεια των σπουδών μου, οφείλω στους δασκάλους μου κ. Νικηφόρο Παπανδρέου και κα. Έφη Σταμούλη, για διαφορετικούς λόγους: στον πρώτο, γιατί μαζί του διδάχτηκα για πρώτη φορά την επιστήμη της Θεατρολογίας, και στην δεύτερη γιατί κοντά της εντρύφησα στην τέχνη της σκηνής. Η σύζευξη αυτή συνείσφερε, μεταξύ άλλων, στο να φτάσω εδώ που βρίσκομαι σήμερα. Ευχαριστώ από καρδιάς για τη συμπαράσταση τις καλές μου φίλες και συναδέλφους Ράνια Υφαντίδου και Μαρία Λαζαρίδου, τη δεύτερη ειδικότερα για την πολύπλευρη έμπρακτη υποστήριξή της, τις τεχνικές γνώσεις της και τις αμέτρητες ώρες που μου αφιέρωσε. Ιδιαίτερο ευχαριστώ οφείλω στην αδελφική μου φίλη και συνάδελφο Αλεξάνδρα Μπουσουλέγκα για την δίχως ενδοιασμούς ψυχική της συμπαράσταση καθόλη την διάρκεια των τελευταίων, δύσκολων για μένα, χρόνων της είμαι ευγνώμων. 1

6 Ένα ξεχωριστό ευχαριστώ, τέλος, στον αδελφό μου Γιώργο Χατζηβασιλείου, έναν κατ εμέ σπάνιο φιλοσοφικό στοχαστή και εξαίρετο ομιλητή με βαθιά γνώση του αντικειμένου του, γιατί μου δίδαξε με τον καλύτερο τρόπο την ορθή ανάγνωση των φιλοσοφικών όρων και εργαλείων που τόσο καλά γνωρίζει να χειρίζεται ο ίδιος, μα κυρίως για την αμέριστη ψυχολογική συμπαράσταση που μου προσέφερε σε στιγμές βασανιστικές, χωρίς την οποία η διατριβή αυτή θα είχε μείνει ανολοκλήρωτη. Αφιερώνω αυτήν την εργασία στη μαμά μας, Στέλλα Βογιατζόγλου, που δεν θα τη διαβάσει ποτέ. 2

7 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ετυμολογικά: in-yer-face theatre ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Καινούργιο θέατρο; Πρώτη Απόπειρα Ορισμού Θέατρο Στα Μούτρα: μια «ανακατάληψη» του θεάτρου της Σκληρότητας [théâtre de la Cruauté] Θέατρο Στα Μούτρα: το «νέο» θέατρο Καταστροφής [theatre of Catastrophism] H αισθητική του σοκ [shock aesthetics] ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ «Rewind»: από την μεταπολεμική Βρετανία στην «Cruel Britannia» Δεύτερη Απόπειρα Ορισμού «Εν αρχή όλων»: ο θεσμός της λογοκρισίας ( ) Βρετανία: σκέτο Κωδικός: οργή Η οργισμένη διαδρομή «κατάμουτρα»: α) Θέατρο Στα Μούτρα: θέατρο σύγχρονης οργής 1956: Οργισμένα Νιάτα i. Arts Council ii. English Stage Company β) Θέατρο Στα Μούτρα: θέατρο αφυπνισμένου ανθρωπισμού 1965: Λυτρωμένοι (Μια οιδιπόδεια κωμωδία) i. Παρασκηνιακά και άλλα ii. Λυτρωμένοι; γ) 1978: Kiss Daddy Goodnight

8 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ δ) 1979: Θέατρο Στα Μούτρα: θέατρο της μεταθατσερικής γενιάς i. Η κόρη του μπακάλη ii. «Καυγάς δυο φαλακρών για μια χτένα!» iii. «Τhere is no such thing as society» ε) 1990: Τhe «naughties» nineties i. «Cool Britannia» = Cruel Britannia θέατρο Στα Μούτρα= «Cruel Britannia theatre» θέατρο μιας Απάνθρωπης Βρετανίας) ii. Ο ρόλος των μικρών θεάτρων και των καλλιτεχνικών διευθυντών.. 97 iii. Θέατρο Στα Μούτρα: theatre of «Urban Ennui», «Zeitgeist theatre» ή τo «νέο» πολιτικό θέατρο; ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ Εκείνη η στιγμή: το τέλος της Ιστορίας Το τέλος της Ιστορίας; «Όποιος κοιμάται απόψε είναι νεκρός» «Σώστε μας!» Ανοιχτή δοκιμή; Επιχείρηση «Σοκ και Δέος» ( Shock and awe ) Θέατρο Στα Μούτρα: η «γραμματέας» της Ιστορίας εκείνης της στιγμής ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΕΡΟΣ Μεθοδολογικά Εργαλεία Ανάγνωσης Μichel Foucault, «Περί αλλοτινών χώρων» ( Des espaces autres ), Eτεροτοπίες Marc Augé, Non-Places: Introduction to an Anthropology of Supermodernity

9 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΜΠΤΟ ΜΕΡΟΣ «Έργα και ημέραι» Τrainspotting Τraverse Theatre Ιrvin Welsh, Τrainspotting (1994): το κινηματογραφικό θέατρο Στα Μούτρα (in-yer-face film) 139 -«In-yer -Beat Generation»: made in Edinburgh «It's shite being Scottish!» Ηρωίνη - Χωριά Διακοπών Πολυνησίας x Trainspotting Blasted Royal Court Sarah Kane, Blasted (1995): τo σήμα κατατεθέν του θεάτρου Στα Μούτρα (in-yer-face logo) Blasted Επιρροές Hotel Blasted «Έχω χέσει και σε καλύτερα μέρη» No logo Shopping & Fucking Out of Joint Theatre Mark Ravenhill, Shopping & Fucking (1996): το θέατρο Στα ποπ/ομοφυλόφιλα Μούτρα (in-yer-pop/gay face) «Με τα ερείπια αυτά έχτισα τη ζωή μου...» ΜcSex Χωρίς οικογένεια (I) Χωρίς οικογένεια; (II) Penetrator Royal Court Anthony Neilson, Penetrator (1994): μαύρη κωμωδία Στα Μούτρα (in-yer-black comedy face) Τake me home Looney Tunes

10 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ - Μετά το Μετα-τραυματικό Στρες (PTSD) Penetrator Blasted x The Pitchfork Disney Bush Theatre Philip Ridley, The Pitchfork Disney (1991): το ψυχαναλυτικό θέατρο Στα Μούτρα (in-yer-psychoanalytic-face) Breathless Ηomesick Τρομοπαραμυθία Still Αγάπη από ζάχαρη Παρελθόν, παρόν, μέλλον The Beauty Queen of Leenane Royal Court Martin McDonagh, The Beauty Queen of Leenane (1996): το «μεταμφιεσμένο» θέατρο Στα Μούτρα η ιρλανδική περίπτωση (in-yer-under-coverface: the Irish case) Ιρλανδική ταυτότητα: wanted (dead or alive) «Στην Ιρλανδία το έθνος κυρίως παίζεται παρά μιλιέται» Η Βασίλισσα της ομορφιάς Τόπος; Η «ιρλανδικότητα» ως καθρέφτης Closer National (Cottesloe Stage) Theatre Patrick Marber, Closer (1997): το σεξουαλικό θέατρο Στα Μούτρα (in-yer-sex theatre) Closer Γλώσσα Ο άλλος ως τόπος «Στο γράμμα Σ γράφει σπίτι» Η εισβολή του διαδικτύου στη σκηνή

11 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 8. Attempts on Her Life Royal Court Martin Crimp, Attempts on Her Life (1997): το απόν θέατρο Στα Μούτρα (the absent in-yer-face) Γυναίκα: το ωραιότερο «καταναλωτικό αγαθό» Αttempts on Her Life Κάπως αστείο (;) Η απουσία ως δραματουργία αληθείας Attempts on a «multi-non place» Crave Paines Plough Sarah Kane, Crave (1998): οι λέξεις σαν γροθιά Στα Μούτρα «Ι crave white on white and black» Ασκήσεις Διακειμενικότητας Έρημη Χώρα Pre-Paradise Sorry Now & Attempts on Her Life Η οικογένεια και η αγάπη ως ουτοπία Ποιός νά ναι ο τρίτος που πάντα δίπλα σου βαδίζει; ΕΚΤΟ ΜΕΡΟΣ Χαρτογραφώντας τα συμπεράσματα - Τελευταίες Απόπειρες Ορισμού Θέατρο μάχιμης ηθικής Θέατρο ετεροτοπολογίας Glocal theatre Από τον τόπο στον απόλυτο τόπο This is the end (?) Υστερόγραφο: ο ήλιος δεν δύει ποτέ στην Βρετανική Αυτοκρατορία ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

12 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ένα έργο δεν είναι σύγχρονο, παρά μόνο εάν είναι γέννημα της εποχής του χωρίς να αρκείται στην αναπαραγωγή του υπαρκτού. Αυτοί που καινοτομούν εμφανίζονται αναδρομικά ως οι εκπρόσωποι του καιρού τους ωστόσο για να μπορεί κάποιος να είναι σύγχρονος έχει ανάγκη το παρελθόν, αλλά και το μέλλον. Σε αυτήν ακριβώς τη συλλογιστική κινείται η έρευνά μου αναφορικά με την προσέγγιση του in yer-face theatre στην παρούσα εργασία, μέσα από δύο παραμέτρους: α. την άρρηκτη σχέση με την εποχή του και την εξωτερική ιστορία, και β. την ταυτόχρονη, αυτόματη εγγραφή του σε μία εσωτερική δραματουργική ιστορία. Το in-yer-face είναι ένα θεατρικό φαινόμενο που αναπτύσσεται στην κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα της δεκαετίας του 90, και ως προϊόν της, επιβάλλεται, σχεδόν, να ερευνηθεί ως «πολιτιστικό τεχνούργημα» ( cultural artefact ), 1 μέσα από την υιοθέτηση ερμηνευτικών εργαλείων της φαινομενολογίας, δηλαδή μέσα από την περιγραφική σπουδή των φαινομένων (δηλαδή των δεδομένων) ενός συγκεκριμένου χώρου και χρόνου που θα μας επιτρέψουν πρώτα να εισχωρήσουμε στην ιστορική και την κοινωνική πραγματικότητα της Μεγάλης Βρετανίας, και στη συνέχεια να επανατοποθετηθούμε στην δραματουργική πραγματικότητα. Η χρονική περίπτωση, όμως, εδώ είναι περιπλοκότερη: η δεκαετία του 1990 δεν ιστοριογραφείται τυχαία ως το Τέλος της Ιστορίας, όπως την χαρακτηρίζει στο ομώνυμο βιβλίο του ο Φράνσις Φουκουγιάμα (Francis Fukuyama) ρηξικέλευθοι κοινωνικοπολιτικοί μετασχηματισμοί εισβάλλουν με την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού και την εδραίωση της παγκοσμιοποίησης, με αποτέλεσμα οι δομικές έννοιες του χώρου και του χρόνου να διαρργηγνύονται. Σε μια τέτοια στιγμή (βλ. εδώ: Τρίτο Μέρος: Εκείνη η στιγμή) κοινωνικοπολιτικής μετεξέλιξης και αγωνίας της σύγχρονης κοινωνίας για ερμηνευτικές προσεγγίσεις απέναντι στη μεταβολή των μέχρι πρότινος σταθερών σημείων αναφοράς του θεωρητικού λόγου, η εκ νέου ανάγνωση της ετεροτοπολογίας του Μισέλ Φουκώ (Michel Foucault) μου φάνηκε σχεδόν προκλητικά συζευκτική (Τέταρτο Μέρος: Μεθοδολογικά Εργαλεία Ανάγνωσης: Μichel Foucault, «Περί αλλοτινών χώρων» ( Des espaces autres ), 1 cultural artefact = πολιτιστικό τεχνούργημα. Όρος που χρησιμοποιείται στις κοινωνικές επιστήμες, ιδιαίτερα στην ανθρωπολογία, την εθνολογία και την κοινωνιολογία, για να δηλώσει οτιδήποτε δημιουργήθηκε από τον άνθρωπο και δίνει πληροφορίες για τον πολιτισμό του ίδιου του δημιουργού, αλλά και των λοιπών χρηστών/κοινωνών. 8

13 Eτεροτοπίες), και Marc Augé, Non-Places: Introduction to an Anthropology of Supermodernity). Ο Φουκώ ήταν ο πρώτος που συνέλαβε εκ των προτέρων τις βασικές έννοιες του μεταμοντέρνου κόσμου μας: η φιλοσοφική σκέψη του προβλέπει με σαφήνεια μια νέα εποχή, την εποχή ενός ετερογενούς χώρου που θα μαρτυρά την ετεροχρονία αποτελούμενος από κοινωνίες κρίσης, ένα νέο χωροχρονικό πεδίο παγκόσμιου δικτύου που θα αντανακλά την αντιπαράθεση του κοντά και του μακριά, της σύνδεσης και της αποσύνδεσης. O Φουκώ προτείνει με τον τρόπο αυτό δύο «τοποθεσίες»: τις ουτοπίες και τις ετεροτοπίες και καθορίζει παράλληλα τον ενδιάμεσο, μεταξύ τους, μεταιχμιακό χώρο ως ένα είδος αμφίσημης εμπειρίας που τον αποκαλεί καθρέφτη. Μεταγράφοντας τον φουκωικό λόγο και ενισχύοντάς τον με τον συνακόλουθο επαγωγικό λόγο ενός ακόμα Γάλλου κοινωνικού ανθρωπολόγου και φαινομενολόγου, του Μαρκ Οζέ (Marc Augé), ο οποίος εισάγει με τη σειρά του τον όρο μη τόπος, επιχειρώ μια ανάγνωση των δραματουργικών χαρακτηριστικών του in-yer-face με όρους της φουκωικής ετερετοπολογίας, και της πιο σύγχρονης οζικής παράφρασής της. Η δόμηση των κεφαλαίων σχεδόν μου επιβλήθηκε από το ίδιο το υλικό που είχα να τιθασεύσω με αποτέλεσμα να ακολουθείται μια πορεία παράλληλης ονοματοδοσίας, στην οποία ο ορισμός «θέατρο στα μούτρα», διατηρείται ως βασικός παρονομαστής, ενώ ο προτεινόμενος εναλλακτικός ορισμός του δηλώνεται κάθε φορά σε αντιστοιχία με την ενότητα που εξετάζεται, και η οποία τον τεκμηριώνει ως τέτοιο. Για παράδειγμα: θέατρο Στα Μούτρα: μια ανακατάληψη του θεάτρου της Σκληρότητας, ή ακόμα, θέατρο Στα Μούτρα: το νέο πολιτικό θέατρο. Η ανάγκη αυτή προέκυψε καθώς, μελετώντας το ιστορικό παρελθόν παράλληλα με το θεατρικό, διαπίστωσα πως οι ενδογενείς δυνάμεις του ρεύματος αυτού είναι βαθύτερες απ ό,τι μπορεί να υποθέσει κανείς (Πρώτο Μέρος: Καινούργιο θέατρο; Πρώτη Απόπειρα Ορισμού), και έτσι έκρινα ως υποχρέωσή μου να επιστρέψω πίσω, στη χρονική περίοδο από την οποία ξεκίνησαν όλα μέσα από την ιστορική αναδρομή που επιχειρώ, και ειδικότερα μέσα από την διεξοδική ανάλυση του θατσερισμού, αναδύονται και αποτιμώνται τα θεμελιώδη στοιχεία του θεάτρου Στα Μούτρα που χαρτογραφούν την κοινωνική πραγματικότητα επάνω στην οποία θεμελιώνεται. Ανατρέχοντας, λοιπόν, εκ νέου στην μεταπολεμική περίοδο της Βρετανίας έως και τις αρχές του 1990 (ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ: «Rewind»: από την 9

14 μεταπολεμική Βρετανία στην Cruel Britannia - Δεύτερη Απόπειρα Ορισμού), αποπειρώμαι να προσδιορίσω μέσα από τους κυριότερους κοινωνικοπολιτικούς ιστοριογραφημένους σταθμούς και τα σχετικά με αυτούς δραματουργικά γεγονότα, την ονοματοδοσία και το περιεχόμενο της Στα Μούτρα δραματουργίας Τα κριτήρια βάσει των οποίων επιλέχθηκαν τα έργα και οι δημιουργοί που θα παρουσιαστούν (Πέμπτο Μέρος: «Έργα και ημέραι...»), είναι προϊόν μελέτης του συνόλου των κειμένων και επιλέχθηκαν ως ένα ασφαλές δειγματοληπτικό υλικό προκειμένου η έρευνά μου να μην περιοριστεί σε μια μονογραφία (για παράδειγμα της Σάρας Κέην, όπως πιθανόν να ήταν αναμενόμενο), αλλά, αντιθέτως, να οικειοποιηθεί ετερογενείς συγγραφείς και ποικίλλα κείμενα, ώστε να προκύψουν ασφαλέστερα συμπεράσματα. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να τονίσω πως το κομμάτι της έρευνας και της βιβλιογραφικής αναζήτησης ήταν πολυετές και επίπονο, καθώς, με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως αυτή της Ελισάβετ Σακελλαρίδου, που αποτελεί μια ήδη χαρτογραφημένη, «μάχιμη» ερευνήτρια του βρετανικού θεάτρου, σπανίζουν τα δημοσιεύματα και οι μελέτες στην ελληνική γλώσσα. Ως εκ τούτου, το έργο της συγγραφής της παρούσας εργασίας προϋπέθετε και μεταφράσεις πολυάριθμων αποσπασμάτων από μελετήματα, κριτικές και συνεντεύξεις, τις οποίες και ανέλαβα. Επιπλέον, τα ίδια τα θεατρικά κείμενα απαιτούν σχολαστική σύγκριση του πρωτότυπου με τη μετάφραση ή τις διάφορες μεταφράσεις του, προς αποφυγήν ατοπημάτων. Τούτο σημαίνει πως χρειάστηκε να επενδυθεί πολύ μεγαλύτερος χρόνος και πολλαπλάσιος κόπος, ώστε να είμαι σε θέση να διαχειριστώ ταυτόχρονα μία αμφίδρομη και επώδυνη σχέση: την μελέτη και συχνά μετάφραση του αγγλόφωνου υλικού και την παράλληλη σχηματοποίηση της σκέψης μου στο χαρτί σε μια διαφορετική γλώσσα από εκείνη στην οποία μελετούσα. Για να επανέλθω, όμως, στα έργα που ακολουθούν και στα κριτήρια επιλογής τους, πρέπει να διευκρινίσω ότι τα έργα αυτά, ενώ εμπεριέχονται αναντίρρητα στο αποκαλούμενο in-yer-face, ωστόσο κατά την προσωπική μου εκτίμηση, αποτελούν ξεχωριστές υποπεριπτώσεις που φτάνουν σχεδόν να υπονομεύουν την καθορισμένη, μονόπλευρη εικόνα που συχνά τους αποδίδεται. Τα υπό μελέτη έργα μού υπέδειξαν με τον τρόπο τους ότι αυτονομούνται και πιστοποιούν μικρές υποκατηγορίες, δημιουργώντας τριγμούς σε έναν όρο που τελικά «πάσχει» και αποδεικνύεται λιγότερο καθολικός και περισσότερο ανεπαρκής, ανοίγοντας τον δρόμο για επιπλέον έρευνα. 10

15 Αναλυτικότερα, τα έργα που θα με απασχολήσουν είναι τα ακόλουθα χωρίς χρονολογική σειρά που αντεδείκνυται, εν προκειμένω, καθώς χρησιμοποιώ το Blasted ως τον «εναρκτήριο μύθο». Oι «υποτιτλικές» απόπειρες που ακολουθούν είναι δικές μου, και επεξηγούνται στα επιμέρους κεφάλαια της εργασίας: 1. Τraverse Theatre Ιrvin Welsh, Τrainspotting (1994): το κινηματογραφικό θέατρο στα Μούτρα (in-yer-face film) 2. Royal Court Sarah Kane, Blasted (1995): τo σήμα κατατεθέν του θεάτρου Στα Μούτρα (in- yer- face logo) 3. Out of Joint Theatre Mark Ravenhill, Shopping & Fucking (1996): το θέατρο Στα ποπ/ομοφυλόφιλα Μούτρα (in-yer-pop/ gay face) 4. Royal Court Anthony Neilson, Penetrator (1994): η μαύρη κωμωδία Στα Μούτρα (in-yer-black comedy-face) 5. Bush Theatre Philip Ridley, The Pitchfοrk Disney (1991): το ψυχαναλυτικό θέατρο Στα Μούτρα (in-yer-psychoanalytic face) 6. Royal Court - Martin McDonagh, The Beauty Queen of Leenane (1996): το μεταμφιεσμένο θέατρο Στα Μούτρα η ιρλανδική περίπτωση (in-yer-under cover face: the Irish case) 7. National Theatre (Cottesloe Stage) Patrick Marber, Closer (1997): το σεξουαλικό θέατρο Στα Μούτρα (in-yer-sex face) 8. Royal Court Martin Crimp, Attempts on Her Life (1997): το απόν θέατρο Στα Μούτρα (the absent in-yer-face) 9. Paines Plough Sarah Kane, Crave (1998): οι λέξεις σαν γροθιά Στα Μούτρα Τέλος, στο τελευταίο κεφάλαιο (Έκτο Μέρος Χαρτογραφώντας τα συμπεράσματα. Τελευταίες Απόπειρες Ορισμού) καταθέτω τα επιλογικά συμπεράσματα αυτής της φαινομενολογικής σύζευξης δραματουργίας και κοινωνικής τοπογραφίας που συμπυκνώνουν όλο το φάσμα της σκέψης μου για το πώς οι εννοιολογικές και φορμαλιστικές αλλαγές των θεατρικών κειμένων προκύπτουν ως ιστορική αναγκαιότητα σε μια εποχή «γροθιά στο πρόσωπο», προτείνω εκ νέου ορισμούς που να ανταποκρίνονται στην κοινωνική τοπογραφία του 90, ενώ 11

16 αποπειρώμαι να ανιχνεύσω την βιωσιμότητα του in-yer-face στην αλλαγή της χιλιετίας, καταθέτοντας παράλληλα την προσωπική μου εκτίμηση για την βρετανική πρόσληψη που, αναπόφευκτα, απηχούν οι βρετανοί δημιουργοί και τα έργα τους. Κλείνοντας, θα ήθελα να προσθέσω δύο τελευταία αλληλένδετα μεταξύ τους στοιχεία: το πρώτο στοιχείο είναι πως ο αναγνώστης θα πρέπει να αναμένει μια εστιασμένη στην φουκωική ετερετοπολογία ανάγνωση των κειμένων αυτών, που ανατέμνει τα δραματουργικά δεδομένα με τα συγκεκριμένα εργαλεία της φαινομενολογίας, χωρίς να επιθυμεί να λοξοδρομήσει σε άγνωστα μονοπάτια μιας ευρύτερης φιλοσοφικής ερμηνείας ας μην ξεχνάμε πως πρόκειται, εξάλλου, για μια θεατρολογική μελέτη. Το δεύτερο στοιχείο είναι πως, εύλογα, για τα έργα αυτά έχουν γραφτεί, έως και σήμερα, αν όχι αναρίθμητες, δεκάδες μελέτες από διακεκριμμένους επιστήμονες κυρίως του εξωτερικού, που τα επεξεργάζονται κάθε φορά και τα ερμηνεύουν κάτω από επιμέρους ερευνητικά πρίσματα. Η εργασία μου, επομένως, θα περιοριστεί στα δεδομένα που έχω θέσει εξαρχής, έχοντας πλήρη επίγνωση πως αυτό δεν συνεπάγεται σε καμία περίπτωση για να επικαλεστώ τον Φουκώ ως εισιτήριο εισόδου ότι προτείνω μια θεωρητική εργασία που έχει εξασφαλίσει «τον μοναδικό στοχαστή της και τον ενιαίο λόγο της». 2 2 Micheal Foucault, Ετεροτοπίες και άλλα κείμενα, μτφ. Τάσος Μπέτζελος, Πλέθρον, Αθήνα 2012, σ

17 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 13

18 «Είναι τόσο δύσκολο να τους σοκάρεις, απέτυχα να τους σοκάρω». Howard Barker 3 1. Ετυμολογικά: in-yer-face theatre 4 «Όταν το 1998 ρώτησα τη Σάρα Κέην τι σκεφτόταν για τον τίτλο in-yer-face theatre, ανασήκωσε τους ώμους της, σαν να έλεγε: Αυτό είναι δικό σου πρόβλημα, φίλε, όχι δικό μου. Μετά είπε: τουλάχιστον, είναι καλύτερο από το σκατό- New Brutalism». 5 Το θέατρο Στα Μούτρα ορίστηκε ως τέτοιο στην αλλαγή της χιλιετίας εγκαινιάζοντας ένα νέο ερευνητικό πεδίο, κυρίως μετά την έκδοση του βιβλίου In- Yer-Face Theatre: British Drama Today (2000) του βρετανού κριτικού θεάτρου Άλεκς Σιρτζ (Aleks Sierz), ο οποίος τάραξε τα νερά της συντηρητικής κριτικής, συστήνοντας επίσημα το «νέο θεατρικό φαινόμενο» και αποδίδοντας για πρώτη φορά την πραγματική διάσταση όλων εκείνων των ανεξάρτητων με μια πρώτη ματιά, ανένταχτων έργων σε μια συνολική κίνηση κοινωνικής αντίστασης, που έδωσε εικόνα και λόγο στη ζοφερή μεταθατσερική πραγματικότητα της Μ. Βρετανίας. Οι νέοι δραματουργοί της μεταμοντέρνας κουλτούρας (νέοι και ηλικιακά, όχι άνω των 27 χρόνων), πραγματεύονται ανοιχτά την πολιτική της βίας με την οποία έχουν γαλουχηθεί και την «ενδύονται» αισθητικά με μια ωμή τρωτότητα, που συχνά 3 Howard Barker, Gertrude/The Cry, Calder, Λονδίνο 2002, σ. 14 [η φράση ανήκει στον χαρακτήρα του Άμλετ]. 4 Οι πληροφορίες για το κεφάλαιο αυτό βασίζονται στις εξής πηγές: Έλση Σακελλαρίδου, Θέατρο- Αισθητική Πολιτική: Περί-Διαβάζοντας τη Σύγχρονη Βρετανική Σκηνή στο Γύρισμα της Χιλιετίας, Παπαζήσης, Αθήνα 2012 Graham Saunders, Rebecca D'Monte (επιμ.), Cool Britannia? British Political Drama in the 1990s, Palgrave, Λονδίνο 2009 Graham Saunders, Rebecca D'Monte, «Theatres Shock Therapy», ανακοίνωση στο συνέδριο «In-Yer-Face? British Drama in the 1990 s», που διοργάνωσε το University of the West of England στο Μπρίστολ (6 και 7 Σεπτεμβρίου 2002), [http://www1.uwe.ac.uk(15/9/2008)] Aleks Sierz, In-Yer-Face-Theatre. British Drama Today, Faber, Λονδίνο 2000 «In-Yer-Face? British Drama in the 1990 s», πρακτικά συνεδρίου που διοργάνωσε το University of the West of England στο Μπρίστολ (6 και 7 Σεπτεμβρίου 2002), writernet.co.uk.[http://www.writers.net(7/1/2007)] Aleks Sierz, Rewriting the Nation: British Drama Today, Methuen, Λονδίνο 2011 Aleks Sierz, Schnierer Peter Paul, MiddeKe Martin (επιμ.), The Methuen Drama Guide to Contemporary British Playwrights, Methuen, Λονδίνο 2011 Aleks Sierz «Still In-Yer-Face? Towards a Critique and a Summation». New Theatre Quarterly, τμ. 18, τχ. 1 (2002), σ σε διαδικτυακή έκδοση από το Cambridge University Press: [http:// journals.cambridge.org.(16/9/2008)] Ameilia-Howe Kritzer, Political Theatre in Post Thatcher Britain, New Writing: , Palgrave Macmillan, Λονδίνο 2008 Davis Lane, Contemporary British Drama, Edinburgh Uni. Pres, Εδιμβούργο 2010, και ειδικότερα το κεφάλαιο «In yer Face Theatre and Legacies of the New Writing Boom», σ David Eldridge, «In-Yer-face and After», Intellect, τμ. 23, τχ. 1 (Mάρτιος 2003), σ [htttp//www.theatrevoice.com(26/2/2008)] [http//www.sierz.co.uk(10/5/2012)]. 5 Aleks Sierz, «Raising Kane», What s On, 28 Mαρτίου 2001, και «Sarah Kane: an Ultima Entervista», Artistas Unidos, τχ. 4 (1998), σ Όλες οι μεταφράσεις των αποσπασμάτων της ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας είναι δικές μου, εφόσον δεν αναφέρεται άλλος μεταφραστής. 14

19 εκλαμβάνεται λανθασμένα ως αμοραλισμός στερημένος από ιδεολογικές πεποιθήσεις. Μακριά από ηθικολογίες, μέμφονται τις εγκατεστημένες δραματικές φόρμες και αρνούνται να ενταχθούν σε μεθοδολογικά εργαλεία δραματουργικής ανάλυσης που θα «τεμάχιζαν» τα πρωτόλεια κείμενά τους με λεξιθηρικούς ακροβατισμούς αντιθέτως, αποπειρώνται να αρθρώσουν τον προσωπικό τους άναρχο λόγο: «Συγγραφείς, όπως η Σάρα Κέην, ο Μαρκ Ρέινβενχιλ, ο Πάτρικ Μάρμπερ, ο Mάρτιν Κριμπ, ο Τζο Πένχολ, o Mάρτιν Μακντόνα έχουν αναλάβει το καθήκον να δοκιμάζουν, να αμφιβάλλουν, να επικρίνουν και να κοροϊδεύουν όλους τους πένιθμους «-ισμούς» της μεταμοντέρνας θεωρίας και της κοινωνικοπολιτιστικής πρακτικής, ενώ, επίσης, αναζητούν τρόπους για να ταιριάξουν τη νέα εκρηκτική θεματολογία τους με μια αναζωογονητική θεατρική άρθρωση». 6 Εδώ θα κάνω μια μικρή παρέκβαση για να επισημάνω πως η «μάχη» αυτή για την εύρεση ενός ταξινομικού συστήματος που θα τους εμπεριείχε, υπήρξε, εύλογα, αμφίρροπη, καθώς το αίτημα «αυτοδιάθεσης» των συγγραφέων ως γνήσιων δημιουργών υπήρξε ισχυρό, με αποτέλεσμα την έντονη αμφισβήτηση που άγγιζε την ειρωνεία απέναντι σε ετικέτες - ακόμα κι αν αυτές έρχονταν «κατάμουτρα». Χαρακτηριστική είναι η αφοριστική δήλωση της Κέην: «Δεν πιστεύω στα κινήματα. Τα κινήματα ορίζουν πάντα την απομίμηση. [...] Τα ΜΜΕ πάντα ψάχνουν για κινήματα, τα επινοούν αν χρειαστεί. Οι συγγραφείς όμως δεν ενδιαφέρονται. Κάποιοι από αυτούς που υποτίθεται πως ανήκουν σ αυτό [το κίνημα] των νέων του 90 δεν τους έχω καν συναντήσει. [...] Το πρόβλημα με τα κινήματα είναι πως κυρίως αποκλείουν παρά περιλαμβάνουν. [...] Δεν θεωρώ τον εαυτό μου a New Brutalist». 7 Στο παρθενικό συναφές συνέδριο που οργανώνεται στην Αγγλία υπό τον τίτλο «In-Yer-Face? British Drama in the 1990s», 8 παρουσιάζονται οι πρώτες ακαδημαϊκές μελέτες που κάνουν λόγο για μία πεπερασμένη συγγραφική τάση, ενώ παράλληλα αναδύεται και μια αντιπαλότητα: ο Σιερζ υπερασπίζεται το βιβλίο του ένα χρόνο μετά την έκδοσή του, και μαζί του τον ορισμό που έδωσε, εστιάζοντας στην χρησιμότητα 6 Elizabeth Sakellaridou, «Exporting an Aesthetic, Importing Another? Experimental (Ad)ventures in Contemporary British Theatre», Gramma, τχ. 10 (2002), σ Απόσπασμα από συνέντευξη της Κέην στον Joan Thielemans, «Conversation with Sarah Kane and Vicky Featherstone» στο:ubu European stages, European Theatre Review, τχ. 15 (Δεκέμβριος 1999), σ , όπως παρατίθεται στο: Graham Saunders, About Sarah Kane: The Playwright and the Work, Faber, Λονδίνο 2009, σ Ιn-Yer-Face? British Drama in the 1990 s, πρακτικά συνεδρίου που διοργάνωσε το University of the West of England στο Μπρίστολ (6 και 7 Σεπτεμβρίου 2002), writernet.co.uk.[http://www.writers.net(7/1/2007)]. 15

20 του θεάτρου αυτού ως θεραπείας σοκ, υπό την έννοια του βιωματικού θεάτρου που ξορκίζει τους δαίμονες και τροφοδοτεί την σκέψη οι συγγραφείς-εκπρόσωποι του επίσημου δικτύου συγγραφέων («writernet») που παρευρίσκονται στο συνέδριο, από την άλλη πλευρά, αντιμάχονται τον όρο, διαβλέποντας τον κίνδυνο να «αλυσοδεθούν» ξεχωριστές συγγραφικές φωνές με ένα ρεύμα «του συρμού» που δημιουργεί «μπρουτάλ» προσδοκίες εξ ορισμού, γκετοποιώντας μεμονωμένους δημιουργούς. Ο Σιερζ απορρίπτει την «ομοιογενοποίηση» και αποσαφηνίζει τη θέση του, πιθανότατα σε μια απόπειρα να ανασκευάσει, όπως ευθέως υποστηρίζει η Σακελλαρίδου, 9 έναν μάλλον ευκαιριακό όρο που, ωστόσο, αποδεικνύεται μέχρι σήμερα κραταιός: «Ο όρος in-yer-face δεν ήταν ποτέ μία άμεση εφεύρεση, ούτε μια επιβολή, αλλά προήλθε μέσα από κριτικές των έργων που συζητώνται από τους κριτικούς των εφημερίδων στα μέσα της δεκαετίας του Αλλά εάν ο όρος προήλθε άτυπα, η έκδοση του βιβλίου «μαρκάρει» με ένα σήμα κατατεθέν, επιτρέποντας σε διαφορετικούς μεταξύ τους συγγραφείς να ομαδοποιηθούν κάτω από μία ονομασία.[...] Αξίζει, ακόμη, να δώσουμε έμφαση στο γεγονός ότι, παρόλο που το inyer-face theatre ήταν καθαρά μια νέα θεατρική πρακτική, δεν ήταν ποτέ κίνημα. Δεν μπορούσες να αγοράσεις κάρτα μέλους, ή να διαβάσεις ένα μανιφέστο ή να συμμετάσχεις σε μία πορεία. Ήταν ένα δίκτυο, και οι θεατρικοί συγγραφείς που συμμετείχαν γνωρίζονταν μεταξύ τους καλά. Παρότι το in-yer-face theatre αποφεύγει συνειδητά να αναφερθεί στους νέους συγγραφείς της δεκαετίας του 1990 ως κίνημα, κάποιοι από τους αναγνώστες του έχουν υπάρξει λιγότερο προσεχτικοί. Δεν μπορεί κανείς να τους κατηγορήσει εξολοκλήρου η ίδια η δομή επιβάλλει μια τέτοιου είδους ανάγνωση». 10 Πράγματι, ο όρος in-yer-face αναφέρεται κυρίως στη «συμπτωματολογία» των έργων αυτών που βρέθηκαν να συγκεντρώνουν κοινά χαρακτηριστικά, με πιο εξώφθαλμο αυτό της ωμής σκηνικής βίας. Παρόμοια θεάματα, όμως, είχαν γαλουχήσει το βρετανικό κοινό κατά την Αναγέννηση, και καθόλη την διάρκεια της ελισαβετιανής περιόδου μέχρι τον 18 ο αιώνα: 9 «Η καλλιτεχνική εικόνα αυτού του τύπου της ανοιχτής βίαιης τέχνης αποδόθηκε αργότερα στον χώρο του θεάτρου από τον Aleks Sierz με τον εντυπωσιακό όρο «in-yer-face theatre», φράση που έγινε άμεσα σλόγκαν για το θέατρο της δεκαετίας του 1990, σε σημείο που να τον ανασκευάσει ο ίδιος ο εμπνευστής του μόλις ένα χρόνο αργότερα! Βλ. Aleks Sierz: Ιn-Yer- Face Theatre. British Drama Today (2001) και «Still In-Yer-Face:Towards a Critique and a Summation» (2002)», όπως παρατίθεται στο: Έλση Σακελλαρίδου, Θέατρο Αισθητική Πολιτική :Περί-Διαβάζοντας τη Σύγχρονη Βρετανική Σκηνή στο Γύρισμα της Χιλιετίας, Παπαζήσης, Αθήνα 2012, σ. 73, υποσημ Aleks Sierz, «We all need stories: the politics of in-yer-face theatre», όπως παρατίθεται στο: Rebecca D'Monte, Graham Saunders (επιμ.), Cool Britannia?: British Political Drama In The 1990s, Palgrave, Λονδίνο 2007, σ

21 «Οι ελισαβετιανές και ιακωβιανές αναφορές αποκτούν τη σημασία ενός προτύπου προς επεξεργασία. Η αφήγηση της βίας βρίσκει σ αυτό ακριβώς το πρότυπο το απαραίτητο φίλτρο για τη δραματοποίησή της, χρησιμοποιώντας με μεγάλη μαεστρία τις συμβάσεις του είδους, για την άμεση παραβολή με την επικαιρότητα». 11 Για τον λόγο αυτό, ένας ορισμός που εναλλακτικά χρησιμοποιήθηκε είναι το «Νέο-ιακωβιανό θέατρο» (Neo-Jacobean theatre), ο οποίος όμως υπογραμμίζει την ιστορική συνέχεια και όχι το σύγχρονο παρόν εξού και εγκαταλείφθηκε γρήγορα όπως συνέβη, εξάλλου, και με τον όρο «θέατρο της Νέας Κτηνωδίας» (New- Brutalism theatre). Ο όρος αυτός, αν και προέρχεται από την αρχιτεκτονική, 12 μεταφέρθηκε στο θέατρο υπερθεματίζοντας την βάναυση (μπρουτάλ) ανθρώπινη φύση που πρωταγωνιστεί στη σκηνή. Αν και πιο ακριβής από το Neo-Jacobean, και αυτός ο όρος γνώρισε περιορισμένη χρήση, καθώς εμμένει σε μια πρωτόγονη και ενστικτώδη αντίδραση που στερείται ευρύτερης σκέψης. Κυρίως, όμως, οι προηγούμενες ονοματοδοσίες είναι ελλιπείς, γιατί δεν εμπεριέχουν την ανατροπή που κουβαλά στα σπλάχνα του ο όρος in-yer-face: απελευθερωμένος από κάθε λογοτεχνική κειμενοκεντρική παράδοση, τοποθετεί στο επίκεντρό του τον θεατή και μάλιστα την σχέση του με τη σκηνή που επαναπροσδιορίζεται μέσα από τη βιωματική εμπειρία: «Σε αντίθεση με άλλα ονόματα, όπως το New Brutalism, ο όρος in-yer-face theatre περιγράφει όχι μόνο το περιεχόμενο ενός έργου, αλλά και τη σχέση μεταξύ σκηνής και πλατείας. Εξαιτίας αυτού, προτείνει με δυναμικό τρόπο πολύ περισσότερα από μία ωμή περιγραφή του περιεχομένου. [...] Με άλλα λόγια, η ονομασία in-yer-face theatre υποδηλώνει έντονα το ιδιαίτερο στοιχείο στην εμπειρία της θέασης του extreme theatre το συναίσθημα ότι ο προσωπικός σου χώρος απειλείται. Δίνει μία αίσθηση αυτής της βεβήλωσης της οικειότητας που μερικά είδη του ακραίου θεάτρου δημιουργούν στο κοινό. Με άλλα λόγια, είναι ένα εργαλείο για να κατανοήσουμε τη σχέση μεταξύ έργου και κοινού» Σκαρλίνι Λούκα, «Εισαγωγή στα Άπαντα της Σάρα Κέην», μτφ. Χρ. Ζώνιου, όπως παρατίθεται στο: πρόγραμμα παράστασης, Καθαροί Πια, Η Νέα Σκηνή, Αθήνα 2001, σ Η New Βrutalist αρχιτεκτονική άκμασε από το 1950 έως τα μέσα της δεκαετίας του Χαρακτηρίζεται από πολύ γραμμικά και ταυτόχρονα ογκώδη κτίρια χωρίς εξωτερικά στοιχεία διακόσμησης, στα οποία κυριαρχεί ως υλικό το σκυρόδεμα. Αρχικά το στυλ αυτό υιοθετήθηκε στα δημόσια κτίρια προκειμένου να δημιουργηθούν λειτουργικές δομές σε χαμηλό κόστος, αλλά τελικά οι αρχιτέκτονες επεκτάθηκαν και σε άλλες κτιριακές χρήσεις Οι επικριτές της βρίσκουν την New Βrutalist ψυχρή και βιομηχανική, καθώς προβάλλει την ατμόσφαιρα του ολοκληρωτισμού και τη σύνδεση των κτιρίων με την υποβάθμιση των πόλεων και των ανθρώπων. Στην Μ. Βρετανία υπάρχουν πολλά δείγματα αυτής της αρχιτεκτονικής με κυριότερο το National Theatre. Για περαιτέρω πληροφορίες βλ. και [http://en.wikipedia.org/wiki/brutalist_architecture(8/1/2010)]. 13 Aleks Sierz, «We all need stories: the politics of in-yer-face theatre», στο: Rebecca D'Monte, Graham Saunders (επιμ.), Cool Britannia?: British Political Drama In The 1990s, Palgrave, Λονδίνο 2007, σ

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.»

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» «Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» Με τον όρο αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου ορίζουμε τις εγκαταστάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),(

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),( ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη (Abstract),( στην ελληνική και αγγλική γλώσσα Λέξεις κλειδιά Εισαγωγή Επικρατούσες απόψεις Ορισμοί Η Η επιστημονική υπόθεση Περιγραφή αιτιολόγηση της έρευνας ή εφαρμογής Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου.

Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Εύρεση κοινών στοιχείων των δύο αυτών μορφών τέχνης. Είναι κλασσικό βιβλίο. Ενδιαφέρουσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο πουπουλένιος Κ. Μαρκουλάκης, Ν. Κουρής, Οδ. Παπασπηλιόπουλος, Γ. Πυρπασόπουλος Αν και

Ο πουπουλένιος Κ. Μαρκουλάκης, Ν. Κουρής, Οδ. Παπασπηλιόπουλος, Γ. Πυρπασόπουλος Αν και Ο πουπουλένιος Κοινωνικό του Μάρτιν ΜακΝτόνα Διαρκεια : 125 ' Σκηνοθ.-μετάφρ.: Κ. Μαρκουλάκης Ερμηνεύουν: Κ. Μαρκουλάκης, Ν. Κουρής, Οδ. Παπασπηλιόπουλος, Γ. Πυρπασόπουλος. Σκην.-κοστ.: Αθ. Σμαραγδή, Φ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ «Διαχρονικές αξίες στην εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον που αλλάζει μέσα από τον ανατρεπτικό οραματιστή καλλιτέχνη Γιάννη Γαΐτη» (Βιωματικό εργαστήριο με την αξιοποίηση του μοντέλου PERKINS) ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ

ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ Το θέατρο του παραλόγου Θέμα: το «παράλογον» της ανθρώπινης φύσης η ζωή χωρίς νόημα και ιδανικά Κυριότερα στοιχεία: λεκτική ασυναρτησία απογύμνωση της γλώσσας κλοουνέσκο στοιχείο σκηνές

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014 Δημήτρης Μπίρμπας ΠΠΛ Αγίων Αναργύρων Σοφία Παππά ΠΠΛ Ζάννειο Πειραιά Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE)

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΕΛΛΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΚΑΠΟΛΟΥ ΔΡ. ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες

Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες 2015-2016 - Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων: Σωτήρης Πετρίδης e- mail επικοινωνίας: sotospetridis@yahoo.gr Υπό την επίβλεψη της Μ. Κακλαμανίδου Περιγραφή του μαθήματος: Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α

Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

Θέατρο Τ 7η Το αρχαίο Θέατρο και οι σύγχρονοι Λαρισαίοι των ρόλων μεταξύ των μαθητών αποφασίστηκε το χρονοδιάγραμμα των γυρισμάτων. Λίγο πριν το γύρισμα της κάθε σκηνής, λαμβάνονταν αποφάσεις για τα πλάνα

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα