Παιδαγωγικός Λόγος τεύχος 1/2010

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παιδαγωγικός Λόγος τεύχος 1/2010"

Transcript

1 Παιδαγωγικός Λόγος τεύχος 1/2010

2 Ενός λεπτού σιγή 11+1 φιλοσοφικά κείμενα εις μνήμην Τάσου Πανταζή Επιστημονική Επιμέλεια Γιώργος Στείρης Επιμέλεια Έκδοσης Michael Stork

3 Παιδαγωγικός Λόγος Τετράμηνη έκδοση Παιδαγωγικού Προβληματισμού Τόμος ΙΣΤ 2010 Τεύχος 1 Ιδρυτής και υπεύθυνος σύμφωνα με το νόμο: Ι.Ε. Θεοδωρόπουλος Υπεύθυνοι σύνταξης: Ιωάννης Ε. Θεοδωρόπουλος Καθηγητής Παιδαγωγικής Παραλία Σεργούλας Φωκίδας Τηλ.: Ε-mail: Δρ. Βασίλειος Ε. Πανταζής Ειρήνης Νέα Αρτάκη Τηλ.: Ε-mail: Γεώργιος Γιαννικόπουλος Φιλόλογος Ηρώς Κωνσταντοπούλου Αθήνα Τηλ.: Ε-mail: Δρ. Κωνσταντίνος Ζέρβας Βριλησσού Αθήνα Τηλ.: Ε-mail: Τιμή τόμου 30 Συνδρομή Εσωτερικού 30 Συνδρομή Εξωτερικού 45 Συνδρομές, παραγγελίες και κείμενα προς δημοσίευση στους υπεύθυνους σύνταξης Παιδαγωγικός Λόγος ISSN Αθήνα 2010

4 Επίτιμα Μέλη του περιοδικού Prof. Dr. V. Barth Prof. Dr. I. Birk Prof. Dr. G. Bräuer Prof. Dr. K. Giel Prof. Dr. Th. Kanellopoulos Δρ. Δ. Κουνάβος Καθ. Ι. Παναγόπουλος Prof. Dr. Stephan Δρ. Τ. Διαμαντόπουλος Δρ. Ι.Κ. Ζήσης Μ. Τσιομίδης Επιτροπή συνεργασίας και διακίνησης του περιοδικού Δρ. Ι. Αδαμόπουλος Δρ. Δ. Γεωργιάδης Δρ. Γ. Γκόγκος Δρ. Β. Δημόπουλος Δρ. Ε. Κάππας Δρ. Ε. Μεσημέρη

5 Επιστημονική Επιτροπή Athanasiou J. Prof. Dr., Faculty of Education, Uni of Technology, Sydney Βάμβουκας Μ. Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης. Brenn H. Prof. Dr., Direktor der Pädagogischen Akademie der Diözese Innsbruck Γεωργούσης Π. Ομότιμος Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης Γιαγκουνίδης Π. Επ. Καθηγητής Παν/μίου Θράκης Γκόβαρης Χ. Αν. Καθηγητής Παν/μίου Θεσσαλίας Γουδήρας Δ. Αν. Καθηγητής Παν/μίου Μακεδονίας Δεληκωνσταντής Κ. Καθηγητής Παν/μίου Αθηνών Δήμας Κ. Καθηγητής Α.Τ.Ε.Ι. Ιωαννίνων Θεοφιλίδης Χ. Καθηγητής Παν/μίου Κύπρου Θεοδωρίδης Α. Λέκτωρ Παν/μίου Θράκης Καρακατσάνης Π. Καθηγητής Παν/μίου Θράκης Κάρμας Κ. Δρ., τ. Ερευνητής ΚΕΠΕ Κασσωτάκη-Μαριδάκη Αικ. Αντιπρύτανης Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Κασσωτάκης Μ. τ. Καθηγητής Παν/μίου Αθηνών Κιτσαράς Γ. τ. Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης Κρασανάκης Γ. τ. Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης Κρίβας Σ. Καθηγητής Παν/μίου Πατρών Κουτρούμπα Κ. Επ. Καθηγήτρια Χαροκοπείου Παν/μίου Κωνσταντινίδης Θ. Δρ., τ. Σχολικός Σύμβουλος Kümmel F. Prof. Dr., Universität Tübingen Μανωλάς Ε. Επ. Καθηγητής Παν/μίου Θράκης Μάρκος Α. τ. Καθηγητής Παν/μίου Πατρών Μαύρος Κ. Καθηγητής Α.Τ.Ε.Ι. Αθηνών Morita T. Prof. Dr., Osaka, Japan Μπάκας Θ. Επ. Καθηγητής Παν/μίου Ιωαννίνων Παπακωνσταντίνου Θ. τ. Καθηγητής Παν/μίου Αθηνών Πολυχρονόπουλος, Π. τ. Καθηγητής Παν/μίου Πατρών Ράπτης Δ. Διδάκτορας Sammani B. Uni Göteborg, Sweden Schweizer H.-M. Prof. Dr., P.H. Tübingen Σοφός Αλ. Αν. Καθηγητής Παν/μίου Αιγαίου Stöbeck M. Uni Göteborg, Sweden Τζαβάρας Ι. Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης Wieland H. Prof. Dr., Uni Stuttgart

6 Διευκρινίσεις για τους συγγραφείς άρθρων και μελετημάτων Εργασίες προς δημοσίευση γίνονται δεκτές από τη συντακτική επιτροπή υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις. Αποστέλλονται σε ηλεκτρονική μορφή (CD-Rom) επεξεργασμένες με Word 2000 και νεότερο σε περιβάλλον Windows για PC, που συνοδεύεται από δύο εκτυπώσεις (αντίτυπα) σε φύλλα Α4 τυπωμένα από τη μια πλευρά. Στα αντίτυπα δεν αναγράφεται το όνομα του συγγραφέα. Αυτό διευκολύνει τη συντακτική επιτροπή να θέτει τα κείμενα υπόψη της επιστημονικής επιτροπής. Το βιογραφικό και η διεύθυνση του συγγραφέα θα αναγράφονται σε ιδιαίτερη σελίδα-διαβιβαστικό της εργασίας τους. Η έκτασή τους δεν υπερβαίνει μαζί με πίνακες και βιβλιογραφική αναφορά τις 20 σελίδες, σε γραμματοσειρά Times New Roman, μέγεθος 14 και διάστιχο 1,5 γραμμή. Συνοδεύονται από περίληψη στην ελληνική και μια ξένη γλώσσα (γερμανική, αγγλική ή γαλλική) μίας το πολύ σελίδας, σύντομο βιογραφικό και βασική εργογραφία του συγγραφέα στην ελληνική 5-10 σειρές. Κάθε εργασία πρέπει να συνοδεύεται απαραίτητα από επικοινωνίας (του συγγραφέα/των συγγραφέων) το οποίο θα είναι διαθέσιμο στην επιστημονική κοινότητα Οι εργασίες είναι διορθωμένες και έτοιμες για το τυπογραφείο. Διορθώσεις, συμπληρώματα ή αλλαγές δεν μπορούν να γίνουν δεκτές. Τα κείμενα πρέπει να τηρούν τις ακόλουθες οδηγίες σύνταξης: Σχήματα διαγράμματα και πίνακες να εμφανίζονται σε αποχρώσεις του γκρι (όχι έγχρωμα), με γραμματοσειρές όχι μικρότερες των 9 στιγμών και να φέρουν ξεχωριστή, αυξανόμενη αρίθμηση και τίτλο. Οι τίτλοι βιβλίων και έργων γράφονται με πλάγια γράμματα. Όροι και έννοιες γράφονται με πλάγια γράμματα και η μετάφρασή τους κανονικά σε γαλλικά «εισαγωγικά». Χωρία του άρθρου που τηρούν το πολυτονικό σύστημα για λόγους συμβατικότητας θα γράφονται σε πολυτονική γραμματοσειρά Magenta MG OldTimes UC Pol ή σε μονοτονική. Η εκτύπωση ωστόσο θα φέρει χειρόγραφο πολυτονισμό με καθαρά και ευανάγνωστα σημεία τονισμού σημειωμένα με στυλό. Παραθέματα εντός κειμένου δίνονται επακριβώς σε «εισαγωγικά» και με τη βιβλιογραφική παραπομπή σε παρένθεση (π.χ. Μανωλάς 2000, 43) ή σε υποσημείωση. Οι υποσημειώσεις γράφονται με αύξοντα αριθμό στο κάτω μέρος της σελίδας με τον εξής τρόπο: 1 Βλ. Μανωλάς 2000, Η σχετική βιβλιογραφική αναφορά

7 γίνεται στη βιβλιογραφία στο τέλος του άρθρου. Εκεί αναφέρονται όλα τα βιβλιογραφικά στοιχεία (ονόματα συγγραφέων στην ονομαστική) και η διαφορετική αναφορά σε τίτλους βιβλίων, άρθρων περιοδικών και εργασιών ή συλλογικών έργων ως εξής: Finley, J. (1997), Θουκυδίδης, Αθήνα: Παπαδήμας Μανωλάς, Ε.Ι. (2000), Το σχολικό εγχειρίδιο και η διδασκαλία της Κοινωνιολογίας στο Λύκειο: Ο θεσμός της οικογένειας, Παιδαγωγικός Λόγος, τ. ΣΤ, τεύχ. 1, Απρίλιος 2000, Αθήνα: Κορφή, Foster, E.M. (1994), Η ποίηση του Κ. Π. Καβάφη, στο: Μ. Πιερρής (Επιμ.), Εισαγωγή στην ποίηση του Καβάφη. Επιλογή κριτικών κειμένων, Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Εργασίες που αποστέλλονται στο περιοδικό για κρίση δε δεσμεύουν τη συντακτική επιτροπή να τις δημοσιεύσει, ούτε να τις επιστρέψει. Οι συγγραφείς φέρουν πλήρως την ευθύνη για το περιεχόμενο των εργασιών τους, που δεν εκφράζει απαραιτήτως την άποψη της συντακτικής επιτροπής και του εκδότη, οι οποίοι δεν αναλαμβάνουν ευθύνες γι αυτό. Τα πνευματικά δικαιώματα των αρθρογράφων παραμένουν ακέραια. Στην περίπτωση δημοσίευσης τα δικαιώματα έκδοσης παραχωρούνται στον Παιδαγωγικό Λόγο.

8

9 Περιεχόμενα Για τον Τάσο του Γιώργου ΣΤΕΙΡΗ Για το αφιέρωμα στον Τάσο του Βασίλη Ε. ΠΑΝΤΑΖΗ Αναστάσιος Ε. Πανταζής Γιούλη Ι. ΠΑΠΑΪΩΑΝΟΥ Ενός λεπτού σιγή Νίκος Χρ. ΝΤΟΛΑΣ Το μεταφυσικό Είναι ως ηθική αρχή στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία Σωτήρης ΦΟΥΡΝΑΡΟΣ Γνωσιοθεωρητικές ακροβασίες στον Ζήνωνα τον Ελεάτη: Αλήθειες και ψέματα Παναγιώτης ΠΑΝΤΑΖΑΚΟΣ Ιωακείμ και Άννης ονειδισμού ατεκνίας: Ο Άγιος Πέτρος επίσκοπος Αργών και η παντοδυναμία του Θεού Athanasia THEODOROPOULOU Duns Scotus on soul Γεώργιος AΡΑΜΠΑΤΖΗΣ Μορφές διανόησης του ύστερου Βυζαντίου και ο Γρηγόριος Παλαμάς ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2010 9

10 Γιώργος ΣΤΕΙΡΗΣ Ο ρόλος της ελληνικής διανόησης στην αναγέννηση της φιλοσοφίας της φύσης και της επιστήμης στη Δυτική Ευρώπη κατά τον 15 ο αιώνα Έλενα ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ John Dewey: Η τέχνη ως εμπειρία Αριάννα ΠΕΤΡΟΜΕΛΙΔΟΥ Πράξη Νόμος Κόσμος: Νοηματικές εκφάνσεις του πρακτικού βίου στην πολιτική θεωρία της Hannah Arendt Ευάγγελος Δ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ Ο αναίσθητος βιολιστής, ο καλός Σαμαρείτης και η αρχή της ηθικής συμμετρίας: Η Judith Jarvis Thomson και ο Peter Singer υπέρ των αμβλώσεων Γιώργος Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ Το «απρόβλεπτο» των κοινωνικών γεγονότων Αναστάσιος Ε. ΠΑΝΤΑΖΗΣ H έννοια της επιστροφής στον J.J. Rousseau: Επαναπατρισμός στην πλατωνική καταγωγή Του ταξιδίου της ζωής το αποτύπωμα Πηγές ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2010

11 Για τον Τάσο Ο ΤΑΝ ΚΑΤΑΦΕΡΑ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΩ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΕΚΠΛΗΞΗ ΓΙΑ ΤΗ ΦΥΓΗ του Τάσου, σκέφτηκα ότι δεν θα μπορούσε να γίνει με άλλο τρόπο, ασχέτως του χρόνου που συνέβη. Το τσιγάρο, όσο τα μαλλιά και το ύφος, εξέφραζαν τον Τάσο και προσδιόριζαν το στίγμα του. Ένα στίγμα που γινόταν εντονότερο όταν ο Τάσος άρχιζε να μιλά. Η κάθε κουβέντα του φανέρωνε το πάθος του για τα δύσκολα, τις σύνθετες έννοιες, την παρέμβαση. Ο Τάσος έψαχνε και ψαχνόταν. Φαντάζομαι ότι, επειδή «έξις, δευτέρα φύσις», και εκεί που πήγε θα τους βάζει πάλι δύσκολα. Ο Rousseau θα υποφέρει από την κριτική του. Επίσης, ο Τάσος δεν ήθελε να γίνεται βάρος σε κανένα: στους άλλους, στην κοινωνία, στον εαυτό του τον ίδιο. Είμαι βέβαιος ότι ο Τάσος θα συμφωνούσε, και λόγω ιδιοσυγκρασίας, με τον Zapata, ο οποίος διακήρυσσε ότι είναι προτιμότερο να πεθάνεις όταν είσαι όρθιος και όχι όταν σέρνεσαι στα γόνατα. Ταυτόχρονα σχεδόν σκέφτηκα το Βασίλη, με τον οποίο είχαμε γνωριστεί μέσω και άλλων, πλην του Τάσου, ατραπών. Στην περίπτωσή του τα πράγματα είναι πιο δύσκολα, αλλά και πιο εύκολα. Ο Βασίλης αγαπά και θαυμάζει τον Τάσο, αλλά ο δρόμος του Βασίλη δεν είναι μοναχικός. Ο Βασίλης έχει πια, πέραν των φίλων του, και τους φίλους του Τάσου. Όλους μας. Έγινε πλουσιότερος με ένα τρόπο που θα λάτρευε ο ανιδιοτελής Τάσος. Εξάλλου, φίλε Βασίλη, δεν πρέπει να θρηνούμε όσους έφυγαν, αλλά να ευχαριστούμε το Θεό που άνθρωποι σαν τον Τάσο έζησαν Γιώργος Στείρης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

12

13 Για το αφιέρωμα στον Τάσο Ο Νυν και αεί μες στη ζωή σε είχα αραξοβόλι Νίκος Γκάτσος Κ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΕΙΡΗΣ, ΛΕΚΤΩΡ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑτος Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής-Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, δάσκαλος του Τάσου στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα της Ηθικής Φιλοσοφίας, εκφράζοντας τα συναισθήματα των δασκάλων, των συνεργατών και των φίλων του Τάσου στον Τομέα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών για την αναπάντεχη έξοδό του, ανέλαβε τη συγκρότηση αυτού του τιμητικού αφιερώματος στη μνήμη του αδερφού μου. Η ανταπόκριση ήταν απροσδόκητα άμεση, για τα δικά μου μέτρα, καθώς γνωρίζω ότι η έκδοση τιμητικών τόμων για μη πανεπιστημιακούς καθηγητές δεν είναι συχνό φαινόμενο. Δεν ξέρω, μάλιστα, καν αν έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο. Το γεγονός αυτό με συγκίνησε βαθιά, γιατί είδα ότι δεν ήταν μόνο στα δικά μου μάτια ο Τάσος ξεχωριστός επιστήμονας και άνθρωπος. Έντεκα επιστήμονες του φιλοσοφικού χώρου δέχτηκαν με ενθουσιασμό να γράψουν ένα κείμενο της ειδικότητάς τους στη μνήμη του μαθητή και ομοτέχνου τους. Ο κ. Γιώργος Στείρης, ως επιστημονικός επιμελητής του τεύχους, φρόντισε, επίσης, με τη διαδικασία κρίσης των εργασιών να τηρηθούν τα αυστηρά ακαδημαϊκά κριτήρια δημοσίευσης στον Παιδαγωγικό Λόγο, ώστε οι εργασίες να έχουν το διακριτικό της έγκυρης δημοσίευσης σε αξιόπιστο επιστημονικό περιοδικό. Εκφράζω τις εκ βαθέων ευχαριστίες μου στον επιμελητή και στους συγγραφείς των άρθρων, διδάσκοντες και συνεργάτες του Τομέα Φιλοσοφίας, στον καθένα και στην καθεμιά ξεχωριστά, οι οποίοι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο γνώριζαν τον αδερφό μου και το έργο του, για την αφιέρωση μέρους του ερευνητικού τους μόχθου στη μνήμη του Τάσου. Ελπίζω οι δημοσιεύσεις τους αυτές να αποτελέσουν ένα σημαντικό τμήμα της ερευ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

14 νητικής τους πορείας και εύχομαι να τους ακολουθούν σαν φυλαχτό. Ευχαριστώ ιδιαίτερα το δάσκαλό μου, Καθηγητή κ. Ι.Ε. Θεοδωρόπουλο, διευθυντή του Παιδαγωγικού Λόγου, που εκθύμως δέχτηκε να αφιερωθεί ένα τεύχος του περιοδικού στον αδερφό μου, τον οποίο είχε γνωρίσει και προσωπικά. Ξεχωριστές ευχαριστίες οφείλω στον εκδοτικό επιμελητή του τεύχους κ. Michael Stork, δεινό μεταφραστή εκ του γερμανικού και αντιστρόφως, όπως και ταλαντούχο, λεπτολόγο και ακριβολόγο επιμελητή εκδόσεων (οι συγγραφείς του τεύχους αυτού «υπέφεραν» αγόγγυστα τις καίριες παρεμβάσεις του στα κείμενά τους), του οποίου έχω την τιμή να είμαι από χρόνια συνεργάτης και ο οποίος πρόσφερε αφιλοκερδώς τον πολύτιμο κόπο του, για τη δημιουργία αυτού του αφιερώματος στη μνήμη του αδερφού μου. Βασίλης Ε. Πανταζής 14 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2010

15

16 Αναστάσιος Ε. Πανταζής (27 Μαρτίου Σεπτεμβρίου 2009)

17 Μνήμη Τάσου Πανταζή Η καλοσύνη σου σβήνει την καχυποψία και σφραγίζει την ανωτερότητά σου. Το χαμόγελό σου ήλιος που ζεσταίνει και φωτίζει καρδιά και διάθεση. Ο λόγος σου λιτός, αφοπλιστικός και δίκαιος κατακτά και ενθουσιάζει. Οι αξίες σου, μεσούρανο και περήφανο πέταγμα αετού, θυμίζουν. Η ανιδιοτέλειά σου στήριγμα στα μάτια της ανάγκης και απόδειξη ανθρωπιάς κι ευαισθησίας. Η απώλειά σου πρόωρη και αναντικατάστατη για φίλους, μαθητές και κοινωνία. Λαμία, Κώστας Τσιαλαφούτας

18 Αναστάσιος Ε. Πανταζής Ο Αναστάσιος Πανταζής του Ευαγγέλου και της Ελένης, το μικρασιατικό γένος Ανδρέου, κατάγεται από την Αρτάκη Κυζίκου Μικράς Ασίας και γεννήθηκε στη Νέα Αρτάκη Ευβοίας στις 27 Μαρτίου Σπούδασε Παιδαγωγική στη Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία Αθηνών και Πολιτική Επιστήμη, με έμφαση στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Σε μεταπτυχιακό επίπεδο σπούδασε στην κατεύθυνση της «Ηθικής» στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τομέα Φιλοσοφίας του Τμήματος Φιλοσοφίας- Παιδαγωγικής-Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου εισήχθη κατόπιν γραπτών εξετάσεων, στις οποίες ήταν ο μόνος αριστεύσας. Ως αριστούχος, επίσης, ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές σπουδές του τον Οκτώβριο του 2008, αφού εκπόνησε τη διπλωματική του εργασία, με επιβλέποντα τον Επίκουρο Καθηγητή κ. Παναγιώτη Πανταζάκο, με θέμα «Ελευθερία και Αγωγή στον Αιμίλιο του J.J. Rousseau», εργασία που έκανε ιδιαίτερη αίσθηση για την πρωτοτυπία και τη μεθοδικότητά της, ως σημαντική συμβολή στις ρουσσωικές σπουδές. Έπειτα από παρότρυνση του κ. Πανταζάκου, αμέσως μετά συνέχισε την έρευνα στο έργο του Rousseau σε επίπεδο διδακτορικής διατριβής, επισήμως τον Απρίλιο του Το θέμα της διατριβής «Η έννοια της επιστροφής στη διδασκαλία του J.J. Rousseau» ήταν ιδέα του Τάσου, με την οποία συμφώνησε ο κ. Πανταζάκος, ο οποίος ορίστηκε Επιβλέπων Καθηγητής. Την ισχυρή τεκμηρίωση του θέματος από τον Τάσο υποστήριξε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο Καθηγητής κ. Θεοδόσης Πελεγρίνης, σημερινός Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος ορίστηκε Μέλος της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής της διατριβής, γεγονός το οποίο αποδέχτηκε ο Τάσος ως 18 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2010

19 ιδιαίτερη τιμή. Ως τρίτο μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής ορίστηκε η κ. Λίζη Λασσιθιωτάκη, γεγονός που χαροποίησε τον Τάσο που εκτιμούσε την κ. Λασσιθιωτάκη ως διανοούμενη. Η διδακτορική διατριβή, αν και ο Τάσος είχε προχωρήσει αρκετά γρήγορα στη μελέτη και κωδικοποίηση του υλικού, έμεινε ημιτελής και γίνεται τώρα προσπάθεια για συστηματοποίηση των σημειώσεών του. Η διπλωματική του εργασία είναι υπό έκδοση και είναι ευτύχημα το ότι υπάρχει ολοκληρωμένη, ώστε να είναι διαθέσιμο στην επιστημονική κοινότητα το σημαντικό ίχνος του Τάσου στις ρουσσωικές σπουδές. O Τάσος δίδαξε επί δεκαπέντε χρόνια ως δάσκαλος στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και επί δύο χρόνια ως καθηγητής Νομικής και Πολιτικών Επιστημών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Η πρώτη χρονιά που δίδαξε ήταν στην «Τάξη Υποδοχής Ρωσοποντίων» του 18 ου Δημοτικού Σχολείου Αχαρνών το 1991 και η τελευταία στο Εσπερινό Γυμνάσιο Χαλκίδας το 2009, στοιχεία που δείχνουν το πάθος του για παιδαγωγική προσφορά στα πιο δύσκολα και απαιτητικά σχολεία. Οι ενδιάμεσοι σταθμοί ήταν κυρίως στα σχολεία της αγαπημένης του πατρίδας, όπου ήταν μεγάλη η χαρά του κάθε φορά που είχε μαθητές παιδιά παιδικών φίλων, καταφάσκοντας την αίσθηση της κοινότητας, και αντιμετωπίζοντας με ιδιαίτερη ευαισθησία τα παιδιά των μεταναστών, θεωρώντας οικεία σε αυτόν την προσφυγιά τους. Ο Αναστάσιος Ευαγγέλου Πανταζής, το μικρασιατικό γένος Ανδρέου, επέστρεψε στην ποθεινήν πατρίδα, για να ξαναγίνει πάλιν πολίτης Παραδείσου, το απόγευμα της Δευτέρας 28 Σεπτεμβρίου 2009, στο σπίτι του στη Νέα Αρτάκη, καπνίζοντας όρθιος το τελευταίο του τσιγάρο. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

20

21 Γιούλη Ι. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ Ενός λεπτού σιγή Μ Ε ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ, ΜΕ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ «ΑΠΟΧΗ» ΑΠΟ ΤΟΝ πιο πολύτιμο, τον «πρώτο διανοητικό καρπό» 1 του ανθρώπου, όπως έχει χαρακτηριστεί το γλωσσικό μέσο, αντιμετωπίζουμε το αναπόδραστο γεγονός του θανάτου, ιδίως στις περιπτώσεις εκείνες, όπου η απώλεια είναι βαριά. Αυτή η σύντομη παύση κάθε λόγου, κάθε γλωσσικής έκφρασης, κάθε λεκτικής επικοινωνίας συνυποδηλώνει βαθύ ψυχικό πόνο και τη συλλογική ανάγκη έκφρασης σεβασμού και απόδοσης τιμής σ ένα πρόσωπο που απεβίωσε. Εάν, όμως, όπως παρατήρησε ο Γάλλος ποιητής Πωλ Βαλερύ, «είναι βέβαιο ότι εμείς οι άνθρωποι περιμένουμε πάντα μια έκφραση μέσω της γλώσσας, ακόμα και για τα πράγματα τα πιο άμεσα, τα πιο προφανή μέσα στα χέρια μας, κάτω από τα μάτια μας...», 2 γιατί να επιλέγουμε ως καταλληλότερη μορφή εκδήλωσης των αλγεινών συναισθημάτων μας και της εκπλήρωσης ενός ηθικού χρέους τη σιωπή έστω κι αν αυτή διαρκεί μόλις ένα λεπτό; «Για όσα δεν μπορεί να μιλάει κανείς, γι αυτά πρέπει να σωπαίνει», 3 παρατήρησε ο σπουδαίος Αυστριακός φιλόσοφος Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν, κλείνοντας με τον τρόπο αυτό το Tractatus Logico-Philosophicus και εκείνα για τα οποία μπορεί να μιλάει κανείς είναι μόνο όσα συμβαίνουν στον εξωτερικό κόσμο, όσα είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο παρατήρησης για κάθε άνθρωπο και, εν γένει, όλα όσα μπορούν να γίνουν αντιληπτά μέσω των αισθήσεών μας. Πέρα, ωστόσο, από τα πράγματα, των οποίων η ύπαρξη θεμελιώνεται στο γεγονός ότι συνιστούν 1 ΒΑΛΕΡΥ 1996, ΒΑΛΕΡΥ 1996, WITTGENSTEIN 1978, 7. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

22 ΓΙΟΥΛΗ Ι. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ προϊόν της φυσιολογικής λειτουργίας της αισθητηριακής μας αντίληψης και τα οποία νομιμοποιούμαστε να προσεγγίζουμε γλωσσικά, σύμφωνα με την άποψη του Βίτγκενσταϊν υπάρχει μια άλλη τάξη πραγμάτων που αφορά σε προσωπικά βιώματα, σε συναισθήματα, σε εσωτερικές και υ- ποκειμενικές καταστάσεις. Ό,τι, όμως, μπορεί να βιωθεί εσωτερικά διακρίνεται από έναν απόλυτο, υποκειμενικό χαρακτήρα, υπερβαίνοντας, έτσι, κάθε δυνατότητα αντικειμενικής και, για το λόγο αυτό, καθολικής και, ακόμη, μη στερούμενης νοήματος προσέγγισης. Για να μην αλλοιωθεί, λοιπόν, το πραγματικό περιεχόμενο των συναισθημάτων αλλά και κάθε φαινομένου που υπάρχει και εκδηλώνεται μέσα στον κάθε άνθρωπο με τρόπο μοναδικό, ξεχωριστό και, αυστηρώς, ατομικό κανείς δεν είναι σε θέση να βιώσει άμεσα τις συναισθηματικές και, γενικότερα, ιδιωτικές καταστάσεις του άλλου, οφείλουμε, βάσει της προτροπής του Βίτγκενσταϊν, «να μη λέμε τίποτα» για αυτά. Άλλωστε, κι εμείς οι ίδιοι, μπροστά στον απόλυτο πόνο, στη θλίψη που ξεπερνάει την αντοχή μας, συχνά, παραμένουμε βουβοί, ανέκφραστοι, «πετρώνουμε», όπως προκύπτει από το μύθο της Νιόβης, της βασίλισσας της Φρυγίας, η οποία, όταν χάνει τα παιδιά της πρώτα τους επτά γιούς της και έπειτα τις επτά κόρες της μετατρέπεται σε βράχο. Κάτι ανάλογο συνέβη, άλλωστε σύμφωνα με γνωστό θρύλο, και στην περίπτωση του βασιλιά της Αιγύπτου Ψαμμήνιτο, ο οποίος, ηττημένος και υποταγμένος, πλέον, στο βασιλιά της Περσίας Καμβύση, φαίνεται να παραμένει ψύχραιμος μπροστά στην εικόνα τόσο της αιχμαλωσίας και των ταπεινώσεων που υφίσταται η κόρη του από τον εχθρό όσο και του μελλοθάνατου γιου του. Το ακραίο ξέσπασμα του Ψαμμήνιτου έρχεται μόνον όταν, μεταξύ των αιχμαλώτων, διακρίνει έναν από τους ανθρώπους του σπιτιού του και τούτο γιατί, όπως ο ίδιος λέει, «μόνο αυτή η τελευταία στενοχώρια μπορεί να εκδηλωθεί με δάκρυα, ενώ τα δύο πρώτα κακά ξεπερνούν κατά πολύ κάθε μέσο που θα μπορούσε να τα εκφράσει». 4 4 Ο Μισέλ ντε Μονταίνι ( ) στο δοκίμιό του «Περί της θλίψης» αφηγείται πως «ο Ψαμμήνιτος, βασιλιάς της Αιγύπτου, νικημένος και πιασμένος από τον Καμβύση, βασιλιά της Περσίας, βλέποντας να περνάει από μπροστά του η αιχμαλωτισμένη κόρη του, ντυμένη δούλα, σταλμένη να βγάλει νερό από το πηγάδι, ενώ γύρω του όλοι οι φίλοι του έκλαιγαν κι οδύρονταν, στάθηκε ακίνητος κι αμίλητος, με τα μάτια χαμηλωμένα στη γη. Βλέποντας ακόμα ύστερα από λίγο ότι οδηγούσαν το γιο του για θανάτωση, διατήρησε αυτήν την ίδια συμπεριφορά. Όταν, όμως, διέκρινε έναν από τους ανθρώπους του σπιτιού του να τον πηγαίνουν ανάμεσα στους αιχμαλώτους, άρχισε να χτυπάει το κεφάλι του και να πενθεί σφόδρα [ ]. Όταν ο Καμβύσης ρώτησε τον Ψαμμήνιτο γιατί, αφού δεν είχε συγκινηθεί από τη συμφορά του γιου του και της κόρης του, είχε 22 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2010

23 ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ Εάν, λοιπόν, για ό,τι μας ξεπερνά, τα λόγια δεν χωρούν, με τη σιωπή, ίσως, το νόημα ενός μηνύματος να μεταδίδεται αποτελεσματικότερα. Κι εφόσον η επικοινωνία μέσω της γλώσσας προϋποθέτει τη συμμετοχή των αισθήσεων και, ορισμένως, των αισθητήριων οργάνων, στο θάνατο, που ισοδυναμεί με την άρση των αισθητηριακών λειτουργιών, η σιγή είναι, τελικώς, ό,τι μας απομένει. Εάν, ωστόσο, υπάρχει κάτι πέρα από την παντελή έλλειψη λόγου που μπορεί να αποδώσει εξίσου ικανοποιητικά την ποιότητα των συναισθημάτων και, συγκεκριμένα, την ιδιαιτερότητα αυτής της εσωτερικής κατάστασης που είναι η βίωση των συναισθημάτων, τούτο είναι η μουσική. Ο Σοπενχάουερ, ο μεγάλος αυτός φιλόσοφος, γνωστός για τη γενικότερη απαισιόδοξη στάση του απέναντι στη ζωή, αναγνώρισε τη μουσική και δη την άρρητη μουσική, την ανόθευτη, δηλαδή, αρμονική συναρμολόγηση ήχων 5 ως ένα μέσο έστω και προσωρινό υπέρβασης της φθαρτής ανθρώπινης φύσης. Μέσα από τη μουσική τέχνη, 6 ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα, τουλάχιστον για όσο διαρκεί η πάρει τόσο στα σοβαρά τη συμφορά ενός φίλου, εκείνος απάντησε: Μόνο αυτή η τελευταία στενοχώρια μπορεί να εκδηλωθεί με δάκρυα, ενώ τα δύο πρώτα κακά ξεπερνούν κατά πολύ κάθε μέσο που θα μπορούσε να τα εκφράσει». Βλ. ΜΟΝΤΑΙΝΙ 2003, Ο Άρτουρ Σοπενχάουερ ( ) αναγνώριζε την πραγματική αξία της τέχνης της μουσικής στην καθαρή μελωδία. Κάθε συνδυασμός μελωδίας με λέξεις, λόγια και στίχους σήμαινε αυτομάτως, κατά τον Σοπενχάουερ, τον ευτελισμό της μελωδίας και, τελικώς, της τέχνης της μουσικής: «Η μουσική δεν εκφράζει αυτήν ή εκείνη τη συγκεκριμένη χαρά, αυτήν ή εκείνη τη λύπη, αυτόν ή εκείνο τον πόνο ή τον τρόμο, την τάδε παραφορά, ευχαρίστηση ή πνευματική γαλήνη, αλλά την ίδια τη χαρά, την ίδια τη θλίψη, τον ίδιο τον πόνο, αυτή καθεαυτήν την παραφορά, την ευχαρίστηση ή την πνευματική γαλήνη εκφράζει αποκλειστικά και μόνο την αφηρημένη και γενική ουσία, έξω από κάθε κίνητρο και κάθε περίσταση. Και, ωστόσο, αυτήν την αφηρημένη πεμπτουσία μπορούμε τέλεια να την κατανοήσουμε. Παρ όλα αυτά, συμβαίνει η φαντασία μας να εξάπτεται τόσο εύκολα από τη μουσική, που να ψάχνει να δώσει μορφή σε αυτόν τον αόρατο κι όμως αποτελεσματικά παλλόμενο πνευματικό κόσμο που μας μιλάει άμεσα, και ψάχνει να του δώσει σάρκα και αίμα Αυτή είναι η καταγωγή του τραγουδιού της μουσικής με λόγια και, τελικά, της όπερας, της οποίας το κείμενο δεν θα έπρεπε ποτέ να εγκαταλείψει αυτήν την κατώτερη θέση του και να γίνει κάτι το κυρίαρχο, καταστώντας [το κείμενο], έτσι, τη μουσική απλό μέσο για να εκφραστεί αυτό το ίδιο κάτι τέτοιο είναι μεγάλη παρανόηση και απόλυτη πλάνη [ ]. Όταν η μουσική συνδέεται τόσο στενά με λέξεις, προσπαθώντας να ευθυγραμμιστεί προς τα γεγονότα, πασχίζει να μιλήσει μια γλώσσα που δεν είναι δική της». Βλ. SCHOPENHAUER 1874, 128 (Μ.τ.Σ.). 6 Για την ουσία της μουσικής, ο Σοπενχάουερ έγραψε ότι «μετά από μακρά σκέψη πάνω στο θέμα της ουσίας της μουσικής σας συνιστώ την απόλαυση αυτής της μορφής τέχνης ως της πιο εξαίρετης απ όλες. Δεν υπάρχει άλλη που να μας επηρεάζει τόσο άμεσα, τόσο βαθιά, επειδή δεν υπάρχει άλλη που ν αποκαλύπτει πιο άμεσα και πιο βαθιά την πραγματική φύση του κόσμου. Το ν ακούει κανείς μεγάλες και ωραίες μελωδίες ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

24 ΓΙΟΥΛΗ Ι. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ επαφή με το μουσικό έργο τέχνης, να υπερβεί την ίδια του τη φύση, να την ξεπεράσει και να αποτελέσει, έτσι, μέρος ενός όλου, τμήμα της αιωνιότητας, όπου η φθορά και ο θάνατος δεν υφίστανται. Βέβαια, αυτό το στάδιο της λεκτικής αποχής είναι προσωρινό, σύντομο, καθώς σιγά-σιγά το πρώτο οδυνηρό ξάφνιασμα υποχωρεί και με μεγάλο κόπο, ο πόνος αφήνει να περάσει η φωνή του. Υπάρχουν, ωστόσο, γεγονότα τραγικά, κυρίως, εκείνα στα οποία αποκαλύπτεται το μέγεθος της ανθρώπινης εγκληματικότητας και σκληρότητας, για τα οποία εάν, συνολικά, τηρούσαμε ενός λεπτού σιγή ή καταφεύγαμε στη μουσική τέχνη, θα καταλήγαμε είτε σε μια παρατεταμένη, αιώνια σιωπή είτε σε μια ραψωδία απόλυτου πόνου, όπου κάθε λέξη θα έμοιαζε με φρικτή βοή, με μείγμα συγκεχυμένων θορύβων και α-νόητων αποφάνσεων. Βιβλιογραφία ΒΑΛΕΡΥ, Π. (1996), Επιλογή από το έργο του, Αθήνα: Στιγμή ΜΟΝΤΑΙΝΙ, Μ. ντε (2003), Δοκίμια, Αθήνα: Εστία SCHOPENHAUER, A. (2003), Τα πάθη του κόσμου, Αθήνα: Printa SCHOPENHAUER, Α. (1874), Lichtstrahlen aus seinen Werken, von J. Frauenstädt, Leipzig WITTGENSTEIN, L. (1978), Tractatus Logico-Philosophicus, Αθήνα: Παπαζήσης είναι σαν ένα λουτρό του πνεύματος: καθαίρουν από κάθε μίασμα, από καθετί άσχημο, ευτελές ανυψώνουν τον άνθρωπο και τον εναρμονίζουν με τις πιο ευγενικές σκέψεις για τις οποίες είναι ικανός τότε αυτός αντιλαμβάνεται ολοκάθαρα τι αξίζει πραγματικά ή, μάλλον, τι θα μπορούσε να αξίζει». Βλ. SCHOPENHAUER 2003, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2010

25 ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ Abstract Youli PAPAIOANNOU: Moment of silence A moment of silence is often a gesture of respect and of conveying honour, particularly in mourning or as part of a commemoration ceremony of a tragic historical event. This refrainment from speaking during a short period of time connotes deep and painful emotions. However, if speaking is the only means we have to express what we think or what we feel, how could this refrainment from speaking be explained? «Where of one cannot speak, thereof one must be silent», mantained the Austrian philosopher Ludwig Wittgenstein; and things whereof we cannot speak is what takes place inside us that is the emotions and all psychological states in general. Specifically, in the case of deep emotional pain words seem to fail to express or to state the real situation. Η Γιούλη Παπαϊωάννου, διδάκτωρ φιλοσοφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, γεννήθηκε στην Αθήνα το Είναι απόφοιτος του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (Α.Σ.Ο.Ε.Ε.). Κατά το διάστημα , εκπόνησε διδακτορική διατριβή υπό τον τίτλο «Πράξη, Γλώσσα, Βούληση», το θέμα της οποίας εντάσσεται στο πεδίο της φιλοσοφίας της γλώσσας και της ηθικής φιλοσοφίας. Το 2005 αναγορεύθηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών με το βαθμό ΑΡΙΣΤΑ. Στο συγγραφικό έργο της περιλαμβάνονται η διδακτορική διατριβή της, άρθρα και μία μονογραφία υπό δημοσίευση. Έχει, επίσης, μεταφράσει 8 βιβλία. Έχει συμμετάσχει σε 9 συνέδρια και ημερίδες. Από το 2006 έως σήμερα διδάσκει φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, στο Πανεπιστήμιο Πατρών και στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

26

27 Νίκος Χρ. ΝΤΟΛΑΣ Το μεταφυσικό Είναι ως ηθική αρχή στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ, την προσωκρατική, την κλασική και τη μετακλασική, πραγματεύτηκε αναλυτικά τα ζητήματα του Είναι και του Πρέπει, διαμορφώνοντας αντίστοιχα το αξιολογικό της σύστημα. Είναι και Αξία στην προσωκρατική περίοδο Ξεκινώντας από την προσωκρατική περίοδο σημαντική είναι η παρουσία των τριών Ιώνων φυσικών φιλοσόφων, του Θαλή του Μιλήσιου, του Αναξίμανδρου και του Αναξιμένη. Ο Θαλής θεώρησε αρχή των πάντων το νερό 1 και εισηγήθηκε διαδικασίες που καθιστούν τον κόσμο κατανοητό. Θεωρεί δεδομένο πως ο κόσμος έχει υλική αρχή. 2 Επίσης έλεγε πως εφόσον υπάρχει μεταβολή στον κόσμο αυτή οφείλεται στην ψυχή, την αρχή της αυτοκίνησης. Ανεγνώριζε, δηλαδή, μία νομοτελειακή τάξη μέσα στο σύμπαν, όπου έβλεπε κυριαρχούντα τον Θείον νουν. Ο Αναξίμανδρος ήταν ο πρώτος Έλληνας που έγραψε σε πεζό λόγο και υπήρξε σπουδαίος επιστήμονας. Θέτει ως αρχή το άπειρο 3 και έτσι 1 Αριστοτέλης, Μετά τα Φυσικά, Α3, 983b 6: καὶ τὸ εἶδος τῆς τοιαύτης ἀρχῆς οὐ τό αὐτό πάντες λέγουσι, ἀλλά Θαλῆς μὲν ὁ τῆς τοιαύτης ἀρχηγός φιλοσοφίας ὕδωρ εἶναι φησίν (διὸ καὶ τὴν γῆν ἐφ ὕδατος ἀπεφαίνετο εἶναι). 2 Αριστοτέλης, Μετά τα Φυσικά, Α3, 983b 6: τῶν δὴ πρῶτον φιλοσοφησάντων οἱ πλεῖστοι τὰ ἐν ὕλης εἵδη μόνας ῳήθησαν ἀρχάς εἶναι πάντων. 3 Αριστοτέλης, Φυσικά, Γ7, 207b 35: ὡς ὕλη τὸ ἅπειρον ἐστίν αἵτιον. Φαίνονται καὶ οἱ ἅλλοι πάντες ὡς ὕλη χρώμενοι τῶ ἀπείρῳ. Διὸ καὶ ἅτοπον τὸ περιέχειν ποιεῖν αὐτό ἀλλά ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

28 ΝΙΚΟΣ ΧΡ. ΝΤΟΛΑΣ αναπτύσσει τις κοσμολογικές του δοξασίες. Κατά τον Αναξίμανδρο το άπειρο ήταν χωρίς όριο, χωρίς περιορισμό, ανεξάντλητο. Ακριβέστερα ήταν ακαθόριστο, αθάνατο και ανώλεθρο. Από εκεί πηγάζουν όλα και εκβάλλουν όλα, σύμφωνα με την τάξη του χρόνου. Ο νους του δηλαδή κάνει υψηλότατη οντολογική πτήση και συλλαμβάνει υπερβατικά το Είναι. 4 Ο Αναξιμένης έθετε ως αρχή του σύμπαντος τον αέρα 5 και πρέσβευε πως οι φυσικές μεταβολές εξηγούνται ως αποτέλεσμα ιδιοτήτων του αέρα. Ο αέρας είναι η θεμελιώδης ουσία που διαπερνά τα πάντα. Είναι απεριόριστος, άπειρος και καθορισμένου χαρακτήρα. Έλεγε πως και ο αέρας όπως και ο κόσμος είναι έμψυχος και έτσι εξηγούσε την κανονικότητα του κόσμου. Ο Αναξιμένης υπερβαίνοντας την απλοϊκή και περιγραφική κοσμογονία, φθάνει στη λογική κοσμολογία. Βλέπουμε, λοιπόν, πως οι τρεις Ίωνες διανοητές αναζητούν την ουσία του όντος, το Είναι, μέσω μιας γενικής αρχής την οποία βρίσκουν σε ένα φυσικό στοιχείο. Προσπαθώντας να βρουν το έσχατο, ουσιαστικά ανοίγουν το δρόμο για την επιστημονική γνώση. Η μεταφυσική περιπέτεια του Είναι αρχίζει, καθορίζοντας εν πολλοίς τον αξιολογικό-ηθικό χάρτη κάθε εποχής. Η πυθαγορική προσωκρατική φιλοσοφία αποτελείται από τρεις κεντρικές ιδέες. Θεωρία κόσμος κάθαρση. Στις τρεις αυτές έννοιες εντοπίζεται ο οντολογικός (Είναι) και ο ηθικός (Αξία) προσανατολισμός τους. Συνοπτικά υποστήριζαν πως ο κόσμος είναι πολύ καλά διαταγμένος και η θεωρία αυτού μας καθαίρει. Η αρμονία των άστρων είναι η καθόλου αρμονία, μέρος της οποίας είναι η μουσική. Προσεγγίζουν την αρχή του κόσμου φορμαλιστικά και όχι υλικά μιλώντας για τους αριθμούς. 6 Η επιστήμη για τους Πυθαγόρειους θραύει τα δεσμά του αισθητού 7 και μας ανυψώνει στην παγκόσμια αρμονική τάξη, στο Είναι των Πυθαγορείων. Ένα Είναι διαποτισμένο από αρμονία, άξιο και ηθικό. Το Είναι ως αιώνιο και ανώλεθρο, που έμελλε να γίνει το οχυρό της μεταφυσικής, το βρίσκουμε και στη διδασκαλία των Ελεατών. Η θεμελίωση της ελεατικής φιλοσοφίας αποδίδεται στον Ξενοφάνη. Θεολογικά ο θεός του Ξενοφάνη είναι ακίνητος και οντολογικά μπορεί να ταυτισθεί με μή περιεχόμενον. 4 ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ 1991, Αέτιος, Ι, 7, 13 (Dox. Gr. 302): Ἀναξιμένης τον ἁέρα (δηλ. Θεόν είναι). 6 Αριστοτέλης, Μετά τα Φυσικά, Α5, 987 α 9: Διό καὶ ἀριθμόν εἶναι τήν ούσία ἁπάντων. 7 Θεόφραστος, Μετά τα Φυσικά, 33: Πλάτων δὲ καὶ Πυθαγόρειοι μακράν τήν ἀπόστασιν ἐπινοήσαντες τῶν ἀρχῶν (από τα αισθητά). 28 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2010

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

H Θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνα

H Θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνα H Θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνα Η θεωρία των ιδεών που εισήγαγε ο Πλάτωνας αποτελεί μια τομή στην ιστορία της φιλοσοφίας. Ταυτόχρονα αποτελεί και σημείο αναφοράς για όλη την κατοπινή φιλοσοφική αναζήτηση.

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ Οι θεολογικοί στοχασμοί και η προσέγγισή τους σε σχέση με το θείο, σύμφωνα με τον Ηράκλειτο, τους Στωικούς φιλοσόφους, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 26 ΜΑΪΟΥ 2010 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΝΩΣΤΟ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 26 ΜΑΪΟΥ 2010 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΝΩΣΤΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α.1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 26 ΜΑΪΟΥ 2010 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΝΩΣΤΟ Εξάλλου, η αρετή αναφέρεται σε συναισθήματα και σε πράξεις, όπου αποτελεί σφάλμα η υπερβολή και η έλλειψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Η σειρά σεμιναρίων με θέμα ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ διοργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα: Αριστοτέλης Ι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ.

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. 24 ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. Οι σκεπτικιστικές απόψεις υποχώρησαν στη συνέχεια και ως την εποχή της Αναγέννησης κυριάρχησε απόλυτα το αριστοτελικό μοντέλο. Η εκ νέου αμφιβολία για

Διαβάστε περισσότερα

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2004-05-25 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΟΜΑ Α Α Α.1 Να µεταφέρετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Περιεχόμενα 1. Στοιχεία κειμένου 5 2. Διαμόρφωση και διάταξη σελίδας 5 2.1. Έκταση κειμένου 5 2.2. Μορφοποίηση σελίδας 5 2.3. Μορφοποίηση κειμένου 5 2.4. Τίτλοι

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ:

Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ: ΦAΞ: 210.3210.433 Immanuel Kant ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ Φιλοσοφία Εισαγωγή, Μετάφραση, Σχόλια: Κώστας Ανδρουλιδάκης ISBN: 978-960-6880-38-4 Τιμή: 28,00 ευρώ Σελίδες: 480 Διαστάσεις: 16x24 Γλώσσα:

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα στις 21 Αυγούστου 1950. Γονείς μου είναι ο Λύσανδρος Κ. Ζώρας και η Λήδα Ζώρα το γένος Ο. Λαμπροπούλου. ΙΙ. ΣΠΟΥΔΕΣ Α. Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 7 η : Δασκάλες, Δάσκαλοι & Διδασκαλία Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να συζητηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Προτάσεις Βιβλιογραφίας (ελληνική βιβλιογραφία) Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Οι προτάσεις αυτές σκοπόν έχουν να διευκολύνουν τους καθηγητές στην αναζήτηση υλικού, από το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55 Ο Πλάτων (427 π.χ. - 347 π.χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος από την Αθήνα, ο πιο γνωστός μαθητής του Σωκράτη και δάσκαλος του Αριστοτέλη. Το έργο του με τη μορφή φιλοσοφικών διαλόγων έχει σωθεί ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Τα φιλοσοφικά ερωτήματα: Δε μοιάζουν με τα επιστημονικά, γιατί δε γνωρίζουμε: από πού να ξεκινήσουμε την ανάλυσή τους ποια μέθοδο να ακολουθήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου.

Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου. Ατοµικά πρότυπα Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου. ατοµική θεωρία ηµόκριτου ατοµική θεωρία Dalton πρότυπο Rutherford πρότυπο Schrodinger ~450 π.χ ~1800 µ.χ 1904 µ.χ 1911 µ.χ 1913 µ.χ 1926 µ.χ Σε διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 Εισαγωγή... 3 Οι αρχές του σύμπαντος κατά τον Αριστοτέλη... 3 Ο υποσελήνιος χώρος... 3 Ο χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ν ήβω φ ν Ε ω ουλή τ Β

ν ήβω φ ν Ε ω ουλή τ Β Βουλή των Εφήβων H «Bουλή των Eφήβων» είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που διοργανώθηκε για πρώτη φορά από τη Bουλή των Ελλήνων το σχολικό έτος 1995-1996 και από τότε λειτουργεί σε ετήσια βάση, με τη

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ Συμβούλου του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Στη σκιά του ζητήματος των ταυτοτήτων, το πρόβλημα της αναγραφής

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Έβδομος (7ος) Κύκλος Επιμόρφωσης των ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ 2013-2014 Συντάκτρια Άννα Κοκκινίδου Υπεύθυνη διαχείρισης του προγράμματος 1 Η συμμετοχή του εκπαιδευόμενου στο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Ακαδημίας 98, Πλατεία Κάνιγγος Αθήνα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Ακόμη το να σφάλλει κανείς μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους (γιατί το κακό και το άπειρο πάνε μαζί,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Οδηγός Εκπόνησης Διπλωματικής Εργασίας ΣΠΑΡΤΗ 2010-11 Περιεχόμενα 1.ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Της ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης.

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης. Λογική Εισαγωγικά, το ζήτημα της Λογικής δεν είναι παρά η άσκηση 3 δυνάμεων της νόησης: ο συλλογισμός, η έννοια και η κρίση. Ακόμη και να τεθεί θέμα υπερβατολογικό αναφορικά με το ότι πρέπει να αποδειχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ἐπιθυμητικόνἐ θ ό Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή

ἐπιθυμητικόνἐ θ ό Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή Τριπουλά Ιωάννα 1 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή μέλος μιας ομάδας πράττει το έργο που του αντιστοιχεί αναλόγως

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη 22/09/2015. ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ (Μεταπτυχιακός Φοιτητής, ΕΚΠΑ): Σχέση Μηχανής και Ανθρώπου

Πέμπτη 22/09/2015. ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ (Μεταπτυχιακός Φοιτητής, ΕΚΠΑ): Σχέση Μηχανής και Ανθρώπου Πέμπτη 22/09/2015 Χαιρετισμοί-Έναρξη Συνεδρίου (09:00-10:00) 1 η Συνεδρία (10:00-11:30) Συντονισμός: Κατερίνα Παρασκευοπούλου ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ (Μεταπτυχιακός Φοιτητής, ΕΚΠΑ): Σχέση Μηχανής και Ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ίας νου ω αραγ ου π ς ν θεση ης κειµέ ν. κ θούν έ υ ς ο ω ψ η λ τ τ ι η ίλ ία έχε ακο εµά Περι θοδολογ α της περ πτυξη θ οτήτων ί ά ν ε M θοδολογ ατική αν απάνω ε η

Διαβάστε περισσότερα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα 3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε ποια θεµελιακή θεωρία στηρίζει ο Αριστοτέλης την ηθική του φιλοσοφία; Να την αναπτύξετε σύντοµα. 2. Πώς προσδιορίζει ο

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

πιθανολογησεων κτλ. Αν,δε, ο ίδιος ο ρήτορας εχει την διαλεκτική αρετή, τοτε τα ρητορικα εργαλεία ειναι ηδη στη διαθεση του.

πιθανολογησεων κτλ. Αν,δε, ο ίδιος ο ρήτορας εχει την διαλεκτική αρετή, τοτε τα ρητορικα εργαλεία ειναι ηδη στη διαθεση του. Φαίδρος Σχόλια Για τον Πλάτωνα, το ερωμένο αντικείμενο δεν είναι παρά αντανάκλαση του ιδεατού κάλλους. Πριν την έλξη, έχει προηγηθεί ένα μεταφυσικό γεγονός. Το κάλλος είναι σε ένα υπερβατολογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4) 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά,

Διαβάστε περισσότερα