Νοσηλευτικής Επιστήμης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νοσηλευτικής Επιστήμης"

Transcript

1 Ε λ λ η ν ι κ ό περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης Τόμος 4, Τεύχος 2, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2011 [Πανεπιστημιακή Νοσηλευτική Eκπαίδευση] [Παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης σε καρκινοπαθείς. Σύγκριση απόψεων μεταξύ ασθενών και συγγενών πρώτου βαθμού] [Ανάπτυξη και έλεγχος του ερωτηματολογίου πεποιθήσεων για το θεσμό της κατ οίκον νοσηλείας (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.)] [Μετανάστριες οικιακές βοηθοί στην Κύπρο: Αξιολόγηση της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής τους υγείας. Μια πιλοτική μελέτη] [Επάρκεια στην Πληροφορική και στη χρήση του ενδοδικτύου μεταξύ των νοσηλευτών σε ένα Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Ελλάδας: μία έρευνα με τη χρήση ερωτηματολογίου] [Ποιότητα ζωής, κατάθλιψη και άγχος σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο: ο ρόλος των αντιλήψεων για την υγεία] [A Plan for the Prevention of Phlebitis in Paediatric Patients] [Διαστάσεις στην επικοινωνία ασθενών νοσηλευτών στη μονάδα εντατικής θεραπείας] [Οδηγητική συμπεριφορά και τροχαία ατυχήματα ως πρόβλημα δημόσιας υγείας] [Πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα για την εξάπλωση του καρκίνου στην Ελλάδα και την οργάνωση φορέων πρόληψης σε παγκόσμιο επίπεδο: Μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας] [Το άγχος της φροντίδας παιδιών με νοητική αναπηρία από την οικογένεια σε διαφορετικούς πολιτισμούς] Το Επιστημονικό Περιοδικό της Ένωσης Νοσηλευτών Ελλάδος

2 Ε λ λ η ν ι κ ό περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης IΔΙΟΚΤΗΣΙΑ: ΕΝΩΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Βασιλίσσης Σοφίας 47, Αθήνα, Τηλ.: Fax: , ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ-ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ: Μ. ΠΙΤΣΙΛΙΔΗΣ Α.Ε. Αγ. Νικολάου 102, Γλυφάδα, Τηλ.: , Fax: ΕΚΔΟΤΗΣ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΚΟΥΤΕΛΗΣ* ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΔΑΓΛΑΣ* ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΙΤΣΙΛΙΔΗΣ ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Δρ. ΑΘΗΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήματος Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΛΑΜΠΡΟΣ ΜΠΙΖΑΣ*, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΙΣΤΟΛΑΣ* ΥΠΕΥΘΥΝOI ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑ ΜΠΕΛΑΛΗ*, ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΣΑΛΗΚΙΔΗΣ* ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΕΝΤΥΠΟΥ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΑΧΤΙΔΗΣ* ISSN Το ΔΣ της ΕΝΕ*: Δημήτριος Σκουτέλης: Πρόεδρος, Αριστείδης Δάγλας: Γενικός Γραμματέας, Νικόλαος Ορφανός: Α Αντιπρόεδρος, Γεώργιος Δόντσιος: Β Αντιπρόεδρος, Λάμπρος Μπίζας: Ταμίας, Αβραμίδης Γεώργιος: Οργανωτικός Γραμματέας, Κωνσταντία Μπελαλή: Αναπληρωτής Γραμματέας Μέλη Δ.Σ: Πιστόλας Δημήτριος, Αρβανίτης Γεώργιος, Ποντισίδης Γεώργιος, Κωτσής Απόστολος, Ριζόπουλος Ρίζος, Δημητρέλης Δημήτριος, Γιάκης Νικόλαος, Σπυράτος Φώτιος ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δρ. ΕΛΕΝΗ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήματος Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΓΚΙΚΑ Νοσηλεύτρια Εκπαίδευσης ΕΕΣ Δρ. ΣΟΦΙΑ ΖΥΓΑ Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήματος Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Δρ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΙΟΡΔΑΝΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήματος Νοσηλευτικής Α ΑΤΕΙ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. ΕΥΜΟΡΦΙΑ ΚΟΥΚΙΑ Λέκτορας Τμήματος Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ MSc Καθηγητής Εφαρμογών Τμήματος Νοσηλευτικής ΑΤΕΙ Κρήτης Δρ. ΦΩΤΟΥΛΑ ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΚΟΥ Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήματος Νοσηλευτικής Α ΑΤΕΙ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΡΕΖΕΡΑΚΟΣ Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου ΜΕΛΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Dr. Ehrenfeld Mally, RN, PhD, Head of Nursing dep. Associate Professor Tel-Aviv University,Dep of Nursing, Israel. Dr. Merkouris Anastasios. RN, PhD, Associate Professor, Cyprus University of Technology. Dr. Pavlakis Andreas, Professor of Open University of Cyprus. Dr. Papadopoulos Irena PhD, MA(Ed), BA, DipNEd, DipN, NDNCert, RGN, RM Professor of Transcultural Health and Nursing and Head of Research Centre for Transcultural Studies in Health Middlesex University, London UK. Dr. Papastavrou Evridiki Lecturer Department of Nursing, Cyprus University of Technology.President of the Council of Nursing and Midwifery. Sironi Cecilia RN, BSc, MSc Universita degli Studi dell Insubria-Varese Italy. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ: 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΥΦΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ, Καθητητής Κοινωνικής Πολιτικής, Νομική Σχολή ΕΚΠΑ 2. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ, Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας, Κοσμήτωρ ΕΣΔΥ 3. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ, Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών και Διοίκησης της Υγείας, Πανεπιστήμιο Πειραιά 4. ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΠΟΝΑΤΣΟΣ Καθηγητής Ιατρικής, Πρόεδρος Τμήματος Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ 5. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΛΤΟΠΟΥΛΟΣ Καθηγητής Τμήματος Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ 6. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΑΡΟΓΛΟΥ Καθηγητής Τμήματος Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ, Πρόεδρος ΚΕΕΛΠΝΟ 7. ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΑΡΑΡΑΣ, Δικηγόρος Δημοσιολόγος, Νομικός Σύμβουλος ΕΝΕ 8. ΣΠΥΡΟΣ ΒΡΕΤΤΟΣ, Συγγραφέας, Διδάκτωρ Φιλολογίας 9. ΦΩΤΙΟΣ ΛΕΠΙΔΑΣ, Νομικός Σύμβουλος της 6ης ΥΠΕ, DEA, Διοικητικό Δίκαιο, Montpellier France

3 Περιεχομενα ΑΘΗΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Πανεπιστημιακή Νοσηλευτική Εκπαίδευση...3 ΠΟYΤΟΥ ΣΟΦIΑ, ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡIΟΥ ΛIΛΑ, ΧΑΝΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ΚΑΛΑΪΤΖΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΞΑΝΘΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης σε καρκινοπαθείς. Σύγκριση απόψεων μεταξύ ασθενών και συγγενών πρώτου βαθμού...4 FACTORS WHICH INFLUENCE THE DECISION OF DNR ON MALIGNANCY PATIENTS. COMPARISON OF VIEWS BETWEEN PATIENTS & THEIR FIRST DEGREE RELATIVES ΜΑΡΙAΝΘΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟYΛΟΥ Ανάπτυξη και έλεγχος του ερωτηματολογίου πεποιθήσεων για το θεσμό της κατ οίκον νοσηλείας (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.)...11 DEVELOPMENT AND TESTING OF THE HOME HEALTHCARE PERCEPTION QUESTIONNAIRE (H.HC.P.Q) ΧΡΙΣΤΙAΝΑ ΚΟYΤΑ, ΧAΡΙΣ ΚΑΪΤE, ΘΕΑΝΩ ΚΑΛΑΒΑΝΑ Μετανάστριες οικιακές βοηθοί στην Κύπρο: Αξιολόγηση της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής τους υγείας. Μια πιλοτική μελέτη...19 MIGRANT DOMESTIC WORKERS IN CYPRUS: AN EVALUATION OF THEIR SEXUAL AND REPRODUCTIVE HEALTH. A PILOT STUDY ΥΦΑΝΤΗΣ Α., ΤΗΝΙΑΚΟΥ Ι., ΥΦΑΝΤΗ Ε., ΤΣΙΡΙΓΚΑ Σ. Επάρκεια στην Πληροφορική και στη χρήση του ενδοδικτύου μεταξύ των νοσηλευτών σε ένα Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Ελλάδας: μία έρευνα με τη χρήση ερωτηματολογίου...32 INFORMATION TECHNOLOGY COMPETENCE AND INTRANET USE AMONG NURSES IN A UNIVERSITY HOSPITAL OF GREECE: A QUESTIONNAIRE SURVEY ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Α. ΘΕΟΦΙΛΟΥ Ποιότητα ζωής, κατάθλιψη και άγχος σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο: ο ρόλος των αντιλήψεων για την υγεία...38 QUALITY OF LIFE, DEPRESSION AND ANXIETY IN PATIENTS WITH CHRONIC RENAL FAILURE: THE ROLE OF HEALTH BELIEFS ANNAMARIA BAGNASCO, FRANCESCA ROSA, FRANCESCA RIZZA, LAURA FORNONI, GIUSEPPE ALEO, LOREDANA SASSO A Plan for the Prevention of Phlebitis in Paediatric Patients...47 EΝΑ ΣΧEΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡOΛΗΨΗ ΦΛΕΒIΤΙΔΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙA ΑΣΘΕΝΕIΣ ΣΤΟΥΦΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΛΕΠΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ Διαστάσεις στην επικοινωνία ασθενών νοσηλευτών στη μονάδα εντατικής θεραπείας...54 DIMENSIONS IN THE COMMUNICATION BETWEEN PATIENTS AND NURSES IN THE ICU ΣΩΤΗΡΙΑΔΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ, ΣΑΡΑΦΗΣ ΠΑΥΛΟΣ, ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Οδηγητική συμπεριφορά και τροχαία ατυχήματα ως πρόβλημα δημόσιας υγείας...59 DRIVING BEHAVIOUR AND ROAD ACCIDENTS AS A PROBLEM OF PUBLIC HEALTH ΑΘΗΝΑ ΠΑΤΕΛΑΡΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΑ ΣΗΦΑΚΗ-ΠΙΣΤΟΛΛΑ, ΑΡΙΣΤΕΑ ΞΥΛΟΥΡΗ, ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΡΙΝΑΡΗ Πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα για την εξάπλωση του καρκίνου στην Ελλάδα και την οργάνωση φορέων πρόληψης σε παγκόσμιο επίπεδο: Μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας...70 RECENT EPIDEMIOLOGICAL DATA ON THE SPREAD OF CANCER IN GREECE AND THE ORGANIZATION ACTORS UNIVERSAL PREVENTION: A REVIEW OF THE LITERATURE ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ ΣΑΒΒΑΣ Το άγχος της φροντίδας παιδιών με νοητική αναπηρία από την οικογένεια σε διαφορετικούς πολιτισμούς...78 CHILDREN WITH INTELLECTUAL DISABILITY CARE-INDUCED STRESS IN FAMILIES ACROSS DIFFERENT CULTURES ΚΡΙΤΕΣ EΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 1. ΑΔΑΜΑΚΙΔΟΥ ΘΕΟΔΟΥΛΗ 2. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑΝΘΗ 3. ΑΠΟΣΤΟΛΑΡΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 4. ΒΕΛΟΝΑΚΗ ΒΕΝΕΤΙΑ-ΣΟΦΙΑ 5. ΓΑΛΑΝΗΣ ΠΕΤΡΟΣ 6. ΓΕΡΑΛΗ ΜΑΡΙΑ 7. ΓΚΟΛΦΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΣΣΙΑΝΗ 8. ΓΚΟΥΒΑ ΜΑΙΡΗ 9. ΓΚΟΥΖΟΥ ΜΑΡΙΑ 10. ΔΑΛΛΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 11. ΔΡΕΛΙΩΖΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ 12. ΖΗΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 13. ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ 14. ΚΑΙΤΕΛΙΔΟΥ ΔΑΦΝΗ 15. ΚΑΠΕΛΛΑ ΜΑΡΙΑ 16. ΚΑΡΑΙΣΚΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ 17. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ 18. ΚΑΤΣΑΡΑΓΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ 19. ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ 20. ΚΟΛΟΒΟΣ ΠΕΤΡΟΣ 21. ΛΑΜΠΡΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ 22. ΛΑΣΚΑΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ 23. ΜΑΓΓΟΥΛΙΑ ΠΟΛΥΞΕΝΗ 24. ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ 25. ΜΕΛΛΟΥ ΚΑΣΣΙΑΝΗ 26. ΜΟΥΓΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ 27. ΝΤΑΦΟΓΙΑΝΝΗ ΧΡΥΣΟΥΛΑ 28. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΑΣΠΑΣΙΑ 29. ΠΕΤΡΟΓΛΟΥ ΝΙΚΗ 30. ΡΟΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ 31. ΣΑΡΑΦΗΣ ΠΑΥΛΟΣ 32. ΣΑΡΙΔΗ ΜΑΡΙΑ 33. ΣΤΑΘΑΡΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ 34. ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ 35. ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΠΕΤΡΟΥΛΑ 36. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 37. ΤΖΙΑΦΕΡΗ ΣΤΥΛΙΑΝΗ 38. ΤΟΥΡΟΥΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 39. ΤΣΙΑΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ 40. ΦΕΣΤΕΡΙΔΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ 41. ΦΩΤΗΣ ΘΕΟΦΑΝΗΣ 42. ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ ΑΛΑΞΑΝΔΡΑ 43. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης

4 ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Πανεπιστημιακή Νοσηλευτική Εκπαίδευση Της Αθηνάς Καλοκαιρινού, Αν. Kαθηγήτριας Κοινοτικής Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ, Αρχισυντάκτης Ελληνικού Περιοδικού της Νοσηλευτικής Επιστήμης Η Νοσηλευτική Επιστήμη στοχεύει στην ολιστική φροντίδα του ατόμου και συμβάλλει στην προαγωγή της υγείας, την πρόληψη της αρρώστιας, τη φροντίδα των σωματικά και ψυχικά αρρώστων, των ατόμων με αναπηρία ή/και τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες όλων των υγιών και ασθενών ατόμων. Σε διεθνές επίπεδο ξεκινώντας από την διακήρυξη του World Health Organization στο Μόναχο το 2000 διατυπώθηκε ότι «.. η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας επηρεάζεται άμεσα από το επίπεδο εκπαίδευσης των νοσηλευτών που την παρέχουν..», καλώντας όλα τα κράτη μέλη του να υιοθετήσουν την πανεπιστημιακή εκπαίδευση για τους νοσηλευτές τους. Η άποψη αυτή υποστηρίζεται και από το International Council of Nurses (ICN), την European Federation of Nurses Associations (EFN) και την European Council of Nursing Regulators (FEPI) των Ευρωπαϊκών κρατών. Καταλήγοντας στο πλέον πρόσφατο γεγονός της συνάντησης της International Federation of Red Cross/ Crescent (IFRC/C) τον Μάιο του 2011 στην Μάλτα, όπου αποφασίστηκε η συνεργασία των χωρών μελών της για ανάπτυξη Πανεπιστημιακών Σχολών Νοσηλευτικής. Το σύστημα της τριτοβάθμιας νοσηλευτικής εκπαίδευσης, στη χώρα μας, συνεχίζει να παραμένει διχοτομημένο. Η 61η Σύνοδος Πρυτάνεων των Ελληνικών Πανεπιστημίων αποφάσισε ομόφωνα (απόφαση 22, Ιουνίου 2009), μετά από εισήγηση της ΕΝΕ, για ενιαία τριτοβάθμια πανεπιστημιακή νοσηλευτική εκπαίδευση και για δημιουργία Πανεπιστημιακών Τμημάτων Νοσηλευτικής σε όλες τις πόλεις που λειτουργούν Τμήματα Ιατρικών Σχολών. Οι προσπάθειες των τελευταίων ημερών (Ιούλιος 2011) όλων των «αμιγώς» νοσηλευτικών φορέων επιβεβαιώνουν την ανάγκη ύπαρξης νοσηλευτικής εκπαίδευσης στον πανεπιστημιακό τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης, όπου ευρίσκονται και οι άλλες επιστήμες υγείας. Η αυτονομία της νοσηλευτικής επιστήμης, είναι αυτονόητο ότι απαιτεί τόσο τον 1ο κύκλο σπουδών (βασικό πτυχίο) όσο και τον 2ο κύκλο σπουδών (μεταπτυχιακό κύκλο με εξειδίκευση) καθώς τέλος και τον 3ο κύκλο σπουδών (διδακτορικό δίπλωμα), ώστε τελικά ο νοσηλευτής να έχει την δυνατότητα να εργαστεί σε υπηρεσίες υγείας, στο νοσοκομείο ή την κοινότητα, καθώς και να ασχοληθεί με την εκπαίδευση ή την έρευνα, σύμφωνα με την ολοκλήρωση των αντιστοίχων κύκλων σπουδών. Τόμος 4 - Τεύχος 2 [3]

5 Παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης σε καρκινοπαθείς. Σύγκριση απόψεων μεταξύ ασθενών και συγγενών πρώτου βαθμού Πούτου Σοφία Νοσηλεύτρια ΤΕ, MSc 1, Παπαδημητρίου Λίλα PhD 2, Χανιώτης Δημήτριος PhD 3, Καλαϊτζής Ιωάννης MD 4, Ξάνθος Θεόδωρος, PhD 5 1) Πούτου Σοφία, Νοσηλεύτρια ΤΕ, ΜSc Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Α Χειρουργική Κλινική, Γ.Π.Ν.Π, Τζάνειο. 2) Παπαδημητρίου Λίλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αναισθησιολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Διευθύντρια Αναισθησιολογικού τομέα, Νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν», Αθήνα. 3) Χανιώτης Δημήτριος, MD, PhD, Fesc, Ιδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών, Ακαδημία Αθηνών. 4) Καλαϊτζής Ιωάννης, MD, Α Χειρουργική Κλινική, Γ.Π.Ν.Π, Τζάνειο. 5) Ξάνθος Θεόδωρος, MD,PhD, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Καρδιοαναπνευστικής Αναζωογόνησης, Συντονιστής Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση», Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών. Περίληψη Εισαγωγή: Η καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΑ) είναι η αλληλουχία των ενεργειών που αποσκοπούν στην επαναφορά του θύματος καρδιοαναπνευστικής ανακοπής. Η εφαρμογή ΚΑΑ σε ασθενείς με ανίατη, προοδευτικά επιδεινούμενη νόσο έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης και σήμερα αρκετά κράτη έχουν νομοθετήσει το δικαίωμα του ασθενούς να αποφασίζει τη μη εφαρμογή αναζωογόνησης (ΜΕΑ). Στην Ελλάδα η άποψη του Έλληνα καρκινοπαθούς για τη ΜΕΑ, δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να διερευνήσει τις απόψεις του Έλληνα καρκινοπαθούς για τη ΜΕΑ, καθώς και να συγκρίνει τις απόψεις ασθενών και συγγενών πρώτου βαθμού. Υλικό και Μέθοδος: Συγκροτήθηκαν δύο ομάδες, η ομάδα Α που αποτελείτο από εκατό ασθενείς με κακοήθη νόσο και η ομάδα Β που αποτελείτο από εκατό συγγενείς πρώτου βαθμού των ιδίων ασθενών. Το είδος και το στάδιο της κακοήθειας δεν αποτέλεσε κριτήριο επιλογής. Οι δύο ομάδες ανθρώπων κλήθηκαν να συμπληρώσουν το ίδιο ερωτηματολόγιο που δομήθηκε με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία. Η διεξαγωγή της έρευνας έγινε με τη μέθοδο της συνέντευξης σε ήσυχο περιβάλλον, από το ίδιο άτομο. Ακολούθησε μονοπαραγοντική και πολυπαραγοντική στατιστική ανάλυση. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε < 0,05. Αποτελέσματα: Στην ομάδα Α, ποσοστό 21% των ασθενών, δήλωσε πως θα υπέγραφε απόφαση ΜΕΑ. Από τη μονοπαραγοντική ανάλυση προέκυψαν ως στατιστικά σημαντικοί παράγοντες η ενημέρωση του ασθενούς για τη νόσο ( p =0,017), το μορφωτικό επίπεδο του ασθενούς ( p=0,001), η παρουσία γενικευμένης νόσου ( p=0,046), ο συνδυασμός οικογένειας και θεράποντος ιατρού για λήψη συμβουλής σχετικά με την απόφαση ΜΕΑ ( p=0,001) και η άποψη ότι δεν πρέπει να εφαρμόζεται ΚΑΑ σε κώμα, εγκεφαλική βλάβη και επιθυμία του ασθενούς (p=0,001). Από τη πολυπαραγοντική ανάλυση παρέμειναν η εκπαίδευση (p=0,013) και η γενικευμένη νόσος (p=0,001). Στην ομάδα Β, ποσοστό 16% των συγγενών θα συμφωνούσε με τη ΜΕΑ. Συμπεράσματα: Στατιστικά σημαντικοί παράγοντες για την ομάδα Α, είναι η γενικευμένη νόσος και το επίπεδο εκπαίδευσης των ασθενών. Για τη ομάδα Β δεν προέκυψε κάποιος στατιστικά σημαντικός παράγοντας. Η συγκριτική μελέτη των απόψεων των ομάδων Α και Β δεν ανέδειξε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την απόφαση επιλογής ΜΕΑ. Λέξεις-Κλειδιά: καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση, μη εφαρμογή αναζωογόνησης, κακοήθης νόσος, γενικευμένη νόσος [4] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης

6 Εισαγωγή: Ως καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΑ) ορίζεται η αλληλουχία των ενεργειών που αποσκοπούν στην επαναφορά του θύματος καρδιακής ανακοπής στη ζωή και τη βαθμιαία αποκατάσταση των ζωτικών λειτουργιών του (Παπαδημητρίου, 2006, Nolan, 2004). Στόχος της ΚΑΑ είναι η διατήρηση της παροχής οξυγονωμένου αίματος στους ιστούς, κυρίως στον εγκέφαλο και στην καρδιά. Ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη έναρξη ΚΑΑ που αυξάνει το ποσοστό επιβίωσης ασθενών με καρδιακή ανακοπή έως και τρεις φορές (Valenzuela et al, 1997). Παράλληλα με τα θετικά αποτελέσματα της εφαρμογής Κ.Α.Α. όμως, δημιουργήθηκαν και ερωτηματικά για το όφελος που προσφέρει σε ασθενείς τελικού σταδίου. Ήδη από το 1974 ο Ιατρικός Σύλλογος Αμερικής πρότεινε να γίνεται η λήψη της απόφασης μη εφαρμογής αναζωογόνησης (ΜΕΑ) από τον ίδιο τον ασθενή όταν βρίσκεται σε τελικό στάδιο της ασθένειάς του (American Heart Association, 1974). Στην ίδια κατεύθυνση, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες το 1985, που αφορούσαν ηθικά και νομικά ζητήματα της Κ.Α.Α. Συγκεκριμένα, οι οδηγίες προέτρεπαν τη ΜΕΑ σε περιπτώσεις που ο ασθενής έχει δώσει τη σχετική εντολή (Gautier, 1990). Χώρες όπως οι Η.Π.Α. και ο Καναδάς γρήγορα θέσπισαν νομικό πλαίσιο για την απόφαση ΜΕΑ που κατοχυρώνει το δικαίωμα του ασθενούς στη λήψη μιας τέτοιας απόφασης (Council on Ethical & Judicial Affairs, 1991). Ιδιαίτερη ομάδα ασθενών είναι αυτοί που πάσχουν από κακοήθεια. Η παρουσία κακοήθους νόσου που δε δύναται να αντιμετωπιστεί με κάποιο θεραπευτικό μέσο και δεν υπάρχει η δυνατότητα ίασης, δημιουργεί προβληματισμό για την ενδεχόμενη εφαρμογή ΜΕΑ. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η επαρκής και αναλυτική ενημέρωση του ασθενούς για την κατάσταση της υγείας του. Στην Ελλάδα, νομικό πλαίσιο MEA δεν υπάρχει. Ο Νέος Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας, εντούτοις προβλέπει την υποχρέωση του θεράποντος ιατρού να ενημερώνει τον ασθενή για τη νόσο του (Ν3418/2005 ΦΕΚ Α-287). Αξιοσημείωτο όμως είναι και το γεγονός ότι δεν υπάρχουν σαφείς βιβλιογραφικές αναφορές για τη συμπεριφορά του Έλληνα καρκινοπαθούς, το επίπεδο ενημέρωσής του, και τους παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση ΜΕΑ. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να διερευνήσει τους παράγοντες εκείνους που επηρεάζουν τη λήψη απόφασης ΜΕΑ καθώς και να συγκρίνει τις απόψεις καρκινοπαθών και των συγγενών πρώτου βαθμού. Υλικό και Μέθοδος: Ο σχεδιασμός της μελέτης περιλάμβανε δύο ομάδες ασθενών. Η ομάδα Α αποτελείτο από εκατό ασθενείς που έπασχαν από κακοήθη νόσο και η ομάδα Β από εκατό συγγενείς πρώτου βαθμού. Το είδος και το στάδιο της κακοήθειας δεν αποτέλεσε κριτήριο επιλογής. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από 1η Σεπτέμβρη του 2009 μέχρι και τις 15 Φεβρουαρίου του 2010 σε δύο μεγάλα Νομαρχιακά Νοσοκομεία του Νομού Αττικής. Οι δύο ομάδες ανθρώπων κλήθηκαν να συμπληρώσουν το ίδιο ερωτηματολόγιο (παράρτημα 1). Το ερωτηματολόγιο δομήθηκε με βάση την διεθνή βιβλιογραφία (Heyland et al, 2006). Περιελάμβανε ερωτήσεις που αφορούσαν δημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων (φύλο, ηλικία, επίπεδο εκπαίδευσης, είδος εργασίας), ενώ κάποιες ερωτήσεις σχεδιάστηκαν για να πετύχουν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις απόψεις των ερωτώμενων πάνω στο θέμα της ΜΕΑ. Επίσης κάποιες ερωτήσεις αφορούσαν τις αντιλήψεις και τις πεποιθήσεις των συμμετεχόντων αλλά και το ενδεχόμενο απόφασης ΜΕΑ σε δικό τους οικογενειακό άτομο. Η διεξαγωγή της υφιστάμενης έρευνας έγινε με την μέθοδο της συνέντευξης πρόσωπο με πρόσωπο, σε ήσυχο, απομονωμένο περιβάλλον, όπου υπήρχε μόνο ο κύριος ερευνητής και ο ερωτώμενος. Το ερωτηματολόγιο και στις δύο ομάδες ανθρώπων συμπληρώθηκε από το ίδιο άτομο. Τα ερωτηματολόγια ήταν ανώνυμα και μετά τη συνέντευξη, αποθηκεύονταν σε ασφαλή χώρο χωρίς πρόσβαση προκειμένου να μην αλλοιωθούν τα στοιχεία. Η στατιστική ανάλυση έγινε με τη χρήση SPSS v.17. Μελετήθηκαν όλοι οι παράγοντες που εξετάστηκαν σε σχέση με τη λήψη απόφασης ΜΕΑ, και στις δύο ομάδες με τη μέθοδο Pearson Chi-Square και Mann Whitney. Οι στατιστικά σημαντικοί παράγοντες μελετήθηκαν σε μοντέλο πολυπαραγοντικής ανάλυσης, λογιστικής παλινδρόμισης. Τέλος, έγινε στατιστική συγκριτική μελέτη των απόψεων των δύο ομάδων ανθρώπων. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε p < 0,05. ΠIΝΑΚΑΣ 1. Δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος Χαρακτηριστικά Ομάδα Α Ομάδα Β n =100 n =100 Διάμεση Ηλικία Φύλλο Άρρεν Θήλυ Οικογενειακή Κατάσταση Έγγαμος Άγαμος Ύπαρξη παιδιών Ναι Όχι Εκπαίδευση Ναι Όχι Οικονομικό Επίπεδο Μέτριο υψηλό Χαμηλό Επάγγελμα Εργαζόμενος/η Άνεργος/η Τόμος 4 - Τεύχος 2 [5]

7 ΠIΝΑΚΑΣ 2. Παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση για ΜΕΑ, (Ομάδα Α). Ομάδα Α (ασθενείς) Ναι Όχι Σύνολο P (ν=21) (ν=79) (ν=100) (<0,05) Φύλο Άρρεν ,557 Θήλυ Οικογενειακή κατάσταση Έγγαμος\η ,565 Άγαμος\η Οικονομικό επίπεδο Μέτριο-υψηλό ,708 Χαμηλό Επάγγελμα Εργαζόμενος\η ,495 Άνεργος\η Ενημέρωση Αρκετά-πολύ ,017 Καθόλου Ύπαρξη παιδιών ναι ,053 όχι Εκπαίδευση* ναι ,001 όχι Γενικευμένη νόσος ναι ,046 όχι Ηλικία 0,713 Ποιόν θα συμβουλευόσασταν για τη ΜΕΑ; Θεράπων ιατρός Οικογένεια ,001 Συνδυασμός οικογένειας -γιατρού Κανέναν Πότε δεν πρέπει να εφαρμόζεται ΚΑΑ; Κώμα Εγκεφαλική βλάβη ,001 Επιθυμία ασθενούς Όλα τα παραπάνω Κανένα από τα παραπάνω Πρέπει ο ιατρός να αποφασίζει μόνος του; Λίγο-Πολύ ,99 Καθόλου *ως ναι ορίζεται η ολοκλήρωση εκπαίδευσης σε κάποια βαθμίδα (π.χ. δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο, πανεπιστήμιο) Αποτελέσματα: Το ποσοστό ανταπόκρισης στη μελέτη ήταν 100%. Τα δημογραφικά στοιχεία της ομάδας Α και Β φαίνονται στον ΠIΝΑΚΑΣ 3. Πολυπαραγοντική ανάλυση (λογιστική παλινδρόμιση), στην ομάδα Α. Μεταβλητή P - τιμή Εκπαίδευση 0,013 Γενικευμένη νόσος 0,000 πίνακα 1. Το 96% των ασθενών δε συμφώνησε με την άποψη ότι ο θεράπων ιατρός πρέπει να ενεργεί μόνος του. Το 66% δήλωσε πως θα συμβουλευόταν για τη ΜΕΑ το οικογενειακό περιβάλλον και το θεράποντα ιατρό. Ένας στους δύο ασθενείς συμφώνησε πως δε θα πρέπει να γίνεται ΚΑΑ σε περίπτωση εγκεφαλικής βλάβης, κωματώδους κατάστασης και ύστερα από τη ρητή επιθυμία του ασθενούς. Από τους εκατό ασθενείς οι 70 δήλωσαν μέτριο έως υψηλό οικονομικό επίπεδο, ενώ 23 δήλωσαν πως δεν εργάζονται. Σαράντα έξι (46) ασθενείς είχαν αρκετή έως πολύ καλή ενημέρωση για τη νόσο τους, ενώ 21 ασθενείς είχαν γενικευμένη νόσο (πίνακας 2). [6] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης

8 ΠIΝΑΚΑΣ 4. Παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση για ΜΕΑ, (Ομάδα Β) Ομάδα Β (συγγενείς) Ναι Όχι Σύνολο P (ν=16) (ν=84) (ν=100) (<0,05) Φύλο Άρρεν ,607 Θήλυ Οικογενειακή κατάσταση Έγγαμος\η ,208 Άγαμος\η Οικονομικό επίπεδο Μέτριο-υψηλό ,459 Χαμηλό Επάγγελμα Εργαζόμενος\η ,281 Άνεργος\η Ενημέρωση Αρκετά-πολύ ,049 Καθόλου Ύπαρξη παιδιών ναι ,198 όχι Εκπαίδευση* ναι ,048 όχι Γενικευμένη νόσος ναι ,121 όχι Ηλικία 0,469 Ποιόν θα συμβουλευόσασταν για τη ΜΕΑ; Θεράπων ιατρό Οικογένεια Συνδυασμός οικογένειας-γιατρού ,001 Κανέναν Πότε δεν πρέπει να εφαρμόζεται ΚΑΑ; Κώμα Εγκεφαλική βλάβη ,001 Επιθυμία ασθενούς Όλα τα παραπάνω Κανένα από τα παραπάνω Πρέπει ο ιατρός να αποφασίζει μόνος του; Λίγο-Πολύ ,99 Καθόλου *ως ναι ορίζεται η ολοκλήρωση εκπαίδευσης σε κάποια βαθμίδα ( π.χ. δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο, πανεπιστήμιο) Η μονοπαραγοντική ανάλυση της ομάδας Α ανέδειξε ως στατιστικά σημαντικούς τους εξής παράγοντες (πίνακας 2): την ενημέρωση του ασθενούς για τη νόσο ( p =0,017), το μορφωτικό επίπεδο του ασθενούς ( p=0,001), τη παρουσία γενικευμένης νόσου ( p=0,046), το συνδυασμό οικογένειας και θεράποντος ιατρού για λήψη συμβουλής σχετικά με την απόφαση ΜΕΑ ( p=0,001) και την άποψη ότι δεν πρέπει να εφαρμόζεται ΚΑΑ σε κώμα, εγκεφαλική βλάβη και επιθυμία του ασθενούς (p=0,001). Παράγοντες όπως το φύλο, η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, η ύπαρξη παιδιών, η οικονομική κατάσταση και το επάγγελμα, δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικοί. Οι παραπάνω στατιστικά σημαντικοί παράγοντες που προέκυψαν από μονοπαραγοντική ανάλυση μελετήθηκαν επιπλέον σε μοντέλο πολυπαραγοντικής ανάλυσης, λογιστικής παλινδρόμισης (πίνακας 3). Στατιστικά σημαντικοί παράγοντες παρέμειναν η εκπαίδευση (p=0,013) και η γενικευμένη νόσος (p=0,001). Από την ομάδα Β, οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν γυναίκες σε ποσοστό 68%, ενώ το υπόλοιπο 32% ήταν Τόμος 4 - Τεύχος 2 [7]

9 άντρες, με διάμεση ηλικία τα 54 έτη. Το 75% του δείγματος δήλωσαν παντρεμένοι και το 71% είχε τουλάχιστον ένα τέκνο. Σε ποσοστό 38%, οι συγγενείς δήλωσαν ότι έχουν ολοκληρώσει κάποια βαθμίδα εκπαίδευσης (πίνακας 1), το 76% δήλωσε πως έχει μέτριο έως υψηλό οικονομικό επίπεδο, 94% ήταν ενήμεροι για τη νόσο του ασθενούς, 89% θα προτιμούσαν να συμβουλευτούν για τη ΜΕΑ τόσο το θεράποντα ιατρό όσο και άτομα της οικογένειας, το 97% θεωρεί πως ο ιατρός δε πρέπει να αποφασίζει μόνος του ενώ 52 στους 100 θεωρούν πως δε πρέπει να εφαρμόζεται ΚΑΑ σε περίπτωση κώματος, εγκεφαλικής βλάβης ή επιθυμίας του ασθενούς. (πίνακας 4). Η μονοπαραγοντική ανάλυση της ομάδας Β ανέδειξε ως στατιστικά σημαντικούς τους εξής παράγοντες (πίνακας 4) : την ενημέρωση του συγγενούς για τη νόσο ( p<0,049), το μορφωτικό επίπεδο του συγγενούς ( p<0,048), το συνδυασμό οικογένειας και θεράποντος ιατρού για συμβουλή σχετικά με την απόφαση ΜΕΑ (p=0,001) και το ότι δεν πρέπει να εφαρμόζεται ΚΑΑ σε κώμα, εγκεφαλική βλάβη και επιθυμία του ασθενούς (p=0,001). Παράγοντες όπως το φύλο, η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, η οικονομική κατάσταση, το επάγγελμα, η ύπαρξη παιδιών και η γενικευμένη νόσος του ασθενούς, δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικοί. Οι παραπάνω στατιστικά σημαντικοί παράγοντες που προέκυψαν από μονοπαραγοντική ανάλυση μελετήθηκαν επιπλέον σε μοντέλο πολυπαραγοντικής ανάλυσης, λογιστικής παλινδρόμισης, το οποίο δεν ανέδειξε στατιστικά σημαντικό παράγοντα. Η στατιστική συγκριτική ανάλυση των ομάδων Α και Β δεν ανέδειξε διαφορά ως προς την απόφαση επιλογής ΜΕΑ. Επίσης, καμία στατιστικά σημαντική διαφορά δεν ανεδείχθη από την συγκριτική μελέτη των άλλων παραγόντων μεταξύ των δύο ομάδων. Συζήτηση: Η απόφαση για τη μη εφαρμογή ΚΑΑ σε ασθενείς με κακοήθεια οποιουδήποτε σταδίου, είναι ένα πολυδιάστατο θέμα, με ιατρικές, κοινωνικές, θρησκευτικές και πολιτισμικές προεκτάσεις. Ο κάθε ασθενής έχει τη δική του άποψη και προσωπική στάση για την κατάσταση της υγείας του. Σημαντικό ρόλο έχουν οι πεποιθήσεις, οι προσωπικές αντιλήψεις, τα βιώματα και τα πιστεύω του κάθε ασθενούς, καθώς επίσης και του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος. Βιβλιογραφικές μελέτες αναφέρουν ότι η πλειοψηφία των ασθενών τελικού σταδίου, όταν ερωτηθούν και αφού τους εξηγηθεί η διαδικασία εφαρμογής ΚΑΑ, δεν επιθυμούν να αναζωογονηθούν σε περίπτωση ανακοπής (Liddle et al, 1994). Συγκεκριμένα το 86% των ηλικιωμένων ασθενών δεν επιθυμεί την ΚΑΑ, εφόσον βρεθεί σε τελικό στάδιο της νόσου (Gunasekera et al, 1986). Παράλληλα, μελέτες δείχνουν ότι η πλειοψηφία των ασθενών δεν έχουν ερωτηθεί ποτέ από τον θεράποντα ιατρό αν επιθυμούν τη ΜΕΑ σε περίπτωση ανακοπής, ενώ οι περισσότεροι θα προτιμούσαν να είχαν ερωτηθεί (Burns et al, 2003). Προκύπτουν λοιπόν αρκετοί παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση για ΜΕΑ, όπως η σοβαρότητα και το στάδιο της νόσου, η ηλικία, η ενημέρωση του ασθενούς, συνυπάρχουσες παθήσεις, η παρουσία τέκνων, πολιτισμικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις κ.ά. (Keenan et al, 1997). Στη δική μας μελέτη, το ποσοστό των ασθενών που θα λάμβαναν την απόφαση για ΜΕΑ είναι 21%. Είναι αξιοσημείωτο ότι και οι 21 ασθενείς που θα δέχονταν να συζητήσουν τη ΜΕΑ είχαν όλοι γενικευμένη νόσο αν και μόνο οι 15 είχαν κάποιου βαθμού ενημέρωση. Από τη στατιστική ανάλυση προκύπτουν δύο κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση αυτή. Η ύπαρξη γενικευμένης νόσου και το επίπεδο εκπαίδευσης του ασθενούς. Φαίνεται πως η νοσηρότητα και η γενικότερη κατάσταση υγείας ενός ασθενούς με γενικευμένη νόσο είναι ένας καθοριστικός παράγοντας στη λήψη απόφασης για ΜΕΑ, ακόμη και όταν ο ασθενής δεν έχει πλήρη επίγνωση του σταδίου της νόσου του. Συνήθως οι ασθενείς τελικού σταδίου υποφέρουν από άλγος, ανορεξία, καχεξία και αδυναμία, παράγοντες που επηρεάζουν τη φυσιολογική σωματική δραστηριότητα (Gridelli et al, 2001). Η διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση υγείας φαίνεται πως προκαλεί συναισθήματα απογοήτευσης και οδηγεί στην ενδεχόμενη απόφαση μη εφαρμογής Κ.Α.Α, ακόμη και εάν δεν έχει πλήρη ενημέρωση για το στάδιο και την εξέλιξη της νόσου (Levin et al 2008). Επίσης το επίπεδο εκπαίδευσης του ασθενούς είναι ο άλλος καθοριστικός παράγοντας στη μελέτη αυτή. Πράγματι, η ολοκλήρωση έστω και μιας βαθμίδας εκπαίδευσης έναντι καμίας επηρεάζει θετικά τη λήψη της απόφασης ΜΕΑ. Το επίπεδο εκπαίδευσης επιδρά θετικά στη πνευματική καλλιέργεια ενός ατόμου, και συμβάλλει στην ηθική συγκρότηση του χαρακτήρα του. Η απόφαση για τη ΜΕΑ εμπεριέχει ηθικές και φιλοσοφικές προεκτάσεις που απαιτούν στοιχειώδη πνευματικά εφόδια και ισχυρή προσωπικότητα (Weise, 2005). Βέβαια, η παιδεία ενός ατόμου δε καλλιεργείται μόνο με τη κατάκτηση κάποιας βαθμίδας εκπαίδευσης, καθώς το περιβάλλον, οικογενειακό και ευρύτερο κοινωνικό, συμβάλλουν εξίσου στην εκπαιδευτική διαδικασία. Για την ελληνική πραγματικότητα αυτό είναι ένα πολύτιμο συμπέρασμα, αφού με διάμεση ηλικία τα 61 έτη, φαίνεται πως στις συγκεκριμένες γενεές η εκπαίδευση κατείχε ένα ευρύτερο ρόλο στην ηθική και πνευματική συγκρότηση των ανθρώπων (Κορδιολής & Ρηγάτος, 1990, Ρηγάτος, 2000, Κουτσελίνης, 1999, Mystakidou et al, 2005, Mauroforou, 2001). Από τη μονοπαραγοντική ανάλυση, προκύπτει επίσης πως 15 στους 21 ασθενείς είχαν ενημέρωση για την εξέλιξη της νόσου και 19 στους 21 είχαν παιδιά, και παρόλο που δεν αναδεικνύονται στατιστικά σημαντικοί παράγοντες, αξίζουν τη προσοχή μας, καθώς ο μικρός αριθμός του δείγματος ενδέχεται να επηρεάζει το αποτέλεσμα αυτό. Επίσης, θα πρέπει να τονισθεί το ιδιαίτερα χαμηλό ποσοστό ενημέρωσης των ασθενών (46%), γεγονός που αντικατοπτρίζει την ελληνική πραγματικότητα. Στη διαπίστωση αυτή συμβάλλει και η επισήμανση πως οι 66 σους 100 [8] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης

10 ασθενείς θα συμβουλεύονταν πέρα από το θεράποντα ιατρό και την οικογένεια, ενώ 96 στους 100 ασθενείς θεωρούν πως ο ιατρός δε πρέπει να αποφασίζει μόνος του. Συνδυάζοντας και τα αντίστοιχα ποσοστά της ομάδας Β ( 89% και 97% ) και το ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό ενημέρωσης των συγγενών (94%) εξάγουμε εύκολα το συμπέρασμα πως στην ελληνική πραγματικότητα, η σχέση ιατρού και ασθενούς υποκαθίσταται σε μεγάλο βαθμό από το συγγενικό περιβάλλον. Από αυτή τη μελέτη προκύπτει πως, η ελληνική οικογένεια κατέχει μείζων παρεμβατικό ρόλο, ίσως και καθοριστικό στη λήψη αποφάσεων του έλληνα καρκινοπαθούς. Από τη μελέτη της ομάδας Β των συγγενών, μόλις 16 στους 100 θα συζητούσαν το ενδεχόμενο ΜΕΑ, ποσοστό που στατιστικά δε διαφέρει από αυτό της ομάδας Α. Επίσης, 14 από τους 16 που πρόσκεινται θετικά στο ενδεχόμενο ΜΕΑ έχουν ολοκληρώσει κάποια βαθμίδα εκπαίδευσης και έχουν παιδιά. Αξιοσημείωτο είναι πως και οι 16 που θα δέχονταν ΜΕΑ έχουν ασθενείς με γενικευμένη νόσο όπως και στην ομάδα Α. Αν και δε προκύπτει στατιστική σημαντικότητα, δε μπορούμε να το παραβλέψουμε σαν γεγονός, που συνηγορεί στην άποψη ότι η νοσηρότητα και η διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση υγείας ενός καρκινοπαθούς με γενικευμένη νόσο τελικού σταδίου, ίσως επηρεάζει και την άποψη του συγγενικού περιβάλλοντος, όσον αφορά τη ΜΕΑ. Βέβαια, στον αντίποδα, ένα μεγάλο ποσοστό συγγενών ασθενών με γενικευμένη νόσο δε θα ήθελαν εφαρμογή ΜΕΑ. Ο περιορισμένος αριθμός δείγματος και το ιδιαίτερα αυξημένο ποσοστό γενικευμένης νόσου δε βοηθάει στην ασφαλή διεξαγωγή συμπερασμάτων. Η συγκριτική μελέτη των δύο ομάδων δεν ανέδειξε στατιστικά σημαντική διαφορά, γεγονός που επιβεβαιώνει τον ισχυρό δεσμό και ταύτιση απόψεων του ασθενούς και της οικογένειας στον ελληνικό χώρο, όπως προκύπτει και από άλλες μελέτες (Κορδιόλης, 2001, Κάτσας, 2009). Περιορισμοί της έρευνας: Tο μέγεθος του δείγματος περιορίζει την γενίκευση των αποτελεσμάτων. Το δείγμα ελήφθη μόνο από δύο γενικά νομαρχιακά νοσοκομεία της ίδιας πόλης και επιπρόσθετα η συλλογή των στοιχείων έγινε με κατασκευασμένο ερωτηματολόγιο, το οποίο εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στην παρούσα μελέτη. Η δομή του ερωτηματολογίου βασίστηκε στην διεθνή βιβλιογραφία και ως εκ τούτου η διαγνωστική του αξία μένει να διερευνηθεί. Επίσης οι απόψεις του κάθε ατόμου είναι υποκειμενικές και εκφράζουν προσωπικές αντιλήψεις και όχι τα πραγματικά δεδομένα. Ακόμη αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι οι αποφάσεις τόσο των ασθενών όσο και των συγγενών δεν λαμβάνονται βάσει των ίδιων κριτηρίων και έτσι η σύγκριση δεν είναι ενδεικτική. Συμπεράσματα: Συμπερασματικά, παρά το περιορισμένο αριθμό του δείγματος και την έλλειψη πληροφόρησης των ασθενών, η παρούσα μελέτη αναδεικνύει τη σημασία του μορφωτικού επιπέδου του ασθενούς προκειμένου να λάβει την απόφαση για μη εφαρμογής αναζωογόνησης, καθώς και την σημασία της ύπαρξης γενικευμένης νόσου στη λήψη της απόφασης αυτής. Επίσης, αποτυπώνεται ξεκάθαρα ποια είναι η Ελληνική νοοτροπία. Ο θεσμός της οικογένειας διατηρείται ισχυρός και υπάρχει τάση να προστατεύουν οι συγγενείς τον ευάλωτο ασθενή τους από τα δυσάρεστα νέα. Έτσι λοιπόν η σχέση του έλληνα καρκινοπαθούς με τον ιατρό του μετατρέπεται σε σχέση γιατρού- οικογένειας - ασθενούς, φαινόμενο που παρατηρείται και σε άλλες χώρες (Cherniack, 2002). Μεγαλύτερες μελέτες στον ελληνικό χώρο ίσως να προσφέρουν ακόμη περισσότερες γνώσεις και να διαφωτίσουν ένα σύνθετο, πολύπλευρο θέμα όπως είναι η μη εφαρμογή αναζωογόνησης σε ασθενείς τελικού σταδίου. Ευχαριστίες: Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κο Σπύρο Ρίζο (Μ.D., FACS), Διευθυντή της Α Χειρουργικής Κλινικής Τζανείου Νοσοκομείου Πειραιά, για την υποστήριξη και καθοδήγησή του. Επίσης θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε και τον κο Βασίλειο Πούτο Οικονομολόγο- Στατιστικολόγο για την πολύτιμη βοήθειά του στην ανάλυση των στατιστικών δεδομένων. Βιβλιογραφία: Ελληνόγλωσση 1) Κάτσας, Α., (2009). «Ευθανασία - Η μεγάλη χίμαιρα». Ιατρική, 95(5): ) Κορδιολής, Ν., (2001) Τα δικαιώματα των ασθενών με καρκίνο. Αθήνα: Eκδ. Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία. 3) Κορδιολής, Ν., Ρηγάτος, Γ. (1990) Αλήθεια και ο ασθενής με νεόπλασμα. Αθήνα: Eκδ. Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία. 4) Κουτσελίνης, Α. (1999) Βασικές Αρχές Βιοηθικής Ιατρικής Δεοντολογίας & Ιατρικής Ευθύνης. Αθήνα: Eκδ. Παρισιάνου Α.Ε. 5) Ν3418/2005 ΦΕΚ Α ) Παπαδημητρίου, Λ., (2006) «ΚαρδιοαναπνευστικήΑναζωογόνηση». Στο Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση. Αθήνα: Εκδόσεις Βήτα: ) Ρηγάτος, Γ., (2000) «Η αλήθεια και ο ασθενής με καρκίνο». Στο: Ψυχοκοινωνική Ογκολογία, Αθήνα: Eκδ. Ascent: Ξενόγλωσση 8) American Heart Association (1974) «Standards and guidelines for cardiopulmonary resuscitation (CPR) and emergency cardiac care (ECC): Medicolegal considerations and recommendations». Journal of The American Medical Association, 227( Suppl): ) Burns, JP. Edwards, J., Johnson, J., et al. «Do not resuscitate order after 25 years». Critical Care Medicine, 31: ) Cherniack, P., (2002). «Increasing use of DNR orders in the elderly worldwide: whose choice is it?». Journal of Medical Ethics, 28: ) Council on Ethical and Judicial Affairs, American Medical Association (1991). «Guidelines for the appropriate use of do not resuscitate orders». Journal of The American Medical Association, 265: ) Gautier, M., Lacroix, J., (1990) «When to stop CPR?» In Update in intensive care and emergency medicine. JL. Vincent (ed), Τόμος 4 - Τεύχος 2 [9]

11 ABSTRACT ORIGINAL ARTICLE FACTORS WHICH INFLUENCE THE DECISION OF DNR ON MALIGNANCY PATIENTS. COMPARISON OF VIEWS BETWEEN PATIENTS & THEIR FIRST DEGREE RELATIVES Poutou Sophia 1, Papadimitriou Lila 2, Chaniotis Dimitrios 3, Kalaitzis John 4, Xanthos Theodoros 5 [1. Poutou Sophia, RN, Post Graduate of Athens University Medical School (MSc), 1st Department of Surgery General Hospital of Pireus Tzaneio, 2. Papadimitriou Lila, Associate Professor of Anaesthesiology, University of Athens, Director of Department of Anaesthesia, Errikos Dynant General Hospital, Athens, Greece, 3. Chaniotis Dimitrios, MD, PhD, Fesc, Foundation of Biomedical Research, Academy of Athens, 4. Kalaitzis John, MD, 1st Department of Surgery General Hospital of Pireus Tzaneio, 5. Xanthos Theodoros, MD,PhD, President Hellenic Society for Cardiopulmonary Resuscitation, Moderator MSc programme Cardiopulmonary Resuscitation, Medical School, University of Athens] Backround: Cardiopulmonary resuscitation (CPR) is a procedure of successive actions in order to resuscitate patients with cardiac arrest. CPR in patients with malignant, incurable disease has been a matter of debate and nowadays, several nations have declared the patient s right to give the do not resuscitate order (DNR). In Greece the view of the patients with malignancy on this matter, is not well documented. Aim: The purpose of this study is to examine what factors influence the decision of DNR, in Greek patients with malignancy, and to compare the views of the patients and their first degree relatives on this matter. Materials and Methods: In this study there were two groups of people: group A that included one hundred patients with malignancy, and group B that included one hundred first degree relatives of these patients. The kind and the stage of the malignancy were not in the inclusion criteria. The total cohort of people was asked to complete a questionnaire. One person interviewed the total cohort of participants. The interviews took place in a quiet room. Univariate and multivariate analysis were conducted. Level of significance was set at <0,05. Results: In group A, 21% of patients would give the DNR order. The level of information of the patient (p=0,017), the educational level (p=0,001), the presence of end stage disease (p=0,046), the combination of physician and family, in decision making (p=0,001), and the fact that DNR must be implied in coma, cerebral injury and according to the patient s will were demonstrated as statistically significant with the univariate analysis. On the other hand the educational level (p=0,013) and end stage disease (p=0,001) were shown independently statistically significant following the multivariate analysis. In group B 16% of relatives would give the DNR order. Conclusions: Statistically significant factors of group A were the presence of end stage disease and the educational level of the patients. There was no statistically important factor for group B. Comparative analysis of the views of groups A & B documented no statistically important differences in the DNR order. Keywords: cardiopulmonary resuscitation, do not resuscitate order, malignancy, incurable disease Berlin- Heidelberg: Springer Verlag: ) Gridelli, C., Perrone, F., Nelli, F., Ramponi, S., De Marinis, F., (2001). «Quality of life in lung cancer patients». Annals of oncology, 12: ) Gunasekera, N., Tiller, D., Clements, L., et al. «Elderly patients views on cardiopulmonary resuscitation». Age and Ageing, 15: ) Heyland, D., Chris, F., Groll, D., Pichora, D., Dodek, P., Rocker, G., Gafni, A., (2006). «Understanding Cardiopulmonary Resuscitation Decision Making». Chest, 130: ) Keenan, SP., Busche, KD., Chen, LM., McCarthy, L., Inman, KJ. and Sibbald, WJ., (1997). «A retrospective review of a large cohort of patients undergoing the process of withholding or withdrawal of life support». Critical Care Medicine, 25: ) Levin, TT., Li, Y., Weiner, JS., Lewis, F., Bartell, A., Piercy, J., Kissane, Dw., (2008). «How do not resuscitate orders are utilized in cancer patients: timing relative to death and communication- training implications». Palliative Support Care, 6: ) Liddle, J., Gilleard, C., Neil, A., (1994). «The views of elderly patients and their relatives on cardiopulmonary resuscitation». The Journal of The Royal College of Physicians, 28: ) Mauroforou, A., Michalodimitrakis, E., (2001). «Euthanasia in Greece, Hippocrates birthplace». European Journal of Health Law, 8: ) Mystakidou, K., Parpa, E., Tsilika, E., Katsouda, E. and Viahos, L., (2005). «The evolution of euthanasia and its perceptions in Greek culture and civilization». Perspectives in Biology and Medicine, 48: ) Nolan, J., (2004). «Cardiopulmonary resuscitation». Anaesthesia and Intensive Care, 5: ) Valenzuela, TD., Roe, DJ., Cretin, S., Spatie, DW., Larsen, MP., (1997). «Estimating effectiveness of cardiac arrest interventions: a logistic regression survival model». Circulation, 96: ) Weise, ΚL., (2005). «The spectrum of our obligations: DNR in public schools». American Journal Bioethics, 5:81-3. [10] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης

12 Ανάπτυξη και έλεγχος του ερωτηματολογίου πεποιθήσεων για το θεσμό της κατ οίκον νοσηλείας (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μαριάνθη Αλεξανδροπούλου Νοσηλεύτρια ΠΕ,MSc,PhD, Ειδικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά,ΜΕΤΑΞΑ 1ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΕΝΕ 2011 Εισαγωγή: Αν και ο θεσμός της κατ οίκον νοσηλείας είναι από τους παλαιότερους δεν υπάρχουν εργαλεία μέτρησης που να αφορούν στις πεποιθήσεις του κοινού για το θεσμό γενικά. Σκοπός: Ανάπτυξη και έλεγχος του ερωτηματολογίου πεποιθήσεων για το θεσμό της κατ οίκον νοσηλείας. Υλικό και Μέθοδος: Με βάση την κλασική θεωρία ελέγχου ερωτηματολογίων και κατασκευής κλιμάκων κατασκευάστηκαν κλίμακα γνώσης και κλίμακα στάσης. Για τη συλλογή των δεδομένων της πιλοτικής μελέτης χρησιμοποιήθηκε επισκόπηση με συγχρονικό σχεδιασμό. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο Ε.Α.Ν.Π. Μεταξά σε δείγμα ευκολίας 100 ατόμων (Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2010). Η μελέτη εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο και την Επιστημονική Επιτροπή του Ε.Α.Ν.Π. Μεταξά. Αποτελέσματα: Ο έλεγχος αξιοπιστίας σταθερότητας απέδωσε συντελεστές συσχέτισης Pearson rp=0,81 (p<0,001) για την κλίμακα γνώσης και rp=0,67 (p<0,01) για την κλίμακα στάσης. Η αξιοπιστία εσωτερικής συνοχής ελέγχθηκε (α) με τον συντελεστή συσχέτισης Cronbach α και απέδωσε α=0,75 για την κλίμακα γνώσης και α=0,85 για την κλίμακα στάσης και (β) με ανάλυση παραγόντων που απέδωσε 4 παράγοντες για την κλίμακα γνώσης και 9 παράγοντες για την κλίμακα στάσης. Συμπεράσματα: Τελικά διαμορφώθηκαν 14 προτάσεις για την κλίμακα γνώσης και 32 προτάσεις για την κλίμακα στάσης οι οποίες αποδίδουν ικανοποιητικά τις πεποιθήσεις του κοινού. Ωστόσο, κρίνεται απαραίτητη η περαιτέρω διερεύνηση του ερωτηματολογίου. Λέξεις κλειδιά: κατ οίκον νοσηλεία, ανακουφιστική κατ οίκον φροντίδα, γνώση και στάση για κατ οίκον νοσηλεία, ανάπτυξη ερωτηματολογίου. Εισαγωγή Ο θεσμός της κατ οίκον νοσηλείας υπάρχει άτυπα από τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας οικογενειών και κοινωνιών όπου παραδοσιακά τα μέλη της οικογένειας ή της κοινότητας φρόντιζαν άτομα που είχαν ανάγκη στο οικείο περιβάλλον τους. Στην Ελλάδα ο θεσμός έχει ψηφιστεί δύο φορές (Νόμος 2071/1992 και Νόμος 2519/1997). Ήδη από το 1970 λειτουργούν υπηρεσίες κατ οίκον νοσηλείας όπως η υπηρεσία του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και η κατ οίκον νοσηλεία των νοσοκομείων Μεταξά και Αγίων Αναργύρων (Καλοκαιρινού, 1999), όπως επίσης στα πλαίσια του ΕΣΥ λειτουργούν υπηρεσίες κατ οίκον νοσηλείας στα Νοσοκομεία Πατησίων, Βόλου, Δράμας και Σύρου (Χαλαστάνη, 2002). Βιβλιογραφική ανασκόπηση Πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση με σκοπό να διερευνηθεί η ύπαρξη ερευνών που να αφορούν στη γνώση και στη στάση ως προς το θεσμό της κατ οίκον νοσηλείας. Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά στις βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Αθηνών (www.lib.uoa.gr) και του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (www.ekt.gr), με την επίσκεψη κατάλληλων διαδικτυακών βάσεων δεδομένων (CINALH, MEDLINE, ΕBSCO) και εκδοτικών οίκων (www.interscience.com και αλλά και μέσα από μηχανές αναζήτησης για την αναζήτηση βιβλίων, διατριβών και άρθρων. Δευτερογενής αναζήτηση έγινε από τις βιβλιογραφικές αναφορές των άρθρων που βρέθηκαν Τόμος 4 - Τεύχος 2 [11]

13 στην πρώτη φάση της αναζήτησης. Λέξεις-Κλειδιά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: κατ οίκον νοσηλεία, ανακουφιστική κατ οίκον φροντίδα, γνώση και στάση για κατ οίκον νοσηλεία, ανάπτυξη ερωτηματολογίου. Η αναζήτηση έγινε σε ελληνική και αγγλική βιβλιογραφία. Η ανασκόπηση δεν απέδωσε μελέτες που να αφορούν συγκεκριμένα σε γνώση και στάση ως προς το θεσμό της κατ οίκον νοσηλείας. Όσες βρέθηκαν αναφέρονται σε γνώση των τεχνικών παροχής υπηρεσιών κατ οίκον νοσηλείας (Albert 1992, Astarita et al 1998), σε διαθεσιμότητα τέτοιων υπηρεσιών (Almuzaini et al 1998) και σε παράγοντες που επηρεάζουν την αποδοχή της κατ οίκον νοσηλείας (Boggatz et al 2009). Δε βρέθηκε συγκεκριμένο εργαλείο μέτρησης που να εκτιμά την ενημέρωση για το θεσμό και τη στάση του κοινού απέναντί του. Επίσης, όπου εκτιμήθηκε γνώση αφορούσε σε νοσηλευτικές τεχνικές και όχι ως προς την έννοια και τους σκοπούς του θεσμού. Θέματα ηθικής Για την πραγματοποίηση της μελέτης ζητήθηκε άδεια έγκρισης από το Διοικητικό και το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ειδικού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Πειραιά (Ε.Α.Ν.Π.) Μεταξά, η οποία και εδόθη. Στη συνέχεια ενημερώθηκαν οι προϊστάμενοι της Υπηρεσίας Νοσηλείας στο Σπίτι και της Κλινικής Μιας Ημέρας. Κάθε ερωτηματολόγιο συνοδευόταν από ενημερωτικό σημείωμα που περιέγραφε το σκοπό και το τρόπο συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου. Οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν ότι η συμπλήρωση των ερωτηματολογίων ήταν εθελοντική, ότι το ερωτηματολόγιο ήταν ανώνυμο και ότι όλες οι απαντήσεις ήταν αυστηρά εμπιστευτικές. Η μελέτη Σκοπός της μελέτης Σκοπός της μελέτης ήταν η ανάπτυξη ενός έγκυρου και ΣΧΗΜΑ 1. Διαδικασία ανάπτυξης του Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν. Ορισμός Έννοιας Σχεδιασμός Κλιμάκων Σχολιασμός από ειδικούς Διασφάλιση Εγκυρότητας (βιβλιογραφία, ευαναγνωσιμότητα, πιλοτική εφαρμογή) Προκαταρκτική Μελέτη Έλεγχος Αξιοπιστίας (Ν=13) Πιλοτική Μελέτη Έλεγχος Aξιοπιστίας (Ν=100) Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν. 1. Χαρακτηριστικά δείγματος 2. Κλίμακα Γνώσης (14 προτάσεις) 3. Κλίμακα Στάσης (32 προτάσεις) 3α. Θεωρητικό πλαίσιο 3β. Ρόλος Νοσηλευτών 3γ. Επιδράσεις στο άτομο test-retest Γνώση: rp=0,81 (p<0,001) Στάση: rp=0,67 (p<0,001) Cronbach Γνώση1: α=0,21 Γνώση2: α=0,28 Στάση1: α=0,91 Στάση2: α=0,89 Cronbach Γνώση α=0,75 Στάση α=0,85 Ανάλυση Παραγόντων Γνώση 4 παράγοντες Στάση 9 παράγοντες [12] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης

14 ΠIΝΑΚΑΣ 1. Χαρακτηριστικά του δείγματος (Ν=100) Μεταβλητές Κατηγορίες N (%) απαντήσεων Φύλο Άρρεν 39 Θήλυ 61 Ηλικία (Ν=87) 54,39±14,7 έτη Οικογενειακή Άγαμος/η 14 κατάσταση Έγγαμος/η 69 Διαζευγμένος/η, σε διάσταση 2 Χήρος/α 15 Εκπαιδευτικό Πρωτοβάθμια 27 επίπεδο Δευτεροβάθμια 44 Τριτοβάθμια 29 Κατηγορία Ασθενής 61 Άτομο που βοηθά/ προσέχει ασθενή 39 Χρήση υπηρεσιών Ναι 13 κατ οίκον Όχι 87 νοσηλείας Διάρκεια χρήσης 0,96±1,45 έτη (περίπου 11 μήνες) υπηρεσίας κατ οίκον νοσηλείας (Ν=13) αξιόπιστου εργαλείου μέτρησης που να εκτιμά τις πεποιθήσεις του κοινού ως προς το θεσμό της κατ οίκον νοσηλείας. Επιμέρους στόχοι ήταν να αξιολογηθούν η εγκυρότητα και η αξιοπιστία του ερωτηματολογίου. Μέθοδος Ανάπτυξη ερωτηματολογίου Η ανάπτυξη του ερωτηματολογίου έγινε με βάση την κλασική θεωρία ελέγχου ερωτηματολογίων και κατασκευής κλιμάκων (Burns & Grove, 2001): 1Με βάση τη βιβλιογραφία ορίσθηκε ο θεσμός της κατ οίκον νοσηλείας, οι αρχές και οι σκοποί που τη διέπουν, ο ρόλος του νοσηλευτή (Καλοκαιρινού 1999, Ignatavicious 2008) και ελήφθη υπόψη η ελληνική νομοθεσία (Νόμος 2071/1992, Νόμος 2519/1997). 2Από τους ορισμούς που προέκυψαν με τη τεχνική του καταιγισμού ιδεών σχεδιάστηκαν οι κλίμακες εκτίμησης γνώσης και στάσης. 3Οι κλίμακες σχολιάστηκαν από δύο ειδικούς (άτομα που διαθέτουν θεωρητικό και πρακτικό υπόβαθρο ως προς την κατ οίκον νοσηλεία) σχετικά με την ακρίβεια και την καταλληλότητά τους και από13 νοσηλευτές και μεταπτυχιακούς φοιτητές ως προς την ευαναγνωσιμότητα και την ύπαρξη γραμματικών και συντακτικών λαθών και διορθώθηκαν αναλόγως. 4Διενεργήθηκε προκαταρκτική δοκιμή των κλιμάκων και έγιναν οι ανάλογες τροποποιήσεις. 5Πραγματοποιήθηκε πιλοτική μελέτη. 6Έγινε ανάλυση των προτάσεων και έλεγχος της αξιοπιστίας των κλιμάκων. 7Διατηρήθηκαν οι κατάλληλες προτάσεις και προέκυψε το Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν. Η διαδικασία απεικονίζεται στο Σχήμα 1. Ερευνητικός σχεδιασμός Για την πιλοτική μελέτη χρησιμοποιήθηκε επισκόπηση με συγχρονικό σχεδιασμό που έλαβε χώρα την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου Δείγμα Για την προκαταρκτική δοκιμή το δείγμα αποτέλεσαν 13 νοσηλευτές και μεταπτυχιακοί φοιτητές. Για την πιλοτική μελέτη χρησιμοποιήθηκε δείγμα ευκολίας 100 ατόμων (Burns & Grove, 2001, Cohen et al, 2008) που χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες της Κλινικής Μιας Ημέρας και της Νοσηλείας στο Σπίτι του Ε.Α.ΝΠ. Μεταξά και που ήταν είτε οι ίδιοι ασθενείς είτε άτομα που βοηθούν ή φροντίζουν κάποιον ασθενή. Εργαλείο μέτρησης Το Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν. απαιτεί περίπου 10 λεπτά της ώρας για να συμπληρωθεί και αποτελείται από τρία μέρη. Το πρώτο μέρος αφορά σε χαρακτηριστικά του δείγματος. Όλες οι ερωτήσεις είναι κλειστού τύπου εκτός από μια ερώτηση ανοικτού τύπου που διερευνά την άποψη των συμμετεχόντων για τις υπηρεσίες που χρειάζεται να παρέχονται στην κατ οίκον νοσηλεία. Το δεύτερο μέρος αποτελείται από την κλίμακα γνώσης 14 προτάσεων, οι οποίες απαντώνται με τις επιλογές Σωστό, Λάθος και Δε γνωρίζω (κωδικοποίηση: Σωστό=1 βαθμός, Λάθος=0 βαθμοί, Δε γνωρίζω=2 βαθμοί). Το τρίτο μέρος αφορά στην κλίμακα στάσης 32 προτάσεων που απαντώνται με τη χρήση πενταβάθμιας κλίμακας Likert (Συμφωνώ απόλυτα έως Διαφωνώ απόλυτα με κωδικοποίηση 1-5 βαθμοί αναλόγως θετικών ή αρνητικών προτάσεων). Η κλίμακα στά- ΠIΝΑΚΑΣ 2. Συσχετίσεις μεταξύ των τριών υποκλιμάκων της κλίμακας στάσης - Δείκτες συσχέτισης Spearman Υποκλίμακες Ρόλος νοσηλευτών Επιδράσεις Θεωρητικό πλαίσιο 0,513* 0,442* Ρόλος νοσηλευτών - 0,656* *Οι συσχετίσεις είναι στατιστικά σημαντικές σε επίπεδο p<0,01 Τόμος 4 - Τεύχος 2 [13]

15 ΠIΝΑΚΑΣ 3. Μήτρα φορτίσεων ορθογονικών παραγόντων για τις 14 μεταβλητές γνώσης Παράγοντες Μεταβλητές (ερωτήσεις γνώσης) Η κατ οίκον νοσηλεία στοχεύει στην εκπαίδευση αυτοφροντίδας του ατόμου και της οικογένειας.,767 -,148 -,071, Η συνεργασία ατόμου και οικογένειας με τον νοσηλευτή αποτελεί βασική αρχή της κατ οίκον νοσηλείας.,671,177,348, Η κατ οίκον νοσηλεία αφορά μόνο στο άτομο που έχει πρόβλημα υγείας.,623,281,322 -,166 7 Η κατ οίκον νοσηλεία εξασφαλίζει υπηρεσίες τις οποίες το άτομο και η οικογένειά του δεν έχουν πρόσβαση.,525,323,054 -, Η κατ οίκον νοσηλεία παρέχεται μόνο από ιατρούς.,063,707,250 -,068 2 Η κατ οίκον νοσηλεία δεν αποτελεί κομμάτι της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.,075,638 -,006,274 1 Η κατ οίκον νοσηλεία αφορά σε υπηρεσίες πρόληψης, θεραπείας και αποκατάστασης στο σπίτι.,474,529 -,211,149 5 Η ανίχνευση προβλημάτων που απασχολούν το άτομο και την οικογένεια δεν αφορούν την κατ οίκον νοσηλεία.,267,478,185, Οι υπηρεσίες κατ οίκον νοσηλείας δεν καλύπτονται από τα ασφαλιστικά ταμεία. -,027,094,709,149 8 Στην κατ οίκον νοσηλεία υπάρχει εξατομικευμένη φροντίδα.,088,354,624,118 9 Στην κατ οίκον νοσηλεία δεν γίνεται εκπαίδευση του ατόμου και της οικογένειας σε θέματα υγείας.,379 -,144,619, Η υπηρεσία της κατ οίκον νοσηλείας είναι θεσμοθετημένη στην Ελλάδα.,097,045,111,682 3 Κάθε νοσοκομείο στην Ελλάδα παρέχει υπηρεσίες κατ οίκον νοσηλείας. -,076,354 -,001,617 4 Η κατ οίκον νοσηλεία αυξάνει τη μετάδοση λοιμώξεων.,143,037,327,528 σης αποτελείται από τρεις υποκλίμακες. Η πρώτη (προτάσεις 1-16) αφορά στη στάση απέναντι στο θεωρητικό πλαίσιο της κατ οίκον νοσηλείας (έννοια, σκοποί, αρχές). Η δεύτερη (προτάσεις 17-24) αφορά στη στάση απέναντι στο ρόλο των νοσηλευτών στον θεσμό και η τρίτη (προτάσεις 25-32) αφορά στη στάση απέναντι στις επιδράσεις του θεσμού στο άτομο και στην οικογένεια. Όπως ήδη αναφέρθηκε για τη διασφάλιση εγκυρότητας του ερωτηματολογίου (περιεχομένου, κριτηρίου, δομής) η συγγραφή του βασίστηκε στη βιβλιογραφία, ζητήθηκαν οδηγίες από ειδικούς και σχολιασμός ως προς το πόσο ευανάγνωστο και κατανοητό είναι το κείμενο και πραγματοποιήθηκαν προκαταρκτική και πιλοτική μελέτη. Για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του ερωτηματολογίου (σταθερότητα, εσωτερική συνοχή) διενεργήθηκε έλεγχος και επανέλεγχος αξιοπιστίας, υπολογίστηκε ο συντελεστής αξιοπιστίας Cronbach s α για τις δύο κλίμακες, υπολογίστηκαν συντελεστές συσχέτισης μεταξύ των υποκλιμάκων και πραγματοποιήθηκε ανάλυση παραγόντων. Στατιστική ανάλυση Για τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων της μελέτης χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο SPSS 16 για Windows (2007). Η αξιολόγηση της εσωτερικής συνοχής πραγματοποιήθηκε με τον υπολογισμό του δείκτη Cronbach s α. Προτάσεις με δείκτη ίσο η μεγαλύτερο από 0,70 θεωρήθηκαν αποδεκτές (Burns & Grove, 2001). Για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας σταθερότητας χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής συσχέτισης Pearson. Συσχέτιση της τάξης 0,1-0,3 θεωρήθηκε χαμηλή, 0,31-0,5 μέτρια και πάνω από 0,5 υψηλή (Burns & Grove, 2001). Αποτελέσματα Χαρακτηριστικά δείγματος Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του δείγματος του κοινού (Ν=100). Έλεγχος εγκυρότητας και αξιοπιστίας ερωτηματολογίου Κατόπιν των οδηγιών από ειδικούς το προκαταρτικό ερωτηματολόγιο δόθηκε σε 13 νοσηλευτές και μεταπτυχιακούς φοιτητές οι οποίοι το σχολίασαν και απάντησαν στις δύο κλίμακες. Συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο δύο φορές με μεσοδιάστημα τριών μηνών. Ο έλεγχος αξιοπιστίας εσωτερικής συνοχής στην πρώτη συμπλήρωση απέδωσε Cronbach α=0,21 για την κλίμακα γνώσης και Cronbach α=0,91 για την κλίμακα στάσης. Στη δεύτερη συμπλήρωση τα αποτελέσματα ήταν αντίστοιχα α=0,28 και α=0,89. Για τον έλεγχο σταθερότητας πραγματοποιήθηκε ανάλυση συσχέτισης των αποτελεσμάτων στις δυο φορές συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου. Δεδομένου ότι στο δείγμα των νοσηλευτών οι μεταβλητές ακολουθούσαν την [14] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης

16 έγινε ανάλυση παραγόντων βασικών συστατικών για τις συσχετίσεις των 14 μεταβλητών της κλίμακας γνώσης και των 32 μεταβλητών της κλίμακας στάσης. Για την κλίμακα γνώσης προέκυψαν 4 παράγοντες που εξηγούν το 52% της διακύμανσης και έχουν ρίζες ίσες ή μεγαλύτερες από 1,00. Η ορθογωνική περιστροφή των παραγόντων έδωσε τη δομή που φαίνεται στον Πίνακα 3. Για την κλίμακα στάσης προέκυψαν 9 παράγοντες που εξηγούν το 66% της διακύμανσης και έχουν ρίζες ίσες ή μεγαλύτερες από 1,00. Η ορθογωνική περιστροφή των παραγόντων έδωσε τη δομή που φαίνεται στον Πίνακα 4. Συζήτηση Παρόλο που στην Ελλάδα οργανωμένες υπηρεσίες κατ οίκον νοσηλείας υπάρχουν αρκετές δεκαετίες στα πλαίσια του Εθνικού Συστήματος Υγείας και ενώ στα τελευταία είκοσι έτη ο θεσμός κατοχυρώθηκε συνταγματικά δύο φορές δεν έχει υπάρξει ιδιαίτερη εξέλιξη τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Όπως ήδη αναφέρθηκε στη βιβλιογραφική ανασκόπηση στον ελλαδικό χώρο δεν υπάρχει μελέτη που να αφορά στις πεποιθήσεις του κοινού απέναντι στο θεσμό. Αλλά και η αγγλική βιβλιογραφία αποδίδει κυρίως μελέτες είτε σχετικές με την ικανοποίηση των χρηστών από τέτοιες υπηρεσίες, είτε σχετικές με τεχνικά ζητήματα παροχής φροντίδας σε υπηρεσίες νοσηλείας στο σπίτι. Έτσι, η παρούσα μελέτη φαίνεται να είναι η πρώτη που διαπραγματεύεται το συγκεκριμένο θέμα. Με βάση την έλλειψη δεδομένων αναπτύχθηκε ερωτηματολόγιο το οποίο αξιολογήθηκε σε δύο διαφορετικά δείγματα. Το πρώτο δείγμα αποτέλεσαν νοσηλευτές οι οποίοι συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο δύο φορές. Τα αποτελέσματα στους δείκτες αξιοπιστίας εσωτερικής συνοχής μπορούν να εξηγηθούν από την ιδιότητα των νοσηλευτών. Με άλλα λόγια οι νοσηλευτές είναι σχετικά αναμενόμενο να απαντούν με περισσότερη άνεση ερωτήσεις γνώσης του αντικειμένου τους όπως και να εμφανίζουν θετικότερη στάση γεγονός που επηρεάζει την αξιοπιστία των κλιμάκων. Ωστόσο, και οι δύο κλίμακες εμφάνισαν υψηλή σταθερότητα. Ο έλεγχος της αξιοπιστίας του ερωτηματολογίου που διανεμήθηκε στο κοινό απέδωσε αρκετά καλό δείκτη αξιοπιστίας για την κλίμακα γνώσης και υψηλό δείκτη αξιοπιστίας για την κλίμακα στάσης. Αυτό ενισχύει το ότι η αξιοπιστία ενός εργαλείου δεν είναι μια αμετάβλητη οντότητα, αλλά η εκτίμησή της είναι ειδική για το δείγμα το οποίο ελέγχεται (Burns & Grove 2001). Επίσης, οι συσχετίσεις μεταξύ των τριών υποκλιμάκων επιβεβαιώνουν τη συνοχή του ερωτηματολογίου. Η ανάλυση παραγόντων εξετάζει τις συσχετίσεις μεταξύ μεγάλου αριθμού μεταβλητών ώστε να αναγνωριστούν ομάδες μεταβλητών που συνδέονται περισσότερο μεταξύ τους και οι οποίες προσδιορίζουν έναν παράγοντα αποτυπώνοντας το μοτίβο απόκρισης των ερωτώμενων (Burns & Grove 2001). Έτσι, για την ερμηνεία των τεσσάρων παραγόντων της κλίμακας γνώσης πιθανές εξηγήσεις είναι: Ο 1ος παράγοντας, ο οποίος εξηγεί το μεγαλύτερο ποσοστό διακύμανσης, φαίνεται να σχετίζεται με αρχές που διέπουν την κατ οίκον νοσηλεία (προτάσεις 6,7,10,11) Ο 2ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με το θεωρητικό πλαίσιο της κατ οίκον νοσηλείας (προτάσεις 1,2,5,12) Ο 3ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με υπηρεσίες που παρέχονται στην κατ οίκον νοσηλεία (προτάσεις 8,9,14) και Ο 4ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με το θεσμικό πλαίσιο της κατ οίκον νοσηλείας (προτάσεις 3,4,13) Για τους εννέα παράγοντες της κλίμακας στάσης πιθανές εξηγήσεις είναι: Ο 1ος παράγοντας, ο οποίος εξηγεί το μεγαλύτερο ποσοστό διακύμανσης, φαίνεται να σχετίζεται με τη φροντίδα και το ρόλο των συμμετεχόντων (προτάσεις 4,8,14, 17,18, 19, 20,22,27,32) Ο 2ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με την ενημέρωση, την εκπαίδευση και τον έλεγχο στην ασθένεια (προτάσεις 23,24,25,26) Ο 3ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με θεσμικά ζητήματα (προτάσεις 1, 11, 12,15) Ο 4ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με τη συμμετοχή και τη συνεργασία (προτάσεις 16,21,31) Ο 5ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με τη σύγκριση κατ οίκον νοσηλείας-νοσοκομείου ως προς τον χρόνο και το κόστος (προτάσεις 2,6,10,13) Ο 6ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με τη σύγκριση κατ οίκον νοσηλείας-νοσοκομείου ως προς την υγεία των ατόμων (προτάσεις 3,30) Ο 7ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με διαδικαστικά ζητήματα (προτάσεις 5,7) Ο 8ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με την αίσθηση ασφάλειας στην κατ οίκον νοσηλεία (πρόταση 28) και Ο 9ος παράγοντας φαίνεται να σχετίζεται με την αίσθηση άνεσης και αποτελεσματικότητας στην κατ οίκον νοσηλεία (προτάσεις 9,29) Περιορισμοί της μελέτης Στην πιλοτική εφαρμογή του εργαλείου δε χρησιμοποιήθηκε αντιπροσωπευτικό δείγμα αλλά δείγμα ευκολίας το οποίο επιπρόσθετα προέρχεται από νοσοκομείο στο οποίο λειτουργεί υπηρεσία νοσηλείας στο σπίτι με συνέπεια να αυξάνεται η πιθανότητα ευαισθητοποίησης του δείγματος στο συγκεκριμένο θέμα. Αναφορικά με το μέγεθος δείγματος ήταν μικρό καθώς για ανάπτυξη ερωτηματολογίου η βιβλιογραφία αναφέρει ότι για κάθε πρόταση που θα αναπτυχθεί χρειάζεται τουλάχιστον δεκαπλάσιος αριθμός συμμετεχόντων (Burns & Grove, 2001). Επιπλέον, δεν έγινε έλεγχος αξιοπιστίας σταθερότητας στο δείγμα του κοινού καθώς δεν ήταν εφικτό αφού πρόκειται για δείγμα ευκολίας. Τέλος, δε ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες ανατροφοδότηση για το ερωτηματολόγιο γεγονός που θα βοηθούσε στην καλύτερη αξιολόγησή του. Τόμος 4 - Τεύχος 2 [15]

17 ΠIΝΑΚΑΣ 4. Μήτρα φορτίσεων ορθογονικών παραγόντων για τις 32 μεταβλητές στάσης Μεταβλητές Παράγοντες (προτάσεις στάσης) Οι νοσηλευτές στην κατ οίκον νοσηλεία,778,189,002 -,143 -,038 -,076,022 -,193 -,034 δεν έχουν κατάλληλες ικανότητες για να ενημερώσουν για θέματα υγείας. 18 Οι νοσηλευτές στην κατ οίκον νοσηλεία,766,274,046 -,263,100,071 -,039 -,064 -,016 δεν έχουν τις ικανότητες να παράσχουν αποτελεσματική φροντίδα. 20 Οι νοσηλευτές στην κατ οίκον νοσηλεία,644,161,134,320,012 -,050 -,258,164,142 διαθέτουν γνώσεις και δεξιότητες για την αντιμετώπιση του πόνου. 17 Οι νοσηλευτές στην κατ οίκον νοσηλεία,621,042 -,177,179,106,053,008,268 -,287 δεν διαθέτουν χρόνο για την παρακολούθηση του ατόμου/οικογένειας. 8 Στην κατ οίκον νοσηλεία δεν είναι δυνατή,616 -,049,053,172,082,046,220,105,328 η εξατομικευμένη φροντίδα του ατόμου/ οικογένειας. 32 Στην κατ οίκον νοσηλεία ο ασθενής,614,189 -,002,091,335,275,019,234,003 δεν έχει την ευκαιρία να συμμετάσχει στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του. 14 Στην κατ οίκον νοσηλεία δεν είναι,561 -,053,064,187,151,157,375,006,125 δυνατόν να εκτιμηθούν και να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες ατόμου/οικογένειας. 27 Ο ασθενής στην κατ οίκον νοσηλεία,506 -,002,207 -,019,310,008,087,226 -,134 δεν αισθάνεται συνυπεύθυνος για αποφάσεις σχετικά με τη φροντίδα του. 22 Οι νοσηλευτές στην κατ οίκον νοσηλεία,474,242,238,199,013 -,176,299,424,086 δεν μπορούν να ανιχνεύσουν και να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα του ατόμου και της οικογένειας. 4 Η ποιότητα της φροντίδας υγείας δεν,394 -,311 -,151,060,151,273 -,012 -,255,297 εξαρτάται από υπηρεσίες σαν την κατ οίκον νοσηλεία. 25 Με την κατ οίκον νοσηλεία ο ασθενής,005,816 -,047,164,094,042,044,060,077 έχει τον έλεγχο σε θέματα υγείας και λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τη φροντίδα του. 26 Με την κατ οίκον νοσηλεία ο ασθενής,170,701,026,275,063 -,063,089,191,177 έχει την ευκαιρία να λύσει απορίες σχετικές με τη νόσο και τη φροντίδα του. 24 Οι νοσηλευτές στην κατ οίκον νοσηλεία,352,666,005,077,021,137 -,191,079 -,212 διαθέτουν γνώσεις και δεξιότητες για να εκπαιδεύσουν το άτομο/οικογένεια σε θέματα υγείας. 23 Οι νοσηλευτές στην κατ οίκον νοσηλεία,285,613,031,164,220,293 -,095 -,128 -,099 παρέχουν πληροφορίες σχετικά με άλλες χρήσιμες υπηρεσίες (πχ δωρεάν εξετάσεις, εμβόλια) 15 Στην κατ οίκον νοσηλεία συνεργάζονται,084,002,793,228,112,183 -,180 -,130 -,077 καλύτερα άτομο/οικογένεια και νοσηλευτής. 11 Υπηρεσίες κατ οίκον νοσηλείας πρέπει να προσφέρονται σε όλους τους ασθενείς ανεξαρτήτως κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης.,023,020,752,040,029 -,202,108,079, Με την κατ οίκον νοσηλεία μπορεί να,081 -,086,649 -,006,048,391 -,065,052 -,124 επιτευχθεί αποσυμφόρηση των νοσοκομείων. 1 Η κατ οίκον νοσηλεία μπορεί να βοηθήσει,046,218,465,313,059,392 -,060,134,185 στη βελτίωση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών υγείας. [16] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης

18 ΠIΝΑΚΑΣ 4. Μήτρα φορτίσεων ορθογονικών παραγόντων για τις 32 μεταβλητές στάσης (συνέχεια) Μεταβλητές Παράγοντες (προτάσεις στάσης) Οι νοσηλευτές στην κατ οίκον νοσηλεία,142,204,020,779 -,111,041 -,042 -,248 -,068 διαθέτουν χρόνο για την εξυπηρέτηση σχετικά με διαδικαστικά θέματα (πχ προγραμματισμός εξετάσεων, μεταφορά ασθενή κλπ). 16 Στην κατ οίκον νοσηλεία άτομο/οικογένεια -,085,145,448,653,062,076 -,117 -,002,130 και νοσηλευτής σχεδιάζουν και αποφασίζουν μαζί για θέματα φροντίδας. 31 Στην κατ οίκον νοσηλεία ο ασθενής έχει τη,067,466,129,645,165,126,057,197 -,005 δυνατότητα να συμμετάσχει σε αποφάσεις για τη φροντίδα του. 13 Το οικονομικό κόστος των υπηρεσιών,245,023,011,096,717,033,202 -,109 -,139 υγείας μπορεί να αυξηθεί με την κατ οίκον νοσηλεία. 2 Με την κατ οίκον νοσηλεία εξοικονομείται -,051,349,224 -,049,682,095 -,099,168 -,039 χρόνος και χρήμα από τις υπηρεσίες υγείας. 10 Η υπηρεσία της κατ οίκον νοσηλείας δεν,331,163,146 -,102,563 -,097 -,021 -,086,287 είναι απαραίτητη σε όλα τα νοσοκομεία. 6 Η κατ οίκον νοσηλεία μπορεί να,095 -,433 -,330,104,521 -,202 -,152,089 -,137 αντικαταστήσει πλήρως τη νοσηλεία στο νοσοκομείο 3 Η κατ οίκον νοσηλεία μπορεί να βελτιώσει -,041,124,118,069 -,047,779 -,051 -,080,116 την υγεία του ασθενή γρηγορότερα από ότι η εισαγωγή στο νοσοκομείο. 30 Η κατ οίκον νοσηλεία δεν βοηθά τον,221,094,049,039,019,683,183,356,105 ασθενή να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την ασθένεια του. 5 Η γραφειοκρατία που ακολουθείται στην,033 -,067 -,102 -,066,050,041,782,076 -,007 κατ οίκον νοσηλεία είναι χρονοβόρα. 7 Οι προληπτικές παρεμβάσεις δεν είναι,241,280,059 -,118 -,079 -,093,538 -,439 -,100 απαραίτητες στην κατ οίκον νοσηλεία. 28 Ο ασθενής στην κατ οίκον νοσηλεία δεν,184,178,013 -,146 -,014,110 -,005,719 -,067 αισθάνεται ασφάλεια σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης (πχ λιποθυμία). 29 Στην κατ οίκον νοσηλεία ο ασθενής,185,240,098 -,030,027,167 -,276 -,094,658 αισθάνεται καλύτερα επειδή βρίσκεται στο χώρο του. 9 Οι υπηρεσίες της κατ οίκον νοσηλείας είναι,163,198,230 -,085,226 -,141 -,254 -,075 -,635 ελλιπείς όταν δεν υπάρχει ο κατάλληλος εξοπλισμός. κανονική κατανομή χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής συσχέτισης Pearson. Η ανάλυση συσχέτισης για την κλίμακα γνώσης απέδωσε rp=0,81 (p<0,001) και για την κλίμακα στάσης rp=0,67 (p<0,01). Σε αυτήν την προκαταρκτική φάση έγιναν διορθώσεις στις προτάσεις του ερωτηματολόγιου και προστέθηκαν δύο προτάσεις στην κλίμακα γνώσης. Ακολούθησε η πιλοτική μελέτη στην οποία το ερωτηματολόγιο διανεμήθηκε σε κοινό. Ο έλεγχος αξιοπιστίας εσωτερικής συνοχής απέδωσε Cronbach α=0,75 για την κλίμακα γνώσης και α=0,85 για την κλίμακα στάσης. Στον Πίνακα 2 παρουσιάζονται οι συσχετίσεις μεταξύ των τριών υποκλιμάκων της κλίμακας στάσης. Δεδομένου ότι στο δείγμα του κοινού οι μεταβλητές δεν ακολουθούσαν την κανονική κατανομή χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής συσχέτισης Spearman. Για τη δυνατότητα πραγματοποίησης ανάλυσης παραγόντων εφαρμόστηκε δειγματική καταλληλότητα με υπολογισμό του ολικού συντελεστή συσχέτισης κατά Kaiser- Meyer-Olkin ο οποίος βρέθηκε ίσος με 0,72 για την κλίμακα γνώσης και 0,71 για την κλίμακα στάσης. Έτσι, Τόμος 4 - Τεύχος 2 [17]

19 Συμπέρασμα Αναπτύχθηκε ένα σχετικά έγκυρο και αξιόπιστο ερωτηματολόγιο που εκτιμά τις πεποιθήσεις του κοινού ως προς το θεσμό της κατ οίκον νοσηλείας. Ωστόσο, η επικύρωση της εγκυρότητάς του χρειάζεται αλλεπάλληλη επαλήθευση από ερευνητές διαφορετικών μελετών. Σημασία για τη νοσηλευτική πρακτική Η δημιουργία ενός αξιόπιστου και έγκυρου εργαλείου μέτρησης δίνει ώθηση στη διενέργεια αξιόπιστων μελετών που θα βοηθήσουν στην καλύτερη εκτίμηση των συνθηκών και των αναγκών των ασθενών ώστε να προταθούν κατάλληλες πολιτικές υγείας με σκοπό τη βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών κατ οίκον νοσηλείας, την κατάλληλη αντιμετώπιση από τους νοσηλευτές αλλά και την ευαισθητοποίηση του κοινού και της πολιτείας για την αναγκαιότητα ουσιαστικής εφαρμογής του θεσμού στην ελληνική πραγματικότητα. ABSTRACT ORIGINAL ARTICLE DEVELOPMENT AND TESTING OF THE HOME HEALTHCARE PERCEPTION QUESTIONNAIRE (H.HC.P.Q) Marianthi Alexandropoulou RN,BSc,MSc,PhD, METAXA Anticancer Hospital,Pireus,Greece Introduction: Although home healthcare is one of the oldest types of care there are no instruments concerning public s perceptions on it. Purpose: Development and testing of the home healthcare perception questionnaire. Method: Knowledge scale and attitude scale were constructed using Classic Test Theory. A cross-sectional survey was employed to collect data for the pilot study. The study took place in the Metaxa Oncology Hospital, Pireas, Greece in a convenience sample of 100 persons (October-December, 2010). Ethical approval was granted by the hospital s board and scientific committee. Results: Correlational analysis was used to test stability reliability resulting in a Pearson coefficient rp=0.81 (p<0.001) for the knowledge scale and in a rp=0.67 (p<0.01) for the attitude scale. Internal consistency reliability was tested (a) by using Cronbach s α coefficient which resulted in an α=0.75 for the knowledge scale and in an α=0.85 for the attitude scale and (b) by employing factor analysis which resulted in 4 factors for the knowledge scale and in 9 factors for the attitude scale. Conclusion: 14 items were developed for the knowledge scale and 32 items for the attitude scale that attribute satisfactory public s perceptions. Key words: home healthcare, hospice healthcare, knowledge and attitude on home healthcare, questionnaire development. Βιβλιογραφία 1. Albert S (1992) The autonomy of lay and professional knowledge in home health care. Journal of aging studies 6(3): Almuzaini AS, Salek MS, Nicholls PJ, Alomar BA (1998) The attitude of health care professionals toward the availability of hospice services for cancer patients and their carers in Saudi Arabia. Palliative Medicine 12: Astarita TM, Materna GE, Savage C (1998) Perceived Knowledge Level among Home Health Care Nurses: A Descriptive Study. Home Health Care Manage & Practice10(5): Boggatz T, Farid T, Mohammedin A, Dassen T (2009) Factors related to the acceptance of home care and nursing homes among older Egyptians: A cross-sectional study. International Journal of Nursing Studies 46: Burns N & Grove SK (2001) The practice of Nursing Research. Conduct, critique and utilization. 4th Edition. WB Saunders Company, Philadelphia, PA. pp , , , Cohen L, Manion L, Morrison K (2008) Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας (Επιμέλεια Κλαυδιανού Μ). 1η Έκδοση. Εκδόσεις Μεταίχμιο. Αθήνα σελ Ignatavicious D.D (2008) Κοινοτική φροντίδα Υγείας ΣΤΟ: Ignatavicious D.D., Workman M.L.Παθολογική- Χειρουργική Νοσηλευτική: Κριτική σκέψη για συνεργατική φροντίδα. Επιμέλεια Ελληνικής έκδοσης Βασιλειάδου Α. Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις ΜΕΠΕ, Αθήνα. σελ ISBN set: Καλοκαιρινού Α (1999) Κοινοτικη Νοσηλευτική-Πανεπιστημιακές Παραδόσεις. ΕΚΠΑ Τμήμα Νοσηλευτικής. Αθήνα σελ. 30, Νόμος 2071/1992 Εκσυγχρονισμός και Οργάνωση του Συστήματος Υγείας. ΦΕΚ 123 Α / Νόμος 2519/1997 Ανάπτυξη και Εκσυγχρονισμός του Εθνικού Συστήματος Υγείας, οργάνωση των υγειονομικών υπηρεσιών, ρυθμίσεις για το φάρμακο και άλλες διατάξεις. ΦΕΚ 165 Α / SPSS for Windows Release 16 (2007) Chicago: SPSS Inc. 12. Χαλαστάνη Β (2002) Υπηρεσίες και Προγράμματα εξυπηρέτησης ασθενών με καρκίνο στην κοινότητα. Στο: Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση νοσημάτων φθοράς-ενημέρωση του κοινού. Μπεσμπέας Σ (Επιμέλεια). Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία. Αθήνα. σελ [18] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης

20 Μετανάστριες οικιακές βοηθοί στην Κύπρο: Αξιολόγηση της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής τους υγείας. Μια πιλοτική μελέτη Χριστιάνα Κούτα 1, Χάρις Καϊτέ 2, Θεανώ Καλαβανά 3 1. PhD, Λέκτορας, Σχολή Επιστημών Υγείας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Λευκωσία, Κύπρος, 2. ΜSc, Ερευνητικός Συνεργάτης, Σχολή Επιστημών Υγείας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, 3. PhD, Επισκέπτρια Λέκτορας, Σχολή Επιστημών Υγείας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Λευκωσία, Κύπρος, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Υπόβαθρο: Η βιβλιογραφία υποστηρίζει ότι η εργασία των γυναικών οικιακών βοηθών δεν στηρίζεται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας της εκάστοτε χώρας, αλλά κυρίως στις ανάγκες των εργαζόμενων γυναικών. Στην Κύπρο υπάρχουν περίπου 23,000 γυναίκες οικιακές βοηθοί. Στόχοι: Η αξιολόγηση των σεξουαλικών και αναπαραγωγικών αναγκών των οικιακών βοηθών στην Κύπρο Συμμετέχουσες: Το δείγμα της μελέτης αποτελείτο από 40 γυναίκες οικιακές βοηθούς (30 από Φιλιππίνες και 10 από Σρι Λάνκα). Η δειγματοληψία που χρησιμοποιήθηκε για την συλλογή των συμμετεχόντων ήταν τυχαία από τόπους συγκέντρωσης αυτών των συγκεκριμένων ομάδων εθνικοτήτων στην κυρίως περιοχή της Λευκωσίας, στην Κύπρο. Η συμμετοχή ήταν εθελοντική και συμμετέχουσες υπέγραψαν έντυπο συγκατάθεσης πριν την διεξαγωγή της συνέντευξης. Mεθόδοι-Αποτελέσματα: Χρησιμοποιήθηκε ημι-δομημένο ερωτηματολόγιο βασισμένο στην ανασκόπηση βιβλιογραφίας διεθνών και τοπικών μελετών για τις οικιακές βοηθούς και την υγεία των μεταναστριών.. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με την μέθοδο ColaizziΪs. Η παρούσα έρευνα αποτελεί μία πιλοτική μελέτη η οποία έχει σκοπό να εγείρει θέματα και να αναπτύξει την βάση για μια μεγαλύτερη μελέτη. Αποτελέσματα: Οι συμμετέχουσες πρότειναν την διαμόρφωση και προώθηση εκστρατειών εκπαίδευσης/πληροφόρησης για τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα (ΣΜΝ) και το Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας (HIV/AIDS) στοχεύοντας στους μετανάστες και την κοινότητα ως ακριβώς την ανάγκη για εκπαίδευση και κατάρτιση των μεταναστών στην Σεξουαλική και Αναπαραγωγική Υγεία (ΣΑΥ) και την παροχή δωρεάν υπηρεσιών υγείας στους μετανάστες. Λέξεις Κλειδιά: Μετανάστριες οικιακές βοηθοί, υγεία μεταναστών και οικιακές βοηθοί, σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και δικαιώματα Εισαγωγή Στον σημερινό κόσμο Παγκοσμιοποίησης, η υγεία των μεταναστών συχνά παραγνωρίζεται κυρίως λόγω της παραπληροφόρησης και της έλλειψης συνειδητοποίησης (International Organization Migration, 2003). Οι περισσότεροι μετανάστες εργάτες εμπίπτουν στην κατηγορία των εθελοντών οικονομικών μεταναστών εργατών. Οι γυναίκες μετανάστριες οικιακές βοηθοί προσ- Τόμος 4 - Τεύχος 2 [19]

Παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση µη εφαρµογής αναζωογόνησης σε καρκινοπαθείς. Σύγκριση απόψεων µεταξύ ασθενών και συγγενών πρώτου βαθµού

Παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση µη εφαρµογής αναζωογόνησης σε καρκινοπαθείς. Σύγκριση απόψεων µεταξύ ασθενών και συγγενών πρώτου βαθµού Παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση µη εφαρµογής αναζωογόνησης σε καρκινοπαθείς. Σύγκριση απόψεων µεταξύ ασθενών και συγγενών πρώτου βαθµού Πούτου Σοφία Νοσηλεύτρια ΤΕ, MSc 1, Παπαδηµητρίου Λίλα PhD

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΣΜΟ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.): ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΣΜΟ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.): ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΣΜΟ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.): ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ Σελίδα 1 από 28 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΗΓ4691Ο3-Ζ7Δ. Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ

ΑΔΑ: ΒΙΗΓ4691Ο3-Ζ7Δ. Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 Ταχ. Διεύθυνση Ταχ. Θυρίδα Πληροφορίες Τηλέφωνα Fax :Εσταυρωμένος -71004 : 1939 : Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση

Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση Καδδά Όλγα 1, Αργυρίου Γιώργος 2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΣΠΑΡΤΗ 2-12-2013

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΣΠΑΡΤΗ 2-12-2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΣΠΑΡΤΗ 2-12-2013 ΘΕΜΑ: «ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΩΝ». 1) ΚΟΥΚΗ ΕΙΡΗΝΗ (2012) ΘΕΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΕΝΕ)

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΕΝΕ) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΕΝΕ) ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Διευθυντής Σύνταξης: Δρ. Κυριάκος Κουβελιώτης Υπεύθυνος Έκδοσης: Δημήτριος Σκουτέλης Υπεύθυνος Επικοινωνίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη Π.Μ.Σ. ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : Επιλογή θέματος Unsolicited review γενικό μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και έλεγχος του ερωτηµατολογίου πεποιθήσεων για το θεσµό της κατ οίκον νοσηλείας (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.)

Ανάπτυξη και έλεγχος του ερωτηµατολογίου πεποιθήσεων για το θεσµό της κατ οίκον νοσηλείας (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.) Ανάπτυξη και έλεγχος του ερωτηµατολογίου πεποιθήσεων για το θεσµό της κατ οίκον νοσηλείας (Ε.ΠΕ.ΘΕ.Κ.Ο.Ν.) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μαριάνθη Αλεξανδροπούλου Νοσηλεύτρια ΠΕ,MSc,PhD, Ειδικό Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο Πειραιά,ΜΕΤΑΞΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ 0 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Βασίλειος Ραφτόπουλος ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΘΑΝΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων Τεχνικές Έρευνας Ε. Ζέτου Ε εξάμηνο 2010-2011 Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων ΣΚΟΠΟΣ Η συγκεκριμένη εισήγηση έχει σαν σκοπό να δώσει τις απαραίτητες γνώσεις στο/στη φοιτητή/τρια για τον τρόπο διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

«Η Γενιά Χ και οι στάσεις της απέναντι στην αξιολόγηση της εργασίας»

«Η Γενιά Χ και οι στάσεις της απέναντι στην αξιολόγηση της εργασίας» «Η Γενιά Χ και οι στάσεις της απέναντι στην αξιολόγηση της εργασίας» Ονοματεπώνυμο: Παππάς Ορέστης-Σταύρος Σειρά: 9 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια : Ο. Κυριακίδου Δεκέμβριος 2013 η Υπόθεσ Η1 Η2 Η3 Η4 Η5 Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΘΕΣΗ: ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ,ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΘΕΣΗ: ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ,ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΥΛΑΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 23-10-1951 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΑΘΗΝΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΚΥΠΡΟΥ 9, ΚΗΦΙΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΟΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΘΕΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ 648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗ- ΤΕΣ ΠΟΥ ΦΟΙΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ, ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΦΥΛΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ¹µÁµÍ½ Ã Ä Å µà±³³µ»¼±ä¹º þÿãäáµâ º±¹ Ä Â µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿ¹º±½

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ στην

ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ στην ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ στην Ερμούπολη ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΥ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗΣ 3-5/9/2010 - η είσοδος στο συνέδριο είναι ελεύθερη- Χαιρετισμός της Προέδρου Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι Οι στόχοι και οι σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

Ιωσηφίνα Γιαννακίκου, M.D.

Ιωσηφίνα Γιαννακίκου, M.D. Ιωσηφίνα Γιαννακίκου, M.D. Αναλυτικό Βιογραφικό σημέιωμα 04/06 - σήμερα Ιδιώτης αναισθησιολόγος Αθήνα, Ελλάδα. Εργασία 10/07 - σήμερα Αναισθησιολόγος/ εντατικολόγος (έμμισθη θέση) Johns Hopkins Hospital,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η Διερεύνηση των Επιδράσεων που Επιφέρει ο Βελονισμός στους Καρκινοπαθείς Ευάγγελος Μπέρος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ Φαίδρα Σταυρινίδου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions A Wolff, 1 J Browne, 1 W P Whitehouse 1,2 1 Family Health Division, Nottingham

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αγαπητοί Σύνεδροι, Στο 2 ND ΑΤΗΕΝS HEALTH FORUM 2015 που διοργανώθηκε από την Palladian, υπό την αιγίδα του Σ.Φ.Ε.Ε (Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος) και της Π.Ε.Φ. (Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Το παρόν και το μέλλον της παροχής ανακουφιστικής φροντίδας για παιδιά και εφήβους στην Ελλάδα»

«Το παρόν και το μέλλον της παροχής ανακουφιστικής φροντίδας για παιδιά και εφήβους στην Ελλάδα» 2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ «Το παρόν και το μέλλον της παροχής ανακουφιστικής φροντίδας για παιδιά και εφήβους στην Ελλάδα» Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2011, Αίγλη Ζαππείου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Συμπλήρωση και Τροποποίηση της ΔΥ1δ/Γ.Π.100802/11/11-4-2012 περί Συγκρότησης Συντονιστικής Επιτροπής για τις Σπάνιες Παθήσεις.

ΘΕΜΑ: Συμπλήρωση και Τροποποίηση της ΔΥ1δ/Γ.Π.100802/11/11-4-2012 περί Συγκρότησης Συντονιστικής Επιτροπής για τις Σπάνιες Παθήσεις. ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Αθήνα, 5 / 12 / 2012 Αρ. Πρωτ.: ΔΥ1δ/Γ.Π. οικ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Λειτουργία βασισμένη στις αρχές της Επείγουσας Ιατρικής. Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο LUCY

2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Λειτουργία βασισμένη στις αρχές της Επείγουσας Ιατρικής. Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο LUCY 2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Λειτουργία βασισμένη στις αρχές της Επείγουσας Ιατρικής Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο LUCY 2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Πώς αλλάζει η σεξουαλική ζωή και η αυτοεικόνα της γυναίκας μετά από μαστεκτομή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Πώς αλλάζει η σεξουαλική ζωή και η αυτοεικόνα της γυναίκας μετά από μαστεκτομή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πώς αλλάζει η σεξουαλική ζωή και η αυτοεικόνα της γυναίκας μετά από μαστεκτομή. Μαριλένα Παναγή Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Σεμινάρια

Νοσηλευτική Σεμινάρια Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Σεμινάρια Ενότητα 6: Τρόποι Συγγραφής της Μεθόδου και των Αποτελεσμάτων μιας επιστημονικής εργασίας Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Γιάννης Κυριόπουλος,MD, MSc, MPH, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Μάιος 2011 Περίγραμμα Εισαγωγή Επίδοση πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

18 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ. Έρευνα με θέμα: Ο βαθμός Οργανωσιακής Δέσμευσης των Νοσηλευτών Ψυχικής Υγείας

18 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ. Έρευνα με θέμα: Ο βαθμός Οργανωσιακής Δέσμευσης των Νοσηλευτών Ψυχικής Υγείας 18 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Έρευνα με θέμα: Ο βαθμός Οργανωσιακής Δέσμευσης των Νοσηλευτών Ψυχικής Υγείας Ηρακλής Ηρακλέους, Ανώτερος Νοσηλευτικός Λειτουργός, Υπηρεσίες Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Χατζοπούλου. Νοσηλεύτρια ΠΕ, Διδάκτωρ Νοσηλευτικής. Πανεπιστημίου Αθηνών, Υπεύθυνος Γραφείου. Εκπαίδευσης Γ.Ν.Α. "Λαϊκό"

Μ. Χατζοπούλου. Νοσηλεύτρια ΠΕ, Διδάκτωρ Νοσηλευτικής. Πανεπιστημίου Αθηνών, Υπεύθυνος Γραφείου. Εκπαίδευσης Γ.Ν.Α. Λαϊκό Μ. Χατζοπούλου Νοσηλεύτρια ΠΕ, Διδάκτωρ Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Υπεύθυνος Γραφείου Εκπαίδευσης Γ.Ν.Α. "Λαϊκό" Οργανωμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες που προσπαθούν να οικοδομήσουν πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)»

Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)» Έρευνα επισκόπησης (Survey research) «H διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα (European Social Survey)» Μάριος Βρυωνίδης Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου ΜΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ασθένεια και stress Ο φόβος της πιθανής ασθένειας και η αγωνία για την επιβίωση Ο φόβος της απώλειας του ελέγχου ζωτικών λειτουργιών Ο φόβος της καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα