Λειτουργικά Συστήματα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λειτουργικά Συστήματα"

Transcript

1 Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 5ο Συστήματα Εισόδου - Εξόδου (INPUT/OUTPUT) 1

2 6.1 I/O Υλικό To Ι/Ο σύστημα αποτελεί ένα πολύ μεγάλο τμήμα ενός Λ.Σ. Συνήθως "διευθύνει" όλες τις συσκευές I/O (π.χ. δίσκους, τερματικά, εκτυπωτές, δίκτυα,...). Κυρίως πρέπει ένα I/O σύστημα να εκδίδει εντολές στις συσκευές, ν' αναγνωρίζει και να εξυπηρετεί τα interrupts των συσκευών, και να χειρίζεται βλάβες και λάθη σχετικά με I/O. Πριν εξετάσουμε ένα I/O (software) σύστημα, ας δούμε πρώτα το I/O hardware από κοντά. Θα εστιάσουμε την προσοχή μας σε γενικές πληροφορίες για I/O συσκευές, για controllers συσκευών (device controllers) και για Direct Memory Access. 2

3 I/O Συσκευές (Devices) δίσκοι, τερματικά, εκτυπωτές, δίκτυα, ποντίκια, ταινίες,... Block devices αποθηκεύουν πληροφορία σε μονάδες σταθερού μεγέθους (# bytes) που λέγονται blocks. Κάθε block πληροφορίας έχει δική του διεύθυνση και μπορεί να εγγραφεί ή ν' ανακτηθεί ανεξάρτητα από τ' άλλα blocks. Επίσης, το block αποτελεί την μικρότερη μονάδα πληροφορίας που μεταφέρεται από (προς) την συσκευή. Character devices διαχειρίζονται αδόμητη πληροφορία - δηλ. απλώς μια σειρά από chars. Δεν υπάρχει η δυνατότητα διευθυνσιοποίησης πληροφορίας και ανεξάρτητης πρόσβασης. Πρέπει να σημειωθεί πρώτον ότι υπάρχουν διάφορες ερμηνείες για τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχουν block και char. devices. Δεύτερον, ότι ακόμα και block devices έχουν ένα character interface (π.χ. disks σε UNIX). Όλοι συμφωνούν ότι οι δίσκοι είναι block devices και ότι τερματικά, εκτυπωτές, δίκτυα, ποντίκια είναι character devices. Πολλοί επίσης θεωρούν τις μαγνητικές ταινίες ως block devices. 3

4 Ελεγκτές Συσκευών (CONTROLLERS) Πολλές συσκευές I/O έχουν δύο διαφορετικά τμήματα: ένα ηλεκτρονικό και ένα μηχανικό. Το ηλεκτρονικό τμήμα, που είναι στην ουσία ένας επεξεργαστής, ονομάζεται ελεγκτής (controller) (ή adapter). Ο controller είναι μια κάρτα που μπαίνει στον υπολογιστή. Αυτή η κάρτα έχει εισδοχές για συνδέσεις με I/O συσκευές. Η επικοινωνία του controller με τις συσκευές γίνεται μέσω ενός διαύλου Ε/Ε (I/O bus). Ο δίαυλος ΕΕ είναι διαφορετικός από το «system bus» που συνδέει τη CPU, μνήμη και ελεγκτές (controllers). 4

5 Ελεγκτές Συσκευών (CONTROLLERS) Η πρώτη ευθύνη ενός disk controller είναι να κάνει έλεγχο λαθών (error checking). Πρώτα οργανώνει τα ψηφία που έρχονται από την συσκευή σε bytes και μετά πιστοποιεί το checksum που περιέχει η πληροφορία. Κατόπιν, η πληροφορία μπορεί να μεταφερθεί στη Κ.Μ. Σαν ένα άλλο παράδειγμα, ένας terminal controller είναι υπεύθυνος να διαβάζει τα bytes (chars) από την Κ.Μ. και καθοδηγεί την ακτίνα του CRT (οθόνης) για να τυπωθούν οι αντίστοιχοι ASCII χαρακτήρες. Επίσης, ανάλογα χειρίζεται λειτουργίες όπως scrolling, κ.λπ. 5

6 Επικοινωνία με Ελεγκτές Ο πιο διαδεδομένος τρόπος βασίζεται στην έννοια του memory-mapped I/O. Ένα μέρος του χώρου διευθύνσεων (address space) του υπολογιστή είναι αφοσιωμένο να παρέχει ειδικούς καταχωρητές (device registers - Control and Status Registers (CSR)). Το Λ.Σ. επικοινωνεί με τον Ελεγκτή χρησιμοποιώντας αυτούς τους καταχωρητές. π.χ. μπορεί να "γράψει" εντολές (δίνοντας ειδικές τιμές) και να ορίσει τιμές παραμέτρων όπως ποιο μπλοκ δίσκου πρέπει να προσπελαστεί, διεύθυνση στη Κ.Μ. όπου πρέπει ν' αποθηκευτεί, κ.λπ. 6

7 Επικοινωνία με Ελεγκτές Αφού δεχθεί μια εντολή ο ελεγκτής θα την εκτελέσει και θα γράψει πληροφορίες σχετικά με την εντολή σε ειδικούς καταχωρητές που θα εξεταστούν από το Λ.Σ. π.χ. για να διαπιστωθεί αν η εντολή εκτελέστηκε επιτυχώς. Κατόπιν, ο ελεγκτής θα προκαλέσει μια διακοπή (interrupt) ώστε να εκτελεστεί το κατάλληλο τμήμα του Λ.Σ. και να συνεχίσει την περαιτέρω επεξεργασία της κλήσης Ε/Ε. 7

8 Απ Ευθείας Πρόσβαση στη Μνήμη (Direct Memory Access -- DMA) «DMA» αναφέρεται στην ικανότητα των ελεγκτών να εκτελέσουν πλήρως μια εντολή Ε/Ε χωρίς την ανάμειξη του CPU. π.χ. ένας ελεγκτής δίσκου μπορεί ν' ανακτήσει το ζητούμενο μπλοκ από το δίσκο και να το μεταφέρει στην Κ.Μ. χωρίς την ανάγκη να επέμβει ο CPU να κάνει την αντιγραφή από τον αποταμιευτή (buffer) του ελεγκτή στην Κ.Μ. Η ικανότητα DMA ενός ελεγκτή κρίνεται πολύ σημαντική γιατί εφ' όσον γίνεται η παραπάνω αντιγραφή, το CPU εκτελεί εντολές άλλου προγράμματος η απόδοση του συστήματος είναι κατά πολύ καλύτερη. 8

9 Κρυφή Μνήμη στους Ελεγκτές Γιατί χρειάζονται οι αποταμιευτλες (buffers) των ελεγκτών δίσκου; Ο κύριος λόγος απορρέει από την ανάγκη χρησιμοποίησης του system bus για να μεταφερθεί πληροφορία από τον δίσκο στην K.M. Το system bus χρησιμοποιείται από το CPU για πρόσβαση στη μνήμη και για επικοινωνία CPU-δίσκων. Έτσι, την στιγμή που τα bits ενός μπλοκ καταφθάνουν στον ελεγκτή, το system bus μπορεί να μην είναι διαθέσιμο (δηλ. να μεταφέρει κάποια άλλη πληροφορία) Οι αποταμιευτές ενός ελεγκτή αποφεύγουν τέτοια προβλήματα. Eνα άλλο πρόβλημα προκύπτει από την ανικανότητα μερικών ελεγκτών για είσοδο και έξοδο ταυτόχρονα. 9

10 Κρυφή Μνήμη στους Ελεγκτές π.χ. όταν αρχίζουν DMA για ένα μπλοκ στον αποταμιευτή τους, το επόμενο ζητούμενο μπλοκ του δίσκου περνά κάτω από την κεφαλή και δεν μπορεί να αποθηκευτεί σ' έναν άλλο αποταμιευτή. Μόλις τελειώσει το 1ο DMA, τότε θα πρέπει να περιμένει ο ελεγκτής μέχρι το επόμενο ζητούμενο μπλοκ να ξαναπεράσει κάτω από την κεφαλή - μια σημαντική καθυστέρηση. Μια λύση στο πρόβλημα αυτό βασίζεται στην έννοια του block interleaving: Αντί τα μπλοκ σε μια τροχιά (track) του δίσκου ν' αποθηκεύονται με την σειρά 1, 2, 3,... αποθηκεύονται με την σειρά 1, 5, 2, 6, 3, 7, 4, 8 αντί για καθυστέρηση μιας σχεδόν-ολόκληρης περιστροφής για ν' ανακτηθεί το block#2, (όσο το block#1 γίνεται DMA) υπάρχει μόνο η καθυστέρηση να περάσει το block#5 κάτω από την κεφαλή. 10

11 6.2 Λογισμικό Ε/Ε (I/O Software) Το λογισμικό ενός συστήματος ΕΕ είναι πολύ πολύπλοκο. Ως εκ τούτου, συνήθως, οργανώνεται με την βοήθεια πολλών επιπέδων. Κάθε επίπεδο είναι αποκλειστικά υπεύθυνο για τμήμα της συνολικής λειτουργικότητας και παρέχει συγκεκριμένες υπηρεσίες στο αμέσως πιο πάνω επίπεδο. Συνήθως το λογισμικό ενός συστήματος ΕΕ οργανώνεται ως εξής: user level s/w device independent s/w device drivers interrupt handlers

12 Ροή Πληροφορίας στο Ι/Ο s/w 12

13 6.2 Λογισμικό I/O (Software) Ίσως η πιο σημαντική έννοια σχετικά με I/O s/w να είναι device independence. Είναι ξεκάθαρο ότι μέρος του I/O s/w εξαρτάται από το είδος και τα χαρακτηριστικά της I/O συσκευής. Είναι όμως εξ ίσου επιθυμητό π.χ. τα προγράμματα που προσπελαύνουν αρχεία σ' ένα floppy να μπορούν να τρέξουν αν αυτά τα αρχεία μεταφερθούν στο σκληρό δίσκο. Μια άλλη επιθυμητή ιδιότητα είναι ομοιόμορφη ονομασία (uniform naming): Δηλ. όλες οι συσκευές κατονομάζονται ομοιόμορφα (π.χ. στο UNIX τ' ονόματα συσκευών είναι ένα όνομα μονοπατιού). Τέλος, το I/O s/w πρέπει να κρύβει την ασύγχρονη συμπεριφορά/ιδιότητα του I/O (δηλ. βασίζονται σε interrupts, και όταν αυτά συμβούν, το CPU τρέχει κάποιο άλλο πρόγραμμα έχοντας μπλοκάρει το πρόγραμμα που ζήτησε το I/O το process που κάνει I/O νομίζει ότι το I/O είναι σύγχρονο και όχι ασύγχρονο. 13

14 Χειρισμός Διακοπών (Interrupts) Βρίσκονται στο κατώτερο επίπεδο του I/O s/w ώστε τα ανώτερα επίπεδα να μην χρειάζεται να ξέρουν όλες τις "δυσάρεστες" λεπτομέρειες. Αυτό επιτυγχάνεται με το να μπλοκάρουν όποιο process επιχειρεί I/O (για το οποίο χρειάζεται επικοινωνία με τον controller). Όταν ο controller τελειώσει, θα προκαλέσει διακοπή και ο χειριστής της θα ξεμπλοκάρει το process (π.χ. βγάζοντας το από ένα WAIT LIST και βάζοντάς το στο READY LIST που εξετάζεται από τον CPU scheduler - στο UNIX). 14

15 Οδηγοί Συσκευών (Device Drivers) Περιέχει τον κώδικα που είναι εξαρτώμενος από την συσκευή (device-dependent). Ο οδηγός έχει τη βασική ευθύνη να επικοινωνεί με τον controller (μέσω των CSR του controller σ' ένα memory-mapped I/O system, όπως είδαμε πριν). Ο οδηγός συνήθως έχει μια ουρά εργασίας (work queue) όπου εναποτίθενται αιτήσεις για ΕΕ. Η σειρά με την οποία οι διάφορες αιτήσεις αποθηκεύονται στην ουρά ενός οδηγού είναι πολύ σημαντική για την απόδοση του συστήματος γιατί καθορίζει π.χ. την σειρά με την οποία τα ζητούμενα μπλοκ θ' ανακτηθούν ( εδώ έχουμε ένα άλλο είδος scheduling - disk scheduling). 15

16 Οδηγοί Συσκευών (Device Drivers) Ο driver επίσης κρατάει αρκετές πληροφορίες για την συσκευή που διαχειρίζεται. π.χ. για ένα δίσκο πρέπει να ξέρει την "γεωμετρία του" π.χ. Πόσοι δίσκοι (disk platters), πόσοι κύλινδροι, πόσες τροχιές (tracks) σε κάθε κύλινδρο, πόσοι τομείς (sectors) σε κάθε τροχιά, κ.λπ. Επίσης πρέπει να ξέρει σε ποιο κύλινδρο βρίσκεται τώρα η κεφαλή (π.χ. για να εκτιμήσει αν χρειάζεται να ζητήσει από τον controller να κάνει Seek). Αφ ης στιγμής εκδώσει την εντολή στον ελεγκτή, μπλοκάρει. Θα τον ξεμπλοκάρει ο χειριστής διακοπών που θα προκαλέσει ο ελεγκτής όταν διεκπεραιώσει την εντολή ΕΕ. 16

17 Οδηγοί Συσκευών (Device Drivers) Ευθύς αμέσως θα εξετάσει τον κατάλληλο CSR register για τυχόν λάθη. Αν έχει υπάρξει λάθος, θα προσπαθήσει να το αντιμετωπίσει. Αλλιώς, θα επικοινωνήσει με το αμέσως ανώτερο επίπεδο (δηλ. το device indep. s/w) συνήθως για να του "περάσει" πληροφορία, όπως π.χ. ένα disk block που ανακτήθηκε, μήνυμα λάθους, κ.λπ. Κατόπιν, αν η ουρά εργασίας δεν είναι άδεια, θα αφαιρέσει την επόμενη αίτηση και θα στείλει την αίτηση στον ελεγκτή. Αν είναι άδεια, τότε θα περιμένει την επόμενη αίτηση (π.χ. θα μπλοκάρει αν ο driver είναι process ή άλλως θα "επιστρέψει" (δηλ. καλεί return). 17

18 Λογισμικό Ανεξάρτητο Συσκευών (Device-Independent I/O S/W) Οι κύριες λειτουργίες σ' αυτό το επίπεδο είναι: ονομασία (naming), προστασία, buffering, ανάθεση blocks, διαιτησία πρόσβασης σε "αφοσιωμένες" συσκευές και αναφορά λαθών. Όπως είπαμε είναι καλό να υπάρχει uniform naming. Στο UNIX κάθε device έχει ένα file name (στο οποίο αντιστοιχεί ένα ειδικό inode) - device special file. 18

19 Λογισμικό Ανεξάρτητο Συσκευών (Device-Independent I/O S/W) Το ειδικό inode περιέχει δύο αριθμούς: major device number, minor device number. Ο major device number ταυτοποιεί τον driver (π.χ. disk driver, tape driver,...). O minor device number ταυτοποιεί την συσκευή που εμπλέκεται στο I/O (π.χ. ποιος δίσκος). Φυσικά, αφού πολλές συσκευές χρησιμοποιούνται από πολλούς χρήστες, οι συσκευές χρειάζονται προστασία π.χ. ο κάθε χρήστης δεν μπορεί να χει απ' ευθείας πρόσβαση σε όποιο δίσκο θέλει (γιατί π.χ. δεν πρέπει να μπορεί να προσπελάσει ξένη πληροφορία). Στο UNIX αυτό επιτυγχάνεται με την χρήση των rwx bits. 19

20 Λογισμικό Ανεξάρτητο Συσκευών (Device-Independent I/O S/W) Συνήθως το I/O s/w σύστημα χρειάζεται buffers στη Κ.Μ. Για block devices, είπαμε ότι η μονάδα προσπέλασης πληροφορίας είναι το block -- το h/w δεν επιτρέπει τίποτα άλλο. Χρησιμοποιώντας buffers το Λ.Σ. επιτρέπει σε χρήστες (user processes) να προσπελάσουν οποιοδήποτε τμήμα πληροφορίας θέλουν κρύβεται αυτή η h/w απαίτηση/περιορισμός από χρήστες. Σε block devices, όπως δίσκοι, αυτό το σύστημα buffering έχει ευεργετικές συνέπειες για την απόδοση του συστήματος. Γιατί, αν το ζητούμενο block είναι σ' ένα buffer τότε αποφεύγεται το disk I/O. Σε character devices, οι buffers χρειάζονται γιατί π.χ. input από πληκτρολόγιο μπορεί να φθάσει πριν να μπορεί να γίνει output. 20

21 Λογισμικό Ανεξάρτητο Συσκευών (Device-Independent I/O S/W) Ο αλγόριθμος και οι δομές δεδομένων, για να αναθέτουν ελεύθερα (free) disk blocks, είναι ένα άλλο μέρος του device independent I/O s/w. Μερικές συσκευές (π.χ. εκτυπωτές) μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο από ένα process κάθε φορά. Έτσι, αιτήσεις για μη-διαθέσιμες συσκευές είτε απορρίπτονται είτε μπλοκάρουν. Όταν ο driver δεν μπόρεσε ν' αντιμετωπίσει κάποιο λάθος (συνήθως, προσπαθώντας/επαναλαμβάνοντας το I/O call μερικές φορές) τότε ειδοποιεί το device independent I/O s/w για το λάθος. Αυτό, ανάλογα με το είδος του λάθους, είτε το αναφέρει στο User process, είτε τερματίζει το Λ.Σ. (για πιο σοβαρά λάθη). 21

22 Λογισμικό στο Επίπεδο του Χρήστη (User-level I/O S/W) Ένα μεγάλο μέρος αυτού του τμήματος περιέχει τις library routines (π.χ. read(), write(), open(), close(), seek(),...). Eνα άλλο μεγάλο μέρος είναι spooling s/w. Αυτό το λογισμικό έχει την ευθύνη να διαχειρίζεται αφοσιωμένες συσκευές σε multiprogramed συστήματα (π.χ. εκτυπωτές: μόνο ένας χρήστης πρέπει να μπορεί να εκτυπώνει κάθε φορά). Ο spooler είναι ένα ειδικό process (δαίμονας) που διαχειρίζεται ένα spooling directory. Για να εκτυπωθεί ένα αρχείο, το process το βάζει στο spooling directory. Ο spooler είναι το μόνο process του printer. Ο spooler μόλις τελειώσει μια αίτηση, παίρνει ένα άλλο αρχείο από το spooling directory και το εκτυπώνει. To spooling χρησιμοποιείται επίσης και για άλλες λειτουργίες: π.χ. network transfer. 22

23 Ροή Πληροφορίας στο Ι/Ο s/w 23

24 6.3 Μαγνητικοί Δίσκοι Από τις πιο σημαντικές συσκευές ενός σύγχρονου υπολογιστή. Το πλεονέκτημά τους: πολύ μεγαλύτερη χωρητικότητα από Κ.Μ. πιό φθηνή μνήμη "σταθερή" μνήμη (non-volatile): όταν καταρρεύσει η μηχανή, τα περιεχόμενα δεν χάνονται. Γεωμετρία: Κύλινδροι (πχ συνήθως ) περιέχουν τροχιές (tracks) (πχ συνήθως 8 12) που περιέχουν τομείς (sectors) (πχ συνήθως ). Κάθε δίσκος έχει 2 επιφάνειες. Σε κάθε επιφάνεια αντιστοιχεί μία κεφαλή. Οι τομείς περιέχουν τον ίδιο αριθμό bytes (πχ 512). 24

25 Ο σκληρός δίσκος Head 0 Head 2 25

26 Ο σκληρός δίσκος 26

27 6.3 Μαγνητικοί Δίσκοι Σχετικά πρόσφατα παρουσιάστηκαν δίσκοι, όπου τα εξωτερικά tracks έχουν πιο πολλά sector) -- zoned disks. μεταβαλλόμενο ρυθμό μεταφοράς δεδομένων! Συνήθως, όταν ένας ελεγκτής ελέγχει > 1 δίσκο, τότε υπάρχει η δυνατότητα για επικαλυπτόμενες αναζητήσεις (overlapped seeks) ο controller ζητεί από ένα δίσκο ένα seek και πριν τελειώσει ζητεί και 2ο seek απ' άλλον δίσκο). Επίσης συχνά μπορεί να ζητηθεί ένα read/write από ένα δίσκο καθ' όσον άλλος δίσκος εκτελεί μια εντολή seek. Δυστυχώς, όμως, παράλληλα read/write σε δύο δίσκους ενός controller, δεν είναι δυνατό). Φυσικά, τα παραπάνω έχουν ευεργετικές συνέπειες για την απόδοση του συστήματος. 27

28 Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού Δίσκων (Disk Scheduling) Λογισμικό: ο αλγόριθμος με βάση τον οποίο ο οδηγός δίσκου επιλέγει την επόμενη αίτηση για να εξυπηρετήσει ο δίσκος θυμηθείτε την ουρά εργασίας του οδηγού δίσκων. Υλικό: ο ελεγκτής συνήθως κάνει βελτιστοποιήσεις Στόχος των αλγορίθμων αυτών είναι η βελτιστοποίηση της απόδοσης. Μετρικές απόδοσης περιλαμβάνουν: Χρόνος απόκρισης (response time) Ρυθμοαπόδοση (throughput) «δικαιοσύνη» (πχ αποφυγή λιμοκτονίας) 28

29 Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού Δίσκων (Disk Scheduling) Βασικά συστατικά κόστους προσπέλασης στον δίσκο: Χρόνος αναζήτησης -- seek time: κόστος μετακίνησης του βραχίονα (με τις κεφαλές) στο σωστό κύλινδρο. Εξαρτάται από την απόσταση που διανύεται συμφέρουν "μικρά" seeks. Συνήθως 4-6 ms κατά μέσο όρο Χρόνος περιστροφής -- rotational delay: ο χρόνος που απαιτείται (μετά το seek) ώστε το επιθυμητό sector να έρθει κάτω από την κεφαλή. Συνήθως 4-5 ms Χρόνος μεταφοράς -- transfer time: ο χρόνος που απαιτείται για την ανάκτηση/μεταφορά δεδομένων Συνήθως < 100 μsec. 29

30 Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού Δίσκων (Disk Scheduling) Οι περισσότεροι γνωστοί αλγόριθμοι υποθέτουν ότι το seek time συνεισφέρει το μεγαλύτερο κόστος αυτό είναι το κόστος που οι αλγόριθμοι προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν. Ο Αλγόριθμος FIFO Ο driver διαχειρίζεται μια ουρά. Καινούργιες αιτήσεις τοποθετούνται στο τέλος της ουράς. Μετά από κάθε διακοπή απ' το δίσκο, που δηλώνει το πέρας της προηγούμενης αίτησης, ο οδηγός δίνει στο δίσκο την αίτηση στη κορυφή της ουράς. Φυσικά, με FIFO δεν προσφέρονται δυνατότητες ελαχιστοποίησης του κόστους. 30

31 Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού Δίσκων (Disk Scheduling) Για να επιτύχουμε αυτόν το στόχο πρέπει να αξιοποιήσουμε τις εξής γνώσεις των driver/controller: τωρινή θέση (δηλ. αριθμός κυλίνδρου) των κεφαλών επιθυμητός κύλινδρος για κάθε αίτηση στην ουρά. O Αλγόριθμος SHORTEST SEEK FIRST "Επόμενη" αίτηση ορίζεται ως αυτή που αναφέρεται στον κοντινότερο κύλινδρο (σε σχέση με τον κύλινδρο που βρίσκονται οι κεφαλές). Ο αλγόριθμος σίγουρα ελαχιστοποιεί το seek time και είναι εύκολα υλοποιήσιμος. 31

32 Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού Δίσκων (Disk Scheduling) Το πρόβλημα του SSF έγκειται στο ότι δεν είναι "δίκαιος" και έτσι μπορεί να προκύψει starvation. π.χ. η κεφαλή βρίσκεται στη μέση του δίσκου και μια καινούργια αίτηση καταφθάνει για τον 1ο κύλινδρο. Μέχρι να εξυπηρετηθεί αυτή η αίτηση είναι πιθανό πάντα να καταφθάνει καινούργια αίτηση πιο κοντά στη μέση του δίσκου (έχει παρατηρηθεί ότι οι κεφαλές έχουν την τάση να παραμένουν πιο πολύ στους μεσαίους κυλίνδρους παρά στους ακραίους). λιμοκτονία 32

33 Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού Δίσκων (Disk Scheduling) Ο Αλγόριθμος SCAN (Σάρωσης) Λέγεται και (ανελκυστήρας) elevator. Οι κεφαλές «σαρώνουν» τους δίσκους: Αρχίζουν εξυπηρετώντας την αίτηση για τον πιο μικρό κύλινδρο συνεχίζουν να κινούνται στην ίδια κατεύθυνση εξυπηρετώντας την αίτηση για τον κύλινδρο πιο κοντά στη τωρινή θέση. Οταν εξυπηρετήσουν την τελευταία αίτηση, αλλάζουν κατεύθυνση, ακολουθώντας την ίδια μέθοδο. Στην ουσία ο SCAN είναι ίδιος με τον SSF, μόνο που υπάρχει η έννοια της κατεύθυνσης. περιμένουμε (και έτσι είναι) ότι ο SCAN είναι λίγο «χειρότερος» από τον SSF. 33

34 Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού Δίσκων (Disk Scheduling) Με μια μικρή τροποποίηση ο αλγόριθμος γίνεται circular SCAN (ή C-SCAN): Αντί ν' αλλάξει η κατεύθυνση, μετά το τέλος εξυπηρέτησης της τελευταίας αίτησης, αρχίζει το "σκούπισμα" πάλι από την αρχή (δηλ. οι κεφαλές επανατοποθετούνται στο μικρότερο κύλινδρο). Το πλεονέκτημα του C-SCAN είναι ότι μειώνεται περαιτέρω η απόκλιση από τον μέσο όρο. Γιατί; Περαιτέρω πιθανότητες βελτίωσης υπάρχουν όταν εκκρεμούν αιτήσεις για διαφορετικά sectors του ίδιου κυλίνδρου. Όταν ο controller εξάγει την πληροφορία για το ποια τομή περνά κάτω από την κεφαλή τότε ο οδηγός εξυπηρετεί πρώτα την αίτηση για την τομή που θα περάσει κάτω από την κεφαλή πρώτα. 34

35 Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού Δίσκων (Disk Scheduling) Δρομολόγηση με πολλές συσκευές Όταν υπάρχουν πολλά drives, όσο γίνεται κάποιο transfer, ο driver εκδίδει εντολές seek στα άλλα drives ώστε να γίνουν όσο το δυνατόν περισσότερες λειτουργίες παράλληλα. Όταν μια εντολή εγγραφής ή ανάκτησης τελειώσει, ο driver μπορεί να ελέγξει αν για κάποιο drive ισχύει ότι οι κεφαλές του είναι τοποθετημένες σε κύλινδρο για τον οποίο υπάρχει αίτηση στο Work Queue του οδηγού και έτσι δρομολογείται αυτή η αίτηση αφού δεν χρειάζεται να γίνει seek [κατά πάσα πιθανότητα το seek έγινε παράλληλα με την προηγούμενη ανάκτηση/εγγραφή]. 35

36 Αλγόριθμοι Χρονοπρογραμματισμού Δίσκων (Disk Scheduling) Πρέπει να σημειωθεί ότι οι πιο πολυ-υλοποιημένοι αλγόριθμοι βασίζονται σε παραλλαγές του SCAN. Δηλαδή γίνεται προσπάθεια ελαχιστοποίησης του seek time. Η τεχνολογία δίσκων ήδη έχει αλλάξει και το seek time έχει παύσει να είναι το κυρίαρχο κόστος, η ανάγκη για καινούργιους αλγόριθμους για disk scheduling. Μερικοί αλγόριθμοι προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν το άθροισμα του χρόνου αναζήτησης και περιστροφής Βελτιστοποιήσεις ελεγκτή: Προανάκτηση τομέων: μετά την αναζήτηση κυλίνδρου και την καθυστέρηση περιστροφής, δεν ανακτάται μόνο ο ζητούμενος τομέας αλλά και μερικοί επόμενοι ή όλοι της τροχιάς. Οι επιπλέον τομείς τοποθετούνται στην κρυφή μνήμη του ελεγκτή και ανακτώνται από κει αν ζητηθούν ( αποφεύγεται το κόστος πρόσβασης στη μαγνητική επιφάνεια του δίσκου) 36

37 Το Παρόν και Μέλλον Μεγάλα συστήματα χρησιμοποιούν συστοιχίες δίσκων disk arrays ή και συνδυασμούς τους (clusters / disk farms) Είναι δυνατή η παράλληλη προσπέλαση δίσκων και Μεγαλύτερη αξιοπιστία και διαθεσιμότητα Περισσότερα στα ΛΣ ΙΙ 37

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Συστήματα Εισόδου/Εξόδου (I/O --- Input/Output)

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Συστήματα Εισόδου/Εξόδου (I/O --- Input/Output) Λειτουργικά Συστήματα Ι Συστήματα Εισόδου/Εξόδου (I/O --- Input/Output) I/O Hardware (Υλικό Ε/Ε) Το σύστημα Ι/Ο αποτελεί ένα πολύ μεγάλο τμήμα ενός Λ.Σ. Συνήθως "διευθύνει" όλες τις συσκευές I/O (π.χ.,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές συσκευές Ε/Ε. Είσοδος Έξοδος στον υπολογιστή. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) Μ.

Βασικές συσκευές Ε/Ε. Είσοδος Έξοδος στον υπολογιστή. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) Μ. Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2016-17 Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) (συσκευές εισόδου-εξόδου) http://mixstef.github.io/courses/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) ..8 Κατανομή των αρχείων σε συσκευές Ακολουθείται κάποια λογική στην αποθήκευση των αρχείων:.αρχεία που χρησιμοποιούνται συχνά τοποθετούνται στους σκληρούς δίσκους που έχουν μεγάλη ταχύτητα πρόσβασης..αν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3.1 Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός ανταγωνισµού µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Αποθήκευση εδομένων Βάσεις Δεδομένων 2009-2010 Ευαγγελία Πιτουρά 1 ΜΕΡΟΣ Β : Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός Σ Β ομή ενός Σ Β Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Τυπικά, κάθε σχέση σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 - 2 - Κεφάλαιο 2 ο Δευτερεύουσα μνήμη Οι εύκαμπτοι μαγνητικοί δίσκοι (floppy disks) ή δισκέτες Οι σκληροί μαγνητικοί δίσκοι (hard disks) Οι

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 2: Σύστημα Αρχείων Τα προγράμματα που εκτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευές Εισόδου / Εξόδου (Ε/Ε) Input/Output (I/O)

Συσκευές Εισόδου / Εξόδου (Ε/Ε) Input/Output (I/O) Συσκευές Εισόδου / Εξόδου (Ε/Ε) Input/Output (I/O) Πως το ΛΣ χειρίζεται τις συσκευές Ε/Ε Περίληψη Ρόλος του ΛΣ Κατηγοριοποίηση συσκευών Υλικό (Hardware) Direct Memory Access (DMA) Λογισµικό (Software)

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το HARDWARE στην σημερινή εποχή; Σελίδα 3 Το καθένα από αυτά σε τι χρησιμεύει; Σελίδα 4

Τι είναι το HARDWARE στην σημερινή εποχή; Σελίδα 3 Το καθένα από αυτά σε τι χρησιμεύει; Σελίδα 4 H A R D W A R E Τι είναι το HARDWARE στην σημερινή εποχή; Σελίδα 3 Το καθένα από αυτά σε τι χρησιμεύει; Σελίδα 4 Επεξεργαστής Σελίδα 4 Κύρια μνήμη Σελίδα 5 Κάρτα γραφικών Σελίδα 5 Οθόνη Σελίδα 6 Οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (ΜΝΗΜΗ)

ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (ΜΝΗΜΗ) ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (ΜΝΗΜΗ) Συσκευές αποθήκευσης Ένας υπολογιστής προκειµένου να αποθηκεύσει δεδοµένα χρησιµοποιεί δύο τρόπους αποθήκευσης: Την Κύρια Μνήµη Τις συσκευές µόνιµης αποθήκευσης (δευτερεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 5γ: Αθηνά Βακάλη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System)

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System) Υλικό Hardware Λογισμικό Software... κώδικας ΥΛΙΚΟ Κάθε ηλεκτρονικό, ηλεκτρικό και μηχανικό μέρος του Η/Υ. ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Προγράμματα,δηλαδή οδηγίες γιατοτιπρέπεινακάνειοη/υ. Λειτουργικό Σύστημα Είναι ένα βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κατηγορίες συσκευών Ε/Ε

Περιεχόμενα. Κατηγορίες συσκευών Ε/Ε ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 9 (Κεφάλαιο 11) Διαχείριση Συσκευών

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα

3.1 Λειτουργικό Σύστηµα. Λειτουργικό Σύστηµα (2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα. Ο υπολογιστής σαν σκέτο hardware έχει περιορισµένη χρησιµότητα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3. Λειτουργικό Σύστηµα 3. Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός

Διαβάστε περισσότερα

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2014-15 Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου (συσκευές και ) http://www.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Διασυνδετικοί : Αναλαμβάνουν την

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 7 IAXEIPIΣH ΣYΣKEYΩN E/E & AΠOΘHKEYΣHΣ

ENOTHTA 7 IAXEIPIΣH ΣYΣKEYΩN E/E & AΠOΘHKEYΣHΣ ENOTHTA 7 IAXEIPIΣH ΣYΣKEYΩN E/E & AΠOΘHKEYΣHΣ Περιεχόµενα 1. Συσκευές εισόδου/εξόδου 2. Aπευθείας προσπέλαση µνήµης 3. Pόλος του Λειτουργικού Συστήµατος στη διαχείριση των συσκευών E/E 4. ιαχείριση δίσκου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης

Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης Σχεδίαση και Υλοποίηση Μηχανισμού Μεταφοράς Δεδομένων από Συσκευές Αποθήκευσης σε Δίκτυο Myrinet, Χωρίς τη Μεσολάβηση της Ιεραρχίας Μνήμης Αναστάσιος Α. Νάνος ananos@cslab.ntua.gr Επιβλέπων: Νεκτάριος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 3 : Μια άποψη του κορυφαίου επιπέδου λειτουργίας και διασύνδεσης του υπολογιστή Καρβούνης Ευάγγελος Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός Μαθήματος. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Γενικές Πληροφορίες. Στόχοι Μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θεωρία: Εργαστήριο: Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή»

Σκοπός Μαθήματος. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Γενικές Πληροφορίες. Στόχοι Μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θεωρία: Εργαστήριο: Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή» Σκοπός Μαθήματος Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Θεωρία: Βασικές έννοιες των λειτουργικών συστημάτων Βασικές αρχές σχεδιασμού τους Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή» Εργαστήριο: Πρακτική εξάσκηση στη χρήση των λειτουργικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε)

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε) ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε) Αρης Ευθυμίου Συσκευές Ε/Ε Μεγάλη ποικιλία πολλές φορές είναι αυτές που «πουλάνε» το μηχάνημα: π.χ. Nintendo wii, (πρώτο) iphone Βασική ταξινόμηση:

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Εργαστηριακή Άσκηση 2: Σύστημα Αρχείων Τα προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση E/E (I/O management)

Διαχείριση E/E (I/O management) Συσκευές ε/ε Διαχείριση E/E (I/O management) Πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά και τρόπος λειτουργίας Ταχύτητες Μεγέθη μεταφερόμενων ομάδων δεδομένων (blocks) (Εξωτερική) παράσταση των δεδομένων Επιτρεπόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε)

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Κύριας Μνήμης

Τεχνολογίες Κύριας Μνήμης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Κύρια Μνήμη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Αρχιτεκτονική Ηλεκτρονικού Τμήματος (hardware) των Υπολογιστικών Συστημάτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Κεφάλαιο 3 Αρχιτεκτονική Ηλεκτρονικού Τμήματος (hardware) των Υπολογιστικών Συστημάτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Κεφάλαιο 3 Αρχιτεκτονική Ηλεκτρονικού Τμήματος (hardware) των Υπολογιστικών Συστημάτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Τι εννοούμε με τον όρο υπολογιστικό σύστημα και τι με τον όρο μικροϋπολογιστικό σύστημα; Υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης Διάλεξη 4 Λειτουργικό Σύστημα & Λογισμικό Εφαρμογών H/Y Εισαγωγή στις Εφαρμογές ΤΠΕ Χαράλαμπος Καραγιαννίδης karagian@uth.gr Διάλεξη 4: Λειτουργικό Σύστημα & Εφαρμογές 1/41 20/10/2015 Σύνοψη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι. Μάθημα 5 ο Οργάνωση Υπολογιστών. Δρ.

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι. Μάθημα 5 ο Οργάνωση Υπολογιστών. Δρ. Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Πληροφορική Ι Μάθημα 5 ο Οργάνωση Υπολογιστών Δρ. Γκόγκος Χρήστος Υποσυστήματα αυτόνομου υπολογιστή Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU)

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου

Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Μάθημα Επιλογής Ανάλυση Επιδόσεων Συστημάτων Πραγματικού Χρόνου Δρ. Γεώργιος Κεραμίδας e-mail: gkeramidas@teimes.gr 1 Διεργασίες: Κατάσταση Εκτέλεσης (3-σταδίων) Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων)

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Οργάνωση Υπολογιστών ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Δομή Υπολογιστή Δομή Υπολογιστή Αρχιτεκτονική Υπολογιστή Η

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι Βασικά δομικά στοιχεία ενός Η/Υ Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι 1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Γνώσεις αλληλεπίδρασης υλικού λογισμικού Ο ρόλος των οδηγών συσκευών Τα μέρη της κύριας μονάδας και των περιφερειακών

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικό Σύστημα: διαχείριση πόρων. Διαχείριση αρχείων. Τι είναι ένα αρχείο ; Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων)

Λειτουργικό Σύστημα: διαχείριση πόρων. Διαχείριση αρχείων. Τι είναι ένα αρχείο ; Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικό Σύστημα: διαχείριση πόρων Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) Επικοινωνία με χρήστη

Διαβάστε περισσότερα

Ιεραρχία Μνήμης. Ιεραρχία μνήμης και τοπικότητα. Σκοπός της Ιεραρχίας Μνήμης. Κρυφές Μνήμες

Ιεραρχία Μνήμης. Ιεραρχία μνήμης και τοπικότητα. Σκοπός της Ιεραρχίας Μνήμης. Κρυφές Μνήμες Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Κρυφές Μνήμες (οργάνωση, λειτουργία και απόδοση) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Για βελτίωση της απόδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Αποθήκευση και Οργάνωση αρχείων. Βάσεις Δεδομένων Μάθημα 2ο Διδάσκων: Μαρία Χαλκίδη

Αποθήκευση και Οργάνωση αρχείων. Βάσεις Δεδομένων Μάθημα 2ο Διδάσκων: Μαρία Χαλκίδη Αποθήκευση και Οργάνωση αρχείων Βάσεις Δεδομένων Μάθημα 2ο Διδάσκων: Μαρία Χαλκίδη Κατηγοριοποίηση των φυσικών μέσων αποθήκευσης Ταχύτητα με την οποία προσπελαύνονται τα δεδομένα Κόστος ανά μονάδα δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Πρ Ταο υγρ τόα χ μ ρ μ ο α ν τισμ ος Π ό ρ ςο ΙΙΙ γραμματισμός 1

Βασικές Έννοιες Πρ Ταο υγρ τόα χ μ ρ μ ο α ν τισμ ος Π ό ρ ςο ΙΙΙ γραμματισμός 1 Βασικές Έννοιες ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr Μονονηματική / πολυνηματική εκτέλεση Μονονηματικό μοντέλο εκτέλεσης (συμβατικό) Οι εντολές του κώδικα εκτελούνται σειριακά Ένα μοναδικό νήμα εκτέλεσης (execution

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Διεργασίες. Ορισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες»

1. Εισαγωγή. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Διεργασίες. Ορισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες» 1. Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες» Διδάσκων: Δ Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας Η έννοια της διεργασίας (process) είναι θεμελιώδης για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις:

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις: Σύστημα μνήμης Ο κύριος σκοπός στο σχεδιασμό ενός συστήματος μνήμης είναι να προσφέρουμε επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης διατηρώντας ένα αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης και επίσης χαμηλό μέσο κόστος ανά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Τα τμήματα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι: 1. Επεξεργαστής 2. Μνήμη RAM και ROM 3. Κάρτα γραφικών 4. Μητρική Πλακέτα 5. Σκληρός Δίσκος 6. DVD / Blue Ray 7. Τροφοδοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ (Τμήματα Υπολογιστή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ:ΠΟΖΟΥΚΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κάθε ηλεκτρονικός υπολογιστής αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 7 «Διαχείριση Μνήμης» Διδάσκων: Δ. Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας 1 Κύρια Μνήμη 1. Εισαγωγή 2. Βασική διαχείριση μνήμης 3. Μνήμη και πολυπρογραμματισμός 4. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ 232 Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 13. Εξαιρέσεις και Διακοπές (Exceptions and Interrupts)

ΗΥ 232 Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών. Διάλεξη 13. Εξαιρέσεις και Διακοπές (Exceptions and Interrupts) ΗΥ 232 Οργάνωση και Σχεδίαση Υπολογιστών Διάλεξη 13 Εξαιρέσεις και Διακοπές (Exceptions and Interrupts) Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Οργάνωση και Σχεδίαση Υπoλογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI)

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 015-16 Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) (κύρια και ) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Πληροφοριών Διοίκησης Ενότητα 3: Τεχνολογία υπολογιστικών συστημάτων

Συστήματα Πληροφοριών Διοίκησης Ενότητα 3: Τεχνολογία υπολογιστικών συστημάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Συστήματα Πληροφοριών Διοίκησης Ενότητα 3: Τεχνολογία υπολογιστικών συστημάτων Διονύσιος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Συστήματα αρχείων, δίσκοι, Ε/Ε Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz,

Διαβάστε περισσότερα

MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2

MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2 MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο σύστημα d)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.4 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1

Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.4 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 4.1 Λογισμικό συστήματος (application software) Καραμαούνας Πολύκαρπος 2 Λογισμικό εφαρμογών (application software): προγράμματα για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΡΩΤΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΡΩΤΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κεφάλαιο 1: Υλικό Υπολογιστών (Hardware) 1.1: Το υπολογιστικό σύστημα ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό (hardware); [σελ. 8] Τα φυσικά μέρη που μπορούμε να δούμε και να αγγίξουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 3: Διεργασίες Ι Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία Το 1944 με την κατασκευή του υπολογιστή Mark I από τον Howard Aiken και την εταιρεία κατασκευής ηλεκτρονικών υπολογιστών IBM και από το 1950 μπήκανε

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 3: Είσοδος - Έξοδος Τα περισσότερα συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακά Κυκλώματα (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική

Ψηφιακά Κυκλώματα (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Ψηφιακά Κυκλώματα (2 ο μέρος) ΜΥΥ-6 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Ακολουθιακά κυκλώματα είσοδοι.. ακολουθιακή λογική.. έξοδοι. ανάδραση Η λειτουργία μνήμης στηρίζεται στη ανάδραση (feedback):

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Συστήματα Αρχείων (File Systems)

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Συστήματα Αρχείων (File Systems) Λειτουργικά Συστήματα Ι Συστήματα Αρχείων (File Systems) Με μια ματιά File (Αρχείο) Περιλαμβάνει ένα σύνολο λογικά συσχετιζόμενων δεδομένων, μηπροσωρινής φύσης (συνήθως αποθηκευμένο σε δίσκους). File System

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Το UNIX και οι εντολές του Παρουσίαση 3

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Το UNIX και οι εντολές του Παρουσίαση 3 Λειτουργικά Συστήματα & Γλώσσες Προγραμματισμού Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Το UNIX και οι εντολές του Παρουσίαση 3 1 Λειτουργικά Συστήματα & Γλώσσες Προγραμματισμού Διαφάνειες σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) 2.1.1 Εισαγωγή στη διαχείριση αρχείων Οι Η/Υ αποθηκεύουν τα δεδομένα και τα επεξεργάζονται. Εφαρμογή Προγράμματος C:\Documents and Settings\user\Τα έγγραφά μου\leitourgika.doc Λ.Σ. File System Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση υπολογιστών ΚΜΕ Κύρια Μνήμη Υποσύστημα εισόδου/εξόδου Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) R1 R2 ΑΛΜ R3 I Καταχωρητές PC Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Αριθμητική και λογική μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

Μάθημα 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Μάθημα 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα Κάθε Η/Υ αποτελείται από το Υλικό (Hardware) και το Λογισμικό (Software). Το Υλικό είναι το ηλεκτρικό, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ΕΠΛ 003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ιάλεξη 7 (Κεφάλαιο 11 του βιβλίου) Στόχοι Κεφαλαίου Περιγραφή της έννοιας του αρχείου, συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 4: Διεργασίες Πρόγραμμα Πρόγραμμα 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 8 «Ιδεατή Μνήμη» Διδάσκων: Δ. Λιαροκαπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας Ιδεατή Μνήμη Οργάνωση. Εισαγωγή. Ιδεατές και πραγματικές διευθύνσεις. Λογική οργάνωση. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών 1 Οργάνωση υπολογιστών ΚΜΕ Κύρια Μνήμη Υποσύστημα εισόδου/εξόδου 2 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) R1 R2 ΑΛΜ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ Στέφανος Γκρίτζαλης Αναπληρωτής Καθηγητής Κωνσταντίνος Καραφασούλης ιδάσκων (Π 407) Μαγνητικοί ίσκοι Τα δεδοµένα αποθηκεύονται στο µαγνητικό φιλµ του δίσκου Ο δίσκος περιστρέφεται µε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα

Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα (από το βιβλίο του Brookshear) B Μέρος Συντονισμός Δραστηριοτήτων Υπολογιστή Εισαγωγή Σήμερα θα περιγράψουμε πως ένα λειτουργικό σύστημα συντονίζει την εκτέλεση Λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

SMPcache. Ένα εργαλείο για προσομοίωση-οπτικοποίηση κρυφής μνήμης (Cache)

SMPcache. Ένα εργαλείο για προσομοίωση-οπτικοποίηση κρυφής μνήμης (Cache) SMPcache Ένα εργαλείο για προσομοίωση-οπτικοποίηση κρυφής μνήμης (Cache) 1. Βασικές ρυθμίσεις του συστήματος: δημιουργία μια δικής μας σύνθεσης συστήματος. Το SMPcache είναι ένα εργαλείο με το οποίο μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

i Όλες οι σύγχρονες ΚΜΕ είναι πολυπλοκότερες!

i Όλες οι σύγχρονες ΚΜΕ είναι πολυπλοκότερες! Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Κεντρική Επεξεργασίας (Σχεδιασμός και λειτουργία μιας απλής ΚΜΕ) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Η υπολογιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B.2.M3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B.2.M3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B.2.M3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναφέρουμε τα είδη κύριας μνήμης και να τα συγκρίνουμε με βάση τα χαρακτηριστικά τους Να περιγράφουμε τον ρόλο του κάθε είδους της

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές. Σημειώσεις Μαθήματος Υπεύθυνος: Δρ Άρης Παπακώστας,

Μικροεπεξεργαστές. Σημειώσεις Μαθήματος Υπεύθυνος: Δρ Άρης Παπακώστας, Μικροεπεξεργαστές Σημειώσεις Μαθήματος 2013-14 Υπεύθυνος: Δρ Άρης Παπακώστας, Interrupts - Διακοπές Είναι ένας τρόπος για να διακοπεί η ροή ενός προγράμματος έτσι ώστε να εξυπηρετηθεί ένα έκτακτο γενογός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ερωτήσεις επανάληψης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ερωτήσεις επανάληψης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 1. Τι είναι το λειτουργικό σύστημα; Λειτουργικό Σύστημα είναι ένα σύνολο προγραμμάτων που ελέγχει τη λειτουργία του υπολογιστή και προσφέρει υπηρεσίες στους χρήστες.

Διαβάστε περισσότερα

Από Σημειώσεις για το μάθημα Της συντήρησης ΗΥ

Από  Σημειώσεις για το μάθημα Της συντήρησης ΗΥ Σημειώσεις για το μάθημα Της συντήρησης ΗΥ 2009 Περιεχόμενα 1. Πόροι συστήματος... 3 1.1. Εισαγωγή... 3 1.2. Διακοπές (Interrupts)... 3 1.2.1. Διακοπές και επεξεργασία πληροφοριών... 3 1.2.2. Ελεγκτές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 4 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΙΑ ΠΑΓΓΕ Μνήμη Υπολογιστών 2 Η αποθήκευση των πληροφοριών σε ένα υπολογιστή γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 11: Διαχείριση Εισόδου Εξόδου. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: Λειτουργίες Αρχείων Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info/ Σύγχρονο Λειτουργικό Σύστημα - ΛΣ Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 2 ο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΩΝ

Μάθημα 2 ο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΩΝ Μάθημα 2 ο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΩΝ Εισαγωγή στη Διαχείριση Αρχείων Οι Η/Υ θα ήταν άχρηστοι, αν δεν μπορούσαν να αποθηκεύσουν τα δεδομένα που επεξεργάζονται για μελλοντική χρήση. Τα δεδομένα αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοποί και Λειτουργίες των ΛΣ. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Περίληψη. Ι. Προστασία Υλικού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ ΛΣ

2. Σκοποί και Λειτουργίες των ΛΣ. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Περίληψη. Ι. Προστασία Υλικού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ ΛΣ 2. Σκοποί και Λειτουργίες των ΛΣ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ I. Προστασία του υλικού II. Επικοινωνία με τον χρήστη III. Διαχείριση, αξιοποίηση και έλεγχος πόρων IV. Ικανότητα και ευκολία εξέλιξης Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

0 κ. Αντης Χατζηβασιλείου, Διευθυντής της Εταιρείας DATACOM παραδίδει στον κ. Σάββα Πετρίδη ένα Η.Υ. δώρο στην ΚΕΕΒ για τις μηχανογραφικές ανάγκες

0 κ. Αντης Χατζηβασιλείου, Διευθυντής της Εταιρείας DATACOM παραδίδει στον κ. Σάββα Πετρίδη ένα Η.Υ. δώρο στην ΚΕΕΒ για τις μηχανογραφικές ανάγκες 0 κ. Αντης Χατζηβασιλείου, Διευθυντής της Εταιρείας DATACOM παραδίδει στον κ. Σάββα Πετρίδη ένα Η.Υ. δώρο στην ΚΕΕΒ για τις μηχανογραφικές ανάγκες της ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡΣ από Άντη Χατζηβασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Το UNIX και οι εντολές του Παρουσίαση 1

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Το UNIX και οι εντολές του Παρουσίαση 1 Λειτουργικά Συστήματα & Γλώσσες Προγραμματισμού Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Το UNIX και οι εντολές του Παρουσίαση 1 1 Λειτουργικά Συστήματα & Γλώσσες Προγραμματισμού Διαφάνειες σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems)

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Μαθηµα 2 ηµήτρης Λιούπης 1 Intel SA-1110 µc StrongARM core. System-on-Chip. Εξέλιξη των SA-110 και SA-1100. 2 ARM cores ARM: IP (intellectual

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Αριθμός bit δίαυλου δεδομένων (Data Bus) Αριθμός bit δίαυλου διευθύνσεων (Address Bus) Μέγιστη συχνότητα λειτουργίας (Clock Frequency) Τύποι εντολών Αριθμητική

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα διασύνδεσης και. διαδικασία εισόδου-εξόδου

Σύστημα διασύνδεσης και. διαδικασία εισόδου-εξόδου ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κεφάλαιο 6 Σύστημα διασύνδεσης και διαδικασία εισόδου-εξόδου Τι είναι αρτηρία (Bus) ; Ένα σύνολο γραμμών διασύνδεσης Πρωτόκολλο (protocol) Περιγραφή Πρωτοκόλλου χρονικό διάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Υποσύστημα μνήμης Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Αριστείδης Ευθυμίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εικονική Μνήμη. (και ο ρόλος της στην ιεραρχία μνήμης)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εικονική Μνήμη. (και ο ρόλος της στην ιεραρχία μνήμης) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2011-12 Εικονική (και ο ρόλος της στην ιεραρχία μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Ιεραρχία η νέα τάση: [2011]

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ ρ Ζαφείριος Καραΐσκος ΤΕΙ Λάρισας 2010 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή... 1 1.1 Εννοιες και ορισµοί οργάνωσης αρχείων...3 1.2 Συσκευές Ι/Ο...4 1.3 ίσκοι...5 2. Βασικό σύστηµα αρχείων...

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann. Πως λειτουργεί η ΚΜΕ; Κεντρική μονάδα επεξεργασίας [3] ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann. Πως λειτουργεί η ΚΜΕ; Κεντρική μονάδα επεξεργασίας [3] ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann εισόδου μεταφορά δεδομένων από έξω προς τον Η/Υ εξόδου μεταφορά δεδομένων από τον Η/Υ προς τα έξω ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Κύκλος Μηχανής κεντρικός έλεγχος/πράξεις

Διαβάστε περισσότερα