Ξανθή Αν. Μπάτζιου ΤΟ ΟΡΦΑΝΟ ΠΑΙΔΙ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΤΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ξανθή Αν. Μπάτζιου ΤΟ ΟΡΦΑΝΟ ΠΑΙΔΙ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΤΟΥ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Κλάδος: Πρακτικής θεολογίας Ειδίκευση: Παιδαγωγική Ξανθή Αν. Μπάτζιου ΤΟ ΟΡΦΑΝΟ ΠΑΙΔΙ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΤΟΥ Μεταπτυχιακή εργασία που υποβλήθηκε στο Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. για την απόκτηση διπλώματος Ειδίκευσης στην Παιδαγωγική Σύμβουλος Καθηγητής: Ιωάννης Β. Κογκούλης Θεσσαλονίκη

2 ΤΟ ΟΡΦΑΝΟ ΠΑΙΔΙ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΤΟΥ 2

3 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Κλάδος: Πρακτικής θεολογίας Ειδίκευση: Παιδαγωγική Ξανθή Αν. Μπάτζιου ΤΟ ΟΡΦΑΝΟ ΠΑΙΔΙ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΤΟΥ Μεταπτυχιακή εργασία που υποβλήθηκε στο Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. για την απόκτηση διπλώματος Ειδίκευσης στην Παιδαγωγική Σύμβουλος Καθηγητής: Ιωάννης Β. Κογκούλης Θεσσαλονίκη

4 Στο γιο μου Κωνσταντίνο 4

5 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α... 5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 4 VORWORT... 6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΟΡΦΑΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΠΑΡΕΜΦΕΡΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Οι έννοιες «ορφάνια» και «ορφανός» «Ορφάνια» και μονογονεϊκή οικογένεια «Ορφάνια» και ψυχικός πόνος ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΟΡΦΑΝΙΑΣ Η ορφάνια στην Παλαιά Διαθήκη Η ορφάνια στην Καινή Διαθήκη Η ορφάνια στην ευρύτερη πατερική σκέψη Η ορφάνια στη λατρευτική και μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ Ανάπτυξη νοημοσύνης του ορφανού Η λειτουργία του «Εγώ» στο ορφανό παιδί Επιπτώσεις της ορφάνιας σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο Ορφάνια-Κατάθλιψη-Απάθεια Ορφάνια-Θυμός-Επιθετικότητα Ορφάνια φόβος και θάνατος Μνήμες και Εμπειρίες σε σχέση με την ορφάνια ΟΡΦΑΝΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Ο ρόλος του επιζώντος γονέα Ο ρόλος του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος

6 4.3 Υποκατάστατοι γονείς Η αγάπη ως βασικός παράγων αγωγής του ορφανού ΟΡΦΑΝΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΟ Η σχέση του ορφανού παιδιού με το δάσκαλο Η σχέση του ορφανού παιδιού με τους συμμαθητές ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ Β. ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ H ορφάνια είναι μια μη αναστρέψιμη κατάσταση στη ζωή ενός παιδιού. Αυτό δε σημαίνει ότι είναι και απροσπέραστη. Μπορεί να ξεπεραστεί και μάλιστα αφήνοντας όσο το δυνατό λιγότερα σημάδια σε μια τόσο τρυφερή ηλικία όσο η παιδική. Αυτό δε μπορεί να γίνει δια μαγείας, ούτε από μόνο του ένα παιδί μπορεί να τα καταφέρει χωρίς τη βοήθεια κάποιων ανθρώπων. Όταν μάλιστα αυτοί οι άνθρωποι διαθέτουν αγάπη, κατανόηση, αντίληψη και γνώση των ανθρωπίνων συναισθημάτων, γίνεται γρηγορότερα η μετάβαση από μια κατάσταση θλίψης και πόνου σε μια πιο θετικά οπτώμενη κατάσταση. Τη θέση του γονιού, που χάθηκε δε μπορεί να πάρει κανείς και αυτό πρέπει να τεθεί ως δεδομένο. Απλά το παιδί έχει ανάγκη να συνεχίσει να νιώθει ασφάλεια, σιγουριά και σταθερότητα και μετά το θάνατο. Αυτό πρέπει να το φροντίσουν οι άνθρωποι, που συνεχίζουν να είναι δίπλα του, είτε πρόκειται για συγγενείς είτε για φίλους είτε για δασκάλους. Ο θάνατος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως γεγονός τερματικό, με μεμψιμοιρία και απόγνωση, αλλά με μέτρο συγκίνησης και πόνου. Το παιδί πρέπει να αντιμετωπίζει κατάματα την αλήθεια, όχι όμως και τις υπερβολές της έκφρασης των αυτονόητα φορτισμένων συναισθημάτων του οικογενειακού περιβάλλοντος. Ένας άνθρωπος, λιγότερο φορτισμένος συναισθηματικά θα πρέπει να βρίσκεται δίπλα στο παιδί μετά από ένα τέτοιο γεγονός, όπως για παράδειγμα ο δάσκαλός του. Το σχολείο επιδρά θετικά όχι μόνο στην αντιμετώπιση της θλίψης αλλά και στην ενίσχυση της αυτοεικόνας και στην ανάπτυξη ευεργετικών σχέσεων με τους συμμαθητές του. Στην πραγματικότητα, σημαντικότερο είναι να έχει συνειδητοποιήσει ο ίδιος το θάνατο και να γνωρίζει πώς θα αντιμετωπιστεί μια τέτοια περίπτωση. Θα πρέπει να παραμερίσει προσωπικά βιώματα και συναισθήματα και να προσφέρει στο παιδί συναισθηματική στήριξη και κάλυψη, πράγμα που δεν είναι σε θέση να προσφέρει το άμεσα συγγενικό περιβάλλον, λόγω της έντονης συναισθηματικής φόρτισης. Επιπλέον δε θα πρέπει σε καμία των περιπτώσεων να συμβεί αυτό που ίσως είναι ευκολότερο, αλλά πιο επιζήμιο συναισθηματικά, κουκούλωμα των συναισθημάτων και αποσιώπηση της κατάστασης με τη συνηθισμένη δικαιολογία της επούλωσης των τραυμάτων μέσω του χρόνου. Ο χρόνος λειτουργεί δυναμικά μόνο όταν το τραύμα της απώλειας ενός αγαπημένου προσώπου καθαριστεί από φόβους, προλήψεις, ντροπές και όποιο άλλο συναίσθημα αφήνει πίσω του το γεγονός ενός θανάτου. Ο χρόνος τίθεται βοηθός σ αυτόν που κατά τη διάρκειά του σκύψει δυναμικά και με θάρρος, ερευνώντας τις ανακατατάξεις, που συμβαίνουν στην 4

8 ψυχή του και έχοντας αποδεχθεί αυτές, αλλά γίνεται μπούμεραγκ όταν μέσα του καταπνίξει συναισθήματα, τα οποία έπρεπε νωρίτερα να εξωτερικεύσει και να γευθεί. Ένα δυσάρεστο γεγονός όπως ο θάνατος, μπορεί να έχει πληγώσει και να τραυματίσει μια παιδική ψυχή και παρόλο το πέρασμα του χρόνου μπορεί το τραύμα αυτό να συνεχίσει να υπάρχει ή ακόμα και να μεγαλώνει κατά τη διάρκεια της ζωής αν δεν ερευνηθεί και δεν ξεπεραστεί εγκαίρως. Τα παιδιά από τη φύση τους έχουν σε μεγαλύτερο από τους ενήλικες βαθμό την ικανότητα να ξεπερνούν τις δυσκολίες, όποιας υφής και αν είναι αυτές, με την προϋπόθεση ότι θα τους αποκαλύψουν την αλήθεια και θα τα αφήσουν να μοιραστούν με τους ανθρώπους που αγαπάνε τα φυσιολογικά συναισθήματα, που έχουν όλοι οι άνθρωποι, όταν υποφέρουν από την έλλειψη αγαπημένων προσώπων. Το πιο δύσκολο για ένα παιδί δεν είναι να επουλώσει το τραύμα της έλλειψης αλλά να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα. Καθόσον ο συναισθηματικός του κόσμος είναι αγνός και ακέραιος, μπορεί να δημιουργήσει ασπίδα προστασίας, ώστε να το βοηθήσει να ξεπεράσει τον πόνο και τη θλίψη, χρειάζεται όμως την αγάπη και τη συμπαράσταση ενηλίκων που θα το εντάξουν ομαλά στη νέα πια πραγματικότητα. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να πω πως την αφορμή για την εκπόνηση αυτής της μελέτης αποτέλεσε ο γιος μου Κωνσταντίνος και η διαπαιδαγώγησή του, αφού εκείνος όπως και χιλιάδες άλλα παιδιά βιώνει τη δύσκολη κατάσταση της ορφάνιας. Τον ευχαριστώ γιατί αποτέλεσε άμεσο πρακτικό μοντέλο παρατήρησης και γιατί επέδειξε τεράστια υπομονή κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της μελέτης μου. Αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω θερμά, μέσα από τα βάθη της ψυχής μου το Σύμβουλο Καθηγητή μου κ. Ιωάννη Β. Κογκούλη, για την πολύτιμη ηθική στήριξη και συμπαράσταση, που μου προσέφερε, κατανοώντας τις δυσκολίες, τις οποίες αντιμετώπισα ως εργαζόμενη και ταυτόχρονα μόνη μητέρα με πληθώρα υποχρεώσεων. Η συμβολή του Καθηγητή μου, τόσο με τις σημαντικές υποδείξεις του, όσο και με τις αλλεπάλληλες διορθώσεις του, αποτέλεσε για μένα ανεκτίμητη βοήθεια, χωρίς την οποία δε θα ήμουν ποτέ σε θέση να περατώσω αυτή την προσπάθεια. Θεσσαλονίκη, Ξανθή Αν. Μπάτζιου 5

9 VORWORT Die Verwaisung ist eine unumkehrbare Situation im Leben eines Kindes. Dies bedeutet nicht dass sie unüberwindbar ist. Sie kann überwunden werden und sogar mit so wenig *zeichen* wie möglich zu hinterlassen für dieses zarte alter wie das Kindesalter. Dies kann nicht wie durch Magie geschehen, auch nicht das Kind von sich selber aus kann das schaffen ohne die Hilfe von gewissen Menschen. Vor allem wenn diese Menschen über liebe, verschtändnis, Wahrnehmung und das Verständnis der menschlichen Gefühle verfügen dann kann der Wechsel von einer Situation des Trauerns und der Schmerzens schnell in eine positiv sichtbare Situation. Die Position des verlorenen Elternteils, kann keiner übernehmen und das muss als gegeben gelten. Das Kind hat einfach das verlangen sich weiterhin sicher, stabil zu fühlen auch nach dem tot. Dafür müssen die Menschen sorgen, die weiterhin neben ihm stehen, ob es sie dabei um verwandte handelt oder freunde oder auch Lehrer. Der Tod sollte nicht als ein terminales Ereignis behandelt werden mit Selbstmitleid und Verzweiflung sonder mit einem maß an Emotion und Schmerz. Das Kind muss der Wahrheit ins Auge sehen, aber nicht die Exzesse der Expression des offensichtlich emotionsgeladenen familiären Umfeldes. Ein Mensch, der weniger emotionsgeladen ist sollte sich bei dem Kind befinden nach einem solchen Ereignis, wie zum Beispiel sein Lehrer. Die Schule hat eine positive Wirkung nicht nur im Umgang mit Trauer, aber auch im stärken des Selbstbildes und der Entwicklung vorteilhafter Beziehungen mit Gleichaltrigen. In der Tat ist es wichtig, ist es wichtiger dass es sich über den tot im Klaren ist und dass es weiß was es zu tun hat wen es mit solch einer Situation Konfrontiert wird. Er muss dabei seiner persönlich Gefühle, Erlebnisse beiseite legen und dem Kind emotionale 6

10 Unterstützung geben, etwas was die unmittelbaren Verwanden weil sie intensiv Emotional geladen sind nicht geben können Darüber hinaus sollte auf keinem Fall das Geschehen was am einfachsten wäre, aber emotional schädlicher, Vertuschung von Emotionen und die Offenlegung der Situation mit den üblichen Ausrede der Wundheilung durch die Jahre. Die Zeit arbeitet nur dynamisch, wenn das Trauma des Verlustes eines geliebten Menschen von Ängsten, Vorurteilen, Scham und auch alle andere Gefühle das die Tat des Todes hinterlässt gereinigt wird *Zeit ist ein Assistent für ihn, der während der mageren und kräftig mit Mut, die Untersuchung der Veränderungen, die in seiner Seele auf, und akzeptiert haben sie*, aber er wird zum Bumerang wenn er in sich seine Emotionen unterdrückt, die er früher externalisieren und sich schmecken lassen sollte.eine unglückliche Ereignis wie der Tod, kann die Seele eines Kindes verletzt haben und auch im laufe der zeit kann dieses Trauma weiterhin existieren oder auch wachsen während der Lebensdauer wenn es nicht untersucht und nicht rechtzeitig überwunden wird. Kinder haben von Natur aus in größerem Maße als Erwachsene, die Fähigkeit, die Schwierigkeiten zu überwinden, egal welcher Art sie auch sein mögen, vorausgesetzt, dass sie die Wahrheit enthüllt bekommen und man Sie sie mit Menschen teilen lässt die normale Gefühle Lieben, die jeder Mensch hat, wenn sie aus Mangel an geliebten Menschen leiden. Das Schwierigste für ein Kind ist es nicht auf das Trauma des Mangels zu heilen, sondern sich an die neue Gegebenheiten anzupassen. Da seine emotionale Welt rein und intakt ist, kann Abwehrschild erzeugt werden, so dass es hilft den Schmerz und die Trauer zu überwinden, aber es braucht die Liebe und die Unterstützung von Erwachsenen, die ihm helfen sich sanft in die neue Realität einzugewöhnen. An diesem Punkt würde ich gern sagen, dass der Grund für die Ausarbeitung dieser Studie, mein Sohn Konstantinos seine Erziehung sind, weil er und auch Tausende von anderen Kindern erleben das Schicksal der Waisen. Ich danke ihm, weil er eine direktes praktisches Beobachtungs- Modell war, und weil er gewaltig viel Geduld bei der Ausarbeitung meiner Studie gezeigt hat. Ich habe das Bedürfnis mich herzlichst von der Tiefen meiner Seele, bei meine Berater Professor Ioannis V. Kogoulis zu bedanken für seine wertvolle moralische Unterstützung und Sympathie, die er mir gegeben hat und das Verständnis der Schwierigkeiten die ich als Arbeitende und auch als allein erziehende Mutter mit vielen Verpflichtungen hatte. Der Beitrag meines Professors, mit seinen wichtigen Anregungen und 7

11 nachfolgende Korrekturen, ist von unschätzbarem Wert für mich ohne die ich niemals in der Lage wäre, diese Bemühung zu Ende zu bringen. Thessaloniki, Xanthi Batziou 8

12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο θεσμός της οικογένειας, πέρα από το βιολογικό χαρακτήρα 1 που έχει, με τον οποίο εξασφαλίζεται η διαιώνιση του είδους και η ανανέωση του κοινωνικού συνόλου, υποβοηθά και στην κοινωνική ανάπτυξη 2, εξασφαλίζοντας τις κατάλληλες προϋποθέσεις, όπως αγάπη, στοργή, και προστασία για την ψυχολογική ισορροπία των μελών της. Είναι πολύ σημαντική για την εξέλιξη της προσωπικότητας του κάθε παιδιού, η ύπαρξη και των δυο γονιών στην ανατροφή του. Το σύμπλεγμα της προσωπικότητας του κάθε γονέα καθώς και το πλήθος των εμπειριών και επαφών αυτών πλάθουν και εξελίσσουν την παιδική προσωπικότητα 3. Ο ρόλος του κάθε γονιού είναι μοναδικός, με σπουδαία επιρροή στη διαμόρφωση της παιδικής προσωπικότητας και δυστυχώς αναντικατάστατος ως προς την ποιότητα και την αποδοτικότητα των παροχών του. Τόσο με το παράδειγμά τους, όσο και με τις υποδείξεις και διδαχές τους οι γονείς προσδιορίζουν και ενισχύουν τη σωματική, ψυχική και πνευματική ωρίμανση των παιδιών τους 4. Διαφορετικές ιδιότητες προσδίδει στον παιδικό ψυχισμό η ύπαρξη της μητέρας και διαφορετικές η ύπαρξη του πατέρα 5. Δυστυχώς η πραγματικότητα αυτή δεν είναι πάντοτε εφαρμόσιμη κατά αυτόν τον τρόπο, που είναι και ο πλέον επιθυμητός και μπορεί να ανατραπεί εξαιτίας αστάθμητων παραγόντων. Η πολλαπλότητα των αστάθμητων παραγόντων δε θα μας απασχολήσει τόσο, όσο το αποτέλεσμα αυτής, που είναι ο χαμός του γονεϊκού μέλους ή των γονεϊκών μελών. Κάθε γονιός αποτελεί για το παιδί αποκλειστικό και μοναδικό σημείο αναφοράς 6. Το παιδί έχει ανάγκη την ύπαρξη και των δυο γονιών για να νιώσει αγαπητό και αποδεκτό στο πρώτο κοινωνικό σύνολο, που αποτελεί γι αυτό η οικογένειά του. Η οικογένεια ως «πυρηνική» συγκροτείται από τέσσερα βασικά πρόσωπα, τη μητέρα, τον πατέρα τα παιδιά και το σπίτι, όπου καθένας ενσαρκώνει έναν βασικό ρόλο 7. Ο πατέρας ενσαρκώνει την εξουσία, η μητέρα τη στοργή, τα παιδιά τον ανταγωνισμό και το σπίτι την αλληλεγγύη 8. 1 Η. Γ. Μετοχιανάκη, Εισαγωγή στην Παιδαγωγική, Γενική Θεώρηση, Τρίτη Έκδοση, Ηράκλειο 2008, σελ Γ. Ι. Μαντζαρίδη, Χριστιανική Ηθική ΙΙ, Άνθρωπος και Θεός, Άνθρωπος και Συνάνθρωπος, Υπαρξιακές και Βιοηθικές Θέσεις και Προοπτικές, Πρώτη Έκδοση 2003, Δεύτερη Έκδοση 2004, Εκδόσεις Π. Σ. Πουρναρά, σελ Βλ. Ι. Β. Κογκούλη, Κατηχητική και Χριστιανική Παιδαγωγική, Έκδοση Β, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη α.ε., σελ Πρβλ. Ι. Β. Κογκούλη, ό.π., σελ Γ. Ν. Γαλάνη, Οικογένεια με ένα γονέα Μια πραγματικότητα στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία, Εκδόσεις Παπαζήση,Αθήνα 1995, σελ.38 6 Βλ. Ι. Β. Κογκούλη, Εισαγωγή στην Παιδαγωγική, Έκδοση Ε, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη α.ε., σελ Πρβλ. Β. ΤΡ. Γιούλτση, Γενική Κοινωνιολογία, Β Ανατύπωση, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη α.ε., σελ Βλ. Γ. Ε. Κρασανάκη, Ο Πατρικός Ρόλος, Εμπειρική Ψυχοπαιδαγωγική Θεώρηση, Ηράκλειο 1991, σελ

13 Είναι βέβαια αυτονόητο πως χωρίς την ύπαρξη των παιδιών δε θα μπορούσε να ολοκληρωθεί ούτε ο γονεϊκός ρόλος, ούτε η κοινωνικότητα της οικογένειας, όμως παρόλ αυτά οι βασικοί μοχλοί της οικογένειας είναι οι δύο γονείς και η μεταξύ τους σχέση καθώς και η σχέση με τα παιδιά τους 9. Αυτές οι σχέσεις διαμορφώνουν πρότυπα συμπεριφοράς και αποτελούν τον καθρέφτη της μετέπειτα προσωπικότητας του παιδιού 10. Τους γονείς βαρύνει η ευθύνη της ανατροφής των παιδιών τους και η δημιουργία ομαλού κλίματος συμβίωσης 11. Όταν, για κάποιο λόγο, όπως είναι το γεγονός του θανάτου, παρουσιαστούν ρήγματα σ αυτές τις σχέσεις, τότε αλλάζει κατά συνέπεια και η συμπεριφορά όλων των επιμέρους μελών. Κι όταν το σύστημα παρουσιάσει διαταραχές, θα πρέπει όλα τα μέλη του να ακολουθήσουν καινούριους κανόνες συμβίωσης μέσα στα νέα συστήματα που δημιουργεί η νέα πλέον κατάσταση. Κι όσο νωρίτερα χάνεται η ισορροπία ενός οικογενειακού συστήματος, τόσο πιο έντονες είναι και οι συνέπειες 12. Οι γονείς είναι οι πρώτοι άνθρωποι, που ορίζουν τα όρια, τους κανόνες και τις ισορροπίες. Αυτοί διδάσκουν τον τρόπο επικοινωνίας, συνεργασίας, δημιουργικότητας 13. Η έλλειψή τους δημιουργεί σαφώς κάποια παθολογία, διαφορετικού μεν βαθμού και ανάλογη πάντα με τα προσωπικά κληρονομικά χαρίσματα, την ηλικία και το περιβάλλον, που ζει και αναπτύσσεται το παιδί. Σε αντιδιαστολή με τον ενήλικα, το παιδί χρειάζεται την ταύτιση με το γονεϊκό πρότυπο, όχι μόνο για να ικανοποιήσει τις ανάγκες του για αγάπη 14, στοργή και αποδοχή, αλλά και για τη σωστή και ολοκληρωμένη πορεία των σταδίων της ανάπτυξής του. Χωρίς τη γονεϊκή ταύτιση, δεν μπορεί το παιδί να προοδεύσει στην αναπαραγωγή των σχέσεων του και η ανάπτυξη του «Εγώ» και του «Υπερ Εγώ» του τίθενται σε κίνδυνο 15. Είναι πολύ 9 Κ. Γιουγκ, Η ολοκλήρωση της Προσωπικότητας, μτφ: Σ. Ζ. Αντζάκα, Εκδόσεις Σπαγείρια, Θεσσαλονίκη 1989, σελ H. Moritz, Chancengerechte Erziehung, Ein praktisches Erziehungshandbuch, Josef Habbel Verlag, Regensburg 1974, σελ Βλ.Ι. Β. Κογκούλη, Κατηχητική και Χριστιανική Παιδαγωγιή, Έκδοση Β, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη α.ε., σελ Βλ. Ι. Σ. Μαρκαντώνη Α.Β. Ρήγα, Οικογένεια Μητρότητα Αναδοχή, Διεπιστημονική Προσέγγιση, Αθήνα 1991, σελ Βλ. Ι. Β. Κογκούλη, Εισαγωγή στην Παιδαγωγική, Έκδοση Ε, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη α.ε., σελ Βλ. Δ. Α. Λάππα, Διαλογική επικοινωνία και παιδαγωγική αγάπη στο σύγχρονο σχολείο, Εκδόσεις Π. Πουρναρά, σελ Πρβλ Ι. Ν. Παρασκευοπούλου, Εξελικτική Ψυχολογία, Ψυχολογική θεώρηση της πορείας της ζωής από τη σύλληψη ως την ενηλικίωση, Τόμος 3, Σχολική Ηλικία, Αθήνα, σελ

14 δύσκολο να πει κανείς με βεβαιότητα σε ποιό επίπεδο της ψυχοσωματικής ανάπτυξης του παιδιού δεν είναι πλέον τόσο απαραίτητη η συμβολή και η παρουσία των γονέων 16. Στην περίοδο της εφηβείας, το παιδί αρκείται σε μικρότερη ταύτιση με το πρότυπο των γονέων του 17. Στην περίοδο αυτή το παιδί αναζητά ούτως η αλλιώς νέα πρότυπα ταύτισης, που μπορεί να τα αντλήσει από το άμεσο ή το έμμεσο περιβάλλον του 18. Η δυνατότητα ανεύρεσης ενός προτύπου εναλλακτικού του γονικού, αν και δεν είναι πάντα εφικτό, θα μπορούσε να βοηθήσει στην εξέλιξη των σταδίων της ανάπτυξής του, θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως μετατροπέας της ψυχικής έντασης και της θλίψης σε εφηβικό ενθουσιασμό για γεύση ζωής και χαράς. Η δυνατότητα του παιδιού να πενθήσει το χαμό των γονιών του, δεν εξαρτάται μόνο από τα αναπτυξιακά του βήματα και την αλληλοεπίδρασή τους μέσα στην πραγματικότητα. Εξαρτάται σαφώς ακόμα και από τη σπουδαιότητα και από το είδος της σχέσης, που διατηρούσε με το χαμένο αντικείμενο αγάπης 19. Μια σύγκριση μεταξύ ενηλίκων και παιδιών, διαφορετικών ομάδων ηλικίας, δε δηλώνει τίποτα, εάν κάποιος δεν λαμβάνει υπόψιν του τη διαφορετική ποσότητα της λίμπιντο, που εμπεριέχει η κάθε σχέση που διαλύεται εξαιτίας του θανάτου και που αφαιρείται από το παιδί, που συμμετέχει σ αυτή τη σχέση 20. Στα παιδιά, στα οποία δεν έχουν ολοκληρωθεί όλες οι φάσεις της πνευματικοψυχοσωματικής ανάπτυξής τους ή κατά τη διάρκεια των φάσεων αυτών έχουν προκύψει κάποια ιδιαίτερα προβλήματα, η αντίληψη της πραγματικότητας είναι δυσχερής. Η αντίληψη αυτή υπόκειται μέσα από σοβαρές ανακατατάξεις στο λειτουργικό του «Εγώ» του παιδιού μια πολύ έντονη δοκιμασία, που ονομάζεται «δοκιμασία της πραγματικότητας» 21. Είναι πολύ δύσκολο για ένα παιδί, που καλείται να αντιμετωπίσει την απώλεια σε νεαρό στάδιο της ζωής του, να παραμείνει ανεπηρέαστο από αυτή, όταν μάλιστα πρόκειται 16 Βλ. Ε.Furman, Ein Kind verweist, Unters. Uber Elternverlust in der Kindheit, 1 Auflange, Klett-Cotta, Stuttgart 1977, σελ Ph. D F. Walton,., Κερδίστε τους εφήβους από στο σπίτι και το σχολείο, Μτφ:Εύη Νάντσου, 8 η Έκδοση, Εκδόσεις Θυμάρι, Μάρτιος 2004, σελ Βλ. Ι. Β. Τσάγκα, Το παιδί και ο έφηβος στην εκκλησιαστική κοινότητα, θεωρητική και εμπειρική προσέγγιση, Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα 2000, σελ H. M. Halpern, Abschied von den Eltern, Eine Anleitung fur Erwachsene, die Beziehung zu den Eltern zu normalisierung, 7 Auflange, Iskopress 1995, σελ S. Freud, Βασικές Αρχές της Ψυχανάλυσης, Εκδόσεις Μ. Αβραάμ Αθήνα, σελ Πρβλ., Γ. Τσιαντή, Ψυχική Υγεία του Παιδιού και της Οικογένειας, Τεύχος Α, Εκδόσεις Καστανιώτη 2001, σελ

15 για το χαμό του πιο αγαπημένου του προσώπου, του γονέα 22. Το παιδί επιστρατεύει κάθε μορφή ψυχικής ενέργειας, που διαθέτει για να αντιμετωπίσει το γεγονός του θανάτου, το γεγονός της ανυπαρξίας αγαπημένου του προσώπου 23. Ιδιαίτερα προβλήματα στις διάφορες φάσεις της ανάπτυξής τους 24, όπως οι σαδιστικές τάσεις στην πρωκτική φάση 25, ο φόβος του ευνουχισμού στη φαλλική φάση 26, η επιθυμία θανάτου κατά τη διάρκεια του οιδιπόδειου συμπλέγματος 27 και οι ανεξήγητοι φόβοι στην προσχολική ηλικία εμποδίζουν την κατανόηση της πραγματικότητας και κατά συνέπεια και την κατανόηση του φαινομένου, που λέγεται θάνατος 28. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι αφενός μεν η κατάδειξη των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ένα παιδί που στερείται την ύπαρξη του ενός ή και των δύο γονέων και μεγαλώνει βιώνοντας την κατάσταση της ορφανικότητας ιδιαίτερα στην παιδική του ηλικία και αφετέρου η ανάγκη σχετικής ευαισθητοποίησης από τη μεριά των επιφορτισμένων με την αγωγή του. Είναι πολύ σημαντικό για την ψυχική αλλά και τη σωματική υγεία του ορφανού παιδιού οι άνθρωποι που θα το διαπαιδαγωγήσουν να είναι σε θέση να κατανοήσουν τα προβλήματα που απορρέουν από αυτή την κατάσταση και να αντιληφθούν ίσως παράδοξες αντιδράσεις που γεννιούνται εξαιτίας αυτής της ιδιαίτερης κατάστασης, η οποία δεν είναι δυστυχώς επιλογή του παιδιού και όμως καλείται να τη βιώσει και να ανταπεξέλθει επιτυχώς των δυσκολιών της. Η πρωτοτυπία αυτής της προσπάθειας συνίσταται στο γεγονός ότι από την έρευνα της σχετικής με το θέμα βιβλιογραφίας προέκυψε ότι τουλάχιστον στον ελλαδικό χώρο δεν υπάρχει άλλη σχετική μ αυτό μελέτη. Είναι βέβαια γεγονός ότι τα τελευταία τουλάχιστον χρόνια τα παιδιά που προέρχονται από χωρισμένες οικογένειες έχουν αυξηθεί τόσο πολύ, που το θέμα της ορφανικής οικογένειας, ποσοστιαία τουλάχιστον, έχει μπει σε δεύτερη μοίρα. Γι αυτό ίσως το λόγο, το ενδιαφέρον των ερευνητών πάνω σ αυτό το θέμα είναι στην Ελλάδα αρκετά περιορισμένο. 22 J. B. Lotz, Tod als Vollendung, 1.Auflage, Josef Knecht, Frankfurt am Main 1976, σελ E. Becker, Dynamik des todes, Die Ueberwindung der Todesfurcht-Ursprung der Kultur, WalterVerlag, Olten und Freiburg im Breisgau 1976, σελ Sigmund Freud, Hemmung, Symptom und Angst, GW XIV, 1926, σελ Πρβλ. Ι. Σ. Μαρκαντώνη, Ανθρωπαγωγική, Βαθυψυχολογία και Αγωγή, Αθήνα 1990, Τόμος 3, σελ Πρβλ. Ι. Σ. Μαρκαντώνη,, Ανθρωπαγωγική, Βαθυψυχολογία και Αγωγή, Αθήνα 1990, Τόμος 3, σελ Πρβλ. Ι. Σ. Μαρκαντώνη, ό.π., σελ Βλ., Γ. Τσιαντή, ό. π., σελ

16 Η παρούσα εργασία διαιρείται σε πέντε κυρίως κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο πραγματοποιείται μια εννοιολογική προσπάθεια προσέγγισης της λέξης «ορφάνια» και «ορφανός» και μια σύνδεσή της με έννοιες που απορρέουν από την κατάσταση αυτής. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται μια προσπάθεια προσέγγισης της έννοιας από θεολογική άποψη. Η κατάσταση της ορφάνιας εμφανίζεται και επισημαίνεται ήδη από την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης, για να συνεχιστεί στην Καινή, αλλά και στην ευρύτερη πατερική σκέψη καθώς ακόμη και στη λατρευτική και μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας μας. Στο τρίτο κεφάλαιο επιχειρείται μια ψυχοπαιδαγωγική θεώρηση της έννοιας της ορφάνιας, πάνω σε έρευνες και μελέτες παιδοψυχολόγων παγκόσμιας εμβέλειας. Στο τέταρτο κεφάλαιο θεωρείται ξεχωριστά η σχέση του ορφανού παιδιού με τα άτομα του στενού οικογενειακού κύκλου, αλλά και του ευρύτερου οικογενειακού, όπως η σχέση του ορφανού παιδιού με παππούδες, θείους και λοιπούς συγγενείς. Στο πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο θεωρείται η σχέση του ορφανού παιδιού με το σχολείο. Εδώ αναλύεται η προσωπική σχέση του ορφανού παιδιού με το δάσκαλο, μια σχέση πολύ καθοριστική για την αγωγή του αλλά και η σχέση του με τους συμμαθητές του, με κάποιους εκ των οποίων θα συνάψει σχέση και φιλία ζωής. 13

17 1. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΟΡΦΑΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΠΑΡΕΜΦΕΡΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Όταν έλεγε κανείς τη λέξη οικογένεια στο παρελθόν φανταζόταν έναν πατέρα, μια μητέρα με τα παιδιά τους να ζουν από κοινού κατά τη διάρκεια κάποιων χρόνων της ζωής τους 29. Τα νεότερα όμως χρόνια, που οι δομές της κοινωνίας κλονίζονται και νέα οικογενειακά μοντέλα εμφανίζονται, η δυναμική της οικογένειας άλλαξε. Ο αριθμός των διαζυγίων συνεχώς πολλαπλασιάζεται, ενώ πληθαίνουν και οι γονείς, που αποφασίζουν να φέρουν στον κόσμο και να αναθρέψουν ένα παιδί εκτός γάμου 30. Η νέα γενιά δεν είναι ευχαριστημένη με μια σχέση, που δεν πληρεί τις προσδοκίες της και οδηγεί τα μέλη της σε αδιέξοδο, γι αυτό και βρίσκεται σε ετοιμότητα για δοκιμασία μιας άλλης φόρμας συμβίωσης 31. Το φαινόμενο αυτό βέβαια παρατηρείται σε πολλές δυτικές τουλάχιστον κοινωνίες. Το ποια μορφή θα έχει αυτή η νέα φόρμα συμβίωσης δεν είναι ακόμα σαφές, το σημαντικό είναι να μπορέσει η νέα γενιά να στηρίξει τις αξιώσεις της και να μπορέσει να τις πραγματώσει μέσα στα κοινωνικά πλαίσια 32. Παράλληλα λοιπόν με την παραδοσιακή μορφή της πυρηνικής οικογένειας, εμφανίζεται η οικογένεια των χωρισμένων με διαζύγιο γονέων, που αποτελεί πια λόγω του μεγάλου αριθμού χωρισμένων γονιών, συνηθισμένη μορφή και ξεπροβάλει δυναμικά η μορφή της μονογονεϊκής οικογένειας, εξ επιλογής και εκτός γάμου, η οποία συναγωνίζεται στην ελληνική πραγματικότητα την ορφανική οικογένεια, η οποία αποτελεί επίσης αισθητή πραγματικότητα Οι έννοιες «ορφάνια» και «ορφανός» 29 Πρβλ. Β. ΤΡ. Γιούλτση, Γενική Κοινωνιολογία, Β Ανατύπωση, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη α.ε., σελ Μ. Frise/J.Stahlberg, Allein mit Kind, Alleinerziehende Mutter und Vater Lebensbilder, Gespraeche, Auskunfte, Piper, Muenchen-Zurich, σελ Πρβλ. S. Hirsch, Allein mit Kind, Ratgeber für Alleinerziehende, Volk und Wissen Verlag GmbH, Berlin 1990, σελ Πρβλ. Β. Τρ. Γιούλτση, ό. π., σελ Για ειδικές οικογένειες με ιδιότυπη, συγκεκριμένη λειτουργικότητα και δυναμική βλ. Ι. Σ. Μαρκαντώνη Α.Β. Ρήγα, Οικογένεια Μητρότητα Αναδοχή, Διεπιστημονική Προσέγγιση, Αθήνα 1991, σελ

18 Πολλοί ερευνητές έχουν ασχοληθεί με την έννοια της ορφανικότητας στην παιδική ηλικία και στην ενηλικίωση. Ο καθένας τους εξάγει τα δικά του συμπεράσματα από δικές του μελέτες ή παρατηρήσεις, σχετικά με τη λειτουργία του φαινομένου, την εμφάνισή του, τη διάρκεια, την έκβαση και το αποτέλεσμα αυτής. Είναι όμως αναμφισβήτητο γεγονός ότι κάθε απώλεια είναι μοναδική και δεν είναι συγκρίσιμη με καμιά άλλη. Δε μπορεί όμως να συγκριθεί η απώλεια ενός γονέα για το μικρό παιδί με την απώλεια ενός αγαπημένου συντρόφου ή συζύγου για έναν ενήλικα, διότι το παιδί, σε σχέση με τον ενήλικα, δεν αποτελεί ακόμη ολοκληρωμένη προσωπικότητα, μιας και δεν έχουν ολοκληρωθεί όλα τα στάδια της ανάπτυξής του. Επιπλέον η θλίψη του παιδιού πρέπει να θεωρηθεί σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, οι οποίοι είναι καθοριστικοί και ανατρεπτικοί τόσο για το ψυχικό όσο και για το πρακτικό περιβάλλον του. Η παραθεώρηση αυτών των παραγόντων εμποδίζει τη διερεύνηση και την κατανόηση των κριτηρίων ανάπτυξης του παιδιού. Η λέξη ορφανία αποδίδει την κατάσταση του ορφανού, στην οποία βρίσκεται κανείς στερούμενος τους γονείς του, κατά τον καθηγητή Ξ. Π. Μόσχου 34. Η ορφανία, η κατάσταση της αποστέρησης των γονέων που προκαλείται κατά τον Λυσία εκούσια από άτομο, το οποίο πρέπει για το λόγο αυτό να δικαστεί από το συμβούλιο του Αρείου Πάγου, «και φόνου δίκας δικάζοντα, ον έδει αυτόν υπό της εν Αρείω πάγω βουλής κρίνεσθαι; και προς τούτοις ίδωσιν εστεφανωμένον, και επικλήρων και ορφανών κύριον γεγενημένων, ων ενίοις αυτός ων ούτος της ορφανίας αίτιος γεγένηται;» παρουσιάζεται στο «Περί της Ευάνδρου δοκιμασίας» 35. Στον ίδιο ακόμα συγγραφέα παρουσιάζεται η λέξη ως ουσιαστικό «επικλήρων και ορφανών», που φορά σε ορφανά, χωρίς γονείς άτομα, που βιώνουν την κατάσταση αυτή, που έχει προκληθεί από κάποιους, που γι αυτή τους την πράξη δεν πρέπει να μείνουν ατιμώρητοι. Οι λέξεις «ορφάνια» και «ορφανός» συναντώνται και στους «Νόμους» του Πλάτωνα. «Νυν δη τοις ορφανοίς παισί γένεσις οίον δευτέρα τις», όπου τα ορφανά παιδιά τυγχάνουν πολλών συμφορών και καμιάς ευμενούς συμπεριφοράς, και όπως δηλώνεται παρακάτω «μετά μεν ουν την πρώτην εκάστοις είρηνται τροφαί και παιδεύσεις, μετά δε την δευτέραν, έρημον πατέρων γενομένην, μηχανάσθαι δει τίνα τρόπον η της ορφανίας τύχη τοις γενομένοις ορφανοίς ως ήκιστα έλεον έξει της συμφοράς. Πρώτον μεν δη φαμέν νομοθετείν 34 «Ορφανία» Liddel G. Henry και Scott Robert, Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, μεταφρασθέν εκ της Αγγλικής εις την Ελληνικήν υπό Ξενοφώντος Π. Μόσχου Δ.Φ. Καθηγητού δια πολλών ιδίως λέξεων και φράσεων πλουτισθέν και εκδοθέν επιστασία Μιχαήλ Κωνσταντινίδου, Τόμος Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Εκδοτικός Οίκος «Ι. Σιδέρης», Οδός Σταδίου 44-Αθήναι 35 Λυσίας, Περί της Ευάνδρου Δοκιμασίας,

19 αυτοίς τους νομοφύλακας αντί γεννητόρων πατέρας ου χείρους, και δη και καθ έκαστον ενιαυτόν ως οικείων επιμελείσθαι προστάττομεν, εμμελή τούτοις τε αυτοίς περί τροφής ορφανών προοιμιασάμενοι και τοις επιτρόποι» 36. Ο συγγραφέας τονίζει πως εφόσον οι ορφανοί και οι ορφανές έχουν χάσει τον προστάτη-γονέα, διατελούν υπό την προστασία και τη φροντίδα του εκάστοτε άρχοντα. Για το λόγο αυτό, κατ εντολή του άρχοντα, ο νομοθέτης θα πρέπει να προνοήσει τη φύλαξη και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ορφανών παιδιών και να θεσπίσει με νόμο για τα παιδιά αυτά, που δε διαθέτουν καμία προστασία ή φύλαξη από οποιονδήποτε διαβουλεύεται τη ζωή ή την περιουσία τους, ειδικό επίτροπο, ο οποίος να έχει τα κάτωθι χαρακτηριστικά και να συμπεριφέρεται σύμφωνα με τις παρακάτω ιδιότητες «Ος αν θήλυν είτε άρρενα επιτροπεύει, και ος αν επιτρόπου φύλαξ των νομοφυλάκων καταστάς επιμελήται, μη χείρον αγαπάτω των αυτού τέκνων τον της ορφανικής μετειληφότα τύχης, μηδέ των οικείων των του τρεφομένου χείρον χρημάτων επιμελείσθω, βέλτιον δε η των αυτού κατά προθυμίαν 928.b» 37, «εγκαλώσι τοις κειμένοις νόμοις, περί τε άλλων ωντινωνούν και δη και περί γάμων,η μην παρόντα και ζώντα αυτόν τον νομοθέτην μήποτ αν αναγκάσαι πράττειν ούτω, μηδέ γήμαι μηδέ γήμασθαι, τους νυν αναγκαζομένους εκάτερα δραν, ο δε τις των οικείων η τις επίτροπος φη, διαιτητάς φάναι και πατέρας τους πεντεκαίδεκα των νομοφυλάκων καταλιπείν τοις ορφανοίς και ορφαναίς τον νομοθέτην» 38. Σύμφωνα λοιπόν με τον Πλάτωνα, η ορφάνια είναι η κατάσταση, στην οποία περιέρχεται το παιδί, που η τύχη του έχει στερήσει τον πατέρα. Για το λόγο αυτό η νομοθεσία πρέπει να προνοήσει για τη φροντίδα αυτών των παιδιών, που η τύχη τα κατέστησε ορφανά, «έρημα πατέρων» και αποτελούν εύκολα θύματα όσων διαθέτουν κακές και πονηρές γι αυτά προθέσεις. Στα «Πολιτικά» του ο Αριστοτέλης αναφέρει «τους δ άρχοντας αιρετούς υπό του δήμου είναι πάντας, δήμον δ εποίει τα τρία μέρη της πόλεως, τους δ αιρεθέντας επιμελείσθαι κοινών και ξενικών και ορφανικών», συμπεριλαμβάνει την έννοια ορφανικά, εννοώντας την περιουσία και τα συμφέροντα των ορφανών, τα οποία σύμφωνα με το πιο πάνω χωρίο, πρέπει να φυλάσσονται και να προστατεύονται από τους άρχοντες, γιατί χωρίς την ύπαρξη των γονείς τους, τα συμφέροντά των παιδιών αυτών είναι εκτεθειμένα Πλάτωνα, Νόμοι, 926.d.8-e.9 37 Πλάτων, Νόμοι, 928.b 38 Πλάτων, Νόμοι, 926.b.7-c.7 39 Αριστοτέλη, Πολιτικά, 1268α

20 Αναφορά στη λέξη ορφανός έχουμε και στον «Επιτάφιο» του Δημοσθένη «λυπηρόν παισίν ορφανοίς γεγενήσθαι πατρός» όπου ορφανός εννοείται ο απωρφανισμένος, ο άνευ πατρός 40. Ο Ησίοδος στο έργο του «Έργα και Ημέραι» αναφέρει «Ίσον δ ος θ ικέτην ος τε ξείνον κακόν έρξει, ος τε κασιγνήτοιο εού ανά δέμνοια βαίνη (κρυπταδίης ευνής αλόχου, παρακαίρια ρέζων), ος τε τευ αφραδίης αλιταίνητ αρφανά τέκνα, ος τε γονήα γέροντα κακώ επί γήραος ουδώ νεικείη χαλεποίσι καθαπτόμενος επέεσσι», όπου τα ορφανά τέκνα είναι τα άνευ γονέων τέκνα 41. Ο Όμηρος στην «Ιλιάδα» αναφέρει «μη παιδ ορφανικόν θήης χήρην τε γυναίκα» και αλλού «του δε γυναικός μεν τα αμφυδρυφοί εισί παρειαί, παίδες δ ορφανικοί ο δε θ αόματι γαίαν ερεύθων πύθεται, οιωνοί δε περί πλέες ηε γυναίκες», όπου ορφανικά παιδιά είναι τα στερημένα πατρός παιδιά, τα οποία μαζί με τις χήρες γυναίκες αποτελούν μια ειδική και ιδιαιτέρως κακότυχη κατηγορία ανθρώπων 42. Οι περισσότερες αναφορές της έννοιας ορφάνια και ορφανός περιγράφουν την έλλειψη και τη στέρηση του γονεϊκού διπόλου και κυρίως σε παρελθούσες χρονικές περιόδους, την έλλειψη ή τη στέρηση του πατρός. Ο πατέρας σε αντίθεση, μετά τη γυναικεία επανάσταση, με τη σημερνή εποχή όπου η μητρική στέρηση θεωρείται καταστροφική, αποτελούσε στην αρχαιότητα το βασικό παιδαγωγό, προστάτη και το οικονομικό στήριγμα του παιδιού. Γι αυτό και η έλλειψή του καθόριζε το παιδί ορφανό, δηλαδή χωρίς οικονομικούς και συναισθηματικούς πόρους. Δεν είναι καθορισμένη και ξεκάθαρη η ηλικία των παιδιών, που έχουν υποστεί τη στέρηση, αλλά σίγουρα η αναφορά γίνεται σε παιδιά από τη βρεφική, παιδική έως και την εφηβική ηλικία, όπου η ύπαρξη των γονέων είναι απαραίτητη και πλήρως καθοριστική για την εξέλιξη και την οργάνωση της παιδικής προσωπικότητας. Ο Πλάτων μάλιστα αντιλαμβάνεται την ανάγκη της ύπαρξης των γονέων και για τα δύο φύλλα του παιδιού, διαχωρίζοντας σε ορφανούς και ορφανές τα στερημένα γονέων παιδιά. Τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια η έλλειψη των γονέων σε μικρή ιδίως ηλικία είναι και για τα δύο φύλλα ιδιαίτερα οδυνηρή και τους στερεί το δικαίωμα σε βασικές ανάγκες, όπως αυτή του να αγαπά κανείς και ταυτόχρονα να αγαπιέται. 40 Δημοσθένη,, Επιτάφιος, Ησίοδου, Έργα και Ημέραι, Ομήρου, Ιλιάδα, ,

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες.

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες. Όταν οι γονείς χωρίζουν-οι συνέπειες ενός διαζυγίου στα παιδιά. Ο χωρισμός των δύο γονέων, θεωρείται ένα από τα πιο στρεσσογόνα συμβάντα για όλα τα μέλη που αποτελούν μια οικογένεια. Τα παιδιά βιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία του παιχνιδιού ως παιδαγωγικό και θεραπευτικό μέσο.

Η αξία του παιχνιδιού ως παιδαγωγικό και θεραπευτικό μέσο. Η αξία του παιχνιδιού ως παιδαγωγικό και θεραπευτικό μέσο. Η λέξη παιχνίδι έχει τις ρίζες της στην αρχαία ελληνική γλώσσα. Παιχνίδι, παιγνίδιο ή παίγνιο όπως αλλιώς λέγεται είναι μία δομημένη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι!

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Με ένα πραγματικά απλό και κατανοητό λόγο, η κυρία Μιγγείρου στο νέο της βιβλίο Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι, που

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν;

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν; Διαζύγιο Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, στις αναπτυγµένες χώρες υπολογίζεται ότι ένας στους δύο γάµους καταλήγει σε διαζύγιο. Το διαζύγιο είναι µια ψυχικά τραυματική εμπειρία για αυτούς που χωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Η οικογένεια είναι το κατ εξοχήν περιβάλλον στο οποίο ζει, αναπτύσσεται και διαμορφώνεται το παιδί. Αντιλαμβάνεται λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

PASSANT A: Ja, guten Tag. Ich suche den Alexanderplatz. Können Sie mir helfen?

PASSANT A: Ja, guten Tag. Ich suche den Alexanderplatz. Können Sie mir helfen? 03 Για την οδό Kantstraße Η Άννα ξεκινά για την Kantstraße, αλλά καθυστερεί, επειδή πρέπει να ρωτήσει πώς πάνε µέχρι εκεί. Χάνει κι άλλο χρόνο, όταν εµφανίζονται πάλι οι µοτοσικλετιστές µε τα µαύρα κράνη

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου Η ψυχική ζωή του παιδιού οικοδομείται μέσα από μια σχέση αλληλεπίδρασης με τους σημαντικούς Άλλους, τη μητέρα και τον πατέρα αρχικά και το ευρύτερο περιβάλλον στη συνέχεια. Μέσα από αυτήν τη συναισθηματική

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια:

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα H οικογένεια ως

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Εξάντας Ελλήνων. Γονέων

Εξάντας Ελλήνων. Γονέων Εξάντας Ελλήνων Γονέων Δεν επιλέγουμε τους γονείς Η επιμέλεια και η τάξη έχουν τους ίδιους γονείς. Η υπερβολική αγάπη των γονέων οδηγεί σε τυραννία. Ντροπή, μέθοδος ελέγχου συμπεριφοράς των παιδιών. Η

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη του παιδιού»

«Ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη του παιδιού» «Ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη του παιδιού» Είναι γενικά αποδεκτό ότι σε μια κοινωνία πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ αγάπης και εξουσίας, μεταξύ αλληλεγγύης και ανταγωνισμού. Στην «κοινωνία»

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Δρ. Νίκη Παπαγεωργίου Αν. Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας Α.Π.Θ. ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Τα προβλήματα υγείας ενός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Στόχοι Οι μαθητές να: αναφέρουν και επεξηγούν ανάγκες που ικανοποιούνται μέσα από το γάμο. δικαιολογούν τη σημασία που έχει ο γάμος ως κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

θέραπειν Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ ,

θέραπειν  Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ , θέραπειν Κέντρο Συµβουλευτικών Υπηρεσιών Ψυχικού Το κέντρο συμβουλευτικών υπηρεσιών θέραπειν αποτελεί ένα σύγχρονο κέντρο ειδικών θεραπειών, πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης. Στελεχώνεται από εξειδικευμένους

Διαβάστε περισσότερα

Ο κωδικός 1 θα χρησιµοποιηθεί σε περίπτωση που ο ερευνόµενος µπορεί να επιλέξει ελεύθερα την ώρα προσέλευσης και αναχώρησης στην εργασία του.

Ο κωδικός 1 θα χρησιµοποιηθεί σε περίπτωση που ο ερευνόµενος µπορεί να επιλέξει ελεύθερα την ώρα προσέλευσης και αναχώρησης στην εργασία του. Το ad hoc ερωτηµατολόγιο του έτους 2010 για το συνδυασµό της οικογενειακής ζωής και της εργασίας έχει τρεις βασικούς στόχους: Να εξετάσει κατά πόσο τα άτοµα που έχουν µικρά παιδιά ή φροντίζουν εξαρτώµενους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Το Πανελλήνιο Ινστιστούτο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων (P.I.N.Dis) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Νόσου

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ 12.000 ΑΝΤΙΤΥΠΑ Νίκος Σιδέρης Μιλώ για την κρίση με το παιδί Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται Από τον συγγραφέα του μπεστ σέλερ Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ» Διδάσκουσα: Β. Δακανάλη

ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ» Διδάσκουσα: Β. Δακανάλη ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ» Διδάσκουσα: Β. Δακανάλη 26-4-2013 ιστορία της ψυχολογίας -μελέτη των βασικών ψυχολόγων και παιδοψυχολόγων: o Αριστοτέλης,

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Wenn ihr nicht werdet wie die Kinder...

Wenn ihr nicht werdet wie die Kinder... Wenn ihr nicht werdet wie die Kinder... . Der Memoriam-Garten Schön, dass ich mir keine Sorgen machen muss! Mit dem Memoriam-Garten bieten Ihnen Friedhofsgärtner, Steinmetze

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 3: Θεωρίες-μοντέλα κοινωνικοποίησης Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Στις διάφορες φάσεις του χωρισμού το παιδί μπορεί να παρουσιάσει αντιδράσεις όπως:

Στις διάφορες φάσεις του χωρισμού το παιδί μπορεί να παρουσιάσει αντιδράσεις όπως: Γράφει: Καρόλα Folle - Αλέπη, Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος Σύμφωνα με τα διεθνή στατιστικά στοιχεία, τα διαζύγια αυξάνονται κάθε χρόνο και το ποσοστό διαλυμένων γάμων έχει φτάσει ανάλογα με τη χώρα περίπου

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣOΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ Ισότητα των δύο φύλων ονομάζουμε την εξάλειψη κάθε είδους διάκρισης ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα, ώστε νομικά και ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα

Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ορίζουν μια κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης Κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Στους ρυθμούς με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι η σύνθεση όλων εκείνων των παραγόντων που κάνουν έναν άνθρωπο να πετυχαίνει στη ζωή του Αυτοεπίγνωση (αναγνώριση των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΚΑΛΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ;

ΠΩΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΚΑΛΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ; ΠΩΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΚΑΛΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ; Tο σχολείο είναι ένας από τους πιο σημαντικούς σταθμούς στη ζωή κάθε ανθρώπου, αλλά ακόμα σημαντικότερος φαίνεται και είναι όταν διανύει κάποιος τη σχολική ηλικία. Ακόμη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

FLASHBACK: Das Etui ist in Sicherheit. Niemand weiß, wo es ist. (teuflisches Lachen) Außer mir!

FLASHBACK: Das Etui ist in Sicherheit. Niemand weiß, wo es ist. (teuflisches Lachen) Außer mir! 19 Αγάπη στον Ψυχρό Πόλεµο Μόνο 40 λεπτά ακόµα: Η Άννα και ο Paul ξεφεύγουν από τη γυναίκα µε τα κόκκινα και φθάνουν στο υτικό Βερολίνο. Ο Paul κάνει την κατάσταση ακόµα πιο περίπλοκη µε µια ερωτική εξοµολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1. Από την πλευρά της μητριάς ή της μητέρας

Περιεχόμενα. 1. Από την πλευρά της μητριάς ή της μητέρας Περιεχόμενα Εισαγωγή.... 13 1. Από την πλευρά της μητριάς ή της μητέρας Ο σύντροφός σας έχει παιδιά και εσείς γίνεστε η μητριά τους.... 21 Το μέλλον δεν μπορεί παρά να είναι δυσοίωνο;.... 23 Προετοιμαστείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης Σχολή Επαγγελµάτων Υγείας και Πρόνοιας Τµήµα Νοσηλευτικής Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα. Μελισσά Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Εισήγηση στο 12 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας (Μάιος, 2009) Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Μπετίνα Ντάβου, Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατερίνα Σπετσιώτου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα!

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα! Ημερομηνία 14/02/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.mothersblog.gr Κατερίνα Ηλιάκη http://www.mothersblog.gr/synenteyxeis/item/43377-o-ksexoristos-kosmos-tondidymon--i-eyi-stathatou-mila-sto-mothersblog--gia-to-proto-tis-syggrafikoegxeirima

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

18 \ 01\ 2015 Κείμενο : Σχέσεις γονέων εφήβων

18 \ 01\ 2015 Κείμενο : Σχέσεις γονέων εφήβων ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ 10 Ον\ μο :.. Α Λυκείου 18 \ 01\ 2015 Κείμενο : Σχέσεις γονέων εφήβων Μελετώντας κανείς τις σχέσεις των εφήβων και των γονέων μέσα από το πρίσμα της επικράτησης ενός γενικότερου

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες κοινωνιολόγοι: οικογένεια, απασχόληση/υποαπασχόληση και ανεργία στον καιρό της κρίσης. Ανδρομάχη Χατζηγιάννη, Διευθύντρια Ερευνών, ΕΚΚΕ

Γυναίκες κοινωνιολόγοι: οικογένεια, απασχόληση/υποαπασχόληση και ανεργία στον καιρό της κρίσης. Ανδρομάχη Χατζηγιάννη, Διευθύντρια Ερευνών, ΕΚΚΕ Γυναίκες κοινωνιολόγοι: οικογένεια, απασχόληση/υποαπασχόληση και ανεργία στον καιρό της κρίσης Ανδρομάχη Χατζηγιάννη, Διευθύντρια Ερευνών, ΕΚΚΕ Η εξισορρόπηση, συμφιλίωση ή εναρμόνιση μεταξύ επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κωστόγιαννης: Από την Καντρέβα στην Πάτρα κυνηγώντας το όνειρο...

Γιώργος Κωστόγιαννης: Από την Καντρέβα στην Πάτρα κυνηγώντας το όνειρο... Γιώργος Κωστόγιαννης: Από την Καντρέβα στην Πάτρα κυνηγώντας το όνειρο... Aθηνά Θανοπούλου 1. Εικόνα: Ο Γιώργος Κωστόγιαννης Ένα ζεστό καλοκαιρινό πρωινό του 1903,στο μικρό ορεινό χωριό Καντρέβα, σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία Ενότητα 9: Βρεφική Ηλικία: Κοινωνική & Συναισθηματική Ανάπτυξη

Αναπτυξιακή Ψυχολογία Ενότητα 9: Βρεφική Ηλικία: Κοινωνική & Συναισθηματική Ανάπτυξη Αναπτυξιακή Ψυχολογία Ενότητα 9: Βρεφική Ηλικία: Κοινωνική & Συναισθηματική Ανάπτυξη Διδάσκουσα: Ειρήνη Σκοπελίτη Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 22 Έλα τώρα, κουνήσου

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 22 Έλα τώρα, κουνήσου 22 Έλα τώρα, κουνήσου Η Άννα µεταφέρεται στο Βερολίνο του έτους 1989, όπου κυριαρχεί ο ενθουσιασµός για την πτώση του Τείχους. Πρέπει να περάσει µέσα από το πλήθος και να πάρει τη θήκη. Θα τα καταφέρει;

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Μπορούμε να. Θετικό Τρόπο με τα. Αλληλεπιδράσουμε με. Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

Πώς Μπορούμε να. Θετικό Τρόπο με τα. Αλληλεπιδράσουμε με. Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Πώς Μπορούμε να Αλληλεπιδράσουμε με Θετικό Τρόπο με τα Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Η Σχέση Γονέα Παιδιού Αν ένα παιδί μεγαλώνει με επικρίσεις, μαθαίνει να καταδικάζει.

Διαβάστε περισσότερα

"Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου

Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου Ελεονώρα Παντούλα Ψυχολόγος Α.Π.Θ. MSc. Αντιμετώπιση του πόνου, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων "Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου Η Μεγάλη κραυγή του ψυχολόγου Μονεμβασιά, 10-10-2015 27 ο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισµα 81. Νέοι και Οικογένεια ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ, MED ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΙΜΕΝΟ Σχέσεις γονέων εφήβων

Διαγώνισµα 81. Νέοι και Οικογένεια ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ, MED ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΙΜΕΝΟ Σχέσεις γονέων εφήβων Διαγώνισµα 81 Νέοι και Οικογένεια ΚΕΙΜΕΝΟ Σχέσεις γονέων εφήβων Μελετώντας κανείς τις σχέσεις των εφήβων και των γονέων µέσα από το πρίσµα της επικράτησης ενός γενικότερου πνεύµατος ελευθερίας, αντιλαµβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία: Συμβουλές για... γονείς σε απόγνωση (1951)

Εφηβεία: Συμβουλές για... γονείς σε απόγνωση (1951) Κείμενο Εφηβεία: Συμβουλές για... γονείς σε απόγνωση (1951) Έχετε περάσει την αγωνία των πρώτων ημερών της ζωής του παιδιού σας. Έχετε (ξε)περάσει εκείνες τις νύχτες που έπρεπε να σηκώνεστε στις 3 τα ξημερώματα

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 21 Ένα καινούργιο σχέδιο

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 21 Ένα καινούργιο σχέδιο 21 Ένα καινούργιο σχέδιο Η Άννα επιστρέφει στο 2006. Η γυναίκα µε τα κόκκινα έχει απαγάγει τον πάστορα Kavalier. Επειδή δεν µπορεί να τον βρει, η Άννα ταξιδεύει στην 9 η Νοεµβρίου 1989, τη νύχτα που έπεσε

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη µέρα που το παιδί θα πάει στον παιδικό σταθµό είναι σηµαντική στη ζωή του.

Η πρώτη µέρα που το παιδί θα πάει στον παιδικό σταθµό είναι σηµαντική στη ζωή του. ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ /ΝΣΗ ΠΑΙ ΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ιεύθυνση Ταχ. Κώδικας Πληροφορίες Τηλέφωνο FAX e-mail Ελευθερίας 24 Τριανδρία 55337 Ι.Βαφειάδης 2313 3317726 2313 305464 Προς Θεσσαλονίκη, 15/ 09/2016 Αρ. Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

3. Οι αλλαγές στη σύνθεση της οικογένειας και των νοικοκυριών

3. Οι αλλαγές στη σύνθεση της οικογένειας και των νοικοκυριών 3. Οι αλλαγές στη σύνθεση της οικογένειας και των νοικοκυριών Η ανάλυση των διαχρονικών μεταβολών στη σύνθεση της οικογένειας και των νοικοκυριών προσκρούει πολύ συχνά στην αδυναμία μιας διαχρονικής στατιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεταξύ της παιδικής και της ενήλικης ζωής στην οποία γίνεται ο σχηματισμός της προσωπικής μας ταυτότητας.

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

XIV. ΤΑ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ

XIV. ΤΑ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ XIV. ΤΑ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Το θέμα στο οποίο δεν έπαψε να αναφέρεται ο Δάσκαλος, σε όλη τη διάρκεια της μαθητείας μου κοντά του, ήταν η προσφορά. «Η προσφορά», μου έλεγε, «που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45 ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007 ώρα 9.30-14.45 Αμφιθέατρο «Ι. Δρακόπουλος» Κεντρικό κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) ΟΡΓΑΝΩΣΗ Συμβουλευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 14 Στο παρελθόν για το µέλλον

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 14 Στο παρελθόν για το µέλλον 14 Στο παρελθόν για το µέλλον Η Άννα ανακαλύπτει τη µηχανή του χρόνου και µαθαίνει ότι οι τροµοκράτες θέλουν να εξαλείψουν ένα ιστορικό γεγονός. Αλλά ποιο; Ο παίκτης τη στέλνει στη χρονιά 1961. Της µένουν

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση στο VIII Ετήσιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής (E.A.C) «Διαζύγιο: Απόκρυψη ή Προετοιμασία»

Παρουσίαση στο VIII Ετήσιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής (E.A.C) «Διαζύγιο: Απόκρυψη ή Προετοιμασία» Παρουσίαση στο VIII Ετήσιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής (E.A.C) «Διαζύγιο: Απόκρυψη ή Προετοιμασία» Εισαγωγή Θα αναφερθώ περιληπτικά στο φαινόμενο του διαζυγίου, την συχνά επώδυνη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Γράφει: Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γράφει: Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η μητέρα μοιάζει με πηγή σε βουνό που ποτίζει το δέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Άνοια στην Τρίτη ηλικία:

Άνοια στην Τρίτη ηλικία: Άνοια στην Τρίτη ηλικία: οι επιπτώσεις της νόσουστηνκαθημερινότητα της οικογένειας και οι τρόποι παρέμβασης για μια λειτουργική επικοινωνία Γκαρίπη Χριστιάνα / Κλινική ψυχολόγος Τι είναι άνοια; Μία ετερογενής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ - ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ - ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ - ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα