ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ"

Transcript

1 Γ. Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, που τελείται μέσα στην ακολουθία που ονομάζεται Θεία Λειτουργία, είναι η σπουδαιότερη και τελειότερη λατρευτική εκδήλωση των χριστιανών. Για τον άνθρωπο που έχει βαπτισθεί στο όνομα της Αγίας Τριάδας η σημασία και η αξία του μυστηρίου αυτού είναι ανεκτίμητη. Η ενσυνείδητη συμμετοχή μας στη Θεία Ευχαριστία μας ενώνει με τον Χριστό, δηλαδή μας θεώνει. Κάνει την ύπαρξή μας από ζωώδη, θεϊκή. Μας οδηγεί στην ομορφιά και τη δόξα της Βασιλείας του Θεού. Η Θεία Λειτουργία φέρνει τον Παράδεισο στη ζωή μας. 33

2 1. Παράδοση και σημασία του Μυστηρίου Το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας μας το παρέδωσε ο ίδιος ο Χριστός το βράδυ του Μυστικού Δείπνου λίγο πριν από τα Πάθη Του. Αφού πρόσφερε στους μαθητές Του ευλογημένο ψωμί και κρασί τους ζήτησε να κάνουν το ίδιο, όταν θέλουν να Τον θυμούνται. Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τήν ἐμήν ἀνάμνησιν. Η Θεία Ευχαριστία, λοιπόν, είναι κατ' αρχήν ανάμνηση του Χριστού. Αλλά δεν είναι μια απλή ανάμνηση. Ο ίδιος ο Χριστός είναι παρών. Μας καλεί να ζήσουμε μαζί Του τη θεανθρώπινη ζωή, τη θυσία Του και την Ανάστασή Του. Μας προσφέρει και μας καλεί να κοινωνήσουμε αυτό το Σώμα και το Αίμα Του. Τοῦτό μού ἐστι τό Σῶμα τό ὑπέρ ὑμῶν κλώμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Τοῦτό ἐστι τό αἷμά μου τό ὑπέρ ὑμῶν καί περί πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιών. Την ώρα του Μυστηρίου μπροστά μας δεν έχουμε πια ψωμί και κρασί, αλλά Σώμα Χριστού που τεμαχίζεται για μας και Αίμα Χριστού που χύνεται για μας, για την άφεση των αμαρτιών μας. Οταν κοινωνούμε γινόμαστε σύσσωμοι καί σύναιμοι Χριστοῦ, Χριστοφόροι, Θεοφόροι. Κι αφού ενωνόμαστε με το Χριστό μυστικά, ενωνόμαστε και όλοι οι Χριστιανοί μεταξύ μας, γινόμαστε όλοι ένα σώμα γιατί όλοι λάβαμε τον ίδιο Αρτο, τον Χριστό. Η ένωση με τον Θεό και η μεταξύ των Χριστιανών ενότητα είναι τα πολύτιμα δώρα που με τη Θεία Λειτουργία χαρίζει ο Χριστός στους ανθρώπους. 34

3 2. Λειτουργικοί τύποι Από τις πρώτες ημέρες μετά την Ανάληψη του Χριστού οι Απόστολοι τελούσαν το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, γιατί ήθελαν πολύ να Τον θυμούνται, να Τον αισθάνονται κοντά τους. Καθημερινά είχαν σύναξη στην οποία έψαλλαν ύμνους, θυμόντουσαν γεγονότα από τη ζωή, τα θαύματα, τα λόγια και κυρίως τα Πάθη και την Ανάσταση του Χριστού κι ύστερα επαναλάμβαναν τα λόγια Του, όπως τους τα είχε παραδώσει στο Μυστικό Δείπνο, ευλογούσαν τον άρτο και τον οίνο και κοινωνούσαν όλοι. Σιγά σιγά προστέθηκαν συγκεκριμένοι ύμνοι και συγκεκριμένες προσευχές και διαμορφώθηκε η Θεία Λειτουργία όπως την τελούμε σήμερα. Εδώ και πολλούς αιώνες στην ορθόδοξη εκκλησία έχουν καθιερωθεί τρεις τύποι λειτουργιών. Η πιο συνηθισμένη είναι η λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Παρόμοια, αλλά πιο εκτενής, είναι του Αγίου Βασιλείου που τελείται δέκα φορές το χρόνο τις πέντε Κυριακές της Σαρακοστής, τη Μεγάλη Πέμπτη και το Μέγα Σάββατο τις παραμονές Χριστουγέννων και Θεοφανείων και την 1η Ιανουαρίου που γιορτάζεται η μνήμη του Στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, τις καθημερινές όχι το Σάββατο και την Κυριακή τελείται η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων ή Προηγιασμένη, όπως τη λέμε πιο απλά. Την ημέρα της εορτής του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου (23 Οκτωβρίου), πρώτου επισκόπου Ιεροσολύμων, σε πολλούς ναούς τελείται η Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιακώβου. Συνήθως η Θεία Λειτουργία τελείται το πρωί. Μπορεί όμως να γίνει και τη νύχτα (αγρυπνία). Για την τέλεσή της απαιτείται Αγία Τράπεζα, ιερά σκεύη και ιερά άμφια και τα τίμια δώρα, δηλαδή το πρόσφορο (άρτος ένζυμος ζυμωτό ψωμί) και το νάμα (οίνος ερυθρός κόκκινο κρασί). Η Θεία Λειτουργία δεν μπορεί να είναι μυστική, δηλαδή να την τελεί μόνος του ο ιερέας. Χρειάζεται οπωσδήποτε συμμετοχή των πιστών, τουλάχιστον ενός, που μπορεί να είναι ο ψάλτης. 35

4 3. Τα μέρη της Θείας Λειτουργίας Το βασικό μέρος είναι το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Ολη η Θεία Λειτουργία τελείται για να γίνει αυτό το Μυστήριο. Ωστόσο, ακριβώς επειδή το Μυστήριο είναι μοναδικό και κορυφαίο γεγονός, απαιτείται προετοιμασία των ιερέων, των τιμίων δώρων και όλων των πιστών. Προστέθηκαν λοιπόν κι άλλα μέρη στη Θεία Λειτουργία. Προετοιμασία Προσκομιδή Σχεδόν πάντα πριν από την τέλεση της Θείας Λειτουργίας ψάλλεται ο όρθρος (ή κάποιες λίγες φορές ο εσπερινός) της ημέρας. Την ώρα του όρθρου που αποτελείται κυρίως από τροπάρια και ψαλμούς τα οποία λένε οι ψάλτες ο λειτουργός ιερέας ετοιμάζεται ο ίδιος, δηλαδή φορεί τα άμφιά του, ενώ λέει κάποιες προσευχές, με τις οποίες παρακαλεί το Θεό να τον αξιώσει να τελέσει το φοβερό Μυστήριο, να έρθει ο ίδιος ο Κύριος, ως μόνος και Μεγάλος Αρχιερέας, πλαισιωμένος και δοξολογούμενος από τα τάγματα των αγγέλων και να τελέσει Αυτός το Μυστήριο. Ο λειτουργός πλένει τα χέρια του, για να δείξει ότι θα αναλάβει το ιερό έργο καθαρός και στο σώμα και στην ψυχή. Υστερα είναι η ώρα της Προσκομιδής, δηλαδή της προετοιμασίας των τιμίων δώρων. Κι αυτή γίνεται την ώρα του όρθρου στην Πρόθεση, που βρίσκεται, όπως μάθαμε, στο αριστερό μέρος του ιερού. Η Πρόθεση συμβολίζει το σπήλαιο της Γέννησης του Χριστού στη Βηθλεέμ και συχνά βλέπουμε στην Πρόθεση εικόνα της Γεννήσεως. Συμβολίζει όμως και το πάθος του Χριστού, γι' αυτό μπορεί να δούμε την εικόνα της Ακρας Ταπείνωσης του Χριστού μας. Στην προσκομιδή ο ιερέας τελεί τα εξής: Κόβει από το πρόσφορο το κεντρικό τετράγωνο τμήμα με τα γράμματα ΙΣ, ΧΣ, ΝΙΚΑ και το τοποθετεί στη μέση του Δισκάριου. Αυτό το κομμάτι του άρτου λέγεται Αμνός (Αμνός θα πει αρνάκι και συμβολίζει τον Χριστό που οδηγήθηκε στη θυσία, όπως το αρνάκι αδιαμαρτύρητα οδηγείται στη σφαγή). 36

5 Χύνει στο Αγιο Ποτήριο κρασί (νάμα) και νερό. Βγάζει και τοποθετεί στο Δισκάριο μερίδες προς τιμήν της Θεοτόκου δεξιά και των Αγίων αριστερά του Αμνού. Βγάζει μερίδες για τους πιστούς ζωντανούς ή κοιμηθέντες μνημονεύοντας τα ονόματά τους και για τον εαυτό του και τις τοποθετεί στο Δισκάριο, όπως φαίνονται στο αριστερό σχήμα. Γι' αυτό, όταν πάμε στην εκκλησία να λειτουργηθούμε, πρέπει να γράφουμε σ' ένα χαρτί τα ονόματά μας, όπως και ονόματα δικών μας ανθρώπων που είναι στη ζωή ή έφυγαν από τη ζωή, ώστε να τα μνημονεύσει ο ιερέας και να βγάλει μερίδες στο Δισκάριο. Μ' αυτόν τον τρόπο γινόμαστε όλοι ένα σώμα με τον Αμνό, δηλαδή τον Χριστό. Δεν είναι απαραίτητο να δίνουμε χρήματα μαζί με το χαρτί των ονομάτων. Οι προσευχές και τα μυστήρια δεν πληρώνονται. Καλύπτει τα ιερά σκεύη με τα ειδικά καλύμματα και τα θυμιάζει. Ολες αυτές τις ενέργειες ο ιερέας τις συνοδεύει με κάποιες προσευχές ή στίχους από την Αγία Γραφή που έχουν απόλυτη σχέση μ' αυτό που κάνει. Τέλος λέει μια ειδική προσευχή που ονομάζεται Ευχή της Πρόθεσης και θυμιάζει την Αγία Τράπεζα, την Πρόθεση, τις εικόνες και όλον τον λαό από την Ωραία Πύλη. Ετσι τελειώνει η προετοιμασία του ιερέα και των τιμίων δώρων. Στο μεταξύ οι ψάλτες τελειώνουν τον όρθρο και όλοι μαζί, ιερέας και πιστοί, είναι έτοιμοι για τη Θεία Λειτουργία. 37

6 Α. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓίΑ ΤΩΝ ΚΑΤΗΧΟΥΜΈΝΩΝ Το πρώτο μέρος της Θείας Λειτουργίας ονομάζεται και Λειτουργία των Κατηχουμένων. Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια, όταν οι Χριστιανοί βαπτίζονταν σε μεγάλη ηλικία, υπήρχαν οι κατηχούμενοι, δηλαδή όσοι δεν είχαν ακόμη βαπτιστεί αλλά παρακολουθούσαν μαθήματα κατήχησης, γνωριμίας δηλαδή με τη χριστιανική πίστη. Αυτό το κομμάτι της Θείας Λειτουργίας μπορούσαν να το παρακολουθούν και οι κατηχούμενοι. Θα δούμε ότι σε κάποιο σημείο της Λειτουργίας ο ιερέας καλεί τους κατηχουμένους να φύγουν από τον ναό, επειδή δεν μπορούν ακόμη να συμμετάσχουν στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, που τελείται στο δεύτερο μέρος της Θείας Λειτουργίας. Σήμερα δεν υπάρχουν πολλοί κατηχούμενοι, επειδή οι χριστιανοί βαπτίζονται σε μικρή ηλικία. Υπάρχουν ωστόσο και κάποιοι που, ενώ ανήκουν σε άλλη θρησκεία ή άλλο δόγμα, επιλέγουν σε μεγάλη ηλικία την ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Αυτοί, μέχρι να βαπτιστούν, πρέπει να περάσουν από το στάδιο της κατήχησης. Υπάρχουν λοιπόν και σήμερα κάποιοι λίγοι κατηχούμενοι. Το πρώτο μέρος της λειτουργίας περιλαμβάνει: α) Την έναρξη και τα ειρηνικά β) Τα αντίφωνα και τις μικρές συναπτές γ) Τη Μικρή Είσοδο δ) Τον τρισάγιο ύμνο ε) Τα αναγνώσματα και το κήρυγμα Η ΕΝΑΡΞΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΙΡΗΝΙΚΑ Ο ιερέας κρατά το Ευαγγέλιο και μ' αυτό σταυρώνει την Αγία Τράπεζα λέγοντας δυνατά: Εὐλογημένη ἡ βασιλεία τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων Να είναι ευλογημένη η βασιλεία του Θεού - που είναι ο Πατέρας, ο Υιός και το Αγιο Πνεύμα τώρα και πάντοτε και σ' όλους τους αιώνες. Ο ψάλτης που εκπροσωπεί όλο το εκκλησίασμα απαντά Ἀμήν Μακάρι, κι εμείς αυτό ευχόμαστε και παρακαλούμε. 38

7 Α. Η Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Τ Ω Ν Κ Α Τ Η Χ Ο Υ Μ Ε Ν Ω Ν Εὐλογημένη ἡ βασιλεία τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αίῶνας τῶν αἰώνων. Ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης καί τῆς σωτηρίας τῶν ψυχῶν ἡμῶν, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου, εὐσταθείας τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν καί τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τοῦ ἁγίου οἴκου τούτου καί τῶν μετά πίστεως, εὐλαβείας καί φόβου Θεοῦ εἰσιόντων ἐν αὐτῷ, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τῶν εὐσεβῶν καί ὀρθοδόξωνχριστιανῶν, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τοῦ ἀρχιεπισκόπου, τοῦ τιμίου πρεσβυτερίου, τῆς ἐν Χριστῷ διακονίας, παντός τοῦ κλήρου καί τοῦ λαοῦ, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τοῦ εὐσεβοῦς ἡμῶν ἔθνους, πάσης ἀρχῆς καί ἐξουσίας ἐν αὐτῷ, τοῦ κατά ξηράν, θάλασσαν καί ἀέρα ἡμῶν στρατοῦ, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τῆς πόλεως ταύτης, πάσης πόλεως καί χώρας, καί τῶν πίστει οἰκούντων ἐν αὐταῖς, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. ΤΑ ΕΙΡΗΝΙΚΑ 39

8 Μετά ο ιερέας ή ο διάκονος, αν υπάρχει, αρχίζει να λέει τα Ειρηνικά. Μας προτρέπει να προσευχηθούμε στο Θεό με τη φράση Ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν Με ειρηνική καρδιά ας παρακαλέσουμε τον Κύριο, υποβάλλοντάς του δεήσεις που αφορούν τη σωτηρία αλλά και την καθημερινή ζωή μας. Παρακαλούμε τον Θεό να μας δώσει υγεία, ειρήνη, επιτυχία σε ό,τι καλό κάνουμε, καρποφορία στη γη και καιρό ευνοϊκό, να μας φυλάξει από κάθε θλίψη και κίνδυνο, να προστατέψει όσους ταξιδεύουν. Σε όλες τις δεήσεις του ιερέα ο ψάλτης κι εμείς συμπληρώνουμε Κύριε ἐλέησον. Αυτή η πολύ σύντομη προσευχή περιλαμβάνει τα πάντα. Αποκαλούμε τον Θεό Κύριό μας. Αυτός μας δημιούργησε και μας εξουσιάζει. Του ζητούμε να μας ελεήσει, δηλαδή να μας συμπονέσει, να μας συγχωρέσει, να μας δώσει όλη Του την αγάπη κι όλη Του την ευσπλαχνία. ΤΑ ΑΝΤΙΦΩΝΑ Μετά τα Ειρηνικά ψάλλονται τα Αντίφωνα. Είναι στίχοι από τους Ψαλμούς, που συνοδεύονται από ένα εφύμνιο. Στο πρώτο αντίφωνο το εφύμνιο είναι: Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, Σῶτερ, σῶσον ἡμᾶς Ζητάμε από το Σωτήρα Χριστό να μας σώσει με τις πρεσβείες, δηλαδή τη μεσολάβηση και προσευχή της Θεοτόκου, που είναι η μητέρα Του αλλά και η μητέρα όλων των ανθρώπων και πάντα δέεται για μας. Στο δεύτερο αντίφωνο το εφύμνιο είναι: Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν, ψάλλοντάς Σοι Ἀλληλούια Σώσε μας, Υιέ του Θεού, εσύ που αναστήθηκες από τους νεκρούς, εμάς που σου ψάλλουμε Αλληλούια. Ακολουθεί ο ύμνος που είναι μια ομολογία της πίστης μας στον Τριαδικό Θεό, κάτι σαν σύντομο Πιστεύω : Ὁ Μονογενής Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ.... Στο τρίτο αντίφωνο εφύμνιο είναι το αναστάσιμο απολυτίκιο της Κυριακής ή το απολυτίκιο της εορτής. Η ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ Στη συνέχεια γίνεται η Μικρή Είσοδος ή Είσοδος του Ευαγγελίου. Προπορεύεται κάποιος που κρατά αναμμένη λαμπάδα, που συμβολίζει τον Αγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, κι ο ιερέας ή ο διάκονος διασχίζει όλον τον ναό κρατώντας το Ευαγγέλιο. Μπροστά στο ιερό, στο κέντρο του ναού, λέει δυνατά: Σοφία, ὀρθοί. Αυτό το Ευαγγέλιο, δηλαδή, περιέχει την Αλήθεια, το Λόγο του Θεού, κι όλοι όρθιοι την υποδεχόμαστε και θέλουμε να την πληροφορηθούμε αλλά και να την αποδεχτούμε. 40

9 Ὑπέρ εὐκρασίας ἀέρων, εὐφορίας τῶν καρπῶν τῆς γῆς καί καιρῶν εἰρηνικῶν, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ πλεόντων, ὁδοιπορούντων, νοσούντων, καμνόντων, αἰχμαλώτων καί τῆς σωτηρίας αὐτῶν τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τοῦ ῥυσθῆναι ἡμᾶς ἀπό πάσης θλίψεως, ὀργῆς, κινδύνου καί ἀνάγκης, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ἀντιλαβοῦ, σῶσον, ἐλέησον καί διαφύλαξον ἡμᾶς ὁ Θεός, τῇ σῇ χάριτι. Τῆς Παναγίας, ἀχράντου, ὑπερευλογημένης, ἐνδόξου, Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας, μετά πάντων τῶν ἁγίων μνημονεύσαντες, ἑαυτούς καί ἀλλήλους καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα. Σοί, Κύριε. Ὅτι πρέπει σοι πᾶσα δόξα, τιμή καί προσκύνησις, τῷ Πατρί καί τῷ Υἱῷ καί τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Εὐλόγει ἡ ψυχή μου τόν Κύριον καί πάντα τά ἐντός μου τό ὄνομα τό ἅγιον αὐτοῦ. Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, Σῶτερ, σῶσον ἡμᾶς. Εὐλόγει ἡ ψυχή μου τόν Κύριον καί μή ἐπιλανθάνου πάσας τάς ἀνταποδόσεις αὐτοῦ. Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, Σῶτερ, σῶσον ἡμᾶς. Κύριος ἐν τῷ οὐρανῷ ἡτοίμασε τόν θρόνον αὐτοῦ καί ἡ Βασιλεία αὐτοῦ πάντων δεσπόζει. Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, Σῶτερ, σῶσον ἡμᾶς. Ἔτι καί ἔτι ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ἀντιλαβοῦ, σῶσον, ἐλέησον καί διαφύλαξον ἡμᾶς ὁ Θεός, τῇ σῇ χάριτι. Τῆς Παναγίας, ἀχράντου, ὑπερευλογημένης, ἐνδόξου, Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας, μετά πάντων τῶν ἁγίων μνημονεύσαντες, ἑαυτούς καί ἀλλήλους καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα. Σοί, Κύριε. Ὅτι σόν τό κράτος καί σοῦ ἐστιν ἡ Βασιλεία καί ἡ δύναμις καί ἡ δόξα, τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αἴνει ἡ ψυχή μου τόν Κύριον αἰνέσω Κύριον ἐν τῇ ζωῇ μου, ψαλῶ τῷ Θεῷ μου ἕως ὑπάρχω. Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν, ψάλλοντάς σοι Ἀλληλούια. Μακάριος οὗ ὁ Θεός Ἰακώβ βοηθός αὐτοῦ, ἡ ἐλπίς αὐτοῦ ἐπί Κύριον τόν Θεόν αὐτοῦ. Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν ψάλλοντάς σοι Ἀλληλούια. Βασιλεύσει Κύριος εἰς τόν αἰῶνα, ὁ Θεός σου, Σιών, εἰς γενεάν καί γενεάν. Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν ψάλλοντάς σοι Ἀλληλούια. ΤΑ ΕΙΡΗΝΙΚΑ ΤΑ ΑΝΤΙΦΩΝΑ 41

10 Η Μικρή Είσοδος συμβολίζει την επίγεια ζωή του Χριστού μας την οποία διήλθε κηρύττοντας και ευργετώντας. Ο ψάλτης ψάλλει Δεῦτε προσκυνήσωμεν καί προσπέσωμεν Χριστῷ... Ας προσκυνήσουμε κι ας πέσουμε στα γόνατα μπροστά στο Χριστό μας και στη συνέχεια κάποια απολυτίκια, δηλαδή ορισμένα τροπάρια που ορίζονται από το Τυπικό της Εκκλησίας μας. Ο ΤΡΙΣΑΓΙΟΣ ΥΜΝΟΣ Ακολουθεί ο Τρισάγιος Υμνος, ο ύμνος που εξυμνεί τον Τρισάγιο Θεό, ο ύμνος των Αγγέλων. Ἅγιος ὁ Θεός, Ἅγιος ἰσχυρός, Ἅγιος ἀθάνατος, ἐλέησον ἡμᾶς. Σε κάποιες μεγάλες γιορτές αντί για τον Τρισάγιο ύμνο ψάλλονται κάποιοι άλλοι σύντομοι ύμνοι, όπως Ὅσοι εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε. Ἀλληλούια ή Τόν Σταυρόν Σου προσκυνοῦμεν, Δέσποτα, καί τήν Ἁγίαν Σου Ἀνάστασιν δοξάζομεν. ΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ Μετά τον Τρισάγιο ύμνο διαβάζονται τα Αναγνώσματα: ο Απόστολος, δηλαδή ένα κομμάτι από κάποιο αποστολικό κείμενο (Από τις Πράξεις των Αποστόλων ή από κάποια Επιστολή Αποστόλου) και το Ευαγγέλιο, δηλαδή μια περικοπή από κάποιο από τα τέσσερα Ευαγγέλια. Την ώρα του ευαγγελικού αναγνώσματος είμαστε όρθιοι. Τα κείμενα διαβάζονται στην αρχαία γλώσσα και περιέχουν νοήματα που δεν είναι πάντοτε εύκολο να τα καταλάβουμε. Γι' αυτό ακολουθεί το κήρυγμα, δηλαδή λίγα λόγια ειπωμένα από τον ιερέα ή κάποιον άλλο ιεροκήρυκα, που μας βοηθούν να καταλάβουμε το θέλημα του Θεού, τον Λόγο Του, και πώς θα τον εφαρμόσουμε στη ζωή μας. Η Λειτουργία των Κατηχουμένων τελειώνει με μια εκτενή δέηση, δηλαδή μια προσευχή πρώτα για τους κατηχουμένους που σ' αυτό το σημείο αποχωρούσαν, έφευγαν από τον ναό, και στη συνέχεια για τους πιστούς (για τον επίσκοπο της Εκκλησίας, για τους άρχοντες, τους ασθενείς, τους αιχμαλώτους, όσους βρίσκονται σε θλίψη και δοκιμασία και για όλες τις υλικές και πνευματικές ανάγκες των Χριστιανών). Σήμερα, επειδή δεν υπάρχουν κατηχούμενοι, συνήθως οι ευχές αυτές παραλείπονται. 42

11 Δόξα Πατρί καί Υἱῷ καί Ἁγίῳ Πνεύματι καί νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ο μονογενής Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ, ἀθάνατος ὑπάρχων καί καταδεξάμενος διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν, σαρκωθῆναι ἐκ τῆς ἁγίας Θεοτόκου καί ἀειπαρθένουμαρίας, ἀτρέπτως ἐνανθρωπήσας, σταυρωθείς τε, Χριστέ ὁ Θεός, θανάτῳ θάνατον πατήσας, εἷς ὤν τῆς ἁγίας Τριάδος, συνδοξαζόμενος τῷ Πατρί καί τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, σῶσον ἡμᾶς. Ἔτι καί ἔτι ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ἀντιλαβοῦ, σῶσον, ἐλέησον καί διαφύλαξον ἡμᾶς ὁ Θεός, τῇ σῇ χάριτι. Τῆς Παναγίας, ἀχράντου, ὑπερευλογημένης, ἐνδόξου, Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας, μετά πάντων τῶν ἁγίων μνημονεύσαντες, ἑαυτούς καί ἀλλήλους καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα. Σοί, Κύριε. Ὅτι ἀγαθός καί φιλάνθρωπος Θεός ὑπάρχεις καί σοί τήν δόξαν ἀναπέμπομεν τῷ Πατρί καί τῷ Υἱῷ καί τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αὕτη ἡ ἡμέρα Κυρίου, ἀγαλλιασώμεθα καί εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ. (Απολυτίκιο και είσοδος με το Ευαγγέλιο) Σοφία! ὀρθοί. Δεῦτε προσκυνήσωμεν καί προσπέσωμεν Χριστῷ. Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν, ψάλλοντάς σοι Ἀλληλούια (Απολυτίκια το αναστάσιμο, του αγίου της ημέρας και του αγίου του ναού) Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὅτι ἅγιος εἶ ὁ Θεός ἡμῶν, καί σοί τήν δόξαν ἀναπέμπομεν, τῷ Πατρί καί τῷ Υἱῷ καί τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἅγιος ὁ Θεός, ἅγιος ἰσχυρός, ἅγιος ἀθάνατος ἐλέησον ἡμᾶς (τρις). Δόξα Πατρί καί Υἱῷ καί Ἁγίῳ Πνεύματι καί νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἅγιος ἀθάνατος ἐλέησον ἡμᾶς. Δύναμις. Ἅγιος ὁ Θεός, ἅγιος ἰσχυρός, ἅγιος ἀθάνατος ἐλέησον ἡμᾶς. Πρόσχωμεν! Σοφία. Πρόσχωμεν! Ἀλληλούια, ἀλληλούια, ἀλληλούια. (Διαβάζεται Ο Απόστολος) Σοφία! Ὀρθοί. Ακούσωμεν τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου. Εἰρήνη πᾶσι. Καί τῷ πνεύματί σου. (Διαβάζεται το Ευαγγέλιο) Δόξα σοι, Κύριε, Δόξα Σοι. ΤΑ ΑΝΤΙΦΩΝΑ Η ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ Ο ΤΡΙΣΑΓΙΟΣ ΥΜΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ 43

12 Β. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓίΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤώΝ Το δεύτερο μέρος της Θείας Λειτουργίας είναι η Λειτουργία των Πιστών, απευθύνεται μόνο στους βαπτισμένους Χριστιανούς και περιλαμβάνει: α) Τη Μεγάλη Είσοδο β) Τον ασπασμό και την ομολογία της πίστεως γ) Την Αγία Αναφορά δ) Την προετοιμασία για τη Θεία Κοινωνία ε) Τη Θεία Κοινωνία στ) Την ευχαριστία και την απόλυση Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΣΟΔΟΣ Η Μεγάλη Είσοδος είναι η μεταφορά των προετοιμασμένων δώρων από την Πρόθεση στην Αγία Τράπεζα. Πριν γίνει αυτή η μεταφορά ο ιερέας λέει δυο προσευχές με τις οποίες παρακαλεί τον Θεό να μας καθαρίσει από κάθε αμαρτία, ώστε να αξιωθούμε να συμμετάσχουμε στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Ο ψάλτης ψάλλει τον Χερουβικό Υμνο Οἱ τά Χερουβίμ μυστικῶς εἰκονίζοντες... Εμείς που συμβολίζουμε μυστικά τα Χερουβίμ και ψάλλουμε στη ζωοποιό Αγία Τριάδα τον τρισάγιο ύμνο, τώρα ας αφήσουμε μακριά κάθε υλική φροντίδα, για να υποδεχθούμε τον Βασιλέα των όλων, που έρχεται συνοδευόμενος απ όλες τις αγγελικές τάξεις. Ο ιερέας, ενώ λέει σιγά την προσευχή Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι... και τον 50ό Ψαλμό, θυμιάζει την Αγία Τράπεζα, την Πρόθεση, τις εικόνες του τέμπλου και τον λαό. Υστερα, αφού ζητήσει συγγνώμη από το εκκλησίασμα, παίρνει το Δισκάριο (αν υπάρχει διάκονος το δίνει σε κείνον) και το Αγιο Ποτήριο και ενώ προπορεύονται λαμπαδούχοι και κάποιοι που κρατούν τον σταυρό, τα εξαπτέρυγα και το θυμιατό με το οποίο συνεχώς θυμιάζονται τα Τίμια Δώρα βγαίνει από τη βόρεια πύλη του ιερού λέγον 44

13 Α. Η Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ω Ν Ὅπως ὑπό τοῦ κράτους σου πάντοτε φυλαττόμενοι, σοί δόξαν ἀναπέμπομεν, τῷ Πατρί καί τῷ Υἱῷ καί τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Οἱ τά Χερουβίμ μυστικῶς εἰκονίζοντες, καί τῇ ζωοποιῷ Τριάδι τόν τρισάγιον ὕμνον προσάδοντες, πᾶσαν νῦν βιοτικήν ἀποθώμεθα μέριμναν, ὡς τόν Βασιλέα τῶν ὅλων ὑποδεξόμενοι,... (στο σημείο αυτό γίνεται η Μεγάλη Είσοδος) Πάντων ἡμῶν μνησθείη Κύριος ὁ Θεός ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ πάντοτε, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Άμήν....ταῖς ἀγγελικαῖς ἀοράτως δορυφορούμενον τάξεσιν. Ἀλληλούια, ἀλληλούια, ἀλληλούια. Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΣΟΔΟΣ Πληρώσωμεν τήν δέησιν ἡμῶν τῷ Κυρίῳ. Ὑπέρ τῶν προτεθέντωντιμίων δώρων, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τοῦ ἁγίου οἴκου τούτου καί τῶν μετά πίστεως, ευλαβείας καί φόβου Θεοῦ εἰσιόντων ἐν αὐτῷ, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. 45

14 τας δυνατά Πάντων ἡμῶν μνησθείη Κύριος ὁ Θεός... Ας μας θυμάται όλους ο Κύριος και Θεός μας στη Βασιλεία Του πάντοτε, και τώρα και εις τους αιώνες των αιώνων διασχίζει όλο το κλίτος και επιστρέφει από το κέντρο στην Ωραία Πύλη, αποθέτει με ευλάβεια το Δισκάριο και το Αγιο Ποτήριο στην Αγία Τράπεζα, τα σκεπάζει με το κάλυμμα που λέγεται Αέρας και τα θυμιάζει. Η Μεγάλη Είσοδος συμβολίζει την πορεία του Χριστού προς το Πάθος. Την ώρα που ο ιερέας αποθέτει στην Αγία Τράπεζα το Δισκάριο και το Αγιο Ποτήριο, καταθέτει το σώμα του Χριστού στον τάφο σαν τον Ιωσήφ, γι' αυτό λέει ένα τροπάριο της Μεγάλης Παρασκευής: Ὁ εὐσχήμων Ἰωσήφ ἀπό τοῦ ξύλου καθελών τό ἄχραντόν Σου σῶμα σινδόνι καθαρᾷ εἰλήσας καί ἀρώμασιν ἐν μνήματι καινῷ κηδεύσας ἀπέθετο. Ο ΑΣΠΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ Αφού αποθέσει ο ιερέας τα Τίμια Δώρα απαγγέλλει μια σειρά από δεήσεις, στις οποίες ο ψάλτης απαντά με το Παράσχου, Κύριε Δώσε μας, Κύριε, αυτό που Σου ζητάμε. Μετά λέει χαμηλόφωνα μια ευχή που λέγεται Ευχή της Προσκομιδής, βγαίνει στην Ωραία Πύλη και λέει δυνατά: Εἰρήνη πᾶσι Ολοι ας έχουμε ειρήνη μέσα στην καρδιά μας. Η ειρήνη του Θεού είναι δώρο του Θεού στον άνθρωπο που έχει αγνή ζωή και συγχωρεί τους αδελφούς του. Αυτή η ειρήνη είναι αναφαίρετη. Τίποτα δεν μπορεί να την ταράξει. Και είναι η αναγκαία προϋπόθεση για να Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους κι έτσι ειρηνικοί και ενωμένοι μεταξύ μας όλοι οι Χριστιανοί να ὁμολογήσωμεν Πατέρα, Υἱόν καί Ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοούσιον καί ἀχώριστον. Την ώρα που ο ψάλτης ψάλλει αυτά τα λόγια οι ιερείς που συλλειτουργούν ανταλλάσσουν ασπασμό, κάτι που παλιότερα έκαναν όλοι οι Χριστιανοί μεταξύ τους, για να φανερώσουν την μεταξύ τους αγάπη και ομόνοια. Ακολουθεί η απαγγελία του Συμβόλου της Πίστεως, που πρέπει να γίνεται από όλους τους πιστούς. 46

15 Ὑπέρ τοῦ ῥυσθῆναι ἡμᾶς ἀπό πάσης θλίψεως, ὀργῆς, κινδύνου καί ἀνάγκης, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ἀντιλαβοῦ, σῶσον, ἐλέησον καί διαφύλαξον ἡμᾶς ὁ Θεός, τῇ σῇ χάριτι. Τήν ἡμέραν πᾶσαν τελείαν, ἁγίαν, εἰρηνικήν καί ἀναμάρτητον, παρά τοῦ Κυρίου αἰτησώμεθα. Παράσχου, Κύριε. Ἄγγελον εἰρήνης, πιστόν ὁδηγόν, φύλακα τῶν ψυχῶν καί τῶν σωμάτων ἡμῶν, παρά τοῦ Κυρίου αἰτησώμεθα. Παράσχου, Κύριε. Συγγνώμην καί ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν καί τῶν πλημμελημάτων ἡμῶν, παρά τοῦ Κυρίου αἰτησώμεθα. Παράσχου, Κύριε. Τά καλά καί συμφέροντας ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν καί εἰρήνην τῷ κόσμῳ, παρά τοῦ Κυρίου αἰτησώμεθα. Παράσχου, Κύριε. Τόν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς ἡμῶν, ἐν εἰρήνῃ καί μετανοίᾳ ἐκτελέσαι, παρά τοῦ Κυρίου αἰτησώμεθα. Παράσχου, Κύριε. Χριστιανά τά τέλη τῆς ζωῆς ἡμῶν, ἀνώδυνα, ἀνεπαίσχυντα, εἰρηνικά καί καλήν ἀπολογίαν τήν ἐπί τοῦ φοβεροῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ, αἰτησώμεθα. Παράσχου, Κύριε. Τῆς Παναγίας, ἀχράντου, ὑπερευλογημένης, ἐνδόξου, Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας, μετά πάντων τῶν ἁγίων μνημονεύσαντες, ἑαυτούς καί ἀλλήλους καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα. Σοί, Κύριε. Διά τῶν οἰκτιρμῶν τοῦμονογενοῦς σου Υἱοῦ, μεθ οὗ εὐλογητός εἶ, σύν τῷ παναγίῳ καί ἀγαθῷ καί ζωοποιῷ σου Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Εἰρήνη πᾶσι. Καί τῷ πνεύματί σου. Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους, ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν. Πατέρα, Υἱόν καί Ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοούσιον καί ἀχώριστον. Τάς θύρας, τάς θύρας ἐν σοφίᾳ πρόσχωμεν. Πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν, Πατέρα, παντοκράτορα, ποιητήν οὐρανοῦ καί γῆς, ὁρατῶν τε πάντων καί ἀοράτων. Καί εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ τόν μονογενῆ, τόν ἐκ τοῦ Πατρός γεννηθέντα πρό πάντων τῶν αἰώνων. Φῶς ἐκ φωτός, Θεόν ἀληθινόν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, γεννηθέντα οὐ ποιηθέντα, ὁμοούσιον τῷ Πατρί, δι οὗ τά πάντα ἐγένετο. Τόν δι ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν καί σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καί Μαρίας τῆς Παρθένου καί ἐνανθρωπήσαντα. Σταυρωθέντα τε ὑπέρ ἡμῶν ἐπί Ποντίου Πιλάτου καί παθόντα καί ταφέντα. Καί ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατά τάς γραφάς. Καί ἀνελθόντα εἰς τούς οὐρανούς καί καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός. Καί πάλιν ἐρχόμενον μετά δόξης κρῖναι ζῶντας καί νεκρούς, οὗ τῆς Βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος. Καί εἰς τό Πνεῦμα τό Ἅγιον, τό Κύριον, τό ζωοποιόν, τό ἐκ τοῦ Πατρός ἐκπορευόμενον, τό σύν Πατρί καί Υἱῷ συμπροσκυνούμενον καί συνδοξαζόμενον, τό λαλῆσαν διά τῶν προφητῶν. Εἰς μίαν, ἁγίαν, καθολικήν καί ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν. Ὁμολογῶ ἕν βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καί ζωήν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. 47 Ο ΑΣΠΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ

16 Η ΑΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ Είναι η κύρια ευχή της Θείας Λειτουργίας, κατά την οποία γίνεται η ευλογία των Τιμίων Δώρων και η μυστηριακή μεταβολή τους σε Σώμα και Αίμα Χριστού. Είναι δηλαδή το ιερότερο σημείο της Θείας Λειτουργίας. Αρχίζει με τα λόγια Ἄξιον καί δίκαιον Σέ ὑμνεῖν, Σέ εὐλογεῖν, Σέ αἰνεῖν, Σοί εὐχαριστεῖν..., που απαγγέλλει ο ιερέας χαμηλόφωνα μπροστά στην Αγία Τράπεζα. Αφού ευχαριστήσει ο ιερέας τον Θεό για όλες Του τις ευεργεσίες προς εμάς κι αφού δοξολογήσει το μεγαλείο Του μας καλεί να ψάλουμε τον Τρισάγιο Υμνο των Αγγέλων: Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος, Κύριος Σαβαώθ.... Υστερα γίνεται εξιστόρηση της παράδοσης του μυστηρίου από τον Κύριο στους μαθητές Του και ο ιερέας επαναλαμβάνει τα λόγια του Χριστού Λάβετε, φάγετε... Πάρτε και φάτε. Αυτό είναι το Σώμα μου που το κόβω και το μοιράζω για σας για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες σας. Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες... Πιείτε όλοι από αυτό. Αυτό είναι το Αίμα μου που χύνεται πάνω στο Σταυρό για σας για όλους σας για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες σας. Ο ψάλτης απαντά Ἀμήν, Ναι, αυτά όλα είναι αλήθεια. Κι ο ιερέας προσφέρει τα Δώρα στο Χριστό Τά σά ἐκ τῶν σῶν, Σοί προσφέρομεν κατά πάντα και διά πάντα Αυτά τα δώρα Εσύ μας τα έδωσες και τώρα Σου τα προσφέρουμε σύμφωνα με όλα όσα μας δίδαξες. Υστερα επικαλείται το Αγιο Πνεύμα να ενεργήσει Αυτό, να καθαγιάσει τα Δώρα και να τα μεταβάλει από άρτο σε Σώμα Χριστού και από οίνο σε Αίμα Χριστού. Οι πιστοί είμαστε γονατιστοί και προσευχόμενοι και ψάλλουμε κατανυκτικά τον ύμνο: Σέ ὑμνοῦμεν, Σέ εὐλογοῦμεν, Σοί εὐχαριστοῦμεν, Κύριε, καί δεόμεθά Σου, ὁ Θεός ἡμῶν. Ο ιερέας παρακαλεί με ευλάβεια και κατάνυξη τον Θεό να στείλει το Πνεύμα Του το Αγιο στους πιστούς και στα προκείμενα Τίμια Δώρα, ώστε να γίνει η Θεία Κοινωνία αφορμή για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες μας και να κερδίσουμε τη Βασιλεία Του. Από αυτή τη στιγμή πάνω στην Αγία Τράπεζα είναι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μας. Είναι ζωντανός, παρών ο Χριστός μας. 48

17 Στῶμεν καλῶς στῶμεν μετά φόβου πρόσχωμεν τήν ἁγίαν ἀναφοράν ἐν εἰρήνῃ προσφέρειν. Ἔλεον εἰρήνης, θυσίαν αἰνέσεως. Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καί ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί Πατρός καί ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἴη μετά πάντων ὑμῶν. Καί μετά τοῦ Πνεύματός σου. Ἄνω σχῶμεν τάς καρδίας. Εὐχαριστήσωμεν τῷ Κυρίῳ. Ἔχομεν πρός τόν Κύριον. Ἄξιον καί δίκαιον. (Ο ιερέας διαβάζει την ευχή της Αγίας Αναφοράς «Ἄξιον και δίκαιον...» και κάποια λόγια της τα λέει δυνατότερα, τα εκφωνεί) Τόν ἐπινίκιον ὕμνον ᾅδοντα, βοῶντα κεκραγότα καί λέγοντα. Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος, Κύριος Σαβαώθ πλήρης ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ τῆς δόξης σου. Ὡσαννά ἐν τοῖς ὑψίστοις εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. Ὡσαννά ἐν τοῖς ὑψίστοις. Λάβετε, φάγετε τοῦτό μού ἐστι τό σῶμα, τό ὑπέρ ὑμῶν κλώμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες, τοῦτό ἐστι τό αἷμά μου, τό τῆς Καινῆς Διαθήκης, τό ὑπέρ ὑμῶν καί πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Τά σά ἐκ τῶν σῶν σοί προσφέρομεν, κατά πάντα καί διά πάντα. (Ενώ οι ψάλτες ψάλλουν τον παρακάτω ύμνο, ο ιερέας εύχεται μπροστά στα Τίμια Δώρα:«...ποίησον τόν μέν ἄρτον τοῦτον τίμιον Σῶμα τοῦ Χριστοῦ Σου... τό δέ ἐν τῷ ποτηρίῳ τούτῳ τίμιον Αἷμα του Χριστοῦ Σου... Ἀμήν, ἀμήν, ἀμήν», που είναι η στιγμή του καθαγιασμού και η ιερότερη στιγμή της Θείας Λειτουργίας) Σέ ὑμνοῦμεν, σέ εὐλογοῦμεν, σοί εὐχαριστοῦμεν, Κύριε, καί δεόμεθά σου, ὁ Θεός ἡμῶν. Ἐξαιρέτως τῆς Παναγίας, ἀχράντου, ὑπερευλογημένης, ἐνδόξου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας. Ἄξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς, μακαρίζειν σέ τήν Θεοτόκον, τήν ἀειμακάριστον καί παναμώμητον καί μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Τήν τιμιωτέραν τῶν Χερουβίμ καί ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ, τήν ἀδιαφθόρως Θεόν λόγον τεκοῦσαν, τήν ὄντως Θεοτόκον, σέ μεγαλύνομεν. Ἐν πρώτοις μνήσθητι, Κύριε, τοῦ ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν (όνομα), ὅν χάρισαι ταῖς ἁγίαις σου Ἐκκλησίαις ἐν εἰρήνῃ, σῷον, ἔντιμον, ὑγιᾶ, μακροημερεύοντα καί ὀρθοτομοῦντα τόν λόγον τῆς σῆς ἀληθείας. Καί ὧν ἕκαστος κατά διάνοιαν ἔχει καί πάντων καί πασῶν. Καί πάντων καί πασῶν. Η ΑΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ 49

18 Ο ιερέας μνημονεύει εκείνη την ώρα όλους τους Αγίους και όλους τους κοιμηθέντες αδελφούς (όσους έχουν πεθάνει) και εξαιρετικά την Θεοτόκο στην οποία ψάλλουμε τον ύμνο Ἄξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς.... Ενώ ψάλλεται ο ύμνος προς τη Θεοτόκο, ο λειτουργός ευλογεί τα αντίδωρα, που θα δοθούν στους πιστούς μετά την απόλυση. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Αυτή η προετοιμασία περιλαμβάνει μια σειρά από δεήσεις και μια ευχή του ιερέα, που τελειώνει με τα λόγια Καί καταξίωσον ἡμᾶς, Δέσποτα, ἀκατακρίτως τολμᾷν επικαλεῖσθαι Σέ τόν ἐπουράνιον Θεόν Πατέρα καί λέγειν. Ακολουθεί η Κυριακή Προσευχή της οποίας η θέση είναι πράγματι λίγο πριν από τη Θεία Κοινωνία γιατί ο ἐπιούσιος ἄρτος, τον οποίο παρακαλούμε τον ουράνιο Πατέρα μας να μη μας στερήσει, είναι ακριβώς το Σώμα Του, που θα μας προσφερθεί σε λίγο. Αλλά και για έναν ακόμη λόγο. Πριν πλησιάσουμε στο Αγιο Ποτήριο, πρέπει να διακηρύξουμε ξεκάθαρα κι απόλυτα ότι ζητάμε συγχώρεση από τον Θεό, αφού πρώτα εμείς συγχωρέσουμε τους αδελφούς μας....καί ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καί ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. Ο ίδιος ο Κύριος στην Επί του όρους ομιλία Του μας είπε: Αν πηγαίνεις το δώρο σου στο θυσιαστήριο και στο δρόμο θυμηθείς ότι ο αδελφός σου έχει κάτι εναντίον σου (δηλ. μην περιμένεις να έρθει εκείνος, έστω αν φταίει), εσύ πήγαινε συμφιλιώσου πρώτα με τον αδελφό σου και ύστερα πρόσφερε το δώρο σου στο Θεό. Ο Θεός δεν θέλει δώρα και θυσίες, αλλά καρδιές καθαρές και ελεήμονες, δηλαδή με αγάπη και συγχωρητικότητα. Την Κυριακή προσευχή πρέπει να απαγγέλλουν όλοι οι πιστοί με επίγνωση και κατάνυξη. Τέλος ο ιερέας μας ευλογεί λέγοντας: Εἰρήνη πᾶσι, και λέει την ευχή της Υψώσεως του Αγίου Αρτου, που τελειώνει με τα λόγια: Πρόσχωμεν. Τά Ἅγια τοῖς Ἁγίοις Ας προσφέρουμε τα Αγια το Σώμα και Αίμα Χριστού στους Αγίους, δηλαδή στους Χριστιανούς που αγωνίζονται να γίνουν Αγιοι. Και ο ψάλτης εκ μέρους όλων απαντά Εἷς Ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. Ἀμήν Ενας είναι ο Αγιος, ένας είναι ο Κύριος, ο Ιησούς Χριστός που δοξάζει τον Θεό Πατέρα. Η ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Σ' αυτό το σημείο συνήθως κλείνει το καταπέτασμα της Ωραίας Πύλης και προετοιμάζεται η Θεία Κοινωνία των ιερέων και των πιστών. Κατά τη διάρκειά της ψάλλεται το Κοινωνικό, που περιλαμβάνει στίχους από κάποιους ψαλμούς, άλλους για τις Κυριακές και άλλους για κάθε εορτή. 50

19 Καί δός ἡμῖν, ἐν ἑνί στόματι καί μιᾷ καρδίᾳ, δοξάζειν καί ἀνυμνεῖν τό πάντιμον καί μεγαλοπρεπές ὄνομά σου, τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Καί ἔσται τά ἐλέη τοῦ μεγάλου Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετά πάντων ὑμῶν. Καί μετά τοῦ Πνεύματός σου. Πάντων τῶν ἁγίων μνημονεύσαντες, ἔτι καί ἔτι τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τῶν προσκομισθέντων καί ἁγιασθέντων τιμίων δώρων, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὅπως ὁ φιλάνθρωπος Θεός ἡμῶν, ὁ προσδεξάμενος αὐτά εἰς τό ἅγιον καί ὑπερουράνιον καί νοερόν αὐτοῦ θυσιαστήριον, εἰς ὀσμήν εὐωδίας πνευματικῆς, άντικαταπέμψῃ ἡμῖν τήν θείαν Χάριν καί τήν δωρεάν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δεηθῶμεν. Τήν ἑνότητα τῆς πίστεως καί τήν κοινωνίαν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος αἰτησάμενοι, ἑαυτούς καί ἀλλήλους καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα. Σοί, Κύριε. (Στο σημείο αυτό λέγεται μια ευχή για τη Θεία Κοινωνία: «... εἰς νῆψιν ψυχῆς, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, εἰς Πνεύματος Ἁγίου κοινωνίαν, εἰς βασιλείας οὐρανῶν κληρονομίαν, εἰς παρρησίαν τήν πρός Σέ, μή εἰς κρῖμα ἤ εἰς κατάκριμα...») Καί καταξίωσον ἡμᾶς, Δέσποτα, μετά παρρησίας, ἀκατακρίτως, τολμᾶν ἐπικαλεῖσθαί σε τόν ἐπουράνιον Θεόν Πατέρα καί λέγειν. Πάτερ ἡμῶν, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἁγιασθήτω τό ὄνομά σου ἐλθέτω ἡ Βασιλεία σου γενηθήτω τό θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καί ἐπί τῆς γῆς. Τόν ἄρτον ἡμῶν τόν ἐπιούσιον δός ἡμῖν σήμερον καί ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καί ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν καί μή εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλά ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπό τοῦ πονηροῦ. Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καί ἡ δύναμις καί ἡ δόξα, τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Εἰρήνη πᾶσι. Τάς κεφαλάς ἡμῶν τῷ Κυρίῳ κλίνωμεν. Καί τῷ πνεύματί σου. Σοί, Κύριε. Χάριτι καί οἰκτιρμοῖς καί φιλανθρωπίᾳ τοῦ μονογενοῦς σου Υἱοῦ, μεθ οὗ εὐλογητός εἶ, σύν τῷ Παναγίῳ καί ἀγαθῷ καί ζωοποιῷ σου Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Πρόσχωμεν. Τά ἅγια τοῖς ἁγίοις. Εἷς ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός Αἰνεῖτε τόν Κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν ἀλληλούια. Η ΑΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 51

20 Ο ιερέας μελίζει, τεμαχίζει τον Αγιο Αρτο σε τέσσερα τμήματα και τα τοποθετεί στο Δισκάριο σε σχήμα σταυρού. Ρίχνει τη μερίδα ΙΣ μέσα στο Αγιο Ποτήριο, αφού προηγουμένως κάνει μ' αυτήν σταυρό επάνω σ' αυτό. Ευλογεί το ζέον (σκεύος με ζεστό νερό) και χύνει από αυτό στο Αγιο Ποτήριο (το οποίο ήδη περιέχει Αίμα Χριστού Αγιον Οίνο) σταυροειδώς. Ολες αυτές οι ενέργειες συνοδεύονται από ανάλογα ρητά. Αμέσως μετά κοινωνεί πρώτα από τη μερίδα ΧΣ του Σώματος και έπειτα από το Αίμα τρεις φορές. Ο ιερέας κοινωνεί τον διάκονο. Αν υπάρχουν κι άλλοι ιερείς κοινωνούν με τον ίδιο τρόπο, αφού φορέσουν το επιτραχήλι τους. Στη συνέχεια ο ιερέας γονατίζει μπροστά στην Αγία Τράπεζα και προσεύχεται. Υστερα ο ιερέας ρίχνει στο Αγιο Ποτήριο και τις υπόλοιπες μερίδες του Σώματος και περισυλλέγει τους μαργαρίτες (ψιχουλάκια) που έχουν πέσει στο ειλητό με ευλάβεια και πολλή προσοχή λέγοντας την προσευχή Ἀνάστασιν Χριστού θεασάμενοι

21 Τέλος με το Αγιο Ποτήριο σκεπασμένο και υψωμένο βγαίνει στην Ωραία Πύλη και καλεί τους πιστούς να προσέλθουν στη Θεία Κοινωνία Μετά φόβου Θεοῦ, πίστεως καί ἀγάπης. Οι πιστοί κοινωνούν με τη λαβίδα, όπως λέγεται το κουταλάκι, συγχρόνως Σώμα και Αίμα. Στη Θεία Κοινωνία προσερχόμαστε με κατάνυξη, χωρίς βιασύνη, με την πίστη ότι κοινωνούμε τον Χριστό, ότι η στιγμή εκείνη είναι μοναδική το πλάσμα συναντά τον Πλάστη του, γινόμαστε ένα Σώμα με τον Χριστό μας. Κάνουμε με ευλάβεια τον σταυρό μας, λέμε δυνατά το όνομά μας, το οποίο ο ιερέας θα επαναλάβει λέγοντας Μεταλαμβάνει ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ...(όνομα) εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καί εἰς ζωήν αἰώνιον, ανοίγουμε το στόμα καλά, καταπίνουμε τη Θεία Κοινωνία, σκουπίζουμε τα χείλη μας με το μάκτρο, όπως λέγεται το κόκκινο μαντίλι, και ξανακάνουμε το σταυρό μας ευχαριστώντας τον Θεό που καταδέχτηκε να 'ρθει σε μας. Δεν φεύγουμε από τον Ναό. Επιστρέφουμε στη θέση μας, για να ευχαριστήσουμε όλοι μαζί τον Χριστό μας. Στη Θεία Κοινωνία δεν προσερχόμαστε τυχαία, επειδή βρεθήκαμε στο Ναό και κάτι μας συγκίνησε ή επειδή το κάνουν οι άλλοι, ή επειδή το έχουμε συνηθίσει. Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Πρώτα απ' όλα πρέπει να συνειδητοποιούμε πόσο ξεχωριστό δώρο του Θεού είναι για τον καθένα μας η Θεία Κοινωνία. Ο ίδιος ο Χριστός μάς προσφέρεται, ο Θεός μας. Και ο ίδιος μας είπε, όπως είδαμε, ότι θέλει να τον δεχτούμε με καρδιά καθαρή, καρδιά που αγαπά κι έχει συγχωρέσει όλους τους ανθρώπους. Πρέπει λοιπόν τακτικά να καθαρίζουμε την καρδιά μας με την Ιερή Εξομολόγηση και πριν από τη Θεία Κοινωνία να συγχωρούμαστε μεταξύ μας, ιδίως με όποιον έχουμε παρεξηγηθεί ή θυμώσει. Ας αγωνιζόμαστε να είναι η ζωή μας προσεχτική και αγνή, σύμφωνη με το άγιο θέλημα του Θεού. Το στόμα που θα κοινωνήσει τον Χριστό ας μη βρίζει και χυδαιολογεί, τα μάτια που θα Τον αντικρίσουν ας μη βλέπουν όλες τις ασχήμιες στην τηλεόραση. Η νηστεία την παραμονή της Θείας Κοινωνίας μας βοηθά να συμμαζέψουμε το νου μας σ' αυτό που ετοιμαζόμαστε να κάνουμε, να προσέξουμε περισσότερο. Φυσικά καθαρίζουμε και το σώμα μας. Υπάρχει ακόμη η ειδική Ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως, που περιλαμβάνει προσευχές, ψαλμούς και ύμνους που μας βοηθούν να καταλάβουμε τη σοβαρότητα του μυστηρίου στο οποίο θα συμμετάσχουμε. Η Ακολουθία υπάρχει σε μικρό βιβλιαράκι με τη μετάφραση. Καλό είναι να προμηθευτούμε ένα τέτοιο βιβλιαράκι και να μελετούμε έστω κάποιες από τις ευχές πριν από τη Θεία Κοινωνία. Το πόσο συχνά θα κοινωνούμε θα μας το υποδείξει ο πνευματικός μας. Ο,τι και να κάνουμε βέβαια, ποτέ δεν θα γίνουμε άξιοι της Θείας Κοινωνίας, την οποία ο Θεός με άπειρη αγάπη, μας προσφέρει δωρεάν. 53

22 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΛΥΣΗ Το τελευταίο τμήμα της Θείας Λειτουργίας περιλαμβάνει την ευχαριστία για τη Θεία Κοινωνία και την Απόλυση. Ο ιερέας μεταφέρει το Αγιο Ποτήριο και το Δισκάριο στην Πρόθεση, διπλώνει το ειλητό και τοποθετεί πάνω σ' αυτό το Ευαγγέλιο, ενώ απαγγέλλει ευχαριστήριες ευχές στις οποίες και ο λαός, εκπροσωπούμενος από τον ψάλτη, συμμετέχει. Χαρακτηριστικά είναι δυο σύντομα τροπάρια: Εἴδομεν τό φῶς τό ἀληθινόν..., Είδαμε το αληθινό φως. Λάβαμε Αγιο Πνεύμα. Βρήκαμε την αληθινή πίστη προσκυνώντας την αδιαίρετη Τριάδα. Αυτή μας έσωσε. Και Εἴη τό ὄνομα Κυρίου... Ας είναι ευλογημένο το όνομα του Κυρίου από τώρα και σ' όλους τους αιώνες. Ο ιερέας απαγγέλλει κοιτάζοντας προς την εικόνα του Χριστού μια προσευχή με την οποία ζητά την ευλογία του Θεού (οπισθάμβωνος ευχή), μας ευλογεί επικαλούμενος τις πρεσβείες των Αγίων και μάλιστα αυτού που γιορτάζει και του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου του οποίου τελέσαμε τη Θεία Λειτουργία και η Θεία Λειτουργία τελειώνει με το Δι εὐχῶν.... Μετά ο ιερέας μας μοιράζει το αντίδωρο, το οποίο καλό θα είναι να παίρνουμε όλοι από το ευλογημένο χέρι αυτού που αξιώθηκε να τελέσει τα Αχραντα Μυστήρια. Το αντίδωρο είναι μικρά κομμάτια από τις προσφορές (λειτουργιές) που χρησιμοποιήθηκαν στην Προσκομιδή και το έπαιρναν παλιά όσοι δεν είχαν κοινωνήσει (αυτό σημαίνει η λέξη, αντί του δώρου ). Σήμερα το παίρνουν όλοι όσοι εκκλησιάστηκαν και όσοι έχουν κοινωνήσει. Αφού πάρουμε το αντίδωρο αποχωρούμε από το Ναό ειρηνικοί και σιωπηλοί, ανακαινισμένοι από τη Χάρη του Θεού, δυνατοί και φωτισμένοι από το Αγιο Πνεύμα. Τέλος ο ιερέας καταλύει το περίσσευμα των Τιμίων Δώρων και σφουγγίζει καλά το Αγιο Ποτήριο, καλύπτει τα ιερά σκεύη και τα βάζει στην Πρόθεση. Διαβάζει την Ευχαριστία (δηλαδή μια σύντομη ευχαριστήρια ακολουθία, την οποία καλό είναι και όλοι οι πιστοί που κοινωνούν να τη διαβάζουν περιέχεται στο βιβλιαράκι με την Ακολουθία της Θείας Μετάληψης), βγάζει τα άμφιά του, ασπάζεται την Αγία Τράπεζα και αποχωρεί. 54

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεία Λειτουργία. Εκκλησία σημαίνει κυρίως συνάθροιση, γι` αυτό και η ίδια λέξη χρησιμοποιείται και για τον Ναό.

Η Θεία Λειτουργία. Εκκλησία σημαίνει κυρίως συνάθροιση, γι` αυτό και η ίδια λέξη χρησιμοποιείται και για τον Ναό. Η Θεία Λειτουργία Εκκλησία είναι το σώμα, που έχει κεφαλή το Χριστό και μέλη τους πιστούς. Οι ζώντες είναι η στρατευομένη και οι κοιμηθέντες είναι η θριαμβεύουσα Εκκλησία. Εκκλησία σημαίνει κυρίως συνάθροιση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Αγίου Νικολάου του Καβάσιλα ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΕΡΓΟ της θείας Λειτουργίας είναι η μεταβολή των δώρων που προσφέρουν οι πιστοί - του άρτου και του οίνου - σε σώμα και αίμα Χριστού.

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύμβολο τησ Πίςτεωσ

Το Σύμβολο τησ Πίςτεωσ Το Σύμβολο τησ Πίςτεωσ Σο ύμβολο τησ Πύςτεωσ εύναι ςύντομη ομολογύα τησ πύςτεώσ μασ μϋςα ςτην οπούα παρουςιϊζονται περιληπτικϊ, με ςαφόνεια και αυθεντικϊ τα βαςικϊ δόγματα του χριςτιανιςμού. Σο «Πιςτεύω»

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ Ο ΝΗΠΙΟΒΑΠΤΙΣΜΟΣ

ΓΙΑΤΙ Ο ΝΗΠΙΟΒΑΠΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑΤΙ Ο ΝΗΠΙΟΒΑΠΤΙΣΜΟΣ Ἡ Ἐκκλησία ἀπό τά πρῶτα βήματά της μαζί μέ τό βάπτισμα τῶν ἐνηλίκων υἱοθέτησε καί τόν νηπιοβαπτισμό, δηλαδή τό βάπτισμα τῶν νηπίων καί μικρῶν παιδιῶν. Τήν ἀρχαία αὐ τή παράδοση συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Τη Θεία Ευχαριστία συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος,κατά το Μυστικό Δείπνο,λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τα τρία πρώτα Ευαγγέλια,αλλά και ο Απόστολος

Τη Θεία Ευχαριστία συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος,κατά το Μυστικό Δείπνο,λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τα τρία πρώτα Ευαγγέλια,αλλά και ο Απόστολος Τη Θεία Ευχαριστία συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος,κατά το Μυστικό Δείπνο,λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τα τρία πρώτα Ευαγγέλια,αλλά και ο Απόστολος Παύλος μάς δίνουν την περιγραφή αυτής της πρώτης Θείας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

1. Τί είναι η Θεία Λειτουργία.

1. Τί είναι η Θεία Λειτουργία. [Ημερομηνία] 1. Τί είναι η Θεία Λειτουργία. Κέντρο και αποκορύφωμα της Ορθόδοξης Λατρείας είναι η Θεία Λειτουργία. Κέντρο δε της Θ. Λειτουργίας είναι το Μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας. Τί είναι όμως η Θεία

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΉΡΥΓΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΘΑΎΜΑΤΑ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΗ ΛΑΤΡΕΊΑ

ΤΟ ΚΉΡΥΓΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΘΑΎΜΑΤΑ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΗ ΛΑΤΡΕΊΑ ΤΟ ΚΉΡΥΓΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΘΑΎΜΑΤΑ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΗ ΛΑΤΡΕΊΑ ΓΕΓΟΝΌΤΑ ΤΗς ΖΩΉς ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΎ Ακίνητες γιορτές Κινητές γιορτές Χριστούγεννα Περιτομή Υπαπαντή Θεοφάνεια Μεταμόρφωση Είσοδος στα Ιεροσόλυμα Μυστικός Δείπνος

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2015 Α ΤΑΞΗ (Δίωρο πρώτο τετράμηνο) 1.(ΔΕ 2) Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας. (ΔΕ 3) Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία. (ΔΕ 4) Με τη λατρεία εκφράζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Εν ειρήνη του Κυρίου δεηθώμεν. : Κύριε ελέησον.

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Μέγας κανών. Ποίημα μακρόν ( 250 τροπαρίων ) μετανοίας και κατανύξεως του αγίου Ανδρέου, επισκόπου Κρήτης.

Μέγας κανών. Ποίημα μακρόν ( 250 τροπαρίων ) μετανοίας και κατανύξεως του αγίου Ανδρέου, επισκόπου Κρήτης. Μέγας κανών. Ποίημα μακρόν ( 250 τροπαρίων ) μετανοίας και κατανύξεως του αγίου Ανδρέου, επισκόπου Κρήτης. Ανήκει στον Όρθρο της Πέμπτης ( της ε` εβδομάδος των Νηστειών ) και ψάλλεται στο Απόδειπνο της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεία Λειτουργία του εν Αγίοις Πατρός ημών ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ

Η Θεία Λειτουργία του εν Αγίοις Πατρός ημών ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ Η Θεία Λειτουργία του εν Αγίοις Πατρός ημών ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ Ο Διάκονος: Ευλόγησον, δέσποτα Ο Ιερεύς: Ευλογημένη η βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί και εις τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Μεθοδολογία της ποιμαντικής Η προβληματική του θέματος. Πολλαπλή μέθοδος στην εκκλησιαστική παράδοση. Δημιουργία νέων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να διακρίνουν την πραγματική, πνευματική λατρεία από την τυπική, εξωτερική, και να επιχειρηματολογούν. 2. Να ερμηνεύουν τα κύρια

Διαβάστε περισσότερα

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος 2 Tesalonika 1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος τη εκκλησια θεσσαλονικεων εν θεω πατρι ημων και κυριω ιησου χριστω 2 χαρις υμιν και ειρηνη απο θεου πατρος ημων και κυριου ιησου χριστου 3 ευχαριστειν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΜΕ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΌ ΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟ (+1998) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΗΧΟΥΜΕΝΩΝ...3 Η

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τα Ιερά Μυστήρια. Τρία είναι τα ουσιαστικά χαρακτηριστικά των Μυστηρίων: Η Θεία σύσταση. Η ορατή μορφή. Η μετάδοση της Θείας χάριτος.

Τα Ιερά Μυστήρια. Τρία είναι τα ουσιαστικά χαρακτηριστικά των Μυστηρίων: Η Θεία σύσταση. Η ορατή μορφή. Η μετάδοση της Θείας χάριτος. Τα Ιερά Μυστήρια. Είναι τελετές δια των οποίων ενεργείται αοράτως και μυστικώς δια της χάριτος του Αγίου Πνεύματος η σωτηρία και η υιοθεσία. Τα μυστήρια διετάχθησαν από τον ίδιο τον Σωτήρα. Τρία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Ο πλούτος της εκκλησιαστικής ποίησης. Υμνογραφία. (κεφ.30) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα Του Θανάση Παναγόπουλου Α1 2011-2012 Το Πάσχα ονομάζεται και Λαμπρή η Πασχαλιά, είναι η πιο σημαντική γιορτή του έτους στην Ελλάδα. Το Πάσχα γιορτάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ.

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ. 1 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Καθαρά) 3/3 Κ.ΔΕΥΤΕΡΑ Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3 5/3 Κ.ΤΡΙΤΗ Κ.ΤΕΤΑΡΤΗ Μένα Απόδειπνο Β' μέρος Μ. Κανόνος. Μελέτη της Αγίας Γραφής με τον Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος.

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

2010-2011 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ

2010-2011 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ A ΤΑΞΗ Σεπτέμβριος 2010 Γ ΤΑΞΗ 1. Γνωριμία Παρουσίαση ύλης Εισαγωγή στη Θεία Λειτουργία (σελ. 24-34) 2. Κληρικοί Ιερά άμφια Ιερά λειτουργικά σκεύη (σελ. 35 53) 3. Προετοιμασία για την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Γεύσασθε καί ίδετε, ότι χρηστός ο Κύριος!

Γεύσασθε καί ίδετε, ότι χρηστός ο Κύριος! Γεύσασθε καί ίδετε, ότι χρηστός ο Κύριος! (Προσευχες) Τρισάγιον, Μετανοίας (γ') Δόξα... Καί νύν... Παναγία Τριάς... Κύριε ελέησον (γ') Δόξα... Καί νύν... Πάτερ ημών... Ότι σού εστιν... Ήχος πλ. Β' Ελέησον

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ

ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Από Ι1^ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ μέχρι 15^ Σεπτεμβρίου 2015 ΣΑΒΒΑΤΟ 1η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ Ώρα 7-10 π.μ. Η τελετή της Προόδου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟ ΠΛΑΓΙΟ ΔΕΤΣΕΡΟ ΚΤΡΙΑΚΗ

ΗΧΟ ΠΛΑΓΙΟ ΔΕΤΣΕΡΟ ΚΤΡΙΑΚΗ ΗΧΟ ΠΛΑΓΙΟ ΔΕΤΣΕΡΟ ΚΤΡΙΑΚΗ ΑΒΒΑΣΟΝ ΕΙ ΣΟΝ ΕΠΕΡΙΝΟΝ ΕΙ ΣΟ ΚΤΡΙΕ ΕΚΕΚΡΑΞΑ Στιχηρὰ Ἀναστάσιμα τῆς Ὀκτωήχου. Στίχ. Ἐξάγαγε ἐκ φυλακῆς τὴν ψυχήν μου, τοῦ ἐξομολογήσασθαι τῷ ὀνόματί σου. Νίκην ἔχων Χριστέ, τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ορθόδοξη Πίστη. Μας την παρέδοσαν. Οι Απόστολοι και οι Πατέρες. Οι πηγές της θείας Αποκαλύψεως είναι η Αγία Γραφή και η Ιερά Παράδοση.

Η Ορθόδοξη Πίστη. Μας την παρέδοσαν. Οι Απόστολοι και οι Πατέρες. Οι πηγές της θείας Αποκαλύψεως είναι η Αγία Γραφή και η Ιερά Παράδοση. Η Ορθόδοξη Πίστη. Μας την παρέδοσαν Οι Απόστολοι και οι Πατέρες. Οι πηγές της θείας Αποκαλύψεως είναι η Αγία Γραφή και η Ιερά Παράδοση. Η Αγία Γραφή διακρίνεται στην Παλαιά και την Καινή Διαθήκη. Παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

ε ε λε η σον Κυ ρι ε ε ε

ε ε λε η σον Κυ ρι ε ε ε Ἡ τάξις τοῦ ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου ᾶσα νοὴ Αἰνεσάτω ὁ ιάκονος: Τοῦ Κυρίου δεηθῶµεν Κυ ρι ε ε λε η σον ὁ Ἱερεύς: Ὅτι Ἅγιος εἶ ὁ Θεὸς ἡµῶν, Ἦχος η α σα πνο η αι νε σα α τω τον Κυ ρι ον Αι νε σα α τω πνο η πα

Διαβάστε περισσότερα

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Δευτέρα, 11 Μάιος 2015 Άγιον Όρος Αδελφέ, πατέρα, γέροντα και ΦΙΛΕ, αγαπημένε μου Σπυρίδωνα καλή ανάπαυση και Καλή Ανάσταση. π. Τιμόθεος Ηλιάκης "Στις 04.10

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Παναγία, η μητέρα του Θεού Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.16) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Πότε και πώς να εξοµολογούµαι;

Πότε και πώς να εξοµολογούµαι; Πότε και πώς να εξοµολογούµαι; Τι είναι το Μυστήριο της Εξοµολόγησης; Το µυστήριο της Εξοµολόγησης λέγεται ορθότερα Μυστήριο της µετάνοιας ή της συµφιλίωσης. Με αυτό το µυστήριο τελούµε τη φιλεύσπλαχνη

Διαβάστε περισσότερα

θεωρίας, και της αγάπης ο Πέτρος, για τον οποίο μαρτυρεί ο Κύριος πως αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους.

θεωρίας, και της αγάπης ο Πέτρος, για τον οποίο μαρτυρεί ο Κύριος πως αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους. ΛΟΓΟΣ ΘΑΥΜΑΣΙΟΣ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΜΑΡΚΟΥ ΕΦΕΣΟΥ ΤΟΥ ΕΥΓΕΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΗΣ, ΔΗΛΑΔΗ ΤΟ ''ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ, ΥΙΕ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ'' Ο Άγιος Μάρκος, ως μοναχός πρωτίστως αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Πήρα ένα Α και το έκανα Αστέρι. Σαν τ αστέρι το λαμπρό εκείνο που οδήγησε τους Μάγους μια φορά στου Χριστού, στης Παναγιάς την Άγια Φάτνη και που σκόρπισε το φως και τη χαρά.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου Μακρυνίτσα 2014 1 2 Κυριακή και τις γιορτάδες προσκλητήρι οι καµπάνες µου θυµίζουνε,

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 11: Η ΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ ΩΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Θεό σαν να είναι τέτοιου είδους βιβλία "η σολομωνική" της Εκκλησίας! Ας μη σκανδαλισθούμε με τον χαρακτηρισμό, απλά να σκεφτούμε πώς βλέπουν οι

Θεό σαν να είναι τέτοιου είδους βιβλία η σολομωνική της Εκκλησίας! Ας μη σκανδαλισθούμε με τον χαρακτηρισμό, απλά να σκεφτούμε πώς βλέπουν οι ΠΡΟΛΟΓΟΣ Με τον όρο-ονομασία "Ευχολόγιο" είναι γνωστή μια ανθολόγηση-καταγραφή προσευχών, για τα μυστήρια και τα γεγονότα της ζωής των Χριστιανών και της Εκκλησίας, από το "πέλαγος" των ανάλογων που υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα χορτιατη - θεσσαλονικησ α εβδομαδα κυριακη τυρινης 7.30 10.30 π.μ. Ὄρθρος Θεία Λειτουργία 5.30 μ.μ Α Κατανυκτικός Ἑσπερινός (Ἑσπερινός τῆς Συγχωρήσεως) καθαρα δευτερα 8.00 π.μ. Ὄρθρος - Ὧραι - Ἑσπερινός

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 16 Δεκεμβρίου. Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Προπατόρων καὶ μνήμη τοῦ ἁγίου Προφήτου Ἀγγαίου καὶ τοῦ ἁγίου Μοδέστου, Ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων. Ἦχος γ. Ἑωθινὸν Ϟ. Σημείωσις: Ἡ ἀκολουθία τοῦ ἁγίου Προφήτου

Διαβάστε περισσότερα

- 3 - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

- 3 - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ - 3 - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η λειτουργική περίοδος του Τριωδίου. (Επίκαιρο) (κεφ.29) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε ιστορία και γεγονός που θέλουμε να διηγηθούμε αρχίζουμε με το πότε ακριβώς έγινε. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ

Σε κάθε ιστορία και γεγονός που θέλουμε να διηγηθούμε αρχίζουμε με το πότε ακριβώς έγινε. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α. ΒΑΣΙΚΟΣ ΔΟΓΜΑΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ (Αυτό που κυρίως προσπαθούμε να μείνει στα παιδιά ως στοιχείο κατήχησης) Να συνειδητοποιήσουν τα παιδιά πως ο Θεός Πατέρας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

2009 PARISH COUNCIL OATH OF OFFICE

2009 PARISH COUNCIL OATH OF OFFICE 2009 PARISH COUNCIL OATH OF OFFICE FUNDRAISER FOR FR. KYRIAKOS AXARIDES FEBRUARY 8, 2009 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ Κυριακη 1 Μαρτιου 2009 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ ευτερα 2 Μαρτιου 2009 ΚΑΘΕΡΑ ΕΥΤΕΡΑ ΑΡΧΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β.

Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β. Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τι είναι η Εξοµολόγηση; ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ Η Εξοµολόγηση είναι ενα από τα βασικά µυστήρια της Εκκλησίας. Μας δίνει τη δυνατότητα νά «συµφιλιωθούµε» µε τον Θεό,

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

του Οίκου Προσευχής Διδασκαλία για την διακονία

του Οίκου Προσευχής Διδασκαλία για την διακονία Από Γιώργο Μαρκάκη, Ποιμένα Χριστιανικού Οίκου Προσευχής «Κέντρο Σαλόμ», Αθήνα 02.2012 Σελ. 1 Ο αδελφός Νίκος έλαβε τον κάτωθι λόγο από τον Κύριο: «Λέγω στην Εκκλησία αυτή την ώρα: μείνετε πιστοί και μήν

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

(Η μουσική των αγγέλων)

(Η μουσική των αγγέλων) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ (Η μουσική των αγγέλων) Λίγα λόγια για το ύφος των ήχων... Η αρχαία ονομασία είναι ο ήχος από τον οποίο προήλθε ο αντίστοιχος βυζαντινός -Ηχος α (Δώριος)...Σεμνός,αξιωματικός,μεγαλοπρεπής,σοβαρός

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η αγιότητα. τοῦ Πανοσιολογιωτάτου Ἀρχιμ. π. Θεοδοσίου Μαρτζούχου

Τι είναι η αγιότητα. τοῦ Πανοσιολογιωτάτου Ἀρχιμ. π. Θεοδοσίου Μαρτζούχου Γ Τι είναι η αγιότητα τοῦ Πανοσιολογιωτάτου Ἀρχιμ. π. Θεοδοσίου Μαρτζούχου ια έναν άνθρωπο που έχει έστω και στοιχειώδη σχέση με την Εκκλησία, είναι συνηθισμένος όρος και επαναλαμβανόμενη λέξη, η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΕΩΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΕΩΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΕΩΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ 5 η: «Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ» Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το περίγραμμα το μαθήματος; σημειώσεις κλειδιά, αποσπάσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου Μακρυνίτσα 2007 Ύµνος της οµάδας της «όξας» Τα «Ωσαννά» βουβαθήκαν Προδωµένος στο Σταυρό Βασιλεύς τώρα της όξης Μ ένα στέµµα ακάνθινο

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα