Ιωάννης Ε. Σαριδάκης Γεωργία Α. Κωστοπούλου. Περίληψη. Ioannis E. Saridakis Georgia A. Kostopoulou Abstract

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ιωάννης Ε. Σαριδάκης Γεωργία Α. Κωστοπούλου. Περίληψη. Ioannis E. Saridakis Georgia A. Kostopoulou Abstract"

Transcript

1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ -ΤΥΠΟΛΟΓΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ, ΕΙΔΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ- ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Περίληψη Ιωάννης Ε. Σαριδάκης Γεωργία Α. Κωστοπούλου Η παρούσα εισήγηση παρουσιάζει έναν από τους βασικότερους στόχους της Διδακτικής της Μετάφρασης των ειδικών πραγματολογικών κειμένων, ήτοι τις προσεγγίσεις και τις μεθόδους που στοχεύουν στην ενσωμάτωση της παρουσίασης και της αξιολόγησης των υπολογιστικών εργαλείων στην εκπαίδευση των μεταφραστών. TRANSLATION DIDACTICS AND SPECIALISED PRAGMATIC TEXTS - TEXT TYPOLOGY, SPECIAL LANGUAGE AND TERMINOLOGY - AND THE USE OF MODERN TRANSLATION TECHNOLOGIES Ioannis E. Saridakis Georgia A. Kostopoulou Abstract This paper presents one of the basic tasks of the Didactics of Specialised Translation, namely the scientific approaches and methods aimed at integrating the presentation and the evaluation of IT tools in the training of translators. 0. Εισαγωγή Η αναγκαιότητα της ενσωμάτωσης πραγματιστικής (factual) γνώσης στα προγράμματα κατάρτισης επαγγελματιών μεταφραστών έχει τονισθεί, ήδη από την δεκαετία του 1980 μεταξύ άλλων, από την D. Seleskovitch [1: ,2:305], τον C. Tatilon [3:35-39], και την C. Durieux [4: ]. Η ανάγκη διδασκαλίας μεθόδων εντοπισμού και απομόνωσης αξιόπιστης σημασιολογικής και πραγματολογικής πληροφορίας έχει, ακόμη, τεκμηριωθεί σε αυτό που ο P. Kussmaul [5:24] ορίζει ως "πίστη των φοιτητών στο λεξικό ως την απόλυτη αρχή", καθώς και στο εμπειρικό πόρισμα του H. Hönig [6:12] ότι οι "διδασκόμενοι έτειναν, συχνά, να συναγάγουν το νόημα των λέξεων από το κειμενικό τους περιβάλλον, όταν όμως δεν έβρισκαν το νόημα αυτό στα λεξικά τους, δεν είχαν το κουράγιο να εμμείνουν στην παρατήρησή τους". Η ανάγκη εστίασης στην πραγματιστική προσέγγιση ενισχύεται στις μέρες μας από δύο, κάθε άλλο παρά ασήμαντους, παράγοντες: 221

2 (α) Την διαρκώς αυξανόμενη κυριαρχία της αγγλικής, ως κοινού γλωσσικού κώδικα, lingua franca, στις υπογλώσσες εκφοράς ειδικού λόγου, όπως παρατηρεί επί παραδείγματι, ο J. Sager [7:216]. Η απόπειρα ποσοτικοποίησης, ή έστω μέτρησης, του πραγματικού βαθμού αυτού του φαινομένου, απαιτεί την ποσοτική αποτίμηση όχι μόνον της κατανομής του πληροφοριακού όγκου στις επιμέρους γλώσσες, αλλά κυρίως της πραγματικής χρήσης των γλωσσικών πόρων αυτών. Το έργο αυτό πραγματώνεται σε σύνθετα συστήματα ανάκτησης (retrieval) και ταξινόμησης (classification) διαδικτυακής πληροφορίας, όπως τα έργα TIDE, DARPA Communicator και IUP (Intranet Usage Profiler) που αναλήφθηκαν από τον οργανισμό MITRE, του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης [8:736]. (β) Την μεγέθυνση και την διαφοροποίηση των πηγών και των εργαλείων διαχείρισης λεξιλογικής πληροφορίας. Η έλλειψη προτύπων γενικευμένης χρήσης για την παρουσίαση των δεδομένων που καταγράφονται σε Πολύγλωσσους Ορολογικούς Πόρους (Multilingual Terminology Resources, MTRs) αντιμετωπίζεται αφενός ως μεθοδολογικός φραγμός για τον κλάδο της μετάφρασης (που εδώ γίνεται αντιληπτός τόσο σε ακαδημαϊκά όσο και σε παραγωγικά πλαίσια) [9:838], αφετέρου ως συνθήκη που προβάλλει έντονη την ανάγκη σύγκλισης των μεθόδων και των τεχνολογιών διαχείρισης της γνώσης σε αυτό που ορίζεται ως "Κουλτούρα Μεταφοράς της Γνώσης" [10]. Εάν αγνοούσαμε τους παράγοντες αυτούς, ως μη συναφείς με τα ακαδημαϊκά περιβάλλοντα κατάρτισης μεταφραστών, θα στερούσαμε, τόσο από τους εαυτούς μας, όσο και από τα ιδρύματά μας, έναν ουσιώδη ρόλο, αυτόν της μύησης των φοιτητών μας στις ανάγκες της μελλοντικής επαγγελματικής τους πορείας. Υπ' αυτό το πρίσμα, η παροχή πραγματιστικής γνώσης πρέπει να ενισχύεται με συστηματική γνώση για την προσπέλαση, την αξιολόγηση και την αξιοποίηση πόρων ορολογικής και κειμενικής τεκμηρίωσης. 1. Προβλήματα και Προκλήσεις Στην συντριπτική πλειονότητά τους, οι εκπαιδευόμενοι μεταφραστές τείνουν να πιστεύουν ότι κατά τον χρόνο των σπουδών τους στόχος είναι η προετοιμασία και προσαρμογή τους στα μελλοντικά εργασιακά τους περιβάλλοντα, προφανώς στο πλαίσιο της πρόσφατης τάσης για "επαγγελματική εξειδίκευση" που θα παρέχεται από την ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση. Κατ' αυτήν την έννοια, θεωρείται περίπου φυσιολογικό οι φοιτητές της μετάφρασης να απαιτούν από τον διδάσκοντα καθολικά και εξαντλητικά πρότυπα εργασίας, συχνά σε βάρος της ανάπτυξης προοπτικής θεώρησης για τη μεταφραστική πράξη [11:86]. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της διδασκαλίας της Τεχνικής Μετάφρασης - την οποία εδώ θα πρέπει να αντιληφθούμε ως ενότητα της διδακτικής προσέγγισης της μετάφρασης Ειδικών 222

3 Πραγματολογικών Κειμένων - τούτο αντικατοπτρίζεται στην απαίτηση για αυστηρές συνθέσεις-συναρμογές υλικού τεκμηρίωσης, καταλόγων ορολογίας "απολύτου αξίας" και "προκαθορισμένων μεταφραστικών ισοδυνάμων", σε όσο το δυνατόν περισσότερα επίπεδα της γλώσσας, με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κάλυψη των επιμέρους "θεματικών πεδίων". Ακόμη και στην περίπτωση που ο δογματικός αυτός τύπος διδακτικής καθοδήγησης αποφεύγεται από τους διδάσκοντες της μετάφρασης, οι σπουδαστές της μετάφρασης υιοθετούν συχνά τις δικές τους "απολύτου αξίας" διαδικασίες, καταφεύγοντας σε αυτό που ο P. Kussmaul περιγράφει συνοπτικώς ως "αφελείς αρχές", κατά την παρουσίαση των εμπειρικών πορισμάτων του H. Krings [12:273]: "Εάν όλα τα 'ανταγωνιστικά μεταφραστικά ισοδύναμα' αποδειχθούν εξίσου κατάλληλα ή ακατάλληλα, πρέπει να επιλέγεται το πλέον κυριολεκτικό", ή "Πρέπει να επιλέγεται το βραχύτερο ισοδύναμο", ή "Εάν ένα από τα ισοδύναμα μπορεί να εντοπιστεί σε κάποιο δίγλωσσο λεξικό, ενώ τα άλλα ιδοσύναμα δεν καταγράφονται, πρέπει να επιλέγεται αυτό του λεξικού". Αν και τα ανωτέρω πορίσματα τεκμηριώνονται σε εμπειρικά δεδομένα από φοιτητές ξένων γλωσσών, εκφράζονται συχνά και στις προσεγγίσεις τις οποίες κάνουν πολλοί σύγχρονοι φοιτητές της ειδικής μετάφρασης. Μια πρώτη συστηματική, εκ μέρους μας, καταγραφή των αντιδράσεων των φοιτητών απέναντι στις δυσκολίες των προς μετάφραση κειμένων δείχνει ότι εντοπίζουν με αντίστοιχες διατυπώσεις τον μεταφραστικό τους προβληματισμό, κι αυτό κυρίως στο λεξιλογικό-σημασιολογικό επίπεδο συγκεκριμένα σε ό,τι αφορά στην έλλειψη ή, αντιστρόφως, στην ύπαρξη πληθώρας "ισοδυναμιών" στο επίπεδο των ορολογικών μονάδων. Για τις τελευταίες, μάλιστα, θεωρούν ότι (πρέπει να) εγγράφονται στην εκφορά του ειδικού λόγου, χωρίς απαραιτήτως να μορφώνουν ισχυρές συνδέσεις με το κειμενικό, και πολύ περισσότερο το εξωκειμενικό τους περιβάλλον (αντιστοίχως, co-text και context βάσει των B. Hatim & I. Mason [13:240]). Καταγράφουμε απλώς ένα μέρος της προβληματικής, χωρίς να υπεισέλθουμε σε "αναλύσεις μεταφραστικών λαθών", που δεν είναι της παρούσας. Θα πρέπει, εν τούτοις, να εντοπίσουμε δύο σύγχρονες συνιστώσες αυτού του προβληματισμού, επί πλέον των αναλύσεων των θεωρητικών της μετάφρασης, όπως των P. Kussmaul, D. Kiraly, Ε. Σελλά-Φ. Μπατσαλιά [5,14,15]. Οι συνιστώσες αυτές είναι: (α) η υπερεπάρκεια γλωσσικού - δειγματικού υλικού που προέρχεται από διαδικτυακές πηγές (η οποία θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να αντιμετωπίζεται σε συνδυασμό με) (β) οι συνεχώς διευρυνόμενες βάσεις υλικού που προέρχονται από την αξιοποίηση υπολογιστικών εργαλείων υποβοήθησης της μεταφραστικής πράξης (CAT tools). 223

4 Ορθώς πράττοντας, κατ' αρχήν, οι φοιτητές διατυπώνουν ερωτήματα σε διαδικτυακές μηχανές αναζήτησης, για το σύνολο σχεδόν των λεξιλογικών στοιχείων του ΚΠ, τα οποία αδυνατούν να απομονώσουν ως σημασιολογικές οντότητες στα δίγλωσσα ειδικά λεξικά που χρησιμοποιούν, και για τα οποία υποψιάζονται ότι μεταφέρουν σημασιολογική πληροφορία. Επανερχόμενοι στο τρίτο εμπειρικό πόρισμα του Krings, όπως το καταγράψαμε ανωτέρω, παρατηρούμε ότι η αξία του υπόκειται, συν τω χρόνω, σε ουσιώδη αμφισβήτηση. Εν ολίγοις, καταγράφουμε πλέον ότι "αυθεντικό" ορολογικό (και, κατ' επέκταση, φρασεολογικό) υλικό (σε μορφή, π.χ., λεξικών ή διδακτικών σημειώσεων) δεν αποτελεί πάντοτε την μοναδική αφετηρία και το τελικό καταφύγιο των φοιτητών, αλλά ότι αυτοί προστρέχουν στην πληθώρα των ευρέως διαθέσιμων γλωσσικών πόρων για να αντλήσουν δείγματα και παραδείγματα εκφοράς λόγου στο ζεύγος γλωσσών άσκησής τους. Ο αυξημένος βαθμός χρηστικότητας, μάλιστα, του ηλεκτρονικώς διαθέσιμου υλικού, έναντι του υλικού σε συμβατική μορφή, αποτελεί μία ακόμη απόδειξη του γιατί οι ασκούμενοι μεταφραστές σήμερα τείνουν να απαξιώσουν λειτουργικά τα παραδοσιακά μέσα τεκμηρίωσης, αντικαθιστώντας τα με δείγματα λόγου από δικτυακές πηγές, τα οποία θεωρούν δόκιμα. Βρισκόμαστε, συνεπώς, μπροστά σε μια νέα, και ας μας επιτραπεί ελκυστική, υπό ερευνητικό και διδακτικό πρίσμα, πραγματικότητα, αυτήν της αβίαστης ανάγκης για αξιοποίηση πραγματικών δειγμάτων λόγου κατά την επιτέλεση της μεταφραστικής πράξης. Χρησιμοποιώντας την έννοια της δημιουργικότητας (creativity), όπως οριοθετείται από τον P. Kussmaul [5:39-53], θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι οι διεργασίες τις οποίες καλούμαστε να ερευνήσουμε κατηγοριοποιούνται ως "μη συνήθεις", δηλ. ότι αφενός αναφερόμαστε σε ασκούμενους μεταφραστές, αφετέρου, θα πρέπει να δεχθούμε ότι, ακόμη και στην περίπτωση των επαγγελματιών μεταφραστών, η πληροφοριακή τεκμηρίωση που επιχειρείται αφορά κατά κανόνα σε μη παγιωμένες, "μη θεσμοθετημένες" (non institutionalised) χρήσεις της γλώσσας [16:127] ή σε επιλογές "μεταφραστικών εκδοχών" (translation variants) που δεν διέπονται από οριοθετημένους κανόνες [17:5]. Επειδή, μάλιστα, η περιγραφόμενη συνθήκη είναι σαφέστατα αυτή της αξιοποίησης γλωσσικών τεκμηρίων που βασίζονται σε συλλογές ειδικού κειμενικού υλικού, τα τεκμήρια προσλαμβάνουν σαφή ορολογική αξία, ο δε ρόλος τους, από συμπληρωματικός στην παρακολούθηση της γενικής γλώσσας, γίνεται καταλυτικός στην περίπτωση της ειδικής. Στην ελληνική, ως λιγότερο ομιλούμενη γλώσσα και δη δευτερογενούς εννοιολογικής εκφοράς, τα δείγματα λόγου που μπορούν να λειτουργήσουν ως υποδείγματα εκφοράς, είναι λίγα, σε σχέση με το μέγεθος της διατιθέμενης πληροφορίας, και υψηλότερης σημασίας, συγκρινόμενα με τα αντίστοιχα δείγματα ευρύτερα χρησιμοποιούμενων γλωσσών [18]. 224

5 Η δημιουργικότητα αποκτά συνεπώς μία - διόλου ευκαταφρόνητη - νέα πτυχή. Στο φάσμα των επιλογών και της παρακολούθησης (monitoring, κατά τον Hönig [19]) υπεισέρχονται πλέον παράγοντες ελάχιστα, ή καθόλου ελεγχόμενοι, στην κατά τα λοιπά συνειδητή διεργασία της επαλήθευσης των μεταφραστικών επιλογών. Η φύση και η επίδραση των παραγόντων αυτών είναι (α) ποσοτική, στο βαθμό που το πλήθος των ανακτώμενων δειγμάτων λόγου μπορεί να θεωρηθεί καταλυτικό στην διαμόρφωση συνόλων δυνατών επιλογών, και (β) ποιοτική, στο βαθμό που ο ασκούμενος μεταφραστής εκ των πραγμάτων ανατρέχει πρωτίστως σε πηγές που κατά τεκμήριο, κατά σύμπτωση ή με βάση τη διαίσθησή του θεωρεί δόκιμες. Ακόμη κι όταν το "τελικό προϊόν", κατά τους Hatim & Mason [13:3], μπορεί να θεωρηθεί "αποδεκτό", όταν δηλαδή οι φοιτητές επιλέγουν και επεξεργάζονται την καταλληλότερη εξωκειμενική πληροφορία, η διαδικασία που ακολουθούν είναι - όπως προκύπτει από τον ad hoc σχολιασμό τους - ενστικτώδης, ορισμένες φορές μάλιστα τυχαία. Ακόμη, η λεξιλογική πληροφορία συνάγεται και εξάγεται και αυτή με τυχαίες τεχνικές, όπως η συσχέτιση προσδιοριστικών με λεξιλογικά στοιχεία που θεωρούνται εννοιολογικοί πυρήνες στην υπογλώσσα (ή τις υπογλώσσες) άσκησης. Στο επίπεδο του λεξιλογίου και των σημασιών, οι φοιτητές καταλήγουν, έτσι, σε ονομασιακά συμπλέγματα (clusters) των οποίων η σχέση με την πραγματικότητα της υπογλώσσας εκφοράς του ειδικού κειμένου άσκησης, κυρίως στα επίπεδα της πραγματολογίας, της μορφοσύνταξης και (συχνά και) του ύφους, ακόμη κι όταν θεωρείται επαρκής, δεν βασίζεται σε αντικειμενικώς ασφαλή τεκμήρια λειτουργίας του λόγου. Το ευνόητο, αλλά συνάμα και παράδοξο, αποτέλεσμα αυτής της νοηματικής-γνωσιακής διεργασίας των διδασκομένων, είναι ο περιορισμός της δυνατότητας του διδάσκοντος να την παρακολουθεί και να παρεμβαίνει, εφόσον απαιτείται, ιδιαιτέρως όταν οι επιμέρους γλωσσικές επιλογές των ασκουμένων είναι κατά συγκυρία ορθές. Η ακαδημαϊκή ερευνητική κοινότητα έχει ακόμη αρκετό δρόμο προτού προτείνει καθολικές και αξιόπιστες μεθόδους αυτόματης πραγματολογικής, σημασιολογικής και, κυρίως, σημασιοσυντακτικής αποτίμησης και ταξινόμησης του ειδικού κειμενικού υλικού, άρα προτού ο διδάσκων της ειδικής μετάφρασης μπορέσει να αξιολογήσει τα υποδείγματα λόγου των φοιτητών του, επί τη βάσει τέτοιων ταξινομικών και αξιολογικών κριτηρίων. Με αναφορά στις ειδικές υπογλώσσες της ελληνικής, ορισμένες στατιστικές προσεγγίσεις [20], αν και συστηματοποιούν εν μέρει την διαδικασία του κειμενικού χαρακτηρισμού και παρέχουν ένα μοντέλο ιεραρχημένης καταγραφής του ειδικού λεξιλογίου, παραμένουν σε ερευνητικό στάδιο, άρα ανεφάρμοστο ακόμη στο κειμενικό υλικό αναφοράς που χρησιμοποιείται στο διδακτικό της μετάφρασης περιβάλλον. Ακόμη, τα προταθέντα έως σήμερα αυτόματα ταξινομικά μοντέλα ελληνικού κειμενικού υλικού, αν και βασίζονται σε στατιστικώς ασφαλή μετρικά (π.χ. μήκος λέξεων, κατανομή μηκών λέξεων, λεξική πυκνότητα και αριθμό 225

6 προτάσεων και παραγράφων, κ.ο.κ.) [21], καλύπτουν δείγματα της γενικής γλώσσας και δεν υπεισέρχονται στην εξέταση κειμενογλωσσολογικών μεταβλητών οι οποίες θεωρούνται ουσιώδεις, τόσο στην διδακτική, όσο και στην πράξη της μετάφρασης και αναφέρονται κυρίως σε (περιγραφικούς) δείκτες προθετικότητας, αποδεξιμότητας και καταστασιακότητας του δειγματικού κειμενικού υλικού. Περνώντας στο επίπεδο της αξιοποίησης των σύγχρονων υπολογιστικών συστημάτων υποστήριξης της μεταφραστικής πράξης, οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι ούτε από την ελληνική, ούτε και από την διεθνή εμπειρία [ενδεικτικώς,22-24] μπορούμε να συναγάγουμε απρόσκοπτη υποβοήθηση της νοητικής διεργασίας που λαμβάνει χώρα κατά τη μεταφραστική πράξη. Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα από άρθρο της E. Ross [23:15-16] (σε μετάφραση από τα γαλλικά): "Τον μεταφραστή μπορούν συνεπώς να καταβάλουν νέες αβεβαιότητες. Λειτουργώντας σ' έναν κόσμο στον οποίο εισρέουν συνεχώς οι πλέον αντιφατικές και διαφορετικές πληροφορίες, μια από τις εργασίες τις οποίες καλείται να επιτελέσει, όποτε προκύπτει η σχετική ανάγκη, συνίσταται στην ανάκληση της κατάλληλης πληροφορίας, την κατάλληλη στιγμή. Οι αβεβαιότητες αυτές μπορούν, συνεπώς, να οδηγήσουν τον μεταφραστή σε δυσπροσπέλαστα στάδια αξιολόγησης κατά την φάση της παρακολούθησης, δεδομένου ότι συχνά αναθεωρεί λανθασμένα την πρώτη μεταφραστική του εκδοχή, αν και αντικειμενικά αυτή είναι ακριβής. Έτσι, το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι απαραιτήτως μια καλύτερη μετάφραση, αλλά μια μετάφραση που έχει απαιτήσει περισσότερο χρόνο εργασίας. Στην περίπτωση αυτή, αναφερόμαστε σε μια παρενέργεια της χρήσης των μεταφραστικών μνημών". Τα ανωτέρω προβλήματα άπτονται, εν τέλει, της αποδοχής ή μη του διδάσκοντος ως ικανού και αρμοδίου να αξιολογεί αντικειμενικά, και στη βάση αναντίρρητων κριτηρίων, την εργασία των φοιτητών της μετάφρασης. Όπως παρατηρεί ο Hönig, εάν η αξιολόγηση της μετάφρασης δεν αντιμετωπίζεται από τους φοιτητές ως αντικειμενική, θα καταλήξει να υπονομεύει το έργο του διδάσκοντος, αποθαρρύνοντας παράλληλα τους φοιτητές. Τα προβλήματα αυτά μπορούν, κατά τη γνώμη μας, και εφόσον αντιμετωπισθούν ως ερευνητικές και διδακτικές προκλήσεις, να συνδράμουν στην προσπάθεια για υιοθέτηση αδιαμφισβήτητων κριτηρίων αξιολόγησης, ταξινόμησης και αξιοποίησης του κειμενικού και λεξιλογικού υλικού. 2. Στόχοι και Μέθοδοι (α) Σε ό,τι αφορά στις ταξινομικές διακρίσεις του υλικού, τόσο του κειμενικού όσο και του λεξιλογικού, θεωρούμε ότι το κατωτέρω σχήμα του G. Rondeau [25] απεικονίζει επαρκώς τη 226

7 διάδραση μεταξύ ειδικών γλωσσών και γενικής γλώσσας και μπορεί, εφόσον αναλυθεί με χρήση επιλεγμένων παραδειγμάτων, να καταδείξει την ουσιαστική αδυναμία απόλυτης τυπολογικής διάκρισης των κειμένων, άρα και των μέσων εκφοράς του λόγου στις ειδικές υπογλώσσες, η απόλυτη επιδίωξη της οποίας αποτελεί συχνά την απαρχή παρερμηνειών στην διδακτική και την πράξη της μετάφρασης. Είναι προφανές ότι στόχος εδώ είναι η κατάδειξη της δυναμικής που διέπει τις σχέσεις, τόσο μεταξύ της γενικής γλώσσας (G) και των ειδικών υπογλωσσών (SL ν ), όσο και μεταξύ των τελευταίων, στο σύνολο του λεξιλογίου μίας γλώσσας (L). Περιοχή υψηλής εξειδίκευσης των ΕΓ Μέσο επίπεδο ΕΓ Περιοχή μετάβασης από τη ΓΓ στις ΕΓ (β) Σε συνδυασμό με την αναφερθείσα σχηματοποίηση, σημαντικός είναι και ο ρόλος της Γλωσσολογίας Σωμάτων Κειμένου (Corpus Linguistics) στην πραγμάτωση της διδακτικής της ειδικής μετάφρασης, και ειδικότερα σε ό,τι αφορά στον σχεδιασμό υπό παρακολούθηση σωμάτων κειμένων (monitor text corpora), ως αυτά αντιδιαστέλλονται στα τυχαίως επιλεγόμενα κειμενικά δείγματα [26:82-83]. Τα τυχαία δείγματα δεν μπορούν, κατά την γνώμη μας, να τεκμηριώσουν την ζητούμενη εμπιστοσύνη στην αξιολογική ικανότητα του διδάσκοντος. Επίσης, πρακτική της χρήσης τους, ιδιαιτέρως σε παράλληλα κείμενα, έχει δειχθεί [ενδεικτικώς: 27,29] ότι συντελεί στην ανακάλυψη κειμενικών "ψευδο-ισοδυναμιών", άρα σε ανασφαλείς, και συχνά λανθασμένες, μεταφραστικές επιλογές. Μεταξύ των αξιόλογων προσεγγίσεων στον συγκεκριμένο τομέα, που όμως χρήζουν, στο σύνολό τους, εμπειρικής διακρίβωσης (και) στο ελληνικό διδακτικό περιβάλλον της μετάφρασης, θα πρέπει αναμφίβολα να καταγραφεί αυτή της L. Bowker [28], η οποία προτείνει την ανάπτυξη ενός "Αξιολογικού Σώματος Κειμένων" (Evaluation Corpus), το οποίο αποτελείται στην ουσία από τρία κειμενικά υπο-σώματα (sub-corpora): ένα "ποιοτικό υπο-σώμα" (quality corpus), μικρού - για τα μέτρα της ΓΣΚ - μεγέθους, ένα "ποσοτικό υποσώμα" (quantity corpus), το οποίο συνιστά μία ημι-αυτόματα αναπτυσσόμενη και πλέον 227

8 αντιπροσωπευτική συλλογή κειμενικών δειγμάτων και ένα "ακατάλληλο υπο-σώμα" (inappropriate corpus) παραλλήλων και σε πρώτο επίπεδο συγκρίσιμων κειμένων, που όμως θεωρούνται ταξινομικώς μη ισοδύναμα. Η προσέγγιση αυτή είναι συμβατή με προηγούμενες ή και σύγχρονες της αναλύσεις των κριτηρίων καταλληλότητας κατά την σύνθεση παραδειγματικού κειμενικού υλικού και την άντληση λεξιλογικής και πραγματολογικής πληροφορίας από αυτό [ενδεικτικώς, 20], που αναφέρονται συγκεκριμένα στην ελληνική μεταφραστική πραγματικότητα. Επιπλέον, η διαχρονική σύγκριση επιλεγμένων συνόλων ΕΓ στο εσωτερικό ενός ζεύγους γλωσσών και η κατάδειξη της δυσκολίας παρουσίασης των σχέσεων που δομούν στον λόγο οι εγγενείς εννοιολογικές μονάδες ενός γλωσσικού κώδικα, έστω κι αν κατ' ανάγκην η παρουσίαση είναι απλώς περιγραφική και μακροσκοπική σε πρώτο στάδιο, συντελούν στην κατάδειξη της πολυλειτουργικότητας [ενδεικτικώς, 13:138] των ειδικών πραγματολογικών κειμένων, αλλά και των εγγενών περιορισμών στην αποκωδικοποίηση των στοιχείων του λόγου στις ειδικές γλώσσες. Οι προσεγγίσεις αυτές συνιστούν θεμελιώδη συμβολή στην αντιμετώπιση, από την πλευρά των διδασκομένων, ορισμένων κρίσιμων προβλημάτων της ειδικής μετάφρασης. Μεταξύ των θεμάτων που θίγει η συν-κριτική προσέγγιση αυτή, σταχυολογούμε [22]: (i) Tην κατανόηση, έστω και χωρίς τη χρήση μετρικών προσεγγίσεων, του βαθμού επίδρασης της αγγλικής στην εκφορά ειδικού λόγου στην ελληνική, και αντιστοίχως σε άλλες "λιγότερο ισχυρές" γλώσσες, ιδιαιτέρως σε ό,τι αφορά στην ειδική ορολογία, τόσο στη μορφολογική, όσο και στη σημασιολογική της διάσταση. Αναφερόμαστε εδώ σε αυτό που ο Hatim προσδιορίζει ως "κουλτουραλικό ιμπεριαλισμό" (cultural imperialism) [26:155]. (ii) Tην κατανόηση της ανάγκης να καταγράφονται και να συστηματοποιούνται οι κειμενικές πηγές του ορολογικού υλικού που διατίθεται για χρήση σε δικτυακούς ή άλλους ηλεκτρονικούς πόρους. Οι μελλοντικοί μεταφραστές, τόσο ως χρήστες όσο και ως παραγωγοί λόγου, βοηθούνται, κατ' αυτήν την έννοια, στην αναζήτηση λειτουργικών και όχι δογματικών προσεγγίσεων των ειδικών λεξιλογίων των γλωσσών εργασίας τους. (iii) Tον εντοπισμό των τεχνικών και χρονικών περιορισμών που επέδρασαν ή επιδρούν στην σύνθεση λεξιλογικών πόρων και μεταφραστικών κειμενικών και υπο-κειμενικών παραδειγμάτων. Η σύνθεση των ανωτέρω μεθόδων αποτελεί, αναμφίβολα, μία δυναμική, πολύπτυχη και επίπονη διαδικασία, η οποία πρόθεσή μας είναι να αρθρωθεί κατ' ουσία ως μία προσπάθεια συγκριτικής κειμενικής ανάλυσης, τουτέστιν αξιολόγησης της πραγματολογικής υπόστασης και, ως εκ τούτου, της καταλληλότητας του επιλεγόμενου κειμενικού υλικού για παραδειγματική χρήση. Πέραν των συμβατικών ταξινομικών κριτηρίων (όπως: τύπος κειμένων, ημερομηνία δημοσίευσης, πηγή, κ.ο.κ.), πρέπει να επιχειρηθεί, μεταξύ άλλων, η 228

9 εκτενής εφαρμογή ενός (ήδη διατυπωθέντος) μοντέλου κατηγοριοποίησης των κειμένων με βάση τον βαθμό λεξιλογικής εξειδίκευσής τους, την συστηματοποίηση της πληροφορικότητάς τους και την προθετικότητα των συντακτών τους. Η επίτευξη των τιθέμενων στόχων υποστηρίζεται σαφώς από υπολογιστικά εργαλεία (τόσο ερευνητικά της ΓΣΚ, όσο και παραγωγικά - μεταφραστικές μνήμες και συστήματα καταλογογράφησης ορολογίας) [29]. Στο επίπεδο της ΓΣΚ, στατιστικές μετρήσεις όπως η καταγραφή και η συχνότητα εμφάνισης λεξιλογικών μονάδων και η δημιουργία συμφραστικών και συνδυαστικών πινάκων (concordances, collocates), εφόσον συνοδεύονται από κατάλληλες μεθόδους παρατήρησης και ανάλυσης των στατιστικών ευρημάτων, παρέχουν ένα αναλυτικό και, ως εκ τούτου, κατανοητό σύνολο μεθόδων για τον χαρακτηρισμό και την αξιοποίηση κειμενικού υλικού. Από την άλλη πλευρά, τα εφαρμοσμένα υπολογιστικά εργαλεία, εφόσον αξιοποιηθούν συστηματικά, πέρα από το ότι θα συμβάλουν στην προσαρμογή των φοιτητών στις μελλοντικές συνθήκες της απασχόλησής τους, μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά μέσα συλλογής δειγμάτων κειμένων, αντιπροσωπευτικών των μεταφραστικών εγχειρημάτων των διδασκομένων, κάτι που πιστεύουμε ότι θα λειτουργήσει καταλυτικά στην σύνθεση, την παρατήρηση και το αξιολογικό "φιλτράρισμα" του υποσώματος των "ακαταλλήλων" κειμένων στο προαναφερθέν Αξιολογικό Σώμα Κειμένων. Όπως παρατηρεί ο B. Hatim [26: ], η συστηματική έρευνα της κειμενογλωσσολογίας της μετάφρασης αναμένεται να διαφωτίσει αρκετές πτυχές της μεταφραστικής διαδικασίας, υποστηρίζοντας ή αναιρώντας αρκετά θεωρήματα και υποθέσεις εργασίας. Μια διαφορετική, αν και όχι αμελητέα, πρόκληση έγκειται, όπως παρατηρεί ο ίδιος [26:154], στον συγκερασμό των αντικειμενοστραφών, εμπειρικών μεθόδων που παραδοσιακά χρησιμοποιούνται από τους υπολογιστικούς γλωσσολόγους με τις κατά κανόνα αξιωματικές μεθόδους της θεωρίας της μετάφρασης. 3. Συμπεράσματα (α) Αν και στα πρώτα της βήματα, η συστηματική προσέγγιση του υλικού τεκμηρίωσης της μεταφραστικής πράξης και της διδακτικής της, παρέχει εργαλεία ουσιαστικής ανάλυσης της μεθοδολογικής πορείας των ασκουμένων μεταφραστών και αντικειμενικής παρέμβασης, όποτε κρίνεται απαραίτητο. (β) Τα οφέλη για τους διδασκόμενους είναι πολύπλευρα: πέρα από την εμπειρία που αποκτούν από την συνεχώς συστηματοποιούμενη χρήση των σύγχρονων υπολογιστικών εργαλείων υποβοήθησης και τεκμηρίωσης της μεταφραστικής πράξης, εμφανίζουν σημαντική πρόοδο στην κατανόηση της μετάφρασης ως πνευματικής, επιλεκτικής 229

10 διεργασίας, κάτι που αντανακλάται σε πλέον συναφή και κατάλληλα "τελικά προϊόντα". Η σταδιακή αξιολόγηση των τεχνικών παραμέτρων που ενυπάρχουν στην εκ μέρους τους χρήση των σύγχρονων εργαλείων συμβάλλει στην κριτική προσέγγιση των τεχνολογιών που αναπτύσσονται και επιδρούν στο παραγωγικό μεταφραστικό περιβάλλον. Η συμβολή των φοιτητών στην ταξινομία και την ταξινόμηση των πόρων τεκμηρίωσης και στην συγκέντρωση δίγλωσσων σωμάτων κειμένων επιτρέπει στους διδασκόμενους να αντιληφθούν τον μελλοντικό ρόλο τους στην διαγλωσσική επικοινωνία, ωθώντας τους να συστηματοποιήσουν τις θεωρητικές γνώσεις τους στην καθημερινή τους πρακτική. Τέλος, η καλλιέργεια δεξιοτήτων συστηματικής αξιολόγησης του κειμενικού υλικού ενισχύει σημαντικά την ικανότητά τους να καταγράφουν και να αναλύουν τα μεταφραστικά λάθη, άρα και να αποδίδουν σε ομάδες εργασίας αμφότερα τα στοιχεία αυτά αποτελούν προαπαιτούμενα για την επαγγελματική τους σταδιοδρομία. (γ) Αναμφίβολα, πριν από την διατύπωση οιωνδήποτε νέων θεωρημάτων, υπό μορφή είτε γενικεύσεων είτε αφηρημένων υποθέσεων, απαιτείται συστηματική και εκτενής έρευνα, στο πλαίσιο των ανά την Ευρώπη σχολών κατάρτισης επαγγελματιών μεταφραστών. Μάλιστα, οι εξ αυτών ασχολούμενες με τις λιγότερο ομιλούμενες γλώσσες έχουν να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο στο υπό διαμόρφωση νέο ερευνητικό πεδίο, ενώ αμοιβαίως επωφελής, στην προσπάθεια αυτή, θα είναι και η διάδραση με τους φορείς που συγκεντρώνουν ή και συντονίζουν την έρευνα σε σημαντικά επί μέρους σημεία της εστίασής της, όπως η ειδική ορολογία και τα συστήματα επεξεργασίας φυσικής γλώσσας (NLP) και πληροφοριακής αξιοποίησης γλωσσικών πόρων (Language Resource Information Retrieval). ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ 1. Seleskovitch, D., "Pour une théorie de la traduction inspirée de sa pratique", Meta, vol. 25., no. 4, déc. 1980, σ στο: Tatilon (1986: 38). 2. Seleskovitch, D., "Recherche universitaire et théorie interprétative de la traduction", Meta, vol. 26. sept. 1981, σ. 305 στο: Tatilon (1986: 38). 3. Tatilon, C., Traduire. Pour une pédagogie de la traduction, Éditions du GREF, Toronto, Durieux, C., Fondement didactique de la traduction technique, Didier Érudition, Paris, Kussmaul, P., Training the Translator, John Benjamins, Amsterdam, Hönig, H.G., "Wissen Übersetzer eigentlich, was sie tun?", Lebende Sprachen, 1/1988, σ στο: Kussmaul (1995: 24). 7. Sager, J., A Practical Course in Terminology Processing, John Benjamins, Amsterdam, Walker, M., Hirschman, L., Aberdeen. J., Evaluation for DARPA Communicator Spoken Dialogue Systems, Proc. of the 2nd [ELRA] Int. Conf. on Language Resources and Evaluation, Αθήνα, 2000, vol. II, σ

11 9. Budin. G., Melby A.K., Accessibility of Multilingual Terminological Resources Current Problems and Prospects for the Future, Proc. of the 2nd [ELRA] Int. Conf. on Language Resources and Evaluation, Αθήνα, 2000, vol. II, σ Davenport, T.H., Prusak, L., Working Knowledge. How Organizations Manage What They Know. Harvard University School Press, Boston, Mass., 1998 στο: Budin et al. (2000: 838). 11. Schäffner, C., Parallel Texts in Translation, Bowker, L. et al. (eds). Unity in Diversity?, St. Jerome Publishing, Manchester, 1998, σ Krings, H., Translation Problems and Translation Strategies of Advanced German Learners of French (L2). House, J., Blum-Kulka, S. (eds), Interlingual Communication, Tübingen, 1986, σ στο: Kussmaul (1995: 8). 13. Hatim, B., Mason, I., Discourse and the Translator, Longman, London, Kiraly, D.C., Pathways to Translation. Pedagogy and Process, The Kent State University Press, Kent, Μπατσαλιά, Φ., Σελλά-Μάζη, Ε.. Γλωσσολογική Προσέγγιση στη Θεωρία και τη Διδακτική της Μετάφρασης, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα, Wills, W., Kognition und Übersetzen. Zur Theorie und Praxis der menschlichen und der maschinellen Übersetzung, Niemeyer, Tübingen, 1988 στο: Kussmaul (1995: 39). 17. Alexieva, B., "Creativity in Simultaneous Interpretation", Babel 36, 1990, no.1, σ. 1-6 στο: Kussmaul (1995: 39). 18. Brekke, M., Myking, J., Ahmad, K., "Terminology Management and Lesser-Used Living Languages: A Critique of the Corpus-Based Approach". Proc. of the 4th International Congress on Terminology and Knowledge Engineering, Vienna Aug. 1996, INDEKS- Verlag, Frankfurt, 1996, σ Hönig, H.G., Konstruktives Übersetzen, 1995 στο: Ross (2000: 14). 20. Saridakis, I.E.. Terminology and Terminography in the Modern Translation Environment: A Case Study on Terminology Extraction and Documentation, Proc. of the 1st International Symposium on Specialised Translation, Universitat Pompeu Fabra, Barcelona, 2000, σ Mikros, G., Carayannis, C., "Modern Greek Corpus Taxonomy", Proc. of the 2nd [ELRA] Int. Conf. on Language Resources and Evaluation, Αθήνα, 2000, vol. I, σ Saridakis, I.E., "Technical Translation Training. The Methodological Implications of New Technologies in the Approach of Scientific Terminology", Colloque international-traduction humaine, traduction automatique, interprétation TTIT, sep. 2000, Université des Lettres, des Arts et des Sciences Humaines Tunis I (υπό δημοσίευση). 23. Ross, E., "Usages des mémoires de traduction", Traduire, 186 (4/2000), σ Jones, I., "Terminology Management in NATO". Translating and the Computer 21. Proc. of the 21st Intl. Conf. on Translating and the Computer, London Nov. 1999, ASLIB/IMI. 25. Στο: Cabré, M.T., Terminology. Theory, Methods and Applications, John Benjamins, Amsterdam, 1999, σ Hatim, B., Teaching and Researching Translation, Longman, London,

12 27. Pearson, J., "Surfing the Internet: Teaching Students to Choose their Texts Wisely", Proc. of Teaching and Language Corpora 98, σ στο: Bowker (2000: 193). 28. Bowker, L., "A Corpus-Based Approach to Evaluating Student Translations", The Translator vol. 6, 2/2000, σ Κωστοπούλου, Γ., Η Διδακτική της Μετάφρασης των Ειδικών Πραγματολογικών Κειμένων, διπλωματική μεταπτυχιακή εργασία, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ., Κέρκυρα, Ιωάννης Ε. Σαριδάκης, Λέκτορας Γεωργία Α. Κωστοπούλου, Διδάσκουσα (Π.Δ. 407/80) Ιόνιο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας Μέγαρο Καποδίστρια Κέρκυρα 232

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Σοφιανόπουλος Σωκράτης Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου Δομή παρουσίασης Τι είναι η Μηχανική Μετάφραση (Machine Translation) Ιστορική αναδρομή Είδη συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα και Γλωσσική Τεχνολογία στην Ελλάδα

Γλώσσα και Γλωσσική Τεχνολογία στην Ελλάδα Γλώσσα και Γλωσσική Τεχνολογία στην Ελλάδα Μαρία Γαβριηλίδου ΙΕΛ/ΕΚ «Αθηνά» Κοινοπραξία «Ευρωπαϊκός Συντονισμός Γλωσσικών Πόρων» Εθνικό Σημείο Επαφής για την Ελλάδα Πολυγλωσσική Ελλάδα (1) Η Γλωσσική Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk (econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk Τοπική προσαρµογή ηλεκτρονικού περιεχοµένου Σήµερα, οι περισσότερες πληροφορίες είναι ψηφιακής φύσεως. Χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ανοιχτά γλωσσικά δεδομένα: η υποδομή γλωσσικών πόρων και υπηρεσιών clarin:el

ανοιχτά γλωσσικά δεδομένα: η υποδομή γλωσσικών πόρων και υπηρεσιών clarin:el ανοιχτά γλωσσικά δεδομένα: η υποδομή γλωσσικών πόρων και υπηρεσιών clarin:el Σαράντος Καπιδάκης 1, Στέλιος Πιπερίδης 2, Πένυ Λαμπροπούλου 2, Μαρία Γαβριηλίδου 2 ( 1 Ιόνιο Πανεπιστήμιο, 2 Ε.Κ. Αθηνά / ΙΕΛ)

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 βιβλιο_layout 1 20/6/2014 4:43 πμ Page 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕφAλαιο 1: Ένα μοντέλο αναγνωστικής κατανόησης Η εξέλιξη της έννοιας «αναγνωστική κατανόηση»...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΜΟ.ΔI.Π.) Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

D. Papaspyros, Th.-E. Κrasadaki, Ε. Sella-Μazi

D. Papaspyros, Th.-E. Κrasadaki, Ε. Sella-Μazi ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ Δ. Παπασπύρος, Θ.-Ε. Κρασαδάκη, Ε. Σελλά-Μάζη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η αξιολόγηση του μεταφραστικού αποτελέσματος αποτελεί πολυδιάστατη διεργασία και

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η επιστημονική έρευνα στηρίζεται αποκλειστικά στη συστηματική μελέτη της εμπειρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

Ροδόλφος Mασλίας. Παγκόσμια Ημέρα Μετάφρασης meta/φραση, Αθήνα, 27 Σεπτεμβρίου 2014. Powerpoint Templates

Ροδόλφος Mασλίας. Παγκόσμια Ημέρα Μετάφρασης meta/φραση, Αθήνα, 27 Σεπτεμβρίου 2014. Powerpoint Templates Ροδόλφος Mασλίας Παγκόσμια Ημέρα Μετάφρασης meta/φραση, Αθήνα, 27 Σεπτεμβρίου 2014 Powerpoint Templates DGTRAD Γενική διεύθυνση μονάδας Διεύθυνση A Διεύθυνση B Πολυγλωσσία Διεύθυνση C Πόροι και Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Δ. Τριάντης, Ι. Λεράκη, Α. Κιντώνη ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Συνέδριο «Διασφάλιση και

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιτροπή ΤΕ 21 και το έργο της

Η Επιτροπή ΤΕ 21 και το έργο της Η Επιτροπή ΤΕ 21 και το έργο της Κατερίνα Τοράκη toraki@tee.gr ΤΕ 21 ΕΛΟΤ ΤΕΕ Ένωση Ελλήνων Χημικών Ένωση Ελλήνων Φυσικών Πανεπιστήμιο Αθήνας (Τομέας Γλωσσολογίας) ΕΜΠ Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Τα είδη των κειµένων στην ελληνική αγορά της µετάφρασης. Μαρία Σίσκου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Τα είδη των κειµένων στην ελληνική αγορά της µετάφρασης. Μαρία Σίσκου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τα είδη των κειµένων στην ελληνική αγορά της µετάφρασης Μαρία Σίσκου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Abstract: The starting point in my speculation about the kind of texts mostly translated by translators

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών κώστας βεργίδης λέκτορας τμ. Εφαρμοσμένης Πληροφορικής γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 διαχείριση επιχειρηματικών διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

«Λογισμικές εφαρμογές στην Επαγγελματική Εκπαίδευση. Το παράδειγμα του Τομέα Οχημάτων»

«Λογισμικές εφαρμογές στην Επαγγελματική Εκπαίδευση. Το παράδειγμα του Τομέα Οχημάτων» «Λογισμικές εφαρμογές στην Επαγγελματική Εκπαίδευση. Το παράδειγμα του Τομέα Οχημάτων» Ευστράτιος Ντουμανάκης Τεχνολόγος Οχημάτων, Εκπαιδευτικός, 12 ο Επαγγελματικό Λύκειο Θεσσαλονίκης entoum@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού

Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού Το λογισμικό θησαυρών μπορεί να προορίζεται για έναν υπολογιστή ή για μεγάλο σύστημα, μπορεί να αφορά στην κατασκευή και συντήρηση του θησαυρού ή στην

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο ΕΚΠ65 ιπλωματικές Εργασίες Αθήνα, 11 Οκτωβρίου 2009

Σεμινάριο ΕΚΠ65 ιπλωματικές Εργασίες Αθήνα, 11 Οκτωβρίου 2009 Με δείγματα ευκολίας δεν γίνεται έρευνα: Η επιλογή των υποκειμένων της έρευνας Βιβή Βασάλα ΣΕΠ στο ΕΑΠ Ερωτήματα Πώς προσδιορίζονται τα όρια του ερευνητικού πληθυσμού; ; Ποιος είναι ο τρόπος-μέθοδος επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσολογία Σωμάτων Κειμένων & Μετάφραση. Ιωάννης Ε. Σαριδάκης. Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, ΕΚΠΑ

Γλωσσολογία Σωμάτων Κειμένων & Μετάφραση. Ιωάννης Ε. Σαριδάκης. Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, ΕΚΠΑ Ιωάννης Ε. Σαριδάκης Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, ΕΚΠΑ Σώμα κειμένων Συλλογή αυθεντικών κειμένων σε ηλεκτρονική μορφή, με δομή σύμφωνη με συγκεκριμένα κριτήρια σχεδιασμού. Η σύνθεση των κριτηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ-ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ-ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ-ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Ε.Π. Εκπαίδευσης & Αρχικής

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε Δρ. Μαρία Φραγκάκη Research areas in D.E: Macro level: Distance Education Systems & Theory Meso level: Management-Organization-Technologies Micro level:

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Εισαγωγή στα Επιχειρηματικά Σχέδια (Business Plan) Νικόλαος Κωνσταντόπουλος

Γενική Εισαγωγή στα Επιχειρηματικά Σχέδια (Business Plan) Νικόλαος Κωνσταντόπουλος Γενική Εισαγωγή στα Επιχειρηματικά Σχέδια (Business Plan) Νικόλαος Κωνσταντόπουλος Γιατί κατασκευάζεται ένα Επιχειρηματικό Σχέδιο; Μπορούν να προσδιοριστούν 10 διαφορετικοί λόγοι για τη κατασκευή του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα # 4: H Λογική της Έρευνας Μιλτιάδης Χαλικιάς Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

CAREER MANAGEMENT Διοίκηση Καριέρας

CAREER MANAGEMENT Διοίκηση Καριέρας CAREER MANAGEMENT Διοίκηση Καριέρας Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διοίκηση Καριέρας (Career Management) είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής

Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής Ημερίδα για έτος καταπολέμησης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ 9 Δεκεμβρίου 2010 Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής Δρ. Π. Περιστερά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

4 Πιθανότητες και Στοιχεία Στατιστικής για Μηχανικούς

4 Πιθανότητες και Στοιχεία Στατιστικής για Μηχανικούς Πρόλογος Ο μηχανικός πρέπει να συνεχίσει να βελτιώνει την ποιότητα της δουλειάς του εάν επιθυμεί να είναι ανταγωνιστικός στην αγορά της χώρας του και γενικότερα της Ευρώπης. Μία σημαντική αναλογία σε αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή] Η αξιολόγηση των μαθητών στο σχολείο είναι μια διαδικασία στενά συνυφασμένη με τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση με τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants. Στέφανος Μιχιώτης, 2010, cc by-nc-nd

Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants. Στέφανος Μιχιώτης, 2010, cc by-nc-nd ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Οργανωσιακή Κουλτούρα & Αλλαγή Στέφανος Μιχιώτης Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants Περιεχόμενο 1 ης συνάντησης Το σύστημα αντιλήψεων και η

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός ΣκοπόςκαιΜεθοδολογία Η εργασία αυτή στοχεύει στην χρήση της βιογραφικής έρευνας για την καλύτερη κατανόηση της επαγγελµατικής

Διαβάστε περισσότερα

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού «Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού Ηλίας Νίτσος Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, nitsos@lib.teithe.gr Αφροδίτη Μάλλιαρη Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα