ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ"

Transcript

1 Κεφάλαιο 1ο: Προσδιορισμός του Ποινικού Δικαίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ BAΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Γεωργάκης, Ποινικόν δίκαιον και φιλοσοφία, 1959, Μαγκάκης, Το πρόβλημα του οικονομικού ποινικού δικαίου. Συγχρόνως συμβολή εις την θεωρίαν του διοικητικού ποινικού δικαίου, Ποιν.Χρ. Ηã, 385, 465, Χωραφάς, Αι πνευματικαί βάσεις του ελληνικού Ποινικού Κώδικος, Ποιν.Χρ. ΙΓã, 529, Ψαρούδα-Μπενάκη, Εγκλήματα και παραβάσεις τάξεως, Ποιν.Χρ. ΙΖã, 65, Παπαδάτος, Γενικές αρχές της συγχρόνου ορθολογικής και ανθρωπιστικής αντεγκληματικής πολιτικής, τ. Ι (1973), τ. ΙΙ (1977), Ανδρουλάκης, Σύνταγμα και ποινική δικαιοσύνη, σε: Η επίδρασις του Συντάγματος του 1975 επί του ιδιωτικού και ημοσίου ικαίου, 1976, 63, Μανωλεδάκης, Η σχετικότητα της ποινικής προστασίας, 1980, Παρασκευόπουλος, Η κριτική της ποινικής δικαιοσύνης από τον πολίτη και τον ειδικό, Επιστ. Επετηρ. Αρμεν., 1982, 7, ασκαλάκης, Η., Η εγκληματολογία της κοινωνικής αντίδρασης, 1985, Κουράκης, Οι προοπτικές της εγκληματολογίας, Αρμεν. 1985, 117, Λοβέρδος, Το ποινικό φαινόμενο στα πλαίσια των ευρωπαϊκών κοινοτήτων, ΝοΒ 1985, 1542, Καρκατσούλης, Η συμβολή της λειτουργικής ανάλυσης στην ποινική νομοθέτηση, Ποιν.Χρ. ΛΣΤã, 961, Αμύγδαλος, Η συνταγματικότης των «διοικητικών προστίμων», Ποιν.Χρ. ΛΣΤã, 221, Γραμματικούδης, Προβλήματα από τις σχέσεις εγκληματία θύματος, ΝοΒ 1987, 437, Hirsch, Τάσεις μεταρρύθμισης του ειδικού μέρους του ποινικού δικαίου, ΝοΒ 1987, 1113, Παπαθεοδώρου, Θυματολογία και αντεγκληματική πολιτική, ΝοΒ 1989, 674, Μανωλεδάκης, Πόσο χρήσιμη είναι η νομική θεωρία στην απονομή της ποινικής δικαιοσύνης; Υπερ. 1991, 7, Κουράκης, Εγκληματολογικοί ορίζοντες, 1991, Γεωργάκης, Ιδεοπολιτικοί ορίζοντες του συγχρόνου ποινικού δικαίου, 1991, Φαρσεδάκης, Η κοινωνική αντίδραση στο έγκλημα και τα όριά της, 1991, Χαραλαμπάκης, Οι προεκτάσεις της σχέσεως εξουσίας και δικαίου στο ποινικό δίκαιο, Υπερ. 1992, 515, Αργυρόπουλος, Η αυστηρότητα του ποινικού ικαίου και η δικαστική ανεξαρτησία, ΝοΒ 1992, 1163, Γιαννόπουλος, Πληθωρισμός στην άσκηση ποινικών διώξεων και φθίνουσα δραστικότητα γενικής πρόληψης εγκλημάτων, Ποιν.Χρ. ΜΒã, 911, ημητράτος, Αντεγκληματική πολιτική και συμβολικό ποινικό δίκαιο, ΝοΒ 1993, 1045, αρζέντας, Η αυτονομία του πειθαρχικού δικαίου των δημοσίων υπαλλήλων, σε: Νομικά Κείμενα ημοσίου ικαίου και Φιλοσοφίας του ικαίου, 1993, 149, του ιδίου, Τα μεγάλα προβλήματα του πειθαρχικού δικαίου, όπ.παρ., 193, Αλεξιάδης, Η αντεγκληματική πολιτική, σε Κουράκη (επιμ. έκδ.). Αντεγκληματική πολιτική, 1994, 15, Αναγνωστάκης, Η διαδικασία επιβολής ποινής ως στάδιο αντεγκληματικής πολιτικής, όπ. παρ., 73, Χαραλαμπάκης, Εξουσία, Ποινικό δίκαιο και αντεγκληματική πολιτική, όπ. παρ., 117, Παπαγεωργίου Κ., Κοινωνική ηθική και αντεγκληματική πολιτική, όπ. παρ., 129, Αναγνωστόπουλος Γ., Αποτελεσματικότητα της ποινικής καταστολής και αρχή του κράτους δικαίου, όπ. παρ., 171, Καρκατσούλης,

2 Πώς σκέπτεται και ενεργεί ο ποινικός νομοθέτης; όπ. παρ., 237, Κουράκης, Βάσεις και τάσεις της συγχρόνου αντεγκληματικής πολιτικής, όπ. παρ., 469, Μανωλεδάκης, Η απονομή της ποινικής δικαιοσύνης (μεταξύ εξουσίας και ελευθερίας) Υπερ. 1994, 1251, Μυλωνάς, εσμεύεται ο νομοθέτης ως προς την εγκληματοποίηση συμπεριφορών; Υπερ. 1994, 775, Πανούσης, Το μήνυμα στην εγκληματολογία, 1995, Μανωλεδάκης, ιάλογος με τον ποινικό νομοθέτη 1995, Πανταζόπουλος, Από της λογίας παραδόσεως εις τον αστικόν Κώδικα, 2 η έκδ. 1995, Prittwitz, Το γερμανικό ποινικό δίκαιο: αποσπασματικό; επικουρικό; ultima ratio; (Σκέψεις για το λόγο και τα όρια γνωστών συστημάτων περιορισμού του ποινικού δικαίου), Υπερ. 1995, 915, Κρουσταλάκης, ιάλογος (;) θεωρίας και νομολογίας στην ποινική δίκη, Υπερ. 1996, 3, Λαμπροπούλου, Από την εγκληματολογία στην κοινωνιολογία του ποινικού δικαίου: το μέλλον της εγκληματολογίας, Μνήμη ΙΙ, 1996, 871, Συκιώτου, Αποποινικοποίηση και οιονεί αποποινικοποίηση de jure στην Ελλάδα και τη Γαλλία προς όφελος των διοικητικών κυρώσεων, όπ. παρ. 1119, Παπανεοφύτου, Σχέση της ποινικής προστασίας του περιβάλλοντος με τις διοικητικές διατάξεις και τις διοικητικές κυρώσεις, (Πρακτικά Εã Πανελλην. Συνεδρ. ΕΕΠ ) 1996, σελ. 25 επ., Πουλής, Θρησκευτικό ποινικό δίκαιο, 1996, Μανωλεδάκης, Η προστασία των Αδυνάτων στο Ποινικό ίκαιο, Υπερ. 1996, 931, Καρεκλάς, Φυσικό ή θετικό δίκαιο; Η επιστροφή στον κανόνα του Radbruch, Υπερ. 1997, 1181, Μανωλεδάκης, Η κοινωνική επίδραση της ποινικής νομολογίας, Υπερ. 1997, 3, Κοκκινάκης, Προλεγόμενα μιας νέας αντεγκληματικής πολιτικής, Ποιν. ικ. 1998, 359, Κρουσταλάκης, Προβλήματα και προβληματισμοί από την απονομή της ποινικής δικαιοσύνης, Ποιν.Χρ. ΜΗã, 428, Μανωλεδάκης, Το έννομο αγαθό ως βασική έννοια του ποινικού δικαίου, 1998, Μπέκας, Οι νέοι αυθεντικοί ορισμοί στον Π.Κ. και οι επιπτώσεις του στην τυποποίηση του ποινικού φαινομένου, Υπερ. 1998, 267, Παπανεοφύτου, Ποινικό δίκαιο και ποινικό δόγμα υπό το πρίσμα των σύγχρονων αξιώσεων προστασίας από τους κινδύνους της τεχνολογικής εξέλιξης, Ποιν. Χρ. ΜΗã, 849, Roxin, Έχει το ποινικό δίκαιο μέλλον; Ποιν.Χρ. ΜΗã, 705, Χαραλαμπάκης, Το ποινικό δίκαιο «υπηρέτης» μιας πρόσκαιρης σκοπιμότητας; Υπερ. 1998, 3, Αλεξιάδης, Η Ευρώπη σε μια εποχή αλλαγής: αντεγκληματική πολιτική και ποινικό δίκαιο, Υπερ. 1999, 1537, Hassemer, «Corpus juris», προς ένα ευρωπαϊκό ποινικό δικαστήριο; Yπερ. 1999, 595, Hirsch, Σύγχρονη ποινική νομοθεσία και τα όρια του ποινικού δικαίου, Ποιν.Χρ. ΜΘã, 981, Καϊάφα-Γκμπάντι, «Corpus juris», και τυποποίηση του Ποινικού φαινομένου στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Υπερ. 1999, 621, Κρουσταλάκης, Το κοινωνικό κράτος δικαίου και τα κοινωνικά δικαιώματα, Υπερ. 1999, 477, Μανωλεδάκης, Προβληματισμοί για τη συγκρότηση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού ποινικού δικαστικού χώρου, Υπερ. 1999, 1091, Μαργαρίτης, «Corpus juris» και ελληνική ποινική δικονομική τάξη, Υπερ. 1999, 1103, Μπιτζιλέκης, Γεγονότα και κρίσεις στο δίκαιο και ειδικότερα στο ποινικό δίκαιο, 1999, Παρασκευόπουλος, Το «corpus juris» στα πλαίσια διεθνούς αντεγκληματικής πολιτικής, Υπερ. 1999, 605, Σπινέλλης, Το «corpus juris» για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Υπερ. 1999, 3, Στάγκος, Η ορθή νομική βάση για τη θέσπιση του corpus juris υπό τους όρους της συνθήκης ίδρυσης της ευρωπαϊκής ένωσης, Υπερ. 1999, 1123, Αναγνωστόπουλος, Από το εθνικό ποινικό δίκαιο στο ποινικό δίκαιο των εθνών, Ποιν.Χρ. Νã, 5, ημητράτος, Προβλήματα ποινικής δογματικής στο κατώφλι της τρίτης χιλιετίας, Ποιν.Χρ. Νã, 381, 4

3 Κεφάλαιο 1ο: Προσδιορισμός του Ποινικού Δικαίου Günther, Ποινική ευθύνη στην κοινωνία των πολιτών, Υπερ. 2000, 25, Hassemer, Προβλεπόμενες εξελίξεις στη δογματική του ποινικού δικαίου και την αντεγκληματική πολιτική, Υπερ. 2000, 3, Ηλιάδου, Η προστασία του ανθρώπου από τις εξελίξεις της βιοτεχνολογίας ενόψει της αναθεώρησης του συντάγματος (άρθρο 5γ), Υπερ. 2000, 973, Καϊάφα-Γκμπάντι, Το ποινικό δίκαιο στην καμπή του 2000: με το βλέμμα προς το μέλλον χωρίς αποτίμηση του παρελθόντος; Υπερ. 2000, 47, Μανωλεδάκης, Μπορεί να επιβιώσει το ποινικό δίκαιο όπως διαμορφώθηκε μέχρι σήμερα στον ευρωπαϊκό χώρο και στο νέο αιώνα; Υπερ. 2000, 15, Μπιτζιλέκης, Προβληματισμοί της ποινικής δογματικής στην καμπή της χιλιετίας, Υπερ. 2000, 117, Νeumann, Έχει μέλλον η θεωρία του ποινικού δικαίου; Υπερ. 2000, 129, Ρrittwitz, Περίγραμμα του ποινικού δικαίου και της αντεγκληματικής πολιτικής στην εποχή της παγκοσμιοποιήσεως, Υπερ. 2000, 203, Schulz, Είναι δυνατή η διάσωση της αξιώσεως της αλήθειας της ποινικής δίκης; Υπερ. 2000, 91, Παρασκευόπουλος, Τα διεθνή ποινικά δικαστήρια στα πλαίσια της διεθνούς αντεγκληματικής πολιτικής στη στροφή του 2000, Υπερ. 2000, 189, Αλεξιάδης, Κείμενα αντεγκληματικής πολιτικής, 2001, Ανδριανάκης, Θυματολογικά, 2001, Ζησιάδης, Η φαιά ζώνη στο οικονομικό ποινικό δίκαιο. Ο «ελεύθερος από το δίκαιο χώρος» και οι «συμβιβασμοί στο δίκαιο», τιμ. τόμ.. Σπινέλλη, 2001, 1295, Καϊάφα-Γκμπάντι, Ευρωπαϊκή σύγκλιση και το ποινικό δίκαιο σύγχρονες εξελίξεις, Ποιν. ικ. 2001, 1284, Καϊάφα-Γκμπάντι, Το ευρωπαϊκό εγχείρημα διαμόρφωσης κοινών ποινικών κανόνων οι ουσιαστικές διατάξεις του corpus juris κατά το νέο τροποποιημένο σχέδιο των προτάσεων της Φλωρεντίας, Ποιν.Χρ. ΝΑã, 97, Καϊάφα-Γκμπάντι, Ο κίνδυνος στο ποινικό δίκαιο: Μεταξύ προστασίας των εννόμων αγαθών και εγγυητικής λειτουργίας τους ποινικού δικαίου, τιμ. τόμ.. Σπινέλλη, 2001, 469, Κουράκης, Το έγκλημα και οι εγκληματολογικές επιστήμες στον 21 ο αιώνα, Ποιν.Λογ. 2001, 801, Κουράκης, Ποινικές διατάξεις που μένουν ανεφάρμοστες, Ποιν.Λογ. 2001, 2175, Μανωλεδάκης, Σκέψεις για την σημασία της νομολογίας του Αρείου Πάγου στην απονομή της ποινικής δικαιοσύνης, τιμ. τόμ.. Σπινέλλη, 2001, 677, Μαυρής, Η ιστορική διάσταση της αντεγκληματικής πολιτικής, Ποιν.Λογ. 2001, 1595, Μπιτζιλέκης, Το τιμωρητικό και το φιλελεύθερο στοιχείο στο ποινικό δίκαιο, Ποιν.Χρ. ΝΑã, 289, Μυλωνόπουλος, Ο εφαρμοστής του ποινικού δικαίου μπροστά στη σύγχρονη νομική πραγματικότητα, Ποιν.Λογ. 2001, 805, Παπαδαμάκης, Πρόσφατες τάσεις και θέσεις της νομολογίας του Ακυρωτικού στο χώρο του ποινικού δικαίου, τιμ. τόμ.. Σπινέλλη, 2001, 727, Πανούσης, Θεωρία του χάους και εγκληματολογία, Ποιν. ικ. 2001, 403, Σανιδάς, Παρατηρήσεις επί των προτεινομένων τροποποιήσεων στις διατάξεις του συντάγματος σχετικά με θέματα δικαιοσύνης, Ποιν. ικ. 2001, 170, Τσήτουρα, Νεότερες τάσεις στη θυματολογία, Ποιν.Λογ. 2001, 721, Χαραλαμπάκης, Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση ικαιωμάτων του Ανθρώπου και το ουσιαστικό ποινικό δίκαιο, Ποιν.Λογ. 2001, 381, Χαραλαμπάκης, Η εικόνα του ποινικού δικαίου στο ξεκίνημα του 21 ου αιώνα, Ποιν.Λογ. 2001, 809, Χαραλαμπάκης, Ποινικό όγμα και διωκτικές «ανάγκες», Ποιν.Λογ. 2001, 1233, Ανδρουλάκης, Η ποινική δογματική και η απήχησή της στην πράξη 50 χρόνια μετά (ένα παράδειγμα), Ποιν.Χρ. ΝΒã, 289, Bottomley, Έγκλημα και ποινική δικαιοσύνη στο ξεκίνημα του 21 ου αιώνα, Ποιν. ικ. 2002, 640, Γιαννίδης, Η χρησιμότητα και η επάρκεια της δογματικής του ποινικού δικαίου στο κατώφλι του 21 ου αιώνα, Ποιν.Χρ. ΝΒã, 580, Καϊάφα Γκμπάντι, Οι γενικές αρχές του ποινικού δικαίου στο κα- 5

4 ταστατικό του ιεθνούς Ποινικού ικαστηρίου, Ποιν. ικ. 2002, 1066, Μαγγανάς, Κοινωνικά προβλήματα και ποινικός έλεγχος, Ποιν. ικ. 2002, 47, Μυλωνόπουλος, Ο Ποινικός Κώδικας ανάμεσα στο παρόν και στο μέλλον, απολογισμός και προοπτική, Ποιν.Λογ. 2002, 5, Παρασκευόπουλος, Η επίδραση της σύγχρονης αντεγκληματικής πολιτικής στο ποινικό δικονομικό δίκαιο, Ποιν.Χρ. ΝΒã, 583, Χαραλαμπάκης, ιαχρονικά και επίκαιρα προβλήματα του ποινικού δικαίου, Ποιν.Λογ. 2002, 11, Χαραλαμπάκης, Βασικοί προβληματισμοί ως προς την αντιμετώπιση του διασυνοριακού εγκλήματος από το ποινικό δίκαιο, Ποιν.Χρ. ΝΒã, 97, Μπιτζιλέκης, Η ηθική νομιμοποίηση του ποινικού δικαίου, Ποιν.Χρ. ΝΓã, 385, Σπινέλλης, Ποινικές (;) κυρώσεις σε νομικά πρόσωπα και διαδικασία επιβολής τους, Ποιν.Χρ. ΝΓã, 97, ημητράτος, Ποινικό δίκαιο και κράτος δικαίου στη σύγχρονη εποχή, Ποιν. ικ. 2004, 598, Μυλωνόπουλος, Ποινικό δόγμα και διεθνοποίηση της ποινικής δικαιοσύνης Πρόοδος ή οπισθοδρόμηση; Ποιν.Χρ. Ν ã, 865, Ζαχαρής, Σύγχρονες μορφές εγκληματικότητας, Ποιν. Χρ. ΝΕã, 480, Ζαχαριάδης, Αρχή της αναλογικότητας και δίκαιη δίκη, Ποιν.Χρ. ΝΣΤã, 879, Κουράκης, Θέσεις γύρω από την αναθεώρηση των κυρώσεων και σωφρονιστικών θεσμών του Π.Κ., Ποιν.Λογ. 2006, 3, Μαγκάκης, Σκέψεις για τον σύγχρονο κοινωνικό ρόλο του Ποινικού ικαίου, Ποιν.Χρ. ΝΣΤã, 481, Τζαννετής, Ζητήματα εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας σε διεθνή κείμενα. Το παράδειγμα της ΕΣ Α και του καταστατικού του ιεθνούς Ποινικού ικαστηρίου, Ποιν.Χρ. ΝΣΤã, 201, Ανδρουλάκης, «Να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας», Ποιν.Χρ. ΝΖã, 865, Γιαννίδης, Η νέα νομιμοποίηση του ποινικού δικαίου και το τέλος της κλασσικής δογματικής, Ποιν.Χρ. ΝΖã, 769, ημητράτος, Αρχή της αναλογικότητας και επιβολή ποινικών κυρώσεων στην ελληνική έννομη τάξη, ΝοΒ 2007, 43, Κουράκης, Επιμέτρηση της Ποινής και Αντεγκληματική Πολιτική, Ποιν.Χρ. ΝΖã, 289, ημητράτος, Τέχνη και Ποινικό ίκαιο, Ποιν ικ 2008, 1518, Μαγκάκης, Ο ρόλος του Ποινικού ικαίου στο πλαίσιο του σύγχρονου κόσμου της τεχνολογίας, Ποιν.Χρ. ΝΗã, 769. Ι. ΕΝΝΟΙΑ 1. Ορισμός Ποινικό δίκαιο είναι εκείνο το τμήμα του δημοσίου δικαίου, του οποίου οι κανόνες προσδιορίζουν τα γενικά και ειδικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης συμπεριφοράς που εμφανίζει ιδιάζουσα ηθικοκοινωνική απαξία (έγκλημα), η οποία και γι αυτόν τον λόγο τιμωρείται από το νομοθέτη με ειδική κύρωση (ποινή). Όπως θα διαπιστώσουμε και στη συνέχεια ασχολούμενοι με την ιστορική εξέλιξη του ποινικού δικαίου 1, οι απόψεις για τον σκοπό και τις λειτουργίες αυτού ποικίλλουν ανάλογα με την συγκεκριμένη ιστορική φάση που τίθεται προς εξέταση. Τελικά πάντως έχει επικρατήσει σήμερα η άποψη ότι αποστολή του ποινικού δικαίου είναι η εμπέδωση της κοινωνικής ειρήνης 2 και η διασφάλιση της ομαλής συμβιώσεως 1. Βλ. παρακάτω, κεφάλαιο 2 ο. 2. Ή, κατά την γλαφυρή διατύπωση του Χωραφά (Ποιν, σελ. 4): με την ύπαρξη του ποινικού δικαίου «αποτρέπεται η υπό της ανθρώπινης πείρας επιβεβαιουμένη επιβλαβής κατάστασις της 6

5 Κεφάλαιο 1ο: Προσδιορισμός του Ποινικού Δικαίου σε μία συντεταγμένη κοινωνία που σέβεται τα ατομικά δικαιώματα. Ο σκοπός αυτός επιτυγχάνεται μέσω της προστασίας των κοινωνικών αγαθών, ή, όπως συνηθίζουμε να τα ονομάζουμε στο ποινικό δίκαιο, των «εννόμων αγαθών» 3. Ως «έννομο αγαθό» νοείται, βέβαια, αντίστροφα, κάθε αξία, ατομική ή κοινωνική, ο σεβασμός της οποίας προκύπτει από την ανάγκη εύρυθμης λειτουργίας της κοινωνικής ζωής και ομαλής συμβιώσεως των ατόμων. Οι κεντρικές έννοιες του ποινικού δικαίου είναι δύο: το έγκλημα ως άρνηση (προσβολή) των κοινωνικών (εννόμων) αγαθών και η ποινή ως η άρνηση (ή απόκρουση) της ανωτέρω αρνήσεως εκ μέρους του κοινωνικού συνόλου. Το έγκλημα αποτελεί ένα ιδιάζον παθολογικό κοινωνικό φαινόμενο που συνίσταται σε μία ηθικοκοινωνικά ιδιαίτερα αφόρητη παραβίαση κάποιου από τους βασικούς κανόνες ανθρώπινης συμπεριφοράς που συντελούν στη διατήρηση της ομαλής κοινωνικής συμβιώσεως, με άμεσες κοινωνικές προεκτάσεις και αποτελέσματα. Έτσι το έγκλημα θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί και ως κοινωνιολογική έννοια. Όμως το ποινικό δίκαιο ενδιαφέρει πρωτίστως το έγκλημα ως νομική έννοια, ως μορφή δηλ. συμπεριφοράς την απαγόρευση της οποίας ο νομοθέτης επέλεξε να υποστηρίξει με την πρόβλεψη ποινικής κυρώσεως. Έτσι η έννοια του εγκλήματος φαίνεται να συμπροσδιορίζεται από την έννοια της ποινής 4, εφόσον η πρόβλεψη της τελευταίας προσδίδει στην πρώτη την τυπική της νομιμοποίηση 5. ελλείψεως εξωτερικής τάξεως εν τω κοινωνικώ βίω των ανθρώπων». 3. Για εκτενέστερη ανάπτυξη της κεφαλαιώδους στο ποινικό δίκαιο έννοιας του «εννόμου αγαθού» βλ. στη συνέχεια IV, Η ακριβής παράσταση αυτής της «δυαρχίας» των κεντρικών εννοιών του ποινικού δικαίου (έγκλημα ποινή) απασχολεί, βέβαια, ακόμη και σήμερα την επιστήμη. Έτσι δεν είναι τυχαίο το ότι μ.ά. ο Ανδρουλάκης (Γεν. Μ. I, σελ. 3 επ.) αναγορεύει τη σχετική έρευνα σε κεντρικό ζήτημα του εισαγωγικού του κεφαλαίου. Ο Ανδρουλάκης ξεκινά από τη διαπίστωση (σελ. 4) ότι ενόψει της ποικιλίας και της πολυμορφίας των αξιόποινων πράξεων, δηλ. της μεγάλης ανομοιογένειας των τυποποιούμενων εγκλημάτων, αυτοτελής σύλληψη του ποινικού δικαίου» αποτελεί η ποινή (σελ. 16 επ.), γι αυτό και τα όρια τους εγκλήματος προκύπτουν με «αναλογική απαγωγή» από την έννοια της ποινής (σελ. 50 επ.). Το εάν υπάρχει όντως ουσιαστική έννοια του εγκλήματος είναι ένα ζήτημα, η απάντηση στο οποίο επηρεάζει ιδιαίτερα την άσκηση αντεγκληματικής πολιτικής, γι αυτό και θα του αφιερωθεί στη συνέχεια ιδιαίτερη παράγραφος. Εκείνο όμως που ήδη πρέπει να επισημανθεί σε αυτό το σημείο είναι το ότι η παραπάνω διαπίστωση του Ανδρουλάκη ως προς το πρωτείο της ποινής απέναντι στην έννοια του εγκλήματος φαίνεται να αναιρείται από τον ίδιο, όταν (σελ. 4) διαπιστώνει ότι «η τυπική έννοια του εγκλήματος, σύμφωνα με την οποία έγκλημα είναι οτιδήποτε τιμωρείται από το νόμο με ποινή, δεν μπορεί να μας ικανοποιήσει», διότι αυτό θα προϋπέθετε ως αληθεύουσα μια επικίνδυνη και αποκρουστέα παραδοχή, ότι δηλ. ο νομοθέτης θα μπορούσε να αναγορεύσει σε έγκλημα οτιδήποτε, απειλώντας κατ αυτόν ποινή. Στο πρόβλημα θα επανέλθουμε αργότερα, με αφορμή την ενασχόληση με την έννοια του εννόμου αγαθού. 5. Βλ. και τον ορισμό της έννοιας του εγκλήματος στο άρθρο 14 Π.Κ.: «έγκλημα είναι πράξη 7

6 Η κοινωνική σπουδαιότητα του ποινικού φαινομένου είναι μοναδική 6, εάν αναλογισθεί κανείς την έντονη πανηγυρικότητα και δημοσιότητα των γεγονότων που συνδέονται με την ποινική δίκη, αρχής γενομένης από την διαπίστωση του εγκλήματος, την αποκάλυψη και σύλληψη του δράστη, την προδικασία, την συχνά ιδιαίτερα ηλεκτρισμένη διαδικασία στο ακροατήριο, την πανηγυρική έκδοση της αποφάσεως αλλά και την εκτέλεση της ποινής σε περίπτωση καταδίκης του δράστη 7. Έτσι, το εγκληματικό φαινόμενο εμφανίζει μια ιδιαιτερότητα με έντονες κοινωνικές προεκτάσεις που όμοιά της δεν βρίσκεται σε κανένα άλλο θεσμό ή φαινόμενο που διέπεται από το δίκαιο. Πολύ σωστά τονίζουν λοιπόν ορισμένοι συγγραφείς 8 ότι στην κοινωνική συνείδηση ο όρος «δίκη» ταυτίζεται ουσιαστικά με την ποινική δίκη, ο όρος «δικαστήριο» συσχετίζεται απόλυτα με το ποινικό δικαστήριο κλπ. 9. Η ιδιαιτερότητα του εγκληματικού φαινομένου χάνει στη σύγχρονη εποχή ολοένα και περισσότερο την αξία της με την άκριτη ποινικοποίηση σχεδόν κάθε μορφής παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς στην οποία προβαίνει η Πολιτεία προκειμένου να επιτύχει με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο (κραδαίνοντας τη δαμόκλειο σπάθη της ποινικής κυρώσεως) την συμμόρφωση των πολιτών και κυρίως την τήρηση εκ μέρους τους υποχρεώσεων που αφορούν το κοινωνικό σύνολο (φορολογικές υποχρεώσεις, εργοδοτικές εισφορές, τήρηση πολεοδομικών κανόνων, τήρηση κανόνων δημόσιας υγείας, κ.λ.π.), λόγω του ότι η δυσλειτουργία των προς τούτο αρμοδίων κρατικών μηχανισμών οδηγεί σε κατά τα άλλα αναποτελεσματική αντιμετώπιση των σχετικών ζητημάτων. Συχνότατο είναι λοιπόν το φαινόμενο να συμπληρώάδικη και καταλογιστή τιμωρούμενη από το νόμο». Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ενώ στις χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης κυριαρχεί ο όρος «ποινικό δίκαιο» (diritto penale, droit pénal, Strafrecht), στον αγγλοσαξονικό χώρο κάνουν λόγο για «εγκληματικό δίκαιο» (Criminal Law). Αξιοσημείωτο είναι ότι και το πρώτο ποινικό νομοθέτημα της νεώτερης Ελλάδας έφερε τον τίτλο «Απάνθισμα των Εγκληματικών». 6. Χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Χωραφάς (Ποιν, σελ. 7) ότι το ποινικό δίκαιο ως εκ της φύσεώς του είναι εκείνο το τμήμα του δικαίου που ευρίσκεται στη στενότερη επαφή με τη λαϊκή ψυχή και τη λαϊκή συνείδηση, καθόσον προκαλεί εύλογα το άμεσο ενδιαφέρον κάθε κοινωνού πρώτον, διότι το ποινικό δίκαιο αποτελεί όντως το κάτοπτρο των ηθικών, κοινωνικών, θρησκευτικών, πολιτικών και οικονομικών κατευθύνσεων του κοινωνικού βίου σε μία δεδομένη χρονική περίοδο και πολιτεία και δεύτερο, διότι το ποινικό δίκαιο ασχολείται με το έγκλημα και τον εγκληματία, με την σκοτεινή δηλαδή περιοχή του ατομικού και κοινωνικού ανθρωπίνου βίου. 7. Πράγματι, από μια απλή στατιστική ανάλυση της συχνότητας και εντάσεως προβολής των ποινικής φύσεως υποθέσεων από τα έντυπα και ηλεκτρονικά Μ.Μ.Ε. σε σύγκριση με όλες τις άλλες καταδεικνύει τη συντριπτική υπεροχή του ποινικού δικαίου στο χώρο του κοινωνικού ενδιαφέροντος. 8. Βλ. λ.χ. Ανδρουλάκη, Γεν. Μ. Ι, σελ. 1 επ. 9. εν είναι τυχαίο το ότι ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας που δεν είναι ιδιαίτερα μυημένο στα νομικά συγχέει την «αγωγή» με την «μήνυση» χρησιμοποιώντας την δεύτερη αντί της πρώτης. 8

7 Κεφάλαιο 1ο: Προσδιορισμός του Ποινικού Δικαίου νονται διοικητικής φύσεως νομοθετήματα με ποινικές διατάξεις που τιμωρούν τη μη τήρηση των κανόνων που αυτά θεσπίζουν. Με τον τρόπο αυτό αμβλύνεται το κύρος της ποινικής καταστολής και χάνει η ποινή τον χαρακτήρα της ως «τελευταίο καταφύγιο» της εννόμου τάξεως. Γι αυτό το λόγο είναι απολύτως επείγων και αναγκαίος ένας εξορθολογισμός του ποινικού οπλοστασίου της πολιτείας με δραστικό περιορισμό των ποινικών διατάξεων (ιδιαίτερα όσων είναι διάσπαρτες σε ειδικά νομοθετήματα) και η προσήλωση της ποινικής καταστολής μόνο σε μορφές συμπεριφοράς που δεν είναι δυνατό να αντιμετωπισθούν με διαφορετικό τρόπο Θεμελιώδη αξιώματα του ποινικού δικαίου Το ποινικό δίκαιο διέπεται από δύο θεμελιώδη αξιώματα τα οποία υπαγορεύουν και καθορίζουν την δομή και την λειτουργία του αλλά ταυτόχρονα απορρέουν σχεδόν αυτονόητα και από την ίδια του την φύση: α) Το αποκλειστικό δικαίωμα της Πολιτείας προς επιβολή ποινών, β) Την υποχρέωση της Πολιτείας να παρέχει εγγυήσεις κατά την επιβολή των ποινών. Ο δημόσιος χαρακτήρας του ποινικού δικαίου και η ταυτόχρονη εγγυητική λειτουργία του επηρεάζουν την εικόνα όλου του ποινικού συστήματος τόσο του ουσιαστικού όσο και του δικονομικού δικαίου. ΙΙ. ΤΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΠΙΒΟΛΗ ΠΟΙΝΩΝ Το δικαίωμα αυτό του κράτους ως αποκλειστικού φορέα του ποινικού καταναγκασμού απορρέει από την αναμφισβήτητη πραγματικότητα της «κυριαρχικά νομοθετούσης» πολιτείας και αποτελεί την μόνη δυνατή προϋπόθεση για την πραγμάτωση των επιδιώξεων και των ιδεωδών της ικαιοσύνης στον τομέα της ποινικής έννομης τάξεως. Η αρχή, σύμφωνα με την οποία η Πολιτεία, και μόνο αυτή, ενασκεί τον ποινικό καταναγκασμό είναι επιστέγασμα μακράς ιστορικής διαδικασίας, που τελεί σε άμεση συνάρτηση με την βαθμιαία εξέλιξη των διαφόρων μορφών της πολιτικής και κοινωνικής οργανώσεως της ανθρωπότητας, αλλά και των αντιλήψεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη θέση του ατόμου απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Όπως αναπτύσσουμε εκτενέστερα, στο κεφάλαιο για την ιστορική εξέλιξη του ποινικού δικαίου, σε πρωτόγονες κοινωνίες η αντίδραση του ατόμου στις προσβολές που του επιφέρονταν επαφίετο στον ίδιο τον προσβαλλόμενο ή στην οικογένειά του. Η ποινική «κύρωση» είχε εδώ κατά κανόνα καθαρά ανταποδοτικό χαρακτήρα (π.χ. φόνος αντί φόνου), σε μερικές όμως περιπτώσεις σκόπευε και στην επανόρθωση της ζημίας που προξένησε η πράξη (π.χ. κλοπή αντικειμένων από την περι- 10. Βλ. σχετικά και παρακάτω ΙΙΙ, 1. 9

8 ουσία του δράστη προς αντικατάσταση εκείνων που ο ίδιος είχε παράνομα αφαιρέσει από την περιουσία του θύματος). Όταν η κοινωνία αποκτά υποτυπώδη, έστω, κρατική υπόσταση, τιμωρούνται πλέον από αυτήν οι πράξεις που την προσβάλλουν άμεσα. Η τιμώρηση των υπολοίπων εγκλημάτων («ύβρεις») παραμένει στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Όταν, αργότερα, η ζωή προσανατολίζεται προς συγκεκριμένες μορφές κοινωνικών επιδιώξεων και προσλαμβάνει, έστω και υποτυπώδη, κρατική υπόσταση, μόνο τα αδικήματα που προσβάλλουν άμεσα την ολότητα, όπως λ.χ. η προδοσία σε καιρό πολέμου, τιμωρούνται στο όνομά της, ενώ όλες οι άλλες δυνατές μορφές ποινικής αδικοπραγίας θεωρούνται «ύβρεις» που προσβάλλουν μόνο ορισμένα πρόσωπα, με συνέπεια οι δράστες τους να εκτίθενται μόνο στην αντεκδίκηση των προσβαλλομένων. Εν τούτοις και στις περιπτώσεις αυτές το ποινικό αδίκημα, όσο και αν δεν παρουσιάζει εκείνη την εποχή ενδιαφέρον για την ολότητα, έχει έμμεση σημασία γι αυτή που εκδηλώνεται με την καθιέρωση ορισμένων γενικότερης μορφής διαδικαστικών προϋποθέσεων οι οποίες διέπουν την επιβολή της ιδιωτική ποινής, ιδιαίτερα όταν αυτή επιβάλλεται εκ μέρους του γένους ή της φατρίας, στην οποία ανήκει ο προσβληθείς. Πράγματι, στις τελευταίες αυτές περιπτώσεις το έγκλημα, χωρίς ακόμη να αποβάλλει τον χαρακτήρα της ιδιωτικής διαφοράς μεταξύ ατόμων ή οικογενειών, αρχίζει να προσελκύει το δημόσιο ενδιαφέρον, τόσο σχετικά με τις μορφές και την έκταση των κυρώσεων οι οποίες επιβάλλονται στην κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, όσο, κυρίως, ως προς την γενική παραδοχή του δικαιώματος του προσβληθέντος να τιμωρήσει αυτόν που τον αδίκησε 11. Στο σημείο αυτό διαπιστώνουμε την κρίσιμη καμπή στην διαδρομή της ιστορικής εξελίξεως της αντεγκληματικής κυρώσεως από τον χώρο της ιδιωτικής στο χώρο της δημοσίας ποινής. Με την ελάττωση της δυναμικής ισχύος των γενών, των οικογενειών που συνδέονται με το ίδιο αίμα, δηλαδή, και την παράλληλη συγκέντρωση της πολιτειακής εξουσίας στα χέρια ενός κυρίαρχου, δημιουργούνται για πρώτη φορά οι απαραίτητες πολιτειακές προϋποθέσεις, χάρη στις οποίες η ιδιωτική αδικοπραγία μεταβάλλεται σε ποινικό αδίκημα το οποίο ενδιαφέρει αποκλειστικά την πολιτειακή υπόσταση του συνόλου. Η διαμόρφωση κεντρικής πολιτειακής εξουσίας, ως της απαραίτητης πολιτικής προϋποθέσεως για την καθιέρωση του δημοσίου χαρακτήρα της απονομής της ποινικής δικαιοσύνης, συμβαδίζει παράλληλα με την διαμόρφωση της κοινωνικής συνειδήσεως ως προς την καθολικότητα του κινδύνου ο οποίος πηγάζει από το έγκλη- 11. Λείψανο της αρχαιότατης αυτής μορφής απονομής ποινικής δικαιοσύνης είναι η γνωστή «βεντέτα», ενώ συγγενέστερη προς την μορφή δημόσιας ποινής είναι μία ορισμένη παραλλαγή της, η οποία προέρχεται από την οργή και την εκδίκηση του όχλου και μοιάζει με ό,τι στην περίοδο του μεσοπολέμου ονομάζαμε νόμο του Lynch. 10

9 Κεφάλαιο 1ο: Προσδιορισμός του Ποινικού Δικαίου μα και την γενικότερη ωφέλεια την οποία επιφέρει η καταπολέμησή του 12. Ειδικότερα η διαμόρφωση αυτή συντρέχει με την παράλληλη υποχώρηση της μεταφυσικής περί του εγκλήματος αντιλήψεως, ως πράξεως η οποία στρέφεται κατά της θείας υποστάσεως της εννόμου τάξεως των ανθρώπων. Η αντίληψη αυτή έχει την ρίζα της στην θεώρηση του αδικήματος ως ύβρεως θείας εντολής και της ποινής ως εκφράσεως της ιεράς οργής του συνόλου για την ύβρη αυτή και θεωρεί ως εκ τούτου ότι οι θεμελιώδεις νομικοί κανόνες οι οποίοι ρυθμίζουν την κοινωνική συμβίωση είναι «θεία κελεύσματα». Γι αυτό τον λόγο κάθε συμπεριφορά που στρέφεται εναντίον των κανόνων αυτών θεωρείται ύβρις της υπερφυσικής δυνάμεως η οποία τους θέσπισε, οπότε και προκύπτει για το σύνολο η ανάγκη του εξιλασμού της με την τιμώρηση του εγκληματία, ο οποίος τόλμησε να προβεί στην ύβρη αυτή και να απειλήσει έτσι με την μήνι των θεών την κοινωνική και πολιτειακή ειρήνη. Η επίδραση του θρησκευτικού στοιχείου στο ποινικό δίκαιο και ειδικότερα η προβολή των πρωτόγονων θρησκευτικών παραστάσεων, ως αρχετύπων της διαμορφώσεως τόσο της έννοιας όσο και των μεθόδων επιβολής της ποινής, έχει ανυπολόγιστη σημασία για την διάπλαση των βασικών εννοιών της ποινικής επιστήμης. Από την άποψη αυτή δύναται κανείς να ισχυρισθεί χωρίς ιδιαίτερο δισταγμό, ότι ο θρησκευτικός παράγων αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα της εσώτερης ιστορίας του ποινικού δικαίου και ότι οι απώτεροι θρησκευτικού μύθοι της ανθρωπότητας συνιστούν και την δική του μυθολογία 13. Στη σημερινή εποχή έχει πλέον υποχωρήσει σημαντικά η μεταφυσική αυτή αντίληψη. Ανεξάρτητα από θρησκευτικά βιώματα, η ίδια η ανάγκη ομαλής κοινωνικής συμβιώσεως καθιστά λογικά εμφανή και αυταπόδεικτη τη χρησιμότητα των διαφόρων μορφών του ποινικού καταναγκασμού, μέσω των οποίων επιδιώκεται η εμπέδωση της κοινωνικής αξίας των κανόνων του δικαίου και το απαραίτητο της τηρήσεως αυτών από τους πολίτες 14. Βέβαια, πάντοτε θα επιζεί μία θρησκευτική μεταφυσική απόχρωση του ποινικού καταναγκασμού, κατά το μέτρο που στο υποσυνείδητο των ατόμων η τήρηση των κανόνων δικαίου δεν εμφανίζεται μόνο ως κοινωνική αλλά και ως ηθική αναγκαιότητα Ανάλογα με το κείμενο και ο Μαγκάκης, σελ. 23: «η δυνατότητα και ικανότητα της κοινωνίας να τιμωρεί αποτελεί μία από τις πρώτες και πιο βασικές εκδηλώσεις της κοινωνίας που αρχίζει να οργανώνεται σε εξουσία, και που με αυτόν τον τρόπο από την μία μεριά αμύνεται σε πράξεις διαλυτικές της συνοχής της, και από την άλλη επιβεβαιώνεται». 13. Βλ. σχετικά επί του όλου θέματος το ενδιαφέρον κεφάλαιο με τίτλο «Sakrale Urformen der Strafe», στο κλασικό βιβλίο του H. v. Hentig, Die Strafe, Αυτό το νόημα προσδίδουν, άλλωστε, στον ποινικό καταναγκασμό και οι σύγχρονες περί ποινής θεωρίες, χαρακτηρίζοντας την ποινή ως έμπρακτη δήλωση της αναγκαιότητας να τηρηθεί ο κανόνας δικαίου τον οποίο προσέβαλε η συγκεκριμένη πράξη (βλ. σχετικά Jakobs, ΑΤ, σελ. 3). Για περισσότερες λεπτομέρειες βλ. κατωτέρω στο κεφάλαιο περί ποινής. 15. Ανάλογη με το κείμενο και η διαπίστωση του Ανδρουλάκη (ΓενΜ Ι, σελ. 56), σύμφωνα 11

10 Η αλληλεπίδραση μεταξύ ηθικών αντιλήψεων και ρεαλιστικής προσαρμογής προς τα κοινωνικά δεδομένα και, κατ επέκταση, προς τους κανόνες δικαίου, δεν αποτελεί βέβαια άμεσα πρόβλημα του ποινικού δικαίου, αλλά και πολλών εξωνομικών επιστημών, όπως η ηθική, η κοινωνιολογία κλπ. Από την άλλη πλευρά όμως το ποινικό δίκαιο είναι ο κλάδος του δικαίου, όπου η αφηρημένη αυτή προβληματική αποκτά κατ εξοχήν συγκεκριμένη μορφή υπό τον τύπο ερωτημάτων, από την απάντηση των οποίων εξαρτώνται πολλές επί μέρους διαρθρωτικές ρυθμίσεις του ποινικού νόμου. Ας αναφερθούν εδώ ως ειδικά παραδείγματα: η «ενοχή», ως απαραίτητη προϋπόθεση του ποινικού καταλογισμού, όπως επίσης και τα προβλήματα του «κοινωνικά πρόσφορου» της συμπεριφοράς της «συγκρούσεως καθηκόντων» και των λεγόμενων «εγκληματιών συνειδήσεως». ΙΙΙ. ΟΙ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΟΛΗ ΠΟΙΝΩΝ Εφόσον για τους λόγους που εκθέσαμε στα προηγούμενα η Πολιτεία, η επίσημα δηλ. οργανωμένη μορφή του κοινωνικού συνόλου, έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να ανάγει μία συγκεκριμένη μορφή συμπεριφοράς σε αξιόποινη πράξη και να την τιμωρεί, στο όνομα του δημοσίου συμφέροντος, είναι αντίστοιχα υποχρεωμένη να παρέχει ανάλογες εγγυήσεις. Οι εγγυήσεις αυτές έχουν διπλή λειτουργία: ανάγονται δηλ. πρώτον στην διαδικασία επιλογής των προσβολών ορισμένων ηθικών, κοινωνικών ή δικαιικών κανόνων οι οποίοι πρέπει να επισύρουν ποινή (προϋποθέσεις ποινικοποιήσεως) και δεύτερον στην διαδικασία επιβολής της προβλεπομένης ποινής στην συγκεκριμένη περίπτωση (προϋποθέσεις τιμωρήσεως). Η διττή αυτή υποχρέωση της πολιτείας να παρέχει εγγυήσεις κατά την ποινικοποίηση και την τιμώρηση δεν ήταν πάντοτε στο παρελθόν τόσο αυτονόητη όσο είναι σήμερα, εδραιώθηκε δε κυρίως μετά τον διαφωτισμό και τα φιλελεύθερα ιδεοπολιτικά ρεύματα του 19 ου αιώνα και ιδιαίτερα από την αναντίρρητη, σήμερα, διαπίστωση, ότι η πολιτεία δεν αντλεί το κύρος της υπάρξεώς της από κάποια υπέρτατη ή υπεράνθρωπη αρχή, αλλά από το ίδιο το κοινωνικό σύνολο και από τα άτομα που το αποτελούν. Πυρήνα της υποχρεώσεως της εγγυήσεως της πολιτείας κατά την διαδικασία επιλογής των διαφόρων μορφών αξιόποινης συμπεριφοράς αποτελεί το δημοκρατικό πολίτευμα και η κοινοβουλευτική εξουσία, υπό την έννοια ότι η ποινικοποίηση μιας μορφής συμπεριφοράς είναι δυνατή μόνο κατά τους συνταγματικά προβλεπόμενους τρόπους. Το γεγονός αυτό επισύρει μία περαιτέρω σημαντική συνέπεια: δεδομένου ότι οι κυρώσεις του ποινικού δικαίου έχουν, σε σχέση με τις διοικητικές ή αστικές συνέπειες, ιδιαίτερο βάρος, με αποτέλεσμα η ποινική κύρωση να αποτελεί με την οποία «ο ηθικός τόνος είναι εγγενής στην ποινική λειτουργία της πολιτείας, η οποία κινείται και διεκπεραιούται εντός του ηθικού κλίματος της αντιστοίχου κοινωνίας». 12

11 Κεφάλαιο 1ο: Προσδιορισμός του Ποινικού Δικαίου το έσχατο μέσο («ultima ratio») της αντιδράσεως του συνόλου απέναντι σε μια αντικοινωνική συμπεριφορά του ατόμου, υποχρέωση και αποστολή της πολιτείας είναι να προβαίνει σε αυστηρή επιλογή των μορφών συμπεριφοράς που επιβάλλεται να ποινικοποιηθούν. Η αυθαίρετη και αδικαιολόγητη αναγωγή οποιασδήποτε «αποκλίνουσας» συμπεριφοράς σε ποινικό αδίκημα, όχι μόνο θα αφαιρούσε από το ποινικό δίκαιο την σε δημοκρατικές και ανθρωπιστικές αρχές εδραιούμενη βάση του, αλλά και θα οδηγούσε στην άμβλυνση του συναισθήματος των πολιτών για την αναγκαιότητα της συμμορφώσεώς του προς τους κανόνες του και σε απίσχναση του ειδικού βάρους που χαρακτηρίζει την απειλή και την επιβολή της ποινής. Για αυτήν την αξιολογική λειτουργία του ποινικού δικαίου θα γίνει ειδικότερα λόγος κατωτέρω. Εξίσου σημαντική είναι και η εγγύηση την οποία παρέχει η Πολιτεία όσον αφορά την σαφή και αναντίρρητη διαπίστωση του αξιοποίνου και την επιβολή ποινής στην συγκεκριμένη περίπτωση. Σε αντίθεση με άλλους κλάδους του δικαίου, όπου τυχόν κενά ή ελλιπείς ρυθμίσεις μπορούν και πρέπει να καλύπτονται με βάση γενικότερους κανόνες, απορρέοντες από την ιδέα και τις αρχές του δικαίου, οι προϋποθέσεις εφαρμογής των ποινικών διατάξεων έχουν αποκλειστική μορφή, απαγορεύεται δε η κατ αναλογία πλήρωση τυχόν κενών του νόμου 16. Ο αυτοπεριορισμός αυτός της πολιτείας στον οποίο αφιερώνεται, στη συνέχεια, ειδική παράγραφος κατέχει την κεντρικότερη θέση στο όλο σύστημα της επιστήμης του σύγχρονου ποινικού δικαίου και αντικατοπτρίζεται στο άρθρο 1 του Ποινικού μας Κώδικα, ο οποίος σε αυτό το σημείο πραγματώνει την πολιτειακή υποχρέωση του επακριβούς προσδιορισμού των γενικών και ειδικών χαρακτηριστικών των αξιοποίνων πράξεων, μία υποχρέωση που εκφράζεται ρητά και στο άρθρο 7 παρ. 1 του Συντάγματος. ΙV. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Η αξιολογική λειτουργία του ποινικού δικαίου «έννομο αγαθό» και «ουσιαστική» έννοια του εγκλήματος Α. Ουσιαστική έννοια του εγκλήματος Πρωταρχική λειτουργία του δικαίου καθόλου και επομένως και του ποινικού δικαίου είναι εκείνη, με την οποία ο αξιολογικός κανόνας χαρακτηρίζει μια πράξη ως στρεφόμενη κατά της κοινωνικής ολότητας και επομένως ως αποδοκιμαζόμενη από τις αρχές του δικαίου που την συγκροτούν. Γι αυτόν τον λόγο και η απαρίθμηση των αξιοποίνων πράξεων από τον ποινικό νόμο εκφράζει κατά πρώτο και κύριο λόγο την εξ αντικειμένου αρνητική αξιολόγησή τους από τον ποινικό δίκαιο και στην συνέχεια 16. Πρβλ. εν τούτος Ι. Γεωργάκη, Απαγόρευσις αναλογίας,

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ»

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» Όπως αναφέρεται στην από 19 Οκτωβρίου 2010, προς την Βουλή των Ελλήνων, Έκθεση της Ειδικής Μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

23η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΙΝΙΚΩΝ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

23η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΙΝΙΚΩΝ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ 23η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΙΝΙΚΩΝ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις Το σύστηµα της ποινικής µεταχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Τροποποίηση του ν. 927/1979 (Α 139) και προσαρµογή του στην απόφαση πλαίσιο 2008/913/ΔΕΥ της 28ης Νοεµβρίου 2008,

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ ι i ιι Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΕΜΗΝΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΑ Ο ΕΣΑΓΈΛΕΥΣ ΤΟΥ ΑΡΕΟΥ ΠΑΓΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔIΟΚΗΤιΚΟ ΤΗΛ. 2106411526 ΦΑΞ 2106411523 Αριθ. Πρωτ.: 1071 Αριθμός Γνωμοδότησης: 3/13 ΠΡΟΣ το Υπουργείο Οlκονομικών- Γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 Α. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή...25 ΙΙ. Ιστορική επισκόπηση του θεσμού της ασφάλισης και των νομοθετικών μέτρων που τιμωρούν την απάτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 Ελένης Αποσπόρη, Επικ. Καθηγήτριας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: Εγκληματολογική Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Α. Γενικό μέρος 1. - Αποτελεί σταθερή επιλογή της Ελληνικής δημοκρατικής Πολιτείας η ουσιαστική προώθηση της ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 23ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ. Δεύτερο Στάδιο - Σύνολο Διώρων. Νικόλαος Μπιτζιλέκης. Καθηγητής Α.Π.Θ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 23ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ. Δεύτερο Στάδιο - Σύνολο Διώρων. Νικόλαος Μπιτζιλέκης. Καθηγητής Α.Π.Θ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 23ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ Δεύτερο Στάδιο - Σύνολο Διώρων Α/Α ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ 444 ΠΡΟΒΛΕ- ΠΟΜΕΝΑ ΔΙΩΡΑ 1 Ζητήματα Γενικού Ποινικού Δίκαιου Νικόλαος Μπιτζιλέκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Α. Τα γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Άρθρο 1. Σκοπός

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Άρθρο 1. Σκοπός ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Άρθρο 1 Σκοπός 1. Σκοπός του νόμου είναι η καταπολέμηση ιδιαίτερα σοβαρών εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας, που μπορούν να διασαλεύσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ποινική ικονομία II. Υποχρεωτικό. Πτυχίο (1ος Κύκλος) Θα ανακοινωθεί

Ποινική ικονομία II. Υποχρεωτικό. Πτυχίο (1ος Κύκλος) Θα ανακοινωθεί Τίτλος Μαθήματος: Κωδικός Μαθήματος: Ποινική ικονομία II LLB407 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Επίπεδο Μαθήματος: (Πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου) Έτος Σπουδών: Τετράμηνο προσφοράς 6

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΟΙ ΚΥΡΙΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ Α ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ. Πρώτο Κεφάλαιο

Περιεχόμενα ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΟΙ ΚΥΡΙΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ Α ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ. Πρώτο Κεφάλαιο Περιεχόμενα Παρατηρήσεις για τις παραπομπές... Συντομογραφίες... XVII XVII Εισαγωγή... 3 I. Προσδιορισμός του θέματος... 3 ΙΙ. Η εξέλιξη της μέχρι σήμερα συζήτησης... 5 ΙΙΙ. Δογματική καταχώριση του θέματος...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ I. Η σημασία της δικονομικής πράξης...1 II. Η ανισόπεδη λειτουργία της δικονομικής πράξης στη μεταβολή της κατηγορίας και στο δεδικασμένο...2

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Γενικότερα, ο όρος του δικαίου είναι ιδιαίτερα ευρύς και χρησιμοποιείται με περισσότερες από μια σημασίες. Δηλαδή χρησιμοποιείται για να προσδώσει την έννοια του ορθού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 21ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 21ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 21ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΠΡΩΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΟΛΟ ΔΙΩΡΩΝ Α/Α ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ 117 ΠΡΟΒΛΕ ΠΟΜΕΝΑ ΔΙΩΡΑ Ιστορία της Δικαιοσύνης Δεοντολογία-Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6 η : Αρχή της αναλογικότητας Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 23 Εισαγωγή... 27 ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΝΟΙΑ - ΠΗΓΕΣ 1. Έννοια κ.λ.π... 29 Α. Εισαγωγικά... 29 Β. Εξωτερική συμπεριφορά... 30 Γ. Διατάξεις... 31

Διαβάστε περισσότερα

1η ΗΜΕΡΑ Τετάρτη, 20 Μαΐου 2009

1η ΗΜΕΡΑ Τετάρτη, 20 Μαΐου 2009 Εγκληματικότητα και Κράτος Δικαίου (Το παράδειγμα της βίας, των ναρκωτικών και της λαθρομετανάστευσης) Θεσσαλονίκη 20,21 & 22 Μαΐου 2009 1η ΗΜΕΡΑ Τετάρτη, 20 Μαΐου 2009 09:30-10:00 Προσέλευση - Εγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ

Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Προσαρμογή των διατάξεων του εσωτερικού δικαίου προς τις διατάξεις του Καταστατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Ψήφισµα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 22ας Μαΐου 2012 σχετικά µε την προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά το ποινικό δίκαιο (2010/2310(INI))

Ψήφισµα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 22ας Μαΐου 2012 σχετικά µε την προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά το ποινικό δίκαιο (2010/2310(INI)) P7_TA(2012)0208 Προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά το ποινικό δίκαιο Ψήφισµα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 22ας Μαΐου 2012 σχετικά µε την προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά το ποινικό δίκαιο (2010/2310(INI)) Το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ (σελ. 1-14)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ (σελ. 1-14) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ (σελ. 1-14) 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΟ (ΩΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ) 2.ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΟΝΑΣ ΔΙΚΑΙΟΥ 3.ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 4.ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος ηµήτραινας, Λέκτορας

Γιώργος ηµήτραινας, Λέκτορας Γιώργος ηµήτραινας, Λέκτορας Τόπος Γέννησης: Θεσσαλονίκη (24.9.1967). Τίτλοι Σπουδών: Πτυχιούχος Νοµικής Σχολής Α.Π.Θ. (1990). ιπλωµατούχος Μεταπτυχιακών Σπουδών, µε Άριστα, στη Νοµική Σχολή του Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠPΩTO BIBΛIO ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠPΩTO KEΦAΛAIO. O ποινικός νόμος. I. Xρονικά όρια ισχύος των ποινικών νόμων. Άρθρο 1. Kαμιά ποινή χωρίς νόμο

ΠPΩTO BIBΛIO ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠPΩTO KEΦAΛAIO. O ποινικός νόμος. I. Xρονικά όρια ισχύος των ποινικών νόμων. Άρθρο 1. Kαμιά ποινή χωρίς νόμο ΠPΩTO BIBΛIO ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠPΩTO KEΦAΛAIO O ποινικός νόμος I. Xρονικά όρια ισχύος των ποινικών νόμων Άρθρο 1 Kαμιά ποινή χωρίς νόμο Ποινή δεν επιβάλλεται παρά μόνο για τις πράξεις εκείνες για τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ.. ΧΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ Ι. ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ... ΧXI II. ΞΕΝΕΣ... XXI 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 1.1. Έννοια και αποστολή της Δικαστικής Ψυχιατρικής. Υπευθυνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4010, 8/7/2005.Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2005

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4010, 8/7/2005.Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2005 .Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2005 Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.:

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η κοινωνική αντίδραση στην οικονομική εγκληματικότητα Αγγελική Πιτσελά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΔΙΚΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ-ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΔΙΚΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ-ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΔΙΚΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ-ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΥΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 248 ΚΑΙ 258 ΤΟΥ Π.Κ.

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΥΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 248 ΚΑΙ 258 ΤΟΥ Π.Κ. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΥΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 248 ΚΑΙ 258 ΤΟΥ Π.Κ. Πολύ συχνά στη ικαστηριακή πρακτική, η οποία (δυστυχώς) έχει ήδη τυποποιηθεί και τείνει πλέον και να "βιοµηχανοποιηθεί", δεν καταβάλλεται η προσήκουσα προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις»

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Τροποποίηση άρθρου 200 Α Κώδικα Ποινικής ικονοµίας Α. Αιτιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Χώρα μας, νομίζω ότι είναι σωστό να κάνουμε δύο διαπιστώσεις:

Μιλώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Χώρα μας, νομίζω ότι είναι σωστό να κάνουμε δύο διαπιστώσεις: ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ Υπό Ιωάννου Διώτη α) Εισαγωγή Μιλώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Χώρα μας, νομίζω ότι είναι σωστό να κάνουμε δύο διαπιστώσεις: Από την μια πλευρά δηλαδή πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου Ι. Έννοια και λειτουργία του δικαίου πηγές κανόνες δικαίου. ΙΙ. Δικαίωμα : Έννοια διακρίσεις γένεση κτήση αλλοίωση απώλεια άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

Τα μαθήματα που θα προσφερθούν στις κατευθύνσεις του ΠΜΣ της Νομικής Σχολής είναι τα ακόλουθα:

Τα μαθήματα που θα προσφερθούν στις κατευθύνσεις του ΠΜΣ της Νομικής Σχολής είναι τα ακόλουθα: Τα μαθήματα που θα προσφερθούν στις κατευθύνσεις του ΠΜΣ της Νομικής Σχολής είναι τα ακόλουθα: 1.Κατεύθυνση «ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» Αστικό Δίκαιο Ενωσιακής προέλευσης (Κοινοτικό Αστικό Δίκαιο) Ερμηνεία των Νομών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα... Εισαγωγικές παρατηρήσεις... 1

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα... Εισαγωγικές παρατηρήσεις... 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Προλογικό σημείωμα...... VII Εισαγωγικές παρατηρήσεις............ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οι υποχρεώσεις εχεμύθειας και μη ανταγωνισμού κατά τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος δημοσιεύσεων Σπυρόπουλος, Φώτιος, Χωρίς δικαίωμα πρόσβαση σε ηλεκτρονικά δεδομένα Ποινική και εγκλημαtολογική προσέγγιση Αξιολόγηση της ελληνικής ποινικής νομοθεσίας Έρευνα σε δείγμα νομικών,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 15.6.2015 COM(2015) 292 final 2015/0131 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 8: Το Σύνταγμα του 1975: τα μέρη του και το περιεχόμενό του

Ενότητα 8: Το Σύνταγμα του 1975: τα μέρη του και το περιεχόμενό του ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ενότητα 8: Το Σύνταγμα του 1975: τα μέρη του και το περιεχόμενό του Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Σχέση δικαίου-ηθικής-πολιτικής 2. Υπάρχει η ισχύς του δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΕΘΝΟΥΣ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 187 ΠΚ

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΕΘΝΟΥΣ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 187 ΠΚ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΕΘΝΟΥΣ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 187 ΠΚ Το 1992 τέσσερις Έλληνες πολίτες συνελήφθησαν στο έδαφος της Κυπριακής ηµοκρατίας µε την κατηγορία ότι σχεδίαζαν να απαγάγουν Κύπριο πολίτη. Επειδή

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δημόσια νομικά πρόσωπα 17/5/2016 Ίδρυση Ιδρύονται με Νομοθετική πράξη Κανονιστική πράξη βάσει νομοθετικής εξουσιοδότησης Σε ορισμένες περιπτώσεις, με βάση το εταιρικό δίκαιο Όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Ποινικό Δίκαιο. 2. Ως «ποινή» νοείται το κακό που απειλεί ο ποινικός νόμος και το επιβάλλει ο δικαστής στον δράστη ενός εγκλήματος, ως εκδήλωση

Ι. Ποινικό Δίκαιο. 2. Ως «ποινή» νοείται το κακό που απειλεί ο ποινικός νόμος και το επιβάλλει ο δικαστής στον δράστη ενός εγκλήματος, ως εκδήλωση ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: Εισαγωγή στο δίκαιο Σημειώσεις για το ποινικό δίκαιο και το διεθνές ποινικό δίκαιο Όλγα Τσόλκα, επίκουρη καθηγήτρια Ι. Ποινικό Δίκαιο Το Ποινικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νόμος 1608/1950 περί καταχραστών δημοσίου χρήματος

Ο Νόμος 1608/1950 περί καταχραστών δημοσίου χρήματος Ο Νόμος 1608/1950 περί καταχραστών δημοσίου χρήματος του Θεόδωρου Π. Μαντά Ο N. 1608/1950 ανατρέπει την ισορροπία ολόκληρου του ποινικού (ουσιαστικού και oικονομικού) μας συστήματος. Και τούτο διότι: α)

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέμα 1 ο (κληρώθηκε) Ο ευρωπαϊκός και διεθνής νομικός πολιτισμός αναγνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... VII ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... IX ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... XIX Ι. ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. To δικαστήριο των ευθύνων στους «νόμους» του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 2 ΜΑΘΗΜΑ 1 ο : ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ - 1.1, 1.2. «Διαδικασία ένταξης και ενσωμάτωσης του ατόμου σε ένα κοινωνικό σύνολο, μέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Δίκαιο: είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων, που ρυθμίζουν, κατά τρόπο υποχρεωτικό, την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων (βλ. σελ. 5) Δημόσιο Δίκαιο:

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Το θύμα του οικονομικού εγκλήματος Αγγελική Πιτσελά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Σχολή Νομικής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 26-04-2004 ΑΠ: 877 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΘΕΜΑ: Όροι για την νόµιµη επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα για τους σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΙΧ ΧΙ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Τα δικαιώματα του ανθρώπου (droits de l homme,

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 7: Ιδιαιτερότητες της ποινικής διαδικασίας ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 7: Ιδιαιτερότητες της ποινικής διαδικασίας ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Ιδιαιτερότητες της ποινικής διαδικασίας ανηλίκων Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας - Σωφρονιστικής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις 24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις ιακρίσεις των ποινών Οι ποινές διακρίνονται σε κύριες και παρεπόµενες. Κύριες ποινές είναι εκείνες που µπορούν να επιβληθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... IX ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 1 1. Η καταγωγή της δημοκρατίας 3 2. Η γένεση της δημοκρατίας.. 7 i) Το πρώιμο στάδιο της δημοκρατίας 7 ii) Η εξέλιξη της δημοκρατίας... 11 iii) Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Η διδακτέα ύλη περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενότητες του βιβλίου των κ.κ. Μάραντου και Θεριανού: ΚΕΦ. 1: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1.1 Άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (Ν. 3985/2011) & Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (αρ. 1 επ. Ν. 3986/2011):

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της εισόδου και διαμονής αυτών στη χώρα καθώς και της ασκήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Ενώπιον του κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών (δια του ΑΤ Συντάγματος) ΜΗΝΥΤΗΡΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ του

Ενώπιον του κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών (δια του ΑΤ Συντάγματος) ΜΗΝΥΤΗΡΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ του 1 Ενώπιον του κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών (δια του ΑΤ Συντάγματος) ΜΗΝΥΤΗΡΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ του σωματείου με την επωνυμία: «ΕΝΩΣΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΚΑΤΑ των Γκίκα Χαρδούβελη, Υπουργού Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Δεύτερη Γραπτή Εργασία. Διοικητικό Δίκαιο. Θέμα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Δεύτερη Γραπτή Εργασία. Διοικητικό Δίκαιο. Θέμα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΕΟ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 10 - Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης Ακαδημαϊκό Έτος: 2015/16 Γενικές οδηγίες για την εργασία Δεύτερη Γραπτή Εργασία Διοικητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Ακαδ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Ακαδ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος 2003-2004 Ο σκοτεινός αριθμός. Λόγοι ύπαρξης και συνέπειες στην εγκληματολογική

Διαβάστε περισσότερα

17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ

17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ 17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗ ΙΑΚΡΙΗ ΤΩΝ ΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ Απόσπασµα από το ύνταγµα που ψήφισε η Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας το Μαΐο του 1827 το αρ. 5 Η κυριαρχία ενυπάρχει στο Έθνος

Διαβάστε περισσότερα

Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική.

Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική. Η ποινική νομοθεσία για τα ναρκωτικά και η εφαρμογή της στην δικαστηριακή πρακτική. Κώστας Κοσμάτος Δ.Ν., Δικηγόρος Ειδικός Επιστήμονας Νομικής Δ.Π.Θ. kkosmato@law.duth.gr Τα τελευταία χρόνια σε διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

δικαίου προς τις διατάξεις του καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που κυρώθηκε με τον ν. 3003/2002 (ΦΕΚ Α 75)»

δικαίου προς τις διατάξεις του καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που κυρώθηκε με τον ν. 3003/2002 (ΦΕΚ Α 75)» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο σχέδιο νόμου «Προσαρμογή των διατάξεων του εσωτερικού δικαίου προς τις διατάξεις του καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που κυρώθηκε με τον ν. 3003/2002 (ΦΕΚ Α 75)» Με

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε Αθήνα, 30.6.2015 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημίας 60, 10679 Αθήνα Τηλ. 210-33.98.270, 71 Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες και τη μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΙΣΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1920

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΙΣΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1920 1 ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΙΣΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΣΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1920 Παρατηρήσεις και προτάσεις επί του ΣχΝ «Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2000/43/ΕΚ περί εφαρμογής της αρχής της ίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του ηπιότερου νόμου περί φορολογικών κυρώσεων Ι. Δημητρακόπουλος Πάρεδρος Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα