Αθήνα 2008 ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ. Βασιλική Σπανού Ιωάννα Καζάνη Νικόλαος Τριπόδης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αθήνα 2008 ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ. Βασιλική Σπανού Ιωάννα Καζάνη Νικόλαος Τριπόδης"

Transcript

1 Αθήνα 2008 ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ Βασιλική Σπανού Ιωάννα Καζάνη Νικόλαος Τριπόδης 0

2 Αθήνα 2008 ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ Συγγραφείς: Βασιλική Σπανού - Ψυχολόγος Ιωάννα Καζάνη - Παιδοψυχίατρος Δρ. Νικόλαος Τριπόδης - Σχολικός Σύμβουλος Επιμέλεια κειμένου: Λαμπρινή Κούστα - Φιλόλογος 1

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 1. Γενικά για τη διαταραχή Επιδημιολογία Διάγνωση Διαγνωστικά Κριτήρια Αξιολόγηση Διαφοροδιάγνωση Συνοσηρότητα Παθοφυσιολογία Πορεία της διαταραχής και πρόγνωση Αιτιολογία Προδιαθεσικοί παράγοντες και παράγοντες που συμβάλλουν στην διαιώνιση της Νευρογενούς Βουλιμίας Κακοποίηση Χαρακτηριστικά της οικογένειας Προσωπικότητα Ψυχολογικοί παράγοντες Το φύλο Γενετικοί παράγοντες Βιολογικοί παράγοντες Κοινωνικοί παράγοντες Ερμηνευτικές προσεγγίσεις Ψυχοδυναμική Προσέγγιση Γνωσιακές Συμπεριφοριστικές Προσεγγίσεις Θεραπευτικές παρεμβάσεις Χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής Νοσοκομειακή περίθαλψη Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική θεραπευτική Προσέγγιση Παρέμβαση στην οικογένεια Συναισθηματικές αντιδράσεις στους ασθενείς Νομικά θέματα και θέματα ηθικής Συμπερασματικά Βιβλιογραφία

4 ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ Γενικά για τη διαταραχή Ο όρος «βουλιμία» σημαίνει οξεία πείνα.(16,19) Η Νευρογενής Βουλιμία είναι μια διαταραχή στην οποία συναντάμε επεισόδια υπερφαγίας, τα οποία ως επί το πλείστον συνοδεύονται τόσο από μια αίσθηση αδυναμίας ή απώλειας ελέγχου της συμπεριφοράς αυτής, όσο και από μια προσπάθεια αποτροπής της αύξησης του σωματικού βάρους με διάφορες πρακτικές, ανάμεσα στις οποίες εντάσσονται οι αυτοπροκαλούμενοι εμετοί και η χρήση καθαρτικών. (98) Η υπερβολική κατανάλωση τροφής υποθέτουμε ότι αποτελεί ένα πρόβλημα που υπήρχε στους ανθρώπους εδώ και πολλά χρόνια, αλλά το ενδιαφέρον για τη διαταραχή αυτή, που συνδέεται με τη Νευρογενή Ανορεξία όμως χαρακτηρίζεται συμπεριφορικά από επίμονη υπερφαγία, αναπτύχθηκε στα τέλη του 1970 ή αρχές του 1980, όταν έκανε την εμφάνισή του ένας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός ατόμων, που ανέφεραν ως κυρίαρχο σύμπτωμα τα υπερφαγικά επεισόδια. (54) Η κυρίαρχη συμπεριφορική διαταραχή της Νευρογενούς Βουλιμίας περιλαμβάνει περιόδους, κατά τις οποίες σημειώνονται σοβαροί περιορισμοί στην πρόσληψη τροφής, οι οποίοι διακόπτονται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας. (4,19,54) Το επεισόδιο υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από μια ισχυρή παρόρμηση για ταχεία κατανάλωση υπερβολικών ποσοτήτων τροφής, μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών κάτω από τις οποίες το φαγητό αυτό καταναλώνεται. (4,16,19,54) Τα επεισόδια αυτά είναι συχνά και έντονα και συνοδεύονται από ένα αίσθημα απώλειας ελέγχου και ακολουθούνται από υπερβολικές προσπάθειες-απόπειρες του 3

5 πάσχοντος να εξισορροπήσει την υπερβολική κατανάλωση τροφής και να αποφύγει την αύξηση του βάρους, μέσω καθαρτικών συμπεριφορών (π.χ. αυτοπροκαλούμενος εμετός, χρήση υπακτικών, διουρητικών, υποκλυσμών). (4,16,98) Το DSM-IV (2) ορίζει το υπερφαγικό επεισόδιο ως ένα χρονικό διάστημα μικρότερο των 2 ωρών, κατά το οποίο το άτομο καταναλώνει τεράστιες ποσότητες φαγητού.(16) Αν και αυτός είναι ένας τόσο χρήσιμος όσο και ξεκάθαρος ορισμός των υπερφαγικών επεισοδίων, ωστόσο μπορεί να είναι πρακτικά δύσκολο να διαχωρίσει κανείς την φυσιολογική κατανάλωση μεγάλης ποσότητας τροφής από ένα μικρό επεισόδιο υπερφαγίας. Τα δεδομένα που διαθέτουμε μέχρι σήμερα, δε βοηθούν στο να καθορίσουμε μια σαφή διαχωριστική γραμμή μεταξύ της ποσότητας του φαγητού που καταναλώνεται κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου υπερφαγίας και της ποσότητας του φαγητού που καταναλώνεται κατά τη διάρκεια ενός φυσιολογικού πλούσιου γεύματος. Από την άλλη πλευρά, αν και δεν είναι ξεκάθαρη η διαχωριστική γραμμή μεταξύ της φυσιολογικής και μη φυσιολογικής κατανάλωσης τροφής, τόσο οι αναφορές ασθενών όσο και οι εργαστηριακές μελέτες της συμπεριφοράς της σχετιζόμενης με την κατανάλωση τροφής δείχνουν ξεκάθαρα ότι, κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου υπερφαγίας, οι ασθενείς, που πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία, πράγματι καταναλώνουν ποσότητες τροφής κατά πολύ μεγαλύτερες από αυτές που θα μπορούσε να καταναλώσει ένας μη πάσχων κάτω από τις ίδιες συνθήκες.(54) Η έκλυση ενός υπερφαγικού επεισοδίου μπορεί να σχετίζεται με στρεσσογόνα γεγονότα και τα αρνητικά συναισθήματα που αυτά προκαλούν, με τη μοναξιά, με την ανησυχία του ατόμου για την αύξηση του σωματικού του βάρους κ.α.(16) Τα άτομα που 4

6 πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία αναφέρονται συχνά σε καταθλιπτικά συναισθήματα (π.χ. αίσθημα μοναξιάς, λύπης, κενού) ή σε συναισθήματα άγχους πριν από ένα υπερφαγικό επεισόδιο.(19) Τα επεισόδια αυτά συνήθως λαμβάνουν χώρα κρυφά, όταν το άτομο είναι μόνο του στο σπίτι ή κατά τη διάρκεια του νυχτερινού ύπνου των μελών της οικογένειας και η σχετιζόμενη με το φαγητό συμπεριφορά των ασθενών είναι ένα καλά φυλασσόμενο μυστικό.(16,19,98) Όπως συμβαίνει με τους περισσότερους ανθρώπους που πάσχουν από κάποια Διαταραχή Πρόσληψης Τροφής, έτσι και με τους πάσχοντες από Νευρογενή Βουλιμία η ικανότητα να αναγνωρίσουν το αίσθημα της πείνας και το αίσθημα της πληρότητας-κορεσμού είναι διαταραγμένη.(19) Άλλωστε τα επεισόδια υπερφαγίας συνδέονται εξ ορισμού με την αίσθηση απώλειας ελέγχου, καθώς οι παρορμήσεις προς υπερφαγία βιώνονται ως ανεξέλεγκτες και οι πάσχοντες διακατέχονται από το φόβο ότι δεν μπορούν οικειοθελώς να σταματήσουν την κατάνάλωση τροφής μέχρις ότου μια υπερβολική ποσότητα έχει ήδη καταναλωθεί.(16,19,54) Είναι, δε, τόσο έντονο το αίσθημα της απώλειας ελέγχου κατά τη διάρκεια ενός υπερφαγικού επεισοδίου που οι ασθενείς το βιώνουν σαν κάτι παρόμοιο με ένα διασχιστικό επεισόδιο.(16) Αυτό το αίσθημα απώλειας ελέγχου είναι υποκειμενικό, καθώς οι περισσότεροι πάσχοντες θα σταματήσουν απότομα να τρώνε στη μέση ενός υπερφαγικού επεισοδίου αν σημειωθεί κάποια εξωτερική κοινωνική παρέμβαση (αν κάποιος τους διακόψει) ή αλλιώς εξαιτίας ενός αισθήματος σωματικής δυσφορίας.(54,98) Συνεπώς, τα υπερφαγικά επεισόδια τελειώνουν, όχι επειδή το άτομο αισθάνεται πληρότητα-κορεσμό αλλά, επειδή αισθάνονται έντονη ναυτία, επιγαστρικά άλγη, επειδή 5

7 δηλαδή σωματικά έχουν ξεπεράσει κατά πολύ το αίσθημα της πληρότητας-κορεσμού.(16,19,41) Άλλοι τρόποι για να λήξει ένα υπερφαγικό επεισόδιο είναι να κοιμηθεί το άτομο κατά τη διάρκεια του επεισοδίου ή να σταματήσει για να προβεί σε καθαρτικές συμπεριφορές.(19) Τα υπερφαγικά επεισόδια σε ό,τι αφορά τη διάρκειά τους μπορούν να κρατήσουν από λίγα λεπτά έως και αρκετές ώρες και σε ό,τι αφορά τη συχνότητά τους μπορεί να απαντώνται από λίγες φορές την εβδομάδα έως και αρκετές φορές την ίδια ημέρα. Η τροφή που καταναλώνεται κατά τη διάρκεια ενός υπερφαγικού επεισοδίου συνήθως περιλαμβάνει τροφές «απαγορευμένες» υπο κανονικές συνθήκες, εύκολες στην κατάποση και πλούσιες σε λιπαρά και υδατάνθρακες.(19,98) Έτσι τροφές και ειδικά γλυκά (όπως το παγωτό και το κέικ) που μπορούν να καταναλωθούν γρήγορα, συνήθως αποτελούν μέρος ενός υπερφαγικού επεισοδίου, και συχνά καταπίνονται βιαστικά ή και αμάσητες. Οι έρευνες δείχνουν ότι κατά τη διάρκεια ενός υπερφαγικού επεισοδίου το άτομο μπορεί να καταναλώσει τροφές θερμιδικής αξίας από 2000 έως και 4000 θερμίδων, δηλαδή συχνά περισσότερη τροφή από ότι μπορεί να καταναλώσει ένα άτομο κατά τη διάρκεια μιας ολόκληρης ημέρας. (16,98,66) Σε έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα γυναικών που έπασχαν από Νευρογενή Βουλιμία, φάνηκε ότι αναφέρονταν υπερφαγικά επεισόδια τουλάχιστον μία φορά την ημέρα (συνήθως το βράδυ), και σημειώθηκε ένας μέσος όρος θερμίδων, που καταναλώνονταν κατά τη διάρκεια των υπερφαγικών επεισοδίων τους (συνήθως περιελάμβαναν γλυκά αλλά και αλμυρά φαγητά, κυρίως υδατάνθρακες). (4) Κατά τη διάρκεια του υπερφαγικού επεισοδίου το άτομο μπορεί να αισθανθεί μια ανακούφιση από την 6

8 αρνητική διάθεση που το διακατείχε και χαρακτηριζόταν από συναισθήματα θλίψης, μοναξιάς και άγχους. Ωστόσο, είναι έντονο και το αίσθημα της ντροπής κατά τη διάρκεια του υπερφαγικού επεισοδίου και για αυτό το λόγο προσπαθούν αυτή τη συμπεριφορά τους να την αποκρύπτουν από τους άλλους.(16,19) Μετά το τέλος του υπερφαγικού επεισοδίου, όλα τα αρνητικά συναισθήματα, που βίωνε το άτομο πριν το υπερφαγικό επεισόδιο, τείνουν να επανέρχονται στην επιφάνεια ενισχυμένα από ένα δυνατό και έντονο αίσθημα αυτο-κατηγοριών και ενοχής για το γεγονός ότι για άλλη μια φορά είχε χάσει τον έλεγχο. Έτσι το πέρας του επεισοδίου συνοδεύεται από αισθήματα ενοχής, κατάθλιψης, αηδίας για τον εαυτό, δυσφορίας και φόβου για την αύξηση του σωματικού βάρους.(16,98) Όλα τα παραπάνω οδηγούν στο δεύτερο βήμα της Νευρογενούς Βουλιμίας, την καθαρτική συμπεριφορά, η οποία υιοθετείται για να αποκαταστήσει το αίσθημα επιβολής ελέγχου και να μειώσει το αίσθημα άγχους.(16,19)το πάσχον άτομο επιδίδεται σε επαναλαμβανόμενες αντιρροπιστικές συμπεριφορές μέσα στα πλαίσια μιας απόπειρας παρεμπόδισης-αποτροπής της αύξησης του σωματικού βάρους. (19,54,98) Οι περισσότεροι ασθενείς, που προσέρχονται σε κλινικές εξειδικευμένες στη θεραπεία των Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής με το σύνδρομο της Νευρογενούς Βουλιμίας αναφέρουν καθαρτική συμπεριφορά, νηστεία για μεγάλες χρονικές περιόδους και υπερβολική σωματική άσκηση αμέσως μετά το υπερφαγικό επεισόδιο.(19,54,98) Οι εμετοί είναι συχνοί και, αρχικά τουλάχιστον, οι περισσότεροι ασθενείς εισάγουν το δείκτη ερεθίζοντας έτσι το φάρυγγα για να προκαλέσουν εμετό, αλλά από τη στιγμή που αυτή η πρακτική χρησιμοποιείται τακτικά, μετά από κάποιο εύλογο χρονικό 7

9 διάστημα οι περισσότεροι από αυτούς μπορούν να προκαλέσουν εμετό κατά βούληση, δηλαδή ο εμετός γίνεται αντανακλαστικά. Ο λόγος που υιοθετείται αυτή η πρακτική του αυτοπροκαλούμενου εμετού σχετίζεται με το ότι το άτομο ανακουφίζεται από το επιγαστρικό άλγος και το μετεωρισμό και του επιτρέπεται να συνεχίζει να τρώει χωρίς το φόβο της αύξησης του σωματικού βάρους.(16,98) Η κατάχρηση υπακτικών, διουρητικών και υποκλυσμών (που είναι ειρωνικό το πόσο λίγο μπορούν να βοηθήσουν στην μείωση των θερμίδων που προσλαμβάνει ο οργανισμός τελικά), όπως και η νηστεία και η υπερβολική σωματική άσκηση στοχεύουν στην αποτροπή της αύξησης του βάρους. Αν και πολλά άτομα έχουν περιστασιακά υπερφαγικά επεισόδια - σε μια έρευνα φάνηκε ότι 50% των φοιτητών του δείγματος είχαν περιστασιακά υπερφαγικά επεισόδια (66) - και κάποια από αυτά τα άτομα μπορεί να πειραματίζονται και με τις καθαρτικές συμπεριφορές, η διάγνωση της Νευρογενούς Βουλιμίας απαιτεί ότι τα επεισόδια της υπερφαγίας και καθαρτικής συμπεριφοράς συμβαίνουν τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα για 3 μήνες.(16) Στο DSM-IV (2) αναφέρεται ότι η διάγνωση της Νευρογενούς Βουλιμίας δε θα πρέπει να δίνεται σε άτομα που πάσχουν από Νευρογενή Ανορεξία.(54) Όταν τα επεισόδια υπερφαγίας και η καθαρτική συμπεριφορά επισυμβαίνουν μόνο μέσα στα πλαίσια ενός τρέχοντος επεισοδίου Νευρογενούς Ανορεξίας και του πολύ χαμηλού βάρους που προϋποθέτει η τελευταία, η διάγνωση που θα πρέπει να δίνεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι Νευρογενής Ανορεξία Υπερφαγικός / Καθαρτικός Τύπος και όχι να δίνεται μια επιπρόσθετη διάγνωση Νευρογενούς Βουλιμίας.(16,54) 8

10 Η Νευρογενής Βουλιμία είναι συχνότερη από τη Νευρογενή Ανορεξία. Σε ό,τι αφορά το βάρος τους οι ασθενείς με Νευρογενή Βουλιμία συνήθως κυμαίνονται γύρω από το φυσιολογικό, αν και ορισμένες φορές μπορεί να είναι ελλιποβαρείς ή σε αντίθεση υπέρβαρες.(19,98) Τα άτομα που πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία μοιράζονται πολλά κοινά χαρακτηριστικά και παρουσιάζουν την ίδια χαοτική εικόνα που συναντάμε και στα άτομα που πάσχουν από τον Υπερφαγικό / Καθαρτικό Τύπο της Νευρογενούς Ανορεξίας.(19,54) Όπως και με τους ασθενείς που πάσχουν από Νευρογενή Ανορεξία έτσι και με τους ασθενείς που πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία υπάρχει έντονος ο φόβος του πάχους ενώ η αυτοεκτίμησή τους στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στο να διατηρήσουν ένα κανονικό βάρος (16) και στις δύο διαταραχές η αυτοαξιολόγηση βασίζεται κατεξοχήν στο σωματικό βάρος και σχήμα.(98) Επίσης, οι βουλιμικοί, όπως ακριβώς και οι ανορεκτικοί, έχουν διαστρεβλωμένη εικόνα του σώματός τους, πιστεύοντας ότι είναι υπέρβαροι ακόμα και όταν το βάρος τους είναι σχετικά κοντά στο όριο του φυσιολογικού.(16) Οι ασθενείς που πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι σε θέματα που αφορούν την εξωτερική τους εμφάνιση και την εικόνα του σώματός τους, ενδιαφέρονται πολύ για το πώς τους βλέπουν οι άλλοι και ανησυχούν για την ελκυστικότητα και την σεξουαλικότητά τους, για την οποία, σε αντίθεση με τους ασθενείς που πάσχουν από Νευρογενή Ανορεξία, έχουν έντονο ενδιαφέρον.(98) Μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στους ασθενείς που εμφανίζουν τον Υπερφαγικό / Καθαρτικό Τύπο της Νευρογενούς Ανορεξίας και αυτούς που πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία είναι ότι οι τελευταίοι κατορθώνουν να διατηρούν το σωματικό βάρος 9

11 τους μέσα στα φυσιολογικά-αναμενόμενα πλαίσια.(19) Το γεγονός ότι το άτομο που πάσχει από Νευρογενή Βουλιμία διατηρεί ένα λίγο-πολύ φυσιολογικό σωματικό βάρος είναι ένας από τους παράγοντες που διευκολύνει τον ασθενή στο να αποκρύπτει τη διαταραχή του.(4,54) Ένας άλλος παράγοντας που διευκολύνει τους ασθενείς να αποκρύπτουν τη διαταραχή τους είναι το γεγονός ότι εμφανίζουν μια έστω και επιφανειακή προσαρμοστικότητα στον εργασιακό χώρο, στο σχολείο, και στις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Ιδιαίτερη έμφαση και προσοχή πρέπει να δοθεί στη λέξη «επιφανειακή», καθώς με μια πιο προσεκτική ματιά, μπορεί κανείς να ανακαλύψει μια σειρά προβλημάτων και μάλιστα σημαντικών σε όλους τους προαναφερθέντες τομείς της ζωής του ατόμου, που πάσχει από Νευρογενή Βουλιμία.(19) Όπως και με τη Νευρογενή Ανορεξία έτσι και με τη Νευρογενή Βουλιμία μπορούν να αναγνωριστούν δύο τύποι: - Καθαρτικός Τύπος: το άτομο που πάσχει από αυτό τον τύπο της Νευρογενούς Βουλιμίας συχνά καταφεύγει σε αυτοπροκαλούμενους εμετούς, την κατάχρηση καθαρτικών (υπακτικών, διουρητικών, υποκλυσμών) (16,19) - Μη Καθαρτικός Τύπος: το άτομο που πάσχει από αυτό τον τύπο της Νευρογενούς Βουλιμίας χρησιμοποιεί άλλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές όπως η νηστεία και η υπερβολική σωματική άσκηση. (16,19) Όπως είναι αναμενόμενο, τα άτομα που ανήκουν σε αυτό τον τύπο Νευρογενούς Βουλιμίας τείνουν να έχουν μεγαλύτερο σωματικό βάρος από τα άτομα που ανήκουν στον Καθαρτικό Τύπο επίσης έχουν υπερφαγικά επεισόδια με μικρότερη συχνότητα και επιδεικνύουν λιγότερο έντονη ψυχοπαθολογία από ότι ο Καθαρτικός Τύπος. (16,65) 10

12 Επιδημιολογία Τα στοιχεία από στατιστικές και επιδημιολογικές μελέτες σχετικά με τη Νευρογενή Βουλιμία είναι μάλλον περιορισμένα και ως επί το πλείστον προέρχονται από το βορειοαμερικανικό χώρο. Ως κύρια αιτία της έλλειψης αυτής στοιχείων αναγνωρίζεται η όχι τόσο εμφανής συμπτωματολογία της διαταραχής καθώς και το γεγονός ότι η εμφάνιση των ασθενών δεν υποδηλώνει την ασθένειά τους (σε αντίθεση με τους ασθενείς της Νευρογενούς Ανορεξίας που έχουν ένα έντονα παθολογικό παρουσιαστικό), οι ίδιοι φροντίζουν να αποκρύπτουν τη συμπτωματολογία τους και δεν κινητοποιούνται εύκολα για να επισκεφθούν ειδικούς λόγω των ενοχών και των συναισθημάτων ντροπής.(52) Αν και δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα ερευνών για να καθορίσουμε συγκεκριμένες επιδημιολογικές τάσεις στην εμφάνιση της Νευρογενούς Βουλιμίας, οι έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες που είναι γεννημένες μετά το 1960 έχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν αυτή τη νόσο από αυτές που έχουν γεννηθεί πριν το 1960.(54) Η Νευρογενής Βουλιμία είναι πιο συχνή από τη Νευρογενή Ανορεξία.(4,19) Από προσεκτικές μελέτες έχει προκύψει ότι, αν και τα επεισόδια υπερφαγίας είναι συχνά, η ολοκληρωμένη εικόνα της Νευρογενούς Βουλιμίας είναι πολύ λιγότερο συχνή, και σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία φαίνεται να προσβάλλει το 1% - 4% των έφηβων και νεαρών ενήλικων γυναικών στην Αμερική. (16,19,52,54,98,41) Αυτές οι εκτιμήσεις είναι μάλλον συντηρητικές καθώς στη διαταραχή αυτή οι ασθενείς διακατέχονται από μυστικοπάθεια και το αποτέλεσμα αυτής είναι πολλά περιστατικά να μην καταγράφονται ποτέ.(19) Βέβαια, υπάρχουν και αναφορές σε πολύ μεγαλύτερα από τα προαναφερθέντα 11

13 ποσοστά, όπως αυτή που θέλει ένα ποσοστό 5% - 10% των γυναικών στην Αμερική να διαγιγνώσκονται ως πάσχουσες με Νευρογενή Βουλιμία.(4) Σε ό,τι αφορά τις άτυπες μορφές εκδήλωσης της διαταραχής τα ποσοστά επιπολασμού φαίνονται να είναι πολύ υψηλότερα. (2,52) Οι έρευνες αναφέρουν ότι περίπου το 36% των νεαρών ενήλικων γυναικών εμφανίζει μια υποτυπώδη μορφή της Νευρογενούς Βουλιμίας.(19) Η Νευρογενής Βουλιμία κατά κύριο λόγο προσβάλλει τις γυναίκες (4,54,98), οι οποίες φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην ανάπτυξη Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής γενικότερα.(19) Περίπου το 90% των ατόμων που πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία είναι γυναίκες (16), ενώ οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 90% των ατόμων που έχουν διαγνωσθεί γενικά με κάποια από τις Διαταραχές Διατροφής.(19) Η αναλογία ανδρών και γυναικών είναι περίπου 1:10.(19,54) Οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι η υπέρμετρη ενασχόληση με την τροφή και το βάρος είναι εντυπωσιακά συχνή ανάμεσα στο γυναικείο πληθυσμό και ότι οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής έχουν αυξηθεί σε σημαντικό βαθμό τα τελευταία 50 χρόνια. Προς απογοήτευση των ερευνητών, οι πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι οι περιορισμοί στο φαγητό, τα υπερφαγικά επεισόδια, οι καθαρτικές συμπεριφορές και η διαστρεβλωμένη εικόνα, χαρακτηριστικά που παλαιότερα θεωρούνταν ότι έκαναν την πρώτη τους εμφάνιση στην εφηβεία και τη νεαρή ενήλικη ζωή, τώρα πια έχουν αρχίσει να κάνουν αισθητή την εμφάνισή τους ακόμα και σε κορίτσια ηλικίας 9 ετών.(19) Οι έρευνες δείχνουν ακόμα ότι οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής είναι πολύ συχνότερες ακόμα και σήμερα ανάμεσα στις γυναίκες της Καυκάσιας φυλής και της μέσης ή ανώτερης 12

14 κοινωνικοοικονομικής τάξης.(19) Επίσης, συχνά αναφέρεται ότι προσβάλλουν κατά κανόνα άτομα εφηβικής και νεαρής ηλικίας και παρατηρούνται κατεξοχήν στις δυτικές πολιτισμικές κοινωνίες.(98) Ωστόσο, η εθνικότητα, η κοινωνικοοικονομική τάξη, ακόμα και το φύλο φαίνεται ότι στις τελευταίες έρευνες δεν παίζουν το ίδιο σημαντικό ρόλο όσο παλαιότερα, καθώς, σε αντίθεση με τη Νευρογενή Ανορεξία, η Νευρογενής Βουλιμία δείχνει πλέον να πλήττει αδιακρίτως όλες τις φυλετικές, εθνικές και κοινωνικοοικονομικές ομάδες του πληθυσμού.(4,19) Λίγες έρευνες έχουν εστιάσει στο να κατανοήσουμε τις Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στους άνδρες. Ωστόσο, εντείνονται οι υποψίες ανάμεσα στους επαγγελματίες, που ασχολούνται με τη θεραπεία των ανδρών πασχόντων, ότι οι διαταραχές αυτές στους άνδρες καταγράφονται σε μικρότερο βαθμό, ο οποίος δεν αντανακλά την πραγματική κατάσταση. Οι επαγγελματίες αυτοί υποστηρίζουν ότι είναι απρόσμενο το ποσοστό εμφάνισης αυτών των διαταραχών ανάμεσα σε συγκεκριμένες υπο-ομάδες ανδρών. Πρόσφατες έρευνες αναφέρουν ότι αρκετά μεγάλα ποσοστά ομοφυλόφιλων ανδρών φαίνεται να πάσχουν από τέτοιες διαταραχές. Οι αναβάτες της ιππασίας, οι παλαιστές, οι χορευτές, οι body builders, οι παρουσιαστές και άλλες ομάδες επαγγελματιών, που καλούνται να χάνουν βάρος ή να διατηρούν ένα ιδανικό βάρος για να ανταποκριθούν στις επαγγελματικές απαιτήσεις και να επιτύχουν τους επαγγελματικούς στόχους τους, είναι επίσης ευάλωτοι στο να αναπτύξουν γενικότερα κάποια Διαταραχή Πρόσληψης Τροφής και ειδικότερα Νευρογενή Βουλιμία. Βέβαια η εκδήλωση της νόσου είναι κάποιες φορές διαφορετική για τους άνδρες. Οι διαφορές έγκεινται κυρίως στο ότι οι άνδρες ασχολούνται λιγότερο με ένα 13

15 συγκεκριμένο ιδανικό βάρος ή με το μέγεθος των ρούχων που φοράνε και είναι περισσότερο ανήσυχοι για την γράμμωση των μυών τους και την αποφυγή εναπόθεσης λίπους στο σώμα τους.(19) Διάγνωση Η Νευρογενής Βουλιμία τυπικά ξεκινά αφότου μια νέα γυναίκα, που θεωρεί τον εαυτό της ως υπέρβαρο, ξεκινά μια δίαιτα και μετά από κάποια αρχική επιτυχία επιδίδεται σε υπερφαγικά επεισόδια. Το άγχος που προκαλεί η έλλειψη ικανότητας να ελέγξει τον εαυτό της αναφορικά με το φαγητό και ο φόβος του πάχους την οδηγούν στην απόφαση να προσπαθήσει να αντισταθμίσει την υπερφαγία προκαλώντας εμετό ή παίρνοντας καθαρτικά.(54) Τα επεισόδια υπερφαγίας ως επί το πλείστον σημειώνονται αργά το απόγευμα ή το βράδυ και σχεδόν πάντα όταν το άτομο είναι μόνο του. Το πάσχον άτομο που προσέρχεται σε μια κλινική εξειδικευμένη στη θεραπεία των Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής έχει υπερφαγικά επεισόδια και αυτοπροκαλούμενους εμετούς 5-10 φορές την εβδομάδα για 3-10 χρόνια. Αν και υπάρχει μεγάλη ποικιλία, τα υπερφαγικά επεισόδια συνήθως περιλαμβάνουν την πρόσληψη τροφής, που η θερμιδική της αξία κυμαίνεται γύρω στις 1000 θερμίδες, και γενικότερα οι τροφές που προτιμώνται είναι οι τροφές που είναι εύκολες στην κατάποση και συνήθως καταναλώνονται σαν επιδόρπιο (π.χ. παγωτό, μπισκότα, κέικ).(54) Διαγνωστικά κριτήρια Η Νευρογενής Βουλιμία χαρακτηρίζεται από την εναλλαγή επεισοδίων υπερφαγίας με αντιρροπιστικές-αντισταθμιστικές συμπεριφορές.(98) Το 1994 η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία 14

16 δημοσίευσε τον αναθεωρημένο οδηγό ταξινόμησης των ψυχικών διαταραχών (A.P.A., DSM-IV) (2), σύμφωνα με τον οποίο η περιγραφή της Νευρογενούς Βουλιμίας βασίζεται στα ακόλουθα 5 κύρια κριτήρια(52): 1. Επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας. Ένα επεισόδιο υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από τα δύο ακόλουθα στοιχεία: - κατανάλωση μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (π.χ. μέσα σε 2 ώρες) μιας ποσότητας τροφής η οποία είναι εμφανώς μεγαλύτερη από αυτή που θα μπορούσαν να καταναλώσουν οι περισσότεροι άνθρωποι κατά τη διάρκεια ου ίδιου χρονικού διαστήματος και κάτω από ανάλογες συνθήκες - μια αίσθηση απώλειας ελέγχου σε ό,τι αφορά την κατανάλωση τροφής κατά τη διάρκεια του επεισοδίου (π.χ. το αίσθημα του ατόμου ότι δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει ή να ελέγξει το είδος ή την ποσότητα της τροφής που καταναλώνει). 2. Επανειλημμένη ανάρμοστη/ακατάλληλη αντισταθμιστική συμπεριφορά προκειμένου να αποτραπεί η αύξηση του βάρους, όπως αυτοπροκαλούμενοι εμετοί, κατάχρηση υπακτικών, διουρητικών, καθαρτικών, υποκλυσμών ή άλλων φαρμακευτικών ουσιών, νηστεία, υπερβολική σωματική ά- σκηση. 3. Το επεισόδιο υπερφαγίας και η ανάρμοστη αντισταθμιστική / αντιρροπιστική συμπεριφορά εμφανίζονται και τα δύο, κατά μέσο όρο, τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα για ένα διάστημα τουλάχιστον 3 μηνών. 15

17 4. Η αυτο-αξιολόγηση επηρεάζεται υπέρμετρα και αδικαιολόγητα από το σχήμα του σώματος και το σωματικό βάρος. 5. Η διαταραχή δεν εμφανίζεται αποκλειστικά και σε αυτούσια μορφή κατά τη διάρκεια επεισοδίων Νευρογενούς Ανορεξίας.(52,54,98) Επιπρόσθετα, στο DSM-IV (2) συμπεριλήφθησαν και οι νεότερες κλινικές παρατηρήσεις για τους τύπους εκδήλωσης της διαταραχής. Έτσι, γίνεται αναφορά σε 2 διαφορετικούς υποτύπους εκδήλωσης της Νευρογενούς Βουλιμίας, ο καθένας από τους οποίους έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: Α) Καθαρτικός Τύπος: κατά τη διάρκεια του τρέχοντος επεισοδίου της Νευρογενούς Βουλιμίας, το άτομο καταφεύγει τακτικά σε αυτοπροκαλούμενους εμετούς ή την κατάχρηση υπακτικών, διουρητικών ή υποκλυσμών Β) Μη Καθαρτικός Τύπος: κατά τη διάρκεια του τρέχοντος επεισοδίου της Νευρογενούς Βουλιμίας, το άτομο έχει χρησιμοποιήσει άλλες ανάρμοστες αντισταθμιστικές συμπεριφορές όπως η νηστεία ή η υπερβολική σωματική άσκηση, αλλά δεν καταφεύγει τακτικά σε αυτοπροκαλούμενους εμετούς ή στην κατάχρηση υπακτικών, διουρητικών ή υποκλυσμών.(52,54,98) Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ταξινομεί διαγνωστικά τη Νευρογενή Βουλιμία στο ICD-10, στον τελευταίο οδηγό ταξινόμησης που δημοσίευσε το 1992, και αναγνωρίζει 4 διαγνωστικά κριτήρια, τα οποία συνοπτικά αναφέρονται ως εξής: 1. οι ασθενείς εμφανίζουν μια υπέρμετρη ενασχόληση με το φαγητό και αισθάνονται μια έντονη επιθυμία για φαγητό. Συχνά εμφανίζουν τις λεγόμενες κρίσεις πολυφαγίας κατά τη 16

18 διάρκεια των οποίων καταναλώνουν πολύ μεγάλες ποσότητες τροφής σε μικρό χρονικό διάστημα. 2. γίνεται προσπάθεια από τους ασθενείς να αποτραπεί η αύξηση του βάρους με τους ακόλουθους τρόπους: - αυτοπροκαλούμενους εμετούς - κατάχρηση σκευασμάτων που μειώνουν την όρεξη - εσκεμμένες περιόδους πείνας - λήψη διουρητικών ή σκευασμάτων που επιδρούν στους ενδοκρινικούς αδένες 3. υπέρμετρο άγχος για την αύξηση του βάρους τους. Οι ασθενείς θέτουν τα δικά τους όρια βάρους που σχεδόν πάντα βρίσκονται πολύ χαμηλότερα από τις ισχύουσες κλίμακες. 4. κατά διαστήματα εμφανίζουν και επεισόδια τυπικής Νευρογενούς Ανορεξίας.(52) Αξιολόγηση Η αξιολόγηση των ατόμων που υποθέτουμε ότι πάσχουν από Νευρογενή Ανορεξία περιλαμβάνει ανοικτές ερωτήσεις του συνεντευκτή για τους αυτοπροκαλούμενους εμετούς και για την πιθανότητα το άτομο να έχει χρησιμοποιήσει σιρόπι όπως το ipecac για να τους προκαλέσει. Θα πρέπει ακόμα ο ασθενής να ερωτηθεί αν έχει προβεί σε χρήση υπακτικών, διουρητικών, χαπιών δίαιτας και υποκλυσμών. Θα πρέπει επίσης να αποκτηθεί ένα ιστορικό του βάρους του ασθενούς έτσι ώστε ο ιατρός να μπορέσει να καθορίσει αν είχε προηγηθεί της υπερφαγίας Παχυσαρκία ή Νευρογενής Ανορεξία, όπως συχνά συμβαίνει. Τέλος, εξαιτίας της συνοσηρότητας που έχει παρατηρηθεί με άλλες ψυχιατρικές διαταραχές, ο συνεντευκτής θα πρέπει να βεβαιωθεί 17

19 αν υπάρχει ιστορικό Αγχωδών Διαταραχών, Διαταραχών Διάθεσης ή Κατάχρησης Ουσιών.(54) Διαφοροδιάγνωση Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας σημειώνει ότι η Νευρογενής Βουλιμία έχει αρκετές ομοιότητες με τη Νευρογενή Ανορεξία, αφού προϋποθέτει και αυτή ένα χαμηλό σωματικό βάρος.(52) Οι διαγνώσεις των δύο διαταραχών έχουν αρκετά κοινά κλινικά χαρακτηριστικά, το σημαντικότερο εκ των οποίων ίσως να είναι ο υπέρμετρος φόβος του πάχους. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι υπάρχει πιθανότητα να μην πρόκειται για δύο διαφορετικές διαγνώσεις, αλλά για 2 παραλλαγές / εκδηλώσεις της ίδιας διαταραχής. Για παράδειγμα, τα δίδυμα αδέρφια των ατόμων που έχουν διαγνωσθεί ως πάσχοντα από Νευρογενή Ανορεξία έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες, συγκρινόμενα με το γενικό πληθυσμό, να εμφανίσουν Νευρογενή Βουλιμία. (16,89) Η Νευρογενής Βουλιμία γενικά δεν είναι δύσκολο να αναγνωρισθεί δεδομένου ότι υπάρχει ένα πλήρες ιστορικό.(54) Για να δοθεί η διάγνωση της Νευρογενούς Βουλιμίας σε άτομο με κρίσεις υπερφαγίας και αντιρροπιστική / αντισταθμιστική ή καθαρτική συμπεριφορά, πρέπει να αποκλειστεί με βάση τα διαγνωστικά κριτήρια η διάγνωση του Υπερφαγικού Καθαρτικού Τύπου της Ψυχογενούς Ανορεξίας.(98) Ο Υπερφαγικός / Καθαρτικός Τύπος της Νευρογενούς Ανορεξίας έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τη Νευρογενή Βουλιμία, αλλά ωστόσο μπορεί να διαχωριστεί από το χαρακτηριστικό χαμηλό σωματικό βάρος αφενός και από την αμηνόρροια στις γυναίκες αφετέρου.(54) Πολλοί που θεωρούν ότι πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία στην πραγματικότητα δεν πληρούν επαρκώς τα κριτήρια για να 18

20 τεθεί η διάγνωση αυτή, είτε γιατί η συχνότητα των υπερφαγικών τους επεισοδίων είναι μικρότερη από 2 φορές την εβδομάδα, είτε γιατί αυτό που βιώνουν ως ένα υπερφαγικό επεισόδιο στην ουσία δεν περιλαμβάνει την κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας τροφής.τα άτομα με αυτή τη συμπτωματολογία, λοιπόν, εμπίπτουν στην ευρεία και ετερογενή κατηγορία των άτυπων Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής (NOS). Ο όρος «Υπερφαγική Διαταραχή» ή «Διαταραχή με Κρίσεις Ανεξέλεγκτης Υπερφαγίας» έχει προταθεί για μια διαφορετική άτυπη Διαταραχή Πρόσληψης Τροφής, η οποία χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, παρόμοια με αυτά που απαντώνται στη Νευρογενή Βουλιμία, στην οποία όμως απουσιάζει η συνήθης εμφάνιση των ανάρμοστων αντισταθμιστικών / αντιρροπιστικών συμπεριφορών. (54) Ο κλινικός πρέπει να βεβαιωθεί ότι ο ασθενής δεν πάσχει από κάποια νευρολογική νόσο (π.χ. επιληπτικό ισοδύναμο), όγκο του κεντρικού νευρικού συστήματος ή ένα από τα σπάνια σύνδρομα Klüver - Bucy ή Kleine - Levin. Το σύνδρομο Klüver - Bucy χαρακτηρίζεται από οπτική αγνωσία, καταναγκαστική συμπεριφορά γλειψίματος ή δαγκώματος, εξέταση των αντικειμένων με το στόμα, απάθεια, παρεκκλίνουσα σεξουαλική συμπεριφορά (συνήθως υπερσεξουαλικότητα) και παρεκκλίνουσες διατροφικές συνήθειες (συνήθως υπερφαγία). Το σύνδρομο Kleine - Levin χαρακτηρίζεται από περιοδική εμφάνιση υπερυπνίας, που μπορεί να διαρκέσει 2-3 εβδομάδες και συνοδεύεται από υπερφαγία. Για το σύνδρομο αυτό η έναρξη συνήθως τοποθετείται στην εφηβεία αλλά είναι συχνότερο στους άνδρες.(98) 19

21 Συνοσηρότητα Ένας σημαντικός παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τη θεραπεία της Νευρογενούς Βουλιμίας είναι η παρουσία και άλλων σοβαρών ψυχιατρικών ή και ιατρικών ασθενειών.(54) Σε σύγκριση με τη Νευρογενή Ανορεξία, η Νευρογενής Βουλιμία φαίνεται να έχει συνδεθεί με περισσότερους παράγοντες συνοσηρότητας.(19) Για παράδειγμα, συχνή είναι η συνοσηρότητα με Διαταραχή Εξάρτησης από Ουσίες.(19,54) Φαίνεται ότι οι ασθενείς, που πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία, είναι επιρρεπείς στην ανάπτυξη ουσιοεξαρτήσεων, όπως αλκοολισμού αλλά και προβλήματα εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες.(16,19,54,98) Είναι, λοιπόν, εξαιρετικά δύσκολο για άτομα που κάνουν χρήση ναρκωτικών ουσιών ή αλκοόλ να ακολουθήσουν θεραπευτικές διαδικασίες και πολλοί είναι οι θεραπευτές που σε αυτές τις περιπτώσεις θα προτείνουν πρώτα να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το θέμα της χρήσης ουσιών πριν ξεκινήσει η θεραπευτική παρέμβαση για την αντιμετώπιση της Νευρογενούς Βουλιμίας.(54) Τα άτομα που πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία σε μεγάλο ποσοστό υποφέρουν και από Διαταραχές Διάθεσης (π.χ. Μείζονα Κατάθλιψη (19,52,54,59), Δυσθυμία).(19,54,98) Μια μελέτη διδύμων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Νευρογενής Βουλιμία και η Κατάθλιψη είναι και γενετικώς συνδεδεμένες.(90) Έχει βρεθεί μέσα από μελέτες ότι υπάρχει υψηλότερη συχνότητα Διαταραχών Διάθεσης ανάμεσα σε βιολογικούς συγγενείς 1 ου βαθμού ατόμων που έπασχαν από Νευρογενή Βουλιμία, γεγονός που ενισχύει τα δεδομένα που υποστηρίζουν ότι υπάρχει συνοσηρότητα Νευρογενούς Βουλιμίας, Διαταραχών Διάθεσης, κατάχρησης ναρκωτικών ουσιών και εξάρτησης από αυτές.(19) 20

22 Η Νευρογενής Βουλιμία φαίνεται να εμφανίζεται συχνά και με Αγχώδεις Διαταραχές.(3,10,16,19,54,55,70,65,80) Ακόμα αναφορά γίνεται και για συνοσηρότητα με Διασχιστική Διαταραχή.(19) Γενικότερα οι ασθενείς αυτοί εμφανίζουν αναρίθμητα προβλήματα, που αφορούν τον έλεγχο παρορμήσεων.(19,98) Έτσι ανάμεσα στους ασθενείς συχνά απαντώνται προβλήματα που σχετίζονται άμεσα με τον ανεπαρκή έλεγχο των παρορμήσεων όπως ο αυτοκτονικός ιδεασμός, οι αυτο-τραυματισμοί και γενικότερα η αυτοκτονική συμπεριφορά, καθώς και η ασύδοτη σεξουαλική συμπεριφορά. (16,19,98) Όλως περιέργως, η Νευρογενής Βουλιμία σχετίζεται και με την κλοπή, καθώς οι ασθενείς συχνά εμφανίζουν και κλεπτομανία.(16,19,79) Αυτός ο συνδυασμός συμπεριφορών μπορεί να αντανακλά μια παρορμητικότητα και μια έλλειψη αυτοελέγχου, χαρακτηριστικά που μπορεί να σχετίζονται με τη συμπεριφορά που έχουν οι πάσχοντες και κατά τη διάρκεια του υπερφαγικού τους επεισοδίου.(16) Συχνή είναι η αναφορά και σε Διαταραχές της Προσωπικότητας σχετικά με τη συνοσηρότητα.(3,10,54,55,80) Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη βιβλιογραφία στη Μεταιχμιακή Διαταραχή Προσωπικότητας (19,52), αλλά και στη Ναρκισσιστική (19,52,98), Εξαρτητική(19,98) και Αποφευκτική Διαταραχή της Προσωπικότητας (52). Ανάμεσα στους ασθενείς που πάσχουν από Νευρογενή Βουλιμία και έχουν εξεταστεί σε κλινικές εξειδικευμένες για Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής υπάρχει μια αυξανόμενη συχνότητα των περισσοτέρων από των προαναφερθείσων διαταραχών. Ωστόσο δεν είναι βέβαιο ότι αυτό παρατηρείται και στους ασθενείς που δεν έχουν επισκεφθεί κάποια κλινική ή είναι 21

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Αθήνα 2008 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Βασιλική Σπανού Ιωάννα Καζάνη Νικόλαος Τριπόδης 0 Αθήνα 2008 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Συγγραφείς:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η φροντίδα για τη λήψη τροφής αποτελεί μια από τις κυριότερες ασχολίες του ανθρώπου. Όσο σημαντική είναι για τον άνθρωπο η τροφή τόσο σημαντική είναι και η στέρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ : ΌΤΑΝ Η ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΜΟΝΗ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ : ΌΤΑΝ Η ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΜΟΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ : ΌΤΑΝ Η ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΜΟΝΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σε μια εποχή που τόσο οι γυναίκες όσο και οι άντρες έχουν κάνει στροφή 180 μοιρών προς το φαγητό, τα φαινόμενα παχυσαρκίας αλλά και διαταραχών

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της διατροφής

Ψυχολογία της διατροφής ΚαλλιOΠη ΕμμανουηλIδου Ψυχολογία της διατροφής Πώς οι διατροφικές συνήθειες αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος Εισαγωγή Η διατροφή στη ζωή μας Πώς σχετίζεται η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής.

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. CREATIVE BRIEF Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. ΟΙ (ΨΥΧΟΓΕΝΕΙΣ) ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανορεξία και Βουλιμία

Ανορεξία και Βουλιμία Ανορεξία και Βουλιμία Εισαγωγή Ο καθένας μας τρώει. Το κάνουμε τόσο γιατί το έχουμε ανάγκη όσο και γιατί το ευχαριστιόμαστε. Ωστόσο, όπως και σε όλη την ανθρώπινη συμπεριφορά, υπάρχουν τεράστιες διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Ψυχογενής Ανορεξία (ΨΑ) Ψυχογενής Βουλιμία (ΨΒ) Επεισοδιακή Υπερφαγία (ΕΥ) 15% ΨΑ ΨΒ 1 % ΨΒ

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας Δημοσκοπική Έρευνα Εισαγωγή Στην εφηβική ηλικία μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές πρόσληψης της τροφής, για παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής

Διατροφικές Διαταραχές. Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής Διατροφικές Διαταραχές Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής Οι διαταραχές της διατροφής είναι μια ομάδα ψυχοσωματικών

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 2008 ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ. Βασιλική Σπανού Ιωάννα Καζάνη Νικόλαος Τριπόδης

Αθήνα 2008 ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ. Βασιλική Σπανού Ιωάννα Καζάνη Νικόλαος Τριπόδης Αθήνα 2008 ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Βασιλική Σπανού Ιωάννα Καζάνη Νικόλαος Τριπόδης 0 Αθήνα 2008 ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Συγγραφείς: Βασιλική Σπανού - Ψυχολόγος Ιωάννα Καζάνη - Παιδοψυχίατρος Δρ. Νικόλαος Τριπόδης

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής ΚΕΦΑΛΑΙΟ 25 Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής Από το: Goodman, R., Scott S. (2012). Eating Disorders In R. Goodman, S. Scott (Eds.), Child Psychiatry (pp. 199-203). Oxford, Wiley-Blackwell, Μετάφραση στα ελληνικά:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. ΜΑΡΘΑ ΜΠΟΥΡΝΙΑ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ επιμελήτρια Τζάνειου νοσοκομείου bournia@ppsy.gr

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. ΜΑΡΘΑ ΜΠΟΥΡΝΙΑ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ επιμελήτρια Τζάνειου νοσοκομείου bournia@ppsy.gr ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΜΑΡΘΑ ΜΠΟΥΡΝΙΑ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ επιμελήτρια Τζάνειου νοσοκομείου bournia@ppsy.gr Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΕΣΕΩΝ Το τάισμα του μωρού από τη μητέρα του παίζει πρωταρχικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση και Αντιμετώπιση των Διατροφικών Διαταραχών. Tσίτσας Γεώργιος

Αναγνώριση και Αντιμετώπιση των Διατροφικών Διαταραχών. Tσίτσας Γεώργιος Αναγνώριση και Αντιμετώπιση των Διατροφικών Διαταραχών Tσίτσας Γεώργιος Αναγνώριση και αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών Στις διαταραχές της διατροφής υπάγονται: Η νευρογενής ανορεξία Η νευρογενής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 1ο Κεφάλαιο: «Δουλεύοντας» με τη βουλιμία «Προλογίζοντας» τη βουλιμία... 15 Εισαγωγή: Τα κριτήρια της βουλιμίας... 17 ΜΕΡΟΣ Α : Παράγοντες ανάπτυξης της βουλιμίας και της πολυφαγίας...

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Θρέψης. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαταραχές Θρέψης. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διαταραχές Θρέψης Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Μαρία Καραγιαννίδου, Ψυχολόγος, B.Sc. Middlesex Univ., M.Sc. Univ. of Sheffield Βασίλειος Παπαλιάγκας, Ιατρός, Διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Εισαγωγή Ψυχική διαταραχή : αφορά τον τρόπο με τον οποίο το άτομο σκέπτεται, συμπεριφέρεται προς τους άλλους, και σχετίζεται με τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α: ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ,ΚΟΥΜΟΥΛΟΥ ΙΡΙΔΑ, ΚΡΙΚΖΩΝΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, ΜΑΡΙΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΩΤΟΣΥΓΓΕΛΟΥ ΡΑΝΙΑ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΦΟΥΡΛΙΑΣ ΘΕΜΑ:ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΗΒΩΝ

ΟΜΑΔΑ Α: ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ,ΚΟΥΜΟΥΛΟΥ ΙΡΙΔΑ, ΚΡΙΚΖΩΝΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, ΜΑΡΙΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΩΤΟΣΥΓΓΕΛΟΥ ΡΑΝΙΑ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΦΟΥΡΛΙΑΣ ΘΕΜΑ:ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΟΜΑΔΑ Α: ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ,ΚΟΥΜΟΥΛΟΥ ΙΡΙΔΑ, ΚΡΙΚΖΩΝΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, ΜΑΡΙΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΩΤΟΣΥΓΓΕΛΟΥ ΡΑΝΙΑ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΦΟΥΡΛΙΑΣ ΘΕΜΑ:ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΟΜΑΔΑ Β: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΡΟΘΟΔΩΡΟΣ, ΔΗΤΡΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ, ΙΖΑΜΠΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φώτης Μωρόγιαννης. Δρ.Ψυχίατρος

Φώτης Μωρόγιαννης. Δρ.Ψυχίατρος Φώτης Μωρόγιαννης Δρ.Ψυχίατρος ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΟΡΙΣΜΟΙ, ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ, ΕΚΒΑΣΗ, ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΣΑ Εταιρεία Καταπολέμησης Διατροφικών Διαταραχών. Εκδήλωση του Συλλόγου Γονέων και κηδεμόνων των Δωδωναίων

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο.

αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο. 1. Νευρική ανορεξία ως προς τον ψυχολογικό τομέα. 2. Νευρική ανορεξία ως προς το διατροφικό τομέα. 3. Βουλιμία ως προς τον ψυχολογικό τομέα. 4. Βουλιμία ως προς τον διατροφικό τομέα. 5. Ψυχολογία της διατροφής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 05-06 «Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΑ ΕΦΗΒΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ» Κανάρη Γεωργία Κατσαμπή Λουίζα Α 2/Λ Υπεύθ. Καθ.: Α. Τσαγκογέωργα

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa)

Νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa) Νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa) Η νευρική ανορεξία είναι μία πολύπλοκη διαταραχή διατροφής που χαρακτηρίζεται από την έντονη προσπάθεια του ατόμου να χάσει βάρος καταλήγοντας στον πλήρη υποσιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ. Ντιάνα Χαρίλα, MSc. Κλινική Ψυχολόγος (PhD) aharila@psych.uoa.gr

ΓΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ. Ντιάνα Χαρίλα, MSc. Κλινική Ψυχολόγος (PhD) aharila@psych.uoa.gr ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Ντιάνα Χαρίλα, MSc. Κλινική Ψυχολόγος (PhD) aharila@psych.uoa.gr Σηµειώσεις B έτος 2006 Στις

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα διατροφικά προβλήματα και οι διατροφικές διαταραχές;

Τι είναι τα διατροφικά προβλήματα και οι διατροφικές διαταραχές; Διατροφή και εφηβεία Το φυλλάδιο θα σε ενημερώσει για προβλήματα και διαταραχές που σχετίζονται με τη διατροφή - όπως βουλιμία και ανορεξία - και προτείνει μεθόδους αντιμετώπισής τους... Σε ποιους απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου MD, Μιχάλης Τορναρίτης PhD, Σάββας Χρ Σάββα MD, Αντώνης Καφάτος MD

Διαβάστε περισσότερα

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Οι σωστές διατροφικές συνήθειες συμβάλλουν σημαντικά στην προαγωγή της υγείας και στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων. Όσο πιο νωρίς αποκτάμε συνήθειες που προάγουν την υγεία μας τόσο λιγότερα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ- ΒΟΥΛΙΜΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΗΜΑ ΘΕΟ ΩΡΑ ΜΑΝΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 13 ΝΟΕΝΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της Ψυχογενούς Ανορεξίας

Αντιμετώπιση της Ψυχογενούς Ανορεξίας Αντιμετώπιση της Ψυχογενούς Ανορεξίας Η διαταραχή, με τα συμπτώματα και τα σημεία της, η πορεία και η σοβαρότητά της πρέπει να εξηγηθεί στην πάσχουσα και την οικογένειά της. Προϋπόθεση αποτελεί η εγκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετωπίζοντας τη βουλιμία

Αντιμετωπίζοντας τη βουλιμία Αντιμετωπίζοντας τη βουλιμία Γιώργος Μίλεσης Διαιτολόγος Διατροφολόγος MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής georgemiles9@gmail.com Παράγοντες γενετικοί, βιολογικοί, περιβαλλοντικοί αλλά και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη

ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη Prof. George Ikkos Dr. Susie Lingwood Απόδοση: Επιμέλεια: Καλλιόπη Νικολάου Ειδικ. Ψυχίατρος Στάθης Παναγούλιας Ψυχίατρος-Δ/ντής Ε.Σ.Υ. Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών Αγχώδειςδιαταραχές διαταραχέςκαι Πανικός Εµµανουήλ Ν. Κάττουλας MD, PhD Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Επιστηµονικός Συνεργάτης Α Ψυχιατικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Ψυχίατρος

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΕΠΑΛ. Μεσολογγίου Σχολικό Έτος: 2012-2013. Εργασία στο μάθημα: ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

1 ο ΕΠΑΛ. Μεσολογγίου Σχολικό Έτος: 2012-2013. Εργασία στο μάθημα: ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1 ο ΕΠΑΛ. Μεσολογγίου Σχολικό Έτος: 2012-2013 Εργασία στο μάθημα: ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΘΕΜΑ: Υπεύθυνοι καθηγητές: ΚΑΜΠΕΡΗ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΧΟΥΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ «ΓΕΜΑΤΟ ΔΙΑΤΡΟΦΗ» Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, Καθηγητής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Ταχυκαρδία Ιδρώτας Τρεμούλα Κοντανάσαιμα Υπέρπνοια Ρίγη Εξάψεις Ναυτία Κράμπες στην κοιλιά Πόνος στο στήθος Πονοκέφαλος Ζάλη Τάση για λιποθυμία Σφίξιμο στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΥΔ: Υπερφαγική ή Αδηφαγική ιαταραχή ή ιαταραχή Πρόσληψης Τροφής με Κρίσεις Ανεξέλεγκτης Υπερφαγίας

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΥΔ: Υπερφαγική ή Αδηφαγική ιαταραχή ή ιαταραχή Πρόσληψης Τροφής με Κρίσεις Ανεξέλεγκτης Υπερφαγίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σε μια σύντομη αναζήτηση στο διαδίκτυο, πληκτρολογώντας ΠΤ, θα οδηγηθείτε στην εύρεση 15.000.000 ιστοσελίδων & περίπου 20.000 φωτογραφιών [10]. Προσωπικές εμπειρίες επωνύμων κατακλύζουν τα ΜΜΕ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙ

ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ: ΑΡΓΥΡΗ ΕΛΕΝΗ ΒΑΡΣΑΜΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ:κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΛΑΡΙΣΑ 2009 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ I. ΤΙ ΕΙΝΑ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΣΕΛ.2 II.

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό Μάριος Γούδας η

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές Ψυχογενής Ανορεξία - Βουλιμία

Διατροφικές Διαταραχές Ψυχογενής Ανορεξία - Βουλιμία Διατροφικές Διαταραχές Ψυχογενής Ανορεξία - Βουλιμία Διατροφικές διαταραχές Ψυχογενής Ανορεξία Βουλιμία Αναπτύσσονται ως εξωτερικά σημάδια συναισθηματικών και ψυχολογικών προβλημάτων Η υπερφαγία ή μη λήψη

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Μετάφραση: Λιζέττα Κονσουλίδου Επιμέλεια μετάφρασης: Χρύσα Ξενάκη Εξώφυλλο: Ντίνα Κόφφα ISBN 978-960-9405-21-8

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα